Komisja Polityki Senioralnej (PSN)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Komisja Polityki Senioralnej (PSN) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsSpeaker 3
Czy jest sprzeciw wobec takiego procedowania porządku dzisiejszych obrad? Sprzeciwu nie słyszę, dziękuję państwu posłom, a zatem poproszę uprzejmie panią profesor Agnieszkę Chłoń-Dominczak, przewodniczącą rządowej Rady Ludnościowej o przedstawienie raportu, sytuacja demograficzna Polski, raport 2023, 2024. Bardzo proszę, pani profesor.
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca. Szanowni państwo, w
ogóle bardzo dziękujemy za zaproszenie I możliwość prezentacji raportu, bowiem dokonaliśmy takiej lekkiej modyfikacji. Państwo otrzymali raport za lata 2000, znaczy raport z poprzedniego roku, z 2000, czyli za lata 2023, 24 I mają go przed sobą w postaci wydrukowanej. Natomiast tutaj wspólnie z panem profesorem Błędowskim chcieliśmy zaprezentować już pewne elementy z raportu, który właśnie został przyjęty przez radę ministrów za 2025. Rok, czyli z trochę świeższymi danymi. I też pozwoliłam sobie trochę dołożyć informacji o wynikach badania zdrowia, starzenia się I procesów emerytalnych w Europie.
Dziewiątej rundy tego badania, nad którymi pracujemy w zespole Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, tak żeby trochę nowych, ciekawszych informacji państwo też mogli otrzymać poza lekturą raportu. To na co chciałam zwrócić uwagę...
Speaker 2
Pani profesor, sekundkę. Szanowni państwo, gorąca prośba o wyciszenie rozmów. Tak, bardzo proszę pani profesor. Chciałam po 1. Przedstawić rządową radę ludnościową, bo do
Agnieszka Chłoń-Dominczak
tej pory nie mieliśmy okazji się instytucjonalnie spotykać. Rada jest ciałem doradczym Prezesa Rady Ministrów, funkcjonuje od pięćdziesięciu lat, w ponad pięćdziesięciu lat, więc jesteśmy już dosyć, tak powiem, senioralni w swojej, w swoim funkcjonowaniu jako instytucja, aczkolwiek podlega licznym zmianom składu struktury. Rada składa się z ekspertów, przedstawicieli świata nauki zajmujących się różnymi aspektami zmian demograficznych, demografii, ale także socjologii, ekonomii, psychologii I medycyny oraz przedstawicieli ministerstw I organów administracji centralnej, jak również instytutów badawczych zajmujących się tematami zdrowia I medycyny. Raport, który państwo mają, jest pierwszym raportem, który powstał w odnowionym składzie Rady pod moim przewodnictwem. Staraliśmy się raport przygotować w takiej postaci, aby on był zwięzły I w, skupiał się na najważniejszych problemach I wyzwaniach, które dotyczą polityki ludnościowej.
On ma stałą strukturę I tę strukturę też przyjęliśmy w raporcie kolejnym, który będzie, który dzisiaj będziemy państwu przedstawiać, czyli po wstępie I wprowadzeniu mamy rozdział poświęcony płodności formom życia rodzinnego, następnie rozdział poświęcony zdrowiu, migracjom wewnętrznym, migracjom zagranicznym, starzeniu się oraz rozdział 6., który jest rozdziałem zmiennym, skupia się na istotnych problemach pojawiających się w danym czasie. W raporcie, który państwo mają przed sobą, jest to kwestia dotycząca aktywności zawodowej, szczególnie osób po pięćdziesiątym roku życia, jeżeli, czy wyzwań na rynku pracy związanych ze starzeniem się ludności. W raporcie z 2000 dwudziestego piątego roku jest to temat zdrowia reprodukcyjnego. Więc tyle, jeżeli chodzi o, o kwestie związane z raportem. Chciałam zaproponować, żebyśmy tą, tę prezentację przedstawili właśnie wspólnie z panem profesorem Błędowskim, gdzie pan profesor powie o tych aspektach raportu, które dotyczą przede wszystkim polityki senioralnej, bo ten temat wybraliśmy, biorąc pod
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Specyfikę I zakres zainteresowań komisji. Wiemy, że tych tematów jest bardzo dużo, ale te tematy senioralne są, są tutaj uwypuklone. A potem, tak jak powiedziałam, ja bym trochę jeszcze dopowiedziała o wynikach badania SHARE, bo myślę, że też dla państwa będzie to ciekawe. Tutaj jeszcze te wyniki nie są opublikowane, a myślę, że warto też, też do nich sięgnąć I po prostu powiązać je też z tym, co rekomenduje Rządowa Rada Ludnościowa. Tyle tytułem wstępu I oddaję głos panu profesorowi.
Piotr Błędowski
Dziękuję bardzo. Pani przewodnicząca, wysoka komisjo. 1 z rozdziałów, rozdział 5. Dotyczy problemów związanych ze starzeniem się I starością. Te rozdziały są dosyć krótkie, bo liczącej między po 10 stron, w związku z tym zawierają przede wszystkim podstawowe informacje, ale bardzo istotną cechą tego raportu, o której też chciałbym powiedzieć 2 słowa, są rekomendacje.
Oczywiście jesteśmy świadomi tego, że raport jest publikowany, przygotowywany co roku I te rekomendacje także co roku formułujemy, ale to nie są rekomendacje, które mają być zrealizowane w okresie kolejnego roku, tylko to są rekomendacje, które w dłuższym okresie składać się będą na pewien projekt polityki ludnościowej, pewną strategię polityki ludnościowej, która umożliwi uporanie się z tymi największymi problemami, z jakimi mamy do czynienia, ale jednocześnie pozwoli na skorzystanie z rozmaitych szans, które te, które te procesy demograficzne niosą ze sobą. Zacznę od tych informacji, o których mowa jest dosyć powszechna, w związku z tym pozwolę sobie je tylko krótko zasygnalizować. Mamy do czynienia rok do roku ze spadkiem liczby ludności, nawet jeżeli weźmiemy pod uwagę dodatnie saldo migracji, to I tak ten spadek jest znaczny. W 2000 dwudziestym piątym roku ubyło nam 157000 osób. Ale to, co wydaje się ważniejsze, to fakt, że maleje z roku na rok liczba urodzeń, no I spada współczynnik dzietności.
Jego wartość w 2000 dwudziestym piątym roku wynosiła 1.7 setnych, czyli de facto właściwie no o połowę mniej niż ten współczynnik, który gwarantuje prostą zastępowalność pokoleń. To jest pewien sygnał na przyszłość. Musimy się liczyć z tym, że sytuacja, z którą mamy do czynienia dzisiaj, proces, który trwa już od wielu, wielu lat, będzie jeszcze się nasilał. No I do tego państwo, polityka społeczna, także polityka gospodarcza, powinny być przygotowane. Mamy około siedmio I półmilionową rzeszę osób w wieku sześćdziesięciu pięciu lat I więcej.
Liczba osób w wieku emerytalnym jest większa, bo wynosi prawie 9000000. Ale to, co wydaje mi się szczególnie istotne, to fakt, że mniej więcej 850000 osób, a więc trochę więcej jak 2 procent naszego społeczeństwa, to są osoby w wieku osiemdziesięciu lat I więcej. I tutaj pozwolę sobie nawiązać do dyskusji z poprzedniego posiedzenia komisji. Mianowicie prezentowaliśmy wtedy państwu wyniki projektu badawczego POL senior I tam padła taka uwaga, że z punktu widzenia polityki ochrony zdrowia, ale także polityki socjalnej, ta grupa osób w wieku osiemdziesięciu lat I więcej wymaga szczególnej uwagi. To jest ten okres, kiedy nasilają się, kumulują się różnego rodzaju problemy I zdrowotne I socjalne.
Zatem ta liczba ośmiuset pięćdziesięciu 1000 osób w naszym społeczeństwie wymaga, wymaga szczególnej uwagi. No I pewna projekcja, mowa jest tutaj o tym, że w roku 2000 pięćdziesiątym Polaków może być około trzydziestu trzech 1000000. Oczywiście w zależności od tego, czy weźmiemy pod uwagę ludność krajową czy rezydentów, bo tutaj mamy różne kategorie, to te liczby będą się nieco różniły. Ważny jest kierunek tych zmian. On jest podobny jak prawie w całej Europie, aczkolwiek trudno uznać, że jest to kierunek, który stanowi dla nas powód do satysfakcji.
No I w związku z tym polityka ludnościowa także powinna to uwzględnić. Będzie w tym okresie do roku 2000 pięćdziesiątego, ale także I potem wzrastał odsetek osób w wieku sześćdziesięciu pięciu lat I więcej, no czyli tych, które umownie uznajemy za starsze, chociaż zapewne w dalszym ciągu będziemy mieli do czynienia z procesem coraz większego zróżnicowania wewnętrznego tej subpopulacji osób starszych I będziemy musieli liczyć się z tym, że wśród tych osób starszych będą I te coraz bardziej zależne, wymagające wsparcia, ale będzie coraz więcej osób samodzielnych I legitymujących się dosyć dobrym stanem zdrowia. W każdym razie, jeżeli wziąć pod uwagę, że mediana wieku wzrośnie z czterdziestu lat, bo cele mniej więcej wynosiła w roku 2000 piętnastym do pięćdziesięciu dwóch w roku 2000 pięćdziesiątym, to obraz struktury naszego społeczeństwa według wieku, no rysuje się dosyć poważny, no bo mediana to jest ta wartość poniżej I powyżej której znajduje się połowa ludności. Jeżeli w 2000 pięćdziesiątym roku co 2. Polak ma mieć co najmniej 52 lata, to jest to pewien sygnał, który wymaga uwzględnienia już właściwie dzisiaj, bo do tego gospodarka I do tego polityka, także polityka społeczna muszą się odpowiednio przygotować.
Wydłuża się oczekiwana długość naszego życia I tutaj w ostatnich latach, po nowszy rok 2020200. 21. Możemy odnotować spore sukcesy, chociaż tak naprawdę nie zmienia się specjalnie ta różnica, jaka dzieli nas od średniej w krajach Unii Europejskiej, bo tamten proces także następuje, w związku z tym no podążamy tym samym tropem, ale nie zmieszamy w istotny sposób tej rozpiętości. Podobnie jeżeli, podobnie byłoby, jeżeli spojrzelibyśmy na oczekiwaną długość życia w zdrowiu. To jest taki ważny wskaźnik demograficzny, o którym także poprzednio była mowa.
No I tutaj w dalszym ciągu nie do końca możemy się czuć usatysfakcjonowani. W tym raporcie, który państwu prezentujemy, skupiamy się przede wszystkim na danych zastanych I na, na rozmaitych projekcjach, ale zaproponowaliśmy także pewien alternatywny sposób pomiaru odsetka osób starszych. Chodzi tutaj o, o taką miarę prospektywną, którą, która pozwoli na to, żeby oszacować, jaka część społeczeństwa znajduje się w tej grupie, która legitymuje się wiekiem o mniej więcej jak 15 lat niższym od przeciętnej, o tej oczekiwanej długości życia. To pozwala nam na, na pewne szacunki, a przede wszystkim jest przydatne do tego, żeby można było oszacować pewien kapitał społeczny, który nie jest wykorzystany w przypadku osób starszych, bo jak już wspomniałem przedtem, ta subpopulacja jest coraz bardziej zróżnicowana. Jeżeli popatrzylibyśmy na informacje dotyczące zdrowia I umieralności, no to, no to tak jak już wspomniałem, utrzymuje się w dalszym ciągu ta różnica w stosunku do średniej w Unii Europejskiej.
No ale jednocześnie coraz lepiej jesteśmy w stanie te przyczyny zgonów, które są możliwe do uniknięcia, przynajmniej do ograniczenia I tutaj przede wszystkim mamy na myśli choroby układu krążenia I choroby nowotworowe, co łączy się nie tylko z samą polityką senioralną, ale w ogóle z polityką zdrowotną I zdrowiem publicznym, ponieważ wcześniejsza większa troska o zachowanie higienicznego stylu życia, no pozwala na to, żeby w starości także ograniczyć liczbę zachorowań. Natomiast to, co jest bardzo istotne, co ten raport wyraźnie pokazuje, to są nierówności w zdrowiu, nierówności w stanie zdrowia wynikające nie tylko z samego wieku, płci, poziomu wykształcenia I sytuacji materialnej, ale także różnic co do miejsca zamieszkania. Są takie regiony naszego kraju, gdzie właściwie na samym starcie niejako starości, na jej początkowym etapie szansa na dłuższe życie w zdrowiu jest mniejsza ze względu na trudniejszy dostęp
Piotr Błędowski
Świadczeń zdrowotnych I to jest sytuacja, która no naszym zdaniem wymaga szczególnej uwagi. O tym też jest mowa w rekomendacjach. Jeszcze raz podkreślę, że te rekomendacje wykraczają poza ten okres jednego roku I powinny być traktowane całościowo. Tym bardziej, że większość tych rekomendacji to są działania, które są związane z długoletnimi inwestycjami I pewnymi zmianami instytucjonalnymi, które, których przeprowadzenie powinno być poprzedzone społeczną debatą. Ważnym elementem naszego rozdziału są informacje o aktywności zawodowej osób starszych.
Wiemy o tym, że poziom aktywności zawodowej osób w wieku przedemerytalnym w ostatnich latach uległ podniesieniu. I tutaj podstawowe dane z okresu 2015, 2024 pokazują, że zarówno w przypadku kobiet, jak I mężczyzn, te wskaźniki uległy poprawie. To, co jest szczególnie istotne, to fakt, że mamy coraz więcej osób, które są aktywne zawodowo w wieku sześćdziesięciu pięciu lat I więcej, a więc po osiągnięciu zarówno w przypadku kobiet, jak I mężczyzn, granicy wieku emerytalnego. I wydaje się, że to jest ta tendencja, którą należałoby ze wszech miar wspierać zarówno ze względu, ze względów czysto społecznych, jak I makroekonomicznych. W każdym razie z całą pewnością wśród tych działań, które wydają się konieczne, mamy także działania zmierzające do podniesienia poziomu edukacji ekonomicznej naszego społeczeństwa, w tym osób w wieku przedemerytalnym, bo badania wyraźnie pokazują, że większość osób w tym wieku nastawiona jest na to, żeby doczekać momentu emerytury I przejść na nią jak najszybciej, co ma oczywiście znacząco swoje subiektywne uzasadnienie, ale z punktu widzenia makrospołecznego I makroekonomicznego wydaje się sytuacją niekorzystną.
Stworzenie pewnych bardziej elastycznych form zatrudnienia, stworzenie lepszych warunków pracy, co zresztą przełoży się potem, powinno się przełożyć przynajmniej na jakość tej pracy I jej efekty. Upowszechnienie wiedzy o tych korzyściach, które płyną z dużego okresu aktywności zawodowej. To są te elementy, które wydają się szczególnie istotne I na co zwracamy uwagę w tym raporcie. No I wreszcie na zakończenie chciałbym zwrócić uwagę na takie 6 grup rekomendacji rządowej Rady Ludnościowej, które można uznać za ważne dla polityki senioralnej w zakresie zdrowia. To jest przede wszystkim aktywizacja działań zmierzających do lepszej dostępności profilaktyki I do wczesnej diagnostyki.
To jest ważne przede wszystkim dlatego, że wśród tych przyczyn zgonów, o których wspomniałem, a które wydają się możliwe do uniknięcia, właśnie, właśnie działania profilaktyczne I wczesne rozpoznawanie, wykrywanie chorób odgrywa istotną rolę. W przypadku pracy, stworzenie odpowiednich warunków I zachęt do tego, żeby kontynuować aktywność ekonomiczną po osiągnięciu wieku emerytalnego. Polityka senioralna jest polityką, która jest realizowana przede wszystkim na poziomie lokalnym, samorządowym, stąd też różnego rodzaju sugestie adresowane do samorządów. No I tutaj wszystkim chodzi o poprawę dostępności usług I publicznych, usług społecznych, wszelakich usług społecznych, łącznie z tymi, które sprzyjają podniesieniu aktywności I aktywizacji osób starszych. W przypadku rodzin czy gospodarstw domowych z osobami starszymi ważne jest to, żeby te rodziny uzyskały odpowiednie wsparcie, ponieważ no nadmierna koncentracja na problemach osób starszych, zwłaszcza przy ich ograniczonej samodzielności, może powodować, najczęściej powoduje rozmaite zaburzenia w funkcjonowaniu tej rodziny.
Rodziny są na, znajdują się na różnych etapach I ich funkcjonowania I to wymaga także uwzględnienia, jeżeli chodzi o dobór różnego rodzaju instrumentów, narzędzi polityki senioralnej. Brakuje nam dostępu do aktualnych danych. To jest temat znowu, który pojawił się podczas poprzedniego, poprzedniego posiedzenia I tutaj podkreślamy to, że potrzeba nam tego rodzaju informacji, chociażby w zakresie migracji, o czym tutaj wspominamy. No I wreszcie, wreszcie potrzeba nam stworzenia takiego, takiej koncepcji polityki senioralnej jako jednej z polityk publicznych, która pozwoli na zarysowanie tego wszystkiego, co wykracza poza okres kilku czy kilkunastu lat I przynajmniej będzie miał tą perspektywę roku 2000 pięćdziesiątego. Dziękuję bardzo.
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Bardzo dziękuję, to ja teraz jeszcze dalej. Tak jak powiedziałam, poza prezentacją wyników raportu chcieliśmy krótko zasygnalizować wnioski, które wynikają z badania FARE, badania zdrowia, starzenia się I procesów emerytalnych w Europie. Jest to badanie, które prowadzone jest na próbie panelowej w Polsce I dwudziestu siedmiu krajach, głównie Unii Europejskiej, ale także Izraelu. Ja tutaj oczywiście będę prezentować głównie wyniki dla Polski. Przygotowywane na podstawie książki, którą właśnie kończymy w Zespole Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.
Co wynika z tych naszych analiz? Badanie pokazuje, że jeżeli chodzi o wskaźniki zdrowia, a mamy ich kilka, zarówno subiektywne, jak I wskaźniki dotyczące aktywności życia codziennego, choroby przewlekłe. W sześciu na 8 wskaźników stanu zdrowia, które wykorzystujemy, osoby 50 plus w Polsce wypadają gorzej niż przeciętnie w Europie. To, co bardzo wyraźnie wynika z badań, to o ile do sześćdziesiątego piątego roku życia te różnice nie są duże, to one potem bardzo szybko I bardzo wyraźnie narastają. Porównaliśmy dane z roku 2000 siódmego I 2000 dwudziestego drugiego I tutaj widać wyraźnie poprawę, ale ona dotyczy głównie osób w wieku przedemerytalnym, młodszych seniorów.
Natomiast wśród najstarszych, osób w najstarszych grupach wieku ta poprawa w tym okresie jest znacznie, znacznie słabsza, chociaż też widoczna. Jeżeli chodzi o kwestie związane z barierami, to też w badanie pokazuje, że osoby o złym stanie zdrowia, wymagające wsparcia, częściej rezygnują z usług zdrowotnych ze względu na koszty I dostępność. Więc to też jest wyzwanie, na które warto zwrócić uwagę. I jeżeli chodzi o takie czynniki ryzyka, to też, co ciekawe, rośnie odsetek osób, które palą, raportują szkodliwe epizody spożywania alkoholu, ale także pojawia się, znaczy utrzymuje się, czy nawet narasta w tych najstarszych grupach wieku, problem otyłości. Z punktu widzenia polityki senioralnej, co to oznacza?
Że 7. Dekada życia to jest ta dekada, kiedy bardzo ważna jest profilaktyka, wczesna diagnostyka, bo to pogarszanie zdrowia następuje bardzo szybko I odpowiednia rehabilitacja I wczesna diagnostyka daje szansę na to, żeby tak naprawdę przesunąć trochę ten moment, kiedy utrata samodzielności, utrata zdrowia następuje. Widzimy taki mechanizm kumulacyjny, który zaczyna się od barier w dostępie, przez to, że się nierówności w zdrowiu pogarszają, następuje wycofywanie się z rynku pracy I także skutkuje to niższymi wahadami na starość. Stąd jakby też spojrzenie na to, że I polityka zdrowia publicznego I polityka dochodowa rynku pracy muszą być ze sobą mocno skoordynowaną. Oczywiście.
Speaker 8
Ale te, to, ta prezentacja będzie oczywiście, znaczy ona jest dostępna I my oczywiście, znaczy chyba została w ogóle przekazana do komisji.
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Prezentację mamy, tak? Tak, oczywiście. To bardzo dziękuję, to nie będę robiła, więc dziękuję uprzejmie. Kolejna rzecz to już, to już pan profesor Błądowski mówił o tym, że jeżeli chodzi o politykę emerytalną, bardzo wyraźnie widzimy to, że osoby, które osiągają wiek emerytalny, praktycznie natychmiast przechodzą na emeryturę.
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Nie, 90 ponad procent. Nie, wszyscy właściwie, no w, średni wiek przechodzenia kobiet na emeryturę to jest 60 chyba I pół roku, mężczyzn około sześćdziesięciu pięciu lat, ale tam także mamy górników, więc jakby gdybyśmy tych górników wyłączyli, to byłoby trochę powyżej sześćdziesięciu pięciu. Część osób, około dziesięciu procent łączy jeszcze przez pewien czas pracy I emeryturę.
Natomiast osoby, które tracą pracę po pięćdziesiątym rokiem życia,
bardzo
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Często długo tej pracy poszukują I często się zniechęcają do poszukiwania pracy.
Czyli to jest kwestia I utrzymywania osób w zatrudnieniu I tak naprawdę w miarę szybkiej reaktywizacji, jeżeli tę pracę tracą. Warto także zwrócić uwagę na to, że jest to pokolenie, w szczególności tych osób 50 plus, młodszych niż starszych, które łączy jeszcze aktywność zawodową czy wczesną dezaktywizację z obowiązkami wobec swoich starszych rodziców. I częściej, czterokrotnie częściej dotyczy to kobiet niż mężczyzn. Jeżeli chodzi, w badaniu SHAR pytamy także, czy ktoś chce jak najszybciej przejść na emeryturę I ponad połowa I mężczyzn I kobiet deklaruje z tych, którzy jeszcze nie są emerytami, że tak chcą.
Przy czym nie jest to związane z ich stanem zdrowia, tylko bardziej z rozwiązaniami instytucjonalnymi. To, na co także zwracamy uwagę I na co pozwala badanie SHARE, to spojrzenie na warunki pracy. Czyli patrzymy nie tylko na to, czy ktoś pracuje, ale jak także, jak jaka jest jakość tej pracy I to, co widzimy jako zmiana między 2000 szóstym a 2000 dwudziestym drugim rokiem, to jest kwestia tego, że widzimy większą autonomię, większy dostęp do szkoleń, chociaż nadal nie jest zbyt duży. Natomiast to, co widzimy, to więcej osób czujących, że ta praca jest bardziej intensywna, wymagająca, znaczy pod niską, pod wysoką presją czasu, nierównym wysiłkiem I poczucie nagrody, czy poczucie satysfakcji z pracy także się zmienia w zależności od tego, jakie ktoś ma wykształcenie. Czy osoby z wyższym wykształceniem odczuwają większą jakość pracy niż osoby, które nie mają wykształcenia wyższego.
To, co to oznacza? Że widzimy tak naprawdę potrzebę tej polityki lepszej pracy, nie tylko więcej pracy. Dostosowanie tego, jak wyglądają stanowiska pracy do wieku, do stanu zdrowia, do ograniczeń fizycznych, ale także przeciwdziałanie liczbowych w pracy I rozwój szkoleń. I taki ścieżki stopniowego przechodzenia na emeryturę, gdzie to przejście na emeryturę I aktywność zawodowa jest łagodniejsze, co tak naprawdę pozwoli na to, żeby efektywny wiek dezaktywizacji mógł się podnosić. Jeżeli chodzi o kwestie opieki, 1 3.
Osób w wieku 50 plus deklaruje opiekę nad wnukami. Wśród kobiet między pięćdziesiątym a sześćdziesiątym dziewiątym rokiem życia to jest połowa. Czyli widzimy, że te relacje babcia, wnuczki są dosyć mocne. To, co też widać, jeżeli chodzi o, o dane, to to, że mamy dosyć dużą lukę opiekuńczą. Prawie połowa osób, które ma ograniczenia sprawności w wieku 65 plus wskazuje, że nie otrzymuje wsparcia.
I to jest w Polsce znacznie więcej niż przeciętnie w krajach Shark, gdzie jest to 34 procent. Czyli to jest wyzwanie też, które widzimy. Wśród młodszych seniorów ta luka jest znacznie większa, czyli jeżeli już ma, ktoś ma 80 lat lub więcej, częściej ma możliwość uzyskania opieki niż osoby młodsze. To na co jeszcze zwracamy uwagę w badaniu to to, że opieka babci, dziadków to nadal realny element systemu opieki, który umożliwia rodzicom godzenie pracy I życia rodzinnego. Dotyczy to przede wszystkim tych najmłodszych dzieci, do trzeciego roku życia, gdzie dostęp do opieki jest nadal mniejszy, chociaż oczywiście dużo w tym zakresie się poprawia.
Generalnie to, co też jest specyficzne dla Polaków, to to, że jeżeli, że osoby 50 plus rzadziej niż przeciętnie w Europie deklarują otrzymywanie I udzielanie opieki. Natomiast jeżeli już ta opieka ma miejsce w jedną I drugą stronę, jest to opieka ze znacznie większą intensywnością. I znowu, gdybyśmy popatrzyli na rekomendacje, co to oznacza? Że rozwój opieki formalnej, nie tylko nad dziećmi, ale nad osobami niesamodzielnymi, czyli mówimy o opiece długoterminowej, jest warunkiem także polityki wydłużania aktywności zawodowej, szczególnie wśród osób 50 plus. Model, który mamy oparty głównie na opiece nieformalnej, nie utrzymuje się przy rosnącej liczbie osób sadziwych I malejącej liczbie opiekunów, co wynika z tych zmian demograficznych, o których mówił pan profesor Błędowski.
Nową rzeczą, na którą też popatrzyliśmy, to jest korzystanie z usług finansowych. I tutaj ten obraz polskich seniorów na tle Europy przedstawia się, no że my mamy duże wyzwanie, tak bym to nazwała. 64 procent osób w wieku 50 plus w Polsce deklaruje, że ma rachunek bankowy. W Europie jest to ponad 95 procent. Czyli nadal mamy dużo osób, które tych rachunków bankowych nie deklarują.
Mniej niż 1 procent ma jednostki funduszy inwestycyjnych, średnia w szer to jest 13 procent. Czyli widzimy, że tych oszczędności też wśród seniorów jest relatywnie mało. 2 procent deklaruje, że ma konta emerytalne, indywidualne konta emerytalne. Co to oznacza, że zabezpieczenie starości w Polsce opiera się głównie na systemie obowiązkowym, ma charakter niefinansowy. Przy zmianach systemu emerytalnego, które od dziewięćdziesiątego dziewiątego roku wprowadzamy, to oznacza, że przy malejących stopach zastąpienia nie mamy oszczędności, które by rekompensowały tę lukę, która się pojawia, jeżeli chodzi o oszczędności.
Co to oznacza? Że zachęty do dodatkowego oszczędzania, do korzystania z tych możliwości, które istnieją, powinny być dzisiaj adresowane przede wszystkim do osób wykluczonych, czyli tam, gdzie mamy możliwość korzystania chociażby z PPK, żeby zachęcać osoby do tego, żeby trzymały te oszczędności, zamiast wykorzystywać je do różnych celów. 2. Sprawa, no to jest kwestia właśnie dłuższej pracy, majątku, wsparcia rodzinnego, polityki zdrowia, polityki opieki, które pozwalają na to, żeby przez, chociażby dłuższą pracę, późniejsze przejście na emeryturę, ten dochód emerytalny mieć większy. Na koniec już ostatni slajd, który bazuje zarówno na wnioskach zbadania, jak I na rekomendacjach w raporcie rządowej Rady Ludnościowej.
Polityka senioralna to są obszary, które muszą być wzajemnie powiązane. Stan zdrowia jest bardzo ważny, no granica możliwości aktywności zawodowej. Krótsza praca z kolei powoduje to, że świadczenia emerytalne są niższe. Niższe świadczenia powodują w dłuższej perspektywie zależność od rodziny. I z kolei opieka rodzinna też obciąża seniorów.
I w tym kontekście te, te obszary, które widzimy jako kluczowe, to jest profilaktyka wczesna, diagnostyka, żeby utrzymywać ludzi w zdrowiu, a nie leczyć w chorobie. A nie tylko leczyć w chorobie, dokładnie. Dostęp do świadczeń, szczególnie jeżeli chodzi o koszt I dostępność, szczególnie tych osób, które mają najgorszy stan zdrowia. Jakość pracy, czyli lepsza praca I stopniowa emerytura, które pozwalają na tym, żeby dłużej utrzymywać się w aktywności. Też zwracamy uwagę na to, że aktywność zawodowa to nie jest tylko kwestia zarobków, ale także siedzi społecznych I takiego wyjścia z domu, które jest istotne dla, dla jakości zdrowia psychicznego.
Domykanie luki opiekuńczej, szczególnie wśród najmłodszych seniorów, tam, gdzie ona jest największa. Promowanie oszczędności długookresowych I także, co będziemy powtarzać jako badacze, to żebyśmy mieli, utrzymywali dostęp do danych I także budowali tę infrastrukturę danych, która pozwala na to, żebyśmy mogli państwu takie fakty, wiedzę przekazywać, żeby polityki publiczne na faktach opierać. Bardzo dziękuję.
Speaker 3
Bardzo dziękuję pani profesor za, I panu profesorowi za przedstawienie wyników badań I części raportu, która odnosi się głównie do obszaru zainteresowania Komisji Polityki Senioralnej, a także za przedstawienie rekomendacji. Szanowni państwo, otwieram dyskusję. Kto z państwa posłów chciałby zabrać głos? Pan przewodniczący Krzysztof Piotrkowski, proszę.
Krzysztof Piotrkowski
I 1 pytanie tylko do pani profesor, kiedy pani profesor mówiła takie techniczne, które pozwoli, pozwoli mi zrozumieć. Kiedy pani profesor mówiła o
Jakości pracy. To miała pani na myśli efektywność czy warunki pracy dla osób starszych czy efektywność tej pracy?
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Raczej warunki pracy dla osób starszych. To, co w badaniu SHARE badamy, to pytamy, to jest szereg rzeczy związanych z tym, czy na przykład, czy jest to praca ciężka fizyczna, czy jest to praca, która wykonywana jest pod presją czasu, ale także czy osoby czują się doceniane w pracy przez swoich pracowników, czy mają możliwości rozwoju, czy czują się usatysfakcjonowane swoim poziomem wynagrodzenia I czy czują wsparcie. I to tak naprawdę tworzy ten pakiet różnego rodzaju aspektów, które mówią o jakości pracy, ale z punktu widzenia tego, jak ta praca jest odbierana przez pracownika, a nie tego, czy pracuje odpowiednio efektywnie.
Speaker 3
można powiedzieć. Bardzo dziękuję. To pozwolę sobie 1., teraz już 2. Zabrać głos. Te obszary interwencji, które państwo przedstawiliście, one są naprawdę dużym wyzwaniem, bo jeżeli popatrzymy na to, że 1.
Obszar to profilaktyka I wczesna diagnoza, widzimy w tej chwili wyśrubowanie limitów dostępności do lekarzy specjalistów. Ja wiem, że Polacy dzisiaj na pierwszym miejscu stawiają finanse, na drugim miejscu stawiają zdrowie. To zdrowie jest niezwykle istotne. Czas oczekiwania na badania się wydłuża, a zatem jest to naprawdę, naprawdę ogromne, ogromne wyzwanie, bo sytuacja nie wygląda tutaj najlepiej, jeśli chodzi o wszystkie grupy wiekowe, a tym bardziej, jeśli chodzi o osoby w wieku senioralnym. Patrząc przez pryzmat tego, że w 2000 pięćdziesiątym roku zmniejszy się liczba ludności w Polsce, a do tego w sposób znaczący, o tym wiemy, to jest oczywiste, zwiększy się liczba osób w wieku senioralnym, to jeśli te osoby nie będą na tyle zdrowe, jak państwo stwierdziliście, żeby móc pracować, nie będą chciały pracować, nie będą miały stworzonych odpowiednich warunków, czyli warunków srebrnej pracy, tak możemy to nazwać, to rzeczywiście sytuacja także na rynku pracy zostanie bardzo mocno zachwiana.
Czyli tutaj seniorzy potrzebują też wsparcia, ale takich dodatkowych jeszcze warunków, które pozwolą im na to, by tę pracę podjąć. Wyzwanie 2., dostęp do świadczeń, więc państwo sami wskazujecie na koszt, na brak dostępności do świadczeń. Jakość pracy I stopniowa emerytura, to jak seniorzy odczuwają, to jak są postrzegani w miejscu pracy. Wiemy o tym, że wielu pracodawców obawia się pracowników w wieku senioralnym z różnych względów I nie mamy, nie mamy takiej, nie wiem, jak to nazwać, tendencją może nie, ale, ale takiego modelu, który pozwoliłby na takie gremialne czerpanie z, przepraszam, z wiedzy, doświadczenia osób w wieku senioralnym, może nawet stworzenie warunku, nawet może krótszego czasu pracy po to, by, by, by on był też bardziej efektywny. No to wymaga też konkretnego podejścia I konkretnych ustaleń.
Usługi opiekuńcze, wiemy, jak wygląda sytuacja. Państwo tutaj nam wskazali, że bardzo wysoki procent, ponad 40 chyba 7 procent z tego, co zapamiętałam, ale nie chcę wprowadzać w błąd, uważa, że, że ta opieka jest niewłaściwa, że nie mogą liczyć na, na opiekę. Tym bardziej jeśli chodzi o opiekę długoterminową, bo pani profesor mówiła o opiece osób 50 plus nad wnukami, ale także osoby w tym wieku opiekują się seniorami. I tutaj też tak naprawdę to wsparcie jest niewystarczające. Mówię o tym, bo sama jestem w takiej sytuacji.
Oszczędzanie emerytalne, no to są już w ogóle inne kwestie, może mniej znaczące w mojej ocenie, jak... Bo one bardziej tworzą czy kreują jakość życia, czy pozwalają podnieść jakość życia seniorów, ale to już jakby z ich inicjatywy, tak, w ich interesie. A te, te 4, 4 obszary interwencji, które, na które wskazałam. Teraz czytając informacje z ostatniego slajdu, który państwo zaprezentowaliście, leżą po stronie państwa. Państwa polskiego, to mam na myśli.
Po stronie rządu. I teraz pytanie jest takie, bo rozumiem, że państwo przekazaliście te rekomendacje do ministerstw I moje pytanie jest takie, no akurat dzisiaj, no jest z nami obecna pani naczelnik Departamentu Równości w Zdrowiu w Ministerstwie Zdrowia, ale no z ubolewaniem stwierdzam, że po raz kolejny nie mamy nikogo, kto by reprezentowałby czy Ministerstwo Rodziny, czy, czy już sam ten obszar dotyczący polityki senioralnej, który jest umocowany w kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Teraz ja mam pytanie do przedstawicieli rządu, których tutaj nie ma. I to pytanie zadaję I to pytanie no musi być sformułowane. Widzicie państwo, no niestety jest mi niezmiernie trudno pracować, bo też rolą naszej komisji jest działać na rzecz wsparcia seniorów.
I teraz jak my to mamy robić, jeżeli nie mamy przedstawiciela rządu, który mógłby po 1. Wysłuchać opinii państwa profesorów, zapoznać się z prezentacją. Oczywiście rozumiem, że ten dokument został przekazany, ale odpowiedzieć na pytania. W związku z powyższym mam gorącą prośbę, aby takie pytania zostały wysłane. One będą wysłane, może po prostu wpiszemy, tu prośba do, do, do sekretariatu, żeby te pytania w imieniu państwa posłów z komisji przekazać za moim pośrednictwem, tak do pani wiceminister Marzeny Okrój-Drewnowicz, jak I do pani minister Zielinowicz-Bąk, która zajmuje się obszarem polityki społecznej I pracy I rodziny.
Więc no to moje pytanie jest takie, jaki jest plan rządu, jak rząd odniesie się, pani Elżbieto, jak rząd odniesie się, jak zamierza się odnieść, jakie są plany odniesienia się do przedstawionych przez Rządową Radą Ludnościową w raporcie za 2025. Rok dotyczących obszarów interwencji przedstawionych przez przedstawicieli Rządowej Rady Ludnościowej, bo rozumiem, że to zostało przekazane. Bardzo dziękuję. Pani profesor, to zechce pani. Bardzo proszę, pani profesor Irena Kotowska.
Irena Kotowska
Zarówno ten raport, jak I nowy raport został przekazany, gdzie wyniki, które tam w tym nowym raporcie są, były też tu omawiane. Proszę państwa, ale wydaje mi się, to znaczy, dziękuję za te stanowcze pytanie, które pani sformułowała, ale wydaje mi się, że jeszcze jest 1 bardzo ważny element, który dla nas ma sprawę, ma znaczenie kluczowe, a mianowicie zrozumienie, o co chodzi w zmianie demograficznej. Proszę zauważyć, że w dyskusji bez przerwy zajmujemy się tym jakby mierzeniem temperatury, o ile spadnie liczba, spadła liczba urodzeń, o ile spadnie liczba ludności. Ekscytujemy się tym, że będzie nas mniej trochę, trochę mniej czy trochę więcej, ale zasadniczą sprawą w tym wszystkim jest spojrzenie na sytuację demograficzną w perspektywie trzech, czterech dekad, którą już znamy. I dla tej sytuacji centralna jest nie to, że będzie nas 32000000 w 2050., tylko struktura wieku I co z tym zrobimy.
I teraz chciałabym podnieść 1 element, który tu nam umknął, a co do jakby omawiania którego czuję się upoważniona także z racji swego wieku. A mianowicie, dyskutujemy o tym, że osób starszych jest coraz więcej, są coraz bardziej zróżnicowane I to nie jest zmiana, którą się da odwrócić. To jest cecha obecnej I przyszłej sytuacji. Ale jednocześnie zbyt słabo dostrzegamy to, że równolegle spada nam liczba osób, które mogą być wytwórcami. Ta zmiana struktury wieku polega właśnie na tym, że tych osób w wieku uznanym za starsze jest coraz więcej, a wytwórców potencjalnych jest coraz mniej.
Zatem
Jest jak najlepsze. Nie chcę powiedzieć wykorzystywanie, ale spożytkowanie tych zasobów ludnościowych, które posiadamy. Ale jest jeszcze 1 element. Element solidarności między różnymi grupami. Mówimy o grupie najmłodszej, tej grupie osób dorosłych I osób starszych.
I teraz to, o czym mówimy, to głównie mamy pretensje do osób młodych, że zbyt słabo, że tak powiem, przejmują się tym, że jest coraz mniej dzieci, angażują się, ale nie dostrzegamy, że nakładamy na nich coraz większe zobowiązanie, utrzymując, że korzyści z wydłużonego życia będą przeznaczone jedynie na konsumpcję. Także moja prośba jest, by wreszcie rozważać decyzję o przejściu na emeryturę, nie tylko z perspektywy osób, które już nie chcą pracować, tylko by osoby starsze, tak nazywane, zrozumiały, że ich decyzja o dezaktywizacji jest podejmowana w zupełnie innych warunkach, niż to się działo 10, 20 lat temu. I to jest solidarność pokoleń, która polega na tym, że patrzymy na relacje, na zależności, więc żeby ci młodzi mogli funkcjonować w gospodarce, w której tak zmieniają się, to jest populacji, w której tak zmieniają się zasoby ludnościowe, to nie można opowiadać o tym, że przejście w wieku 60 lat na emeryturę jest korzystne dla wszystkich. I o tym odczarowanie tego wieku emerytalnego I tego, rozpatrywanie tego nie w kategoriach przymusu pracy. Cała debata ostatnich dwudziestu lat to jest debata o przymusie pracy w starszym wieku, zamiast o zobowiązaniach I zależnościach między generacjami.
I mam nadzieję, że teraz dostarczając twardych danych, ale także I w tej publicznej narracji, nawiązując do tego, że wreszcie odczarujemy tą debatę. Dziękuję.
Speaker 3
Dziękuję pani profesor za ten głos, on jest niezwykle cenny I pokazuje, że potrzebna jest strategia. Strategia, której na chwilę obecną nie widzimy, to raz, a 2, z tym odczarowaniem wieku emerytalnego tak, tyle tylko, że do tego potrzebne są odpowiednie zachęty, bo na pewno nie wolno nam jest tego robić siłą, na pewno nie wolno nam nikogo przymuszać, a jeśli popatrzymy na te obszary interwencji, które państwo wskazaliście dzisiaj, to także widać, że osoby w wieku senioralnym pewnie chętniej przejdą na emeryturę w późniejszym czasie niż w momencie, kiedy osiągną tak zwany wiek emerytalny, jeśli będą zdrowe, jeśli będą wiedziały, że są pożądane I oczekiwane w miejscu pracy, a nie tak, jak w przypadku osób 50 plus, szczególnie kobiet, które jeśli tracą pracę, to jej nie znajdą. Dlaczego? Bo nie są pożądane. Bo my też cały czas, tak jak...
Podoba mi się to określenie odczarowanie wieku emerytalnego, bo gdzieś rzeczywiście myślimy cały czas tak samo o tym wieku emerytalnym, ale z drugiej strony też powinniśmy odczarować to, że wyłącznie młodzi, tak, powinniśmy dać jak najwięcej młodym szans na rozwój, na to, żeby oni mogli się realizować. Natomiast powinniśmy również odczarować takie negatywne myślenie o seniorach, o osobach w wieku senioralnym. To jest też potrzebne, ale to też jest wyzwanie dla państwa polskiego, dla tych, którzy są odpowiedzialni za kreowanie polityki senioralnej. To jest niezwykle istotne, bo z całą pewnością, jeśli osoby w wieku senioralnym, mam tutaj na myśli no kobiety w wieku 60 lat I mężczyźni 65, jeśli będą mieli dostęp do lekarzy specjalistów, dostęp do, równy dostęp do programów lekowych, równy dostęp do programów profilaktycznych I będą wiedzieli, że są pożądani w miejscu pracy, to z całą pewnością zastanowią się nad przejściem na emeryturę. Niekoniecznie będą to robili od razu po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Ale do tego jeszcze długa droga. Ja tu, żeby ktoś mi powiedział, że uprawiam politykę, szanowni państwo, ale stwierdzam fakt, no widzimy, co się dzieje z dostępnością do ochrony zdrowia. Sytuacja jest coraz gorsza. Szpitale są zadłużone. Teraz, wczoraj w Warszawie odbyło się spotkanie, debata przedstawicieli szpitali powiatowych.
No wnioski fatalne, proszę państwa. No więc dokąd my dojdziemy? My tak naprawdę jesteśmy w sytuacji takiej, że idziemy na ścianę w bardzo wielu obszarach. I znów mówię o tym głośno. Komisja jest transmitowana.
Chciałabym, żeby jak najwięcej osób usłyszało, że nie ma kto dzisiaj odpowiedzieć na pytania merytorycznie, jakie są plany dotyczące zmierzenia się z tymi obszarami interwencji, stworzenia strategii polityki senioralnej, dotyczącej rynku pracy, dotyczącej demografii. Tego brakuje. Oczywiście będziemy pytać, dostaniemy odpowiedź na piśmie, no ale cóż, no być może potrzebna jest, być może potrzebna jest jakaś debata, o którą może zainicjuje Komisja Polityki Senioralnej. Żeby pojawiły się osoby, które będą, będą władne odpowiedzieć na kluczowe pytania. O głos jeszcze prosiła pani profesor Agnieszka Chłoń-Dominczak I za chwilkę udzielę głosu pani przewodniczącej Ligii Burzyńskiej.
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Ja tylko w uzupełnieniu chciałam powiedzieć, że tutaj też wspólnie z panią Kotkowską jesteśmy w radzie, w radiu, jak to się nazywa, do spraw polityki rodzinnej I demograficznej, która jest radą doradczą dla pani minister Agnieszki Ziemianowicz-Bąk. Współpracujemy głównie z ministrą Aleksandrą Gajewską. IWZ naszym współudziałem przygotowywana jest taka założenia polityki rodzinnej I demograficznej, więc mam nadzieję, że to po części będzie także odpowiadało na pytania w przyszłości.
Agnieszka Chłoń-Dominczak
początku przyszłego roku powinno być przedstawione. No tak pracujemy. Czyli jeszcze raz Rada do spraw. Polityki rodzinnej I demograficznej. 2.
Sprawa to też tutaj wspólnie z panią marszałek Wiliszewską I z panią marszałek Kitową-Błońską W dwudziestego szóstego listopada organizujemy konferencję tutaj w parlamencie poświęconą raportowi rządowej Rady Ludnościowej, właśnie w tym obszarze I dzietności I obszarze starzenia się u populacji. Tam będą również przedstawiciele rządu zgodnie z programem, który przygotowaliśmy. I także to są te wydarzenia, gdzie myślę taki dialog między parlamentem, ekspertami, rządem ma szansę na to, żeby być dodatkowo pogłębianym. My się bardzo cieszymy, że państwo nas wysłuchali, bo tak jak też sygnalizowałam, mamy wrażenie, że że głos rządowej Rady Ludnościowej nie był wysłuchiwany przez te ostatnie lata I bardzo nam zależy, żeby takie właśnie nasze eksperckie zdanie mogło wspierać debatę I oczywiście jesteśmy w gotowości, żeby na każdą państwa potrzebę dodatkowe informacje pokazywać. Jeszcze tylko powiem, że w ramach badania SHARE, tutaj wspólnie zespołem Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego też chcemy uzupełnić badanie o takie pomiary, no to znaczy podstawowe, tak, ciśnienie, waga, skład masy ciała.
To, co było robione w Polsce nieorze, ale jeżeli wejdzie to do badania szer, na którą co 2 lata jesteśmy w stanie na próbie panelowej te te te te pomiary prowadzić, co oczywiście oznacza, że część osób wyślemy do lekarza, jak będą mieli nadciśnienie, ale przede wszystkim, no będziemy mieli większą wiedzę dotyczącą tego, jak ten stan zdrowia się zmienia. W szczególności właśnie w tej siódmej dekadzie życia, o czym mówiliśmy, więc trzymamy kciuki, żeby nam się to udało na stałe wprowadzić już do pomiarów nie tylko w polsceniorze, ale także w Sharing.
Speaker 3
Bardzo dziękujemy też w takim razie trzymamy kciuki, żeby to się powiodło. Pani profesor, ja państwu serdecznie dziękuję za to, że państwo jesteście na komisji, że przedstawiliście państwo ten raport. Natomiast pani profesor, bardzo się cieszę I dziękuję za te informacje dotyczące konferencji czy przygotowania
Takiego pakietu rozwiązań, który ma się pojawić na początku przyszłego roku z całą pewnością. Tu gorąca prośba od razu do sekretariatu komisji, pani Elżbieto, żeby, żeby na luty już zaplanować posiedzenie komisji dotyczące właśnie tych rozwiązań, żeby nam to nie umknęło. Wiem, że jeszcze chwilka, jeśli chodzi o plany na przyszły rok, ale bardzo poproszę, żeby już to, to było odnotowane. Natomiast szanowni państwo, no pani profesor mówiła o dialogu z parlamentem, tak, cieszę się bardzo, że będzie konferencja. Ale po 1.
Dialog z parlamentem odbywa się, jeśli chodzi o dialog rządu z parlamentem, odbywa się na posiedzeniach komisji. A państwo sami widzą, że nie ma tutaj przedstawicieli rządu. Dla mnie to jest po prostu brak szacunku, brak szacunku przede wszystkim do państwa jako referujących, do naszych gości, no bo już może powstrzymam się od komentowania. Pani przewodnicząca Alidia Burzyńska, bardzo proszę pani poseł.
Lidia Burzyńska
Dziękuję bardzo pani przewodnicząca za udzielenie mi głosu. Szanowni państwo, uczestnicząc w dzisiejszym posiedzeniu komisji senioralnej, bardzo dziękuję państwu za przygotowanie, przedstawienie, omówienie raportu, który bez wątpienia jest istotny, potrzebny, niezbędny. Ale I teraz zacznę, szanowni państwo, to są dane, to są badania, konferencje, rady, raporty ilościowe. To wszystko jest potrzebne, ale do czego? Do tego, żeby między innymi wszystkie instytucje, wszystkie ministerstwa, które są odpowiedzialne, ale również I samorządy, bo kompetencje, umówmy się, to nie tylko ministerstwo.
Niemniej jednak, jednak ta hierarchia ważności, odpowiedzialności, działania powinna być zachowana. Państwa raport między innymi wskazuje na szereg obszarów, na szereg instytucji, na szereg, że tak powiem społeczności, które powinny dla tego wieku senioralnego współpracować, bo tylko wtedy będzie sukces. Bo tak to żadne dane, żadne raporty, żadne konferencje. Po prostu, proszę państwa, to będzie słowo mówione, a praktyka będzie zupełnie, zupełnie inna. I mam pytanie.
Między innymi w państwa tutaj przedstawionych informacjach było, że wyraźne różnice społeczne I regionalne, jeżeli chodzi o zdrowie. Na podstawie czego, proszę państwa? Bo to wyjdzie, że między innymi, to co mówiła pani przewodnicząca, że jest krach całkowity, jeżeli chodzi o szpitale, szpitale powiatowe, a więc seniorzy, szczególnie z terenów małych miast, z terenów wiejskich, ich po prostu, po 1., nie stać dojechać. Po 2., nie stać na czekanie w kolejce, rok, 2, może. A po 3., to również nie ma zapewnionego, I tu następne Ministerstwo Infrastruktury, nie ma zapewnionych dojazdu do tych miejsc, gdzie jest specjalista, gdzie jest laboratorium, gdzie jest rehabilitant, proszę państwa.
Więc tutaj, no trudno się nie zgodzić z tym, co powiedziałaby artykułowała pani przewodnicząca. Naprawdę, dziękuję za te badania, ale one w żaden sposób nie przełożą się na polepszenie warunków, w żaden sposób nie przełożą się na wzmocnienie, bo jeżeli senior będzie zaopiekowany, jeżeli wcześniej będzie wykryta jego, jego defekty zdrowotne, to automatycznie on nie będzie obciążeniem ani dla samorządów, ani dla państwa, prawda? Bo on będzie żył w zdrowiu, no w takiej kondycji dobrej dłużej. Bo musimy zdać sobie z tego sprawę, że profilaktyka jest tańsza niż potem skutek, jak już jest ktoś chory. Więc tutaj współpraca jak najbardziej.
I tutaj pani profesor powiedziała, że no przede wszystkim nie wiem, możecie się państwo ze mną zgodzić lub nie, ale ja uważam, że to również wymaga od, że tak powiem, od przedszkola tej umiejętności właśnie współpracy. A więc I edukacja, czy tam Ministerstwo Edukacji też, edukacja, służba zdrowia, infrastruktura. Można by było wymienić bardzo wiele ministerstw. Jeżeli razem, tak jak moje 10 palców, nie połączymy się, to proszę państwa, zostaniemy społeczeństwem, które no na papierze może będzie wyglądać, ale w realiach, w rzeczywistości będzie zdecydowanie gorzej. Dziękuję.
Speaker 3
Dziękuję. Czy ktoś jeszcze z państwa posłów? Sekundkę pani profesor.
Już nie ma głosu w takim razie. Tutaj pytania nie było pani poseł.
Lidia Burzyńska
Było pytanie. Na jakiej podstawie, jakie dane, czy państwo macie wyraźne różnice, bo to jest tekst, który spisałam, wyraźne różnice społeczne I regionalne, jeżeli chodzi o zdrowie seniorów.
Speaker 3
Bardzo dziękuję. Pani poseł Lidia Bużyńska jest przewodniczącą Podkomisji Stałej do spraw problemów seniorów z obszarów wiejskich I to też z tego pewnie wynika to pytanie. Zapytam, kto z państwa odpowie? Pani profesor Irena Kotowska, bardzo proszę.
Irena Kotowska
Po 1., te informacje o regionalnym zróżnicowaniu dotyczą stanu zdrowia osób, populacji. My zajmujemy się populacją, a nie funkcjonowaniem określonych sektorów usługowych. Chciałabym wyjaśnić, że naszym zadaniem jako rządowej rady ludnościowej jest diagnoza populacji, diagnoza demograficzna, wyjaśnienie, od czego zależy ta sytuacja I wskazanie, jakie obszary wymagają interwencji. Przykro mi pani powiedzieć, że ja nie, nie czuję się odpowiedzialna za to, że są, I że jest zaniedbania komunikacyjne, że jest taka sytuacja w stanie zdrowia. Odpowiedzialna w tym sensie, że ja jako badaczka chcę państwu przekazać wiedzę o tym, co się dzieje I powiedzieć, jakie, jakie powinny być reakcje na to.
I teraz jeszcze jest 1 element. Otóż te wskaźniki umieralności, ten stan zdrowia, który tutaj był badany, tylko to nie można na najniższy poziom dezagregacji terytorialnej przenieść, ale mamy informację o tym, jakie są różnice przyczynach zgonów między różnymi regionami I na podstawie tego wnioskujemy o tych różnicach regionalnych. Ale one także są powiązane z tym, jak zmienia się sytuacja ludnościowa w sensie przyrostu naturalnego starzenia się populacji I zmian wielkości populacji w poszczególnych regionach. Czyli dostarczamy bazę informacji o zmianie demograficznej I o naszej wiedzy, o tym, co ma znaczenie, żeby dostosować się do tej zmiany I co jest ważne, żeby wpływać na pewne elementy tej zmiany. Natomiast kolejna kwestia to jest zrozumienie, to tak jak pani powiedziała, że to wymaga spójnego działania różnych resortów I zrozumienia, że zmiana demograficzna nie tylko w Polsce, ale przede wszystkim w Polsce ze względu na sposób, dotychczasowe narracji o niej jest jednym z najważniejszych mega trendów naszej przyszłości.
No ale to wymaga wiedzy I zrozumienia, że od nas zależy reakcja. Mówimy o tym, jak odpowiedzialnie I konstruktywnie reagować na to. I na szczęście mówimy o tym od wielu lat. Ostatnio nasze głosy jako grona badaczy się wzmogły, mówię ostatnio, to znaczy ostatnie powiedzmy 5, 8 lat. I raport demograficzny, który został ogłoszony przez Komisję Europejską, dokładnie odzwierciedla nasz sposób widzenia zmiany.
Starajmy się podjąć wysiłek zrozumienia, co się dzieje I uzgodnienia, jakie działania są potrzebne, żeby dostosować się do tej zmiany. I taki jest komunikat główny raportu, który ukazał się w lipcu tego roku. I my w tym kierunku też będziemy starali się jakby dosformułować naszą, nasze założenia polityki demograficznej dla Polski.
Speaker 3
Bardzo dziękuję. Jeszcze o głos prosiła pani profesor Agnieszka Chłoń-Domiczak, tak? To jest
Agnieszka Chłoń-Dominczak
bardzo No oczywiście nie jesteśmy w stanie wszystkich wątków związanych z sytuacją I ludnościową także w aspekcie regionalnym zawrzeć w raporcie, natomiast zespół profesora Bogdana Wojtyniaka już od wielu lat w Narodowym
Narodowym
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Zdrowia Publicznego w Państwowym Instytucie Higieny prowadzi badania dotyczące społecznych nierówności w zdrowiu. Tu właśnie na tym poziomie lokalnym widać, że te nierówności w zdrowiu wynikają no z różnych aspektów uwarunkowań I środowiskowych stylu życia, jakości powietrza, dostępu do różnego rodzaju usług, także kanalizacji, wody. I ten raport też jest co roku publikowany, więc tutaj zachęcam do spojrzenia na, na te informacje uzupełniające.
Lidia Burzyńska
Tak, jeszcze chciałam, ponieważ to moje wystąpienie, czy te moje słowa, które wyartykułowałam, to nie były skierowane do państwa profesorów? Bo ja dziękuję, że te dane są, tylko one, tylko one właśnie do wszystkich osób, które odpowiadają za wspólną politykę, za wspólne działania, aby kolejne raporty były już korzystniejsze. Bo po co są, po co są przeprowadzane badania?
Po to, żeby dać tak zwane podłoże do realizacji pewnych działań, które spowodują, że, nie wiem, w tym przypadku stan seniorów czy, czy populacji 60 plus będzie lepszy. Będzie lepszy poprzez te działania. Więc tutaj ja państwu bardzo serdecznie dziękuję. Natomiast te, no tu musi być, musi być, że tak powiem, hierarchia działań, urzędów, łącznie z najniższym, z między innymi z wójtami, z GOPS-ami, z MOPS-ami zresztą, no nie, nie, nie będę teraz tutaj mówić, ale naprawdę, szanowni państwo, dziękując, gorąca prośba do tych, którzy słuchają, a być może powinni tutaj być, żeby naprawdę wziąć się, przepraszam, za takie bardzo proste I być może osłe, ale do roboty. Dziękuję bardzo.
Speaker 3
Tak, bardzo dziękuję pani poseł. Konieczna jest rządowa strategia polityki ludnościowej. Tak jak mamy raport I za ten raport dziękujemy, bo tak jak powiedziała pani profesor Irena Kotowska, powinna być reakcja. Powinna temu raportowi towarzyszyć reakcja. Czekamy, żeby ona była po to, by kolejny raport mógł przynieść bardziej optymistyczne dane I wyniki.
No wierzmy w to, pani profesor, bo powinniśmy w to wierzyć, że tak będzie. Szanowni państwo, teraz poproszę o głos stronę społeczną. Zaczniemy od ekspertów. Pani Krystyna Lewkowicz, bardzo proszę. Czy pan profesor Błędowski też jeszcze będzie chciał zabrać głos?
Nie. Dziękuję bardzo. Proszę pani Krystyna.
Krystyna Lewkowicz
Dziękuję pani przewodnicząca, szanowni państwo. Raport, który został tutaj przedstawiony, jest niewątpliwie niezwykle ważnym badaniem I tutaj oczywiście dołączam do tych głosów, które wyrażały uznanie, że ten raport powstał. Natomiast tego typu dzieło, tego typu raport powinien, to co zresztą tutaj mówili państwo profesorowie, powinien być punktem wyjścia. Powinien być tym podłożem, które stanowi kanwę do dalszych działań. Oczywiście podzielam tutaj stanowisko pani przewodniczącej, że ten raport powinien być przedmiotem wnikliwych badań kilku, co najmniej resortów, które są tutaj.
Krystyna Lewkowicz
Działań kilku resortów, które są tutaj odpowiedzialne za poszczególne segmenty. I te, te działania powinny być jak najbardziej skoordynowane. Ja to widzę tutaj, tak jak pani zresztą profesor Kotocka przedstawiała, że ten raport powinien tworzyć szansę. Powinien tworzyć szansę I to dla, dla wszystkich, którzy tutaj w tym raporcie występują. Szanse dla młodych, szanse dla młodych, żeby chcieli mieć dzieci, ale żeby oni chcieli mieć dzieci, to nie wystarczy dać 800 plus, prawda?
Speaker 15
Tylko trzeba stworzyć bardzo różnorodne warunki do tego, żeby mieć dzieci. Począwszy od żłobka, przedszkola, opieki nad matką I dzieckiem, porodówki et cetera. Te wszystkie elementy, które składają się na to, że albo ktoś chce mieć dzieci, albo nie widzi takich możliwości. Szanse trzeba stworzyć również dla seniorów, poprzez te wszystkie pośrednie grupy, ponieważ seniorzy, dzisiaj seniorzy sześćdziesięcioletni, to są zupełnie inni ludzie, niż byli 30 lat temu. To są ludzie bardzo jeszcze aktywni, to są ludzie wykształceni, to są ludzie, którzy chcą pracować, dla których praca jest sensem życia.
Tylko, że oni bardzo często tych szans są pozbawieni, po prostu. Są pozbawieni. Z jednej strony mówi się pracuj jak najdłużej, a z drugiej strony nie ma miejsc pracy. Znalezienie pracy dla kobiety czy dla mężczyzny sześćdziesięcioletniego, no to jest po prostu niezwykle trudna sprawa. Kiedy my pracujemy z seniorami na poziomie organizacji senioralnych, to również doświadczamy tutaj tego, o czym pani profesor mówiła, braku szans, ponieważ do tej polityki senioralnej powinny być włączone również organizacje senioralne, których jest już 1000 w Polsce.
Krystyna Lewkowicz
Poprzez, chociażby odpowiednie programy dotacyjne, odpowiednie programy grantowe, które czasem, no są, dotyczą jakichś abstrakcyjnych tematów czy, czy, czy prawda rzeczy drugorzędnych. Natomiast organizacje pozarządowe mogłyby również tutaj w tej strategii odegrać bardzo poważną rolę, czyli tworzyć szansę, tworzyć po prostu warunki do tego rozwoju. Przytoczę tutaj takie nasze wewnętrzne badania senioralne, gdzie dyskutowaliśmy na temat aktywności zawodowej osób po sześćdziesiątym roku życia. Szanowni państwo, generalnie co najmniej 80 procent wyraża zainteresowanie jakąś działalnością. I tu ciekawostka.
Speaker 15
Ludzie wcale nie są przywiązani do swoich zawodów, do swoich dyplomów, do swoich, do tej pracy zawodowej, którą wykonywali na przykład przez ostatnie 30 czy 40 lat. Pojawiają się fantastyczne pomysły, które sprowadzają się do, przepraszam, że tak powiem, jakiejkolwiek działalności, która daje satysfakcję. I w związku z tym, jeżeli pani polonistka czy historyczka zaczyna piec ciasta I sprzedawać je albo pan inżynier kupił sobie traktorek I odgarnia śnieg w całym, w całej dzielnicy, odpłatnie oczywiście, jest przecież stworzona tak zwana działalność nierejestrowana, która stanowi bardzo luksusową, komfortową formę legalnego dorabiania sobie na emeryturze bez żadnych księgowości, bez żadnych, prawda, urzędów skarbowych I tak dalej. W związku z tym twórzmy te szanse. Twórzmy te szanse na wszystkich, na wszystkich szczeblach.
No I jeszcze tutaj przed rozpoczęciem komisji rozmawiałyśmy sobie tutaj z panią poseł, że pracujmy również nad wychowywaniem szacunku dla starości. W Polsce nie ma najmniejszego etosu osoby starszej. Nie ma żadnego etosu. Co na przykład w kulturach wschodnich czy w nawet w islamie jest bardzo mocno zakorzenione. Twórzmy ten etos, że osoba starsza jest ważna w rodzinie, bo my doświadczamy na co dzień bardzo drastycznych przykładów, że osoba starsza, nawet w najbliższej rodzinie, w środowisku, jest spychana na jakiś margines I musi, przepraszam, przepraszać, że żyje, prawda, że tak długo żyje.
Długość życia jest wyrazem postępu, jest wyrazem rozwoju medycyny, jest wyrazem rozwoju technologii I w związku z tym ludzie będą żyli coraz dłużej. Tylko problem jest, jak będą żyli? Jaka jaka będzie jakość tego życia? Więc tutaj, tu w zasadzie to, co mówię, to już moi przedmówcy wyartykułowali, ale bardzo chciałabym tutaj zwrócić uwagę na szansę, na szanse, na nowe kariery na emeryturze. Ja też robię nową karierę na emeryturze od dwudziestu lat, chociaż moja kariera zawodowa była naprawdę bardzo satysfakcjonująca I dostatnia.
A teraz w ciągu ostatnich dwudziestu lat robię nową karierę na emeryturze, całkowicie inną niż tą, niż 40 lat mojej pracy zawodowej. I o to chodzi. I o to chodzi. Takich szans oczekują osoby starsze, bo one będą same miały pomysły na aktywność zawodową, nawet jeżeli nie chce ich dotychczasowych pracodawca albo też są skrajnie znużeni swoją pracą zawodową, bo to też to wypalenie zawodowe to jest też choroba dwudziestego pierwszego wieku. I jak my dyskutujemy z seniorami, to on mówi, robić cokolwiek, tylko nie to, co robiłam przez 40 lat, bo mam już tego potąd.
Speaker 14
Czemu właśnie nie skupimy się na tworzeniu nowych karier, na wszystkich etapach życia. Dziękuję bardzo.
Bułkarz
Pani Krystyno, przepraszam najmocniej.
Speaker 22
Ja chciałbym nawiązać do tego aspektu, który poruszyła pani przewodnicząca, mianowicie blokady osób w wieku tuż przedemerytalnym do rynku pracy. Wypadania z rynku pracy tych osób z prostej przyczyny. Akurat no zajmujemy się troszkę troszeczkę tym problemem, pomagając tym osobom. I funkcjonuje przepis, który no jest przez niektórych urzędników gloryfikowany jako potężne dobro dla pracowników, a mianowicie ochrona przed zwolnieniem w wieku tym bezpośrednio przedemerytalnym. Ten przepis nie chroni, ten przepis wręcz odwrotnie, naraża osoby w wieku przedemerytalnym na wypadnięcie z rynku pracy.
Speaker 21
Jeżeli zostają, nie są zwolnieni w wyniku jakiejś weryfikacji, to nie zawdzięczają tego przepisowi, temu. Wręcz odwrotnie, zawdzięczają swojej wydajności w pracy, swoim kompetencjom I z tych powodów pracodawca postanawia ich zostawić. Ale problem leży gdzie indziej. Problem leży w tym, że osoba w wieku przedemerytalnym, która utraciła pracę, chce z doby iść do pracy, znaleźć tą pracę. Nikt nie jest tym zainteresowany, bo się boją po prostu, że jeżeli będzie nabór nietrafny, to pracodawca nie będzie mógł tej osoby zwolnić.
Speaker 25
I to blokuje. Dochodzi naprawdę do sytuacji wręcz takich tragicznych, no Gdzie mamy do czynienia z przypadkami, że przychodzi człowiek, mówi, słuchajcie, ja już jestem na skraju wytrzymałości psychicznej, bo od dwóch lat nie mogę znaleźć pracy, nie mam oszczędności, nie mam za co zapłacić, za prąd, prawda, podatku od lokalu I tak dalej. I, I co ja mam zrobić? No prosiliśmy już kilkakrotnie, ale no wydawało się, że będzie już blisko likwidacja tego przepisu, bo to prosty, prosta zmiana w kodeksie pracy, że osoba nowo zatrudniana, jeżeli w przeciągu ostatnich dwóch lat u danego pracodawcy nie była zatrudniona, to nie dotyczy jej, nie dotyczy jej ta ochrona przedemerytalna. I to by otworzyło tym ludziom rynek pracy.
Speaker 26
Mogliby zdobyć pracę, co za tym idzie. Nie wypadaliby z rynku pracy, bo osoba, która przez parę lat już przestała pracować, no to czeka tylko do tego wieku emerytalnego, żeby tą emeryturę, jaką dostanie, taką dostanie, ale, ale żeby przejść na tą emeryturę. Myśleliśmy, że pani poseł Buczyńska, przewodnicząca komisji tej aktywizacji, podejmie już nawet przygotowaliśmy taką poprawkę, zmianę przepisu, ale no wiadomo, jest, jest problem tam zdrowotny. Wystąpimy ponownie z taką inicjatywą I prośba do pań I panów posłów, żeby ponad podziałami partyjnymi, politycznymi. Nie, ja mówię generalnie, żeby wpłynąć w jakiś sposób na różne opcje, aby znaleźć poparcie dla takiej prostej zmiany kodeksu pracy, która z jednej strony otworzy możliwość zdobycia pracy, a z drugiej strony zahamuje, tak, troszeczkę to wypadanie z rynku pracy, co no niewątpliwie w jakimś tam stopniu przyczyniły się, może się przyczynić do tego, że ci ludzie będą dłużej pracowali niż, niż ten wiek emerytalny, bo jeżeli nie wypadną z tego rynku, z tego ciągu pracy, no to, to może pozostaną.
Speaker 20
Taka, taka dygresja I taka, taka ewentualnie prośba, bo tak jak już powiedziałem, nie chcę się powtarzać, ale jeszcze raz powiem, że spotykamy się z sytuacjami, gdzie ludzie są w tragicznej sytuacji sytuacji życiowej. No jeżeli sześćdziesięciotam dwuletni mężczyzna mówi, że nie wiem, strzelę sobie w łeb, bo za chwilę stracę dom, zaczną, zaczną mnie komornicy ścigać, bo nie mam pieniędzy na zapłacenie, a nikt mnie nie chce zatrudnić, no to naprawdę są alarmujące przypadki. Dziękuję.
Speaker 3
Dziękuję panie Jezu. W tej chwili za... Prowadzi te podkomisje wiceprzewodniczący pan poseł Krzysztof Piątkowski, zawsze można się zwrócić I wypracować jakieś rozwiązanie. Panie Jerzy, dobrze, dziękuję bardzo. Czy ktoś?
Pani doktor Elżbieta Ostrowska, bardzo proszę, a przygotuje się pan Zbigniew Tomczak.
Elżbieta Ostrowska
Dziękuję bardzo. Szanowna Pani przewodnicząca, wysoka komisjo, szanowne panie profesor, panie, panie profesorki. Ja chciałabym wszystkim bardzo podziękować za podjęcie tego tematu I to, co usłyszeliśmy, bo rzeczywiście informacje, które panie zechciały nam tutaj przedstawić, przepraszam bardzo, pominęłam pana profesora, oczywiście dotyczy to wszystkich naszych gości, są, są rzeczywiście niesłychanie, niesłychanie istotne. I niezależnie od tego, że one nie przekładają się ciągle jeszcze bezpośrednio czy pośrednio na konkretne działania, to myślę, że samo uświadomienie zrobionych faktów jest niesłychanie istotne. Ja pozwolę sobie na taką refleksję, która zresztą została trochę sprowokowana, kiedy bodajże 2 tygodnie temu uczestniczyłam w wielkiej konferencji samorządowe forum kapitału I finansów.
Speaker 23
To była impreza, która zgromadziła kilka 1000 osób. I w panelu, w którym występowałam, w którym, którego tematem było miasto przyszłości, zadano mi pytanie, pytanie, czy polityka senioralna jest potrzebna? W pierwszej chwili zareagowałam dość emocjonalnie, no jak to? Mamy wreszcie politykę senioralną, mamy, mamy ten obszar taki szczególnie istotny dla obecnych 10000000, ale również dla, dla przyszłych seniorów. Ale po chwili zastanowienia pomyślałam, że być może polityka senioralna w pewien sposób wyłączy osoby starsze ze społeczeństwa, podkreśla ich odrębność.
Elżbieta Ostrowska
Może powinniśmy mówić nie tyle o polityce senioralnej, zwłaszcza w perspektywie tych danych, które nam tutaj przedstawiono, ile o polityce czy wręcz strategii długowieczności I pewne postulaty dotyczące zdrowia, dbania o zdrowie, aktywności zawodowej, aktywności społecznej kierować nie tylko do nas starszych, ale do młodszych, do trzydziesto, czterdziesto, pięćdziesięciolatków. Bo proszę państwa, to nie nas już czeka długowieczność, my żyjemy dłużej, ale kolejne pokolenia będą zapewne, jeśli ta tendencja nie, nie ulegnie jakiemuś gwałtownemu zahamowaniu, oczywiście nie jest wykluczone. Więc jeśli nie ulegnie zahamowaniu, to to kolejne pokolenia będą żyły dłużej I właśnie w wieku trzydziestu, czterdziestu, pięćdziesięciu lat powinny myśleć o tej długowieczności I przygotowywać się na nią. I to przygotowywać się w wielu obszarach. Po 1., ekonomicznie.
Speaker 23
To znaczy my mamy te emerytury takie, jakie mamy po części jeszcze ze starego systemu. Otóż emerytury naszych dzieci, a tym bardziej naszych wnuków, będą niższe. Nie mówię o kwocie, tylko o relacji do zarobków. W związku z tym być może trzeba to uświadamiać młodym ludziom, że powinni na emeryturę, na tą długą starość odkładać. Mówimy o potrzebie dłuższej pracy osób starszych.
Elżbieta Ostrowska
Tak, na pewno. Ja myślę, że obecni młodsi będą zmuszeni wręcz o dłuższej pracy właśnie z uwagi przede wszystkim na ten czynnik ekonomiczny, ale również na, na, na czynnik społeczny, na pewne relacje, które, bo miejsce pracy daje również pewne relacje, poczucie, poczucie sprawczości. Tak, ale to oni muszą dbać o swoje zdrowie na przykład, żeby być zdrowym w wieku lat później sześćdziesięciu, siedemdziesięciu I móc dłużej pracować. To ich trzeba namawiać do tego. My mimo wszystko jesteśmy w tym pokoleniu wschodzącym, powiedziałabym.
Natomiast wiele tych apeli chyba jednak trzeba kierować do ludzi młodszych I im uświadomić, że mają przed sobą dłuższe życie niż życie ich dziadków I ich rodziców. I do tego dłuższego życia, dłuższego życia powinni się przygotowywać, póki, póki, póki mają ku temu środki I czas. I to jest taka, taka, taka ogólna refleksja. Ale chciałabym tutaj jeszcze wrócić do tej pracy, do tej sprawy aktywności osób starszych. Z wielu badań, również badań prowadzonych przez organizacje senioralne, myślę tutaj o Głosie Seniora czy Fundacja PP Senior, wynika, że jednak znacząca część obecnych osób starszych nie, nie jest zaangażowana ani w żadne takie zorganizowane formy aktywności, typu Polski Związek Emerytów, Uniwersytet Trzeciego Wieku, klub seniora, co tam jeszcze.
Speaker 19
Tak naprawdę według różnych szacunków jest to około może dwóch 1000000 osób na te 10000000 osób starszych. Czyli pozostałości 1000000, powiedzmy,
Elżbieta Ostrowska
Część z tych osób ma jeszcze jakieś własne zainteresowania, sami sobie organizują różne formy aktywności. Natomiast część, tak, pani poseł, są po prostu często zamknięci w domach. To, o czym pani mówiła, o czym mówi się również na komisji, że brak komunikacji publicznej, odcięcie komunikacyjne, nie wiem, chyba pięćdziesięciu paru gmin, procent gmin w Polsce, jeśli nie więcej w tej chwili, powoduje, że ludzie starsi tam zamieszkali, naprawdę są pozbawieni możliwości skorzystania z jakichś form aktywności, dotarcia do najbliższego klubu seniora, do Świetlicy Związkowej czy czegoś tam, czegoś tam jeszcze. Dlatego ta... Ciągle musimy pamiętać, mówię w tej chwili o tej aktualnej grupie osób starszych, o tych, o tych dziesięciu milionach, że my być może chcemy czasem pracować dłużej I być aktywni na różnych polach I często tej możliwości po prostu jesteśmy pozbawiani.
Niezależnie od rozwiązań prawnych, o których tu się mówi, myślę, że większe znaczenie mają tutaj działania zwiększające dostępność bardzo szeroko rozumianą. Dostępność przestrzeni publicznej, dostępność komunikacji, dostępność świata cyfrowego, bo to wyklucza znacznie więcej osób starszych niż, niż jesteśmy w stanie chyba nawet policzyć. Dziękuję bardzo.
Zbigniew Tomczak
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca, szanowni państwo. Ja chciałbym się ustosunkować do kilku, kilku liczb z rozdziału piątego. I tak, w 2000 pięćdziesiątym roku dział osób 20 w wieku 20 64 spadnie do pięćdziesięciu trzech procent I będzie niższy niż, niż 15 krajów Unii Europejskiej. Czyli za nami 11 krajów tylko zostanie. Największył, największy spadek liczby ludności będzie w grupie 18 59 łamane przez 64, w tym kobiet w tym, w tym, w tym wieku I może wynieść 7, 6 I dziewięćdziesiątych miliona w perspektywie roku 2000 sześćdziesiątego.
Speaker 28
No jest to przerażające. Natomiast tempo przyrostu zbiorowości osób, z drugiej strony osób sędziwych, jest największe, co znacząco determinuje obecnie I w przyszłości stopień zaawansowania procesu starzenia się ludności w Polsce. Stanowi to I tu, I tu nawiązując do, do tego, co mówiła pani poseł Burzyńska, Stanowi to wyzwanie nie tylko dla polityki społecznej I zatrudnienia, ale także polityki, polityki rodzinnej. Mamy... Na tej podstawie możemy, możemy gotowe wnioski wyciągać.
Osoby starsze będą stanowić większą część, no dodatkowo będą stanowić większą część elektoratu, co co pewno będzie miało wpływ na niektóre polityki. W tabeli ósmej na stronie pięćdziesiątej szóstej liczba osób 80 plus zwiększy się w perspektywie pomiędzy rokiem 2 23 a 2 60 aż o 124 procent. Przerażające. A liczba kobiet w tym samym przedziale lat w wieku 15, 49 ubędzie o 35 procent. Gotowa recepta.
Wzrost udziału osób 80 plus jest kluczowy dla sytuacji społecznej I zdrowotnej seniorów. Pojawiają się w tym czasie choroby przewlekłe, ryzyko niesamodzielności czy znacznego wystąpienia odsetka chorób chorych na choroby otępienne. Mapa 6.7 mapy pokazują odsetek osób w wieku 60 plus I wskazują na zapotrzebowanie na różne formy opieki nieformalnej oraz formalnej. To są mapy przedstawiające obszar, obszar Polski I gdzie są największe, największe odsetki tych, tych, tych osób. Jeśli byśmy na te mapy nałożyli samorządy, te najbardziej biedne samorządy, no to, to, to, to mamy bardzo niesprzyjającą sytuację.
Ta 2. Mapa pokazuje odsetek 80 plus. Duży niepokój budzi sytuacja na ścianie wschodniej I w tej części południowej, części południowej Polski. Powinniśmy już dzisiaj widzieć perspektywę czy potrzebę opracowania kolejnych raportów, z tym że z wydłużoną perspektywą 2000 siedemdziesiątego czy 2000 siedemdziesiątego piątego roku. Dziękuję uprzejmie.
Speaker 3
Bardzo dziękuję panie Zbigniewie. Czy ktoś z państwa jeszcze chciałby zabrać głos? Już goście się nie zgłaszają, zatem szanowni państwo, jeżeli chodzi o ten punkt 2. Dotyczący raportu, stwierdzam, że komisja zapoznała się z raportem. Bardzo serdecznie dziękuję.
Tak jak mówiłam państwu, pytania zostaną wystosowane do przedstawicieli odpowiednich resortów I szanowni państwo, powracamy do króciutko do punktu pierwszego, czyli zmiany w składach osobowych podkomisji stałych. Szanowni państwo, zgłosili się państwo Bardzo dziękuję, rozumiem, możemy. To sekundkę, ja już kończę. Zgłosili się państwo posłowie. Do Podkomisji do spraw Bezpieczeństwa Osób Starszych, się pani Burzyńska.
Bardzo dziękuję. Do Podkomisji do spraw problemów osób starszych z obszarów wiejskich zgłosił się pan poseł Marcin Grabowski. Tym samym podkomisje zostały uzupełnione o skład, który gwarantuje ich funkcjonowanie. Bardzo serdecznie państwu dziękuję. Zamykam posiedzenie.
Dziękuję uprzejmie.
Agnieszka Chłoń-Dominczak
Bardzo dziękujemy za zaproszenie I polecamy się na przyszłość.