64. posiedzenie Sejmu X kadencji – 02.09.2026 (cz. 1/2)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Sejm Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittings
Speaker 3
Rada Ministrów przedłożyła projekty ustaw o pomocy beneficjentom osobom fizycznym poszkodowanym
W związku z realizacją programu priorytetowego Czyste Powietrze druk numer 3007, a także o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego druk numer 3011. W związku z tym po uzyskaniu jednolitej opinii Konwentu Seniorów podjąłem decyzję o uzupełnieniu porządku dziennego o punkty obejmujące 1. Czytania tych projektów ustaw. Grupa posłów przedłożyła projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach I opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, druk numer 2872. W związku z tym po uzyskaniu jednolitej opinii Konwentu Seniorów podjąłem decyzję o uzupełnieniu porządku dziennego o punkt obejmujący 1.
Czytanie tego projektu ustawy. Właściwa komisja przedłużyła sprawozdanie o wniosku Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o ponowne rozpatrzenie ustawy z dnia piętnastego maja 2000 dwudziestego szóstego roku o rynku kryptoaktywów, druk numer 2742. W związku z tym po uzyskaniu jednolitej opinii konwentu seniorów, podjąłem decyzję o uzupełnienie porządku dziennego o punkt obejmujący rozpatrzenie tego sprawozdania. Właściwe komisje przedłożyły sprawozdania. O senackim projekcie ustawy o organach właściwych I postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach, druk numer 2833, a także o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw, druk numer 2814.
W związku z tym na podstawie artykułu 95 e regulaminu Sejmu podjąłem decyzję o uzupełnieniu porządku dziennego o punkty obejmujące rozpatrzenie tych sprawozdań. Właściwe komisje przedłożyły sprawozdania o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeks wyborczy oraz ustawy o referendum lokalnym, druk numer 2850, o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeks spółek handlowych oraz ustawy o zmianie ustawy kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw, druk numer 2851, o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej rządowym oraz poselskich projektach ustaw o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, druk numer 2792, a także o rządowym projekcie ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, druk numer 2843. W związku z tym po uzyskaniu jednolitej opinii Konwentu Seniorów podjąłem decyzję o uzupełnienie porządku dziennego o punkty obejmujące rozpatrzenie tych sprawozdań. W związku z planowanym zakończeniem prac przez Komisję Regulaminową Spraw Poselskich I Immunitetowych nad wniesionym przez Prezydium Sejmu projektem uchwały w sprawie zmiany regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej druk numer 2876, podjąłem decyzję o uzupełnienie porządku dziennego o punkt obejmujący rozpatrzenie sprawozdania komisji w przypadku jego doręczenia. Na podstawie artykułu pięćdziesiątego pierwszego ustęp 2 regulaminu Sejmu, uprawniony podmiot zgłosił wniosek o przystąpienie do drugiego czytania bez zachowania terminu określonego w artykule 44 ustęp 3 regulaminu Sejmu.
Wnioskodawca uzasadnia swój wniosek terminowością spraw regulowanych w projekcie. Wniosek ten poddam pod głosowanie. Przystępujemy do głosowania nad projektem uchwały w sprawie zmiany regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Kto z pań I panów posłów jest za przyjęciem wniosku o przystępie, wystąpienie do drugiego czytania bez zachowania terminu określonego w artykule 44 ustęp 3 regulaminu Sejmu, projektu uchwały z druku numer 2876, zechce podnieść rękę I nacisnąć przycisk. Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało 420 posłów, za 264, przeciw 156, nikt się nie wstrzymał, Sejm wniosek przyjął. Związku z planowanym zakończeniem prac przez Komisję nad projektami ustaw, o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, druk numer 2831, o utworzeniu Uniwersytetu Mazowieckiego w Płocku, druk numer 3015, a także o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026, druk numer 3028, podjąłem decyzję o uzupełnieniu porządku dziennego o punkty obejmujące rozpatrzenie tych sprawozdań komisji w przypadku ich doręczenia. Na podstawie artykułu 51 ustęp 2 regulaminu Sejmu, uprawnione podmioty zgłosiły wnioski o przystąpienie do drugich czytań bez zachowania terminu określonego w artykule 44 ustęp 3 regulaminu Sejmu.
Wnioskodawcy uzasadniają swoje wnioski terminowością spraw regulowanych w projektach. Wnioski te poddam kolejno pod głosowanie. Przystępujemy do głosowania nad projektem ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Kto z pań I panów posłów jest za przyjęciem wniosku o przystąpienie do drugiego czytania bez zachowania terminu określonego w artykule 44 ustęp 3 regulaminu Sejmu projektu ustawy z druku numer 2821 zechce podnieść rękę I nacisnąć przycisk. Kto jest przeciw, kto się wstrzymał?
Dziękuję. Głosowało 420 posłów, za trzystu sześćdziesięciu czterech, przeciw 20 osób, wstrzymały się 36 osób. Sejm wniosek przyjął. Przystępujemy do głosowania nad projektem ustawy o utworzeniu Uniwersytetu Mazowieckiego w Płocku. Kto z pań I panów posłów jest za przyjęciem wniosku o przystąpienie do drugiego czytania bez zachowania terminu określonego w artykule 44 ustęp 3 regulaminu Sejmu, projektu ustawy z druku numer 3015, zechce podnieść rękę I nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw, kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało czterystu dwudziestu 1 posłów, za czterystu, przeciw dwudziestu, wstrzymała się 1 osoba. Sejm wniosek przyjął. Przystępujemy do głosowania nad projektem ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023.
Kto z pań I panów posłów jest za przyjęciem wniosku o przystąpienie do drugiego czytania bez zachowania terminu określonego w artykule 44 ustęp 3 regulaminu Sejmu projektu ustawy z druku numer 3028 zechce podnieść rękę I nacisnąć przycisk. Kto jest przeciw, kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało 419 posłów, za trzystu dziewięćdziesięciu dziewięciu, przeciw dwudziestu, nikt się nie wstrzymał. Sejm wniosek przyjął.
Sejm na sześćdziesiątym trzecim posiedzeniu przeprowadził 1. Czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, zawartego w druku numer 2839 I skierował ten projekt do Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji do spraw Deregulacji. Przewodniczący Komisji Finansów Publicznych złożył wniosek o wycofanie tego projektu ustawy z Komisji do spraw Deregulacji. Propozycja ta została pozytywnie zaopiniowana przez Prezydium Sejmu I Konwent Seniorów. Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważał, że Sejm wniosek przyjął.
Sprzeciwu nie słyszę. Prezydium Sejmu proponuje, aby Sejm wysłuchał trzyminutowych oświadczeń w imieniu klubów I kół w dyskusjach nad sprawozdaniem komisji o projekcie uchwały w sprawie zmiany regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, a także rozpatrzeniem wniosku Rady Ministrów o wyrażenie przez Sejm zgody na przedłużenie czasu czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Prezydium Sejmu proponuje jednocześnie, aby Sejm wysłuchał pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół dyskusjach nad pozostałymi punktami porządku dziennego wymagającymi dyskusji. Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważał, że Sejm propozycję przyjął. Sprzeciwu nie słyszę.
Informuję, że konwent seniorów jednomyślnie zaopiniował propozycję rozpatrzenia na bieżącym posiedzeniu informacji w sprawie dramatycznej sytuacji budżetu I finansów publicznych po 2 I pół roku rządu Donalda Tuska, co skutkuje gwałtownym przyrostem długu publicznego I kosztów jego obsługi, a także propozycjami drastycznych podwyżek podatku CIT I poważnym ograniczeniu dostępu podatników do rozliczeń podatkiem ryczałtowym, o której przedstawienie wnosi klub parlamentarny Prawo I Sprawiedliwość. Punkty porządku dziennego bieżącego posiedzenia będą rozpatrywane zgodnie z kolejnością zaopiniowaną przez Prezydium Sejmu I konwent seniorów. Informacja w tej sprawie oraz harmonogram planowanych posiedzeń zespołów poselskich, a także wykaz ustaw, które Senat przyjął bez poprawek, dostępne są w systemie informacji, informacyjnym Sejmu. Przechodzimy, proszę państwa, do... Przepraszam.
Poprosić sekretarz. Bardzo proszę posła sekretarza o przeczytanie informacji.
Joanna Wicha
Informuje, że dziś odbędzie się posiedzenie komisji do spraw petycji, do spraw służb specjalnych, administracji I spraw wewnętrznych, godziny, przepraszam, petycji godzina 11. 30, do służb specjalnych godzina 11. 30, administracji I spraw wewnętrznych, godzina 12., cyfryzacji, innowacyjności I nowoczesnych technologii, godzina 12., do spraw Unii Europejskiej, godzina 12., edukacji I nauki, godzina 12., etyki poselskiej, godzina 12., finansów publicznych, godzina 12., gospodarki I rozwoju, wspólnie z Komisją Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa, godzina 12., regulaminowej spraw poselskich I immunitetowych, godzina 12., Cyfryzacji, innowacyjności I nowoczesnych technologii, godzina 12. 30. Gospodarki morskiej I żeglugi śródlądowej, godzina 12.
30. Polityki Społecznej I Rodziny wspólnie z Komisją Sprawiedliwości I Praw Człowieka, godzina 13.. Finansów publicznych godzina 13. 30, zdrowia godzina 13. 30, kultury dziedzictwa narodowego, ośrodku przekazu godzina 14., łączności z Polakami za granicą godzina 14., do spraw energii klimatu I aktywów państwowych godzina 15., nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach godzina 15., zdrowia godzina 15., finansów publicznych godzina 15.
30, kultury fizycznej sportu I turystyki godzina 15. 30, obrony narodowej wspólnie z Komisją Spraw Zagranicznych godzina 16., infrastruktury godzina 17., zdrowia godzina 17., regulaminowej spraw poselskich I immunitetowych godzina 17. 15, polityki senioralnej, godzina 18., infrastruktury, godzina 19. I zdrowia, godzina 19.. Dziękuję.
Speaker 3
Dziękuję serdecznie. Przechodzimy do wniosków formalnych. Proszę państwa, wnioski formalne na tym posiedzeniu Sejmu będą głos, będą przedstawiane 2 razy w tej chwili I przed blokiem głosowań w piątek, tak jak zwykle to robimy. Jednocześnie informuję, że w piątek w bloku głosowań nie będzie pytań. Bardzo proszę pan poseł Jarosław Sachajko Koło Demokracja Bezpośrednia.
Miło pana widzieć, panie pośle, po przerwie. Czegoś mu brakowało przez ten miesiąc. Kogoś.
Jarosław Sachajko
Dziękuję bardzo. Panie marszałku, nieobecny panie premierze. Dzisiaj przypada kolejna tragiczna rocznica w naszej historii. Już drugiego września Niemcy wywieźli pierwszych stu pięćdziesięciu Polaków do obozu koncentracyjnego Schlutthoff. Ich listę Niemcy przygotowali przed wojną.
Byli to nauczyciele, urzędnicy, duchowni, działacze społeczni. To była zaplanowana akcja niszczenia narodu polskiego. Około dwóch I pół miliona Polaków zmuszono do niewolniczej pracy na rzecz Niemiec. Dziś żyje ich niecałe 50000. Nieobecny panie premierze, prawie rok temu obiecał pan, że jeżeli Niemcy nie zapłacą, Polska wypłaci z własnego budżetu.
Na co pan czekasz, umrą wszyscy? Minister Sikorski wielokrotnie upominał się o rosyjskie pieniądze dla Ukrainy. Składam wniosek o przerwę I informację premiera, kiedy wreszcie jego rząd zacznie z taką samą determinacją, jako pieniądze dla Ukrainy walczyć o reparacje należne Polsce. Cześć I chwała bohaterom!
Dziękuję serdecznie. Pan ma
na rękę.
Anna Gembicka
Panie marszałku, wysoka izbo. Zgłaszam wniosek przeciwny, bo pan poseł Sachajko zdecydowanie przecenia rząd Donalda Tuska, licząc na to, że zajmą się reperacjami. Ten rząd nie potrafi nawet zająć się podstawowymi problemami polskiego rolnictwa, które jest nam niezbędne do przetrwania. Minister od kawy z Żołędzi, Polska Maria Antonina, czyli Stefan Krajewski, zafundował rolnikom najdroższe żniwa. Podwyższyliście ceny paliwa tuż przed ich rozpoczęciem, a teraz ogłaszacie pomoc, której do nawozów I paliwa na rolnika wychodzi kilkadziesiąt złotych na hektar, a do tego większość rolników wykluczyliście.
I na koniec panie ministrze, publiczne grożenie kobiecie, staroście, urzędnikowi publicznemu, zniszczeniem jej rodziny za pomocą służb polskiego państwa to prymitywna bandyterka, która w demokratycznym państwie powinna skończyć się dymisją. Niestety w państwie Tuska o demokracji możemy tylko pomarzyć.
Speaker 3
Dziękuję. Zgłoszony został wniosek formalny o przerwę w obradach. Poddam ten wniosek pod głosowanie. Przystępujemy do głosowania. Kto z pań I panów posłów jest za zarządzeniem przerwy w obradach zechce podnieść rękę I nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw, kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało czterystu szesnastu posłów, za stu osiemdziesięciu sześciu, przeciw dwustu dziewiętnastu, wstrzymało się 11 osób. Sejm wniosek odrzucił. Bardzo proszę, pan poseł Krzysztof Paczyk, klub parlamentarny PSL Życia droga.
Krzysztof Paszyk
Panie marszałku, panie premierze, panie I panowie posłowie. Co łączy aferę skoków, aferę Getin Banku I kryptoaferę? Udział aferzystów z PiS-u I prawicy. Panie Błaszczak, panie Kaczyński, panie Czarnek, panie Mentzen. Co lub kto powodowało, że tak uporczywie, z uporem maniaka blokowaliście nadzór KNF-u, nad nadzorem, nad wrażliwymi instytucjami poruszającymi się na rynku finansowym.
Dlaczego przez wiele lat, panie Czarnek, pana formacja polityczna, do której teraz Konfederacja I Prezydent Nawrocki dołączył, za nic mieliście I macie interes finansowy Polaków? Wytłumaczcie się z tego.
Adrian Zandberg
Panie premierze Tusk, panie marszałku Czarzasty, panie premierze Kosiniak-Kamysz. Ja mam pytanie panowie, co według panów oznacza sformułowanie bez zwłoki? Ponieważ mijając 3 lata, jak obiecaliście panowie zmianę nauczycielom. Zmianę, czyli powiązanie płac nauczycielskich z pensjami w gospodarce. Pan premier Tusk był na spotkaniu Związku Nauczycielstwa Polskiego I obiecywał, że ta zmiana zostanie wprowadzana bez zwłoki.
Tymczasem przyjmujemy właśnie budżet, ostatni budżet rządu, którym kierujecie. Tej zmiany nie ma. Miało być tak. Miało być tak, że jak idą w górę pensje w gospodarce, to pójdą też w górę pensje nauczycieli. A jest tak, że w tym roku zaplanowaliście, że pensje w gospodarce po prostu odjadą od pensji nauczycielskich.
Ja wiem, że w szeregach obecnie rządzących jest przekonanie, że nauczyciele to jest taka grupa, którą możecie kopać, którą możecie olewać, a oni I tak na was zagłosują. Ale myślę, że tym razem możecie się na tym przejechać.
Michał Wawer
Panie marszałku, wysoka izbo. Z prokuratury do mediów co chwilę wyciekają informacje o kolejnych fundacjach, kolejnych politykach, którzy otrzymywali pieniądze z żąda krypto. I bardzo dobrze. I bardzo dobrze obywatele powinni wiedzieć, którzy posłowie mają takie powiązania. To ma efekt oczyszczający dla polskiej polityki.
I ten efekt oczyszczający, szanowni państwo, nie powinien się ograniczać wyłącznie do opozycji. Ten efekt oczyszczający powinien objąć również obóz rządzący. Obóz rządzący, który nie jest tu bynajmniej krystaliczny, tylko po prostu jest omijany wyciekami z prokuratury. Zapewne z tego powodu, że prokuratura jest politycznie kontrolowana przez ten właśnie obóz. Dlatego jako Konfederacja złożymy dzisiaj wniosek formalny do Prokuratora Generalnego o ujawnienie opinii publicznej wszystkich, wszystkich transferów finansowych z żąda krypto do polskich polityków, organizacji pozarządowych I przedsiębiorstw.
Pełna transparentność. Pełna transparentność. Niech prokurator nie przekaże Proszę pani o to. Komplet informacji.
Speaker 3
Dziękuję bardzo. Pani poseł Marzena Anna Machałek, klub parlamentarny Rozwój Plus. Bardzo proszę.
Marzena Machałek
Panie marszałku, wysoka izbo składam wniosek formalny o pilne przygotowanie informacji przez rząd w sprawie haniebnych zdarzeń, które miały miejsce na Dolnym Śląsku w części jeleniogórskiej. To naprawdę jest haniebne, że okradano powodzian, okradano ludzi, którzy walczyli o swoje życie, o swój dobytek I okradani byli przez działaczy Platformy Obywatelskiej, Koalicji Obywatelskiej, ich przyjaciół I znajomych ich sąsiadów. Naprawdę to nie są fakty medialne. To już jest dzisiaj kwestia. Prokuratura Europejska na jej wniosek zatrzymano 6 osób, 3 aresztowane.
50 dalszych wniosków jest badanych. Nawet złodzieje mają swój kodeks honorowy, a wy macie? Jeśli byście mieli, to Kierwiński by się podał do dymisji. Natychmiast proszę o informację w imieniu klubu Rozwój Plus. Dziękuję.
Dziękuję bardzo. Pani posła.
Paulina Matysiak
Panie marszałku, wysoka izbo. Wczoraj pierwszego września o godzinie dziewiątej na autostradzie a 1 kierowca ciężarówki wjechał w samochód pracowników drogowych. Zginęły 4 osoby, a kolejne 4 zostały ciężko ranne. Nie wiemy, dlaczego kierowca nie patrzył na drogę I najechał najpierw na pierwszą przyczepkę ze znakiem, potem w kolejną z poduszką zderzeniową, a całość została zepchnięta na pracowników. Ale wiemy natomiast, że prace na autostradzie w tym miejscu były źle zabezpieczone.
I chciałabym się zapytać, czy pana ministra Klimczaka, czy minister Klimczak zainteresuje się tym, jako ten, który sprawuje nadzór nad Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych I Autostrad, jak wyglądają kontrole w miejscu prac drogowych. Papierowa kontrola nie daje gwarancji bezpieczeństwa dla pracowników. Tylko kontrola na miejscu. Tylko sprawdzenie, czy wszystkie zabezpieczenia są ustawione prawidłowo, poprawnie, daje bezpieczeństwo pracowników. Dziękuję.
Bardzo proszę o kontrolę, jeżeli chodzi o Generalną Dyrekcję Dróg Krajobrazu.
Marcin Józefaciuk
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, rozpoczął się nowy rok szkolny. Z wielu rejonów Polski docierają sygnały, że część egzaminatorów maturalnych nadal czeka na pieniądze za sprawdzenie prac w maju. Państwo ogłosiło wyniki matur w lipcu I skorzystało z ich pracy od razu, lecz z zapłatą każą czekać do września. MEN wysyła pieniądze w transzach do CKE. CKE niezwłocznie przekazuje do OKE, a OKE od razu przesyłają do egzaminatorów.
Wąskim gardłem zatem jest MEN. Wiemy, że umowny termin często upływa w 90 dni, jednakże I on jeszcze nie upłynął, bo liczy się go tak naprawdę od akceptacji dokumentacji przez OKE, której to terminu nie określono. Wnoszę o sprawdzenie kworum oraz o informację MEN o tym, ilu egzaminatorów każdej OKE nadal czeka na wypłatę, jaka kwota pozostaje niewypłacona, kiedy dokładnie zostanie zlecony ostatni przelew I dlaczego w tym roku czeka się do końca dopuszczalnego terminu, a nie jak w ubiegłych latach wypłaty były dokonywane w trakcie wakacji. Dziękuję.
Speaker 3
Dziękuję. Wniosek przeciwny pan poseł Konrad Przysztak, następna do wniosków się zgłosiła pani Marcelina Zawisza. Bardzo proszę.
Konrad Frysztak
Dziękuję panie marszałku, panie premierze, posłanki, posłowie I wy lobbyści z Patoprawicy krypto, afera PiS-u, rozwoju PiS-u I Konfederacji po raz kolejny pokazała waszą prawdziwą twarz I wasze postulaty. A wasze motto to po 1. Kasa, prawda? Po 1. Kasa.
To polityczne hasło. Poseł Moskal tam gdzieś siedzi. Ma nie ponieść konsekwencji w PiS-ie. I ja państwu powiem, bo wiem dlaczego. Pan, panie Kaczyński, chyba takie spotkania niejasne, to wolał u siebie na Żoliborzu z niejakim Anatolijem Wassijem przeprowadzać, prawda?
Speaker 16
No właśnie, takie dziwne spotkania. Kryptoafera PiS-u, rozwoju PiS-u I Konfederacji jasno pokazała, że wy jesteście przeciwko bezpieczeństwu finansowemu Polek. Chciałbym wam powiedzieć, że poza tym, że sprawdzimy, jakie mieliście
Speaker 3
jakie Dziękuję serdecznie panie pośle. Panie pośle, dziękuję bardzo. Obecnie przystąpimy do stwierdzenia kworum. Bardzo proszę o naciśnienie przycisku w celu potwierdzenia obecności na posiedzeniu. Dziękuję.
Obecnych 414 osób, stwierdzam kworum. Bardzo proszę pana posła, pan poseł Przemysław Czarnek, klub parlamentarny Prawo I Sprawiedliwość.
Przemysław Czarnek
Panie marszałku, wysoka izbo, szanowni państwo, drogi rządzie, tych wakacji Polacy wam nie zapomną. Nie dość, że złupiliście ich na stacjach benzynowych, kazaliście płacić najdroższe ceny paliwa w historii, Nie dość, że oszukaliście rolników, kazaliście im tankować najdroższą w historii ropę, olej napędowy. Nie dość, że ich oszukaliście, że próbujecie zwiększyć dopłaty za akcyzy ze złoty 48 do dwóch złotych. Nie dość, że dalej wyrzucaliście ludzi z kolejek w szpitalach I zamykaliście oddziały, a Kacprzyk dalej nie jest przesłuchany, to próbowaliście to wszystko jeszcze przykryć jakąś skręconą waszą aferą. Tylko, że skompromitowała się ta afera szybciej niż myśleliście.
Oto najpierw 2 redakcje zaczęły się kłócić między sobą, która bardziej blepuje, czyli fałszuje, a później 1 gość z platformy broni, 2. Gość z platformy oskarża I mówią, że to nasza afera. My was rozliczymy. Dlaczego nie ostrzegliście Polaków, których kraj prawdopodobnie okradł na 1000000 złotych? Żądamy Komisji Zaufania Publicznego.
Janusz Kowalski
Odświeżam wam pamięć, bo afera Sonda krypto to afera, dokładnie Donalda Tuska I Włodzimierza Czarzastego. Po 1., po 1.. Drugiego września 2000 dwudziestego piątego roku. Bezprecedensowo posłowie, gramatyka, Jaros, Świk zaprosili przedstawicieli żąda krypto do polskiego sejmu, aby na tajnym posiedzeniu w sprawie kryptowalut omawiać poprawki do ustawy Krala, do ustawy Tuska. Panie marszałku, gdzie pan był?
Odświeżam panie marszałku panu również pamięć. Dwudziestego szóstego września o godzinie trzynastej 0 8. Czasasty, Gierty, Tusk zagłosowali przeciwko poprawce Prawa I Sprawiedliwości eliminującej z polskiego rynku sondę krypto. Pan jest z Sonda kryptokimie. I najważniejsza rzecz.
Marszałek Szarzasty nie odtajnił na wniosek Prawa I Sprawiedliwości posiedzenia Sejmu z piątego grudnia. To pan jest odpowiedzialny za to, że Polacy tracili oszczędności. Pan, panie Czarzasty, czy zrobił pan to samo, tak samo jak Giertych Probono? To wyjaśnimy. Rozliczyć aferę puszczania.
Speaker 3
Proszę państwa, mam takie wrażenie, że prokurator się zbliża. Pani posłanka Anna Maria Żukowska, szefowa klubu parlamentarnego Lewicy. Bardzo proszę.
Anna Żukowska
Panie marszałku, wysoka izbo składam wniosek o przejście do porządku dziennego po to żebyśmy mogli wreszcie głosować ponownie nad odrzuceniem weta pana prezydenta Nawrockiego do ustawy o kryptowalutach? Po to, żebyśmy usłyszeli od pana prezesa Kaczyńskiego czy członkowie jego klubu na wyspie, pięknej wyspie Ibiza, znanej z fantastycznych imprez. Wyjechali tam, żeby uzgadniać poprawki lobbystów, żeby, żeby realizować interesy lobby kryptowaluciarzy. Panie prezesie, mam nadzieję, że pan zabierze głos w tej dyskusji, że będzie pan w stanie wyjaśnić to, co posłowie pańskiego klubu parlamentarnego, jakie deale mieli z panem Hralem, z szefami BitBayu. Tak, my rządzimy I dlatego rozliczymy tę aferę.
Dziękuję bardzo.
Speaker 3
Dziękuję. Czy pani posłanka Marcelina Zawisza, bo się zgłaszała, jest? Ale pani, był pan Frysztak, jest pani Marcelina Zawisza. Teraz pana zapisałem.
Marcelina Zawisza
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, trwa właśnie eksmisja na osiedlu Maltańskim. To 2. Eksmisja na zlecenie Kościoła. Jak wygląda sytuacja w Poznaniu? Sytuacja w Poznaniu wygląda tak, że kuria ramię w ramię z deweloperem I przy przyzwoleniu miasta, którym rządzi Koalicja Obywatelska, wyrzucają z domów ludzi, które te domy po prostu budowali, cegła po cegle.
I zamiast stanąć po stronie mieszkańców, prezydent Jaśkowiak obraża tych mieszkańców. A co robi państwo polskie? Właśnie białe kaski weszły na teren osiedla Maltańskiego, żeby siłą rozpędzić blokadę, która odbywa się na osiedlu Maltańskim. Wy rzucacie z domów ludzi, którzy domy budowali, którzy mieszkają tam od lat I nie zrobiliście nic, żeby ten teren odzyskać, a kuria sprzedała tych ludzi za 421000000. To są pieniądze, które straciło miasto Poznań.
Speaker 3
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę. Czekam na nazwiska. Pan poseł Sławomir Ćwik. Wniosek pani posłanki będzie głosowany, mówię do pani posłanki Żukowskiej, po ten jak pan Zbigniew Konwiński zabierze głos jako ostatni, bo został zgłoszony w momencie, kiedy już była ustalona lista.
Więc jeżeli nikt dodatkowo się nie zgłosi do głosu, wniosek nie będzie głosowany. Jeżeli ktoś po panu pośle Konwińskim, który jest
Ostatni w tej kolejce się zgłosi, to przed tym zgłoszeniem będę głosował wniosek pani posłanki Anny Marii Żukowskiej. Bardzo proszę, pan poseł Sławomir Ćwik, centrum.
Sławomir Ćwik
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, panie premierze, panie pośle Kowalski, pan przestanie w tej izbie pajacować I kłamać na mój temat, bo nikogo z żąda krypto nie zapraszałem. Panie prezesie Kaczyński, pan doskonale zna historię. Wie pan, jak skończyła się 1. Rzeczpospolita. Przez sprzedajnych posłów I magnatów, którzy brali pieniądze za zrywanie polskich sejmów.
Jak może pan tolerować jako swojego wiceprzewodniczącego Ziobro, który wziął setki 1000 od sondy na fundację. Waszego zaufanego agenta CBA Chodzińskiego, który wziął setki 1000 złotych za, od rządy za to, żeby być łącznikiem z pana posłami. Panie pośle Wawer, a czy rozliczyliście posła Wipplera, który razem ze swoim byłym wspólnikiem I też na fundację wziął setki 1000 od rządu? Za przygotowywanie raportu o rynku to kran może uczyć posła Wipplera rynku krypto, a nie poseł Wippler Klar. Dziękuję.
Speaker 3
Dziękuję. Wniosek o sprostowanie zgłosił pan poseł Kowalski. Zgodnie z regulaminem Poseł może sprostować jedynie swoją wypowiedź, bo została błędnie zrozumiana przez kogoś lub bo ktoś nieściśle przytoczył jakieś stwierdzenie tego posła. Głos ma pan poseł Kowalski. Bardzo proszę.
Janusz Kowalski
Nie kłamie panie pośle Ćwik, wystarczy wejść na stronę sejmową. Parlamentarny Zespół do spraw kryptowalut I blockchain, którego pan jest członkiem, pan Gomoła, pan Gramatyka drugiego września zaprosił przedstawicieli firmy Zonda Krypto. Było ich dwóch na tym zespole. Zespół został podzielony na 2 części część jawna oraz część tajna. Celem tego zespołu posiedzenia drugiego września było omawianie poprawek do ustawy Tuska I Krala.
W związku z tym pan się jako jedyny spotykał z ludźmi Zonda. Nikt z PiS-u, nikt z Konfederacji. My chcieliśmy polskie firmy wspierać, a wy robiliście wszystko, żeby wspierać Zonda krypto. Dziękuję.
Speaker 3
Dziękuję. Panie pośle, ostatnie sprostowanie. Pan poseł Ćwik, 30 sekund. Bardzo proszę.
Sławomir Ćwik
Panie pośle Kowalski, ja panu nawet na X-ie napisałem, że do tego zespołu dołączyłem w grudniu. Czy pan wie, że grudzień jest po wrześniu? Takie podstawowe informacje. A jeżeli pan mówi, że nikt z PiS-u nie spotykał się z ludźmi z żąda krypto, to pan chyba naprawdę mało wie o otaczającej nas rzeczywistości. Bo my już wiemy, kto się spotykał, a mam nadzieję, że prokurator ustali pozostałych, którzy się spotykali I posłów.
Speaker 3
Serdecznie panie pośle, pan poseł Strach, Piotr Paweł Strach, klub parlamentarny Polska 2050. Bardzo proszę.
Piotr Strach
Panie marszałku, Wysoka Izbo, ja apeluję o powagę, bo tak naprawdę w tym momencie mamy jedne podstawowe zagrożenie. Jest Infederacja Rosyjska. Ostatnio mieliśmy przykład tego, co się wydarzyło w Skarżysku-Kamiennym, gdzie jest podejrzenie ataku sabotażystów na fabrykę W-tronów w Boelectronics. W zasadzie naruszenie polskiego nieba jest praktycznie regularne, codzienne naruszenia cyberbezpieczeństwa polskiego. Potrzebujemy Solidarności, potrzebujemy wspólnoty I potrzebujemy na tej sali, na tej mównicy dawać przykład naszemu społeczeństwu, że jesteśmy razem I że jesteśmy po jego stronie, a nie kłócić się o wszystko, co tylko można.
Naprawdę apeluję o rozsądek I 1 głos do naszego społeczeństwa, że bezpieczeństwo jest dla nas, dla polskich parlamentarzystów najważniejsze. Dziękuję bardzo.
Speaker 3
Dziękuję. Pan poseł Zbigniew Konwiński, klub parlamentarny Koalicja Obywatelska. Bardzo proszę.
Zbigniew Konwiński
Panie marszałku, wysoka izbo I wy, PiS-owcy, prawico, nie uda wam się rozmyśl tej afery, choćbyście nie wiem, ile wysiłku w to wkładali. Konfederacja, rozwój plus, PiS żąda kryptokoalicja. Trzeba nazywać rzeczy po imieniu. Chronologia jest bardzo prosta. Kasa od branży dla Ziobro.
Speaker 25
Spotkanie na Ibizie posła PiS. Poprawki korzystne dla branży w Sejmie zgłoszone. Poprawki nie przechodzą. Weto, weto, weto prezydenta. Kolejność jest bardzo prosta.
Zbigniew Konwiński
Nie uda wam się od odpowiedzialności uciec. Zonda kryptokoalicja. Zachowujecie się jak złodziej złapany za rękę, który krzyczy, łapaj złodzieja. Ta afera jest zero-jedynkową. Zero-jedynkową aferą polskiej prawicy, która jest umoczona po uszy w żąda krypto.
Jesteście z żąda krypto koalicją I za to będziecie musieli odpowiedzieć I się oswajajcie z tą myślą.
Speaker 3
Dziękuję serdecznie. Zamykam wnioski formalne, ponieważ zamykam sprawę związaną ze związkami formalnymi. Nie będziemy głosowali wniosku pani Żukowskiej. Pani Żukowskiej, bo I stał się bezprzedmiotowy, gdyż już się nikt nie zgłosił do głosu. Zgodnie z artykułem 186 o głos poprosił pan Minister Rolnictwa I Rozwoju Wsi, pan Stefan Krajewski, bardzo proszę.
Stefan Krajewski
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Pani poseł Gębicka chce porównywać sytuację dzisiejszych rolników do tej, która była w 2000 dwudziestym drugim roku, dwudziestym trzecim. Warto to porównać. To wy zgotowaliście najgorsze żniwa dla polskich rolników w historii. 1000000 ton zboża z Ukrainy, bez żadnej kontroli, bez żadnego sprawdzania.
Zboże techniczne, czyściwa wjeżdżały wtedy bez żadnych problemów. Tak bardzo pani mówi o tym wsparciu, o pomocy. Co robiliście w sprawach I czym straszyliście Polaków? Ciągle czymś straszycie Polaków, rolników. Jak nie Zielony Ład, to merkosur, to uchodźcy, to teraz brak wsparcia dla producentów rolnych ze względu na wyższe ceny nawozów, paliwa, ale warto to porównać.
Szanowni państwo, saletry amonowa, sierpień 2000 dwudziestego drugiego roku 3900 do 4300, sierpień 28800 do dwóch 1000. Tańsze od pięćdziesięciu do pięćdziesięciu procent tona saletry amonowej. Mocznik 4 800 do 5200 w sierpniu 2000 dwudziestego drugiego roku, 2550 do trzech 1500 w sierpniu 2000 dwudziestego szóstego. Tańsze od trzydziestu do czterdziestu pięciu procent. Polifoska szóstka od 4300 do 4600 w sierpniu 2000 dwudziestego drugiego roku, 2000 e e 500 do 3150 w roku 2000 e 26.
Czyli od trzydziestu do czterdziestu pięciu procent taniej. Saletrzak 3000 e 400 do 3900 w sierpniu 2000 dwudziestego drugiego roku, 1600 do 1900 w sierpniu 2000 dwudziestego szóstego roku o 50 procent tańsze. RSM trzydziestka dwójka, od 3660 do 4000 e 100 w sierpniu 2000 e e 22 roku 1650 do 1850 czyli w tym sierpniu tego roku czyli od 50 do 50 pięciu procent taniej. Sól potasowa 4000 do 4200 w sierpniu 2000 dwudziestego drugiego roku, 1700 do 1920 w roku 2000 dwudziestym szóstym. Od pięćdziesięciu pięciu do sześćdziesięciu procent taniej niż wtedy.
Chcecie się licytować na paliwo? Bardzo proszę. Tak samo paliwo, jeśli chodzi o benzynę bezołowiową, dziewięćdziesiątkę piątką, 6 63 w sierpniu 2000 dwudziestego drugiego roku, 6 57 w sierpniu 2000 dwudziestego szóstego roku. Olej napędowy 7 48 w sierpniu 2000 dwudziestego drugiego roku, 7 51 w sierpniu 2000 dwudziestego szóstego roku. Gaz LPG 2003 złote 20 groszy, 3 złote 30 groszy w sierpniu 2000 dwudziestego drugiego roku, 2 złote 91 groszy w sierpniu 2000 dwudziestego szóstego roku.
Przestańcie bezczelnie kłamać. Pani poseł, nie wiem, czy to jest jakaś amnezja, czy to jest trauma, trauma porozwodowa, że pani nie może przeżyć, że ten premier, który powołał panią do trzeciego rządu, pani go zdradziła dzisiaj, nie poszła razem. Dał pani pełną władzę. Co prawda na 2 tygodnie, ale ją pani dostała. A kawę żołęciową właśnie dedykuję między innymi pani.
Tym, którzy bali się o produkty z Merkosu. Przestańcie pić kawę z Ameryki Południowej, zacznijcie pić kawę zbożową, kawę żołędziową, kawę z mniszka lekarskiego. To produkt w 100 procent polski. Zachęcam do tego.
może
Stefan Krajewski
Będziecie też mieli nadpobudliwi, bo za dużo kofeiny wam najwidoczniej szkodzi. Dziękuję bardzo.
Speaker 3
Dziękuję. Zgodnie z artykułem 186 o głos poprosił minister sportu pan Jakub Rutnicki. Pani posłanko, to nie jest dyskusja, w związku z tym nie ma możliwości sprostowania.
Jakub Rutnicki
Bardzo dziękuję panie marszałku, wysoka izbo. PiS krzyczy, jeżeli chodzi o aferę żąda krypto, ale tak się niestety zachowuje złodziej złapany za rękę. To jest wasza afera. Gdzie jest poseł Sasin? Szanowni państwo, nie ma posła Sasina.
To jest człowiek odpowiedzialny za przecież wielką karierę złotego dziecka PiS-u, pana Piesiewicza. Człowieka, który w tej chwili jest w areszcie. Człowieka, który dzięki waszemu wsparciu, waszemu parasolowi ochronnemu doprowadził do tego, że został prezesem Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Zadajmy to pytanie całej prawicy. Czy wam nie jest wstyd, Czy wam nie jest wstyd, że taki człowiek jak Piesiewicz wykorzystywał święty wizerunek polskiego sportowca.
Święty wizerunek do tego, aby co robić? Aby uwiarygodniać firmę Żonda krypto. Do tego wykorzystywał wizerunek polskich sportowców. Ale nic wam to nie przeszkadzało. Nawet wtedy nie mówiliście nic.
Gdzie pan Piesiewicz zabierał polskich sportowców. Dokąd? Do Monako. A jakże? Do Monako, żeby co zrobić?
Żeby przedstawić się wspaniałego sponsora. Czy PiS wtedy protestował? Słyszeliście państwo cokolwiek z waszej strony? Nie. Jak pan Piesiewicz powiedział, Żądak krypto I polski komitet olimpijski pasują do siebie jak ulał.
I jak widać, szanowni państwo, pasują do siebie jak ual, jak jak ulał. Wam nawet nie przeszkadza to. Nie przeszkadzało wam to, że Polski Komitet Olimpijski imienia Jana Pawła Drugiego nosił nazwę Zonda krypto. W ogóle wam to nie przeszkadzało. Szanowni państwo, zapytajmy wtedy, czy PiS protestował?
Nie. A dlaczego nie protestował? Bo wiemy, dlaczego nie protestował. Bo kolacyjka panu Muskalowi bardzo smakowała na Ibizie. Bo pan Kowalski, gdzie jest Kowalski, ten krzyk?
Przypomnijmy milionera, 2 I pół miliona, ze spółek skarbopaństwa. Ale wtedy jak wróciliście I z ibizy, cudowna metamorfoza. Cudowna metamorfoza. Prawo I Sprawiedliwość zaczyna zgłaszać poprawki dotyczące żąda krypto, żeby czasami nie ochronić Polaków przed tym, co złego im zgotowaliście. To jest wasza odpowiedzialność.
A Piesiewicz jest symbolem waszego wsparcia I arogancji. Nie ma na to zgody. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Wznawiam obrady. Zanim przejdziemy do konkretnego punktu, chcę przywitać grupy, które przysługują się naszym obradom, a więc po 1. Grupę senior plus, klub Globik z Żywca. Grupę, która gości w Sejmie na zaproszenie pani poseł Małgorzaty Pępek. Pozdrawiamy państwa bardzo serdecznie.
I nie wiem, czy jeszcze są z nami uczniowie klas ósmych wraz z nauczycielami z gminy Szczutowo. Nie widzę, ale jeżeli będą oglądać transmisję obrad, serdecznie pozdrawiamy goszczą w sejmie na zaproszenie pani poseł Anny Ewy Ciucholskiej. A teraz przechodzimy do rozpatrzenia punktu pierwszego porządku dziennego, sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości I Praw Człowieka o senackim projekcie ustawy o organach właściwych I postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach, to są druki numer 2769200 833. Proszę panią poseł Iwonę Karolewską o przedstawienie sprawozdania komisji. Proszę bardzo pani poseł.
Iwona Karolewska
Panie marszałku, wysoka izbo. Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości I Praw Człowieka o senackim projekcie ustawy o organach właściwych I postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach, druki nr 27 69.2833. Komisja rozpatrzyła projekt 29 lipca 2026 r. Projekt ma na celu przede wszystkim zapewnienie stosowania w Polsce rozporządzenia parlamentu, parlamentu Europejskiego I Rady Unii Europejskiej dotyczącego przejrzystości I targetowania reklamy politycznej. I właśnie przejrzystość jest tutaj słowem kluczem, bo kampania polityczna dzisiaj wygląda zupełnie inaczej niż jeszcze kilkanaście lat temu.
Reklama polityczna już to już nie tylko plakat, spot czy ulotka. Również przekaz skierowany do nas w Internecie. Bardzo często precyzyjnie za pomocą algorytmów I danych. Dlatego obywatel powinien mieć prawo wiedzieć, czy ogląda reklamę polityczną, kto za nią zapłacił I kto jest sponsorem. To nie jest ograniczenie wolności słowa, To jest jego ochrona.
Projekt nie ocenia poglądów politycznych I nie decyduje o tym, jakie treści mogą być rozpowszechniane. Wprowadza natomiast jasne zasady dotyczące przejrzystości reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie tych zasad. Projekt wskazuje także organ odpowiedzialny za wykonywanie przepisów unijnego rozporządzenia. Kluczową rolę w tym systemie będzie odgrywać Państwowa Komisja Wyborcza, a w zakresie swoich kompetencji również właściwe organy regulacyjne I ochrony praw obywateli. Wysoka Izbo, podczas prac Komisji ważne było dla nas zachowanie równowagi pomiędzy przejrzystością reklamy politycznej a ochroną podstawowych praw I wolności, w szczególności wolności wypowiedzi I ochrony danych osobowych.
Bo demokracja potrzebuje wolności słowa, ale demokracja potrzebuje również uczciwych I przejrzystych reguł gry. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której obywatel nie wie, kto finansuje przekaz, który ma wpływać na jego decyzję wyborczą. Nie możemy też udawać, że Internet I algorytmy nie mają wpływu na współczesną politykę. Potrzebujemy prawa, które odpowiada na rzeczywistość, w której dzisiaj funkcjonujemy. Ta ustawa nie jest przeciwko żadnej partii, nie jest przeciwko żadnemu kandydatowi.
Jest zaprawem obywatela do informacji. Za tym, żeby wyborca wiedział, kto chce go przekonać, kto za to płaci I dlaczego właśnie do niego kierowany jest ten przekaz. Bo uczciwe wybory to nie tylko sam dzień głosowania, to również warunki, w jakich obywatel podejmuje decyzję. Przejrzystość reklamy politycznej nie jest zagrożeniem dla demokracji. Jest jednym z warunków jej ochrony.
Speaker 33
Dlatego Komisja Sprawiedliwości I Praw Człowieka wnosi o uchwalenie ustawy w brzmieniu zawartym w sprawozdaniu druku nr 28 33. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Zanim przejdziemy do debaty, chcę przywitać grupę Rady Seniorów powiatu miechowskiego, gości w Sejmie na zaproszenie pana posła Andrzeja Adamczyka. Witam państwa bardzo serdecznie. Pozdrawiamy I przechodzimy, przechodzimy szanowni państwo do dyskusji. Sejm ustalił, że wysłała 5 minutowych oświadczeń klubów, 3 minutowych oświadczeń kół.
Otwieram tę dyskusję, zaczyna pan poseł Paweł Szrot, który przemówi w imieniu klubu PiS. Proszę bardzo panie pośle.
Paweł Szrot
Panie marszałku, wysoka izbo. Wystąpiłem w imieniu klubu parlamentarnego Prawa I Sprawiedliwość w czasie pierwszego czytania, zaznaczyłem, że nie jestem doktrynerem legislacyjnym I potrafię sobie wyobrazić sytuację, że zostanę do tego projektu przekonany na posiedzeniu komisji. Jednak nic takiego nie nastąpiło. Prace komisji w zasadzie potwierdziły, że naprawdę nikt nie ma ani serca, ani przekonania zarówno do projektu, jak I do rozporządzenia Unii Europejskiej, które ten projekt implementuje. Cała różnica w tym, że podmiotu, które ten projekt ma na siłę wszczęśliwiać, nadając nowe kompetencje I obowiązki, czyli Państwowa Komisja Wyborcza, Krajowa, Rada Radiofonii I Telewizja, a także UOKiK, ŁODO I UKE traktują go jako dopust boży.
Autorzy projektu z Senatu I przedstawiciele rządu I wspierający jego koalicji sejmowej traktują z kolei unijne rozporządzenia jako dogmat uchwalany przez Komisję Europejską, z którym nie mają zwyczaju dyskutować. W przypadku rozporza... Rozpatrywanego dziś projektu I rozporządzenia będącego jego źródłem, mamy do czynienia raczej z typową sytuacją, której fobie I uprzedzenia zrodziły biurokrację, nadregulacje I horrendalne sankcje. Fobie autorów unijnych regulacji dotyczą braku wiary w demokrację przekonania że jeśli
obywatele
Paweł Szrot
Europejskich podejmują decyzje wyborcze niezgodne z interesami establishmentu europejskiego, to musi być to skutkiem wyborczych nadużyć I manipulacji. Receptą na tą mają być typowe europejskie środki zaradcze. Lawina biurokracji w formie oświadczeń, wniosków, wykazów I rejestrów I idące za nimi sankcje wymierzone do wysokości sześciu procent rocznego przychodu. W moim przekonaniu Komisja Europejska nie ma żadnych kompetencji I uprawnień, aby wkraczać w przedmiotowy zakres procedur wyborczych I kampanii wyborczej w krajach członkowskich. Przytaczany tutaj jako uzasadnienie argument o usługach o charakterze transgranicznym ma charakter pretekstowy, wybitnie pretekstowy I dosyć tak naprawdę żenujący.
Przepisy Polskiego kodeksu wyborczego w wystarczający sposób regulują wymóg przejrzystości kampanii wyborczych, choć ich realne stosowanie to temat na inną dyskusję, którą zresztą nie doczekaliśmy się po zeszłorocznej kampanii prezydenckiej I której zdaje się już się w tej izbie nie doczekamy. Można by ewentualnie podjąć rzetelną I rzeczową dyskusję o uzupełnieniu informacji zamieszkanych przy reklamach wyborczych o kwestie targetowania czy sztucznej inteligencji, ale rozumiem, że nie o to chodzi ani autorom tych unijnych regulacji, ani autorom rozpatrywanej dziś ustawy, ani, ani rządowi Koalić. Ja osobiście z wielką chęcią podyskutowałbym na tej sali o realnych przypadkach nadużyć wyborczych, tak jak na przykład o wspieraniu kampanii wyborczej Rafała Ciaskowskiego nielegalnymi środkami finansowymi z zagranicy. Z takim przypadkiem mieliśmy miejsce. Prokuratora rzekomo ciągle prowadzi tą sprawę, ale finału cały czas nie ma.
Ale wobec tego szkodliwego projektu mogę jedynie złożyć w imieniu klubu parlamentarnego Prawa I Sprawiedliwość wniosek o jego odrzucenie.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. I teraz zapraszam panią poseł Sylwia Bielawską, Koalicja Obywatelska.
Sylwia Bielawska
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. W zasadzie nie dziwi mnie, że występujący przede mną poseł rozpoczął swoją wypowiedź od tego, że jest to projekt, który będzie ograniczał w pewien sposób wolność słowa I nikt nie powinien do tego prowadzić. I pewno na takie same argumenty będą się powoływać również pozostali występujący po mnie, zwłaszcza z części prawicowej. Rozpatrywany po raz kolejny druk, przypomnę tylko, że dotyczy niezwykle ważnej kwestii, czyli wdrożenia do porządku prawnego rozporządzenia w zakresie, powtórzę to bardzo wyraźnie, przejrzystości I targetowania reklamy politycznej. Wszyscy, którzy mówią, że jest to projekt, który jest niepotrzebny w naszym prawie, zapominają jednak, że ta regulacja, o której tu mówimy, ma na celu jedynie uporządkowanie zasad funkcjonowania rynku wewnętrznego reklamy politycznej oraz wspierania uczciwej I otwartej debaty politycznej.
Reklama polityczna doskonale wiemy, że w dzisiejszych czasach to nie jest już tylko ulotka, to nie jest spot telewizyjny, to często nie jest już baner czy plakat. Dzisiaj ogromna część kampanii odbywa się przecież nie gdzie indziej, tylko właśnie w Internecie. Z wykorzystaniem zaawansowanego targetowania algorytmów I platform społecznościowych. Obywatel bardzo często nie wie, kto finansuje tego typu przekaz, dlaczego to właśnie do niego ten przekaz dociera I dlaczego, jakie dane zostały wykorzystane, że dany przekaz mu się wyświetla. Dlatego uporządkowanie przepisów dotyczących reklamy politycznej w tym zakresie jest niezwykle koniecznie.
Potrzebujemy jasnych, przejrzystych reguł, które zapewnią, że każdy obywatel będzie miał pewność, że doskonale wie, kto finansuje I doskonale potrafi zidentyfikować sponsorów oraz potrzebujemy również skutecznego nadzoru nad przestrzeganiem prawa w tym zakresie. Nie po to, aby ograniczać debatę publiczną. To nie jest cel tej ustawy, ale po to, aby wzmacniać zaufanie obywateli do procesu demokratycznego. Nasz kraj potrzebuje spójnych, jasnych przepisów dotyczących reklamy politycznej. Wysoka Izba, w ostatnich czasach wielokrotnie obserwowaliśmy próby ingerencji obcych państw w procesy demokratyczne różnych krajów.
Nie chodzi już wyłącznie o klasyczne cyberataki, ale także o prowadzenie skoordynowanych kampanii dezinformacyjnych, o wykorzystywanie niejawnie finansowanych reklam politycznych, fałszywych kont sieci WOT-ów czy też komunikatów, które budzą określone nastroje społeczne. Celem takich działań często nie jest nawet przekonanie wyborców do konkretnego kandydata, ale osłabienie zaufania do instytucji państwa I samego procesu wyborczego. A pamiętajmy, że nasz kraj nie może niestety zakładać, że takie zagrożenia nas nie dotyczą. Jesteśmy państwem granicznym Unii Europejskiej I NATO. Nasze wybory I referenda mają już znaczenie ogólnoświatowe, międzynarodowe.
Dlatego przejrzystość reklamy politycznej jest elementem bezpieczeństwa państwa I dlatego klub Koalicji Obywatelskiej będzie głosował za tym projektem ustawy I bardzo prosimy o przyjęcie tego projektu wraz z wprowadzonymi poprawkami. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Zapraszam teraz pana posła Wojciecha Zubowskiego, który wypowie się w imieniu klubu Rozwój Plus.
Wojciech Zubowski
Dziękuję. Panie marszałku, wysoka izbo, mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu parlamentarnego Rozwój Plus do sprawozdania komisji o senackim projekcie ustawy o organach właściwych I postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach, to jest druki 2769200 833. Szanowni państwo, debata nad tym projektem ustawy miała już miejsce na sali plenarnej w lipcu tego roku I padł wówczas wniosek o odrzucenie zawartych w niej rozwiązań. Trudno się temu dziwić, skoro również podczas szczegółowej dyskusji nad projektem prowadzonej na posiedzeniu komisji sami przedstawiciele Państwowej Komisji Wyborczej wyrażali się o projekcie z dezaprobatą. W wątpliwości podzieliło też Sejmowe Biuro Ekspertyz I Ocenów Skutków Regulacji, a podczas dyskusji na komisji, jak I na sali plenarnej zwracano uwagę na zagrożenia dotyczące upolitycznienia Państwowej Komisji Wyborczej, co nawiasem mówiąc, jest już, na co już jest chyba za późno, na niejasny podział kompetencji, na wyjątkowo krótki okres konsultacji społecznych, a nawet w końcu na brak gotowości finansowej I organizacyjnej poszczególnych instytucji do realizacji przydzielonych im zadań.
Szanowni państwo, pozwolę sobie przytoczyć fragment stenogramu z posiedzenia komisji, Mając te kwestie na uwadze, tak jak w postępowaniu dotyczącym tych kwestii prowadzonych w Senacie, Państwowa Komisja Wyborcza nie popiera powierzenia jej tych obowiązków, o których jest mowa w rozporządzeniu. Zwracamy uwagę, tak jak dotychczas w tych opiniach wyrażonych w postępowaniu w Senacie, że przyjęcie tych rozwiązań mogłoby godzić wiarygodność procesów wyborczych w Polsce, w system kontroli finansowania partii politycznej, kampanii politycznej, kampanii wyborczej, a także w pluralizm politycznej I mogłoby to negatywnie wpływać na potrzebę zagwarantowania możliwie największej niezależności organów wyborczych I izolowania ich od bieżących sporów politycznych. To jest proszę państwa głos dyrektora zespołu kontroli finansowej partii politycznych I kampanii wyborczych w Krajowym Biurze Wyborczym. Szanowni państwo, niestety na istotne zadawane przedstawicielowi wnioskodawców pytania nie zostały udzielone jasne odpowiedzi, a liczba wątpliwości wręcz się pogłębiła. By było jasne, kwestie uregulowania reklam politycznych, wskazywanie ich finansowania I odpowiednich oznaczeń powinny być jasne I klarowne.
Zanim jednak zaczniemy wdrażać unijne przepisy, powinniśmy mieć przekonanie, że nie będzie to kolejna próba założenia politycznego klepla na obecną opozycję, przez rządzące ugrupowanie, które nie widzą I nie chcą widzieć problemów związanych choćby do dziś niewyjaśnionymi kwestiami wspierania przez tego typu kampanię ich kandydata w ostatnich wyborach prezydenckich. A takie przekonanie można mieć I jest to przekonanie uzasadnione. Dlatego szanowni państwo w imieniu klubu parlamentarnego Rozwój Plus odpowiadam się za odrzucenie proponowanego projektu ustawy wraz z przyjętymi na posiedzeniu komisji zmianami. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Nim przejdziemy do kolejnego wystąpienia pragnę przywitać panią Magdalenę Kaczmarczyk oraz pana Dawida Bieszke, działaczy Ruchu Narodowego z Gdyni I z Kartuz, którzy także dzisiaj goszczą w Sejmie. Bardzo mi miło. I zapraszam teraz pana posła Michała Pyrzyka, klub PSL. Proszę bardzo.
Michał Pyrzyk
Dziękuję bardzo. Szanowny panie marszałku, Wysoki Sejmie. Mam zaszczyt w imieniu klubu parlamentarnego Polskie ST przedstawić nasze oświadczenie w sprawie sprawozdania Komisji Sprawiedliwości I Praw Człowieka dotyczącego senackiego projektu ustawy o organach właściwych I postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach. Projekt, tak jak słyszeliśmy, ma na celu wdrożenie unijnego rozporządzenia. To ma przede wszystkim zwiększyć I przejrzystość finansowania I transparentność kierowania przekazów politycznych, czy jak kto woli ich targetowania.
W przypadku naruszeń tych obowiązków ustalić pewne zasady odpowiedzialności. Komisja dokonała w tym projekcie poprawek o charakterze doprecyzowującym, redakcyjnym, a także ujednoliciła pewne pojęcia, ale należy przypomnieć, o czym rozmawiamy, czym jest reklama polityczna I zgodnie z wspomnianym przeze mnie unijnym rozporządzeniem, za taką reklamę uznaje się każdy przekaz,
Który jest przygotowywany, publikowany lub rozpowszechniany zazwyczaj za wynagrodzeniem I spełnia 1 z warunków, a mianowicie jest realizowany przez podmiot polityczny w jego lubieniu, w jego imieniu lub na jego rzecz I po 2. Ma na celu wywieranie wpływu na wynik wyborów, referendum, na proces legislacyjny albo na zachowania wyborcze obywateli. I tutaj rozporządzenie wyraźnie oddziela, bo nie należy utożsamiać z reklamą polityczną opinii wyrażanych we własnym imieniu, a także treści redakcyjnych I opinii podlegających odpowiedzialności redakcyjnej niezależnie od środka przekazu, no chyba że za przygotowanie tych opinii, za ich publikację, za ich rozpowszechnianie przez osoby 3. Pobrano stosowne wynagrodzenie, wtedy opinia przestaje być opinią, staje się reklamą polityczną. W ślad za tym projekt wprowadza nowe obowiązki związane z takim przekazem, właśnie z reklamą polityczną.
Każda ona musi być wyraźnie oznaczona, a oznaczenie powinno zawierać szczegółowe informacje, takie jak dane sponsora, źródła finansowania, czy są to środki publiczne, krajowe, prywatne lub zagraniczne. Powinna zawierać informacje na temat całościowej kwoty wydatków na reklamę, dane o okresie emisji, ale także dane o przewidywanym zasięgu reklamy. Te nowe przepisy wprowadzają też dość duże ograniczenia, jeśli chodzi o zakaz reklamy politycznej pochodzącej od sponsorów spoza Unii Europejskiej w okresie trzech miesięcy poprzedzających wybory lub jakieś referendum, co ma oczywiście w sposób prosty, jednoznaczny zapobiegać zagranicznym ingerencjom w procesy wewnętrzne, procesy demokratyczne. Tak jak tak jak była tutaj mowa, ustawa przewiduje właściwość po poszczególnych organów odpowiedzialnych za nadzorowanie, przestrzeganie, przestrzegania tych przepisów. Mają to być Państwowa Komisja Wyborcza, która ma koordynować współpracę między organami krajowymi oraz innymi z krajów państw członkowskich Unii Europejskiej w okresie kampanii wyborczej, czy to referendalnej, czy kampanii do parlamentu, czy kampanii prezydenckiej, a także w okresie ciszy wyborczej staje się w zasadzie komisja, Państwowa Komisja Wyborcza jedynym organem właściwym do nadzoru nad taką reklamą polityczną.
Poza okresami kampanijnymi te zadania przejmują regulatorzy sektorowi, tacy jak chociażby Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji, czy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów. Te organy nadzoru będą mogły zarówno wydawać ostrzeżenie, nakazywać zaprzestania naruszeń, zobowiązać albo sponsora, albo tego dostawcę do podjęcia kroków niezbędnych do zapewnienia przekazu reklamy, zgodności z przepisami prawa, będą te organy mogły wprowadzać środki zaradcze, a jeżeli naruszenie zostanie potwierdzone ostateczną decyzją, to tak jak też już dzisiaj była tutaj mowa, organ właściwy może zwrócić się do PKW o nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, a może ona wynosić nawet 6 procent rocznego przychodu, czy to sponsora, czy to wydawcy, czy to też dostawcy usługi reklamy politycznej. Podsumowując, klub parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierać niniejszy projekt ustawy. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo panie pośle.
Krzysztof Bosak
Zapraszam pana posła Arkadiusza Sikorę do przedstawienia stanowiska klubu Lewica.
Arkadiusz Sikora
Panie marszałku, wysoka izbo imieniu klubu lewicy chciałbym przedstawić stanowisko dotyczące projektu ustawy oraz sprawozdania komisji, druki nr 2769200 833 dotyczące reklamy elektronicznej. Jest to projekt oczywiście senacki, panie pośle Szrot, panie pośledz boski. Czego wy się boicie? Przecież to jest projekt ustawy, który tak naprawdę wprowadza transparentność, przejrzystość, jasne zasady finansowania kampanii wyborczych, preferentów. Do tej pory obowiązywały przepisy, do tej pory obowiązywały przepisy, które, które regulowały właśnie te zasady w formie tradycyjnych reklam, ponieważ w znacznie większej ilości w tej chwili dominują reklamy w formie elektronicznej, internetowej, ten proces się rozwija, ten sektor się rozwija cały.
Przyszedł taki moment, że trzeba I też tego typu reklamy uregulować. Widzieliśmy w ubiegłym roku, co reklama elektroniczna może zrobić z wyborami choćby nawet w Bułgarii. Widzieliśmy, w Bułgarii wybory prezydenckie zostały unieważnione, ponieważ były bardzo duże ingerencje trolli, ferm trelowych rosyjskich, w związku z tym tak się te, tak się te wybory skończyły. I w związku z tym widzimy ewidentnie, że postępuje proces rozwoju reklamy elektronicznej I on wymaga uregulowania. To zostało uregulowane w wielu krajach Unii Europejskiej I przyszedł czas na to, żebyśmy to zrobili u nas, bo u nas nie chcemy mieć Rumunii, nie chcemy mieć innych przykładów podczas najbliższych wyborów parlamentarnych, w związku z tym, w związku z tym po prostu to, to po prostu trzeba zrobić.
My tego nie robimy, nie tworzymy nowych instytucji, które ten nadzór prowadzą, bo dajemy to w ręce już sprawdzonych instytucji, czyli PKW, ale też instytucji, które są poza poza... Oczywiście może PKW tego nie chce, a może I chce, ale musi musi robić to jakaś instytucja I skoro nadzoruje zwykły analogowy proces reklamy, to dlaczego nie miałby nadzorować procesu elektronicznego? W związku z tym, że te wszystkie rzeczy tutaj są w tej, w tym projekcie regulowane, my jako lewica oczywiście jesteśmy za tym, żeby proces wyborczy był równy dla wszystkich uczestników, żeby był transparentny, żeby był przejrzysty I żeby przede wszystkim kapitał nie miał wpływu na decyzje wyborcze wyborców podczas wyborów czy to parlamentarnych, czy samorządowych, czy jakichkolwiek innych wyborów. Dlatego jesteśmy za pełną przejrzystością tego procesu, za tym chcemy wiedzieć, kto finansuje, w jakiej ilości I dlaczego kto ma w tym interes. Dlaczego nie można tego uregulować również na poziomie elektronicznym?
Na, na poziomie elektronicznym. Ja rozumiem, że rząd krypto bardzo chętnie wpłynąby na finansowanie niektórych partii politycznych, po to te pieniądze też były pewnie wyciągane I transferowane od polskich obywateli, ale my się na to nie godzimy. My chcemy pełnej transparentności wyborczej I lewica I lewica będzie chciała I lewica oczywiście będzie popierała te ten projekt ustawy. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Zapraszam pana poseł Sławomira Ćwika, aby przedstawił stanowisko klubu centrum. Proszę bardzo panie pośle.
Sławomir Ćwik
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, mam zaszczyt w imieniu klubu Unia Centrum przedstawić stanowisko do senackiego projektu ustawy o organach właściwych I postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach. Niewątpliwie ta kwestia wymaga uregulowania, dlatego że możemy zaobserwować, że wykorzystywanie drogi elektronicznej w kampanii wyborczej staje się coraz szersze I ma decydujący wpływ na wynik wyborczy. Szczególnie w zakresie młodszego pokolenia, które w coraz mniejszym stopniu korzysta z tradycyjnych form mediów, a skupia się na mediach elektronicznych I stąd czerpie swoją wiedzę o Polsce I świecie. Widzimy też na przykładzie innych państw, jak łatwo jest zmanipulować opinię publiczną I dotrzeć z przekazem politycznym, który sprzyja określonym siłom politycznym. Jak często to kraje wrogie Polsce mogą wykorzystywać ten kanał komunikacji do wpływania na nastroje polityczne w Polsce I na polityczne wybory Polaków.
Dlatego koniecznym było określenie organu państwowego, który będzie punktem kontaktowym, jeśli chodzi o sprawdzanie kwestii reklamy elektronicznej drogą elektroniczną, która dociera do ludzi I określenie także zmian w kodeksie postępowania cywilnego w zakresie
Norm postępowania w tych sprawach, aby mogło ono szybko I sprawnie przebiegać. To czego ewentualnie nie widzimy w tym projekcie ustawy, ale rozumiem, że to będzie bardziej kwestia ewentualnie aktów wykonawczych, a przede wszystkim budżetu Państwowej Komisji Wyborczej, to jest zapewnienie Państwowej Komisji Wyborczej narzędzi do tego, aby w sposób należyty I sprawny wykonywała uprawnienia wynikające z tych zapisów ustawy. To, co myślę powinniśmy także ująć wprost w kodeksie wyborczym, czego także w tej chwili nie mamy jeszcze w naszym prawodawstwie, to jest kwestia wykorzystywania narzędzi sztucznej inteligencji do tworzenia przekazu, do tworzenia treści politycznych w kampaniach wyborczych, które także mogą mieć istotny wpływ. W mojej ocenie każdy materiał mający znamiona agitacji wyborczej, będący materiałem wyborczym w rozumieniu kodeksu wyborczego, który został wytworzony przy wykorzystaniu systemów sztucznej inteligencji, powinien być bardzo wyraźnie określony, że przy wykorzystaniu tych narzędzi został stworzony. Po części oczywiście to mogą być bardzo drobne zmiany, prowadzące jedynie, powiedzmy, do korekty czyjejś fryzury, ale na ogół one mogą także wytwarzać deepfake'i tak zwane, czyli sprawiające na przykład wrażenie, że ktoś coś powiedział, gdzie tak naprawdę jest to nagranie, film wygenerowany przez generatywną sztuczną inteligencję, a wpływający wprost na wynik wyborczy w Polsce.
I myślę, że nad tym też powinniśmy pracować. Co do tego projektu ustawy, klub centrum w całości popiera przedłużenie senackie. Będziemy nad tą ustawą oczywiście pracować nadal w komisji. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Zapraszam pana posła Michała Gramatykę Polska 2050, proszę bardzo.
Michał Gramatyka
Szanowny panie marszałku, panie posłanki, panowie posłowie. W imieniu klubu parlamentarnego Polski 2050 mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko. Oczywiście zagłosujemy za senackim projektem ustawy, zgadzając się z głównymi obszarami, które on reguluje. Przejrzystość. Każda reklama polityczna, musimy mieć wiedzę od kogo pochodzi I przez kogo jest finansowana.
Ograniczowanie, ograniczenie targetowania online. W jaki sposób wykorzystywane są dane do tego, żeby reklamy polityczne były po Internecie rozpowszechniane. W jaki sposób pozyskiwane są zgody osób, których takie reklamy dotyczą I do których takie reklamy mogą trafiać. W jaki sposób platformy społecznościowe albo inaczej je nazywając, algorytmiczne kanały reklamowe, targetują reklamy, wykorzystując nasze zgody, jak te zgody są pozyskiwane. Repozytorium europejskie, bardzo istotny element tego przedłużenia.
1 duża baza danych, gdzie będzie można zarówno w momencie trwania kampanii wyborczych, jak I po ich zakończeniu uzyskać dostęp do wszystkich zgromadzonych tam materiałów, którymi jesteśmy bombardowani w Internecie. No I wreszcie kwestia wpływów firm działających poza wspólnym rynkiem, poza europejskim obszarem gospodarczym, poza Unią Europejską. Na ile takie firmy podczas kampanii wyborczej mogą mieć wpływ na obraz reklamy politycznej, którą widzimy. Jest takie przysłowie ludowe, które mówi, że w mętnej wodzie diabeł ryby łowi. I ja rozumiem część tych krytycznych wypowiedzi, ludzi, którzy są oddani takich właśnie nie do końca określonym zasadom.
Zasadom, które umożliwiają pojawienie się reklam politycznych pochodzących z nie wiadomo kont, finansowanych przez nie wiadomo kogo. Przedłożenie odpowiada na odwieczne pytanie, na ile potrafimy własnym osądem I własnym rozumem sprzeciwić się algorytmowi? Badania prowadzone od choćby przez Nature albo przez Science nie pozostawiają tutaj żadnych wątpliwości. Wśród pięciu 1000 próbantów, wobec których zastosowano spersonalizowany algorytm, odnotowano znaczną zmianę poglądów tych osób, znaczną zmianę podejmowanych przez nich decyzji. Algorytm, który w założeniu ma filtrować to, co do nas dociera, modyfikuje nasze poglądy.
Nie chcę sięgać do tak ewidentnych przykładów jak choćby ten z okresu rozpoczęcia pełnoskalowej rosyjskiej agresji względem Ukrainy, gdzie w ciągu kilku dni w całej przestrzeni mediów społecznościowych wszystkie grupy, które dotąd siały przekazem antyszczepionkowym, zaczęły siać przekazem antyukraińskim. Takie właśnie są cele tego przedłużenia I tej regulacji, żeby ona po prostu opierała się na jasnych zasadach. No I z radością witam decyzje, które już zapadły w platformach społecznościowych, które po prostu powiedziały, że przynajmniej te największe, że wstrzymują propagowanie reklam politycznych właśnie ze względu na przepisy, które zaczynają obowiązywać w Unii Europejskiej. Przynajmniej pewne rzeczy będą jasne I przynajmniej one będą oparte o prawo, a tym bardziej mam satysfakcję, że to będzie polskie prawo uchwalone w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek polskiego senatu. Bardzo dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Pan poseł Jarosław Sacha jako demokracja. Proszę bardzo panie pośle.
Jarosław Sachajko
Szanowny panie marszałku, demokracja bezpośrednia. Wysoka Izbo, pod pozorem porządkowania zasad reklamy politycznej tworzycie system, który w czasie kampanii oddaje Państwowej Komisji Wyborczej bardzo dużą władzę nad uczestnikami politycznej konkurencji. Państwowa Komisja Wyborcza ma nadzorować przestrzeganie tych przepisów, prowadzić postępowania I nakładać administracyjne kary pieniężne. Kary mogły sięgać 6 procent rocznego przychodu. Ale jest tutaj jeszcze poważniejszy problem.
Sięgnijmy do politycznych, nie do politycznych komentarzy, lecz do oficjalnego systemu Europejskiego Identyfikatora Prawodawstwa I kodeksu wyborczego. Siedmiu z dziewięciu członków Państwowej Komisji Wyborczej to osoby wskazane przez Sejm. Co więcej, kodeks wyborczy stanowi wprost, że kandydatów wskazują kluby parlamentarne lub poselskie proporcjonalnie do swojej reprezentacji w Sejmie. A teraz przeczytajmy artykuł 22 ustęp 4 rozporządzenia Unii Europejskiej, które ta ustawa ma wykonywać. Właściwy organ ma strukturalnie korzystać z pełnej niezależności od jakichkolwiek zewnętrznych ingerencji lub nacisków politycznych.
Pytam więc, jak chcecie zagwarantować pełną strukturalną niezależność od nacisków politycznych organu, którego siedmiu z dziewięciu członków pochodzi ze wskazania klubów parlamentarnych. Nie twierdzę, że każdy członek Państwowej Komisji Wyborczej wykonuje polecenia partii. Twierdzę coś innego. Już dzisiaj decyzje Komisji Wyborczej wywołują ogromne spory polityczne I podważana jest, podważane jest zaufanie do jej beztrodności. A wy zamiast ten problem ograniczyć, dokładacie Państwowej Komisji Wyborczej kolejne niezwykle wrażliwe kompetencje wobec partii, komitetów, wydawców I reklam politycznych.
I dzieje się to właśnie w czasie kampanii wyborczej. Co więcej, od decyzji Państwowej Komisji Wyborczej można się, można się wprawdzie odwołać do sądu, ale samo odwołanie nie wtrzymuje automatycznie jej wykonania. Sąd dopiero może takie wstrzymanie zastosować, a wybory nie poczekają na wyrok. Jeżeli reklama zostanie zatrzymana 10 dni przed wyborami, to nawet uchylenie tej decyzji kilka tygodni później nie odda komitetowi straconej kampanii I nie cofnie wyniku wyborczego. To jest fundamentalny problem tej ustawy.
Nie wolno budować systemu nadzoru nad polityczną debatą, w którym organ wyłaniany w dominującej części przez polityków, dostaje w samym środku kampanii tak daleko idące instrumenty wobec swoich politycznych konkurentów. Dlatego tego projektu nie można poprzeć. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle, teraz pan poseł Sławomir Zawiszak, Konfederacja Korony Polskiej, proszę bardzo.
Sławomir Zawiślak
Panie marszałku, wysoka izbo. Państwowa komisja wyborcza powinna być arbitrem wyborów. Tymczasem procedowany projekt ustawy wręcza temu arbicowi nie tylko gwizdek, lecz także dodatkowe uprawnienia. Jest to zły kierunek. Sama Państwowa Komisja Wyborcza zdecydowanie negatywnie oceniła powierzone, powierzenie jej dodatkowych zadań.
Ostrzegała, że mogą one zagrozić prawidłowemu przeprowadzeniu wyborów I sprawić, że komisja zacznie być postrzegana jako uczestnik bieżącej walki politycznej. Trudno o poważniejsze ostrzeżenie. Projekt przewiduje, że w czasie kampanii
Państwowa Komisja Wyborcza będzie dodatkowo nadzorowała przestrzeganie przepisów dotyczących ramy politycznej, wprowadziła postępowania I nakładała kary na sponsorów, wydawców oraz dostawców usług reklamowych. Jednocześnie każdy obywatel będzie mógł złożyć wniosek o wszczęcie postępowania bez wymogu wykazania interesu prawnego I bez zabezpieczenia przed seryjnymi politycznymi motywami, motywowanymi zawiadomieniami. Wyobraźmy sobie ostatnie tygodnie kampanii. Komitety składają zawiadomienia na konkurentów, Państwowa Komisja Wyborcza zamiast koncentrować się na przygotowaniu głosowania, analizuje reklamy, a każda ich decyzja natychmiast staje się przedmiotem politycznego sporu. Można nawet taki akt prawny rozwinięty przez Senat na zlecenie Unii Europejskiej nazwać, nazwać prowokowaniem celowego naruszania przygotowań wyborów, czyli wręcz ich paraliżu, paraliżem, kierunkowym paraliżem.
Jawność finansowania reklam politycznych, źródeł ich finansowania oraz kosztów emisji jest potrzebna. Podobnie potrzebna jest możliwość kontrolowania zagranicznych podmiotów świadczących usługi reklamowe w Polsce. Mamy te przykłady rzeczywiście zagraniczne, była tutaj Rumunia wymieniana, media donosiły, że to właśnie liberalne siły związane z Unią Europejską wpływały na wybory w Unię Europejską. Były inne przykłady angażowania się Unii, także europejskie, ale I innych państw w wybory. Tego Konfederacja Korony Polskiej nie kwestionuje.
Mówię o tych, o tej jawności, czy też potrzebie ochrony przed ukrytym profilowaniem. Problem problemem nie jest bowiem cel, ale konstrukcja organów, procedury. Konfederacja Korony Polskiej domaga się ograniczenia roli Państwowej Komisji Wyborczej do funkcji koordynacyjnej, uporządkowania kompetencji organów oraz zagwarantowania jasnych procedur. Jeżeli takie zmiany zostaną wprowadzone do ustawy, będziemy głosowali przeciw, bo państwo, które dla unijnego sprawozdania poświęca zaufanie do własnych wyborców, dezorganizuje procedury wyborcze I je paraliżuje po części, czy próbuje paraliżować, czy umożliwia paraliżowania, nie nie broni przejrzystości wyborów, co zagraża ich jasnemu przeprowadzeniu. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. I przechodzimy do pytań. Określamy czas pytań na jedną minutę. Za zapraszam na na początek panią poseł Annę Gembicką. Proszę bardzo.
Anna Gembicka
Panie marszałku, wysoka izbo. Chcą dzisiaj państwo regulować reklamę polityczną, mówić o przejrzystości finansowania, chronić polskie wybory przed ingerencją z zagranicy, No to ja pytam, gdzie byliście obecnie rządzący podczas wyborów prezydenckich w 2000 dwudziestym piątym roku? Wtedy 2 anonimowe profile, wiesz jak nie jest I stu dorosłych, prowadziły gigantyczną kampanię w Internecie. Atakowano obecnego prezydenta Karola Nawrockiego, a promowano jego ówczesnego przeciwnika Rafała Trzaskowskiego. Według danych opisywanych przez wirtualną Polskę wydano na te reklamy około czterystu dwudziestu 1000 złotych.
W ciągu jednego tygodnia ponad 230000, więcej niż którykolwiek legalnie działający komitet wyborczy. Tropy prowadziły do zagranicznej firmy I asystenta jednej z poseł Koalicji Obywatelskiej. Dzisiaj chcecie karać za nieprzejrzystą reklamę polityczną I zagraniczne finansowanie. A czy wyjaśniliście do końca to, co wydarzyło się w kampanii prezydenckiej? Na jakim etapie jest śledztwo?
Czy może zostały już skręcone, jak wiele innych dotyczących polityków obecnej rządzącej.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Pani poseł Lidia Czechak. Jeśli pani poseł nie ma pani poseł Wioletta Kulpa. Pani poseł Bożena Lisowska, proszę bardzo.
Bożena Lisowska
Panie marszałku, wysoki Sejmie. Senacki projekt ustawy wyznacza organy właściwe w sprawach reklamy politycznej, wdrażając tym samym unijne rozporządzenie 2024 łamane przez 900. Artykuł 2. Powierza Państwowej Komisji Wyborczej funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego, a PKW będzie nakładać administracyjne kary. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zyskuje natomiast odpowiedzialność za naruszenia przepisów o targetowaniu reklam.
Projekt zapewnia także sądową kontrolę decyzji. Będzie przysługiwać odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji I Konsumentów w terminie czternastu dni. Ten projekt rozwiązuje wiele problemów dotyczących reklamy politycznej I przywraca obywatelom przejrzystość debaty publicznej oraz skuteczną egzekucję nowych standardów.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Zapraszam teraz panią poseł Małgorzatę Fempek.
Małgorzata Pępek
Panie marszałku, wysoka izbo. Przedstawiona inicjatywa otwiera zupełnie nowy rozdział w budowaniu pełni transparentnego procesu wyborczego w Polsce. Doskonałym tego przykładem jest obowiązek dołączania do każdej reklamy politycznej czytelnej noty przejrzystości, dzięki której obywatele od razu wiedzą, kto jest jej faktycznym sponsorem oraz jakie środki na nią przeznaczono. Stworzenie tak jasnych reguł we współpracy Państwowej Komisji Wyborczej z wyspecjalizowanymi urzędami daje nam solidne narzędzie do obrony uczciwości wyborów. Należy podziękować projektodawcom za tę regulację, gdyż wzmacnia ona zaufanie społeczne I chroni proces wyborczy przed utratą, ukrytą manipulacją.
Co w dzisiejszych czasach wszyscy doskonale wiemy, że jest szczególnie ważne. Proszę o odpowiedź na pytanie, jakie kryteria ustawodawca przewidział w artykule 5 dla udziału, podziału bieżących zadań kontrolnych pomiędzy Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Krajową Radą Radiofonii I Telewizji oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów. Dziękuję.
Paweł Szrot
Panie marszałku, wysoka izbo, niezły poseł, popis tutaj dał pan poseł Sikora z Lewicy. Najpierw pomylił Bułgarię z Rumunią, samo w sobie urocze. Potem mówił o jakichś rzekomych nieprawidłowościach wyborczych już w Rumunii. Ja panu powiem, pana nie ma na sali dlaczego unieważniono wybory w Rumunii. Dlatego, że wybrał nie ten kandydat, który był potrzebny tamtejszemu establishmentowi, establishmentowi europejskiemu.
Wtedy służby rumuńskie napisały notatkę na jedną stronę, w której pisały o jakichś rzekomych trójkątach. I wtedy sąd konstytucyjny rumuński zmienił swoją wcześniejszą decyzję o uznaniu wyborów I jednak tych wyborów nie uznał, a lewica, ugrupowanie ma duże zasługi w zaciemnianiu tej sprawy, o której mówiła pani poseł Gębicka. Pan premier Gawkowski już ponad rok nie zdecydował się ujawnić raportu NAZK w sprawie tych nadużyć nielegalnego finansowania kampanii wyborczej Rafała Trzaskowskiego ze źródeł zagranicznych natychmiast odtajnić ten raport.
Małgorzata Tracz
Panie marszałku, wysoka izbo. Przejrzystość reklamy politycznej to fundament współczesnej demokracji. Ten projekt to krok niezbędny, by chronić nasze wybory przed manipulacją I dać obywatelom jasną informację, kto finansuje dany przekaz. Podkreślmy to jednak z całą mocą. Sukces tej ustawy polega przede wszystkim na efektywności wprowadzonych zmian.
Bez realnej efektywności narazimy się na utratę tego, co najcenniejsze, czyli zaufania obywateli I obywatelek. Tymczasem projekt zakłada, że rynek będzie kontrolowany jednocześnie aż przez 5 różnych instytucji. Nawet w toku konsultacji same urzędy ostrzegały przed kompetencyjnym chaosem I rozmyciem odpowiedzialności. Kiedy za 1 obszar odpowiada 5 urzędów, to w praktyce nie odpowiada nikt. Wysoka Izbo, uregulujmy ten rynek, ale zróbmy to tak, by nowe prawo działało sprawnie I wzmacniało zaufanie do państwa.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Jak to dziwnie jest słychać jak posłowie koalicji rządzącej tak mocno krytykują własną ustawę, ustawę własnego rządu, no ale można być za I przeciw jednocześnie. Chciałem zapytać pana ministra, jak rząd chce pogodzić artykuł 22 ustęp 4 rozporządzenia Unii Europejskiej, wymagający pełnej strukturalnej niezależności organu od nacisków politycznych, z faktem, że siedmiu z dziewięciu członków Państwowej Komisji Wyborczej wskazuje Sejm, a kandydatów zgłaszają kluby parlamentarne I poselskie. Czy rząd posiada analizę prawną potwierdzającą, że obecny sposób wyłaniania większości składu Państwowej Komisji Wyborczej spełnia unijny wymóg pełnej niezależności od zewnętrznych interwencji I nacisków politycznych? Jeżeli tak, to kto ją sporządził?
Bo jak na razie widzimy tych nacisków całe mnóstwo na Komisję Wyborczą. I dlaczego projekt nie przewiduje specjalnego dwudziestoczterogodzinnego lub czterdziestoośmiogodzinnego trybu sądowej I kontroli decyzji Państwowej Komisji Wyborczej wydawanych w czasie kampanii wyborczej lub referendalnej? Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie panie pośle. Pan poseł Krzysztof Cieciura. Pan poseł Patryk Jaskólski. Pan podposeł
Bardzo panią pośrednią.
Patryk Jaskulski
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. No ja jestem absolutnie zdumiony, a w zasadzie w sumie czemu mam być zdumiony. Jeżeli chodzi o kontrolę reklam politycznych, to Prawo I Sprawiedliwość jest absolutnie za, dlatego że te reklamy polityczne wielu z waszych posłów wykorzystuje po prostu brutalnie do manipulacji, do wprowadzania w błąd opinii publicznej obywateli, mieszkańców I wykorzystuje narzędzia technologiczne do tego, aby zbijać kapitał polityczny. Jeżeli chcemy mieć uczciwą, szczerą debatę, chcemy mieć możliwość kontaktu z obywatelami I chcemy kontrolować to w ten sposób, aby te informacje były sprawdzone. Myślę, że Państwowa Komisja Wyborcza jest właściwym organem do tego, aby także nad reklamą w Internecie sprawować nadzór, więc proszę o refleksję w prawą stronę.
Dziękuję.
Speaker 46
Dziękuję bardzo panie pośle, pan poseł Łukasz Ciebiorowski. Proszę bardzo, powiem pośle.
Łukasz Ściebiorowski
Panie marszałku, wysoka izbo, przejrzystość procesu wyborczego jest jednym z podstawowych warunków I zasad zaufania obywateli do demokracji. Dziś kampania wyborcza w coraz większym stopniu przenosi się do Internetu, tam gdzie wyborca nie zawsze wie, kto rzeczywiście stoi za wyświetlaną mu reklamą polityczną, którą finansuje, ani dlaczego konkretny przekaz został skierowany właśnie do niego. To oczywiście też kwestia algorytmów. Dlatego chciałbym zapytać, czy te rozwiązana rozwiązania przewidziane w tym projekcie sprawią, że obywatel będzie mógł w prosty I jednoznaczny sposób ustalić, kto zapłacił za konkretną reklamę, na jaką skalę była ona rozpowszechniana I według jakich kryteriów właśnie została skierowana do tej osoby, do tego użytkownika Internetu, a nie do innego I kto, do jakiej grupy wyborców. Czy Państwowa Komisja Wyborcza otrzyma wystarczające narzędzia, aby reagować na próby obchodzenia tych zasad również właśnie w mediach społecznościowych.
Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Ostatnie pytanie należy do pani poseł Lidii Czechach.
Lidia Czechak
Szanowny panie marszałku, ja mam 2 pytania. Już podczas pierwszego czytania zwracaliśmy uwagę, że pod hasłem walki z nieprzejrzystą reklamą polityczną tworzycie państwo system bardzo daleko idącej kontroli nad prowadzeniem debaty politycznej I kampanii wyborczej. Dlatego pytam wprost, kto zagwarantuje, że te przepisy nie staną się narzędziem do uderzenia w opozycję, niezależne media I podmioty krytyczne wobec władzy? Mówimy przecież o leguracjach dotyczących jednej z najbardziej wrażliwych stref demokracji, politycznej debaty I jednocześnie o bardzo dotkliwych sankcjach finansowych. Czy naprawdę chcecie doprowadzić do sytuacji, w której przed opublikowaniem materiału krytykującego rząd jego autor będzie się zastanawiał nie nad tym, czy mówi prawdę, tylko nad tym, czy któryś z organów państwa nie uzna jego działania za naruszenie przepisów dotyczących reklamy politycznej.
Gdzie w tej ustawie jest realna gwarancja, że nie powstanie efekt mrożący dla wolności słowa I pluralizmu politycznego. W drugim pytaniu chcę się państwa dopytać, bo państwo tworzycie nowe organy nadzoru, procedury, możliwości nakładania wysokich kar, ale Polacy mają prawo zapytać, dlaczego najpierw nie zapewnicie skutecznego wyjaśnienia przypadków nieprzejrzystej reklamy politycznej I finansowania kampanii, które już budziły poważne wątpliwości? Mówię tutaj o profilach, wiesz, jak nie jest, albo stół dla dorosłych. Promowały one kandydata Rafała Trzaskowskiego na urząd prezydenta I atakowały jego konkurentów. Najpierw zacznijcie, wyjaśniać te sprawy, żeby ludzie uwierzyli wam, że chcecie naprawdę zmienić te przepisy, które będą dobre dla wszystkich.
Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Teraz zapraszam do wypowiedzi sekretarza stanu w Ministerstwie Cyfryzacji pana ministra Michała Gramatykę. Proszę bardzo panie ministrze.
Michał Gramatyka
Szanowny panie marszałku, panie posłanki, panowie posłowie. Oczywiście rząd wspiera to przedłużenie, oczywiście rząd w imieniu rządu niniejszym deklaruje, że te wszystkie wartości, którym poświęcona jest ta dyrektywa TTPA, te te te rozwiązania unijne są oczkiem w głowie każdych wyborów. Dlatego że te wartości to przejrzystość, jasne reguły targetowania, ograniczenie targetowania w oparciu o dane, które mogą być danymi wrażliwymi albo danymi pozyskanymi bez zgody, celu działania takiej reklamy politycznej. Kondensacja wszystkich reklam z kampanii wyborczej od momentu ich emisji na przyszłość w jednej bazie danych, w jednym repozytorium europejskim. No I wreszcie blokada wpływów, czy blokada zlecania tego typu reklam poprzez podmioty, które znajdują się poza wspólnym rynkiem, poza Unią Europejską.
To są bardzo proste zasady. To są zasady, które powinny być istotne I cenne dla każdej I każdego z nas. To są po prostu zasady, które zrównują ten świat online ze światem offline. W świecie tradycyjnym każda kampania wyborcza jest prowadzona w oparciu o bardzo jasne reguły. Każdy, kto narusza te reguły, musi się liczyć z odpowiedzialnością.
W momencie, kiedy dopuści się jakiegoś błędu albo dopuści się jakiegoś celowego działania, można wyciągać wobec niego odpowiedzialność również na zasadzie odpowiednich przepisów prawa. Nie budzi naszych wątpliwości również podzielenie odpowiedzialności I podzielenie kompetencji pomiędzy organy administracji publicznej, które są zaznaczone w przedłożeniu. Państwowa Komisja Wyborcza wiadomo, Państwowa Komisja Wyborcza odpowiada za przeprowadzanie wyborów. Odnotowałem refleksję czy czy pytanie pana posła Sahajki dotyczące sposobu wybierania Państwowej Komisji Wyborczej. Ale panie pośle, sposób wybierania Państwowej Komisji Wyborczej jest określony w kodeksie wyborczym.
Został uchwalony w tym Sejmie, został zaaprobowany przez Senat Rzeczypospolitej I podpisany przez pana prezydenta. Trudno, żebyśmy dla potrzeb zaprowadzenia ładu w Internecie zastanawiali się, czy aby wybór organu, który ma przecież politycznie czuwać nad prawidłowością przeprowadzenia wszystkich procesów wyborczych w Rzeczypospolitej. Organu, któremu wszyscy ufamy. Proszę zwrócić uwagę, że nikt z nas nie kwestionował ani wyników wyborów parlamentarnych, ani wyników wyborów samorządowych, czy wyników wyborów do Europarlamentu, czy wyników wyborów prezydenckich. To jest organ, który my, politycy, powołaliśmy po to, żeby potem podporządkowywać się jego decyzjom.
Pozostałe organy wskazane w tym przedłużeniu również na co dzień zajmują się swoimi obszarami odpowiedzialności. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wielu miesięcy buduje kompetencje w zakresie rynków cyfrowych. Jest wskazywany przez kilka innych rozwiązań, przez kilka innych dyrektyw I rozporządzeń Komisji Europejskiej I Parlamentu Europejskiego właśnie w tych obszarach, w których potrzebna jest wiedza I wiadomości specjalne dotyczące rynków cyfrowych. Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji odpowiada za wszystkie treści emitowane w tradycyjnych przekazach telewizyjnych. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów wszędzie tam, gdzie, gdzie waży dobro konsumenta, gdzie jest możliwość zidentyfikowania czynów nieuczciwej konkurencji.
No I wreszcie ostatni, ale, ale wcale nie mniej ważny, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, który również ma tutaj kompetencje, w szczególności związane z zakresem przetwarzania, przetwarzania danych osobowych. Jeszcze 1 pytanie, które zostało tu słusznie postawione I I bardzo dobrze, że je postawiono w toku dyskusji. Pytanie pana posła Ścibiorowskiego. Tak, właśnie te regulacje służą temu, żeby każdy wiedział skąd bierze się dana reklama, przez kogo została opłacona, w jaki sposób została wprowadzona do domeny cyfrowej. Te regulacje to nic innego jak zrównanie tego świata, który dobrze znamy, dlatego że w nim wyrośliśmy I na jego zasadach dostaliśmy się wszyscy do Sejmu, z światem, który od czasu do czasu rządził się własnymi sprawami, ze światem cyfrowym.
Komisja Europejska, Parlament Europejski właśnie dlatego mają, wychodzą z tego typu regulacjami, że te same zasady, ta sama przejrzystość I te same jasne reguły powinny dotyczyć obu tych światów. Z dużą satysfakcją odnotowuję uprawnienie dla Państwowej Komisji Wyborczej do szybkich reakcji, do szybkich reakcji, do reakcji natychmiastowych wtedy, kiedy jest zagrożenie przekroczenia tych przepisów. Bo w świecie cyfrowym, jak wiadomo, wszystko dzieje się dużo szybciej. Ze strony rządu pełne poparcie dla przedłożenia. Bardzo dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie po panie ministrze I zapraszam sprawozdawcę komisji panią poseł Iwonę Karolewską. Proszę bardzo pani poseł.
Speaker 50
Panie marszałku, jako sprawozdawca komisji już nie bę nie nie mamy potrzeby wygłoszenia kolejnych oświadczeń.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Dziękuję. Zamykam zatem dyskusję. W związku z tym, że w czasie drugiego czytania zgłoszono do przedłożonego projektu ustawy poprawki, marszałek Sejmu kieruje ten projekt ustawy ponownie do Komisji Sprawiedliwości I Praw Człowieka w celu przedstawienia sprawozdania. I przechodzimy do kolejnego punktu.
Dziękuję bardzo. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu drugiego porządku dziennego, a więc sprawozdanie komisji nadzwyczajnej o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeks wyborczy oraz ustawy o referendum lokalnym. To są druki numer 2670200 850. Proszę panią poseł Elżbietę Annę Polak o przedstawienie sprawozdania komisji.
Elżbieta Polak
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Komisja nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach rozpatrzyła przedmiotowy projekt wraz z poprawkami na swoim posiedzeniu w dniu dwudziestego dziewiątego lipca. W demokratycznym państwie prawa to obywatele odpowiadają za przeprowadzenie procesu wyborczego I kontrolują ten proces. Niestety wybory w ubiegłym roku w 2000 dwudziestym piątym, wybory prezydenckie ujawniły szereg nieprawidłowości, które skutkowały wniesieniem licznych wielu 1000 protestów. To pokazuje, że konieczna jest nowelizacja kodeksu wyborczego przede wszystkim w celu poprawy profesjonalizmu, transparentności pracy komisji oraz przywrócenia zaufania obywateli do państwa.
Ostatnia taka głęboka nowelizacja kodeksu wyborczego miała miejsce jedenastego stycznia 2000 osiemnastego roku, która zmieniła ważne dla ustroju aparatu wyborczego warunki, zapisy właśnie taki niekorzystny sposób, które doprowadziły do protestów I do wielu nieprawidłowości. Dzisiaj przywracamy to, co zepsuł PiS. Przywracamy stan prawny sprzed 2000 osiemnastego roku. I tak wysoka izbo, komisja przyjęła poprawkę na swoim posiedzeniu polegającą na zmianie tytułu projektowanej ustawy I projekt otrzymuje brzmienie o zmianie ustawy kodeks wyborczy. W zakresie kreowania składu okręgowych komisji wyborczych proponujemy taką nowelizację.
W obecnym brzmieniu ustawy skład Okręgowej Komisji Wyborczej wchodzi od czterech do dziesięciu członków powoływanych przez Państwową Komisję Wyborczą. Spośród osób mających wykształcenie wyższe, prawnicze, a także z urzędu jej przewodniczący komisarz wyborczy. Członkiem nie może zostać osoba, która ukończyła 70 lat. Nowelizacja natomiast proponuje zastąpienie osób mających wykształcenie wyższe prawnicze osobami wykonującymi zawody prawnicze, zawód adwokata, radcy prawnego lub notariusza. Tu jest poprawka również komisji, która została przyjęta I ona rozszerza ten katalog o zawód sędziego.
Wprowadzenie tego wymogu jest w pełni uzasadnione merytorycznie I daje rękojmię należytego pełnienia funkcji członka Okręgowej Komisji Wyborczej. W myśl pozostałych zmian, komisarzem wyborczym będzie sędzia, sędzia w stanie spoczynku, który nie ukończył 70 lat. Generalnie Wysoka Izba chodzi właśnie o ten profesjonalizm, sprawność, ale również o apolityczność członków Okręgowej Komisji Wyborczej I również analogicznie w odniesieniu do członków Rejonowej Komisji Wyborczej. W odpowiedzi na wnioski Państwowej Komisji Wyborczej wnioskodawca nowelizacji wprowadza zmiany dotyczące liczby członków Okręgowej Komisji Wyborczej, która będzie mogła liczyć więcej członków niż dziesięciu, ale oczywiście wtedy, jeżeli będzie taka konieczność. Jednak jest tu ten próg ostateczny, nie więcej niż szesnastu.
Projekt przewiduje również wyeliminowanie z obrotu prawnego zakazu powierzania funkcji urzędnika wyborczego pracownikom urzędów, którym będzie wykonywać tę funkcję. Komisja przyjęła poprawkę do projektu nowelizacji, wykreślając przepis, który był w pierwszej wersji projektu znoszący prawo do diety męża zaufania. Czyli mężowie zaufania zachowują prawo do diety. Projekt przewiduje również zmiany dotyczące maksymalnej liczby mieszkańców, dla których tworzy się obwód głosowania z czterech 1000 mieszkańców do maksymalnie trzech 1000. Chodzi o to, żeby zlikwidować te wielkie kolejki do głosowania, żeby każdemu obywatelowi zagwarantować taki sam dostęp, takie samo prawo.
Projekt zakłada również w uzasadnionych przypadkach pewną elastyczność, oczywiście w zależności od też, od tych lokalnych warunków. Nowelizacja wprowadza zmiany dotyczące uelastycznienia liczby komisarzy wyborczych poprzez wskazanie, że Państwowa Komisja Wyborcza powołuje ich od dwóch do sześciu na województwo I taka była regulacja również, która się sprawdziła do 2000 osiemnastego roku. Kluczowe jest też zawężenie kręgu potencjalnych kandydatów na komisarzy do sędziów. Kadencja wszystkich dotychczasowych komisarzy wygasa czwartego kwietnia 2000 dwudziestego ósmego roku. Wysoka Izbo, w związku ze zmianami demograficznymi lub w podziale terytorialnym kraju, konieczna jest również zmiana podziału na okręgi wyborcze.
Państwo ma obowiązek zapewnić każdemu obywatelowi, każdemu wyborcy taką samą siłę głosu, czyli tak skonstruować przepisy, żeby 1 poseł reprezentował możliwie zbliżoną liczbę wyborców. Liczbę posłów wybieranych na rok następny określi Państwowa Komisja Wyborcza, zanim rozpocznie się rok, na który się ją ogłasza. Taką poprawkę do tego przepisu przyjęła komisja. W ostatnich wyborach prezydenckich, wysoka izbo mieliśmy 4000 przewodniczących komisji obwodowych, którzy pochodzili z komitetów, które nawet nie zgłosiły swojego kandydata. To były tak zwane komitety widma.
Należy to zmienić, zlikwidować te komitety Widma I stąd też konieczne są zmiany w powoływaniu również komisji obwodowych. W celu likwidacji takich nieprawidłowości, można powiedzieć śmiało nadużyć, Państwowa Komisja Wyborcza proponuje przyjąć takie rozwiązanie, że pełnomocnik wyborczy albo upoważniona przez niego osoba będą mogli zgłosić po jednym kandydacie do każdej obwodowej komisji wyborczej. Wyłącznie na obszarze okręgu wyborczego, w którym została zarejestrowana przez niego lista kandydatów odpowiednio na posłów, radnych lub kandydata na wójta, lub kandydata na prezydenta. Nowelizacja wprowadza również zmiany dotyczące organizacji wyborów za granicą poprzez zwiększenie maksymalnej liczby członków obwodowych komisji wyborczych z dwunastu do szesnastu. Chodzi tutaj o usprawnienie całego procesu wyborczego, ponieważ obserwujemy stale za granicą zwiększającą się liczbę chętnych do oddania głosu, a każdy obywatel Rzeczypospolitej powinien mieć takie same warunki.
I w dalszej kolejności projekt zmierza również do wydłużenia terminu uzyskania wyników głosowania I tu komisja przyjęła poprawkę, w której proponuje wykreślenie, usuwa ten dwudziestoczterogodzinny termin przekazania protokołu. Pozostałe poprawki, które przyjęliśmy na posiedzeniu komisji, mają charakter wyłącznie porządkowujący I doprecyzujący, tak nie będę ich szczegółowo już omawiać. Projekt przewiduje czternastodniowy okres wejścia w życie I w tym brzmieniu znajdzie, w tym brzmieniu już przy ostatnim czytaniu, znajdzie zastosowanie po raz 1. Do wyborów, zarządzonych po upływie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo, komisja wnosi o uchwalenie załączonego
projektu
Speaker 55
Ustawy z poprawkami przyjętymi na posiedzeniu komisji nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłał 5 minutowych oświadczeń w imieniu klubów I 3 minutowych oświadczeń w imieniu kół. Otwieram dyskusję. Jako 1. Zabierze głos pani poseł Barbara Dolniak w imieniu klubu Koalicja Obywatelska.
Proszę bardzo.
Barbara Dolniak
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Przedmiotowy projekt jest projektem zgłoszonym przez Senat I był przedmiotem dyskusji zarówno na sali plenarnej, jak I na posiedzeniu komisji. W trakcie posiedzenia zgłoszono, jak powiedziała pani sprawozdawca, szereg poprawek, z których duża część została przyjęta. Między innymi takich, na które wskazywaliśmy zarówno w ramach Koalicji Obywatelskiej, jak I dzisiejszej opozycji, między innymi skreślenia zapisu, który uznawał za niebyłe głosowanie wobec trudności przedstawienia wyników głosowania. Uznaliśmy, że takie rozwiązanie w trakcie pracy komisji uznaliśmy, że takie rozwiązanie nie powinno być przyjęte, gdyż nie można tworzyć sytuacji, w której obywatel oddaje głos, a ten głos przestaje mieć znaczenie z powodu problemu organizacyjnego z przekazaniem wyników.
Akt wyborczy po stronie wyborcy został dokonany I on nie może ponosić tego konsekwencji. Wprowadziliśmy również szereg innych zapisów, między innymi projekt zmienia sposób zgłaszania kandydatów na komisarzy tych kandydatów, będzie przedstawiał prezes właściwego sądu apelacyjnego po zasięgnięciu opinii kolegium tego sądu. Jednocześnie z procedury wyłączony zostaje przedstawiciel władzy wykonawczej, co ma wzmocnić niezależność administracji wyborczej. Kolejna zmiana dotyczy okręgowych I rejonowych komisji wyborczej I tutaj też uwzględniono istotną poprawkę, mianowicie pierwotny projekt przewidywał dział adwokatów, radców prawnych, notariuszy. Do, po poprawce do tego grona dołączono sędziów.
Zawody te wymagają wysokich kwalifikacji, stałego doskonalenia zawodowego oraz podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej. Bardzo istotną zmianą, którą również, którą również wprowadziliśmy tym projektem ustawy już zgłoszonym przez Senat była zmiana dotycząca obwodów głosowania, by maksymalnie ta liczba liczyła od czte... Zmniejszono z czterech do trzech tysią, 1000, co ma zdecydowanie usprawnić postępowanie I wyeliminować tak długie kolejki, jakie mieliśmy okazję oglądać w minionych wyborach. Kolejnym bardzo ważnym elementem, który zaproponowaliśmy, który jest w tym projekcie ustawy, dotyczy obwodowych komisji wyborczych. Prawo zgłaszania kandydatów otrzymują komitety, które zarejestrują kandydata albo listę kandydatów na danym obszarze.
Do komisji trafiały bowiem osoby zgłaszane przez komitety, które ostatecznie nie zarejestrowały swoich kandydatów. Chodzi o to, żeby w komisji zasiadały osoby reprezentujące te komitety, które zarejestrowały kandydata lub listę kandydatów, bo to odzwierciedla prawidłowość przeprowadzonych wyborów. Nie możemy tworzyć fikcji, a tym bardziej stwarzać sytuacji, że ktoś już nawet nie znajduje uzasadnienia, że zgłasza swoich kandydatów, a potem, by zasiąść w komisji, a potem nie tworzy sytuacji, która przewiduje wybór kandydatów. W trakcie prac komisyjnych zgłaszane były różne uwagi dotyczące przedmiotowego projektu senackiego I efektem także tej dyskusji jest kolejnych 6 poprawek. One są albo legislacyjno-techniczne albo merytoryczne, między innymi dotyczące ważnego aspektu artykułu paragrafu 2 d, artykuł, w artykule pierwszym w punkcie czternastym projektu, który mówi, że jeżeli wybory zarządzono na rok, na który nie zgłoszono jeszcze obwieszczenia, bo oczywiście ta zmiana dotyczy również obwieszczenia o liczbie, o liczbie obwodów, kandydatów czy wreszcie osób biorących udział w głosowaniu, to w takim wypadku stosuje się liczbę posłów wybieranych w każdym okręgu ogłoszoną na rok zarządzenia wyborów.
To oczywiście też jest istotna propozycja zmiany. Zapraszam państwa na dzisiejsze posiedzenie komisji. Mam nadzieję, że przedyskutujemy również te poprawki I efektem będzie uchwalenie ustawy, która ma usprawnić procedurę wyborczą, stworzyć warunki, które każdemu umożliwią prawidłowy udział w głosowaniu, w żadnym momencie tego głosowania nie utrudniając ani nie umożliwiając. Bardzo dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Zapraszam panią poseł Barbarę Bartosz Krupiński, proszę bardzo.
Barbara Bartuś
Dziękuję. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Przypadł mi dzisiaj zaszczyt przedstawienia stanowiska mojego klubu parlamentarnego Prawo I Sprawiedliwość wobec sprawozdania komisji nadzwyczajnych do spraw zmian w kodyfikacjach dotyczącego senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy kodeks wyborczy oraz ustawy o referendum lokalnym, zawartego w druku nr 2850. W pierwszym czytaniu wnosiliśmy o odrzucenie tego projektu przede wszystkim dlatego, że projekt ten został oparty na fałszywych przesłankach, które na dodatek nie znajdują odzwierciedlenia w jego rzeczywistej treści. Szanowni państwo, w uzasadnieniu wielokrotnie wskazywano na rzekome nieprawidłowości związane z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w roku 2000 dwudziestym piątym oraz potrzebę ich wyeliminowania w przyszłości.
Ale teza o tym, że wybory te zostały nieprawidłowo przeprowadzone lub że wyniki zostały błędnie policzone, nie znalazła potwierdzenia. Ponadto, jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy w swoim stanowisku, motywy nowelizacji nie pokrywają się z treścią proponowanych zmian I proponowane zmiany znacznie wykraczają poza te kwestie. Najważniejszą z nich jest zmiana liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach. Sąd Najwyższy podkreślił też, że zmiany wielkości okręgów wyborczych dotyczą mierzalnego czynnika I stanowią istotną zmianę prawa wyborczego. Tymczasem proponuje się, aby tak istotne zmiany obowiązywały przy zaledwie czternastodniowym vacatio legism.
To budzi zasadnicze zastrzeżenia. Ponadto zmiany to nie są sprawy techniczne. Przenosi się tutaj z materii ustawowej liczbę mandatów poselskich w danych okręgach do corocznego ogłaszania przez PKW. Przedstawiony argument o konieczności zachowania konstytucyjnej proporcjonalności nie przekonuje nas. Jeżeli rzeczywiście chcielibyście państwo uczciwie uregulować kwestię równości wyborów, to dlaczego w ogóle nie rozwiązujemy problemu głosów obywateli polskich oddawanych za granicą.
Głosy te nie są przecież uwzględniane przy ustalaniu liczby mandatów przypadających na poszczególne okręgi. Można było już na początku kadencji podjąć kompleksową dyskusję I stworzyć mechanizm wiążący głos oddany za granicą z określonym okręgiem w Polsce. Tego jednak nie zrobiono. Zastrzeżenia budzą również zmiany dotyczące korpusu, korpusu urzędników wyborczych. Projekt uchyla obowiązującą obecnie zasadę, zgodnie z którą urzędnikiem wyborczym nie może być osoba zatrudniona w urzędzie gminy, gminnej jednostce organizacyjnej lub osobie prawnej w gminie, na terenie której wykonuje swoją funkcję.
A więc po przyjęciu tej nowelizacji osoba związana zawodowo z administracją gminną będzie mogła wykonywać funkcję urzędnika wyborczego na terenie tej samej gminy. Kolejne zastrzeżenia dotyczą uchylenia mechanizmów dotyczących terminowego uzyskania wyników głosowania, o czym tutaj była mowa, ale ta kwestia jest o wiele bardziej skomplikowana, niż mogłoby się wydawać. Z jednej strony nie można lekceważyć prawidłowo oddanych głosów tylko dlatego, że z określonych przyczyn wynik głosowania nie został
przekazany
Barbara Bartuś
Przewidzianym terminie. Z drugiej strony nie można dopuścić do sytuacji, której ustalenie wyników wyborów będzie przez nieokreślony czas uzależnione od wyniku na przykład z jednego obwodu. Bo wyobraźmy sobie taką sytuację w wyborach prezydenckich. Konstytucja przewiduje przeprowadzenie drugiego głosowania po upływie czternastu dni, jeżeli żaden z kandydatów nie uzyska wymaganej większości, a lawetę 2. Tura mogła zostać przeprowadzona, konieczne jest uprzednie ustalenie, którzy kandydaci uzyskali prawo udziału w drugim głosowaniu.
Zniesienie tego terminu na uzyskanie wyniku może po prostu zablokować przeprowadzenie wyboru prezydenta w konstytucyjnym terminie. Podczas prac zostały co prawda niektóre rozwiązania, rozwiązania poprawione I o tym ani pani sprawozdawca, ani przewodnicząca nie mówiła, a są też dobre rozwiązania. Między innymi zrezygnowano z odebrania diet mężom zaufania oraz zmieniono zasady stosunku do projektu senackiego uzupełniania składów osobowych komisji wyborczych, ale tak jak powiedziałam, o tym nie mówiono. Cieszymy się, że te zmiany zostały wprowadzone. Nie zmienia to jednak naszej zasadniczej oceny projektu, bo poprawki te nie usunęły naszych poważnych zastrzeżeń do kierunku całej nowelizacji.
Przypomnę również, że obecny kodeks wyborczy, który państwo zmieniacie, został uchwalony 5 stycznia 2000 jedenastego roku przez ówczesną większość parlamentarną, czyli przez Platformę Obywatelską I Polskie Stronnictwo Lutowe na rok, niespełna rok przed wyborami 2000 jedenastego roku. A dzisiaj przed kolejnymi wyborami ta sama formacja polityczna chce wprowadzić kolejne bardzo istotne zmiany. My się na to nie zgadzamy I dlatego klub parlamentarny Prawo I Sprawiedliwość będzie głosował przeciwko temu projektowi zmian kodeksu wyborczego. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie posłów. Zapraszam pana Łukasza Schreibera, posła klubu Rozwój Plus. Ale pana posła nie widzę, zatem zapraszam pana. A jest, nadchodzi. Proszę bardzo.
Łukasz Schreiber
Panie marszałku, wysoka izbo. Mówiłem o tym podczas pierwszego czytania tego projektu. Ten projekt jest przede wszystkim kpiną, ale kpiną nie tyle przecież z rozwoju plus czy z prawicy, to jest kpina I plucie w twarz Polakom. Jesteście środowiskiem, które postanowiło sobie urządzić kpinę z wyborów prezydenckich. Jesteście środowiskiem, które postanowiło podważyć wybór prezydenta Najjaśniejszej Rzeczypospolitej, a potem kiedy się okazało, że zostaliście totalnie skompromitowani, gdy wasza prokuratura badająca sprawę wykazała tak drobne nieprawidłowości, raczej na rzecz Rafała Trzaskowskiego z korzyścią były parę razy policzone I taki był efekt, to wy piszecie, składacie projekt ustawy, w którym pozwalacie sobie pisać o nieprawidłowościach przy wydawaniu kart, o sposobie postępowania z rozpatrywaniem wysokiej liczby protestów zachwiały poczuciem bezpieczeństwa u obywateli.
Sami do tego doprowadziliście. Sami do tego doprowadziliście w imię własnych małych partykularnych interesów, a teraz przedkładacie rozwiązania, które nawiasem mówiąc niektóre są słuszne, niektóre są bardzo wątpliwe, niektóre są po prostu złe, jak te dotyczące mężów zaufania I oczekujecie, że będziemy takim pomysłom przyklaskiwać. No otóż nie. Klub parlamentarny rozwój plus będzie głosował przeciwko temu projektowi ustawy. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Pan poseł Michał Pyżyk klub PESEL, proszę bardzo.
Michał Pyrzyk
Dziękuję bardzo. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, mam niezmierny zaszczyt w imieniu klubu parlamentarnego Polskie Strąnictwo Ludowe przedstawić nasze oświadczenie dotyczące sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej do zmian w kodyfikacjach w sprawie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy kodeks wyborczy oraz ustawy o referendum lokalnym, którego celem jest profesjonalizacja administracji wyborczej, zwiększenie sprawności procesu głosowania oraz przywrócenie sędziowskiego modelu nadzoru nad wyborami, a który po pracach komisji, tak jak słyszeliśmy, nie nowelizuje już ustawy o referendum lokalnym w związku z odrzuceniem zmian dotyczących zniesienia diet dla mężów zaufania. Tak jak wspomniałem wcześniej, ustawa przywraca przede wszystkim model sędziowski administracji wyborczej I przewiduje, że komisarzem wyborczym może być wyłącznie sędzia, w tym sędzia w stanie spoczynku do 70 roku życia. Liczba komisarzy nie będzie już sztywno określona, lecz wynosić będzie od dwóch do sześciu komisarzy na województwa. Kandydatów zgłaszać mają prezesi właściwych sądów apelacyjnych.
Natomiast składy komisji okręgowych I rejonowych mają zostać ograniczone do profesjonalistów, tak jak słyszeliśmy, wykonujących zawód sędziego. To zostało dodane w toku prac komisyjnych I tak jak było wcześniej, do zawodu adwokata, radcy prawnego lub notariusza, a przewodniczącym komisji okręgowej ma być z urzędu komisarz wyborczy. Ma to oczywiście zapewnić wyższy poziom wiedzy I prawniczej I praktycznej I umiejętności interpretacji stosownych przepisów. Jeśli chodzi o organizację głosowania I udogodnienia dla wyborców, to stały obwód do głosowania ma mniejszy, obejmować ma maksymalnie 3000 mieszkańców wobec obecnych 4000 w głosowaniu za granicą Polski dokumentem równorzędnym z paszportem. Przy dopisywaniu się do spisu I weryfikacji tożsamości będzie także ważny polski dowód osobisty niezależnie od kraju przebywania wyborcy.
Natomiast jeśli chodzi o korektę demograficzną, czyli kwestię, która już była podnoszona w tej mównicy w trakcie tej debaty I ustalenie liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach, to określać on będzie Państwowa Komisja Wyborcza w drodze corocznego obwieszczenia do 30 listopada, a nie jak pierwotny projekt zakładał do 31 grudnia, bazując oczywiście na aktualnych danych demograficznych. Dotychczas ta liczba posłów wybieranych w określonych okręgach była sztywno określona w załączniku do kodeksu wyborczego, co wymagało każdorazowej nowelizacji ustawy przez Sejm, Senat I oczywiście na końcu procesu legislacyjnego podpis prezydenta. Po zmianach załącznik ten będzie określał jedynie numery, granice okręgów oraz siedziby komisji. Natomiast sama liczba mandatów będzie płynna I dostosowana do aktualnych danych demograficznych przez PKW. Dlaczego ten zapis pojawił się w projekcie ustawy?
Dlatego, że w poprzedniej kadencji wnioski Państwowej Komisji Wyborczej dotyczące korekty właśnie liczby mandatów w poszczególnych okręgach wyborczych były niestety przez Sejm ignorowane I pani Elżbieta Witek, pani marszałek Sejmu, no niestety nie nadawała dalszego biegu tym wnioskom, a ja mam tutaj ze sobą ostatni z takich wniosków z dnia 21 października 2000 e e 22 roku, gdzie Państwowa Komisja Wyborcza wskazywała na korektę liczby mandatów w aż 21 okręgach wyborczych z czego w jednym okręgu nawet o 2 mandaty przypomnę że wszystkich okręgów wyborczych jest 40, ale to mówię o 2 22 roku, czyli rok wcześniej, tak. Natomiast 41 okręgów wyborczych na 41 okręgów wyborczych podzielony jest cały kraj, więc ta korekta miała dotyczyć ponad 50 procent okręgów wyborczych. Dlatego, dlatego ten zapis, aby ta liczba, tak jak powiedziałem, mandatów była płynna I w każdym momencie dostosowywana do aktualnych danych demograficznych, żeby nie występowała w określonych okręgach ani nadreprezentacja, ani, ani żeby były one mniej reprezentowane, iż to wynika z liczby mieszkańców. Biorąc pod uwagę, że zmiany te idą w kierunku profesjonalizacji administracji wyborczej, co ma wzmocnić oczywiście zaufanie obywateli do państwa I procesu wyborczego, jesteśmy jako klub parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe za wprowadzeniem tych zmian I będziemy popierać ten senacki projekt oczywiście ze zmianami wprowadzonymi przez komisję.
Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Zapraszam pana posła Piotra Kowala o przedstawistę z kolędnicy, proszę. Panie marszałku,
Piotr Kowal
Panie ministrze, wysoka izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Lewica mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec senackiego projektu ustawy w o zmianie ustawy kodeks wyborczy, a także zmian, które zostały zaproponowane w toku prac komisji. Po 1. Trzeba powiedzieć, że to jest projekt potrzebny, niezbędny, dobry, właściwy I tak naprawdę naprawiający te wszystkie zmiany, które w 2000 osiemnastym roku wprowadziła poprzednia władza, więc te rzeczy, które związane są z odpolitycznieniem I profesjonalizacją administracji wyborczej, a pozostawia te dobre zmiany, które wówczas też w części były przyjęte. I podczas pierwszego czytania wskazaliśmy, że projekt odpowiada tak naprawdę na bardzo konkretne problemy, to znaczy w na przeciążenie komisji, na kolejki w dużych obwodach wyborczych.
Problemy organizacyjne w przy głosowaniu za granicą, no I tak jak powiedziałem na wstępie, wzmacnia profesjonalizację I co jest szczególnie istotne niezależność administracji wyborczej. Robi jeszcze jedną rzecz, którą chcę przywołać, a którą z doświadczenia samorządowego obserwowałem, znaczy 2 patologie, które tak naprawdę doprowadzały do nie... Do depresyjności obwodowych komisji wyborczych. Po 1. Ta mgławica komitetów wyborczych, które nie rejestrowały swoich kandydatów w danych wyborach, a mogły zgłaszać kandydatów do obwodowych komisji wyborczych, często kosztem tych komitetów, które faktycznie były realne, które miały swoich kandydatów I sprowadzało się do tego, że tak naprawdę w dużej mierze te komitety nie miały swoich przedstawicieli.
A trzeba też jasno powiedzieć, że niezależnie od partii politycznej, no wystawiamy takich kandydatów często po raz kolejny w wyborach, którzy gwarantują właściwą jakość pracy w komisjach obwodowych. I dobrze, że teraz już ci kandydaci, którzy nie będą zgłaszani przez komitet posiadający swoich list, po prostu już nie będą mogli tych dobrych kandydatów z tych komisji wypychać. No I nie będzie jeszcze także patologicznego pierwszeństwa komitetu, które z niewiadomych przyczyn miał to pierwszeństwo, to znaczy, że kandydował wcześniej pod jednym szyldem, a później, gdy kandydował w kolejnych wyborach pod tym samym szyldem, to miał pierwszeństwo względem innych komitetów przy obsadzie komisji wyborczej. Więc dobrze, że z tym też kończymy. Każdy powinien mieć równe szanse I ten projekt to zakłada.
Natomiast jeżeli chodzi o poprawki, które zostały zgłoszone podczas prac komisji, one są dobre, dlatego że jedną z nich jest rezygnacja z mechanizmu, zgodnie z którym nieprzekazanie wyniku głosowania w określonym terminie mogło prowadzić do uznania głosowanie za niebyłe. To jest dobra poprawka, bo są różne, różnego rodzaju problemy techniczne, które mogłyby to spowodować I faktycznie te głosy obywateli mogłyby być zmarnowane I podważać, I podważać sam proces wyborczy, doprowadzać do, do chaosu wyborczego. Odstąpiono również od proponowanej likwidacji diet dla mężów zaufania, pozostaną więc ich dotychczasowe uprawnienia. W konsekwencji usunęliśmy z projektu zmiany dotyczące ustawy o referendum lokalnym. W związku z tym, tak jak mówili przedmówcy, procedowana ustawa dotyczy obecnie wyłącznie kodeksu wyborczego.
Doprecyzowano także I to jest też dobra poprawka zasady powołania komisji wyborczych. PKW będzie powoływał ich spośród sędziów zgłoszonych w ustawowej procedurze, a prezes właściwego sądu apelacyjnego ma przedstawić co najmniej dwóch kandydatów na każde stanowisko. I dopuszczono również sędziów do składów okręgowych I rejonowych komisji wyborczych. Kolejna poprawka I to wydaje mi się, że wszystkie siły polityczne powinny być z tego zadowolone, wzmacnia pluralizm komisji wyborczych. Doprecyzowano, że przewodniczący I zastępca przewodniczącego nie może być, nie może, nie mogą być zgłoszone przez ten sam komitet.
No chodzi o wzajemne zaufanie I wzajemny nadzór I myślę, że dla procesu wyborczego jest to dobre III potrzebne. Zmodyfikowano również mechanizm corocznego dostosowania liczby mandatów poselskich do zmian demograficznych. Teraz PKW będzie musiała do 30 listopada ogłaszać liczbę posłów wybieranych w każdym z okręgu na kolejny rok. Natomiast jest dodatkowa która zapewni, że gdyby z jakiegoś powodu PKW tego nie zrobiła, a wiemy doskonale, że instytucje za poprzednich rządów robiły różne rzeczy, to wówczas jeżeli tego nie zrobi, to przewidziano procedurę zastępczą z udziałem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie utrzymano te rozwiązania, które od początku ocenialiśmy pozytywnie, to znaczy mniejsze obwody głosowania, usprawnienia dotyczące głosowania za granicą, możliwości zwiększenia składu zagranicznych komisji do 16 osób, co też było istotne oraz możliwość posługiwania się przez polskiego wyborcę za granicą ważnym dowodem osobistym.
Klub parlamentarny popiera ten projekt ustawy I poprawki zaproponowane w toku prac komisji. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle I teraz pan poseł Witold Tumanowicz, klub Konfederacja.
Witold Tumanowicz
Panie marszałku, wysoka izbo. No w toku prac komisji rzeczywiście dobrze, że została poprawiona kwestia związana z dietami dla mężów zaufania, ponieważ jest o tyle właściwa korekta, że mężowie zaufania pełnią tą rolę, tą nadzorczą, chodzi o przebieg całego procesu wyborczego w obwodowych komisach wyborczych I likwidacja tych diet mogłaby spowodować mniejsze zainteresowanie taką funkcją, a co za tym idzie zmniejszoną kontrolę obywatelską nad przebiegiem liczenia także głosów, którą... Z którą to wiemy przy okazji wyborów prezydenckich, były problemy. A też trzeba sobie zdawać z tego sprawę, że nie będzie nigdy lepszego I bardziej takiego wiarygodnego momentu policzenia głosów, jak to ten moment po otwarciu urny wyborczej. Ten moment, w którym właśnie przedstawiciele wszystkich komitetów, przedstawiciele zarówno z mężów zaufania, jak I oczywiście tych członków obwodowych komisji wyborczych, oni, gdy się sobie patrzą na ręce w tym konkretnym momencie, to jest ten moment, w którym najbardziej wiarygodnie można te głosy policzyć I oczywiście będą zdarzały się pomyłki, ale im mniej będzie tego typu zastrzeżeń, tym lepiej, więc bardzo dobrze, że akurat z tej zmiany likwidacji diety się wycofujecie.
Natomiast co do ustalenia składów komisji, zgadzamy się, że kandydatów do obwodowych komisji wyborczych powinny zgłaszać przede wszystkim komitety, które mają zarejestrowanych kandydatów. Szczególnie po to, żeby zachować ten pluralizm. Uważam, że powinno to być rzeczywiście w pierwszej kolejności. Faktycznie ten wcześniejszy zapis o pierwszeństwie komitetów, które startują dokładnie pod taką samą nazwą co komitet, który zdobywał ponad 5 procent w poprzednich wyborach parlamentarnych, uważamy za też nieco nieszczęśliwy, bo tak sformułowany faktycznie likwidował, chociażby partie, te same partie, które startowały na przykład w ramach koalicji. Potem się okazywało, że one z kolei tego pierwszeństwa nie miały, więc rzeczywiście warto było...
To dobrze, że akurat ta zmiana zostaje zmieniona. Natomiast mam też wrażenie, że jednak rezygnacja ze wsparcia z dodatkowych kandydatur zgłaszanych przez komitety inne, które z kolei tych list wyborczych nie mają zarejestrowanych, jeśli by mogły w dalszej kolejności mimo wszystko zgłaszać taki kandydatur uważam, że to byłoby korzystne dla całego procesu. Natomiast mamy jeszcze inne zasadnicze wątpliwości. Projekt zwiększa rolę sędziów oraz przedstawicieli zawodów prawniczych w przeprowadzeniu wyborów. Po pracach komisji sędziowej będą mogli również zasiadać w okręgowych komisjach wyborczych I poważniejsze zastrzeżenia budzi zniesienie zakazu pełnienia funkcji urzędnika wyborczego przez osobę zatrudnianą w urzędzie gminy, gminnej jednostce organizacyjnej lub gminnej osobie prawnej na terenie tej samej gminy.
Urzędnik wyborczy powinien zachowywać możliwie dużą niezależność od lokalnych władz, miejscowych zależności. No w małych gminach, w tych, gdzie wszyscy się znają, a szczególnie gdy od lokalnych wyników zależy często na przykład miejsca pracy konkretnych osób, szczególnie właśnie urzędników gminy. No wydaje się, że zwiększenie roli tychże w obsadzaniu obwodowych komisji wyborczych I w ogóle przeprowadzeniu procedury wyborczej no budzi ryzyko nieprawidłowości, budzi pokusę nadużyć. Zastrzeżenia budzi również przeniesienie z ustawowej kwestii związanej z ustalaniem liczby mandatów w okręgach wyborczych na komisję wyborczą, czyli na rozporządzenie, czyli na akt niższego rzędu. Tutaj także I w pierwszym czytaniu zwracałem uwagę na to, że jeśli rzeczywiście faktycznie chcielibyśmy mówić o jakiejś takiej równości, sprawiedliwości tego I reprezentatywności, no to tak naprawdę należałoby jeszcze myśleć na przykład o tym, żeby z...
Zakazać głosowania poza swoim okręgiem wyborczym, gdzie jest się zarejestrowanym, no bo to także zmienia w jakiś sposób kwestie reprezentatywności, kwestie, trzeba by liczyć, także frekwencji, no bo ostatecznie to także zmienia kwestię związaną z tym, jak mandat jest reprezentowany, ile wyborców reprezentuje dany poseł I zresztą to przy okazji tak naprawdę wielomandatowe okręgów wyborczych z jedną listą to ich w ogóle tak naprawdę nie jest w stanie, nie jesteśmy w stanie ujednolicić, dlatego bo oczywistym jest to, że będzie poseł, który został wybrany spośród trzech, którzy zasiadają, ten 1 będzie miał na przykład tylko 10 procent głosów tego, który był
1.. Dlatego uważamy, że jest to, są to zmiany jednak mimo wszystko zbyt daleko idące, niepotrzebne, dlatego będziemy głosować przeciwko tej ustawie, a zwracam też uwagę, że nadchodzący tutaj poseł Samir Ćwik, gdyby już my, gdybyśmy już mieli ten parytet, już wtedy nie zostałby posłem, nie byłby w tym momencie posłem. Ja chciałbym zwrócić uwagę na to, że I tak sami to audytujemy tym, że jeździmy po okręgach wyborczych. Wyborcy jeżdżą, ponad pół miliona obywateli zagłosowało poza swoim miejscem zamieszkania, dlatego wydaje mi się, że nie ma ryzyka co do tego, żebyśmy musieli zmieniać tutaj w tym zakresie prawo. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Zapraszam teraz pana posła Sławomira Ćwika, klub centrum. Proszę bardzo, panie pośle.
Szanowny
Sławomir Ćwik
panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Istotnie tak jak pod koniec swojej wypowiedzi zaznaczył poseł Tumanowicz, jestem tym posłem, można powiedzieć ponadnormatywnym, wybranym z okręgu, w którym byłoby wybieranych o jednego posła mniej, gdyby była przestrzegana zasada reprezentatywności posłów przez obywateli. Generalnie ta zasada wynika z obowiązujących przepisów prawa. Powinno to być dokonywane w drodze ustawy, natomiast istotnie przez wiele, wiele lat tej zmiany nie było. Stąd ten zapis w tym projekcie ustawy, aby było to robione przez Państwową Komisję Wyborczą w oparciu o Centralny Rejestr Wyborców.
Dyskutowaliśmy o tym na komisji, między innymi stąd poprawka ujęta już w poprawkach wniesionych przez Koalicję Obywatelską. Kwestię, na którą zwracałem uwagę, czyli na jakim momencie ma być pobrana ta informacja z Centralnego Rejestru Wyborców, aby to także było doprecyzowane. Natomiast równie istotną kwestią jest, od kiedy zacznie obowiązywać ta nowa liczba posłów wybieranych w każdym okręgu. Dlatego też klub parlamentarny centrum składa na ręce pana marszałka poprawkę.
Dziękuję bardzo, panie profesorze.
Sławomir Ćwik
Która jasno określa, że ta nowa liczba posłów w każdym okręgu będzie obowiązywała od 1 lipca. Ma to uzasadnienie dwojakie. Po 1., jeżeli to obwieszczenie dokonane przez Państwową Komisję Wyborczą zostanie dokonane w grudniu poprzedniego roku, to wówczas obowiązywanie od 1 lipca zapewni przestrzeganie zasady, że prawo wyborcze nie będzie zmieniane na 6 miesięcy przed wyborami, a poza tym unikniemy także sytuacji, jaka może zaistnieć w przyszłości, gdyby doszło kiedyś do skrócenia kadencji parlamentu. Może się okazać, że wybory mogą odbywać się w pierwszych miesiącach roku I dlatego wówczas też jest istotnym, aby był upływ czasu pomiędzy obwieszczeniem a a tą datą obowiązywania. Oczywiście mamy też świadomość, że ta istotna zmiana dokonałaby się, gdyby to obwieszczenie było dokonywane po raz 1., dlatego że wówczas w wielu okręgach dokonana byłaby zmiana liczby posłów wybieranych w tych okręgach.
Później byłoby to już dosyć rzadkie. Trzeba także mieć na względzie, że z jednej strony będziemy przestrzegać w ten sposób zasady reprezentatywności wyborców, Z drugiej strony będzie się to poniekąd kłóciło z zasadą zrównoważonego rozwoju kraju. Dlatego, że musimy mieć świadomość, że to wyludnianie się części okręgów ma związek z tym, że szczególnie młodzi ludzie migrują do aglomeracji, do bogatszych ośrodków I tym samym będzie doprowadziło do tego, że te ośrodki mniej zamożne, biedniejsze będą także stopniowo, w coraz mniejszym stopniu reprezentowane w polskim Sejmie I z tego względu powinniśmy wyważyć, która z tych wartości ma większe znaczenie. Przysłuchiwałem się także wypowiedzi innych posłów I między innymi wypowiedzi pani poseł Bartosz, która zwracała uwagę, że kodeks wyborczy jest z 2000 jedenastego roku I był przyjęty na rok przed wyborami w 2000 dwunastym roku. No nie jest to w mojej ocenie nic dziwnego, że postanowienia dotyczące prawa wyborczego są przyjmowane przed czekającymi nas wyborami.
Istotnie za ponad rok czekają nas kolejne wybory. Jeżeli potrzebne są uregulowania zmian w procedurze wyborczej, to jest to najwyższy czas, aby je przeprowadzić, ale jednocześnie też, żeby nie naruszać zasady, że te zmiany prawa wyborczego są dokonywane z odpowiednim wyprzedzeniem przed procesem wyborczym. Ja chciałem tylko pani poseł Bartuś I środowisku Prawa I Sprawiedliwości przypomnieć, że państwo zmieniliście zasady prawa wyborczego w trakcie trwania kadencji organów. Bo w 2000 dwudziestym drugim roku na niecały rok przed upływem kadencji organów samorządowych państwo wydłużyliście ich kadencję. I to było dopiero, moim zdaniem, skandaliczne.
To państwo przerwaliście kadencję krajowej Rady Sądownictwa w trakcie jej trwania, łamiąc przy tym konstytucję. A to, że zmieniane jest prawo wyborcze na ponad rok przed wyborami, jest to zjawisko całkowicie normalne. Klub Centrum będzie oczywiście dalej popierał pracę w komisji nad tym projektem ustawy. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Zapraszam pana posła Kamila Afnuka, Polska 2050. Proszę bardzo.
Kamil Wnuk
Panie marszałku, wysoka izbo, drodzy rodacy. Polska 2050 uważa, że o prawie wyborczym trzeba rozmawiać przede wszystkim przez pryzmat jednego pytania. Czy te rozwiązania wzmacniają uczciwość, równość I sprawność wyborów? Po 1. Równość głosu.
Polska się zmienia. Jedyne regiony się bardziej wyludniają, inne rosną, a liczba mandatów w poszczególnych okręgach nie zawsze odpowiada dzisiaj już obecnej liczbie wyborców. Dlatego ten projekt daje nowe mechanizmy, nowe narzędzia Państwowej Komisji Wyborczej, która tą kwestię reguluje I raz na zawsze uniezależnia to od, od nas tutaj polityków, bez względu na to w danym momencie jaka opcja polityczna rządzi. To państwa komisja wyborcza ma to weryfikować rok wcześniej. Takie same zasady gry dla wszystkich.
Po 2. Sprawniejsze przeprowadzenie wyborów. Projekt porządkuje funkcjonowanie komisji wyborczych. Umożliwa zwiększenia ich składów w szczególności, w szczególnych uzasadnionych przypadkach. Wiemy jak to wyglądało w niektórych miejscach podczas ostatnich choćby, chociażby wyborów.
Tutaj ta zmiana jest bardzo zasadna I bardzo potrzebna. Zwiększona ilość w tych dużych komisjach wyborczych tych osób do obsługi. Z jednej strony zwiększa transparentność, a z drugiej strony organizację, ulepsza organizację wyborów. Wreszcie po 3. Wybory za granicą.
Projekt daje konsulom dostęp do odpowiednich rejestrów w celu skutecznej weryfikacji tożsamości wyborców I pozwala posługiwać się zarówno paszportem, jak I polskim dowodem osobistym. To bardzo ważne, aby każdy polski obywatel za granicą miał możliwość zagłosowania, żeby ta weryfikacja była szybsza, sprawniejsza I żeby nie dochodziło do sytuacji, że ktoś przebywający za... Polak, polski obywatel przebywający za granicą nie miał możliwości zagłosowania w wolnym, demokratycznym kraju. Polska 2000 e 50 popiera rozwiązania tego projektu. Przede wszystkim one zwiększają równość głosu, usprawniają sam proces wyborczy, a także bezpieczeństwo tego procesu.
Musimy pamiętać o tym, że wybory nie są własnością żadnej partii politycznej. Wybory są świętem demokracji I własnością wszystkich obywateli. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle I zapraszam pana posła Jarosław Snachajko, demokracja bezpośrednia.
Jarosław Sachajko
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. W tym projekcie jest kilka dobrych propozycji I trzeba to uczciwie powiedzieć. Możliwość głosowania za granicą na polski dowód osobisty, bardzo dobrze. Mniejsze obwody głosowania, bardzo dobrze. Zwiększenie liczby członków komisji za granicą, wspaniale.
Rezygnacja z absurdalnej zasady, według której głos Polaków za granicą mógłby zostać wyrzucony do kosza tylko dlatego, że protokół nie dotarł w ciągu 24 godzin. Tak że słusznie. Tylko co z tego, skoro kilka dobrych zmian zostało wrzuconych do projektu, którego całość jest po prostu legislacyjną porażką? Bo jednocześnie osłabiacie jedną z podstawowych gwarancji niezależności administracji wyborczej. Dzisiaj urzędnik wyborczy nie może być pracownikiem urzędu tej samej gminy, której wykonuje swoje obowiązki wyborcze.
A w ten, w ten bezpiecznik uderzacie. Czy naprawdę po wszystkich sporach dotyczących wyborów doszliście do wniosku, że najlepszym sposobem odbudowania zaufania Polaków będzie dopuszczenie sytuacji, której pracownik urzędu gminy będzie jednocześnie urzędnikiem wyborczym tej samej gminy? To jest cofnięcie standardów, a nie ich podnoszenie. 2. Problem jest jeszcze poważniejszy.
Dzisiaj obywatel może otworzyć kodeks wyborczy I przeczytać ile mandatów przypada
Jego okręg. Po tej zmianie liczba mandatów przestanie wynikać bezpośrednio z załącznika do ustawy. Co roku mają ogłaszać Państwowa Komisja Wyborcza, a jeżeli Państwowa Komisja Wyborcza tego nie zrobi, siedmiu sędziów naczelnego sądu administracyjnego. Pytam, dlaczego tak fundamentalny element wyborów do sejmu wyprowadzacie z ustawy do obwieszczenia organu? Kolejna rzecz, dzisiaj mamy 100 komisarzy wyborczych.
Projekt przewiduje od dwóch do sześciu w każdym województwie. To oznacza możliwość zejścia nawet do trzydziestu dwóch komisarzy w całym kraju. Mniej ludzi, większe obszary, więcej odpowiedzialności I to ma być recepta na sprawniejsze wybory. Usuwacie też dwudziestoczterogodzinny termin dla wyników z zagranicy, ale nie wprowadzacie w jego miejsce rozsądnego terminu awaryjnego. Z jednej skrajności przechodzicie w drugą skrajność.
Wysoka Izbo, kodeks wyborczy nie jest miejscem na eksperymenty. Każda zmiana musi zwiększać zaufanie obywateli do wyborów. Tutaj kilka dobrych pomysłów służy za listek figowy dla rozwiązań, które koncentrują kompetencje, zwiększają kompetencje organu, zabezpieczenia osłabiają, a kolejne elementy procesu wyborczego odsuwają od bezpośredniej kontroli ustawodawcy. Dlatego mimo kilku rozsądnych propozycji całość tego projektu oceniam zdecydowanie negatywnie. Tego projektu w takim kształcie nie można poprzeć.
Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie Puśle. Zapraszam teraz pana posła Sławomira Zawiślaka, Konfederacja Korony Polskiej.
Sławomir Zawiślak
Panie marszałku, Wysoka Izbo. No zaczęła się tradycyjna, szlachetnymi pobudkami uzasadniana reforma, próba reformy przepisów, które będą obowiązywały podczas wyborów. I ta przebudowa dotycząca propozycji zmian obsady administracji wyborczej, przebudowy też zasad powołania komisji wyborczych, czy też propozycja pozostałej zmiany corocznej właśnie liczby mandatów poselskich w poszczególnych okręgach, wprowadza pewne nowinki, ale w wyborach nie wystarczy, żeby wszystko zostało przedstawione w ustawie albo też policzone prawidłowo według uzasadnień zawartych do ustawy w tym przypadku. Obatale muszą mieć również pewność, że liczenie, organizacja, głosowanie I podział mandatów są wolne od zależności oraz polityki, politycznej wygody. W tym senackim projekcie ustawy znajdują się rozwiązania potrzebne, dotyczące chociażby głosowania za granicą.
To wszystko było wymieniane. Oczywiście komisja sejmowa słusznie usunęła także przepis, według którego opóźnienie w przekazaniu protokołu mogło spowodować uznanie głosowania w całym obwodzie za niebywałe. Obator nie może tracić swojego ugłosu przez awarię systemu albo błąd administracji. Też słuszne wnioski dotyczące pracy mężów zaufania, ale jest wiele tematów bardzo kontrowersyjnych. Pozwólcie państwo, że wymienię najważniejsze dla nas 2.
1. Dotyczący liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach, ten przepis zniknąć z ustawy. Będzie tę liczbę co roku ogłaszać Państwowa Komisja Wyborcza, a gdy nie zrobi tego komisja, ma to zrobić Naczelny Sąd Administracyjny. Liczba mandatów to nie jest techniczna tabelka. Decyduje ona o sile głosu mieszkańców regionu o naturalnym progu wyborczym, o tym, które części Polski mają swoją reprezentację w Sejmie.
Dzisiaj zmiana tej liczby wymaga ustawy, głosowania parlamentu I podpisu prezydenta. Po tej nowelizacji wystarczyć, wystarczyć będzie to obwieszczenie, Co więcej, liczba mandatów będzie mogła zmieniać się z początkiem każdego roku. Ja pamiętam w mediach polskich od dawna artykuły, które podnosiły temat, demograficznie uzasadniający potrzebę tychże zmian, ale też u wielu obywateli Polski poprzez możliwość zmiany przepisów dotyczących naturalizacji uchodźców, których jest bardzo dużo, szczególnie w wielkich miastach czy w większych województwach, obywatele zastanawiają się, co to ma oznaczać na przyszłość skoro państwowa komisja wyborcza może to regulować pozaostawowo to może jeszcze przed wyborami sejm kontrolowany przez siły lewicowo-liberalno-ludowe dokona jeszcze innych zmian które będą miały na ilość wyborców, którzy zabezpieczą im głosy w tych okręgach, które nie są prawicowe. W związku z tym też ten niewłaściwy zapis dotyczący urzędnika gminnego, nie powinien on niejako brać w procesie wyborczym udziału, jeżeli startuje chociażby jego przełożony. Konfederacja Korony Polskiej proponuje nie wprowadzać niepotrzebnych, kontrowersyjnych zmian, zostawić uczciwe rozwiązania.
Państwowa komisja wyborcza powinna obowiązkowo przedstawić uzasadnioną korektę demograficzną, a sejm powinien mieć obowiązek rozpatrywać ją w określonym terminie pod kątem ewentualnej ilości zmian posłów, a urzędnik wyborczy powinien zaś pozostawać niezależnie od władz gminy, który wybór, którego wybór pomaga organizować. Poprzemy rozwiązania służące wyborców, ostatnie zdanie panie marszałku, ale nie poprzemy osłabiania ustawowych gwarancji niezależności wyborów. Bez zaufania do państwa nie da się, bo zaufania do państwa nie da się dekretować, można na nie tylko uczciwie zapracować. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. Ostatnie wystąpienie należy do pana posła Janusza Kowalskiego. Proszę bardzo.
Janusz Kowalski
Dziękuję panie marszałku. Przed przyszłorocznymi wyborami parlamentarnymi należy dokonać najważniejszych zmian, a więc usunąć z polskiego porządku prawnego całkowicie nieuprawniony przywilej dla mniejszości narodowych. Otóż szanowni państwo, ta ustawa jest blokowana przez koalicję trzynastego grudnia, została zgłoszona przeze mnie I przez posłów klubu parlamentarnego Konfederacja. Nie ma w żadnym innym państwie Unii Europejskiej takiego przywileju, że mniejszości narodowe zwolnione są z progu wyborczego 5 procent. Może w sytuacji rozdrobnienia Sejmu w przyszłym parlamencie zaistnieć taka sytuacja, że o wyborze polskiego rządu zdecydują posłowie mniejszości niemieckiej albo nie daj Boże mniejszości ukraińskiej.
Dlatego należy jak najszybciej usunąć ten przepis. Przedstawiciele mniejszości mogą I powinni startować, jeżeli taką mają intencję z list dużych partii. Tak było w przeszłości, chociażby przedstawiciel mniejszości białoruskiej startował z list Koalicji Obywatelskiej, a więc przedstawiciele mniejszości niemieckiej na pewno znajdą swoje miejsca na listach Koalicji Obywatelskiej. Przedstawicielem mniejszości ukraińskiej, które która tak bardzo mocno jest wspierana przez ten rząd, który podsyca polonofobię, na pewno również na na listach Tuska znajdą miejsce. Ten przepis należy natychmiast usunąć I należy ustawę podpisaną przez posłów Konfederacji I przeze mnie procedować, aby to rozwiązanie, które jest niezgodne z konstytucją usunąć z polskiego porządku.
Przypominam wszakże, że oczywiście odpowiedni wniosek do Trybunału o usunięcie tego przepisu również został złożony. Czekamy również na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, aby ten bardzo groźny dla polskiego narodu przepis usunąć. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Mamy ich 14. Określam czas pytań na jedną minutę I zaczynamy od pana posła Witolda Tumanowicza. Zapraszam.
Proszę bardzo.
Witold Tumanowicz
Panie marszałku, wysoka izbo. Ja chciałem się dowiedzieć co do tego, co stoi na przeszkodzie, żeby te komitety, które nie zgłosiły swoich list wyborczych, mogły zgłaszać tych kandydatów. Ja składałem taką poprawkę, żeby w drugiej kolejności mogły być one te kandydatury rozpatrywane, ale żeby ich nie eliminować zupełnie. Taką poprawkę składałem przy poprzednim jeszcze projekcie, który został na komisji odrzucona, więc chciałem się dowiedzieć po prostu z tego miejsca, dlaczego nie moglibyśmy jednak mimo wszystko takiej zmiany także I tu wprowadzić. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle I teraz pani poseł Anna Gębicka, proszę bardzo.
Anna Gembicka
Panie marszałku, wysoka izbo. Mam podstawowe pytanie, dlaczego zaproponowano wykreślenie z kodeksu wyborczego dwudziestoczterogodzinnego terminu dotyczącego przekazywania wyników z obwodów zagranicznych? Senat proponował wcześniej rozwiązanie kompromisowe 48 godzin, w wyjątkowych przypadkach 72 godziny, tymczasem po pracach komisji ten bezpiecznik po prostu znika. Po co? Żeby można było liczyć głosy w nieskończoność?
Pytam o to szczególnie po to, po tym, co widzieliśmy w, po wyborach prezydenckich. Kiedy Karol Nawrocki został prezydentem, wygrał wybory. Środowisko Koalicji Obywatelskiej domagało się ponownego przeliczenia wszystkich głosów w Polsce, bo nie potrafili po pogodzić się z wynikiem. Do Sądu Najwyższego trafiały różne protesty. Duża część według tego samego wzoru, duża część z PESEL-em Romana Giertycha I chcielibyście liczyć te wybory w nieskończoność.
Czy po doświadczeniu przegranych wyborów prezydenckich tak bardzo się boicie kolejnej porażki, że tworzycie sobie furtkę do przeciągania, ustalania wyniku następnych wyborów? Czy znowu pojawi się jakiś doktor Kontakt jemu podobni, czy po przegranych wyborach do Sejmu znowu usłyszymy, że nie chcecie wynik, że nie chcecie wyników uznać?
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Zapraszam panią poseł Lidię Czechach. Proszę bardzo.
Lidia Czechak
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, mam również 2 pytania do tego projektu.
Ustawy, kodeks wyborczy to nie jest zwykła ustawa techniczna. To przepisy, które mają gwarantować Polakom uczciwe, przejrzyste I równe wybory. Dlatego pytam, dlaczego większość parlamentarna decyduje się na kolejne poważne zmiany prawa wyborczego przed następnymi wyborami. Czy można więc zagwarantować, że nowe mechanizmy dotyczące okręgów I liczby przypadających na nie mandatów nie będą prowadziły do rozwiązań korzystnych politycznie dla obecnej koalicji rządzącej? Czy nie byłoby właściwie, aby przed zmianami dotyczącymi tak fundamentalnej kwestii dążyć do szerokiego ponadporcyjnego porozumienia, zamiast przegłosowywać rozwiązania głosami aktualnej większości?
Polacy muszą mieć pewność, że reguł wyborów nie ustala się pod tych, którzy w tym momencie sprawują władzę. Wątpliwości budzi również zakres nowych kompetencji dotyczących ustalania liczby mandatów w poszczególnych okręgach wyborczych. Mam tutaj na myśli, że w Sejmowie ocenie skutków regulacji zwrócono uwagę na wątpliwości dotyczące angażowania Naczelnego Sądu Administracyjnego w ten mechanizm Wskazano, że projektodawca nie wykazał zasadności przyznania NSA kompetencji pozostających poza jego dotychczasowymi zadaniami. Więc mam pytanie, dlaczego przy tak fundamentalnej kwestii jak podział mandatu w wyborach do sejmu forsuje się rozwiązania, którego zasadność została zakwestionowana już na etapie eksperckiej oceny projektu. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł I teraz pani poseł Wioletta Kulpa. Proszę bardzo.
Wioletta Kulpa
Panie marszałku, wysoka izbo. Na początku trzeba to wyraźnie zaznaczyć. Dobrze, że komisja kodyfikacyjna zmieniła projekt senacki I wycofała likwidację diet mężów zaufania, ponieważ społeczna kontrola wyborów nie może być traktowana wyłącznie jako koszt. Tak to traktował Senat. Projekt uzależnia liczebność obwodowych komisji od liczby mieszkańców obwodu, a PKW ma corocznie do trzydziestego listopada ustalać liczbę mandatów poselskich przypadających poszczególnym okręgom.
Od liczby tych mandatów zależy również liczba kandydatów na listach. Dlaczego jednak projekt dopuszcza, aby urzędnikiem wyborczym został pracownik urzędu tej samej gminy kierowanego przez wójta lub prezydenta, który może być również też samym kandydatem. Jak w takiej sytuacji zostanie zagwarantowana rzeczywista niezależność administracji wyborczej, na którą zresztą cały czas się powołujecie, ale zupełnie coś innego robicie. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Pani poseł Bożena Lisowska, proszę bardzo.
Bożena Lisowska
Panie marszałku, wysoki Sejmie. Senacki projekt ustawy profesjonalizuje skład komisji wyborczych I podnosi standardy liczenia głosów. Zgodnie z artykułem 170 paragraf 1. Procedowanej ustawy w okręgowych komisjach zasiądą wyłącznie adwokaci, radcowie prawni lub notariusze. To samo dotyczy komisji rejonowych.
Państwowa Komisja Wyborcza zyska możliwość zwiększenia składu do 16 członków, by usprawnić pracę w największych okręgach. Projekt wprowadza 48-godzinny termin uzyskania wyników z obwodów z możliwością przedłużenia do 72 godzin. Projekt realizuje postulaty PKW I Krajowego Biura Wyborczego zgłaszane od lat. To częściowy powrót do rozwiązań sprzed nowelizacji w 2000 e e 18 roku, które wprowadził rząd PiS. Moje pytanie panie ministrze, jakie szczegółowe kryteria przedłużenia terminu do siedemdziesięciu dwóch godzin zamierza opracować PKW w wykonaniu tego przepisu?
Małgorzata Pępek
Pani Marszałek, wysoka izbo w tej ustawie chodzi o to, żeby aparat wyborczy działał sprawniej, a za jego funkcjonowanie odpowiadali ludzie odpowiednio do tego przygotowani. Jeżeli zmniejszymy maksymalną wielkość stałego obwodu z czterech 1000 do trzech 1000 mieszkańców, to dajemy komisjom lepsze warunki do sprawnego wykonywania obowiązków. Jeżeli komisarzami wyborczymi mają być sędziowie, a kandydatury mają być zgłaszane przez prezesów sądów apelacyjnych, to wzmacniamy niezależność administracji wyborczej od władzy wykonawczej. To dobra I potrzebna regulacja, jeżeli zależy nam wszystkim na tym, żeby proces wyborczy był sprawny, profesjonalny I niezależny, to wszyscy jak tutaj jesteśmy, powinniśmy zagłosować za jej przyjęciem. Chciałabym zapytać projektodawców ile w myśl niniejszego projektu będzie trzeba utworzyć nowych obwodów do głosowania w związku ze zmniejszeniem maksymalnej liczby mieszkańców z czterech do trzech 1000.
Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Zapraszam teraz panią poseł Annę Szmit.
Anna Schmidt
Bardzo dziękuję panie marszałku. Wysoka Izbo, mam pytanie do projektodawców odnośnie nadawania dodatkowych uprawnień konsulom. Chodzi o dostęp do bazy PESEL. Jakie tutaj dodatkowe zabezpieczenia projektodawca przewidział po to, żeby nie dopuścić do wycieku danych. Są to dane wrażliwe, jak wiadomo, Polacy głosują na całym świecie, także w państwach, które nie są państwami demokratycznymi I których na przykład służby byłyby teoretycznie zainteresowane pozyskaniem takich danych.
Jak państwo zamierzacie zabezpieczyć Polaków głosujących za granicą, chodzi o ich dane osobowe. Bardzo dziękuję.
Barbara Bartuś
Dziękuję panie marszałku. Panie marszałku, ja chciałam wrócić do wystąpienia pana posła z PSL-u, który się powoływał na wniosek PKW z grudnia dwudziestego drugiego roku 2000 dwudziestego roku o tym, że konieczna jest zmiana ilości mandatów w poszczególnych okręgach. I wyobraźcie sobie państwo, jeżeli by pani marszałek faktycznie zareagowała na ten wniosek I ktoś przygotował projekt zmiany ustawy, jaki byłby krzyk, ponieważ wybory były w październiku 2000 dwudziestego trzeciego roku, a pamiętajmy, że pół roku to jest taki bezpiecznik, który nie jest bezpiecznikiem nawet, to który jest to termin wymagany przez konstytucję. Ale wrócę jeszcze do tego bezpiecznika dotyczącego ustalenia wyników wyborów o tym, o tym, do tego terminu, który był dwudziestoczterogodzinny, Senat zaproponował, zaproponował wydłużenie tego terminu, a państwo w ogóle go usunęliście I pytanie moje, co proponujecie w zamian? Ale też podkreślę jeszcze 1, co, bo to jest znamienne.
Państwo po wyborach prezydenckich nosicie ten projekt, a te usunięcie tego bezpiecznika właśnie może najbardziej uderzyć kolejne wybory prezydenckie. Czy chcecie się państwo zabezpieczyć to, że jeżeli wynik będzie niekorzystny, to nigdy go się nie uda ustalić? Czy tak bardzo przeżywacie te wybrane wybory, że aż takie manipulacje wprowadzacie do kodeksu wyborczego? Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Proszę bardzo, pan poseł Grzegorz Lorek. Pani poseł Aleksandra Kot.
Aleksandra Kot
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Ten projekt ustawy zawiera bardzo ważne rozwiązania zmierzające do usprawnienia procesu wyborczego, ale też do zwiększenia zaufania publicznego do procesu wyborczego. Bardzo ważną zmianą wprowadzoną czy przywróconą po pracach komisji nadzwyczajnej jest możliwość powoływania sędziów w skład okręgowych I rejonowych komisji wyborczych. To jest taka dodatkowa gwarancja najwyższej fachowości. Co też bardzo ważne, zgodnie z tym projektem ustawy, Państwowa Komisja Wyborcza będzie corocznie dostosowywała liczbę mandatów w okręgach, dostosowując liczbę tych tych mandatów do faktycznych zmian demograficznych.
To był też postulat zgłaszany przez Państwową Komisję Wyborczą. Pytanie do autorów projektu, czy ten projekt skutecznie likwiduje możliwość zgłaszania tak zwanych komitetów WiDM? Jak wiemy z doświadczeń poprzednich wyborów, rejestrowano komitety, które no służyły tylko do zgłaszania członków komisji, nigdy tak naprawdę nie miały zgłosić tych, zgłosić kandydatów, nie wystawiały tych kandydatów. Takich komitetów było było sporo. Mam więc pytanie, czy ten projekt wystarczy, by skutecznie ten problem zlikwidować?
Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Zapraszam teraz panią poseł Barbara Dolniak.
Barbara Dolniak
Proszę państwa, proponuję, że zanim zadajecie pytania, to trzeba nie tylko sam projekt ustawy, ale to, co jest w treści sprawozdania, bo szereg rzeczy się zmieniło, a pytania się powtarzają chyba tylko po to, żeby wyjść na amunicję I zadać. Między innymi, proszę państwa, ta kwestia dotycząca terminu, do którego mają być przedstawione wyniki. Dzisiaj to ograniczenie dotyczy uznania za niebyłe wyborów, tylko za granicy, a w Polsce nie. W Polsce nie ma takiego ograniczenia. Projekt przewidywał to ograniczenie również dotyczące Polski, ale zrezygnowaliśmy z tego I wprowadzono poprawką zmianę, która wykreślała ten przepis.
Czyli nie ma już teraz tego ograniczenia, że jak się nie przedstawi wyników w określonym czasie, to wybory są uważane za niebyłe. Myślę, że to wyjaśnia w pełni I też uwagi pani poseł z Prawa I Sprawiedliwości nie mają już teraz racji bytu. Co do propozycji klubu Rozwój Plus chyba tak to teraz jest w nazwie, no to była to, to było zebranie pewnych wystąpień, które nie niosły żadnej merytorycznej kwestii. Pytał pan poseł Tumanowicz.
Proszę dokończyć, panie marszałku.
Barbara Dolniak
Członków komitetów wyborczych. No dla zarobku, w ten sposób przedstawiają swoich kandydatów, no to chyba tro... Do komisji wyborczej to chyba trochę przesada. W tym komitecie, przepraszam, w tej komisji wyborczej nie o to, o to nie chodzi. Oni jak nie zgłoszą skutecznie swoich kandydatów, no to jak mają zasiadać w komisji wyborczej?
W związku z tym to ma zostać wyeliminowane. Proponuję przyjść na posiedzenie komisji dzisiaj, posłuchać I nie zgłaszać uwag, które zostały w trakcie prac zmienione treści.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie poseł. Pan poseł Tadeusz Tomaszewski, proszę bardzo.
Tadeusz Tomaszewski
Panie marszałku, Wysoki Sejmie. Chciałbym zapytać o 2 kwestie, które są przedmiotem nowelizacji kodeksu wyborczego. Po 1., funkcjonowanie tak zwanych komitetów Widmo. Jak wynikało ze sprawozdania, to 4000 takich przewodniczących, które miały umocowanie właśnie od tych komitetów, które nie zarejestrowały swoich kandydatów. Czy w tym momencie takie rozwiązanie jest wystarczające, czy jednak należałoby stworzyć inne, które da też możliwość udziału w procesie wyborczym tym, którzy nie zarejestrują swoich kandydatów.
I 2. Kwestia, chodzi o mężów zaufania. To dobrze, że pozostawiamy tą dietę, dlatego że mężowie zaufania są istotnym elementem demokratycznej kontroli, zwłaszcza że nie było ich za dużo. W pierwszej turze wyborów prezydenckich 1700 parę osób, w drugiej 8000, ale to I tak nie jest jeszcze wypełnienie wszystkich, bo było 32000 obwodowych komisji wyborczych. Dziękuję.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Chciałem zapytać się dlaczego projekt usuwa zakaz zgodnie z którym urzędnik wyborczy nie może być pracownikiem urzędu tej samej gminy, w której wykonuje swoje zadania wyborcze. Jak ma to zwiększyć niezależność administracji wyborczej? Panie ministrze, wysoka izbo. W Stanach Zjednoczonych każdy stan ma konstytucyjnie zagwarantowane tą równą reprezentację.
Od najmniejszego stanu sześciuset tysięcznego do największego stanu prawie czterdziestomilionowego. Jest równa reprezentacja. Państwo chcą, aby PKW ogłaszało przed każdymi wyborami liczbę mandatów. No doprowadzą państwo do tego, że będziemy mieć duże okręgi głównie zlokalizowane w miastach I właśnie całą Polskę wschodnią, która nie będzie miała swojej reprezentacji. Dziękuję.
Piotr Kaleta
Wysoka Izbo, trzeba by było sobie chyba zadać takie 1 pytanie, czy odświeżyć to co kiedyś zostało wypowiedziane w naszej przestrzeni publicznej, narodowej, także wielokrotnie powtarzane, że nieważne kto głosuje, jak głosuje ważne kto liczy głos. I moje takie doświadczenie wynika z którym chciałem się z państwem podzielić, to tutaj mamy taki klasyczny przykład, że jeżeli Platforma ze swoimi satelitami bierze się w jakikolwiek sposób za kombinowanie przy wyborach, to przy sposobie przeprowadzenia wyborów, to oczywiście niczemu dobremu nie służy. I trzeba tutaj być wyjątkowo, wyjątkowo czujnym, bo coś tutaj może być kombinowane, czy czasem wybory nie będą, nie wyborami, tylko zostaną przeprowadzone w formie na przykład jakiejś uchwały. Ale proszę państwa, jeszcze 1 kwestia bardzo istotna, bardzo ważna. Z czego tak na dobrą sprawę składa się wykonywanie obowiązków parlamentarzystów?
Z dwóch elementów, tworzenie dobrego prawa, daj Boże, żeby tak było I praca na rzecz swojego regionu. To proszę państwa, jeżeli chcemy ograniczyć właśnie tym miejscem, które teoretycznie się wyludniają, żeby mieli jak najmniej swoich reprezentantów, to my szkodzimy demokracji, a nie my im pomagamy. I argument taki, żeby miejsca, gdzie jest więcej ludności, były, były publicznie reprezentowane, akurat w tym przypadku, z mojego doświadczenia parlamentarnego, ono jest już jest dukiem, uważam, że jest argumentem chybionym.
Krzysztof Bosak
Dziękuję uprzejmie. Dziękuję bardzo panie pośle. Ostatnie pytanie Janusz Kowalski. Proszę bardzo panie pośle.
Janusz Kowalski
Plan Tuska I Czarskiego jest bardzo prosty, to w istocie jest plan dokładnie Sancheza z Hiszpanii, czyli stworzenia w Polsce nowej grupy wyborców tak jak Sanchez daje obywatelstwo, hiszpańskie setkom 1000 inżynierów z Afryki, tak samo I Tusk I Czarzasty chcą z mniejszości ukraińskiej stworzyć nową grupę wyborców po to, żeby korzystając ze zwolnienia z przywileju wyborczego, tego pięcioprocentowego do przyszłego Sejmu, dostało się kilku posłów z mniejszości ukraińskiej. Na to absolutnie nie można pozwolić, trzeba ten przepis natychmiast wyeliminować z polskiego porządku prawnego, ponieważ ten plan jest dokładnie realizowany. Ten upadający rząd ma świadomość, że musi szukać gdzie indziej koalicjantów, bo może im zabraknąć I na pewno zabraknie głosów do zwycięstwa. Należy wyeliminować przywilej mniejszości narodowych z polskiego prawa po to, żeby posłowie mniejszości ukraińskiej czy niemieckiej nie decydowali nigdy o tym, jaki będzie skład polskiego rządu.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie pośle. To było ostatnie pytanie Zapraszam do odpowiedzi sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych I Administracji pana posła Tomasza Szymońskiego. Pana ministra Tomasza Szymońskiego, przepraszam. Posła być może. Zapraszamy do naszej izby.
Tomasz Szymański
Dziękuję bardzo. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Bardzo dużo zostało poruszonych podczas dyskusji na temat sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach w kontekście senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy kodeks wyborczych I słusznie absolutnie zgodzę się z opinią pani poseł Dolniak w kontekście materii poruszanej podczas debaty, podczas pytań, które zostały zadawane do rzeczonego projektu ustawy, które nijak się mają do rzeczywistości, nawet nie zostały poruszane, dotykane I w żaden sposób podejmowane zarówno podczas poszczególnych czytań, tutaj z ławy z ław poselskich, jak I również oczywiście podczas prac w komisji nadzwyczajnej. Ale pozwólcie państwo, że do wszystkich pytań się nie odniosę, ponieważ projekt ma charakter senacki, także będzie z nami sprawozdawca, który również może się do tego odnieść. Pozwolę sobie odnieść się do paru kwestii, które z tej mównicy wybrzmiały podczas wystąpień, które nijak się miały do rzeczywistości w w wielu wątkach były kłamstwem, manipulacją, nadużyciem oraz czysto politycznym manifestem, do którego, pozwólcie państwo, się odniosę do ostatniego wystąpienia posła Kowalskiego, który był łaskaw poinformować, kłamliwie wysoką izbę, że Polska jest jedynym krajem w gronie państw Unii Europejskiej, gdzie z wyjątkowych przywilejów czy też innych udogodnień korzystają mniejszości narodowej I etnicznej, co jest oczywiście kłamstwem, manipulacją, która ma na celu oczywiście uzysk polityczny, próbując znowu zagrać na emocjach w związku, w stosunku do innych narodowości.
Obok Polski próg mają również Niemcy, ale z innych udogodnień dotyczących funkcjonowania w polskim parlamencie innych reprezentantów mniejszości narodowych I etnicznych są między innymi bracia Węgrzy, Rumunii, Słowenia, a także Chorwacja. Także szanowni państwo absolutnie nie jest to tak, że tylko Polska ma wyłączność I jest próg zniesiony limitu 5 procent. Pan poseł Schreiber, który pamiętam z 2000 osiemnastego roku, bo również byłem członkiem specjalnej podkomisji do praw prawa wyborczego, kiedy to mordowaliście de facto zapisy kodeksu wyborczego I dostosowywaliście siłowo po nocnych wielu, wielotygodniowych obradach na państwa modłę, polityczną modłę I zapotrzebowanie przepisy prawa wyborczego. Tu znowu widać, że to była polityczna manifestacja, ponieważ użył pan skrótu, że jedynego merytorycznego, że nic nie zmieniono odnośnie mężów zaufania. Dokładnie przepis mówiący o wycenie pracy I zaangażowania dla mężów zaufania właśnie ze względu na dyskusję I 1.
Czytanie, które odbyło się na tej mównicy, na tej sali, pan senator Waldy Cikowski odstąpił od tego zapisu, więc mężowe zaufania będą nagle mogli korzystać z diet im przypisanym. Nazwał to kpiną I pluciem w twarz. Mając na uwadze to, w jakim tempie są realizowane te zmiany. Tutaj pani poseł Dolniak, również kolega z PSL-u, również odniósł się do tego, że ostatnia zmiana, która miała miejsce w 2000 dwudziestym trzecim roku, odbyła się na 6 I pół miesiąca przed wyborami, które odbyły się piętnastego października 2000 dwudziestego trzeciego roku. I cóż z tego, jakie państwo byście mieli w tym momencie na uwadze stabilność prawa wyborczego I próbę dostosowania organizacji wyborów do właściwych terminów.
Bardzo dużo wątków dotyczyło kwestii zmian przedstawicielskich, kwestie ilości wybieranych parlamentarzystów w okręgach wyborczych. No jeżeli Sejm był bezczynny, a był bezczynny, no to trzeba było podjąć odpowiednie działania. I to, co szanowni państwo jest najważniejsze. Projekt tej ustawy został przygotowany w porozumieniu na podstawie długich debat prowadzonych z krajowym biurem wyborczym, a także z PKW. Mając na uwadze wszystkie te elementy, które wpływały na deprofesjonalizację oraz na pewne rzeczy I błędy, które wynikły w procesach wyborczych, należy należało było
przygotować
Zapisy, które te kwestie uleczą, zmienią I wpłyną na profesjonalizację I na dobre funkcjonowanie prawa wyborczego z pełną przejrzystością procedur wyborczych, a także doskonaleniem tego procesu wyborczego. I otóż, szanowni państwo, PKW dwudziestego pierwszego października 2000 dwudziestego drugiego roku złożyło wniosek do wysokiej izby, do Sejmu celem zmiany przeprowadzenia granic w związku ze zmianą liczby mieszkańców w kraju I zmianami administracyjnymi. I ten projekt nie uzyskał światła dziennego, został zamrożony przez ówczesną panią marszałek Elżbietę Witek I Sejm nie mógł odnieść się do tej propozycji. A ze względu na to, że jest migracja wewnętrzna, Polacy zmieniają miejsca zamieszkania, jest zmiana przeprowadzki, wyjazdy, no to trzeba było dostosować propozycję do aktualnego faktycznie przebywania mieszkańców. Dlatego przyjęta propozycja, że to w formie obwieszczenia Państwowa Komisja Wyborcza będzie przyjmowała taką normę przedstawicielską zostało w tej, w tej propozycji za zaproponowane.
Szanowni państwo, żeby nie przedłużać wszelkie inicjatywy, które mają zapewnić I dostosować przy... Zmieniające się przepisy do uwarunkowań społecznych I demograficznych, o których przed sekundką powiedziałem, a także doskonalenie procesu wyborczego, do którego obywatel będzie miał pełne zaufanie I stabilność tego procesu skłania rząd do tego, że będzie dalej patrzył I życzliwym okiem reagował na tego typu działania, jak właśnie zmiana I kontynuowanie dalszych prac parlamentarnych nad zmianą ustawy kodeks wyborczy I ustawy o referendum lokalnym. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo panie ministrze. Sprawozdawca komisji już głosu zabierał nie będzie. Tym samym lista posłów do głosu została wyczerpana. Zamykam dyskusję. W związku z tym, że w czasie drugiego czytania zgłoszono do przedłużonego projektu ustawy poprawki na podstawie artykułu 95 ustęp 2.
Regulaminu Sejmu. Kieruje ten projekt ustawy do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach w celu przedstawienia sprawozdania. I szanowni państwo, przystępujemy do rozpatrzenia punktu trzeciego porządku dziennego, a więc sprawozdanie komisji do spraw deregulacji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy o informowaniu pracowników I przeprowadzaniu z nimi konsultacji, druki numer 2801200 877. Proszę panią poseł Weronikę Smarduch o przedstawienie sprawozdania komisji.
Weronika Smarduch
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy o informowaniu pracowników I przeprowadzaniu z nim konsultacji. Projekt ma charakter deregulacyjny oraz ma za zadanie ułatwić komunikację pomiędzy pracodawcami a związkami zawodowymi I radami pracowników. Komisja wnosi o przyjęcie tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo.
Krzysztof Bosak
Sejm ustalił, że wysłucha pięciominutowych oświadczeń klubów, trzyminutowych oświadczeń kół. Otwieram dyskusję. Jako 1. Głos ma pani poseł Aleksandra Kot w imieniu klubu Koalicja Obywatelska.
Aleksandra Kot
Panie marszałku, wysoka izbo. Ten projekt ustawy to ważny krok w stronę nowoczesnego, sprawnego rynku pracy. Jego głównym celem jest uproszczenie przepisów. Jest to projekt o charakterze deregulacyjnym. Ma on za zadanie uelastycznić komunikację między pracodawcami a zakładowymi organizacjami związkowymi.
Te postulaty deregulacyjne są wynikiem pracy rządowego zespołu do spraw deregulacji. Co najważniejsze w tym projekcie to to, że umożliwia on znacznie szerzej wykorzystać formę dokumentową oraz elektroniczną w miejsce dotychczasowej tradycyjnej formy pisemnej. Przede wszystkim Zakładowa Organizacja Związkowa będzie miała możliwość składania o przekazanie informacji o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą właśnie w formie elektronicznej lub, lub dokumentowej. Pracodawca albo związki zawodowe będą mogły w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu ustalić, że to właśnie drogą elektroniczną lub w formie dokumentowej będą przekazywane istotne informacje, na przykład dotyczące przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę. I po 3., podobne ułatwienia I usprawnienia przewidziano w relacjach pomiędzy pracodawcą a Radą Pracowników.
Rada Pracowników będzie mogła składać wnioski o udzielenie informacji w formie elektronicznej lub, lub dokumentowej I pracodawca w takiej samej formie będzie mógł przekazywać te informacje. Wybuk, wybór formy dokumentowej czy elektronicznej nie będzie narzucany odgórnie, będzie wymagał akceptacji rady pracowników lub partnerów społecznych. Strony będą mogły więc samodzielnie ustalić najbardziej dogodny sposób tej swojej komunikacji między, między sobą. Jest to rozwiązanie nowoczesne, które pozwala na dostosowanie też do współczesnych standardów właśnie takiej komunikacji, ale też daje, daje elastyczność, likwiduje bariery, czyli spełnia te wszystkie cele, jakie miał właśnie ten rządowy zespół do spraw deregulacji. No I Komisja do spraw deregulacji I dlatego komisje...
Klub Koalicji Obywatelskiej popiera ten projekt ustawy. Dziękuję.
Krzysztof Bosak
Dziękuję bardzo pani poseł. Pan poseł Patryk Wicher, proszę bardzo. Stanowisko klubu PiS.
Patryk Wicher
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, szanowni państwo. Ta ustawa generalnie oczywiście kroczy w dobrym kierunku, natomiast mamy nadwykorzystywanie nazwy deregulacja w pracach polskiego parlamentu. Moi drodzy państwo, deregulacja to uproszczenie jakiejś procedury, wyeliminowanie jakiegoś obowiązku albo zmniejszenie ilości sprawozdań, zmniejszenie jakichś właśnie przepisów prawnych, które zobowiązują nas do czegoś. Usprawnienie, przyspieszenie, skrócenie, wyeliminowanie. Natomiast my mówimy tylko I wyłącznie o technicznym rozwiązaniu, czyli ponieważ mamy cyfryzację, no mamy sztuczną inteligencję, mamy coraz więcej komunikatorów różnego typu, zabezpieczonych, szyfrowanych, w związku z tym mamy podpisy elektroniczne, kwalifikowane I nie tylko.
W związku z tym upraszczamy formę komunikacji, dopuszczając komunikację w formie papierowej, tradycyjnej
Patryk Wicher
w formie elektronicznej. Więc moi drodzy państwo, to z deregulacją nie ma nic wspólnego. Ja już to wielokrotnie z tej mównicy podkreślałem, że nadużywa się po to, ponieważ ten rząd chce pokazać, jaki to on jest otwarty dla przedsiębiorców I dla Polaków, jak on to ułatwia nam życie. Tylko moi drodzy państwo, te wszystkie ustawy deregulacyjne bardziej zagmatwały system prawny, odkąd został wdrażany niż było to wcześniej. Przykład, prawo farmaceutyczne.
Moi drodzy państwo, nie wiem czy państwo wiecie, że zmieniamy je około 5. Albo 6. Raz w ciągu ostatniego roku, Czyli tą samą ustawę I proszę sobie wyobrazić 1. Zmiana była miesiąc wcześniej, 2. Zmiana jeszcze nie skończyliśmy pierwszej procedować, już była 2.
Zmiana I nie skończyliśmy się na tych dwóch pierwszych, bo już była 3. Zmiana tej samej ustawy, kiedy były 2 procedury zmiany uruchomione, jeszcze niezakończone. I zmiany były kosmetyczne, dosłownie kosmetyczne. Zamiast nie można byłoby zebrać tego do jednej nowelizacji I w jednym rzucie wszystkie 5 czy 6 rozwiązań wdrożyć. A o co chodzi?
Żeby sztucznie rozmnażać liczbę ustaw, które nazywamy deregulacyjnymi. Bo ktoś kiedyś obiecał, że będzie 300 ustaw, a może 1000, a może 2000, no w takim trybie, to I możecie państwo takich liczb deregulacyjnych osiągnąć. To nie ma sensu. To jest złuda, to jest fatamorgana związana naprawdę z pojęciem deregulacji. Państwo się wydaje, że tworzycie deregulację.
Natomiast wracając ad rem do tego projektu, sam projekt jest po prostu usprawnieniem, dodatkową formą możliwości komunikacji. Oczywiście jest to forma dobrowolna I tutaj mam nadzieję, że jednak Państwowa Inspekcja Pracy I organy państwowe do tego powołane będą bardzo kontrolować to, żeby jednak duzi pracodawcy nie narzucali małym związkom zawodowym bądź grupom pracowniczym zgrupowanych w stowarzyszeniach I nie tylko, tej formy komunikacji elektronicznej, ponieważ są też osoby, które preferują dokumenty w formie jednak tradycyjnej. Dlatego też mam nadzieję, że ta dobrowolność, która jest jednak ujęta w tej ustawie, będzie w silnie przez instytucje nadzoru pilnowana, żeby jednak nie wylać dziecka z kąpielą I też nie zaszkodzić tym relacjom. Ponadto bardzo ważne jest to, żeby jednak w układach zbiorowych albo też komunikacji ustalić formę komunikacji. Żeby nie było sytuacji takich, że wysyłamy na jakieś maile domniemane, nieustalone, nieskonsultowane, głównie jakieś w umowie wcześniejszej, gdzie na przykład ktoś wpadnie do spamu jakiś mail czy nie tylko, tylko to muszą być formy jasne, klarowne, to muszą być formy jednak ustalone w formie państwowej, m-obywatel, jakieś komunikatory, e-puapy, podpisy kwalifikowane, żeby jednak ta komunikacja elektroniczna miała swoją wagę, też wagę przed różnymi sprawami sądowymi I to jest istotne, żeby jednak to było też bardzo wyraźnie powiedziane, podkreślone I ustalone, gdzie te informacje mają być przesyłane.
A więc w związku z tym my oceniamy bardzo pozytywnie kierunek usprawnienia, czyli nowej formy możliwości komunikacji, w nowej formie elektronicznej, nie tylko w formie papierowej. Natomiast państwo nie usuwacie żadnego zobowiązania, żadnego zadania, które muszą wykonywać związki zawodowe, czy też pracodawca względem związków I vice versa z innymi organizacjami pracowniczymi, czy też z pracodawcami. A więc moi drodzy państwo, nie ma tu ani krzty deregulacji. I to pragnę podkreślić, żeby państwo, którzy nas oglądacie, którzy patrzycie, obserwujecie proces legislacyjny Polski, zobaczyli, jak tak naprawdę my ten proces trochę ośmieszamy sami pracą na tej sali. A przykre jest to, bo naprawdę jest dużo rzeczy do zderegulowania, a jak wiem, jak pracowała komisja do regulacji w tamtej kadencji, mieliśmy 2 czy 3 ustawy duże, w których w jednej ustawie
Mamy na przykład 20 ustaw a nie że 1 ustawa zmienia 1 zapis jednej ustawy I tą samą ustawę zmieniamy 5 razy kiedy jeszcze się nie skończyły poprzednie zmiany a więc moi drodzy państwo nie fikcja nie ośmieszanie po prostu stajemy się poważną izbą refleksji, zadumy I tworzenia dobrego prawa. Dziękuję bardzo.
Grzegorz Macko
Dziękuję bardzo panie pośle. Zapraszam pana posła Grzegorza Macką, proszę bardzo. Panie marszałku, wysoka izbo. Cyfryzacja komunikacji w miejscu pracy oczywiście jest potrzebna, bo szybszy obieg dokumentacji, ograniczenie zbędnej biurokracji odpowiadają realiom współczesnego rynku pracy. Pozytywnie oceniamy zmianę wprowadzoną pod wpływem stanowiska związków zawodowych, zgodnie z którą elektroniczny lub dokumentowy sposób przekazywania najważniejszych informacji między pracodawcą a zakładową organizacją związkową ma wynikać z układu zbiorowego albo porozumienia stron.
Uważałem, że jest to właściwy kierunek, gdyż pracodawca nie powinien jednostronnie narzucać zasad komunikacji w sprawach ważnych dla pracowników. Oczywiście komunikacja elektroniczna nie może też powodować sporów o to, czy informacja została doręczona albo kiedy rozpoczął się bieg terminu. Jest to ważne ze względu chociażby na wpływ, jaki to ma na sądowe rozstrzygnięcia w sprawach pracowniczych. I uważamy, że uwzględnienie najważniejszych uwag strony społecznej poprawiło ten projekt. Jednocześnie negatywnie oceniamy nieuwzględnienie postulatu Solidarności, które dotyczyło wyraźnego zobowiązania pracodawców do udostępniania organizacjom związkowym danych pracowników niezbędnych do przeprowadzenia referendum strajkowego lub wyborów społecznego inspektora pracy.
Liczymy jako klub Rozwój Plus, że w dalszych pracach parlamentarnych postulaty strony społecznej znajdą poparcie I jako klub będziemy popierali te rozwiązania, które realnie wzmacniają prawa związkowe I umożliwiają pracownikom skuteczne korzystanie z ich ustawowych uprawnień. Dziękuję. Dziękuję bardzo panie pośle. Pan poseł Jacek Tomczak.
Jacek Tomczak
Panie marszałku, wysoka izbo. Cieszę się to, że powakacyjnej przerwie jednym z pierwszych projektów ustaw, które zajmujemy się na sali plenarnej, jest to projekt deregulacyjny. Projekt dotyczy zmian w ustawie o związkach zawodowych oraz ustawie o informowaniu pracowników I przeprowadzeniu z nimi konsultacji. Jego podstawowy cel jest prosty, uelastyczni komunikację między pracodawcami, związkami zawodowymi oraz radami pracowników I dopuści obu tradycyjnej formy pisemnej również formę dokumentową I formę elektroniczną. Proponowane rozwiązanie należy oceniać bardzo pozytywnie.
Dobrze zaprojektowana, zaprojektowana zmiana może oznaczać szybszą komunikację, mniej formalności, więcej czasu na rzeczywisty dialog między pracodawcą a pracownikami. Warto zresztą zauważyć, że projekt wprost wskazuje na dostosowanie przepisów do realnej, współczesnej komunikacji poczty elektronicznej, platform internetowych, cyfrowego obiegu informacji. Wysoka Izbo, przed nami ostatni rok kadencji. Mam nadzieję, że wykorzystamy go dobrze I że ten projekt nie będzie wyjątkiem, lecz jednym z wielu kolejnych deregulacji procedowanych przez Sejm. Jako klub parlamentarny PSL popieramy dalsze procedowanie tego projektu ustawy.
Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo panie pośle. Dzień dobry państwu. Przechodzimy do wystąpień przedstawiciela klubu klubu Lewicy, pan poseł Tomasz, Tadeusz Tomaszewski. Bardzo proszę panie pośle.
Tadeusz Tomaszewski
Szanowna pani Marszałek, Wysoki Sejmie, pani Minister. Klub Poselski Lewicy popiera rządowe przedłużenie dotyczące nowelizacji ustawy o związkach zawodowych oraz o informowaniu pracowników I przeprowadzaniu z nimi konsultacji. Ta zmiana to przede wszystkim ułatwienie komunikacji między pracodawcą a związkami zawodowymi oraz radami pracowniczymi. To przede wszystkim właśnie możliwość uzyskiwania I przekazywania informacji w formie elektronicznej I dokumentowej. Mamy tu jednak takie rozwiązanie, że wprowadzenie tej nowelizacji będzie się odbywało za obopólną zgodą.
Jeśli chodzi o związki zawodowe, to może być to przewidziane również w układzie zbiorowym, w związku społecznym. Nie ma tutaj żadnych zagrożeń, że wprowadzenie tego rozwiązania dotyczącego dokumentacji również elektronicznej spowoduje określone zakłócenia we wzajemnych relacjach między pracodawcą, związkami zawodowymi, innymi pod podmiotami. Dlatego też klub lewicy opowiada się za przyjęciem na tym posiedzeniu tego rozwiązania rządu, no I oczekuje dalszych projektów deregulacyjnych. Dzisiaj Polska pokazywana jest między innymi na spotkaniu grupy G20 jako ten kraj, który konsekwentnie wdraża właśnie deregulację, tą deregulację do życia do gospodarki ułatwiając funkcjonowanie obywatelom, ale także podmiotom gospodarczym I uczestnikom życia publicznego. Dziękuję.
Speaker 83
Dziękuję bardzo I zapraszam przedstawiciela klubu parlamentarnego Konfederacja pana posłowi Witolda Tumanowicza.
Witold Tumanowicz
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Ten projekt ustawy jest przykładem no niewielkiej, ale no potrzebnej deregulacji. Jego celem jest przede wszystkim odejście od zbędnego formalizmu w komunikacji między pracodawcami, związkami zawodowymi I radami pracowników. Obecne przepisy w części przypadków nadal wymagają przekazywania informacji czy składania wniosków na piśmie. Projekt rozszerza te możliwości o formę dokumentową I elektroniczną, dostosowując prawo do sposobu, jaki obecnie funkcjonują przedsiębiorstwa I komunikują się pracownicy z pracodawcami.
Co ważne, nie mamy tutaj do czynienia z narzucaniem obowiązkowej elektronizacji. W relacjach ze związkami zawodowymi strony będą mogły same uzgodnić odpowiednie rozwiązania w układzie zbiorowym lub porozumieniu. Podobnie w przypadku rat pracowników wybór formy przekazywania informacji wymaga ich wcześniejszej akceptacji, więc przesyłanie stronom takich słownych należy ocenić pozytywnie I dodatkowo projekt nie tworzy przy tym nowych kosztów dla finansów publicznych. Jego założeniem jest ograniczenie liczby dokumentów, skrócenie czasu potrzebnego do załatwienia sprawy I usprawnienie komunikacji. Dlatego takie drobne, proste zmiany klub Konfederacji będzie popierał.
Dziękuję.
Speaker 84
Dziękuję bardzo. Zapraszam pan poseł Ryszard Petruk, klub parlamentarny Centrum.
Ryszard Petru
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Tak jak większość tutaj już przedmówcy powiedziała, projekt potrzebny, prosty, ale jednocześnie, który zakłada, że oprócz w formie pisemnej będzie można wymieniać się między pracodawcą a związkami zawodowymi też w formie elektronicznej, informacją. To jest ważne, bo papierologia zawsze to są bariery administracyjne, to jest więcej kosztów, wolniej ten proces przebiega. Zwrócę uwagę na to, że deregulacja to jest po prostu uproszczenie. Uproszczenie przez uproszczenie barier, czy przy przebieg informacji.
Oczywiście pojawiają się propozycje takie, żeby proces deregulacji był głębszy, sensie, żeby była 1 wielka ustawa, która zmienia kilkanaście innych, ale my tak naprawdę już przerobiliśmy ponad 100 ustaw I każda taka punktowa ustawa zmienia polską rzeczywistość. Wolałbym oczywiście, żeby to powietrze jest w większej skali, żeby ta forma elektroniczna naprawdę wbarła papier, włącznie na przykład w sejmie, kiedy przychodzimy do do sejmu, musimy składać podpisy fizycznie w tej sali obok, a można by logować się wyłącznie poprzez włożenie karty do głosowania I to byłoby potwierdzenie obecności. W związku z tym niech ten projekt ustawy, który jest, tak jak powiedziałem, nie narzuca nikomu formy, może być I tak, I tak. Przykładem jak możemy właśnie w większej liczbie spraw przejść na formę elektroniczną, tam gdzie jest to możliwe, tam gdzie jest taka potrzeba, tam gdzie ludzie się czy pracownicy, pracodawcy, czy też urzędy na to zgadzają I apeluję o tego typu podejście również w tym budynku I oczywiście będziemy popierać ten projekt. Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo pani pośle. Zapraszamy pan poseł Piotr Górnikiewicz, klub parlamentarny Polska 2050.
Piotr Górnikiewicz
Dziękuję pani marszałek, wysok, wysoka izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Polska 2050 mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy o informowaniu pracowników I przeprowadzaniu z nimi konsultacji. Rozpatrywany dziś projekt to długo oczekiwany krok w stronę normalności, dostosowania polskiego prawa pracy do raju dwudziestego pierwszego wieku. Żyjemy w czasach, w których cyfrowy obieg dokumentów jest standardem. Przedsiębiorcy, pracownicy, a także urzędy państwowe na co dzień korzystają z poczty elektronicznej, komunikatorów I e-podpisów.
Z tego punktu widzenia wymuszani na pracodawcach I przedstawicielach pracowników wyprowadzili ze sobą korespondencję wyłącznie w tradycyjnej, papierowej formie, jawi się jako całkowicie niezrozumiały anachronizm. Prokracja nie służy dialogowi. Obecnie obowiązujące przepisy zmuszają obie strony
dialogu
Piotr Górnikiewicz
Do drukowania, pakowania w koperty, wysyłania listów poleconych I żmudnego archiwizowania setek kar, kartek papieru. Ten nadmierny formalizm generuje koszty, zabiera czas, a co najważniejsze, opóźnia komunikację. Dzięki nowelizacji w sprawach takich jak informowanie o przejściu zakładu pracy na nowego pracodawcę czy w procesie konsultacji z Radą Pracowników, papier przestanie być jedyną dopuszczalną drogą. Wprowadzenie możliwości korzystania z formy dokumentowej oraz formy elektronicznej to ogromne ułatwienie. To dowód na to, że państwo zaczyna dostrzegać rzeczywistość cyfrową I ufa partnerom społecznym.
Jako klub parlamentarny z satysfakcją odnotowujemy, że projektodawca zachował w tym procesie niezbędną równowagę. Regulacja nie może oznaczać chaosu ani pozbawienia pracowników ich praw. Projekt opiera się na zasadzie swobody, przejścia na nowoczesne kanały komunikacji wymaga zgody obu stron, czy to poprzez odpowiednie zapisy w układzie zbiorowym pracy, czy w odrębnym porozumieniu. Pracodawca nie będzie mógł jednostronnie narzucić pracownikom elektronicznego obiegu dokumentów, jeśli organizacja związkowa lub rada pracowników nie jest na to gotowa pod względem sprzętowym czy organizacyjnym. Ten mechanizm ochronny jest bardzo ważny I odpowiada na obawy wyrażane przez stronę społeczną.
Warto również zauważyć, że Komisja do spraw Der regulacji nie dopatrzyła się w projekcie żadnych wad merytorycznych, ograniczając jedynie do koniecznych szkliwów redakcyjnych. Wysoka izbo, gospodarka potrzebuje jasnych, elastycznych I odchudzonych z nadmiaru biurokracji przepisów. Partnerzy społeczni potrzebują narzędzi do szybkiej I efektywnej komunikacji. Ten projekt realizuje oba te cele. W związku z powyższym klub parlamentarny Polska 2050 w pełni popiera zaproponowane zmiany I będzie głosował za uchwaleniem tej ustawy.
Dziękuję.
Speaker 87
Dziękuję bardzo I zapraszam pan poseł Jarosław Sochajko, Koło Poselskie Demokracja Bezpośrednia.
Jarosław Sachajko
Szanowna pani Marszałek, pani Minister, Wysoka Izbo. Ten projekt zasługuje co do zasady na poparcie. Wreszcie mamy do czynienia z deregulacją, która nie polega na tworzeniu kolejnych urzędów, obowiązków I formularzy, lecz na prostym dostosowaniu prawa do rzeczywistości. Dzisiaj ogromna część komunikacji pomiędzy pracodawcami, pracownikami I organizacjami związkowymi odbywa się elektronicznie. Tymczasem przepisy nadal w wielu miejscach opierają się na papierowym obiegu dokumentów.
Projekt pozwala związkom zawodowym składać określone wnioski nie tylko pisemnie, ale również w formie dokumentowej lub elektronicznej. To samo dotyczy rat pracowników. Pracodawca będzie mógł przekazywać potrzebne informacje także elektronicznie, a więc szybciej, taniej I bez produkowania kolejnych segregatorów dokumentów. To jest kierunek, który należy poprzeć. Na plus należy zaliczyć również pozostawienie stronom możliwości uzgodnienia sposobu przekazywania informacji w układzie zbiorowym lub porozumieniu.
Dobrze również, że w przypadku rady pracowników wybór formy przekazania informacji wymaga jej wcześniejszej akceptacji. Pracodawca nie będzie więc mógł jednostronnie narzucić rozwiązania, które utrudni pracownikom dostęp do informacji. Ale nawet przy tak prostym projekcie widzimy kilka ryzyk. Pierwszym jest kwestia skutecznego doręczenia. Skoro od momentu otrzymania wniosku zaczyna biec siedmiodniowy termin, to powinno być absolutnie jasne kiedy dokument elektroniczny uznajemy za otrzymany, czy w chwili wysłania wiadomości, czy jej wpłynięcia na serwer, czy dopiero jej odczytania.
Brak jednoznaczności może zamiast ograniczyć biurokrację stworzyć nowe spory. 2. Zagrożenie dotyczy adresów I kanałów komunikacji. Powinniśmy mieć pewność, że strony wcześniej jednoznacznie ustalą na jaki adres elektroniczny dokumenty mają być przekazywane I kto odpowiada za jego prawidłowe funkcjonowanie. 3.
Rzecz to bezpieczeństwo informacji. Rady pracowników I związki zawodowe mogą otrzymywać dane wrażliwe dla przedsiębiorstwa. Elektronizacja nie może oznaczać pogorszenia ochrony tych informacji. Dlatego popierając kierunek tej ustawy, warto jeszcze dopracować przepisy dotyczące doręczeń, potwierdzenia odbioru oraz bezpieczeństwa elektronicznego obiegu dokumentów. Wysoka Izbo, to jest właśnie taka deregulacja jakiej potrzebujemy, mniej papieru, mniej formularzy I szybsza komunikacja.
Trzeba tylko dopilnować, aby cyfryzując procedury nie przenieść dawnych problemów z papieru do skrzynki mailowej. Dlatego projekt oceniamy pozytywnie I będziemy go popierać, jednocześnie oczekując doprecyzowania wskazanych kwestii. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Na tym zakończyliśmy wystąpienia w imieniu klubów. Przechodzimy do serii pytań. Mamy zapisanych 11 osób do pytań. Czy ktoś z państwa posłów, posonek chce się jeszcze dopisać?
Bardzo proszę pani poseł.
Dorota Niedziela
Pani poseł. Nie, pani poseł PAMP-ek jest zapisana. Ja mam Zamykam listę, ustalam czas na jedną minutę I jako 1. Zapraszam pan poseł Witold Tumanowicz, klub parlamentarne Konfederacja.
Witold Tumanowicz
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Mam pytanie, jaki sposób w praktyce będą rozstrzygane spory dotyczące momentu skutecznego przekazywania informacji drogą elektroniczną, szczególnie w sytuacji, gdy od jej otrzymania biegną określone terminy. Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję. Dziękuję bardzo. Zapraszam pani poseł Anna Gębicka, klub parlamentarne Prawo I Sprawiedliwość.
Anna Gembicka
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Ten projekt przedstawia się jako deregulację, ułatwienie dialogu społecznego, ale skoro już mówimy o dialogu społecznym, to być może warto, żeby przy tej okazji uwzględnić uwagi, które przekazał związek zawodowy Solidarność, który wskazał na różne systemowe problemy w działalności związkowej, na co rząd jednak odpowiedział, że to wykracza poza cele regulacji. Ale skoro już pracujemy nad projektem, być może warto byłoby uwzględnić. Solidarność zwróciła uwagę chociażby na to, że pracodawcy mogą odmawiać związkom przekazywania danych pracowników potrzebnych do przeprowadzenia referendum strajkowego czy wyborów społecznego inspektora pracy. Taki brak wyraźnego obowiązku ustawowego oznacza, że odmowa może pozostać bez realnej sankcji.
Związek wskazał też na trzydziestodniowy termin na udzielenie informacji, który utrudnia bieżącą działalność związkową oraz problemy pracowników przejmowanych wraz z zakładem pracy. I powtórzę, skoro już jest nowelizowana ta ustawa, to dlaczego nie zajmiemy się tym, żeby właśnie oprócz kwestii wysyłania dokumentów mailem, rozwiązać problemy, które wskazuje największy związek zawodowy w Polsce.
Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Ja tylko przypomnę pani poseł, bo jest pani doświadczoną posłanką, że wychodzenie poza przedłużenie zawsze legislatorzy podkładają jako podstawę potem do odrzucenia projektu albo do złożenia weta.
Nieraz już tak było.
Dorota Niedziela
Pewnie można, ale można też, można też złożyć do nowy projekt, ponieważ jest to zawsze podstawa do podważenia zasadności procesu legislacyjnego. Dziękuję bardzo. Zapraszam pani poseł Lidia Czechak, Klub Parlamentarne Prawo I Sprawiedliwość.
Lidia Czechak
Szanowna pani marszałek, ja mam również 2 pytania do tego projektu uchwały, bo projekt zakłada możliwość przekazywania istotnych informacji pomiędzy pracodawcą a związkami zawodowymi oraz radami pracowników, także drogą elektroniczną, tym zwykłą wiadomością e-mail. Więc mam pytanie, w jaki sposób rząd zamierza zagwarantować pewność doręczenia takiej informacji, możliwość jednoznacznego ustalenia daty ich otrzymania oraz ochronę przed sytuacją, w której pracodawca albo organizacja związkowa będzie kwestionować fakt otrzymania wiadomości. Czy w imię deregulacji nie stworzymy jednak jednocześnie nowego pola do sporów pomiędzy pracownikami, związkami zawodowymi I pracodawcami? W uzasadnieniu rząd zapewnia, że projekt nie stwarza ryzyka dla bezpieczeństwa obrotu prawnego, ale jednocześnie rezygnuje z przepisów przejściowych I zakłada bezpośrednie stosowanie nowych zasad, także już rozpoczętych procedur. Na jakiej podstawie rząd uznał, że nie są potrzebne przepisy przejściowe I przeprowadzono konsultacje ze związkami zawodowymi oraz organizacjami pracodawców dotyczące bezpieczeństwa akurat takiego rozwiązania?
Czy rząd może zagwarantować, że zmiana zasad komunikacji w trakcie już rozpoczętych spraw nie spowoduje sporów dotyczących skuteczności wcześniej złożonych wniosków I dokonanych doręczeń. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję pani poseł. Zapraszam pani poseł Wioletta Maria Kulpa, klub parlamentarne Prawo I Sprawiedliwość.
Wioletta Kulpa
Pani Marszałek, Wysoka Izba. Ochrona pracowników, ochrony pracowników nie wolno sprowadzać do zwykłego maila czy pliku PDF. Tym tym bardziej, że chodzi o dochodzenie swoich praw później przed sądami. Solidarność przestrzega, że forma dokumentowa w tym projekcie nie daje pewności, kto sporządził dokument, który został skutecznie doręczony I od kiedy biegnie termin na reakcję związku. Ma to szczególne znaczenie przy przyjściu z zakładu pracy lub ustalaniu liczby działaczy chronionych przed zwolnieniem.
Dobrze, że wprowadzono wymóg porozumienia stron. Nie określono jednak ustawowo zasad potwierdzenia odbioru ani skutków awarii systemu informatycznego. Kto poniesie konsekwencje, jeżeli wiadomość pracodawcy trafi do spamu albo na nieaktualny adres, a termin na reakcję związku rozpocznie już bieg? Dlaczego rząd odrzucił postulat Solidarności, czyli dodanie do artykułu 28 obowiązku przekazywania danych pracowników niezbędnych do referendum strajkowego I wyborów SIP? Obowiązek przekazywania danych niezbędnych do referendum I wyborów jest nadrzędnym celem działalności Solidarności I innych związków zawodowych.
Czy pomijanie rzeczywistych problemów związkowych przy jednoczesnym osłabieniu pewności dowodowej dokumentów chroniących działaczy przed zwolnieniem nie jest elementem otwartej wojny między związkami zawodowymi, a pod pozorem teraz deregulacji. Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję pani poseł. Zapraszam pani poseł Bożenna Lisowska, Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska.
Bożena Lisowska
Pani Marszałek, Wysoki Sejmie. Rządowy projekt z druku 2801 wprowadza do dialogu społecznego nowoczesne formy kontaktu I komunikacji. Umożliwia
Wniosków I przekazywanie ich między pracodawcą a związkami zawodowymi czy radami pracowników w formie dokumentowej lub elektronicznej, dając stronom fakultatywnie prawo wyboru. Nowe przepisy pozwalają związków, związkom składać wniosek o informacje o kadrze kierowniczej także drogą elektroniczną, a pracodawca ma na odpowiedź 7 dni. Strony będą mogły wspólnie ustalać elektroniczny obieg dokumentów w porozumieniu. To ważne ułatwienie dla rad pracowników I dla komunikacji między stronami. Moje pytanie do państwa ministrów brzmi, czy I kiedy planowana jest kampania informacyjna dla obu stron dialogu społecznego, aby zapobiec wątpliwościom co do skuteczności doręczeń elektronicznych.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo pani poseł. Zapraszam pani poseł Małgorzatę Kępek, klub parlamentarne Koalicja Obywatelska.
Małgorzata Pępek
Pani Marszałek, wysoka izbo. Taka właśnie jest deregulacja rozumiana praktycznie. Projekt ustawy nie zabiera żadnych praw pracownikom, nie ogranicza dialogu społecznego, tylko usuwa formalności, które nie mają już uzasadnienia w codziennym funkcjonowaniu zakładów pracy. To jest kierunek, którego powinniśmy oczekiwać od państwa, czyli mniej formalności, więcej swobody I przepisy dostosowane do rzeczywistości, w której żyją pracownicy I pracodawcy I przedsiębiorcy. Uwzględniając argumentację zawartą w ocenie skutków regulacji dotyczącą braku odesłania do kodeksu cywilnego w zbiorowym prawie pracy.
Proszę o odpowiedź na pytanie czy projektowany artykuł paragraf 32 w pełni rozstrzyga wątpliwości interpretacyjne co do równoważności zwykłego maila I wiadomości SMS z formą dokumentową. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo pani poseł. Zapraszam pana poseł Grzegorz Lorek, klub parlamentarne Prawo sprawiedliwość. Nie ma pana posła, zapraszam poseł Patryk Licher, klub parlamentarne prawo I sprawiedliwość.
Patryk Wicher
Szanowna pani marszałek, wysoka izbo, szanowni państwo. Krótkie pytanie, które już tutaj się pojawia. Najważniejszą rzeczą jest obieg dokumentów, ale także te dokumenty często są bardzo użyteczne bądź też potrzebne w sprawach sądowych, różnych postępowaniach, które się toczą, gdzie tak jak było to już podkreślane, bardzo istotnym elementem są te biegi terminów, które się rozpoczynają I kończą po określonym przedziale czasowym. Dlatego też no bardzo ważny jest wybór formy przekazywania tej elektronicznej bądź też dokumentowej, żeby było podkreślone nie tylko kto jest, kto sporządził ten dokument, ale dokładnie, kiedy są przesyłane, żeby było to odnotowane co do godziny wpływu, miejsca wpływu I to miejsce powinno być według mnie z góry ustalone w porozumieniu między związkami bądź tymi różnymi organizacjami, w pewnym porozumieniu wstępnym, który dopuści właśnie taki obiekt elektroniczny bądź dokumentowy. Powinien być wskazane konkretne komunikatory zabezpieczone e-puapem bądź podpisami kwalifikowanymi, żeby nie było żadnych wątpliwości co do tych dokumentów I ich mocy prawnej I myślę, że takie rozwiązanie powinniśmy wykreować, żeby było to bezpieczne dla wszystkich stron tego obiegu prawnego.
Dziękuję serdecznie.
Dorota Niedziela
Dziękuję. Zapraszam pani poseł Małgorzat Zadracz, klub Parlamentarne Koalicja Obywatelska.
Małgorzata Tracz
Pani Marszałek, Wysoka Izbo, cyfryzacja nie będzie batem na pracowników. Dzięki twardej postawie związkowców oraz otwartości rządu, maile czy SMS-y wejdą do gry tylko za zgodą załogi, w układzie zbiorowym, porozumieniu lub za akceptacją rady pracowników. Nieuczciwi szefowie nie będą mogli z góry narzucać formy komunikacji tylko po to, żeby gubić niewygodne wiadomości czy zacierać prawne terminy. Ta wprowadzona poprawka to dobra zmiana I cieszę się, że rząd się na nią zdecydował. Apeluję jednak o kolejny logiczny krok.
Związki zawodowe od lat odbijają się od ściany, prosząc o absolutną podstawę, dostęp do danych załogi. Bez nich rzetelna obrona praw pracowniczych pozostaje walką z wiatrakami. Czas na jasny, ustawowy obowiązek przekazywania związkom danych osobowych pracowników.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo pani poseł. Zapraszam pan poseł Marcin, Marcin Józefa Ciup, poseł niezrzeszony.
Marcin Józefaciuk
Serdecznie dziękuję. Szanowna pani Marszałek, wysoka izbo. Popieram ogólnie kierunek, w którym zmierza projekt, jednak mam kilka pytań, 1 padło już. Kiedy informację elektroniczną będzie uważało się za skutecznie otrzymaną? Czy w chwili wysłania, zapisania na serwerze, dostarczenia do skrzynki czy potwierdzenia odbioru, kto poniesie ryzyko jeśli wiadomość trafi do spamu, zostanie wysłana po godzinach pracy albo na nieużywany adres, kto zapewni członkom rady pracowników, przedstawicielom związków sprzęt, bezpieczną skrzynkę, dostęp do Internetu oraz dokumenty dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Czy będzie można odmówić korzystania z prywatnego telefonu lub komputera bez negatywnych konsekwencji? Oraz 3., jak zostanie zagwarantowana poufność I niezależność komunikacji, jeśli związek zawodowy lub rada pracowników korzystają z serwera I skrzynek kontrolowanych przez pracodawcę. Czy określone zostaną zasady szyfrowania, przechowywania dokumentów, tworzenia kopii oraz zachowania dostępu do po rozwiązaniu stosunku pracy. Dziękuję.
Speaker 92
Dziękuję bardzo I jako ostatni zapraszam pan poseł Jarosław Sachajko, Koło Poselskie Demokracja Bezpośrednia.
Jarosław Sachajko
Bardzo dziękuję pani marszałek, pani minister. Chciałem zapytać się poza tematami, które poruszyłem w trakcie wystąpienia w imieniu koła Demokracja Bezpośrednia. Czy strony powinny mieć obowiązek wcześniejszego wskazania oficjalnego adresu elektronicznego do doręczeń, aby uniknąć sporów o to, czy wiadomość została wysłana na właściwy adres I jak projekt zabezpiecza sytuację, w której wiadomość elektroniczna trafi do spamu, zostanie zablokowana przez system albo nie zostanie technicznie dostarczona, mimo że nadawca uznaje ją za skutecznie wysłaną. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Na tym zakończyliśmy serię pytań, a na państwa pytania odpowie pod, odpowie pod sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej pani minister Małgorzata Baranowska. Bardzo proszę pani minister.
Małgorzata Baranowska
Szanowna pani marszałek, wysoka izbo. Jeśli chodzi o ustalenie sposobu przekazywania informacji, to te informacje, w jaki sposób będą, jaka będzie komunikacja między stroną związków zawodowych a pracodawcą, jest to, będzie to ustalane w układzie zbiorowym. To w układzie zbiorowym będzie informacja, kiedy I w jaki sposób ta informacja ma być przekazywana, czy to ma być w formie dokumentowej, czy papierowej, czy w formie elektronicznej. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, to pracodawca, o przekazywanie tych informacji, to pracodawca będzie odpowiedzialny za to, aby ustalić kanały bezpieczne, tak? Żeby te informacje nie wyciekały, bo tutaj mówimy o komunikacji pracodawcy ZZZ pracownikami, tak?
Z, ze związkami zawodowymi. Jeśli chodzi o projekt, projekt był opiniowany z dziesięcioma największymi związkami zawodowymi, a były to forum związków zawodowych, NZZ Solidarność, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, Pracodawca Rzeczypospolitej Polskiej, Konfederacja Lewiatan, Związek Rzemiosła Polskiego, Związek Pracodawców Biznes Center Club, Związek Przedsiębiorców Pracodawców, Federacja Przedsiębiorców Polskich oraz Polskie Towarzystwo gospodarcze. Jeśli chodzi o opiniowanie, konsultowanie, to konsultacje trwały od października, września 2000 e 25 r. Przez miesiąc, od 22 września do 22 października. W celów wynikających były też pytania związane z tym, czy prawo o obowiązku zaciągania opinii projektu ustawy również otrzymali Główny Inspektor Ochrony Pracy, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych I Średnich Przedsiębiorstw oraz Komisja Wspólna Rządu I Samorządu Terytorialnego.
Jeśli chodzi o, były też pytania związane z przepisami przejściowymi, nie ma w tym projekcie, w, nie ma przepisów przejściowych, ponieważ w dniu wejścia ustawy nie było możliwości przekazywania informacji w formie innej niż forma papierowa. Dopiero kiedy wejdzie ta ustawa w życie, w tym momencie będzie można ustalić w układzie, w układzie zbiorowym korzystanie z alternatywnych form właśnie komunikacji. Jeśli chodzi o sprawy sądowe, to bieg tych terminów jest, będzie ustalany na podstawie kodeksu cywilnego. Jeśli chodzi o komunikatory bezpieczne, to również te komunikatory mają być ustalane w porozumieniu w układzie zbiorowym. Pracodawca, związki zawodowe.
Zmiany, które mają w tym projekcie, zmiany, na których nam najbardziej zależało, to było po prostu usprawnienie pracy, komunikacji pracodawców,
Ze związkami zawodowymi, dlatego zdecydowaliśmy się na na taką deregulację, aby ułatwić tę komunikację, ponieważ nie wszyscy z pracowników, z pracodawców jeszcze korzystają z formy, nie nie korzystają zazwyczaj z formy papierowej, lecz już dzisiaj w dobie cyfryzacji wszyscy korzystają z z tych stron, jeśli chodzi o przekazywanie informacji właśnie drogą mailową czy, czy w inną, w innej formie, jeśli chodzi o tą stronę tą dokumentową, tak? Bo może być, może być również taki przekaz, że pracodawca ustali w układzie zbiorowym, że będą na przykład wysyłali wysyłali sobie smsy też I to też będzie dopuszczalne. Jeśli chodzi o skuteczne doręczenia, to tutaj jeżeli jeżeli chodzi o skuteczne doręczenia, to tutaj będą obowiązywały zasady kodeksu cywilnego. Dlatego nie wprowadzamy dodatkowych przepisów, aby nie nie w większym stopniu nie utrudniać pracy pracodawcom I związkom zawodowym, tylko żeby krótko je upraszczać. To chyba wszystko, dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Zamykam dyskusję. Do trzeciego... Sprawozdawca? Nie ma.
Do trzeciego czytania projektu ustawy przyste, przystąpimy w bloku głosowań. Przystępujemy do rozpatrzenia czwartego punktu porządku dziennego. Sprawozdanie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności I Nowoczesnych Technologii o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. Druki nr 2693200 814. Proszę pana posła Pawła Bliźniuka o przedstawienie sprawozdania Komisji.
Bardzo proszę panie pośle.
Paweł Bliźniuk
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności I Nowoczesnych Technologii o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. Projekt został skierowany do komisji 17 czerwca bieżącego roku. Komisja przeprowadziła 1. Czytanie I rozpatrzyła projekt na posiedzeniach 16.29 lipca.
Komisja rekomenduje Wysokiej Izbie jego przyjęcie. Wysoka Izbo to jest ustawa dotycząca technologii, ale przede wszystkim jest to ustawa dotycząca praw obywatela w Internecie. Musimy dzisiaj odpowiedzieć na 2 problemy. Po 1., co zrobić, kiedy w Internecie znajduje się treść bezprawna, krzywdząca obywatela, a platforma nie reaguje. Po 2.
Co zrobić, kiedy to sama platforma usuwa legalną treść albo niesłusznie nakłada ograniczenia na użytkownika. Projekt odpowiada na oba te problemy. Jeżeli platforma usunie legalną treść lub nałoży na użytkownika ograniczenie, będzie on mógł wystąpić o wydanie nakazu usunięcia tych ograniczeń. Będzie to możliwe, jeśli opublikowana informacja nie stanowi nielegalnej treści, a jej usunięcie było nadmierną ingerencją w swobodę wypowiedzi albo jeżeli ograniczenie zostało nałożone w sposób oczywisty w wyniku błędu o dostawcy usługi hostingu. To, to fundamentalna zmiana.
Obywatel nie będzie zdany wyłącznie na formularz odwoławczy stworzony przez tę samą globalną platformę, która wcześniej podjęła wobec niego decyzję. Powstaje niezależna od platformy krajowa droga prawna. Jest to odpowiedź na realny problem. W lutym tego roku prezes UOKiK postawił jednej ze spółek BigTechów zarzuty dotyczące sposobu, w jaki użytkownicy jednej z platform społecznościowych mogą uzyskać pomoc w sytuacji w sytuacjach problemowych. Urząd mówił wręcz o labiryncie formularzy.
W sierpniu szeroko komentowana była również sprawa pana Rafała Brzowskim, który informował o czasowym zablokowaniu swojego konta na Instagramie. Nie przesadzając przyczyn tej konkretnej decyzji, przypadek ten pokazuje jak ogromną asymetrię pomiędzy użytkownikiem a globalną platformą dzisiaj mamy. Wysoka izbo 2. Mechanizm działa w przeciwnym kierunku. Państwo otrzymuje możliwość skutecznej reakcji na określone nielegalne treści, podkreślam określone nielegalne treści.
I chcę tu bardzo mocno podkreślić, ustawa nie pozwala urzędnikowi blokować dowolnej wypowiedzi, którą uzna za kontrowersyjną, obraźliwą czy niewygodną. Projekt określa zamknięty katalog przypadków, w których można uruchomić procedurę blokowania. Obejmuje on między innymi treści związane z groźbami karalnymi, handlem ludźmi, bezprawnym rozpowszechnianiem intymnego wizerunku, seksualnym wykorzystaniem dzieci I groomingiem, określonymi treściami pornograficznymi, fałszywymi alarmami, przestępstwami motywowanymi nienawiścią, oszustwami I oszustwami komputerowymi. Obejmuje również wskazane w ustawie naruszenia prawa autorskiego I własności przemysłowej, określone przypadki nielegalnej sprzedaży towarów I świadczenia usług oraz nawoływanie do popełnienia wskazanych czynów zabronionych. Nie wystarczy więc, że wypowiedź jest kontrowersyjna.
Musi istnieć konkretna podstawa prawna wskazana przez ustawodawcę. Co więcej, organ może nakazać zablokowania treści dopiero wtedy, gdy zgromadzone dowody w sposób niebudzący wątpliwości świadczą o jej nielegalnym charakterze. No I kto podejmuje decyzję? To też ważna kwestia. W przypadku treści występujących na platformach udostępnienia wideo właściwy będzie oczywiście przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji.
W pozostałych przypadkach Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Użytkownik, który opublikował kwestionowaną treść otrzymuje możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Nie mamy więc do czynienia z procedurą, w której treść jest oceniana bez wysłuchania jej autora. I teraz 1 z najważniejszych bezpieczników całego projektu kontrola sądowa. Od decyzji Prezesa UK lub Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji strona może w terminie czternastu dni wznieść sprzeciw do Sądu Powszechnego.
Projekt ten, projekt został skonstruowany tak, aby co do zasady strona mogła skorzystać z kontroli sądowej bez konieczności wcześniejszego ponoszenia skutków wykonywania kwestionowanej decyzji. Nie tworzy się więc modelu, w którym urzędnik blokuje wypowiedź, a obywatel może dopiero później próbować dochodzić swoich praw przed sądem, jest 1 szczególny ważny wyjątek. W przypadku najpoważniejszych treści związanych z seksualnym wykorzystaniem małoletnich, wskazanych w artykule 200 paragraf 3.5, artykule 200 a I artykule 200 b kodeksu karnego, decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Chronimy więc prawo do sądu I wolności wypowiedzi, ale tam, gdzie chodzi o ochronę dzieci przed najpoważniejszymi przestępstwami, reakcja musi być natychmiastowa. Projekt wprowadza jeszcze 1 szczególny bezpiecznik.
W sprawach dotyczących treści mogących wypełniać znamiona czynów z artykułu 119 paragraf 1, artykułu 256 paragraf 1, 2 lub artykuł 257 kodeksu karnego, a więc między innymi określonych przestępstw motywowanych nienawiścią czy nawoływaniem do nienawiści, ostatecznej decyzji o blokadzie nie podejmuje organ administracyjny. UK albo przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji przeprowadza postępowanie I przekazuje sprawę do sądu powszechnego. To sąd decyduje, czy dostęp do treści należy uniemożliwić. Ma na to 14 dni, a od jego postanowienia przysługuje zażalenie. Wysoka Izba, projekt przewiduje również możliwość zablokowania całej domeny internetowej, ale to jest rozwiązanie ostateczne.
Nie można zablokować całego portalu dlatego, że znalazł się na nim 1 bezprawny wpis. Mechanizm może zostać zastosowany między innymi wtedy, gdy strona stale w przeważającym zakresie służy rozpowszechnianiu nielegalnych treści, gdy zablokowanie konkretnego materiału jest technicznie niemożliwe albo oczywiście nieskuteczne lub gdy wcześniejsza decyzja nie została wykonana, mimo dodatkowego wezwania. Wysoka Izbo, sens tej ustawy można sprowadzić do jednej zasady w internecie musi istnieć równowaga. Państwo musi skutecznie reagować na rzeczywiście nielegalne treści, ale obywatel musi być jednocześnie chroniony przed błędną lub nadmierną ingerencją prywatnej platformy w jego legalną wypowiedź. Nie chcemy zastępować arbitralności globalnych platform, arbitralnością administracji publicznej.
Dlatego mamy zamknięty katalog przypadków, wysoki standard dowodów, dowodowy, prawo autora treści do przedstawienia stanowiska oraz przede wszystkim kontrole sądu powszechnego. Chodzi o to, aby o prawach polskiego obywatela w Internecie nie decydował wyłącznie regulamin prywatnej korporacji I algorytm. Państwo prawa musi działać również w świecie cyfrowym, dlatego w imieniu Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności I Nowoczesnych Technologii rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie projektu ustawy. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo panu posłowi. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół. Otwieram dyskusję. Jako 1. Zapraszam pan poseł Artur Daniel Gierada, klub parlamentarnej Koalicja Obywatelska.
Bardzo proszę panie pośle.
Artur Gierada
Pani Marszałek, Wysoka Izo, Panie Ministrze. Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawić stanowisko do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach usługą drogą elektroniczną oraz niektórych innych usług zawartych w druku 2 6 9 3.
Projekt służy do wykonania aktu o usługach cyfrowych, tak zwanego DSA, co do kierunku tej regulacji nie mamy wątpliwości. Polska potrzebuje sprawnych procedur reagowania na nielegalne treści w Internecie. Ale procedury te muszą być jednocześnie, muszą jednocześnie chronić prawa użytkowników I podlegać skutecznej kontroli sądowej. Brak wypełnia tę lukę w postaci braku szczególnej procedury wystawiania nakazów wobec nielegalnych treści. Prezydenckie Becco zatrzymało poprzednią ustawę, ale nie zniosło potrzeby stosowania DSA.
Druk 2 6 9 3 zachowuje ją, jej procedury nakazowe, ujmując je na węższym, wyspecjalizowanym poziomie. W samym mechanizmie nakazowym zachowano podstawowe rozwiązania znane z poprzedniej ustawy. Wniosek rozpatrywany przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej albo Przewodniczącego Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji. Decyzją administracyjną rejestr domen oraz możliwości wniesienia sprzeciwu do Sądu Powszechnego. Projekt wymaga, aby dowody w sposób niebudzący wątpliwości świadczyło o nielegalnym charakterze treści, osoby rozpatrujące wnioski działały beztrojnie I neutralnie politycznie.
Projekt zawiera jednak rozwiązania, które wymagają wyraźnego odnotowania. Dzisiaj cała Polska, ba, Europa mówi, tak, przepraszam, po 1. Projekt rozszerza katalog treści objętych nakazem o treści, których rozpowszechnianie może wyczerpać znamiona czynów zabronionych, określono w artykule 264 kodeksu karnego, związane z nielegalnym przekroczeniem granic oraz umożliwieniem lub ułatwieniem nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej I to jest coś nowego w odróżnieniu od poprzedniego projektu. Po 2., zmienia się przesłanka przywrócenia legalności treści. W zawetowanej ustawie sama legalność treści mogła stanowić podstawę usunięcia ograniczenia.
Obecny projekt wymaga, aby legalność treści była połączona z ustaleniami, a jej usunięcie stanowiło nadmierną, nie stanowiło nadmiernej integracji sposobną wypowiedź usługobiorcy. Odrębną podstawą pozostaje oczywisty błąd dostawcy. Przepisy tworzą więc bezpośrednią podstawę ochronną użytkownika przed nieproporcjonalnie usunięciem legalności treści. Po 3., projekt wzmacnia szybkość działania organów państwa w sprawie dotyczących przestępstw seksualnych przeciwko małoletnim. Dla wskazanych kategorii treści przewidziano natychmiastowe wykonalność decyzji.
To rozwiązanie służy szybkiej ochronie dzieci, jednocześnie projekt zachowuje sądową kontrolą I zobowiązuje organ do przekształcenia sprzeciwu wraz z aktami do sądu w terminie dwóch dni. Projekt zmienia również mechanizmy rejestru domen, gdyż gdy brakuje skutecznych środków wykonania decyzji, właściwy organ może uruchomić ten mechanizm. Jeśli decyzja wydał prezes UKE, wpis domena następuje z urzędu. Po uchyleniu lub odpowiedniej zmianie decyzji prezes UKE ma obowiązek niezwłocznie wykreślić wpis. Wysoka Izbo, przepisy chroniące polskich obywateli już powinny działać bardzo długo, ale została poprzednia ustawa zawetowana I dzisiaj my Polacy, w odróżnieniu od no większości Europy, krajów Unii Europejskiej, tej ochrony nie mamy.
Dzisiaj takim na chyba przykładem, który jest na ustach wszystkich, jest Rafał Brzoska, który dzisiaj się sądzi z metą, jest dla wielu bohaterem I nie ma się co dziwić, bo rzeczywiście walczy on nie tylko o swój wizerunek, ale walczy w imieniu innych, często również lekarzy, którzy ich za pomocą ich wizerunku sprzedawane są różne mankamenty jako cudowne leki, ale przede wszystkim walczy też, którzy są oszukiwani jako ofiary nabywcy tych usług. Gdyby ta dyrektywa obowiązywała w naszym kraju już wcześniej, gdyby państwo polskie miało odpowiednie instrumenty, Rafał Brzoska nie musiałby tego robić. Ja wiem, że prawa strona zawetowała, to zawetował to oczywiście ma pan prezydent, ale też prawa strona, mimo że na początku jak pracowaliśmy tą ustawą, wydawało się, że wszyscy idziemy w jednym kierunku. Później znalazł się szczególik mówiący o tym, że być może inaczej zostanie interpretowana mowa nienawiści w kampanii, może to być zastosowane jako blokowanie jakichś treści. Szanowni panie I panowie posłowie, no ja nie uważam, żeby kiedykolwiek w kampanii powinny być używane jakiekolwiek słowa, które mogą być nazywane mową nienawiści.
Dzisiaj muszę powiedzieć 1, wierzę, że ta ustawa w końcu zostanie podpisana, że nie jest prawdą to, co mówią niektórzy, że wystarczy tylko słowo administracji amerykańskiej, by polski prezydent wetował ustawy, które są właśnie za korporacjami, Big Techami, a przeciwko polskim obywatelom. Platforma Obywatelska, Koalicja Obywatelska jest za dalszą pracą I za przyjęciem tego projektu, tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję panie pośle. Zanim przejdziemy do następnego mówcy, pozwólcie państwo, że w imieniu swoim I państwa, powitam Rady Seniorów powiatu płońskiego. Jesteście państwo z nami, tak, wraz z zaproszonymi Kołami Gospodyń Wiejskich z powiatu płońskiego. Państwo przyjechaliście na zaproszenie pana posła Adama Krzemińskiego, który jak widzę jest z wami. Serdecznie was pozdrawiamy, uśmiechnijcie się, teraz kamery właśnie będą was pokazywały.
Ponieważ pan poseł jest z wami, więc pewnie wytłumaczy wam, na czym polega praca Posła Rzeczypospolitej. A myślę, że same dobre wspomnienie będziecie mieli z dzisiejszego zwiedzania Sejmu. Zapraszam, miłego zwiedzania I zapraszam na kolejne wizyty. A teraz zapraszam pan poseł Dariusz Stefaniuk, klub parlamentarny Prawo I Sprawiedliwość.
Dariusz Stefaniuk
Bardzo dziękuję, szanowna pani Marszałek. Rozpatrujemy dziś projekt z druku 26 93 po pracach komisji zawarty w druku 28 14. Jest to projekt dotyczący regulowania I reagowania państwa na nielegalne treści w Internecie. Na początku warto przypomnieć, skąd ta ustawa się w ogóle wzięła, bo nie jest to 1. Podejście, tak jak mówił mój przedmówca rządu, do tej materii.
W ubiegłym roku rząd przedstawił już duży projekt na druku 17 57, który miał kompleksowo uregulować wykonywanie unijnego aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA. Ustawa została uchwalona osiemnastego grudnia 2000 dwudziestego piątego roku, ale dziewiątego stycznia tego roku prezydent odmówił jej podpisania I uważam, że zrobił bardzo, bardzo dobrze I za chwilę państwo też przyznają mi tu rację. Dlatego, że szanowni państwo, widzimy przy tym kolejnym podejściu, że jednak rząd się zreflektował I wiele dobrych przez nas wtedy zgłaszanych pomysłów zostało zaimplementowanych do obecnego projektu. Rząd wrócił z tymi przepisami, ale tym razem podzielił materiał na 2 projekty. Druk 26 94 dotyczy przede wszystkim tego, czego rzeczywiście wymaga od Polski DSA, a więc to nie jest ta materia, o której dzisiaj rozmawiamy.
Wskazania koordynatora do spraw usług cyfrowych, kompetencji organów nadzoru, sankcji I całego systemu instytucjonalnego. Natomiast druk 26 93, czyli ten, o którym teraz rozmawiamy, tworzy polski mechanizm wydawania nakazów dotyczących konkretnych nielegalnych treści w Internecie. Rząd sam przedstawiał oba projekty jako 2 projekty wdrażające DSA. I właśnie tutaj pojawia się nasze podstawowe zastrzeżenie. Nie wszystko, co znajduje się w druku 26 93, czyli w dniu dzisiejszym, jest wymagane przez DSA.
DSA rzeczywiście w artykule dziewiątym mówi o nakazach dotyczących nielegalnych treści, ale mówi o nakazach wydawanych przez krajowe organy na podstawie prawa Unii albo prawa krajowego. Co więcej, motyw 31 DSA mówi wprost, że samo rozporządzenie nie stanowi podstawy prawnej do wydawania takich nakazów. DSA ustala minimalne warunki, jakie nakaz musi spełniać, jeżeli państwo taki mechanizm posiada. Nie nakazuje natomiast Polsce stworzenia dokładnie takiej szerokiej administracyjnej procedury blokowania treści, jaką proponuje rząd w druku 26 93. Dlatego trzeba powiedzieć sobie uczciwie, że druk 26 94 jest w dużej części wykonaniem obowiązków wynikających z DSA, natomiast druk 26 93 jest już w istotnej części krajowym wyborem legislacyjnym, który idzie dalej niż minimalne wymagania rozporządzenia.
Samo to nie oznacza jeszcze, że przepisy są niedopuszczalne. Państwo może ustanawiać krajowe mechanizmy walki z nielegalnymi treściami, ale jeżeli idziemy dalej niż wymaga tego Unia, to musimy być szczególnie ostrożni, bo dotykamy fundamentalnego prawa, o którym cały czas mówimy, wolności wypowiedzi. Po pracach komisji projekt jest, tak jak już powiedziałem, lepszy niż pierwotnie przedłożony. W szczególności w przypadku artykułu 119, 256, 257 kodeksu karnego, czyli przepisów dotyczących między innymi nawoływania do nienawiści, propagowania totalitaryzmu czy znieważania ze względu na narodowość, rasę albo wyznanie. Wprowadzono istotny bezpiecznik.
Jeżeli mamy kontrowersyjny wpis, mem, grafikę, wypowiedź polityczną czy materiał historyczny, którego ocena zależy od kontekstu, ostatecznie przed blokadą ma rozstrzygać sąd I to jest bardzo dobry kierunek, bo inaczej można sobie wyobrazić sytuację, w której ktoś publikuje skrajnie bardzo ostrą opinię na temat migracji, jakiejś grupy narodowościowej. Możemy się z tą opinią całkowicie nie zgadzać, może być obrzydliwa albo dopiero, ale dopiero sąd powinien rozstrzygać, czy przekroczono granicę między legalną, nawet skrajną wypowiedzią czy przestępstwem. Wolność słowa chroni przecież również wypowiedzi, które nas drażnią czy bulwersują. Jednocześnie nie możemy zastosować takiej samej procedury do wszystkich treści. Tutaj pełna zgoda z przedmówcami.
Jeżeli w Internecie znajduje się materiał przedstawiający seksualne wykorzystywanie dzieci, państwo nie może prowadzić przez kilka tygodni dyskusji o tym kontekście. I tutaj zgłaszamy 2 poprawki. 1. Poprawka dotyczy artykułu 202 paragraf 3, 4 c kodeksu karnego. Obecny projekt przewiduje rygor natychmiastowej wykonalności decyzji między innymi dla groomingu oraz innych poważnych przestępstw seksualnych dotyczących dzieci, ale w szczególnym katalogu
Nie ma art. 202 3, 4 c, czyli między innymi rozpowszechniania czy prezentowania materiałów pornograficznych z udziałem małoletnich. Na ten problem zwracał również sprawę UODO, czyli Urząd Ochrony Danych Osobowych. Dlatego proponujemy, żeby również takie materiały znalazły się w katalogu decyzji natychmiast wykonalnych, czyli organ wydaje decyzję, materiał może zostać zablokowany od razu, bez czekania wcześniej na sąd. 2.
Poprawka jest konsekwencją pierwszej, czyli w zwykłym trybie platforma może mieć 14 dni na przedstawienie materiałów I dowodów. Przy spornej wypowiedzi można to zrozumieć, tak że trzeba ustalić cały kontekst, zebrać informacje, dać stronie, możliwość przedstawienia stanowiska, ale 14 dni na materiały w sprawie filmu czy zdjęcia przedstawiającego seksualne wykorzystywanie dziecka to zdecydowanie za długo, dlatego planujemy I proponujemy specjalny tryb dwudziestoczterogodzinny. Oczywiście to będzie od państwa posłów na komisji, a później już na sali sejmowej zależało, czy te poprawki znajdą uzasadnienie I będą przegłosowane. Natomiast namawiam, ponieważ myślę, że ten temat jest Dobrze. Tak dotkliwy I ogólny I ważny dla wszystkich.
Bardzo dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Zapraszam pan poseł Piotr Uściński, klub parlamentarny Rozwój Plus.
Piotr Uściński
Szanowna pani Marszałek, panie Ministrze, Wysoka Izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Rozwój Plus przedstawiam stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności I Nowoczesnych Technologii o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych, niektórych innych usług. Tak jak zostało już to dzisiaj powiedziane, projekt jest wdrożeniem dyrektywy unijnej DSA I powstał jako 2., 2. Podejście do tematu po pierwszym projekcie, który został zawetowany przez pana prezydenta Karola Nawrockiego. Pan prezydent słusznie zauważył, że tamten projekt był nadregulacją I to nadregulacją, która może uderzać w polskich obywateli I tak naprawdę rząd zreflektował się, przygotował te 2 projekty, który 1 jest bardziej czystą regulacją, tą która była zawarta w DSL-u I ten projekt, który jest nadregulacją, ale nie w każdym aspekcie ta nadregulacja jest jest niepotrzebna.
Ja myślę, że ten projekt zawiera bardzo dużo dobrych rozwiązań. Bardzo dziękujemy za to, że państwo pochylili się nad uwagami pana prezydenta I faktycznie wyszliście naprzeciwko tym uwagom. Na pewno w polskim systemie potrzebne jest możliwość, organy państwa muszą mieć możliwość szybkiego reagowania na treści przestępcze w Internecie. To jest, nie ulega najmniejszej wątpliwości jako ludzie, którzy codziennie przeglądamy Internet I napotykamy czasami treści, które są ewidentnie przestępstwem, tutaj musi państwo szybko reagować I to są dobre rozwiązania. Oczywiście można mieć wątpliwości I trzeba mieć wątpliwości w tych momentach, kiedy tak jak powiedział to przedmówca, może nam się coś nie podobać, ale de facto to sąd powinien rozstrzygnąć czy została przekroczona granica przestępstwa czy nie, bo wolność słowa jest ważna I nie możemy jej w żaden sposób naruszać.
I oczywiście tutaj państwo wymieniliście w, w tym projekcie te przestępstwa, które mają podlegać na procedurze nakazowej, czyli będą organy uprawnione do tego, żeby nakazywać usunięcie tych treści I tam są wśród tych przestępstw zmienione bardzo ciężkie przestępstwa, typu właśnie pedofilia, typu prezentowanie małoletnim treści pornograficznych czy nakłanianie samobójstwa. No wiele takich bardzo ostrych rzeczy I tutaj bezwzględnie, bezwzględnie macie państwo rację, no ale też są są takie właśnie przestępstwa, które nie jesteśmy w stanie na 1. Rzut oka ocenić czy ono jest przestępstwem. Więc tutaj powinien rozstrzygać z pewnością sąd. Ja w imieniu klubu parlamentarnego Rozwój Plus deklaruję tutaj wsparcie dla tego projektu, ale też warto zaznaczyć, że ta poprawka zgłoszona przed chwilą przez przedmówcę też powinna być uwzględniona w tym projekcie.
I myślę, że powinniście państwo wyjść naprzeciwko tej poprawce, bo jest bardzo dobrym wsparciem tej ustawy. Dziękuję serdecznie.
Dorota Niedziela
Dziękuję. Zapraszam pan poseł Mirosław Adam Orliński, klub parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe, 3. Droga.
Mirosław Orliński
Szanowna pani Marszałek, Wysoka Izbo, szanowni państwo. W imieniu klubu parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawię nasze stanowisko odnośnie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. I rzeczywiście tak jak już tutaj było powiedziane, projekt dotyczy zapewnienia skuteczniejszych narzędzi do reagowania na nielegalne treści w Internecie, dostosowanie również polskiego prawa do przepisów unijnych, do tych wszystkich przepisów, które tak naprawdę coraz mocniej regulują to nasze funkcjonowanie w sieci. Także tutaj w tej izbie już wiele tego typu, tego typu projektów przyjmujemy, nad nimi procedujemy I to rzeczywiście także w ocenie mojego klubu zmierza w dobrym kierunku. Ten projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną również jest takim projektem.
Rada Ministrów przyjęła ten projekt, który przedłożył minister cyfryzacji. No I tak jak tutaj już było też powiedziane, te najważniejsze zmiany polegają na stworzeniu administracyjnej procedury, nakazywania, zablokowania dostępu do określonych nielegalnych treści w internecie. Jednocześnie projekt przewiduje mechanizm działający w drugą stronę, czyli użytkownik, którego legalna treść została niesłusznie usunięta lub zablokowana przez platformę, będzie mógł domagać się przywrócenia dostępu do tej treści. Projekt daje więc kompetencje do usuwania również tych szkodliwych, niepożądanych treści, ale także możliwość tutaj ubiegania się o ich przywrócenie. Wniosek o wydanie nakazu uniemożliwienia dostępu do nielegalnej treści będą mogli składać, tak jak jest w projekcie prokurator, policja, organy krajowej administracji skarbowej, osoba uprawniona z tytułu praw autorskich lub praw pokrewnych, usługobiorca czy użytkownik danej usługi internetowej.
Projekt wskazuje zamknięty katalog również tych przepisów karnych, które mamy tam wymienione, czyli chodzi o te wszystkie przestępstwa związane z przemocą, groźbami, handlem ludźmi na tle seksualnym, pornografii na odwoływanie do nienawiści, oszustwa, naruszeń praw autorskich I własności przemysłowej. To wydaje się z takiego punktu widzenia również funkcjonowania państwa, tych wszystkich zasad, tych rozwiązań, które zostały tutaj zapisane jak najbardziej zasadne, a celem tych zmian jest zapewnienie rzeczywiście skuteczniejszych narzędzi do reagowania na nielegalne treści w Internecie I bardzo dobrze tutaj w tej dyskusji to może wybrzmieć. Projekt dostosowuje właśnie to prawo polskie do rozwiązań obowiązujących w Unii Europejskiej. I także kompetencje, które tutaj mamy zostają podzielone pomiędzy 2 organy, czyli tak jak mamy zapisane pomiędzy przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji w odniesieniu do treści występujących na platformach udostępnianych właśnie w sieci I Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w odniesieniu do pozostałych treści. To pokazuje, że ten projekt jest rzeczywiście takim projektem, który dokonuje uporządkowania tych zapisów.
Dotyczy zapewnienia właśnie narzędzi do reagowania na nielegalne treści w internecie. Dobrze, że w tym kierunku rzeczywiście działamy. To pokazuje po tych wszystkich zmianach I z patostreamingiem I z tymi innymi zakazami, których tutaj dokonujemy, że zmierzamy w dobrym kierunku, aby tą całą sytuację uporządkować, żeby tych nielegalnych treści było jak najmniej. Jako klub parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popieramy ten rządowy projekt. Dziękujemy.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo I zapraszam pani poseł Joanna Wicha, klub parlamentarny Lewica.
Joanna Wicha
Szanowna pani Marszałek, wysoka izbo. Przenieśliśmy do Internetu zakupy, bankowość, pracę, naukę, kontakty z bliskimi I załatwianie spraw urzędowych. I wszystkie te rzeczy, choć dzieją się na ekranie, mają bardzo realne konsekwencje dla naszego życia poza nim. Ale razem z nimi do Internetu weszła też przestępczość. I tu, I, I tu tak samo szkoda ma realne konsekwencje poza ekranem.
Tylko obecnie raczej dla ofiary niż dla przestępcy. Skoro z równą uwagą traktujemy umowę zawartą przez Internet I przelew wykonany w aplikacji, to z równą powagą musimy traktować łamanie prawa, do którego dochodzi w sieci. Jeżeli coś jest nielegalne poza Internetem, nie powinno stawać się bezkarne tylko dlatego, że pojawiło się na ekranie. I właśnie dlatego Ministerstwo Cyfryzacji konsekwentnie porządkuje zasady funkcjonowania platform internetowych w Polsce. To nie jest nasze 1.
Podejście. Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało wcześniej 1 kompleksowy projekt wdrażający akt o usługach cyfrowych. Ustawa przeszła przez parlament, ale w styczniu została zawetowana przez prezydenta. Weto zatrzymało ustawę, ale nie zatrzymało problemu. Dlatego Ministerstwo Cyfryzacji wróciło z rozwiązaniami tym razem rozdzielonymi na 2 projekty.
1. Dotyczy przede wszystkim nadzoru nad rynkiem cyfrowym I ustanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej koordynatorem ds.
Rok. I to uchwaliliśmy pod koniec lipca, usług cyfrowych. Dzisiaj zajmujemy się drugim elementem tej reformy. Narzędziami, które pozwalają państwu skutecznie reagować na nielegalne treści w Internecie. I warto tutaj bardzo wyraźnie powiedzieć, czym ta ustawa nie jest.
Nie tworzymy prawa do usuwania z Internetu wypowiedzi tylko dlatego, że są kontrowersyjne, ostre albo komuś się nie podobają. Wolność słowa jest prawem obywatela I państwo ma obowiązek jej bronić. Ale wolność słowa to nie wolność od ponoszenia konsekwencji za łamanie prawa. Tą ustawą dajemy państwu konkretne narzędzie, możliwość wydania nakazu, który uniemożliwia dostęp do nielegalnej treści I nie prosimy platformy o uprzejme pochylenie się nad sprawą, tylko tworzymy procedurę, która pozwala skutecznie doprowadzić do tego, żeby treść łamiąca prawo przestała być dostępna. To jest zasadnicza zmiana filozofii.
Nie godzimy się na internet, w którym globalna korporacja jest silniejsza od państwa, a obywatel zostaje sam między przestępcą a regulaminem platformy. Jeżeli ktoś wykorzystuje internet do oszustwa, wyłudzenia czy innego przestępstwa, państwo ma mieć możliwość skutecznej reakcji. Przez lata technologia rozwijała się szybciej niż regulacje. Najwyższy czas ją dogonić, a być może przegonić. Nowoczesne państwo nie tylko przynosi usługi do Internetu.
Przenosi tam również prawa obywatela I jego bezpieczeństwo. I to kierunek, który lewica konsekwentnie realizuje w Ministerstwie Cyfryzacji. Technologia ma służyć ludziom. Wielkie platformy mają respektować prawo, a obywatel ma wiedzieć, że również w Internecie stoi za nim państwo, które potrafi go skutecznie chronić. Cały klub parlamentarny lewicy zagłosuje rzecz jasna za, za I zachęcam do tego wszystkich pozostałych posłów I posłanki.
Bardzo dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Zapraszam pan poseł Bartłomiej Pejo, klub parlamentarny Konfederacja. Nie ma pana posła. Zapraszam pan poseł Łukasz Osmolak, klub parlamentarny Polska 2050.
Łukasz Osmalak
Pani Marszałek, panie Ministrze, Wysoka Izbo, szanowni obywatele, Wolność. Myślę, że tak bardzo każdy z nas przyzwyczaił się do tego słowa wolność I tak bardzo ta wolność jest obecna w życiu każdego z nas, że chyba powolutku przestaliśmy sobie już z tego zdawać sprawę I przestaliśmy na to zwracać uwagę. Tymczasem nasze życie na przestrzeni ostatnich lat zmieniło się tak bardzo mocno, bo przecież kiedyś wszyscy chodziliśmy do banku, dzisiaj może nie wszyscy, ale bardzo często większość z nas używa bankowości elektronicznej. Kiedyś każdy z nas, kto prowadził firmę, prowadził tą firmę na rynku. Dzisiaj bardzo często nasze firmy przeniosły się do tej przestrzeni internetowej, niejednokrotnie funkcjonują tylko I wyłącznie w Internecie.
Kiedyś nasze życie towarzyskie prowadziliśmy tylko I wyłącznie na prywatkach, na różnych spotkaniach. Dzisiaj tak naprawdę spora część tego życia towarzyskiego odbywa się na różnych platformach internetowych, Facebookach, Instagramach I tak dalej I tak dalej. Myślę, że to słowo wolność jest o tyle ważne, że ono pokazuje, jak bardzo potrafimy szanować się wzajemnie. Dlatego tak bardzo ważne jest to, abyśmy o tej wolności też zaczęli mówić, zaczęli z niej właściwie korzystać w kontekście naszego funkcjonowania w Internecie, w tej przestrzeni wirtualnej. Po to właśnie jest DSA.
Po to, aby te przepisy, to prawo, które funkcjonuje na co dzień w naszym życiu poza Internetem, żebyśmy mogli je również zaimplementować I stosować w Internecie. No bo dzisiaj, jeżeli wyjdziemy gdzieś na zewnątrz, wyjdziemy gdzieś na ulicę, zaczniemy na kogoś krzyczeć, zaczniemy mówić w kierunku niego jakieś inwektywy, obrażać go, no to możemy zostać pociągnięci do odpowiedzialności. W Internecie bardzo często różne osoby, które w sposób negatywny z tej wolności korzystają, wykorzystują to po to, żeby robić innym ludziom krzywdę. I właśnie również między innymi po to jest konieczna ta zmiana prawa. Ale ta zmiana prawa jest też potrzebna dlatego, że dzisiaj w internecie my jako pojedyncze osoby, jako maluczcy, nie mamy prawie żadnych szans w walce z dużymi korporacjami.
Dzisiaj duże korporacje blokują nasze treści, jeżeli tylko chcą, w zasadzie nawet nie muszą nam powiedzieć, jakiego powodu to robią. I my jako obywatele jesteśmy bezsilni. Również po to jest potrzebne DSA, żeby również taką zmianę wprowadzić. Ale jest jeszcze 1 rzecz, o której chciałem powiedzieć, w związku z powyższym chciałem pani marszałek, na pani ręce złożyć poprawkę. To będzie poprawka, która rozszerzy ten katalog przestępstw, który jest zawarty w ustawie, o przestępstwa związane z pornografią dziecięcą.
To jest dokładnie w artykule 1 w punkcie czwartym I w artykule 11 m w ust 3 dodanie paragrafu... Artykułu 202, paragrafu 3 do 4 c. To jest właśnie ten paragraf, który mówi o pornografii dziecięcej właśnie po to, żeby DSA, żeby nasza ustawa była jeszcze bardziej skuteczna I żeby ci wszyscy, którzy parają się tak obrzydliwą rzeczą jak pornografią dziecięcą, mogli być bardzo często, bardzo szybko wyjaśniani I aby te treści mogły być sposób błyskawiczny blokowane. Polska 2050 będzie oczywiście popierała prace nad tym projektem ustawy, a ja w tym momencie na ręce pani marszałek składam poprawkę, o której przed chwileczką powiedziałem. Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo panie pośle. Zapraszam pan poseł Jarosław Zahajko, Koło Poselskie Demokracja Bezpośrednia. No niemożliwe. Nie ma pana posła Zahajka? No nie ma.
Zapraszam pan poseł Sławomir Ćwik, klub parlamentarny Centrum. Nie ma pana Posła. Zapraszam pan poseł Bartłomiej Pejo, klub parlamentarny Konfederacja.
Bartłomiej Pejo
Szanowna pani marszałek, wysoka izbo, rząd znowu popełnia ten sam błąd. Zamiast wdrożyć przepisy wynikające z przepisów unijnych, bez dodatkowych krajowych regulacji, tak jak to często państwo zapowiadaliście, że będziecie stosować tą zasadę UE plus 0, to oczywiście proponujecie państwo dociskanie śruby, znacznie dalej idące niż proponuje to sama Unia Europejska. Tak w przypadku wdrażania rozporządzenia dotyczącego kryptowalut I tak samo jest z przepisami prezydencymi DSA. Prezydent wypowiedział się jasno w tej sprawie, nie ma zgody na dodatkowe przepisy, dające urzędnikom nadmierne prawa do blokowania treści. Rząd nic sobie oczywiście z tego nie robi, składa bliźniaczy projekt, bo znów, tak, taka nawalanka polityczna jest ważniejsza od stabilizacji przepisów I stworzenia dla rynku jasnej sytuacji prawnej.
Dlatego bez sensu po raz kolejny dyskutować o tych samych szkodliwych przepisach, które są otworzeniem drzwi do nadużyć. Składamy jednak poprawki jako Konfederacja, które mają cywilizować ten projekt. No I apelujemy, nie nie przepychajcie państwo ustawy, która I tak nie otrzyma najprawdopodobniej podpisu prezydenta. Proponujemy usunięcie przepisów dających organom państwa prawo do wydawania wobec dostawców usług pośrednich nakazów blokowania oraz nakazów przywracania dostępu do treści. Sam resort cyfryzacji przecież przyznaje, że te przepisy nie są konieczne I nie wynikają z z prawodawstwa unijnego.
Skoro są to przepisy kontrowersyjne, to należy je skasować. Dodajemy także wiele praktycznych przepisów dotyczących doręczania pism, praw podmiotu umieszczającego treści w Internecie do udziału w postępowaniu sądowym, czego nie zagwarantował niestety ustawodawca. Projekt w obecnym brzmieniu nie zawiera także przepisu, który jednoznacznie określałby zakres terytorialny stosowania przepisów projektowanego rozdziału 2 a ustawy. W konsekwencji może powstać wątpliwość, czy przepisy dotyczące nadzoru nad dostawcami usług pośrednich, w tym możliwości wydawania nakazów, blokowania I przywracania treści, odnoszą się wyłącznie do usługodawców ustanowionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też mogłyby być interpretowane szerzej wobec podmiotów zagranicznych świadczących usługi na rzecz użytkowników w Polsce. Składamy także poprawkę ograniczającą ryzyko ingerencji w konstytucyjną wolność prowadzenia działalności politycznej, o której mowa w artykule jedenastym ustęp 1.
Konstytucji Rzeczypospolitej. Nie chcemy, by pod płaszczykiem bezpieczeństwa w sieci zakończyć swobodę wyrażania poglądów I otworzyć państwu drzwi do przesuwania granic, ograniczania debaty. Stop cenzurze I składam poprawkę pani marszałek. Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Na tym zakończyliśmy wysłuchanie oświadczeń w imieniu klubów I kół. Przechodzimy do serii pytań. Zapisanych mam 10 osób do pytań. Czy ktoś z państwa posłów jeszcze chce się zapisać?
Nie widzę, zamykam listę I jako 1. Zapraszam pan poseł Witold Tumanowicz, klub parlamentarny Konfederacja. Nie ma pana posła, pani poseł Anna Gembicka, nie ma pani poseł, pani poseł
Czechach, nie ma pani poseł. Pani poseł Maria Wioletta Kulpa, nie ma pani poseł. Pani poseł Bożena Lisowska, nie ma pani poseł. Pani poseł Urszula Koszutska, nie ma. Pan poseł Marcin Józepaciuk, poseł niezrzeszony.
Marcin Józefaciuk
Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Ja mam kilka pytań. Dlaczego regulator natychmiastowej wykonalności obejmuje czyny z artykułu 200 200 a I 200 b kodeksu karnego, ale pomija 202 paragraf 3 do 4 c dotyczący między innymi produkowania I rozpowszechniania materiałów z seksualnym wykorzystaniem dzieci czy rząd poprzez uzupełnienie tego katalogu I poprawki. Jaki będzie rzeczywisty czas od zgłoszenia treści do jej zablokowania, skoro platforma może mieć do czternastu dni na przekazanie materiałów, a dopiero później rozpocznie się termin dwóch siedmiu albo dwudziestu 1 dni na decyzję. Jak zostanie zabezpieczony adres zamieszkania osoby składającej wniosek, szczególnie ofiary stokingu, przemocy domowej lub publikacji intymnych materiałów?
Czy powstanie prosty I dostępny formularz oraz możliwość uzyskania pomocy przy składaniu wniosku oraz dlaczego Rzecznik Praw Dziecka nie został wskazany jako podmiot uprawniony do złożenia wniosku, a stosownie do, a stosowania artykułu 31 kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego udziału organizacji społecznych zostało wyłączone. Dziękuję. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo panie pośle. Zapraszam pani poseł Małgorzata Pempek, klub parlamentarne Koalicja Obywatelska.
Jak to jest
Małgorzata Pępek
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Przedstawiony projekt ustawy należy ocenić pozytywnie w sprawach dotyczących nielegalnych treści. W Internecie potrzebujemy przede wszystkim jasnych zasad, sprawnego działania I realnej ochrony prawnej. I właśnie te elementy znajdują się w proponowanych rozwiązaniach. Dzisiaj szczególnie liczy się czas, dlatego dobrze, że przepisy te nie pozwalają, aby takie sprawy przeciągały się bez końca I przewiduje się 7 dni na wydanie decyzji, a gdy z wnioskiem występuje policja lub prokurator zaledwie 2 dni.
To rozsądne połączenie szybkości, skuteczności I ochrony praw użytkowników, dlatego ten projekt zasługuje na poparcie. W artykule 11 c projekt przewiduje, że osoby rozpatrujące wnioski nie mogą należeć do partii politycznej, ani publicznie manifestować poglądów politycznych. Proszę o odpowiedź na pytanie, jak w praktyce ma być weryfikowane spełnienie tego konkretnego wymogu. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Zapraszam pan poseł Jarosław Sachajko. Nie widzę pana posła, Henryk, pan poseł Henryk Szopiński, klub Parlamentarnej Koalicji Obywatelskiej.
Henryk Szopiński
Dziękuję bardzo. Pani Marszałek, panie ministrze, wysoka izbo. Bezpieczeństwo obywateli w Internecie staje się dziś jednym z najważniejszych wyzwań. Posłużę SMS-y I e-maile podszywające się pod banki, urzędy czy firmy kurierskie, linki prowadzące do fałszywych stron płatności, wyłudzanie danych I haseł, fałszywe oferty inwestycyjne czy próby przejęcia kont bankowych to zagrożenia, z którymi Polacy spotykają się coraz częściej. Szczególnie narażeni są seniorzy oraz osoby mniej obeznane z nowymi technologiami.
Przy czym oszuści wykazują się ogromną pomysłowością I determinacją. Nieustannie zmieniają metody działania I wykorzystują nowe technologie. Panie ministrze, czy projekt pozwoli realnie I skutecznie reagować na tego rodzaju internetowe oszustwa I lepiej chronić obywateli przed ich skutkami, czy będziemy musieli dalej pracować I proponować następne rozwiązania? Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Zapraszam pani poseł Lidia Czecha, klub parlamentarny Prawo I Sprawiedliwość.
Lidia Czechak
Szanowna pani marszałek, panie ministrze, ja mam 2 pytania do tego projektu. Panie ministrze, pod hasłem walki z nielegalnymi treściami rząd tworzy jednak mechanizmy umożliwiające ingerowanie w treści publikowane w Internecie. Jakie konkretne zabezpieczenia przewidziane, aby nowe przepisy nie stały się narzędziem arbitralnego blokowania legalnych wypowiedzi, zwłaszcza treści krytycznych wobec rządu, debaty politycznej czy publicystyki? Kto I według jakich jednoznacznych kryteriów będzie rozstrzygał, gdzie kończy się legalna, choć niewygodna wypowiedź, a zaczyna treść podlegająca blokowaniu. I jeszcze pytanie, walka z rzeczywiście niejagalnymi treściami w internecie jest potrzebna, ale nie może odbywać się kosztem konstytucyjnej wolności słowa.
Dlaczego rząd, zamiast skoncentrować się przede wszystkim na ściganiu sprawców przestępstw w Internecie, wprowadza rozwiązania pozwalające na ograniczenie dostępu do treści? Czy minister może zagwarantować dzisiaj Polakom, że po wejściu tej ustawy w życie żaden legalny materiał prasowy, komentarz polityczny czy krytyczna wobec władzy publikacja nie zostanie usunięta lub zablokowana w ramach nowych procedur. Dziękuję.
Wioletta Kulpa
Dziękuję bardzo. Zapraszam pani poseł Wioletta Maria Kulpa, klub parlamentarnych Prawo I Sprawiedliwość. Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił wątpliwości konstytucyjne, a 1. Prezes Sądu Najwyższego ostrzegł, że projekt może przenieść więcej szkody wolności słowa I prasy niż pożytku.
Sam rząd przyznaje, że procedura ta nie wynika bezpośrednio z DSA. Dlaczego legalności wypowiedzi, satyry albo materiału dziennikarskiego ma najpierw rozstrzygać organ administracji, a nie niezależny sąd? Jakie zabezpieczenie uniemożliwi zablokowanie całej domeny powodu jednej treści I pozbawienie odbiorców dostępu do setek legalnych treści? Jak autor ma realnie przedstawić dowody I kontekst wypowiedzi w postępowaniu trwającym zaledwie 2 dni? Dziękuję bardzo.
Dziękuję, zapraszam pan poseł Witold Tumanowicz, klub parlamentarne Konfederacja.
Witold Tumanowicz
Marszałek, z KAISBO. Mam pytanie, dlaczego w projekcie nie określono jednoznacznie, czy nowe przepisy dotyczące blokowania I przywracania treści mają zastosowanie wyłącznie do dostawców usług pośrednich ustanowionych w Polsce, bo taki stan rzeczy może doprowadzić do wątpliwości w odniesieniu do zagranicznych dostawców usług. Dlaczego tak jest? Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję. Jako ostatnią zapraszam pani poseł Urszula Koszucka, klub parlamentarnej Koalicja Obywatelska.
Urszula Koszutska
Szanowna pani Marszałek, panie Ministrze, wysoka Izbo. Rozwój I zdrowie psychiczne polskich dzieci nie mogą być zakładnikami wet prezydenta Nawrockiego. Mam tutaj na myśli nie tylko dzisiejszą procedowaną ustawę, ale także zawetowaną wcześniej edukację zdrowotną. Polska jest jednym z ostatnich krajów bez ochrony dzieci w necie. Potrzebujemy prawa, które umożliwi w naszym kraju ochronę dzieci przed treściami niedostosowanymi do ich wieku rozwojowego, bo dziś polski nastolatek, klikając bez problemu, znajdzie treści mające negatywny wpływ na jego bezpieczny rozwój, takie jak nawoływanie do zachowań destrukcyjnych, samookaleczeń, uzależnień, przemoc, zaburzeń odżywiania, a nawet pornografię.
I tu nie chodzi, szanowni państwo, o wolność słowa, jak to prezentuje opozycja. Chodzi o ochronę małoletnich, bo do dzieci docierają treści, które niszczą ich mózgi, psychikę I rozwój emocjonalny. W USA meta płaci 1000000000 za uzależnienie dzieci, a my mamy weto prezydenta. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo I jeszcze pani profesor Bożena Lisowska, Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska.
Bożena Lisowska
Pani Marszałek, Wysoki Sejmie. Rozpatrujemy rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Obecnie obowiązująca ustawa z 2000 drugiego roku nie zawiera szczególnej procedury nakazowej dotyczących, dotyczącej nielegalnej treści, nielegalnych treści w internecie. Procedowany projekt wprowadza krajową procedurę blokowania nielegalnych treści w internecie oraz nakazy usuwania ograniczeń nałożonych przez dostawców hostingu. Artykuł 1.
Tworzy rejestr domen wykorzystywanych do rozpowszechniania nielegalnych treści I zobowiązuje operatorów telekomunikacyjnych do zablokowania dostępu w ciągu 48 godzin I odpisu oraz sądową kontrolę zapewnienia stronie sprzeciwu. To bardzo potrzebny projekt I bardzo się cieszę, że go procedujemy w Sejmie. Czy minister przewiduje etaty dla prezesa UKE do prowadzenia rejestru domen, który wynika z artykułu 11 n?
Dorota Niedziela
Na tym zakończyliśmy serię zadawanych pytań, a na wszystkie państwa pytania odpowie sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, pan minister Michał Gramatyka. Zapraszam panie ministrze.
Michał Gramatyka
Szanowna pani marszałek, panie posłanki, panowie posłowie. Najwyższy czas, najwyższy czas, żeby administracyjnie ograniczyć wszechwładze platform społecznościowych, chociaż one już dawno przestały być społecznościowe. W zasadzie powinniśmy mówić algorytmicznych kanałów reklamowych, dlatego że dzieją się sytuacje, wydarzają się rzeczy, które powodują, że w imię zarabiania pieniędzy właścicieli takich wielkich przedsięwzięć medialnych, właścicieli Big Techów, ceną za ich dochody jest zaangażowanie, są nasze emocje, jest mowa nienawiści, jest depresja wśród najmłodszych, są gigantyczne problemy wychowawcze, a wszystko dlatego, że w tym świecie cyfrowym nie ma żadnych zasad.
Wróć. Te zasady byłyby, gdybyśmy mieli do czynienia z odpowiedzialną decyzją prezydenta Rzeczypospolitej, dlatego że przecież Sejm I Senat uchwalił polską implementację DSA, Digital Services Act, ale niestety pan prezydent odmówił podpisania tej ustawy. Bardzo dziękuję za tę dyskusję, w szczególności bardzo dziękuję za wystąpienia posłów I posłanek opozycji. Te, w których wskazujemy na potrzebę uchwalenia takiego prawa. Te, w których wskazywana jest potrzeba wypracowania zasad, na mocy których polskie państwo będzie mogło stanąć za polskimi internautami.
W których polskie państwo będzie w stanie zareagować na sytuację, kiedy na przykład znika bezpowrotnie mój wpis w Internecie I ja nie mam się do kogo odwołać, dlatego że odwołanie, które składam na tej czy innej platformie, jest rozpatrywane przez algorytm sztucznej inteligencji. Dostaję jakąś zdawkową, lakoniczną odpowiedź I w zasadzie mogę dalej pisać na Berdyczów, bo nad tą platformą już nikogo nie ma, już nie ma żadnej instancji odwoławczej. Bardzo dziękuję za uhonorowanie inicjatyw podejmowanych przez polskich obywateli, od choćby takich inicjatyw, które zmierzają do ograniczenia oszukańczych reklam, tak zwanego scamu, na takiej czy na innej platformie. To jest ogromny problem. Problem dotyczący w szczególności osób rozpoznawalnych w środowisku publicznym.
Wykorzystywania ich tożsamości, ich obrazów niezgodnie z ich wolą. Reklamowania usług, które często nie istnieją albo prowadzą gdzieś na rubieże Internetu, na manowce uczciwości. Kilkanaście do dwudziestu procent zysków platform społecznościowych, tak się szacuje, może pochodzić z takich właśnie oszukańczych reklam. Najwyższy czas to zmienić. Unia Europejska wprowadziła te zasady jeszcze w 2000 dwudziestym czwartym roku.
Polska, Cypr, Portugalia, Hiszpania I Czechy są wśród tych kilku państw, w które jeszcze Digital Services Act do swoich systemów prawnych nie zdążyły zaimplementować. To bardzo dobre I odpowiedzialne podejście wszystkich z państwa, którzy pracują nad tym przedłożeniem. Wypracowanie katalogu czynów zabronionych w odniesieniu, do których będą możliwe do podejmowania decyzje administracyjne. Ale to nie jest istota DSA. Istotą DSA jest danie szansy użytkownikowi Internetu, żeby on nie był sam w tym Internecie, żeby za nim stał autorytet państwa, żeby odwrócić tę sytuację, z którą mamy do czynienia dzisiaj, kiedy algorytm, kod, program komputerowy decyduje o tym, co może się w Internecie pokazać, a czego w Internecie być nie powinno.
W szczególności dziękuję Komisji Innowacyjności, Cyfryzacji I Nowych Technologii za, za pracę nad tym projektem. Bardzo dziękuję za złożone poprawki. To odpowiadając między innymi na pytanie pana posła Józefa Ciuka, który właśnie wywołał ten temat, temat tak zwanego SISAM, czyli materiałów obrazujących seksualne wykorzystywanie małoletnich. Tak, takie poprawki zostały złożone, pochodzą z dwóch środowisk, 1 opozycyjne, 2. Koalicyjne.
Rzeczywiście o te poprawki apelował Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych I te poprawki będą rozpatrywane na najbliższym posiedzeniu komisji. Odpowiadając na pytanie pana posła Szopińskiego, tak, to narzędzie prawne umożliwi realne I skuteczne reakcje państwa w odniesieniu do przestępstw, które pojawiają się w cybersferze, przestępstw, które pojawiają się w Internecie, bo idea całego Digital Services Act jest bardzo prosta. To, co jest nielegalne w prawdziwym świecie, powinno być nielegalne w świecie cyfrowym I w zasadzie można by na tym poprzestać. Kto z nas wyobraża sobie Polkę, Polaka, kogokolwiek idącego krakowskim przedmieściem I nawołującego na przykład do nienawiści rasowej? Przecież momentalnie taka osoba wejdzie w kontakt z organami ochrony porządku prawnego, czy to zadenuncjowana przez kogoś, kto widzi takie zdarzenie, czy to z inicjatywy policji.
Takich rzeczy po prostu robić nie wolno, a w Internecie one uchodzą. Uchodzą na tej czy innej platformie I jakakolwiek reakcja jest niemożliwa, dlatego że nie istnieją narzędzia prawne. Odpowiadając na pytanie pani posłanki Czechak, nie, te narzędzia nie służą do blokowania legalnych wypowiedzi. Tutaj jest enumeratywny katalog czynów zabronionych, w odniesieniu do których decyzje administracyjne mogą być podejmowane. I tylko w ten sposób I tylko za zgodą sądu I te terminy są skrócone tylko wtedy, kiedy chodzi o dobro małoletnich.
To jest bardzo mocno zarysowane I bardzo mocno nakreślone, kiedy dana treść z Internetu może zniknąć. Nie umknęło mi również pytanie, pytanie niezawodnej pani posłanki pępek. W jaki sposób będziemy sprawdzać przynależność partyjną? Otóż nie, nie będziemy jej sprawdzać. Po prostu będziemy bazować na oświadczeniu, tak jak jest to w wielu innych relacjach prawnych, kiedy przynależność partyjna ogranicza nam możliwość starania się o ten czy inny urząd I państwo po prostu bazuje na zaufaniu do swojego obywatela poprzez przedłużenie takiego czy innego oświadczenia.
Jeszcze raz bardzo dziękuję za za za za całą dyskusję. Liczę na to, że zaproponowane przez państwa posłów poprawki zostaną przyjęte na komisji. No I liczę przede wszystkim na to, że ta ustawa rozdzielona na 2 prawne, 1 wskazujący rzeczywiście władze uprawnione do podejmowania decyzji, ale 2. Pokazujący, jakie treści, jakie nielegalne treści powinny budzić reakcję państwa, że te 2 ustawy zostaną przez pana prezydenta podpisane. Tego prawa nam po prostu potrzeba.
Tego prawa potrzeba, żeby zaprowadzić w Internecie cywilizowane reguły. Tam, gdzie jest dzisiaj Dziki Zachód, tam powinno pojawić się Prawo I Sprawiedliwość, nie rozpisane dużymi literami. Prawo, takie normalne prawo I sprawiedliwość. Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję panie ministrze, zamykam dyskusję. W związku z tym, że w czasie drugiego czytania zgłoszono do przedłożonego projektu ustawy poprawki I Marszałek Sejmu kieruje ten projekt ustawy ponownie do Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności Nowoczesnych Technologii w celu przedstawienia sprawozdania. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu piątego porządku dziennego. Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy, kodeks spółek handlowych oraz ustawy o zmianie ustawy, kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw, druki nr 2737200 e e 851. Proszę panią poseł Magdalenę Małgorzatę Kołodziejczak o przedstawienie sprawozdania Komisji.
Bardzo proszę pani poseł.
Magdalena Kołodziejczak
Pani marszałkini, Wysoka Izbo. Marszałek Sejmu w dniu 16 lipca bieżącego roku na podstawie stosownych przepisów regulaminu Sejmu skierował rządowy projekt zmiany przepisów dotyczących zmiany przepisów w sprawie kodeksu spółek handlowych pod obrady komisji nadzwyczajnej do regulacji kodyfikacyjnych. Komisja nadzwyczajna do spraw zmiany w kodyfikacji po rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 30 lipca jednogłośnie pozytywnie przyjęła zaproponowane zmiany. Dodam, że proponowane zmiany mają usprawnić funkcjonowanie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, mają ograniczyć koszty ich funkcjonowania, zastępując niektóre dokumenty papierową formą elektroniczną. Warte podkreślenia jest fakt, że zmiany te nie są obligatoryjne.
W związku z powyższym Komisja wnosi o przyjęcie przez wysoką inne... Przepraszam, w związku z powyższym Komisja wnosi o przyjęcie przez wysoką izbę przedstawionych zmian. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Pani poseł sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół. Otwieram dyskusję I jako 1. Zapraszam pan poseł Zdzisław Gawlik, klub parlamentarny Koalicja Obywatelska.
Zdzisław Gawlik
Szanowna pani, szanowna pani marszałek, panie posłanki, panowie posłowie. Chciałem przedstawić stanowisko klubu parlamentarnego Koalicja Obywatelska do projektowanej ustawy o zmianie ustawy kodeks spółek handlowych oraz ustawy o zmianie kodeks spółek handlowych oraz niektórych ustaw opatrzonych drukami 27 37 I następnie 28 51. Jeżeli chodzi o porównanie tych dwóch proponowanych aktów prawnych, to jest zmiana jedynie o charakterze terminologicznym, która wcale nie zmienia pierwotnej intencji ustawodawcy I zachowuje te zamiary, które były podjęte w tej ustawie. Jeżeli chodzi o projektowaną ustawę, to jest to dość po prostu niewiele przepisów,
Liczy ta ustawa projektowana 4 artykuły. Generalnie te przepisy tej ustawy są dedykowane spółce z ograniczoną odpowiedzialnością I nie ulega wątpliwości, że te zmiany mieszczą się w charakterze czy w grupie tak zwanych zmian o charakterze deregulacyjnym. Proponowane zmiany eliminują zbędny formalizm, jaki po prostu do tej pory obowiązuje w odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Konsekwencją wyeliminowanego formalizmu jest także wyeliminowanie pewnych zbędnych kosztów, które do tej pory były ponoszone z uwagi na wykorzystanie tych dotychczasowych form komunikowania się wspólników ze sobą I spółki ze wspólnikiem, wspólników, a mianowicie był to list polecony czy wersja papierowa, czy też po prostu przesyłka kurierska. Po 3., jeżeli chodzi o projektowaną ustawę, ona ułatwia wymianę informacji, pozwalając wykorzystać te technologie, które są dostępne nam wszystkim w dwudziestym pierwszym wieku.
Kolejny jak gdyby walor tej ustawy polega na tym, że uwzględnia ona autonomię spółek I wspólników w zakresie podejmowania działań zmierzających do wzajemnego komunikowania się ze sobą. Projektowane zmiany są prawem dla wspólników I spółki, a nie żadnym obowiązkiem, czyli to wspólnicy zdecydują czy zechcą tych z tych udogodnień, których ta zmiana im przynosi, skorzysta czy też ewentualnie z niej nie korzystają. Kolejna sprawa, projektowany akt prawny szanuje prawo do podwyższenia wymagań formalnych, jakie w danej spółce mogłyby być zastosowane przez wspólników. Czyli wracając do poprzedniego zdania, jest to prawo, a nie obowiązek I wspólnicy korzystają w przyznanej im autonomii, mogą podwyższyć wymagania formalne w stosunku do komunikowania się ze sobą I ze spółką. Kolejne, kolejny element, który warty jest zauważenia, jeżeli chodzi o projektowany akt prawny, że tak naprawdę ustawa ta porządkuje system, jeżeli chodzi o prawo korporacyjne w odniesieniu do spółek kapitałowych, bo tak naprawdę nie wiadomo z jakiego powodu pewne technologie, które są wykorzystywane w dwudziestym pierwszym wieku, były wykorzystywane w innych spółkach kapitałowych, a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została pominięta.
Czyli jak gdyby dostosowujemy I porządkujemy cały system prawny, jeżeli chodzi o, jeżeli chodzi o funkcjonowanie spółek kapitałowych I w żadnym razie ta zmiana zaproponowana w projektowanej ustawie nie pomniejsza bezpieczeństwa, z jakiego mogą korzystać I korzystają I spółka I wspólnicy z ograniczoną odpowiedzialnością. To ich decyzja osobista będzie powodowała, jaki proces komunikowania ze sobą przyjmą I czy po prostu pewne prawo do, czy po prostu podadzą do informacji spółki pewne dane ich indywidualne, które pozwolą na komunikowanie się spółki z nimi. Z tego powodu nie ma żadnych powodów, żeby być przeciwko tej ustawie, zatem jestem po prostu za tym w imieniu klubu parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej, żeby nadać tej ustawie, temu projektowi ustawy dalszy bieg. Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo panie kośle. Zanim przejdziemy do wystąpień klubowych, pozwólcie państwo, w imieniu swoim I państwa, powitam członków klubu Honorowego Dawców Krwi Solidarne Serce przy urzędzie gminy Wielopole Skrzyńskie. Jesteście z nami? Jesteście, pomachajcie, bo teraz kamery są zwrócone na was oraz członków Gminnego Koła Pszczelarzy w Wielopolu Skrzyńskim. I honorowi dawcy krwi I pszczelarze są dzisiaj z nami, a państwo przyjęliście na zaproszenie pani poseł Krystyny Skowrońskiej I pani poseł Joanny Frydrych.
Widzę, że pani poseł Joanna Frydrych jest z wami, a ponieważ to wyjątkowa, nie tylko aktywna, ale I doświadczona posłanka, to na pewno opowie wam na czym polega praca posła Rzeczypospolitej. Oprowadzi was po Sejmie, a wy będziecie mieć tylko same dobre wspomnienia z dzisiejszego zwiedzania Sejmu. Zapraszamy znów, szczególnie że jesteście przedstawicielami tak wyjątkowych organizacji, bo I honorowi dawcy krwi I pszczelarze. Coś dobrego I słodkiego. Serdecznie życzę miłego zwiedzania I zapraszam na na znów.
Sejm ustalił się w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego, a to już było, przepraszam, rozmarzyłam się z tym, z tymi pszczelarzami. Bardzo proszę, pan poseł Grzegorz Lorek, klub parlamentarny Prawo I Sprawiedliwość.
Grzegorz Lorek
Szanowna pani Marszałek, szanowni państwo, wysoka izbo. Tak jak już było już powiedziane, projekt dotyczy uproszczenia form zasad funkcjonowania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz losowania je do obrotu cyfrowego. Po okresie pandemii zaszły zmiany w prowadzeniu firm, spółek, działalności gospodarczej. Wiele działań z zakresu funkcjonowania przeszło do Internetu. Dzisiaj ta ustawa to porządkuje.
Do, do tego katalogu zostaje dopisana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Zmiany mają ułatwić prowadzenie firm w szczególności w sytuacjach, gdy wspólnicy kontaktują się zdalnie lub przebywają za granicą. Nowe przepisy ograniczają wymogi dotyczące papierów, dokumentów, podpisów, umożliwiają częste korzystania z formy elektronicznej. Nie maila, skanu dokumentów, w ogóle z łączy interaktywnych. Zmiany w funkcjonowaniu spółek zachodzą o wiele szybciej niż kilka lat Powinniśmy na nie odpowiadać I na nie reagować.
I tu, szanowni państwo, cieszę się, że ta ustawa jest, ale trochę, trochę wyleję dziegciu. Mianowicie słyszałem 3 lata temu o wielkim, wielkiej nowelizacji kodeksu spółek handlowych. No I co góra urodziła mysz? Ważna sprawa. Dobrze, że uregulowana, ale z całej, z całych tych trzech lat waszej pracy mamy niewielką nowelizację.
Ale tu chcę zaznaczyć, klub Prawa I Sprawiedliwości zagłosuje za tą ustawą, bo ona jest potrzebna. Dziękuję.
Speaker 107
Dziękuję bardzo. Zapraszam pan poseł Marek Jakubiak, klub parlamentarny Rozwój Plus.
Marek Jakubiak
Pani Marszałek, Wysoka Izbo, Rozwój Plus poprze tą ustawę. To jest ustawa, która zamyka się w zakresie ułatwiania życia przedsiębiorcom, a nie utrudniania. W związku z tym nie będzie tu większych problemów z poparciem. Ja przypominam sobie z własnej praktyki, że był kłopot jednak z wysyłaniem do wspólników zawiadomień, czekania na to wszystko, na zwrotki, na obecność. Teraz będzie dużo prościej I cieszy mnie bardzo, że Sejm jako władza ustawodawcza zajmować się zaczyna ułatwianiem życia przedsiębiorców.
Jako właściciel paru spółek z ograniczoną odpowiedzialnością chcę powiedzieć, że to jest bardzo dobry krok w dobrym kierunku.
Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję. Zapraszam pan poseł Mirosław Adam Orliński, klub parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe, 3. Droga.
Mirosław Orliński
Szanowna pani Marszałek, panie Ministrze, wysoka Izbo, szanowni państwo. W imieniu klubu parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawił nasze stanowisko odnośnie sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeks spółek handlowych oraz ustawy o zmianie ustawy kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. I rzeczywiście ten projekt, tak jak już tutaj mówili przedmówcy, jest projektem, który dokonuje pewnej deregulacji, dokonuje usprawnienia funkcjonowania, dostosowania również do tych realiów w ramach spółek handlowych, w ramach ich działania. To jest projekt, który już tak jak już było powiedziane, omawialiśmy, był on w porządku obrad naszej komisji. Rzeczywiście te wszystkie aspekty, które też zostały powiedziane dotyczące upraszczania zasad funkcjonowania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, dostosowanie je również do tego obrotu cyfrowego.
No widzimy także po tych wszystkich zmianach, które tutaj I pan minister sprawiedliwości przygotowuje w ramach tych działań I poszczególne resorty, że rzeczywiście wychodzimy naprzeciw tym oczekiwaniom I zmianom, które mają nam upraszczać. Przede wszystkim tą formę komunikacji, tą formę rozwiązywania tak naprawdę tego problemu z dokumentami papierowymi, podpisami, a umożliwiać mają częstsze korzystanie z formy elektronicznej, maila, skanu czy innej formy, która nam dokumentuje to. Projekt wpisuje się w to, czym mówił pan profesor Gawlik, czyli w te działania deregulacyjne rządu. Rzeczywiście I wcześniej w ramach Ministerstwa Gospodarki, teraz w ramach Ministerstwa Finansów I Gospodarki takie działania są podejmowane, one są ukierunkowane właśnie na tą deregulację, na takie podchodzenie bym powiedział sprawcze I upraszczanie życia na co dzień wszystkim osobom, które muszą tutaj w ramach tych zasad kodeksu spółek handlowych funkcjonować. Konkludując to wszystko jako klub parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popieramy ten projekt, jest on jak najbardziej zasadny I aby więcej takich projektów deregulacyjnych upraszczających funkcjonowanie tutaj w tym Sejmie się pojawiało.
Dziękuję.
Speaker 112
Dziękuję bardzo I zapraszam pan poseł Witold Tumanowicz, klub parlamentarny Konfederacji.
Witold Tumanowicz
Pani Marszałek, wysoka izbo. Ten projekt wprowadza kilka prostych zmian, które ułatwią funkcjonowanie spółek I ograniczą niepotrzebną papierologię. Dzisiaj wspólnik, który chce otrzymać zawiadomienia o zgromadzeniu drogą elektroniczną, musi wcześniej wyrazić na to pisemną zgodę. Projekt pozwala zrobić to w formie dokumentowej. Podobnie będzie z pełnomocnictwami do udziału w zgromadzeniu wspólników.
Zamiast obowiązkowej formy pisemnej wystarczająca będzie forma dokumentowa. To są rozwiązania szczególnie przydatne w sytuacji, gdy wspólnicy mieszkają za granicą albo po prostu na co dzień kontaktują się ze sobą zdalnie. Trudno dzisiaj znaleźć uzasadnienie dla wymagania papierowego dokumentu tam, gdzie tę samą sprawę można bezpiecznie I sprawnie załatwić elektronicznie. Co ważne, projekt zostawia też wspólnikom swobodę. Jeśli uznają, że w ich spółce potrzebne są bardziej rygorystyczne zasady, będą mogli zapisać się w umowie spółki.
To może nie jest wielka reforma, ale właśnie takich zmian potrzebują przedsiębiorcy. Mniej zbędnych formalności, prostsze procedury I przepisy dostosowane do tego, jak dzisiaj faktycznie prowadzi się działalność gospodarczą, dlatego konferencja będzie popierać te przepisy. Dziękuję.
Speaker 114
Dziękuję bardzo. Zapraszam pan poseł Rafał Kasprzyk, klub Parlamentarne Centrum.
Rafał Kasprzyk
Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo. W imieniu klubu Parlamentarnego Centrum przedstawiam stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie kodeksu spółek handlowych oraz ustawy zmieniającej kodeks spółek handlowych I niektóre inne ustawy. To jest projekt, który odpowiada na bardzo konkretny problem polskich przedsiębiorców, nadmiar formalności I przepisy, które nie nadążają za cyfrową rzeczywistością. Projekt upraszcza funkcjonowanie spółek, pozwala szerzej wykorzystywać komunikację elektroniczną. Dotyczy to między innymi zgód na elektroniczne zawiadomienie wspólników czy pełnomocnictw do udziału w zgromadzeniach.
To może wydawać się drobną zmianą, ale dla przedsiębiorcy każda zbędna procedura I każdy dodatkowy dokument I każda formalność oznaczają czas I koszty. I właśnie dlatego ten projekt jest ważny. Dla ludzi centrum państwo to dobry komfort życia I pracy. Dregulacja, proste podatki, tańsze państwo, czysta wody, woda I lasy, wolność w działaniu. Państwo ma wspierać aktywność obywateli, a nie jej przeszkadzać.
Przedsiębiorca powinien zajmować się rozwijaniem firmy, zatrudnianiem ludzi, inwestowaniem I konkurowaniem na rynku. Nie powinien tracić czasu na papierologię tam, gdzie można bezpiecznie zastosować rozwiązania cyfrowe. Nie oznacza to rezygnacji właśnie z bezpieczeństwa prawnego. Przeciwnie, projekt porządkuje przepisy I jasno określa, kiedy forma dokumentowa będzie wystarczająca, a kiedy umowa spółki może przewidywać bardziej rygorystyczne wymagania. To jest właśnie podejście, które reprezentuje centrum.
Wolność gospodarcza, mniej biurokracji, więcej logiki I więcej zaufania dla przedsiębiorców. Polska gospodarka potrzebuje dziś likwidowania barier, ale też prostszych I przewidywalnych zasad prowadzenia działalności gospodarczej. Będzie to z korzyścią dla polskiego państwa, polskich przedsiębiorców I w rezultacie dla wszystkich polskich obywateli. Dlatego klub parlamentarny Centrum popiera ten projekt.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo I zapraszam pan poseł Piotr Piotr Górnikiewicz, Klub Parlamentarny Polska 2000 e 50.
Piotr Górnikiewicz
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu parlamentarnego Polska 2050 wobec sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej zawartego w druku numer 2737200 e 851. Projekt ten to długo wyczekiwany przez przedsiębiorców powiew nowoczesności. Jego cel jest jasny I bliski naszym postulatom. To deregulacja, odbiurokratyzowanie oraz dostosowanie prawa spółek do realiów cyfrowej gospodarki dwudziestego pierwszego wieku.
Z perspektywy codziennego funkcjonowania setek 1000 polskich spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, a w ślad za przepisami ustawy również prostych spółek akcyjnych, obowiązujące do tej pory wymogi były anachronizmem. Wymóg posiadania papierowego dokumentu z odręcznym podpisem, by wspólnik mógł chociażby zgodzić się na otrzymywanie zaproszeń na zgromadzenie wspólników mailem, był sztuczną barierą. Podobnie w przypadku pełnomocnictw do udziału w zgromadzeniach. W czasach, gdy biznes prowadzimy zdalnie, a w polską gospodarkę angażują się partnerzy z całego świata, zmuszanie przedsiębiorców do przesyłania papierowych pełnomocnictw pocztą kurierską mijało się z celem I generowało niepotrzebne koszty. Rządowy projekt słusznie z tym kończy.
Wprowadzenie formy dokumentowej jako podstawowego standardu, czyli dopuszczenie chociażby zwykłego maila czy skanu to uelastycznienie procedur, które znacząco przyspieszy proces decyzyjny. Z okolic uważamy, Ministerstwo Sprawiedliwości brało właściwy kurs, odrzucając pokusę nadmiernego formalizmu przez lata polskie prawo, tworzone przy założeniu braku zaufania do przedsiębiorcy. Projektowana ustawa opiera się na wolności I autonami woli. Jeżeli wspólnicy danej spółki uznają, że forma dokumentowa to dla nich za mało, mają pewne prawo zapisać w umowie spółki surowsze wymogi. Państwo nie powinno jednak z góry narzucać wszystkim sztywnego papierowego gorsetu.
Z zadowoleniem przyjmujemy fakt, że już na wcześniejszym etapach prac projektodawca wsłuchał się w głos Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz ekspertów I usunął z projektu niejasne ogólnikowe wymogi nakazujące spółkom prowadzenie bliżej nieokreślonych działań weryfikacyjnych. Dzięki temu unikamy bałaganu interpretacyjnego. Klub Polska 2050 zawsze będzie popierał rozwiązania, które ułatwiają życie polskim firmom, zmniejszają koszty biurokracji I przenoszą nasze prawo w erę cyfrową. Dlatego z pełnym przekonaniem informuję, że nasz klub będzie głosował za uchwaleniem tego projektu ustawy w brzmieniu przedłożonym w sprawozdaniu komisji. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Na tym zakończyliśmy wystąpienia w imieniu klubów I kół. Przechodzimy do serii pytań. Mamy zapisane 7 osób do pytań. Czy ktoś z państwa posłów jeszcze chce się dopisać do listy?
Nie widzę, zamykam listę, ustalam czas na jedną minutę I zaczynamy. Pan poseł Witold Tumanowicz, klub Parlamentarne Konfederacje.
Witold Tumanowicz
Pani marszałek, KISB-u. W toku konsultacji zwracano uwagę, że projekt wprowadza jedynie punktowe zmiany dotyczące formy oświadczeń I pełnomocnictw, zamiast uregulować tę kwestię szerzej w kodeksie spółek handlowych. Podczas prac komisji również nie zdecydowano się na takie rozszerzenie projektu. Czy ministerstwo planuje takim razie kolejne zmiany, które ujednolicą te zasady również dla pozostałych typów spółek? Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Zapraszam pani poseł Lidia Czecha, klub parlamentarny Prawo I Sprawiedliwość.
Lidia Czechak
Pani marszałek. Panie ministrze, mam również 2 pytania do tego projektu ustawy. Panie ministrze, rząd przedstawia ten projekt jako kolejną deregulację I ułatwienie dla przedsiębiorców przede wszystkim poprzez odejście od części wymogów papierowych I szersze wykorzystanie komunikacji elektronicznej. Ale czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeanalizowało jednak, czy uproszczenia wymogów dotyczących dokumentów I podpisu nie zwiększy jednak ryzyka sporów pomiędzy wspólnikami, w szczególności dotyczących autentyczności składanych oświadczeń, daty ich złożenia oraz tego, kto rzeczywiście dokonał danej czynności, jakie konkretne zabezpieczenia przewidziane, aby deregulacja nie odbywała się jednak kosztem bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. I rząd przekonuje, że zmiany mają ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej, szczególnie w sytuacji, gdy wspólnicy kontaktują się zdalnie albo przebywają poza granicami Polski.
Ilu przedsiębiorców I ile spółek faktycznie skorzysta z proponowanych ułatwień I jakie konkretne oszczędności finansowe lub czasowe przyniesie ta ustawa? Czy rząd posiada wyliczenia pokazujące realny efekt gospodarczy tych zmian I czy też mamy do czynienia z kolejną ustawą przedstawianą jako wielką deregulację, której rzeczywiście wpływ na codzienne funkcjonowanie polskich przedsiębiorców będzie marginalny.
Dorota Niedziela
Dziękuję. Zapraszam pani poseł Wioletta Maria Kulpa, klub parlamentarne Prawo I Sprawiedliwość.
Wioletta Kulpa
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Projekt pozwala udzielić zwykłym mailem pełnomocnictwa do głosowania na zgromadzeniu wspólników. Tymczasem pełnomocnik może współdecydować o odwołaniu zarządu, podziale zysku, zmianie umowy spółki czy dochodzeniu roszczeń wobec członków jej organów. Forma dokumentowa nie wymaga ani własnoręcznego ani kwalifikowanego podpisu. Powstaje więc realne ryzyko podszycia się pod wspólnika I późniejszego podważania tych uchwał, które zostały podjęte.
Dlaczego zatem projekt nie określa minimalnego sposobu potwierdzenia tożsamości wspólnika, choć od jednego pełnomocnictwa może zależeć w przyjęciu kontroli nad całą spółką? Czy niezachowanie formy dokumentowej powoduje nieważność pełnomocnictwa, czy ma wyłącznie skutki dowodowe I dlatego ustawa nie rozstrzyga tego jednoznacznie. Kto poniesie odpowiedzialność, jeśli uchwała zostanie podjęta głosami osoby posługującej się pełnomocnictwem, którym jest nieuprawniony? Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Zapraszam pani poseł Bożenna Lisowska, Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska.
Bożena Lisowska
Pani Marszałek, Wysoki Sejmie. Procedowany rządowy projekt ustawy z druku 2 7 3 7 upraszcza formę zgód I pełnomocnictw w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością I prostych spółkach akcyjnych. Dotychczasowy wymóg pisemnej zgody na doręczenia elektroniczne był barierą dla wspólników, zwłaszcza tych pracujących zdalnie. Projekt dotyczy aż 634000 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz ponad czterech 1000 spółek akcyjnych. Najważniejszy mechanizm zapisano w artykule 238 paragraf 1.
KSH zgoda wspólnika na doręczenie zawiadomień w formie dokumentowej na przykład drogą mailową. Z kolei artykuł 243 pozwala umowie spółki przewidzieć pełnomocnictwo w tej samej formie, to ułatwienie zwłaszcza dla wspólników z zagranicznych. W praktyce oznacza to koniec z obowiązkiem drukowania, podpisywania I skanowania dokumentach dla setek 1000 firm. To
Bożena Lisowska
Oczekiwany projekt przez samych przedsiębiorców I jest kolejnym krokiem w racjonalnym odbiurokratyzowaniu prawa gospodarczego. A moje pytanie brzmi, jakie wytyczne Ministerstwo przekaże spółkom, by bezpiecznie wdrożyły pełnomocnictwa w formie dokumentowej z artykułu 243, paragraf 2.?
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo, zapraszam pan poseł Grzegorz Lorek, klub parlamentarne prawo I sprawiedliwość.
Grzegorz Lorek
Szanowna pani marszałek, szanowny panie ministrze, wysoka izbo. Rezygnacja z wymogów formy pisemnej lub kwalifikowanego podpisu na rzecz formy dokumentowej, na przykład escany, mind, bez sankcji nieważności, budzi obawy o ważność I weryfikowalność umocowań w sytuacjach konfliktowych. Przepisy generują potencjalne nadużycia. Czy Ministerstwo ma jakiś pomysł na rozwiązanie tego problemu, czy też przewiduje nowelizację w prawie tak, żeby ten aspekt przyszłości rozwiązać? Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo I zapraszam pan poseł Marcin Józef Adzioch poseł niezrzeszony.
Marcin Józefaciuk
Szanowna pani marszałek, wysoka izbo, projekt jest wart poparcia, jednak mam kilka pytań. Czy analizowano w jaki sposób w przypadku sporu będzie można jednoznacznie wykazać skuteczne wysłanie wspólnikowi zawiadomienia o zgromadzeniu pocztą elektroniczną? Czy rozważano jednoczesne uregulowanie odpowiedzialności wspólnika za aktualizację wybranego przez niego adresu poczty elektronicznej? Projekt pozwala udzielać pełnomocnictwa do udziału w zgromadzeniu wspólników w formie dokumentowej. Czy przeprowadzono analizę ryzyka podszywania się pod wspólnika albo posłużenia się pełnomocnictwem przesłanym bez jego wiedzy oraz czy po wejściu ustawy w życie Ministerstwo będzie monitorować liczbę sporów dotyczących prawidłowego zwołania zgromadzenia wspólników oraz prawidłowości udzielonych pełnomocnictw.
Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję. Zapraszam pani poseł Małgorzata Pempek, klub Parlamentarnej Koalicja Obywatelska.
Małgorzata Pępek
Pani Marszałek, Wysoki, bo przedłużona nowelizacja stanowi w mojej opinii konkretną odpowiedź na potrzebę ograniczenia zbędnego formalizmu w funkcjonowaniu spółek. Prawo powinno odpowiadać na sposób, jaki przedsiębiorcy rzeczywiście prowadzą dziś działalność, dlatego możliwość elektronicznego przekazywania zawiadomień czy łatwiejszego udzielania pełnomocnictw na odległość oznacza mniej zbędnych formalności, niższe koszty I sprawniejsze podejmowanie decyzji. Mamy więc do czynienia z deregulacją, która usuwa realne bariery, ogranicza koszty I pozwala przedsiębiorcom sprawniej funkcjonować, to kierunek, który zasługuje na poparcie. Projekt przewiduje możliwość posługiwania się formą dokumentową zarówno przy komunikacji ze wspólnikami, jak I przy pełnomocnictwach. Chciałam zapytać, czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie jednego spójnego standardu elektronicznego, potwierdzenia tożsamości wspólnika zamiast pozostawienia spółkom znacznej swobody w tym zakresie.
Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo pani poseł. I na państwa wszystkie pytania I wątpliwości odpowie sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, pan minister Arkadiusz Myrcha. Zapraszam panie ministrze.
Arkadiusz Myrcha
Dziękuję pani Marszałek, wysoka Izbo. Procedowany projekt ustawy zmieniający zasady udziału I zwoływania zgromadzenia wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością zawarty w kodeksie spółek handlowych jest kolejnym dowodem na to, że proces deregulacyjny przyjęty przez nasz rząd nie jest ani hasłem, ani nie był działaniem jednorazowym. To jest kolejna zmiana, która ułatwia funkcjonowanie naszym obywatelom, w tym przypadku wspólnikom spółek Z00. Już tego typu zmian, bardzo często punktowych, wskazywanych przez środowiska biznesowe, organizacje pozarządowe, już ponad, już około 200 tego typu zmian weszło w życie, kolejne są procedowane. Jeśli ktoś jest zainteresowany, to oczywiście odsyłam na stronę deregulacje gov p l, gdzie opisane są wszystkie zmiany, które są realizowane w ramach szeroko zakrojonej zmian, zmian w prawie.
Ta punktowa zmiana, o której dzisiaj mówimy I która zyskała poparcie wszystkich klubów parlamentarnych, jest ułatwieniem w funkcjonowaniu spółek Z00. Jak wspomniał tutaj pan profesor Gawlik, przedstawiając sprawę sprawozdanie z prac komisji, niczym nieuzasadnione jest dalsze utrzymywanie tych papierowych, archaicznych wymogów dla funkcjonowania wspólników spółek Z00. Którzy dla zwołania takiego zgromadzenia czy też udzielenia pełnomocnictwa muszą posługiwać się tymi tradycyjnymi, tradycyjnymi, papierowymi formami, czy też stosować korespondencję w postaci listów poleconych. Dzisiaj powszechnym standardem funkcjonowania na rynkach kapitałowych w obrocie gospodarczym jest stosowanie co najmniej, przynajmniej formy dokumentowej I poszukiwanie wszystkich elastycznych form komunikacji, w tym komunikacji zdalnej, więc wydaje się, że nie ma potrzeby utrzymywania obecnego stanu prawnego I właśnie pójście, pójście do do przodu. I to, to co równie istotne to to, że ta ustawa wprowadza pewne standardy o charakterze minimalnym, które oczywiście dają możliwość, aby w umowie spółki wspólnicy przewidzieli bardziej rygorystyczne rozwiązania, jeżeli chodzi o formę zwoływania tego zgromadzenia wspólników, czy też udzielania pełnomocnictw do udziału w takim zgromadzeniu, jeżeli tylko będzie taka wola I te zasady będzie można oczywiście regulować dowolnie na każdym etapie funkcjonowania spółek Z00.
To jest kolejna zmiana proponowana przez nasze ministerstwo, przyjęta przez rząd, która ułatwia funkcjonowanie zarówno przedsiębiorcom, tak jak wspomniałem, jak I innym osobom, które angażują się w obrót gospodarczy wykorzystując spółki Z00. Przypomnę zmiany, które już weszły w życie, jak chociażby możliwość dostępu do rejestrów sądowych, ksiąg wieczystych, rejestrów, Krajowego Rejestru Sądowego za pośrednictwem aplikacji mObywatel. Przypomnę o stosowaniu przepisów o elicytacji w postępowaniu komorniczym. Przypomnę o zmianach w zakresie umów na roboty budowlane I sprawniejszego zgłaszania podwykonawców w procesie inwestycyjnym. Przypomnę o zmianach w zakresie postępowania sądowo-administracyjnego, w zakresie chociażby zbliżonym do dzisiejszego przedmiotu, czyli stosowania czy wykorzystywania pełnomocnictw.
O tym, że dzisiaj za pośrednictwem aplikacji aplikacji API, czyli poprzez dostęp sieciowy można korzystać z danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Sądowym I tych tych kolejnych zmian w zakresie deregulacji można by wymieniać, można by wymieniać 1 po drugiej. Pani Marszałek, Wysoka Izbo, mam nadzieję, że tak jak dzisiaj podczas drugiego czytania, także podczas głosowania, niniejsza nowelizacja uzyska poparcie całej izby. Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo panie ministrze. Zamykam dyskusję. Do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań. Właściwie komisje przedłożyły sprawozdanie z rządowego, rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta, druki, 3000 e e 43. W związku z tym, że na podstawie art.
95e regulaminu Sejmu, Marszałek Sejmu podjął decyzję o uzupełnieniu porządku dziennego o punkt obejmujący rozpatrzenie tego sprawozdania. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 6 porządku dziennego, sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej I Rodziny o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Rządowym oraz Poselskim, Poselskich projektach ustawy o Asystencji Osobistej Osób z Niepełnosprawnościami, druki nr 1245933200 792. Proszę panią poseł Marię Ewę Nowak o przedstawienie sprawozdania Komisji. Bardzo proszę pani poseł.
Maja Nowak
Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo. W imieniu Komisji Polityki Społecznej I Rodziny mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie komisji o przedstawionych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Rady Ministrów oraz grupę posłów projektach ustaw o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, zawartych w drukach nr 316929000 933. Prace nad tymi trzema projektami rozpoczęły się w Sejmie w grudniu 2000 e 25 r. Od tego czasu Komisja Polityki Społecznej I Rodziny oraz specjalnie powołana przez nią podKomisja Nadzwyczajna odbyły łącznie 20 posiedzeń poświęconych ich rozpatrzeniu. Była
To długa, bardzo szczegółowa I momentami bardzo trudna praca. Wynikało to przede wszystkim z wagi ustawy, nad którą pracowaliśmy oraz z nowatorskiego charakteru systemu, który chcemy stworzyć, który tworzymy. Nie mówimy bowiem o kolejnej edycji istniejącego już programu, a podjęliśmy próbę stworzenia w Polsce zupełnie nowego systemowego rozwiązania w zakresie asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami. Rozwiązania, którego celem jest umożliwienie około stu tysiącom osób z niepełnosprawnościami, prowadzenie w miarę możliwości niezależnego życia zgodnie z wolą tych osób I ich indywidualnymi potrzebami. Asystencja osobista ma być indywidualnym wsparciem osoby z niepełnosprawnością w wykonywaniu codziennych czynności, poruszaniu się oraz uczestniczeniu w życiu społecznym lub zawodowym.
I właśnie dlatego podczas prac komisji I podkomisji tak ważne było to, aby każdy głos mógł zostać wysłuchany, każda osoba z niepełnosprawnością, żeby mogła znaleźć się na posiedzeniu I wypowiedzieć swoje uwagi, a każda uwaga, żeby była przeanalizowana. Dyskutowaliśmy o tym, kogo powinien obejmować nowy system, od kiedy powinien funkcjonować, jaki powinien być wymiar asystencji, jak powinny wyglądać zasady jej przyznawania I realizowania oraz jak zagwarantować bezpieczeństwo I jakość tego wsparcia. Chcę w tym miejscu zwrócić uwagę na coś szczególnie istotnego. W toku prac nie było żadnego sporu pomiędzy klubami parlamentarnymi co do tego, że systemowe rozwiązanie dotyczące asystencji osobistej jest potrzebne I że ta ustawa powinna wejść w życie. Różniliśmy się natomiast I nadal różnimy w ocenie poszczególnych rozwiązań.
Dyskutowaliśmy między innymi o kryterium punktowym, wieku osób uprawnionych, liczbie godzin tempie obejmowania systemem, systemem kolejnych grup, zasadach finansowania czy waloryzacji stawek. Te różnice znalazły odzwierciedlenie również we wnioskach mniejszości przedstawionych wysokiej izbie, jednak różnica zdań dotycząca szczegółów ustawy nie zmienia zasadniczego faktu. Potrzeba ustawowego, stworzenia ustawowego stabilnego systemu asystencji osobistej nie była przez nikogo kwestionowana. Projekt zakłada, że osobom dorosłym asystencja będzie mogła być przyznawana w wymiarze od 20 do 240 godzin miesięcznie. Natomiast osobom w wieku od 13 do ukończenia 18 roku życia, od 20 do 80 godzin miesięcznie.
Prawo do asystencji, jej wymiar będzie ustalany z uwzględnieniem nie tylko niezbędnego wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, ale też barier, z którymi się mierzy dana osoba oraz jej potrzeb związanych z komunikacją I uczestnictwem w życiu społecznym. Dzięki temu zakres wsparcia ma odpowiadać rzeczywistej sytuacji I potrzebom konkretnych osób, a nie być określany według jednego, jednakowego dla wszystkich schematu. To ważne, ponieważ istotą asystencji nie jest dopasowanie człowieka do istniejącej już usługi, jest na odwrót. Jest nią dopasowanie wsparcia do konkretnego człowieka, jego życia I jego potrzeb. Projekt zakłada stopniowe uruchamianie systemu.
W pierwszej kolejności obejmie on osoby dorosłe o najwyższym poziomie potrzeby wsparcia, a następnie kolejne grupy, czyli osoby w wieku od trzynastu do osiemnastu lat. Jednocześnie ustawa przewiduje mechanizm jej przeglądu. W ciągu trzech lat od ogłoszenia ustawy minister będzie zobowiązany przeanalizować jej funkcjonowanie, w tym dostępność I jakość asystencji, sposób jej finansowania oraz możliwość rozszerzenia prawa na kolejne osoby. W tym procesie mają być uwzględnione również opinie osób z niepełnosprawnościami, organizacji społecznych, a projekt sprawozdania z przeglądu wraz z rekomendacjami ma również podlegać konsultacjom publicznym. Chciałabym bardzo wyraźnie powiedzieć, że projekt, który dziś przedstawiam w imieniu komisji, nie spełnia być może wszystkich oczekiwań, wszystkich środowisk w stu procentach.
Nie rozstrzyga też wszystkich pytań dotyczących tworzenia zupełnie nowego systemu jakim jest ustawowa asystencja osobista. Możemy dyskutować o tym, czy system powinien od początku obejmować więcej osób. Możemy spierać się o progi punktowe, liczbę godzin czy adekwatne finansowanie. Możemy I zapewne będziemy wracać do części tych kwestii także po uruchomieniu tego systemu I po zebraniu pierwszych doświadczeń z jego funkcjonowania. Ale jednocześnie projekt przedstawiony przez komisję, przyjęty przez komisję jest próbą znalezienia odpowiedzialnego kompromisu pomiędzy skalą potrzeb I oczekiwań, a możliwościami państwa.
I przede wszystkim robi coś, czego przez wiele lat nie udało się zrobić. Przenosi asystencję osobistą z rozwiązania opartego przede wszystkim na kolejnych programach I konkursach do systemu uregulowanego ustawowo. Jest to bardzo duża jakościowa zmiana, bo niezależne życie nie oznacza życia bez wsparcia, oznacza możliwość podejmowania decyzji dotyczących własnego życia I korzystania z takiego wsparcia, które pozwala te decyzje realizować. Właśnie temu ma służyć asystencja osobista. Nie temu, aby ktoś decydował za osobę z niepełnosprawnością jak ma żyć, ale temu, aby dzięki odpowiedniemu wsparciu mogła osoba, ta osoba mogła w możliwie największym zakresie decydować sama o swojej codzienności, aktywności, relacjach, nauce, pracy czy uczestnictwie w życiu społecznym.
Jest to istota zmiany, którą dzisiaj przedkładamy Wysokiej Izbie. Komisja Polityki Społecznej I Rodziny po rozpatrzeniu projektu wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalił projekt ustawy zawarty w sprawozdaniu Komisji. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo pani Poseł. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół. Otwieram dyskusję. Jako 1. Zapraszam pani poseł Joanna Frydrych, klub parlamentarny Koalicja Obywatelska.
Joanna Frydrych
Bardzo dziękuję pani Marszałek, Wysoka Izbo, szanowni państwo. Kiedyś padły takie słowa, nasze rządy zmieniły sytuację osób z niepełnosprawnościami. Te ostatnie 8 lat to są historyczne zmiany. Pamiętacie państwo? To słowa pani Marleny Maląg, byłej minister w rządzie PiS, dziś europosłanki PiS.
I wiecie co? W jednym miała rację. Te 8 lat rzeczywiście przeszło do historii. Do historii przeszedł czterdziestodniowy protest osób z niepełnosprawnościami I ich opiekunów w Sejmie. Ludzi, którzy nie przyszli tutaj po luksusy, ale przyszli, nie przyszli po przywileje, przyszli walczyć o godność, samodzielność I normalne życie.
A jak zostali potraktowani? Pamiętamy bariery, pamiętamy odgradzanie protestujących, pamiętamy ograniczenia, możliwości swobodnego poruszania się po sejmie, Pamiętamy również upokarzające sytuacje związane z dostępem do sejmowych łazienek. To rzeczywiście były historyczne obrazy I oby nigdy więcej się nie powtórzyły, bo osoby z niepełnosprawnościami nie potrzebują polityków, którzy raz na kilka lat powiedzą im, że są ważni. Potrzebują państwa, które jest przy nich każdego dnia. I właśnie takie państwo dzisiaj budujemy.
Wysoka Izba, można mówić o godności, można organizować konferencje, można wygłaszać piękne przemówienia, ale prawdziwy test zaczyna się wtedy, kiedy trzeba stworzyć rozwiązanie systemowe I znaleźć na nie pieniądze. I właśnie dlatego ustawa o asystencji osobistej jest tak ważna, bo kończymy z prowizorką. Asystencja osobista nie może zależeć od tego, czy w danym roku będzie konkurs, czy samorząd otrzyma środki, czy program będzie kontynuowany. Człowiek nie może żyć od konkursu do konkursu. Niepełnosprawność nie znika wraz z końcem programu.
Potrzeba wsparcia nie kończy się trzydziestego pierwszego grudnia. Dlatego asystencja osobista musi stać się stabilnym, przewidywalnym elementem systemu wsparcia. I właśnie to robimy. Ale chcę powiedzieć jeszcze jedną rzecz, asystent osobisty to nie ktoś, kto ma decydować za osobę z niepełnosprawnością, wręcz przeciwnie. Asystent ma pomóc jej decydować o własnym życiu.
Chcesz pracować? Możesz pracować. Chcesz studiować? Możesz studiować. Chcesz pójść do urzędu, kina, na koncert, zrobić zakupy, spotkać się z przyjaciółmi.
Masz do tego takie samo prawo jak każdy z nas. To jest właśnie sens tej ustawy. Nie chodzi o to, żeby zamknąć człowieka w domu I powiedzieć, zapewnimy ci opiekę. Chodzi o coś znacznie więcej. Chodzi o niezależne życie.
I to jest fundamentalna zmiana myślenia o polityce wobec osób z niepełnosprawnościami. Od opieki do niezależności, Od decydowania za człowieka do prawa wyboru. Od uzależnienia od rodziny do większej samodzielności. Od pomocy uzależnionej od miejsca zamieszkania do rozwiązania systemowego. Wysoka izbo, ta ustawa jest również niezwykle ważna dla rodzin, bo przez lata państwo mówiło rodzinom osób z niepełnosprawnościami, radźcie sobie.
I najczęściej radziły sobie kobiety, matki, żony, córki, siostry. Rezygnowały z pracy, rezygnowały z kariery, rezygnowały z własnych planów. Często nie miały
nawet
Joanna Frydrych
Kilku godzin, żeby odpocząć czy załatwić własne sprawy. A przecież miłość do bliskiej osoby nie może oznaczać konieczności rezygnacji z własnego życia. Dlatego asystencja osobista daje wolność dwóm stronom, osobie z niepełnosprawnością, bo zwiększa jej niezależność I rodzinie, bo pozwala jej być rodziną, nie całodobową instytucją opiekuńczą. To jest ogromna zmiana. I mamy już doświadczenia, które pokazują, że asystencja działa.
Korzystały z niej dziesiątki 1000 osób, a zainteresowanie rosło. Dzisiaj więc nie dyskutujemy o eksperymencie, dzisiaj budujemy system. Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Chcę powiedzieć to bardzo wyraźnie. Polityka społeczna nie może polegać na tym, że najpierw robi się ludziom zdjęcie, później wygłasza piękne słowa, a kiedy przechodzą walczyć o swoje prawa, zamyka się przed nimi drzwi.
Państwo ma być obok człowieka wtedy, kiedy człowiek go potrzebuje. Dlatego chcemy Polski, w której osoba z niepełnosprawnością nie musi prosić o prawo do normalnego życia. Polski, w której może powiedzieć, to ja decyduję, gdzie chcę mieszkać, to ja decyduję, czy chcę pracować, to ja decyduję, jak chcę spędzać swój czas, to ja decyduję o swoim życiu, bo niepełnosprawność nie odbiera człowiekowi prawa do wolności, nie odbiera prawa do marzeń, nie odbiera prawa do pracy, nie odbiera prawa do samodzielności I nie odbiera prawa do godności. Szanowni państwo, rozwiązania zawarte w sprawozdaniu komisji prowadzą do stworzenia właśnie systemowej asystencji osobistej, bo różnica jest prosta. Można mówić o historycznych zmianach, a można je naprawdę I my wybieramy to 2..
To właśnie robimy. Bo Polska ma być państwem, w którym osoba z niepełnosprawnością może żyć tak jak chce, a nie tak jak pozwala jej system. To ustawa o samodzielności, to ustawa o podmiotowości, to ustawa o równości szans, ale przede wszystkim to ustawa o wolności I godności człowieka. Dlatego klub parlamentarny będzie głosował za przyjęciem tych rozwiązań. Ponadto składamy jeszcze poprawki doprecyzowujące.
Dziękuję bardzo.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo pani poseł. Pozwólcie państwo, że zanim przejdziemy do dalszej, dalszych wypowiedzi po zdrowie Stowarzyszenie Kobiet Ławka nr 4. Jesteście pani z nami? Na galerii jesteście. Pani pochodzą z Pleszewa I przyjechały na zapraszanie pani poseł Alicji Łuczak.
Serdecznie pozdrawiam. Życzę miłego zwiedzania. Teraz się uśmiechnijcie, bo kamery są na panie zwrócone. Myślę, że będziecie mieć tylko same dobre wspomnienia z dzisiejszego dnia, a pani poseł do was dołączy I wytłumaczy, na czym polega praca Posła Rzeczypospolitej. Dziękuję bardzo I miłego dnia życzę.
A ja zapraszam pani poseł Urszula Rusecka, klub parlamentarne Prawo I Sprawiedliwość.
Urszula Rusecka
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Przedstawiam stanowisko klubu parlamentarnego Prawo I Sprawiedliwość wobec trzech projektów ustaw ustawy o asystencji osób z niepełnosprawnościami, z tym że wiodącym projektem, wiadomo, był projekt rządowy. Szanowni państwo, rządząca koalicjo, zobowiązaliście się w swojej umowie koalicyjnej jeszcze przed wyborami przyjąć ustawę o asystencji osobistej wypracowanej przez środowiska osób z niepełnosprawnościami. Mówiliście, że godne I niezależne życie to prawo człowieka. Wszyscy pamiętamy wasze płomienne deklaracje, górnolotne słowa, frazesy.
Nawet przed chwilą przedstawicielka Koalicji Obywatelskiej rugała Prawo I Sprawiedliwość, a swoje dokonania pokazywała w cudownym świetle. Dość tych kłamstw, którymi w swoim wystąpieniach karmicie Polaków. To, co robicie z ustawą o asystencji osobistej, to jest absolutny szczyt politycznego cynizmu I zwykłe wyrachowane oszustwo. To jest zdrada tych, którzy najbardziej potrzebują wsparcia państwa. Przypomnijmy sobie te wasze wielkie zapowiedzi z kampanii uśmiechniętej Polski.
Asystencja osobista miała być waszym sztandarowym projektem. Tak, to jest, to miał być słynny 40. Konkret na 1. 100 dni rządów Tuska. 100 dni?
A wiecie, który dzień dzisiaj mija, kiedy ja właśnie tutaj przemawiam na tej mównicy? 994. Dzień waszych rządów. Za chwilę minie 1000 dni. Prawie 1000 dni zajęło wam doczołganie się zaledwie do drugiego czytania tej ustawy.
1000 dni, żeby przynieść ten legislacyjny bubel. A kiedy fizycznie zacznie funkcjonować ta ustawa I kiedy rzeczywiście asystenci będą wspierać osoby z niepełnosprawnościami, tak jak zapisaliście w tej ustawie, dopiero w roku 2000 dwudziestym ósmym. Rozumiecie, co robicie państwo? Obiecaliście najsłabszym wspierać w 100, wsparcie w 100 dni. Po tysiącu dni bezczelnie stajecie tu przed nimi I mówicie, poczekajcie do 2000 dwudziestego ósmego roku.
Wtedy, kiedy dawno was już tutaj na tej sali nie będzie. Zrzucacie z siebie tą odpowiedzialność. Na tym gigantycznym kłamstwie, na żerowaniu, na nadziejach osób z niepełnosprawnościami wygraliście wybory. Obiecanki, byle tylko dorwać się do władzy. A dzisiaj wymownie pokazujecie im drzwi.
Przypomnijmy Polakom ten żenujący spektakl odnośnie uchwalania tej ustawy. Już w kwietniu 2000 dwudziestego czwartego roku do sejmu trafił projekt prezydenta. Dopiero w listopadzie doczekał się pierwszego czytania. Wy cały czas mówiliście, że będzie wasz projekt rządowy, ale ponieważ w koalicji mieliście rozjazd, powstał projekt poselski Lewicy I Polski 2050. No a później doczekaliby się projektu rządowego, zapewne, po dużej krytyce, z jaką spotkał się Donald Tusk po swojej wypowiedzi w lipcu 2000 dwudziestego piątego roku w Pabianicach, kiedy to powiedział, że nie wie, co będzie z tym projektem, ponieważ ogromne środki idą na obronność.
I tak, szanowni państwo, jak wyglądała praca? Wszyscy wiemy, komisja, podkomisja, poprawka, totalny chaos. Po drodze zdążyliście zdymisjonować dwóch, powtarzam, dwóch pełnomocników rządu do spraw osób z niepełnosprawnościami. To jest najlepszy dowód na waszą niekompetencję. Wasi ministrowie są po prostu nieprzygotowani do rządzenia państwem.
Jesteście świetni w robieniu konferencji prasowych, ale gdy przychodzi do ciężkiej, merytorycznej pracy w komisji, ponosicie druzgocącą klęskę. W ustawie wykluczyliście seniorów. Jakim prawem wykreliście, wykreśliliście z tego systemu osoby powyżej sześćdziesiątego piątego roku życia? Zrobiliście z polskich seniorów z niepełnosprawnościami obywateli drugiej kategorii. Dlatego Prawo I Sprawiedliwość złożyło stosowne poprawki w tym zakresie, będą wnioskami mniejszości.
Środowisko osób z niepełnosprawnościami wnioskuję o swobodę wyboru asystenta, szerokiego dostępu dla osób od siedemdziesięciu punktów na skali poziomu wsparcia, prostej I przejrzystej procedury. Jakie warunki pracy dla asystentów przygotowaliście? Wykluczyliście możliwość pracy na umowę o pracę. Lewica siedzi w rządzie, pełno was na marszach, a tu bez mrugnięcia okiem wy wpychacie asystentów na śmieciówki. Kto w tak skomplikowanym I zbiurokratyzowanym systemie podejmie się tej potwornie trudnej pracy, bez stabilnego zatrudnienia.
Pani marszałek w imieniu klubu parlamentarnego Prawo I Sprawiedliwość składam jeszcze poprawki. Nasze poprawki w większości są przyjęte również jako wnioski mniejszości. I powiem tak, pewnie zagłosujemy za tą ustawą, bo lepiej, żeby chociaż parę osób skorzystało z asystencji, jeżeli nie można doczekać się prawdziwej dobrej ustawy I komplementarnej zgodnie przyjętą strategią przez Prawo I Sprawiedliwość ustawy. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Dziękuję bardzo. Pani poseł tak sobie myślę, że 1000 dni się doczołgać, to lepiej niż przez 3000 nic nie zrobić. Dziękuję. Zapraszam pani poseł Agnieszka Sigaj, klub parlamentarny Rozwój Plus. Pani
Agnieszka Ścigaj
marszałek, wysoka izbo, mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu parlamentarnego Rozwój Plus do ustawy o asystencji osób z niepełnosprawnościami. Właściwie do trzech ustaw, które są równolegle procedowane, ale nie w tym samym czasie zostały złożone. Historia asystencji osobistej I początki oraz potrzeba nikogo nie budzi tutaj wątpliwości. Wszyscy wiemy, że asystencja osobista jest potrzebna. W 2000 dziewiętnastym roku pilotażowo ten program uruchomił rząd Mateusza Morawieckiego, który był programem rocznym, rządowym.
On się sprawdził, był pilotażem, więc w jakiś sposób mieliśmy go obserwować I zobaczyć, co działa, co nie działa. I organizacje pozarządowe, samorządy, które go realizowały, znalazły plusy, znalazły minusy, pokazały, co trzeba poprawić, żeby wprowadzić ten nowy zawód, nową usługę, bardzo ważną system. Państwo wykorzystaliście ten element w kampanii wyborczej, mówiliście, że będzie on za 100 dni funkcjonował jako ustawa, jako system. Obiecaliście to ludziom. Na to czekały środowiska wspierające osoby z niepełnosprawnościami.
Oczywiście perturbacja wprowadzenia tego, tej ustawy dzisiaj do drugiego czytania to jest historia trzech lat.
To jest przede wszystkim projekt pana prezydenta, który został złożony w 2000 dwudziestym czwartym roku, czyli już na tych doświadczeniach, o których mówiłam. I później wasze 2 projekty I teraz jako wiodący program rządowy, który miał być profesjonalizacją, miał być systemowy, miał poprawić sytuację osób z niepełnosprawnościami I tego nowego zawodu. A co w tej chwili otrzymaliśmy? Po czterdziestu ponad posiedzeniach podkomisji, cieszę się, że pani Maja dość racjonalnie oceniła system pracy, bo przynajmniej nie zakłamywała rzeczywistości jak pani przewodnicząca Frydry, która opowiadała o cudownych rozwiązaniach, bo tak nie jest. Trzech wiceministrów w trakcie, 350 stron poprawek do ustawy, która liczy 100 stron, więc proszę sobie wyobrazić, czy ta ustawa wygląda jako profesjonalny dokument.
No nie, bo co w niej mamy? Przede wszystkim niekonstytucyjny, ograniczający wiek do sześćdziesięciu pięciu piątego roku życia osób powyżej, osób z niepełnosprawnościami do korzystania z asystencji. Niekonstytucyjnie, ponieważ już astribunał powiedział, że nie wolno dzielić ludzi na niepełnosprawnych, kiedy z tytułu, kiedy powstała ta niepełnosprawność. Czy mamy stabilny system zatrudniania asystentów? Bo o to przecież chodziło.
No nie, bo w ustawie wprost jest zapisane, że możemy ich zatrudniać, realizatorzy, tylko na umowy cywilnoprawne, czyli państwo mówiliście, to był 1 kolejny jakby też postulat, że będzie ograniczenie umów tak zwanych śmieciowych, tutaj ukłon do lewicy. Wprowadzacie nowy zawód, nie dajecie mu żadnej stabilności, bo co do zasady te osoby muszą pracować na umowach zlecenie. Więc takie to są rządy lewicy I takie to są jej postulaty później w rzeczywistości tak wykonywane. Czy ta ustawa się będzie dała zrealizować? Nie.
Mówią o tym wyraźnie organizacje pozarządowe, bo państwo na obsługę daliście I samorządom I organizacjom od dwóch do czterech procent, gdzie teraz przy pilotażu już kilka lat w tył to było od sześciu do dziesięciu procent, więc te organizacje wprost mówią, że one tej ustawy nie zrealizują. Ale w sumie to was to nie obchodzi, bo zaplanowaliście, że ta ustawa będzie realizowana w 2000 dwudziestym ósmym roku, więc sprytnie to zrobiliście. Powiemy, że coś zrobiliśmy, coś cudownego, ale za to finansowo nie odpowiadamy, organizacyjnie nie odpowiadamy. Mało tego chcecie wszystkie osoby z niepełnosprawnościami zmusić do tego, że wszystkie wnioski, cała procedura będzie przez system teleinformatyczny. Super.
Tylko jeżeli wy e-rejestrację wprowadzacie 3 lata jako nakładkę do systemu ZUS-u, to proszę sobie zobaczyć, w jakim czasie wprowadzicie system, który będzie miał to koordynować z poziomu całej Polski. 3 lata nie możecie wprowadzić jednej nakładki do systemu zdrowotnego. Więc tak naprawdę ta ustawa jest potrzebna, jest słuszna, powinna być. Wszystkie kluby się z nią zgadzały, na posiedzeniach pracowaliśmy sumiennie wkładając poprawki. Organizacje pozarządowe uczestniczyły w każdym posiedzeniu.
Osoby, które mają problem z poruszaniem, przyjeżdżały. Przyjeżdżały dlatego, że rząd Mateusza Morawieckiego już wcześniej pozwolił na to, że mają tego asystenta, bo jakby czekali, to by się nawet nie mogli włączyć w pracę nad tą ustawą. Więc naprawdę ustawa jest potrzebna, ale nie opadajcie bzdur, że zmieniacie system, bo go nie zmieniacie, wprowadzacie takie elementy w tej ustawie, że tak naprawdę ona nie będzie funkcjonować. I zaplanowaliście to dopiero po wyborach, wiedząc tak naprawdę, że nikt z tej ustawy w tym kształcie nie zrealizuje. Dziękuję.
Dorota Niedziela
Proszę. Zapraszam pani poseł Agnieszka Maria Kłopotek, klub parlamentarne Polskie Stronnictwo Ludowe 3. Droga.
Agnieszka Kłopotek
Szanowna Pani Marszałek, Pani Minister, Wysoka Izbo. W imieniu klubu Polskie Stronnictwo Ludowe mam zaszczyt zabrać głos w sprawie projektów ustaw, które dotyczą jednej z najważniejszych kwestii osób z niepełnosprawnościami I ich rodzin, Prawa do asystencji osobistej, a tak naprawdę prawa do niezależnego, godnego życia. Bo kiedy mówimy o asystencji, nie mówimy wyłącznie o godzinach usług, procedurach, punktach czy pieniądzach. Mówimy o człowieku. O jego prawie do tego, żeby wyjść z domu, pójść do pracy, na uczelnię, do urzędu, spotkać się ze znajomymi, z przyjaciółmi.
O prawie do decydowania o sobie I do życia na własnych zasadach. Przez wiele lat asystencja osobista funkcjonowała przede wszystkim w formie programów czasowych zależnych od corocznych naborów, dostępnych środków oraz decyzji samorządów. W praktyce oznaczało to, że osoba z niepełnosprawnością, która dziś otrzymała potrzebną pomoc, nie była pewna, czy za kilka miesięcy nadal będzie ją miała. A przecież potrzeba wsparcia nie kończy się z końcem roku budżetowego. Niepełnosprawność nie znika dlatego, że w programie skończyły się pieniądze.
Przedłożony projekt ma tę sytuację zasadniczo zmienić. Asystencja osobista ma stać się prawem wynikającym z ustawy I finansowanym z budżetu państwa. I właśnie ta trwałość, systemowość I przewidywalność są największą wartością proponowanych rozwiązań. Asystent osobisty nie ma decydować za człowieka, nie ma go wyręczać. Ma sprawić, że człowiek będzie mógł żyć tak, jak sam chce.
Ma wspierać w codziennych czynnościach, przemieszczaniu się, komunikowaniu z otoczeniem, prowadzeniu gospodarstwa domowego, podejmowaniu nauki I pracy oraz uczestnictwie w życiu społecznym. To nie jest luksus. To jest praktyczna realizacja prawa do niezależnego życia. Asystencja osobista oznacza również szansę na większą aktywność zawodową I społeczną. Dla wielu osób może to być warunkiem podjęcia pracy, kontynuowania nauki czy załatwienia zwykłych codziennych spraw.
Czasem może oznaczać jeszcze coś bardziej podstawowego, możliwość wyjścia z własnego domu I spotkania po prostu drugiego człowieka. Musimy też pamiętać o rodzinach. O rodzicach, małżonkach, opiekunach, którzy często przez lata są przy swoich bliskich 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Kochają ich I chcą im zapewnić najlepszą opiekę. Ale oni również mają prawo do pracy, odpoczynku, snu I własnego życia.
Nie możemy budować systemu, który zakłada, że rodzina poradzi sobie zawsze I ze wszystkim. Miłość do bliskiego człowieka nie może oznaczać konieczności rezygnacji z własnego życia. Projekt przewiduje, że osoby dorosłe będą mogły otrzymywać od dwudziestu do dwustu czterdziestu godzin asystencji miesięcznie, natomiast osoby w wieku od trzynastego do osiemnastego roku życia, od dwudziestu do osiemdziesięciu godzin. Co bardzo ważne, zakres pomocy ma być ustalany indywidualnie na podstawie rzeczywistych potrzeb konkretnego człowieka, a nie wyłącznie nazwy choroby czy rodzaju niepełnosprawności. Bo za każdym orzeczeniem, diagnozą I liczbą punktów stoi konkretny człowiek.
Ważne jest również zagwarantowanie prawa wyboru zarówno realizatora usługi, jak I konkretnego asystenta. Relacja pomiędzy osobą z niepełnosprawnością a asystentem wymaga przecież ogromnego zaufania. Asystent często towarzyszy człowiekowi w najbardziej osobistych sytuacjach jego codziennego życia. Projekt określa również kwalifikacje asystentów, zasady szkoleń, obowiązek wpisu do rejestru oraz mechanizmy kontroli jakości. Asystent po odpowiednim instruktażu będzie mógł wykonywać także niektóre proste czynności pielęgnacyjne I zdrowotne.
To rozwiązanie odpowiada na rzeczywiste codzienne potrzeby osób wymagających bardziej złożonego wsparcia. Za organizację asystencji będzie odpowiadać powiat, który będzie mógł realizować ją samodzielnie za pośrednictwem gminy albo organizacji pozarządowej wpisanej do rejestru. Zadanie zostanie sfinansowane z budżetu państwa jako zadanie zlecone. Dla Polskiego Stronnictwa Ludowego szczególnie ważne jest jednak, aby ten system nie zatrzymał się na granicach dużych miast. Mieszkaniec małej wsi, tak jak w moim kujawsko-pomorskim, ma dokładnie takie samo prawo do niezależnego życia jak mieszkaniec Dużej Bydgoszczy czy Torunia.
Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której ustawa będzie gwarantowała pomoc na papierze, a człowiek mieszkający kilkadziesiąt kilometrów od większego miasta usłyszy, nie ma asystenta. Nikt nie chce dojechać, bo to się nie opłaca. Prawo, którego nie można rzeczywiście wykorzystywać, pozostaje więc tylko obietnicą. Jednocześnie trzeba dzisiaj jasno powiedzieć, stworzenie systemowego prawa do asystencji osobistej jest zmianą bardzo długo oczekiwaną I bardzo potrzebną. To odejście od patrzenia na osoby z niepełnosprawnościami wyłącznie przez pryzmat opieki.
To przejście w stronę podmiotowości, samodzielności, wolności I prawa do decydowania o własnym życiu. Klub parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popiera kierunek tych zmian I będzie głosował za przyjęciem projektu zawartego w sprawozdaniu. Dziękuję bardzo.
Speaker 129
Bardzo dziękuję pani poseł. Szanowni państwo, na galerii znajdują się goście, przedstawiciele Środowiskowego Domu Samopomocy I urzędnicy z gminy Nowe, razem z burmistrzem na zaproszenie pani poseł Ivony Koralewskiej. Witamy państwa bardzo serdecznie. I bardzo proszę panią poseł Katarzynę Ueber-Han, która przedstawi stanowisko klubu Lewica.
Katarzyna Ueberhan
Szanowny panie marszałku, pani minister wraz ze współpracownikami, wysoka izbo, szanowni państwo, a przede wszystkim osoby z niepełnosprawnościami, które od lat czekają na tę ustawę. Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu lewicy do sprawozdania z prac Komisji Polityki Społecznej I Rodziny, której mam zaszczyt przewodniczyć. Sprawozdania z prac nad trzema projektami o asystencji osobistej. O usłudze asystencji mówimy w polskim parlamencie od lat, tak, zdecydowanie zbyt długo.
O jej potrzebie mówiły, mówią osoby z niepełnosprawnościami, ich rodziny, organizacje społeczne, eksperci. Dziś wreszcie jesteśmy na końcu tej drogi, gdy te słowa, dyskusje, czasami spory, przekuwamy na rzeczywistość, na realne narzędzia. Asystencja osobista przestaje być programem. Programem, o który co roku trzeba walczyć. Staje się prawem.
Asystencja osobista to nie przywilej, to nie jest pomoc społeczna. Asystencja osobista to usługa, to jak mówiłam narzędzie, narzędzie do realizacji prawa do niezależnego życia. To osoba z niepełnosprawnością, osoby ze szczególnymi potrzebami będą decydować, decydują o tym, jak wygląda jej, ich życie. O tym, gdzie mieszka, z kim się spotyka, czy pracuje, czy studiuje, czy idzie do do kina, na koncert, czy do urzędu, czy po prostu może wychodzi z domu, na spacer. A rolą państwa jest stworzyć warunki do tego, by ta decyzja była rzeczywiście możliwa.
Dokładnie tak, jak wynika z artykułu dziewiętnastego Konwencji ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami Standardu, do którego ta ustawa zgodnie z wolą samych zainteresowanych wprost się odwołuje. Wysoka Izbo, przez ostatnie miesiące, tak to trwało długo, Komisja Polityki Społecznej I Rodziny pracowała nad trzema projektami dotyczącymi asystencji osobistej, projektem prezydenckim, rządowym, poselskim. W ostatecznej wersji, w ostatecznym wariancie, z którego sprawozdanie dzisiaj państwu przedstawiamy, przyjęliśmy projekt rządowy za projekt wiodący. To były miesiące wymagającej pracy, szczegółowej, dokładnej, wiele godzin dyskusji, rozmów I tak pracy ponad politycznymi podziałami, za co z tego miejsca serdecznie dziękuję. Dziękuję wszystkim osobom z niepełnosprawnościami, wszystkim organizacjom społecznym, które w tej debacie brały udział.
Dziękuję wszystkim członkom I członkiniom komisji, ale też pod specjalnie powołanej do tego celu podkomisji. Dziękuję za wasze oddanie, rzetelną pracę, ważne, ważkie uwagi. Dziękuję również kancelarii prezydenta, której mecenas zawsze był z nami na wszystkich posiedzeniach I z jego uwagi również były bardzo cenne, doceniane, a niektóre z nich znalazły też swoje odzwierciedlenie przez składanych przez nas w trakcie prac poprawek, czy przez samą kancelarię prezydenta, ale też również przez posłów I posłanki. Dziękuję też wszystkim pełnomocnikom, od pełnomocnika Krasonia, pełnomocniczkę Maja Nowak, pełnomocniczce Maja Sikorze, tak? Pracowaliśmy w dużym, ponieważ trwało to tyle czasu, ile trwało, zmieniali się też pełnomocnicy I każda z tych osób włożyła dużo pracy, zaangażowania I dużo serca w to, by ten, ta ustawa była najlepszą z możliwych.
I dziękuję bardzo wam za waszą pracę I zaangażowanie, ale też chciałabym z tego miejsca podziękować wszystkim współpracownikom, pracownikom biura pełnomocnika, pełnomocniczki, osób z niepełnosprawnościami, bo bez was tego projektu, tej ustawy po prostu I nas tutaj dzisiaj by nie było. I dzięki wam ta ustawa, wierzę, że dobra ustawa o asystencji nie jest tylko ustawą o finansowaniu usług. To ustawa o autonomii człowieka. Cieszę się, że znalazła się w niej zasada, zgodnie z którą asystencja jest świadczona zgodnie z wolą osoby z niepełnosprawnościami I jej potrzebami. To nie asystent, nie urzędnik będzie komuś wkładał w życie.
To nie rodzina będzie podejmowała wszystkie decyzje, ale właśnie ta osoba, osoba korzystająca z asystencji jest I będzie w centrum tego systemu. Oczywiście nie zdążyłam z większością swojego wystąpienia. Raz jeszcze dziękuję I oczywiście klub lewicy w dalszym ciągu popiera ten projekt I równocześnie składam też jeszcze poprawki do tej ustawy. Dziękuję.
Speaker 128
Bardzo dziękuję pani poseł. Pan poseł Witold Tumanowicz przedstawi stanowisko klubu Konfederacja.
Witold Tumanowicz
Panie marszałku, wysoka izbo, pani minister, panie ministrze. Asystencja osobista ma pomagać osobom z niepełnosprawnościami w możliwie samodzielnym funkcjonowaniu I trudno kwestionować samą potrzebę takiego wsparcia. Pytanie jednak dotyczy tego, jak ten system zostanie zorganizowany I czy będzie dobrze działał w praktyce. Projekt tworzy stały mechanizm asystencji osobistej, który ma docelowo objąć około 150000 osób. To oznacza dużą odpowiedzialność zarówno organizacyjną, jak I finansową.
Wątpliwości w projekcie budzi chociażby kwestia finansowania zadań powierzanych samorządom. Już przy projekcie prezydenckim powiaty zwracały uwagę, że nakładanie na nie nowych obowiązków powinno iść w parze z zapewnieniem odpowiednich środków. Tymczasem podczas prac komisji zmniejszono finansowanie z budżetu o 140000000 złotych, a jednocześnie zwiększono o 1 punkt procentowy możliwe koszty obsługi programu po stronie powiatów. To tym bardziej rodzi pytanie, czy samorządy rzeczywiście otrzymają środki wystarczające do sprawnej realizacji nowych zadań. Trzeba też zwrócić uwagę na brak ustawowej waloryzacji stawek asystentów.
Jeżeli tworzymy rozwiązanie, które ma funkcjonować przez wiele lat, trzeba zadbać o to, aby pracownicy byli dobrze opłacani, żeby w przyszłości ich nie zabrakło I żeby nie było presji do wprowadzania taniej siły roboczej z zagranicy. Sam cel ustawy jest oczywiście ważny, ale przy budowie stałego systemu nie wystarczy zapisać nowych uprawnień w ustawie. Trzeba stworzyć takie zasady finansowania jej organizacji, żeby pomoc rzeczywiście była dostępna dla osób, które jej potrzebują, a cały system był możliwy do utrzymania w kolejnych latach. Dziękuję.
Speaker 129
Bardzo dziękuję. Pani poseł Barbara Oliwiecka przedstawi stanowisko klubu Parlamentarnego Centrum.
Barbara Oliwiecka
Dziękuję ślicznie. Panie marszałku, Wysoka Izbo. Dzisiaj mamy faktycznie moment historyczny, bo zmieniamy sytuację osób z niepełnosprawnościami. Procedujemy ustawę, która w sposób systemowy, podkreślam, dużymi, wielkimi literami to mówię, systemowy, reguluje asystencję osobistą. Do tej pory asystencja osobista funkcjonowała w formie projektowej.
To znaczy, że funkcjonowała nie wszędzie, nie zawsze, nie we wszystkich gminach, nie we wszystkich miesiącach. I głośno wybrzmiał głos osób z niepełnosprawnością, że nie chcą żyć, nie mogą żyć od projektu do projektu, z przerwą pomiędzy na proceduralne jakieś sprawy administracyjne, na rozliczenie starego projektu, wdrożenie nowego. Projekt, życie nie jest projektem I osoby z niepełnosprawnością zasługują na systemowe, ciągłe rozwiązania. Bo systemowa asystencja osobista to godność, to wolność, to niezależność osób z niepełnosprawnościami, ale to też zmienia sytuację rodzin, całych rodzin, bo to na rodzinie do tej pory w dużej części spoczywał, na ich barkach spoczywał obowiązek I codzienne wsparcie osób z niepełnosprawnością, a często I to sobie możemy powiedzieć jasno, były to barki kobiet, matek, żon, córek. W tej chwili osoba z niepełnosprawnością w sposób bardziej niezależny, systemowy będzie mogła korzystać ze wsparcia asystenta.
Oczywiście, że cały proces legislacyjny, o czym tu była mowa wielokrotnie, był bardzo skomplikowany, bo to są nowatorskie rozwiązania. Od nowa tworzymy system, który też jest bardzo kosztowny, co też ma oczywiście bezpośredni wpływ na rozwiązania zawarte w ustawie. I podczas prac podkomisji, wszystkich spotkań, podczas posiedzeń komisji naprawdę dużo wątków było poruszanych. I tu już te słowa padły tutaj, ale warto podkreślić. Dziękuję wszystkim posłom przewodniczącej, legislatorom, przede wszystkim stronie społecznej, która regularnie na każdym posiedzeniu była obecna I brała aktywnie udział w posiedzeniach.
Składała poprawki, mówiła o swoich wnioskach, swoich przemyśleniach. Staraliśmy się brać je wszystkie pod uwagę. I przykro się, dzisiaj patrzę, że ten ważny społeczny temat staje się tematem politycznych sporów I bicia piany. I mam tu na myśli wystąpienie pani poseł Ruseckiej, która no nie uszanowała tego porozumienia ponad podziałami politycznymi. Ja nie chcę tu przytaczać pani poseł I wspominać protestu osób z niepełnosprawnościami za czasów rządu Prawa I Sprawiedliwości w Sejmie, bez dostępu do toalet, bez dialogu na korytarzu te osoby koczowały.
To było naprawdę uwłaczające I wtedy brakowało rozmowy I wtedy do tych osób wychodziły osoby, politycy z ówczesnej opozycji, a dzisiaj z koalicji rządzącej. Na komisji
przez
Barbara Oliwiecka
Na dialog, na rozmowę, trudne była. Były spory, tak jak wspominałam, ale to też wynikało z tego, że poruszaliśmy każdy aspekt możliwy, który był do poruszenia, a to jest bardzo wielowątkowa ustawa. Mamy konkretny efekt. Tak jak wspomniałam, każdy aspekt, na przykład co się stanie z osobą z niepełnosprawnością, która czeka na swojego asystenta, asystent nie dojedzie, bo zachorował, bo miał po drodze jakąś kolizję, wypadek, cokolwiek. Tutaj do ostatnich godzin prac komisji analizowaliśmy, jak zorganizować zastępstwa, bo właśnie stabilność I niezawodność systemu asystencji społecznej jest kluczowa dla osób z niepełnosprawnościami, żeby mogły żyć, pracować, uczyć się czy zwyczajnie po prostu wychodzić z domu na miasto.
Nie ma rozwiązań idealnych I o tym dobrze wszyscy wiemy, bo takie rozwiązanie idealne, ustawa perfekcyjna mówiłaby wprost, asystencja dla wszystkich, zawsze bez limitu godzin. Tego nie da się zrobić, bo to wszystko kosztuje. I niestety pani posłanka Ścigaj też nawiązała do niekonstytucyjnych rozwiązań, zapominając o kwestiach budżetowych I zapominając o tym, że to rząd Mateusza Morawieckiego zostawił nam dług publiczny, gdzie był niekontrolowany przez was, dlatego że co 4. Złotówka była wydawana poza oficjalnym budżetem. Co dawało, szanowni państwo, o 25 procent większy dług publiczny niż deklarowany w budżecie.
To jest 400000000000 złotych. Byłoby idealnie, gdybyśmy mogli to przełożyć I zainwestować w asystencję osobistą. Bo asystencja osobista, systemowa to inwestycja również dla państwa, dlatego że aktywizujemy osoby. Jako klub parlamentarne centrum składam poprawki, 3 poprawki. 1 dotyczy no właśnie tego, żeby jasno rozgraniczyć asystencję projektową od systemowej, żeby nikt nigdy nie pomylił się I żeby te przesłanki były jasne, żeby nikt nigdy nie miał konsekwencji finansowych.
Składam również poprawkę dotyczącą uszczegółowienia doprecyzowania zapisów o zastępstwie. Oraz już panie marszałku ostatnia poprawka, mówię o czym jest. To jest ewaluacja, bo my będziemy ten projekt oceniać I chodzi o to, żeby go oceniać po pełnych dwóch latach funkcjonowania, żeby jeszcze go bardziej udoskonalać. Dziękuję.
Polska 2050.
Maja Nowak
Szanowny panie marszałku, pani minister, wysoka izbo. Imieniu klubu parlamentarnego Polska 2050 przedstawiam stanowisko wobec projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Systemowa asystencja osobista jest jednym z tych kroków, które jako państwo musimy wreszcie wykonać, jeżeli poważnie traktujemy zobowiązania wynikające z konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Konwencję przyjęliśmy kilkanaście lat temu.
Konwencja mówi o prawie do niezależnego życia, o prawie do decydowania o sobie, a także o prawach osób z niepełnosprawnościami. I właśnie temu ma służyć asystencja osobista, żeby te prawa respektować. Chcę też powiedzieć bardzo wyraźnie, ta ustawa jest dzisiaj procedowana także dlatego, że Polska 2050 konsekwentnie o nią zabiegała. Robiliśmy to od początku tej kadencji. Wracaliśmy do tego tematu wtedy, kiedy schodził na dalszy plan.
Upominaliśmy się o niego wtedy, kiedy pojawiały się kolejne przeszkody I kolejne powody, żeby odłożyć go na później. Były momenty, kiedy stawialiśmy tę sprawę naprawdę na ostrzu noża, bo nie godziliśmy się na to, żeby systemowa asystencja osobista po raz kolejny została odłożona na bliżej nieokreśloną przyszłość. I chcę powiedzieć dziś też bardzo uczciwie, że ten projekt nie jest moim osobistym projektem, marzeń nie jest też projektem idealnym, nie rozwiązuje wszystkich problemów osób z niepełnosprawnościami I ich rodzin. Prace nad nim trwały zbyt długo. Niektóre kompromisy były trudne do zaakceptowania.
W wielu miejscach chcielibyśmy pójść zdecydowanie dalej I zdecydowanie szybciej. Ale jednocześnie jest to milowy krok, o który jako Polska 2050 zabiegaliśmy od początku tej kadencji Sejmu. I mam ogromną nadzieję, że już niebawem będziemy mogli powiedzieć nie tylko zrobione, wykonane, ale powiedzieć, że to naprawdę działa I wspiera osoby z niepełnosprawnościami. Bo dzisiaj asystencja osobista dla wielu