66. posiedzenie Sejmu X kadencji – 07.10.2026 (cz. 1/2)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Sejm Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsWłodzimierz Czarzasty
Kto z pań I panów posłów jest za przyjęciem wniosku o przystąpienie do drugiego czytania bez zachowania terminu określonego w artykule 44 ustęp 3 regulaminu Sejmu, projektu ustawy z druku numer 3186, zechce podnieść rękę I nacisnąć przycisk. Kto jest przeciw, kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało 407 posłów, za 258, przeciw 131, wstrzymało się 18 osób, Sejm wniosek przyjął. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu piętnastego porządku dziennego, zmiany w składach osobowych komisji sejmowych, druk numer 3182.
Prezydium Sejmu na podstawie artykułu dwudziestego ustępu pierwszego, regulamin Sejmu po zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów przedłożyło wniosek w sprawie zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Czy ktoś z pań I panów posłów pragnie zabrać głos w sprawie przedstawionych propozycji? Tak, słucham. Proszę bardzo.
Marcin Józefaciuk
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. W listopadzie ubiegłego roku państwo odwołali mnie z Komisji Edukacji Nauki. Od tamtej pory jako poseł niezrzeszony składam za każdym razem wnioski o dołączenie mnie z powrotem. Dziś po raz 25. Mojego wniosku nie uwzględniono w druku I nie poddaję się go pod głosowanie Wysokiej Izby.
We wrześniu pan marszałek potwierdził pisemnie, że w komisji są 3 wolne miejsca dla posłów niezrzeszonych, więc nie ma mowy o zachwianych parytetach. W komisjach, do których należę, jestem obecny, aktywny, więc argument o nadmiarze pracy odpada. 20 lat stażu nauczycielskiego, 5 lat na stanowisku dyrektora szkoły, 2 lata jako inspektor Wydziału Edukacji, 2 lata jako prodziekan. Rozumiem, że to są niewystarczające kwalifikacje. Skoro jest miejsce, mam doświadczenie, wykonuję swoją pracę, jaki konkretnie jest powód pomijania mojej kandydatury?
Proszę wskazać kryterium, którego nie spełniam. Czy problemem są moje kompetencje, czy też niezależność I niewygodne pytania? Proszę o merytoryczne uzasadnienie I podanie tej kandydatury pod głosowanie. Dziękuję.
Włodzimierz Czarzasty
Dziękuję serdecznie. Przystępujemy do głosowania. Kto z pań I panów posłów jest za przyjęciem wniosku? Słucham. W brzmieniu z druku numer 3182.
Zechce podnieść rękę I nacisnąć przycisk. Kto jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję.
Głosowało czterystu jedenastu posłów, za dwustu siedemdziesięciu czterech, przeciw stu trzydziestu pięciu, wstrzymały się 2 osoby. Sejm podjął uchwałę w sprawie zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Dziękuję państwu serdecznie, minuta przerwy.
Szymon Hołownia
Dzień dobry państwu, wznawiam obrady I przystępujemy do rozpatrzenia punktu szesnastego porządku dziennego, jest to sprawozdanie Komisji Infrastruktury. Drodzy państwo, mamy piękne przestronne kuluary zachęcające do rozmowy, do kontaktów międzyludzkich. Serdecznie zapraszam. Dziękuję. Tutaj w nabożnym skupieniu będziemy zapoznawać się ze sprawozdaniem Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, druki 3101300 151.
Proszę pana posła Mirosława Suchonia, którego jednakowoż nie widzę, o przedstawienie sprawozdania komisji. Rozpoczniemy za chwilę wywoływanie ducha pana posła Suchonia. No nie ma Suchonia, no. Generalicja przyszła, Suchonia nie ma. Dzień dobry.
No przecież mówiłem już dzień dobry. Proszę do protokołu zapisać, do pana posła Telusa. Dzień dobry. Pan poseł Kaweta dobrze, pan poseł Telus bardzo dobrze. To może powitamy gości w takim razie, skoro czekamy na posła Suchonia I będzie to wymienione do protokołu 25 razy, że się spóźnił dobrze.
Uczniowie I nauczyciele drugiego Liceum Ogólnokształcącego w Pabianicach imienia Królowej Jadwigi, wy się nie spóźniacie, prawda? Nigdy na zajęciach. Właśnie, bardzo dobrze, bardzo się cieszymy, że jesteście. O, jest pan poseł Suchoń, a ja tu pana obrażam od dwóch minut. W Pabianicach imienia Królowej Jadwigi są tu na zaproszenie pana posła Krzysztofa Chabury.
Witamy was bardzo serdecznie I pozdrawiamy. W moim liceum I nie tylko w liceum była taka specjalna formułka, którą człowiek wygłaszał jak się spóźnia, więc teraz usłyszymy jak pan poseł Suchoń to powie. A również mamy gości pana posła Daniela Milewskiego. Jest to młodzież wraz z nauczycielami z pierwszego Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego imienia świętej rodziny w Siedlcach. Jesteście?
Witamy was bardzo serdecznie panie pośle Mirosławie Suchoniu. Oddaję panu głos. Proszę przedstawić sprawozdanie komisji.
Mirosław Suchoń
Bardzo serdecznie dziękuję. Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. To zaszczyt, że mogę przedstawić sprawozdanie Komisji Infrastruktury sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Po przedstawieniu sprawozdania, Komisja Infrastruktury po rozpatrzeniu powyższego projektu ustawy na posiedzeniu, które
miało miejsce
Szymon Hołownia
panowie bardzo proszę panowie panowie panie pośle wróblewski panie pośle woś bardzo proszę przenieście się w kuluary dobra bardzo proszę słychać was jest mało
osób
sali
Mirosław Suchoń
Bardzo dziękuję. Posiedzenie Komisji Infrastruktury miało miejsce 6 października 2000 e 26 roku I na tym posiedzeniu komisja postanowiła wnieść do wysokiego Sejmu, aby uchwalić raczył załączony projekt ustawy. Szanowni państwo, to jest ustawa niezwykle ważna z punktu widzenia poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zwłaszcza w kontekście przejazdów kolejowych, dlatego że przynosi rozwiązania, które z pewnością będą stanowiły bardzo istotny element uświadamiający kierowców na temat zagrożeń, na temat konsekwencji, spowodowania zagrożenia podczas przejazdów, podczas poruszania się po przejazdach kolejowych. Myślę, że taki jest sens przede wszystkim tych przepisów dlatego, że nie zależy nam na tym, aby uczestnicy w ruchu drogowym byli poddawani różnego rodzaju sankcjom. Nam zależy na tym, żeby w ramach prewencji poprawić bezpieczeństwo I uświadomić użytkowników dróg na temat tego, jak ważne jest zachowanie szczególnej ostrożności I wysokiego poziomu uwagi przy poruszaniu się po przejazdach kolejowych.
Panie marszałku, pozostawiam wysoką izbę w nadziei, mojej nadziei, że ta ustawa zostanie uchwalona I to będzie znaczący krok do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych w imieniu kół. Otwieram dyskusję. Stanowisko Koalicji Obywatelskiej przedstawi pani posłanka Karolina Pawliczak. Bardzo proszę.
Pan poseł Weber jest? Jest pan poseł Weber, dobrze. Patrzę czy jest pan poseł Puda, jest, dobrze. Tak patrzę po prostu czy wszyscy są z kolejki. Bardzo proszę.
Karolina Pawliczak
Bardzo dziękuję panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. To ważny, oczekiwany I bardzo potrzebny projekt. Wybrzmiało to już dzisiaj, ale muszę to potwierdzić, za który bardzo dziękuję panie ministrze, bo zawiera konkretne rozwiązania, Przewiduje zaostrzenie konsekwencji najpoważniejszych naruszeń popełnianych na przejazdach kolejowych. Kierowca, który między innymi ominie opuszczone zapory, wjedzie na przejazd przy czerwonym sygnale albo mimo braku miejsca do jego opuszczenia, ma mieć zatrzymane prawo jazdy na 3 miesiące. Projekt wprowadza również obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów w razie skazania za spowodowanie katastrofy w komunikacji albo sprowadzenie jej bezpośredniego niebezpieczeństwa.
Bo przejazd kolejowy, szanowni państwo, jest miejscem szczególnym. Tutaj błąd kierowcy może mieć konsekwencje, których nie da się odwrócić. Pociąg nie zatrzyma się w miejscu, maszynista nie może cofnąć składu, setki ton rozpędzonego pociągu nie dają człowiekowi drugiej szansy. Dlatego czerwone światło na przejeździe kolejowym nie jest sugestią, jest nakazem zatrzymania. I właśnie dlatego projekt ten przewiduje możliwość zatrzymania prawa jazdy na 3 miesiące w przypadku najpoważniejszych naruszeń popełnianych na przejazdach kolejowych.
To są zachowania, których nie można traktować jako zwykłego roztardnienia czy drobnego wykroczenia. Kiedy kierowca widzi czerwone światło I mimo tego wjeżdża na tory, ryzyko ponosi nie tylko on. Ryzykuje życie pasażerów pociągu, ryzykuje życie maszynisty, ryzykuje życie pracowników kolei, ryzykuje życie osób, które jadą z nim samochody. A w konsekwencji może doprowadzić do tragedii, której skutki poniosą całe rodziny I społeczeństwo. Szanowni państwo, dane przedstawione przez administrację rządową pokazują również, że problem nie jest oczywiście wyłącznie teoretyczny.
Od stycznia do końca sierpnia 2000 dwudziestego szóstego roku zarejestrowano około 4 I pół tysiąca wykroczeń. To liczba, która powinna skłaniać do refleksji, bo za każdą statystyką stoi konkretna sytuacja. Samochód, kierowca, pasażerowie, pociąg I ludzie, którzy mogą znaleźć się w niebezpieczeństwie. Musimy powiedzieć również coś bardzo istotnego, że samo zaostrzenie kary nie wystarczy. Mówiłam to również przy poprzednim czytaniu.
Prawo musi być nie tylko surowe, musi być także skuteczne. Dlatego w toku prac nad ustawą powinniśmy pytać o skuteczność systemu kontroli, o wyposażenie pojazdu w urządzenia rejestrujące, o oznakowanie, stan infrastruktury oraz o sprawność procedur związanych z zatrzymaniem prawa jazdy. Takie pytania były zresztą podnoszone podczas pierwszego czytania tego projektu? Między innymi dotyczące tego, ile przejazdów zostanie dodatkowo objętych monitoringiem I jak zagwarantowana zostanie prawidłowa oraz jednolita praktyka stosowania nowych przepisów. To są zasadnicze pytania.
Bo odpowiedzialne państwo nie powinno wybierać między prewencją, infrastrukturą I egzekwowaniem prawa. Potrzebujemy wszystkich tych elementów jednocześnie. Potrzebujemy również kierowcy, który wie, że czerwone światło oznacza stop. Potrzebujemy skutecznej kontroli, która sprawi, że łamanie prawa nie będzie bezkarne. Potrzebujemy bezpiecznej infrastruktury, która minimalizuje ryzyko błędy, błędu.
I potrzebujemy przepisów, które są jasne, proporcjonalne I możliwe do skutecznego zastosowania. Nie chodzi tylko o karanie dla samego karania. Chodzi również o prewencję. Chodzi o to, żeby kierowca zanim zdecyduje się przejechać przez czerwone światło miał świadomość, że może nie tylko zapłacić mandat, ale również może stracić prawo jazdy. Również o to chodzi, aby prawo działało zanim wydarzy się tragedia, a nie dopiero po niej.
Jednocześnie prace nad projektem powinny pozwolić nam wyjaśnić wszystkie wątpliwości legislacyjne. Podczas debaty parlamentarnej zwracano już poprzednią uwagę, między innymi na potrzebę precyzyjnego określenia zakresu projektowanych zmian w kodeksie karnym. Szanowni państwo, na przejeździe kolejowym nie ma miejsca na myślenie. Jeszcze zdążę, pociągu nie widać, rogatki dopiero się opuszczają, to tylko kilka sekund. Dlatego też debata nad tym drukiem powinna być debatą o odpowiedzialności.
Odpowiedzialności kierowców państwa I ustawodawcy. I wreszcie debatą o naszej wspólnej odpowiedzialności za to, że, za to, aby polskie drogi I polskie przejazdy kolejowe były miejscami, w których człowiek może bezpiecznie wrócić do domu. Bo bezpieczeństwo zaczyna się nie po wypadku. Bezpieczeństwo zaczyna się od decyzji podjętej kilka sekund wcześniej. I właśnie dlatego nad tym projektem powinniśmy pracować rzetelnie, bez względu na polityczne podziały, tak aby skutecznie przepisy były jasne, skuteczne, tak jak powiedziałam I rzeczywiście służyły ochronie ludzkiego życia.
Bardzo dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Pan poseł Rafał Weber I stanowisko Prawa I Sprawiedliwości, proszę bardzo.
Rafał Weber
Dziękuję bardzo panie marszałku, panie ministrze wraz ze współpracownikami, wysoka izbo. Faktycznie 1. Czytanie I później praca w komisji to dyskusja na temat bezpieczeństwa w ruchu drogowo-kolejowym, szczególnie na przecięciu linii kolejowych I dróg publicznych. Prawo I Sprawiedliwość będzie popierało każde rozwiązanie, które przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa w tym obszarze. I na początku tego wystąpienia chcę podkreślić, że tym najważniejszym elementem poprawy BRD na przejazdach drogowo-kolejowych są inwestycje.
Są inwestycje polegające na zmianie kategorii przejazdów drogowo-kolejowych z D na B albo A, czyli takie, które posiadają zapory albo zamykane automatycznie albo zamykane przez pracownika PKP PLK. Statystyki wskazują, że to właśnie na tych przejazdach drogowo-kolejowych dochodzi do najmniejszej ilości wypadków drogowych, najmniejszej ilości zdarzeń kierujących pojazdami oraz maszynistów, którzy prowadzą pociągi I nad tym polskie państwo powinno skupić się najmocniej. Poprawa bezpieczeństwa w tym obszarze to przede wszystkim zmianę kategorii, zmiana kategorii przejazdów drogowo-kolejowych. W lipcu tego roku odbyliśmy na Komisji Infrastruktury bardzo szeroką dyskusję na ten temat. Pytałem wtedy ministra Malepszaka o to, jakim tempie PKP PLK będą rewitalizując linie kolejowe, zmniejszać liczbę tych przejazdów drogowo-kolejowych, na których jest tylko I wyłącznie migające czerwone światło albo znak stop.
Nie otrzymałem takiej informacji, która zapewniałaby, że faktycznie to będzie priorytet, że tutaj te zmiany inwestycyjne będą realizowane w szybkim tempie, ale też nie otrzymaliśmy odpowiedzi o tym, że Ministerstwo, Ministerstwo Infrastruktury planuje zmianę przepisów prawa, o których dzisiaj debatujemy. To jest kolejny dowód na to, że ta ustawa powstała, na chybcika, powstała ze względu na wypadki, które miały miejsce w sierpniu I we wrześniu, jest taką no spóźnioną reakcją na trudne sytuacje, które miały miejsce w obszarze drogowo-kolejowym. No I kolejny wątek tych zmian prawnych jest taki, że jeszcze w poprzednim roku Ministerstwo Infrastruktury mówiło o tym, że no będzie
zmian
Rafał Weber
Przepisów prawa polegająca na zatrzymaniu prawa jazdy za przejazd podczas zamykania albo otwierania zapór drogowo-kolejowych albo podczas przejazdu przez przejazd na czerwonym świetle Natomiast z tych zmian prawa Ministerstwo Infrastruktury się wycofało I nie było tych zmian w finalnym projekcie ustawy, który w czerwcu tego roku wszedł już w życie. Nie było do tej pory odpowiedzi, kto przyczynił się do wycofania tych przepisów, kto wnioskował, czy to jest autorski pomysł Ministerstwa Infrastruktury, czy podczas konsultacji społecznych, czy uzgodnień międzyresortowych był opór w do tej materii. No taka odpowiedź też myślę, że po tych sytuacjach, które miały miejsce na liniach, na przejazdach drogowo-kolejowych, taka informacja należy się I nam I wysokiej izbie, ale przede wszystkim należy się kolejarzom, którzy o to wnoszą już od dłuższego czasu. I oczywiście dialog z kolejarzami też powinien być prowadzony na dużo wyższym poziomie. Jako członkowie Komisji Infrastruktury byliśmy świadkami gorszących scen podczas prac komisji, kiedy to partnerzy społeczni w ramach swoich obowiązków realizowanych właśnie podczas komisji infrastruktury no byli wprost atakowani przez Ministerstwo Infrastruktury, przez ministra odpowiedzialnego za kolejne, kolejnictwo.
Byli oskarżani o to, nie mają pojęcia o czym mówią, że nie chcą takich realnych zmian w systemie kolejnictwa, a oni podkreślali, że właśnie zależy im na tym, żeby zwiększać bezpieczeństwo w przejazdach, żeby dbać o bezpieczeństwo zarówno pasażerów pociągów, jak I tych, którzy przemieszczają się samochodami. Tak że oczekujemy podczas odpowiedzi na pytania w tym zakresie właśnie tej informacji. Ona nie padła podczas pierwszego czytania, nie padła na posiedzeniu Sejmowej Komisji Infrastruktury, które odbyło się wczoraj. Mam nadzieję, że teraz podczas drugiego czytania otrzymamy informację o inwestycjach w poprawę warunków na przejazdach drogowo-kolejowych, o tym, dlaczego w poprzednim roku rząd wycofał się z przepisów, które teraz proponuje, czyli straciliśmy rok w tym, jeżeli chodzi o zmiany prawne dotyczące tego zakresu. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Pan poseł Grzegorz Puda I stanowisko klubu Rozwój Plus.
Grzegorz Puda
Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Szanowny panie marszałku, Wysocka Izba. W imieniu klubu Rozwój Plus mam zaszczyt przedstawić stanowisko do procedowanej ustawy, w której jak państwo już słyszeli, mamy kilka pytań I nieprawidłowości. Otóż przede wszystkim na początku chciałbym powiedzieć, że doskonale wszyscy zdajemy sobie sprawę, że bezpieczeństwo jest jednym z kluczowych elementów podejmowanych decyzji w tej izbie.
Chyba z tym wszyscy się zgadzamy, musimy robić wszystko, aby to bezpieczeństwo zwiększać. Czasem niestety jest tak, że legislacja nie podąża za zmianami mentalnymi w głowach naszych rodaków I w związku z tym te zmiany wprowadzane są późno, ale dobrze, że lepiej późno niż wcale. Natomiast co do zasady, szanowni państwo, ustawa, którą którą ustawa, którą państwo proponujecie jako ustawa rządowa, wychodzi naprzeciw oczekiwaniu wielu osób, które uważają, że musimy o to bezpieczeństwo wspólnie dbać. I myślę, że warto podkreślać kwestię związaną z tym, że bardzo dużo ostatnio, w ostatnim czasie panie ministrze, wypadków zdarzyło się jednak na przejazdach kolejowych. To nie ulega żadnej dyskusji.
Natomiast dyskusyjne jest to, jakie rozwiązania państwo proponują, chociaż podkreślę jeszcze raz, co do zasady, co do kierunku my się zgadzamy, ponieważ 57 I pół procent według danych UTK wypadków nie jest w obszarze, który państwo zawarli w tej ustawie. Nie, nie było tych wypadków na tych przejazdach kolejowych, tylko było właśnie na tych przejazdach kolejowych, które w tej ustawie są pominięte. Wynika to być może z informacji, które państwo posiadacie, może braku informacji. No w każdym razie panie ministrze, dyrektorzy, którzy panu przygotowywali te zapisy, z pewnością nie stanęli na wysokości zadania, bo ustawą nie są objęte te przejazdy kolejowe, w których tych wypadków jest najwięcej, czyli mówimy o przejazdach kategorii D. Zresztą wczoraj z panem ministrem na komisji infrastruktury czy po komisji chwilę na ten temat rozmawialiśmy.
W związku z tym jako Rozwój Plus, klub parlamentarny Rozwój Plus, przygotowaliśmy 2 poprawki, z którymi bardzo się mocno identyfikujemy. One dotyczą bezpośrednio tego, aby rozszerzyć katalog przejazdów kolejowych również o te przejazdy albo przede wszystkim o te przejazdy, których ta ustawa powinna dotyczyć, czyli przejazdów kategorii D. Ja nie będę ukrywał, że jednym z inicjatorów tych naszych poprawek było wczoraj oprócz członków naszego klubu była pani poseł Paulina Matysiak, która również na komisji infrastruktury pytała o to, dlaczego w tym katalogu przejazdów kolejowych nie ma akurat wypisanego przejazdu, w którym statystycznie powtórzę według danych państwowych UTK tych wypadków w roku 2000 dwudziestym piątym roku było najwięcej. W związku z tym, szanowni państwo, przygotowaliśmy poprawki, które za zadanie mają naprawić ten stan rzeczy I uwzględnić również te przejazdy albo przede wszystkim te przejazdy, których dotychczas w tej ustawie nie ma, a które jak się okazuje były podstawą przygotowania ustawy, bo myślę, że podstawą naszej działalności, dyskusji dzisiaj na sali plenarnej jest to, aby właśnie tam, gdzie tych wypadków było najwięcej, te wypadki ograniczyć, czy to w sposób zwiększenia kar, czy w sposób zwiększenia świadomości. Na koniec, szanowni państwo, jako klub Rozwój Plus przedstawiam 2 przygotowane podstawki, na ręce pana marszałka.
Speaker 12
Mam nadzieję, że państwo uwzględnią je w dalszych pracach ministerialnych. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Pan jest, zmienił miejsce, żeby z zaskoczenia o poranku pan poseł Marek Sawicki, pan marszałek Marek Sawicki w imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego, proszę bardzo.
Marek Sawicki
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego chciałem wyrazić pełne poparcie dla propozycji rządu zwiększenia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych. Wiemy doskonale, że każde uratowane życie to jest wartość bezcenna. Myślę, że kolejne poprawki, kolejne uszczelnienia w tym systemie proponowane, wnoszone są też warte rozważenia III nad tymi poprawkami I mam nadzieję, że w komisjach także będziemy mogli się pochylić I popracować. Dziękuję bardzo.
Piotr Kowal
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Lewica mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. No trzeba jasno powiedzieć, przejazd kolejowy to jest miejsce, szczególne miejsce, gdzie trzeba zachować wyjątkową ostrożność. To nie jest miejsce na, nawet odrobinę ryzyka. Wjazd przy czerwonym świetle, omijanie opuszczonych rogatek czy wjazd na tory bez możliwości ich opuszczania, mogą w ciągu kilku sekund stworzyć zagrożenie nie tylko dla kierowcy I jego pasażerów, ale również dla pracowników kolei I setek osób, które znajdują się w nadjeżdżającym pociągu.
Dlatego projekt wprowadza 2 zasadnicze zmiany. 1. Dotyczy możliwości zatrzymania prawa jazdy na okres trzech miesięcy za najpoważniejszym naruszenia przepisów na przejazdach kolejowych. Chodzi oczywiście o objeżdżanie opuszczonych zapór lub pół zapór, wjazd na w, przejazd w trakcie ich opuszczania, wjazd przy czerwonym sygnale, a także wjazd na tory w sytuacji, gdy po drugiej stronie nie ma miejsca pozwalającego na bezpieczne opuszczenie przejazdu. No dlaczego 3 miesiące, to wiemy, dlatego że nie tworzymy tutaj zupełnie nowego mechanizmu prawnego.
Trzymiesięczne zatrzymanie prawa jazdy jest instrumentem już funkcjonującym w polskim prawie, wobec szczególnie niebezpiecznych zachowań na drodze. I projekt ten tak naprawdę rozszerza jego zastosowanie na najgroźniejsze naruszenia popełnione na przejazdach kolejowych. To jest ważne, ponieważ w tych przypadkach sama wysokość mandatu może nie być wystarczającym środkiem prewencyjnym działającym na, na wyobraźnię. Konsekwencja w takim przypadku, w przypadku tych najpoważniejszych naruszeń, prawa powinna być szybka, odczuwalna, a przede wszystkim ma uświadamiać I zniechęcać do podejmowania jakiegokolwiek ryzyka w przyszłości w takich miejscach jak przejazdy kolejowe. 2.
Zmiana natomiast dotyczy sytuacji znacznie poważniejszej, kiedy zachowanie kierowcy nie kończy się na wykroczeniu, ale wypełnia znamiona przestępstwa. W przypadku skazania za spowodowanie katastrofy w komunikacji, o której mowa w artykule 173 kodeksu karnego, sąd będzie zobowiązany orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres nie krótszy niż 3 lata. Dobrze, że ta zmiana się pojawiła, natomiast już w takich przypadkach faktycznie musimy karać maksymalnie dotkliwie w taki sposób, żeby po prostu taka osoba nigdy więcej takiego zagrożenia nie sprowadziła.
Istotą tak naprawdę tego projektu nie jest karanie kierowców za drobne przypadkowe błędy, jak gdzieś słyszałem w komentarzach ze strony tutaj kolegów ze strony skrajnej prawicy. Przepisy odnoszą się do zachowań szczególnie niebezpiecznych w przypadku których kierujący ignoruje podstawowe zasady bezpieczeństwa obowiązujące na przejazdach kolejowych. A przejazd kolejowy jest miejscem, w którym konsekwencje błędnej decyzji są nieporównywalnie większe niż w wielu innych sytuacjach na drodze. W związku z tym, żeby ograniczyć ilość takich sytuacji I potencjalnych zdarzeń wypadkowych, lewica oczywiście będzie popierała to przedłużenie. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Pan poseł Kamil Wnuk, bardzo proszę. Bardzo państwa proszę o zgęszczanie ruchów I śledzenie kolejki do wystąpień, podchodzenie bliżej. Ja wiem to wszystko, to oczywiście to nie... Ale oczywiście.
Proszę tutaj nie robić z mojego kolegi Mirosława Suchonia Ofiarnego teraz, to ja się na to nie zgadzam. Bardzo proszę panie pośle.
Kamil Wnuk
Dziękuję panie marszałku, wysoka izbo, drodzy rodacy w tej ustawie tutaj najważniejszy jest człowiek I jego bezpieczeństwo, bo tak naprawdę tutaj nie mówimy o zmianie w kodeksie drogowym, ale dotyczącym skrajnych przypadków. Ja poza dokumentami, z którymi mieliśmy okazję się zapoznać, które przygotowało Ministerstwo, dużo rozmawiałem z ludźmi, które ta sprawa dotyczy. Maszynistami, zawodowymi kierowcami I to właśnie ci ludzie apelują do nas o to, żeby te przepisy uregulować, bo to oni kierując wielotonową maszyną tak naprawdę nie są w stanie zahamować. Jeżeli mają jakąś przeszkodę na drodze, oni nie są w stanie tak jak samochodem ominąć tą przeszkodę, tylko później ponoszą konsekwencje czyjejś decyzji, czyjejś decyzji, która była nieodpowiedzialna. Dlatego państwo odpowiedzialne jest od tego, żeby zmienić przepisy prawa tak, aby ludzie, którzy wyjeżdżają właśnie za ten szlaban ponosili tego konsekwencje.
Dzisiaj tego nie ma, dlatego te przepisy są potrzebne, dlatego Polska 2000 e e 50 popiera projekt rządowy No I też trzeba się jeszcze tak jak powiedział tutaj marszałek Sawicki zastanowić. Ważne jest to, żeby ten projekt obejmował wszystkie przejazdy kolejowe, żeby tutaj nie było żadnych wątpliwości. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Pan poseł Jarosław Sachajko, demokracja bezpośrednia. No był się przed chwilą wpisywał
I poszedł.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Bezpieczeństwo na drogach, na drogach I przyjazdach kolejowych musi być dla państwa sprawą absolutnie podstawową. Wiosna, przejazd przy czerwonym świetle, objeżdżanie opuszczonych rogatek czy próba przejechania chwili ich zamykania to zachowanie skrajnie niebezpieczne I skrajnie głupie. Kierowca ryzykuje wtedy nie tylko własnym życiem, ale także życiem pasażerów samochodów, maszynisty I masy ludzi, którzy są w pociągu. Dlatego państwo ma pełne prawo reagować stanowczo I takie zachowania powinny być karane surowo.
Projekt przewiduje rozszerzenie przypadków, w których kierujący może utracić prawo jazdy. Właśnie w najniebezpieczniejszych zachowaniach na przejazdach kolejowych. Jest jednak jeszcze 2. Strona tego samego problemu. Możemy podnosić mandaty, odbierać prawa jazdy I zaostrzać kodeks karny, ale trzeba zapytać, co państwo robi z infrastrukturą?
Kolej jest jednym z najtańszych I najbardziej efektywnych środków transportu publicznego. Powinniśmy ją rozszerzać, zwiększać liczbę połączeń I zachęcać ludzi do korzystania z kolei. Ale skoro chcemy więcej pociągów, więcej większe prędkości, musimy równocześnie konsekwentnie likwidować przejazdy kolizyjne, zastępując je wiaduktami I tunelami. Najbezpieczniejszy przejazd kolejowy to przecież taki, na którym samochód I pociąg w ogóle nie mają możliwości się już spotkania. Dlatego ten projekt należy ocenić w dwóch wymiarach.
Tak, surowa kara zaś świadomie wjazd na czerwonym świetle jest uzasadniona, ale również ważna jest proporcjonalność sankcji I odpowiedzialność państwa za modernizację infrastruktury, bo bezpieczeństwa nie zbudujemy wyłącznie karami, musimy je również budować wiaduktami, wiaduktami, tunelami I nowoczesną koleją. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Pan poseł Włodzimierz Skalik, Konfederacja Korony Polskiej, zapraszam.
Włodzimierz Skalik
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Rząd Donalda Tuska wykorzystuje kwestie bezpieczeństwa ruchu drogowego jako pretekst do projektowania systemu państwa tyrana. Jednocześnie uprawia propagandę fałszywej troski o bezpieczeństwo. Projekt z druków 3101, 3151 uderza w zasadę państwa prawa. Rozszerzenie artykułu 135 ustęp 1.
Punkt 2 I artykułu 135 prawa o ruchu drogowym oraz artykuł 100 drugiego ustawy o kierujących pojazdami, wprowadza automatyczne trzymiesięczne zatrzymanie prawa jazdy za pokwitowaniem I decyzją starosty za objechanie zapór wjazd na sygnale czerwonym, w trakcie ruchu zapór albo przy braku miejsca po drugiej stronie przejazdu. Sankcja działa niezależnie od wyniku postępowania wykroczeniowego lub karnego. Nawet uniewinnienie nie przywraca 3 miesięcy wolności podróżowania. To kara administracyjna, nie sądowa. Brakuje wyjątków stanu wyższej konieczności, choć Trybunał Konstytucyjny kwestionował automatyczne odbieranie uprawnień bez takiej ochrony.
Awaria sygnalizacji, niejasne oznakowanie czy korekt stają się ryzykiem utraty pracy. Dla kierowcy zawodowego 3 miesiące bez dokumentu to często utrata dochodu. Ocena skutków regulacji tego nie liczy. Zmiany w artykule 42 kodeksu karnego czynią obligatoryjnym zakaz prowadzenia pojazdów co najmniej na 3 lata przy artykule 173 I co najmniej rok przy artykule 174. Zakres wykracza poza przejazdy kolejowe, obejmuje ruch wodny I powietrzny oraz osoby, które pojazdu nie prowadziły.
Sąd traci możliwość miarkowania. To przepis nieproporcjonalny I źle skonstruowany. Obowiązek orzeczenia nie jest ograniczony do pojaz, przejazdów kolejowych, choć przecież tak państwo uzasadnialiście wprowadzenie tego przepisu. Projekt szedł do Sejmu tego samego dnia, w którym przyjęła go Rada Ministrów, bez konsultacji z czternasto, z czternastodniowym vacatio legis. Surowość bez nieuchronności, bez infrastruktury to pozór bezpieczeństwa.
Wolność obywatelska nie może ustępować pośpiechowi. Poprzemy ten projekt po usunięciu administracyjnego automatyzmu I po przywróceniu sądowej kontroli oraz wyjątków chroniących proporcjonalność. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo panie pośle I pani posłanka Paulina Matysiak niezrzeszona.
Paulina Matysiak
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo, to ważny projekt, niezwykle potrzebny, bo do jakich dramatycznych sytuacji dochodzi na przejazdach kolejowo-drogowych I mamy z tym faktycznie systemowy problem. Dzisiaj przedstawicielka Koalicji Obywatelskiej swoim wystąpieniu mówiła o tym, że to powinna być debata o odpowiedzialności także państwa. No I ja tylko wspomnę, że faktycznie w w tej przedstawionej ustawie brakuje rozwiązań, które dotyczą przejazdów kolejowo-drogowych kategorii D, czyli tych przejazdów niestrzeżonych. Tych, na których nie ma rogatek, tych, na których nie ma sygnalizacji, bo te zaprojektowane przepisy dotyczą tylko takich przejazdów. Warto to uzupełnić I w tym miejscu chciałabym podziękować klubowi Rozwój Plus, który złożył przygotowaną wspólnie poprawkę, 2, 2 poprawki po to, żeby te niespójności uzupełnić.
Po to, żeby takim nadzorem były objęte wszystkie przejazdy kolejowo-drogowe, bo faktycznie jest to dziwne, że w rozwiązaniu, które ma zapewnić uczestnikom ruchu drogowego, ale też pasażerom transportu kolejowego bezpieczeństwo, brakuje tych rozwiązań, które dotyczą przejazdów, na których dochodzi do największej liczby wypadków. Tu kilka danych w w poprzednim roku, w 2000 dwudziestym piątym roku doszło do stu osiemdziesięciu sześciu wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych, na przejściach dojść tak do peronów. To są dane Urzędu Transportu Kolejowego. Jeżeli chodzi o podział tych wypadków według kategorii, to na właśnie tych przejazdach, o których mówię, przejazdach kategorii D, bez, bez rogatek, bez sygnalizacji, 107 wypadków, czyli 57 I pół procent wszystkich zdarzeń na przejazdach I przejściach I to naprawdę trzeba w tej ustawie uzupełnić, żeby to rozwiązanie działało systemowo. Żebyśmy mieli 1 przepis, który dotyczy po prostu wszystkich przejazdów kolejowo- drogowych.
To także ułatwienie, jeżeli chodzi o naukę nowych przepisów. Natomiast ja bym chciała jeszcze kilka rzeczy, elementów wymienić, które są niezwykle istotne, jeżeli chodzi o zwiększanie bezpieczeństwa na tych przejazdach. Dzisiaj mamy także niezatrzymanie przy znaku stop na przejeździe kategorii D, to jest 8 punktów karnych I 300 złotych mandatu. To jest naprawdę niewiele. Tutaj jest na pewno przestrzeń,
żeby
żeby
Paulina Matysiak
To zmienić I oczywiście dostosować to do takich rozwiązań, takich wysokości jak na tych kategoriach przyjazdu CIBI tu warto podkreślić, że lekceważenie, lekceważenie znaku stopna kategorii d to jest, to jest niezwykle duże naruszenie. Była o tym mowa. Tam nie ma czasu na to, żeby odpowiednio zareagować. Przed chwilą przedstawiciel koła Korony opowiadał o tym, że to będzie dramat dla kierowcy zawodowego. Chyba wszyscy się zgodzimy, że od kierowcy zawodowego wymagamy tego, żeby jeździł bezpiecznie I I jeździł przepisowo.
To jest niesamowite, że na te przejazdy kolejowo-drogowe, także te z rogatkami wjeżdżają kierowcy, którzy po prostu powinni być dla nas wzorem, którzy powinni być bardzo dobrze przygotowani do, do jazdy, kierowcy zawodowi. Oni popełniają taki błąd. Myślę też, że należałoby się zastanowić panie ministrze jak wygląda system kształcenia zarówno nie tylko kierowców zawodowych, ale też kierowców na kategorię BII inne, bo być może tutaj można byłoby też coś poprawić po to, żeby system szkolenia, system edukowania był po prostu lepszy I żeby eliminować te te błędy. System monitoring na przejazdach kategorii D potrzebny od zaraz. Samych forodarów RedLight mamy 10, to jest zdecydowanie za mało.
Należy instalować taki monitoring na większej liczbie przejazdów. Była też mowa, to mówił chyba pan poseł Sachajko, o inwestycji w infrastrukturę. Jasne. Wiemy też po wczorajszej komisji z przedstawicielami UTK, jak wyglądają liczby, jakie to są koszty. Zainstalowanie monitoringu I nadzoru to jest około 300000 na przejazd, ale już przebudowa takiego przejazdu na bezkolizyjne to są kwoty już powyżej miliona złotych.
Doskonale zdajemy sobie sprawę, ja też sobie zdaję sprawę, że wszystkich przejść takich kolejowo-drogowych nie przebudujemy. To jest po prostu niemożliwe. Natomiast powinniśmy robić wszystko, żeby te przejazdy były bezpieczne, bo trzeba chronić użytkowników ruchu drogowego, ale trzeba też chronić pasażerów. To rozwiązanie, które było wprowadzone bardzo szybko, bo bo w zasadzie bez tego okresu konsultacyjnego, było też wynikiem tragicznego wypadku, do którego doszło no niecały miesiąc, ponad ponad miesiąc temu. Wypadku, w którym właśnie przez to, że ktoś wjechał na przejazd kolejowo-drogowy, zginęła także pasażerka pociągu.
Do takich sytuacji nie możemy dopuszczać. Ja chcę pracować nad tą ustawą, jest poprawka I mam nadzieję, że Wysoka Izba przychyli się do tego, żeby ten system uszczelnić. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Na tym kończymy debatę klubów, ale mamy oczywiście zgłoszenia do pytań, jest ich sporo, bo temat nośny, ważny, czas to będzie 1 minuta. Zamykam definitywnie listę posłów zgłoszonych do pytań. Mamy w Sejmie gości posła Łukasza Ściebiorowskiego przedstawicieli Młodzieżowej Rady Miasta Tychy. Co więcej zwycięzców turnieju siatkówki plażowej organizowanej przez Młodzieżową Radę Miasta Piekary Śląskie, znany nadmorski kurort Piekary Śląskie, podobnie jak mój rodzinny Białystok.
Mam nadzieję, że nie tylko z powodu globalnego ocieplenia będzie nam są, będą nam się te sporty rozwijały. Pan poseł Łukasz Ciebiorowski, były wybitny ciężarowiec z kolei, zapraszam z pytaniem panie pośle.
Łukasz Ściebiorowski
Panie marszałku, sport w Piekarach też jest ważny I myślę, że w całym kraju. Panie marszałku, panowie panie ministrze, wysoka izbo. Cieszę się, że akurat młodzież przysłuchuje się tej debacie, bo myślę, że budowanie dobrych nawyków jest istotne już od najmłodszego wieku, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo ruchu drogowego czy tego bezpieczeństwa w ruchu kolejowym I jeżeli chodzi o przejazdy. I takie spostrzeżenie, że oczywiście wypadki na przejazdach kolejowych to dramaty, których można uniknąć, trzeba uniknąć wręcz, a projekt zmian w prawie o ruchu drogowym I kodeksie karnym wprowadzający między nimi natychmiastowe zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące, zjawiazd na czerwonym świetle czy omijanie zapór oraz obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów to krok, który wydaje się niezbędny w stronę realnej poprawy bezpieczeństwa. Ale oczywiście same prawo I surowe kary to nie wszystko.
Kluczowa jest edukacja, promowanie właściwych nawyków oraz zdrowy rozsądek. W związku z tym chciałbym zapytać, czy Ministerstwo Infrastruktury planuje współpracę, czy taki pomysł jest rozważany, może być rozważany z dostawcami popularnych map I nawigacji, tak jak na przykład mapy Google, aby wdrożyć automatyczne, dynamiczne ostrzeżenia dla kierowców o, dla kierowców zbliżających się do niebezpiecznych, niestrzeżonych zwłaszcza przejazdów. Połączenie edukacji, zdrowego rozsądku, nowoczesnych technologii I bezwzględnych kar prawnych to kierunek wart zdecydowanego poparcia I rozpatrywania przy tej ustawie. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. No to jeszcze jedne powitania I pozdrowienia. Kolejna, bo już 2., wczoraj była 1. I też miałem okazję pozdrawiać grupa uczniów I ich opiekunów ze szkoły podstawowej imienia Jana Wyrzykowskiego w Haczowie. Pani posłanka Joanna Frydrych zaprosiła was do Sejmu.
Pomachajcie nam, bo my wam też machamy I serdecznie was pozdrawiamy. Cieszymy się, z nami jesteście. Wasze uśmiechy naprawdę pozwalają nam dobrze zacząć ten dzień. Zawsze uśmiechnięta pani poseł Lidia Czechak ma, jak znam życie, 3 pytania.
Lidia Czechak
A 2 akurat, które Ale proszę. Ja mam pytanie panie marszałku, panie ministrze. Projekt przewiduje natychmiastowe zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące za najpoważniejsze naruszenia przepisów na przejazdach kolejowych. To sobie wszyscy tutaj myślę, że, że wspólnie uważamy, że niestety zachowanie kierowców bardzo często przyczynia się do tego, ale mam też pytanie, o to pytali niestety kolejarze, czy badali państwo także stan infrastruktury, oznakowania oraz widoczność przejazdów. Czyli czy tym zaostrzeniu kar będą towarzyszyć konkretne inwestycje w poprawę bezpieczeństwa, szczególnie na przejazdach niestrzeżonych.
I mam tutaj pytanie, bo jednego z mieszkańców chodziło o to, że usuwaliśmy znaki stop. Ja wiem, miała je zastąpić taka sytuacja, że jeżeli nie będzie, no nie zadziałają po prostu te sygnalizacje, no to wtedy będzie musiał wyjść I taka sytuacja na przykład była przy przejeździe kolejowym w Radlinie I mam pytanie, czy państwo już po tym czasie zweryfikowali, czy to jednak to usunięcie tego znaku stop przed tymi niestrzeżonymi przejazdami kolejowymi było dobre. No I 2., które zadaje zawsze projekt, nakłada na starostwo dodatkowe obowiązki z wydawaniem decyzji administracyjnych o zatrzymaniu prawa jazdy. Czy oszacowano, ile dodatkowych postępowań będą musiały prowadzić starostwa oraz jakie koszty poniosą samorządy. Zawsze proszą mnie o tym, że Dziękuję.
Dokładamy im zadań, ale nie dajemy pieniędzy.
Anna Baluch
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze, chyba wszyscy się zgadzamy z jednym, że na przejazdach kolejowych nie może być taryfy ulgowej I dla zachowań takie, które mogą zakończyć się przede wszystkim tragedią. Ten projekt rządowy koncentruje się przede wszystkim na przejazdach wyposażonych w rogatki I sygnalizację, a pociąg nie staje się mniej niebezpieczny tylko dlatego, że na przejeździe no nie ma czerwonego światła lub pół zapory. Ja pytam pana ministra, czy pan uważa za sprawiedliwe, aby kierowca, który na niestrzeżonym przejeździe kolejowym, mimo obowiązku zachowania szczególnej ostrożności, nie upewni się, czy nie nadjeżdża pociąg, nie był objęty takimi samymi surowymi konsekwencjami jak kierowca, który łamie przepisy na przejeździe wyposażonym, w wyposażonym w rogatki. Kara powinna być związana z rzeczywistym zagrożeniem życia I zdrowia, a nie z rodzajem urządzenia, które tak naprawdę stoi przy torach. Pytanie, czy rząd poprze poprawki klubu Rozwój Plus?
Dziękuję.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Pan poseł Tadeusz Tomaszewski. Nie widzę. Pani poseł. Jest.
Jest. O. Musimy się, drodzy państwo rozruszać dzisiaj rano, ja też zresztą. Bardzo proszę.
Tadeusz Tomaszewski
Panie marszałku, wysoka izbo, ważny projekt dotyczący bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, zwłaszcza tych, którzy nie stosują się do obecnych przepisów. Popieram ten projekt. Natomiast chciałbym zapytać przedstawicieli rządu, jak wygląda realizacja na dzień dzisiejszy programu bezpieczeństwa, poprawy bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych etap 4. Finansowany z Krajowego Planu Odbudowy, gdzie zakładano, że na ten cel przeznaczy się ponad 145000000 złotych, w tym oczywiście środki z Unii Europejskiej. Wśród...
Jeśli chodzi o ten program, od marca bieżącego roku na drodze krajowej nr 15 w miejscowości Wymysłowo, gmina Trzemeczno działa automatyczny system kar kamer rejestrujących. Jednak ze względu na wysoką kolejcyjność tego przyjazdu planowano rozpoczęcie działań mających na celu budowę wiaduktu nad torami, na jakim etapie jest ten projekt. Dziękuję.
Izabela Bodnar
Dziękuję. Szanowny panie marszałku, szanowny panie ministrze, wysoka izbo. Ludzie giną na przejazdach kolejowych nie dlatego, że nie znają przepisów, ale dlatego, że je ignorują, bo pociągu jeszcze nie widać, bo jakoś przejadę, bo zaoszczędzę parę minut. Tymczasem mimo obiektywnie wysokich kar, nawet 2000 złotych, 15 punktów karnych, systemu monitoringu wciąż rejestrują 1000 naruszeń. Dlatego potrzebujemy nie tylko surowców konsekwencji, ale przede wszystkim skutecznego monitoringu, kontroli, edukacji kierowców, ale też poprawy infrastruktury.
Także informacji, jak zachować się, gdy samochód znajdzie się na torach. Samo zaostrzenie kar wydaje się być początkiem tego, by przepisy były skutecznie egzekwowane. Dlatego zaostrzajmy oczywiście konsekwencje dla tych, którzy świadomie granicę przekraczają, ale jednocześnie dopilnujmy, żeby państwo
Izabela Bodnar
Takim sytuacjom, a nie tylko karało po fakcie. Sukcesem tej ustawy nie będzie liczba odebranych praw jazdy. Sukcesem będzie dzień, w którym kolejny kierowca zatrzyma się przed przejazdem I dzięki temu kolejna rodzina nie będzie musiała zmierzyć się z tragedią. Dlatego pytanie, czy rząd potraktuje tę ustawę nie jako koniec pracy, ale jako początek kompleksowego programu bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych?
Dziękuję bardzo. Pan poseł Adam Luboński.
Adam Luboński
Panie marszałku, wysoka izbowska, szkoda, że tutaj nie ma posła Skalika, który powiedział, że Konfederacja Korony Polskiej poprze oczywiście, ale jak wcześniej rozbroimy te najważniejsze przepisy. I to nie jest poparcie, tylko to jest kolejna próba rozbrojenia tej ustawy, która ma chronić przede wszystkim życie ludzkie. Gdy ktoś wjeżdża na zamknięty przejazd kolejowy, to nie zagraża swojemu życiu, ale również, a przede wszystkim tym wszystkim, którzy są w pociągu, wszystkim pasażerom. A lokomotywa Konfederacji Korony Polskiej, jak zwykle lokomotywa na węgiel, jak zwykle stoi na bocznicy I nie po to, żeby ruszyć, a żeby blokować przejazd kolejnych ustaw. W tym przypadku tych ustaw, które służą bezpieczeństwu I życiu naszych obywateli.
Szymon Hołownia
Dziękuję. Bardzo dziękuję. Pan poseł Jarosław Sachajko, bardzo proszę.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Na przyjazdach kolejowych nie ma miejsca na brawurę. W jasne czerwonym świetle omijanie rogatek, powinny być karane, bo taki głupi, nierozważny ruch powoduje, czy może spowodować śmierć nie tylko tego kierowcy, ale maszynisty I masy ludzi w pociągu. Ale chcemy rozwijać kolej, zwiększać liczbę połączeń kolejowych I musimy równolegle konsekwentnie poprawiać infrastrukturę, czyli im więcej przejazdów bezkolizyjnych. I teraz panie ministrze, dlatego pytam, ile w przyszłym roku państwo zlikwidują tych przejazdów kolizyjnych, ile będzie nowych wiaduktów budowanych?
I 2., 2. Ważne pytanie, kiedy będzie zsynteryzowany dowód rejestracyjny? Zrobili państwo jako rząd w mObywatelu legitymację poselską z lat 460 posłów. A dlaczego państwo do tej pory nie przygotowali dowodu rejestracyjnego dla 21000000 Polaków? W czym kierowcy są gorsi od posłów?
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo, to ważne pytanie. Pan poseł Marcin Józef Faciuk, niezrzeszony, bardzo proszę.
Marcin Józefaciuk
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Na przejazdach kolejowych chronimy życie kierowców, pasażerów I pracowników kolei. Popieram zdecydowaną reakcję na niebezpieczne zachowania. Oczekuję jednak skutecznej kontroli, rzetelnych dowodów I praktycznej edukacji. Mam 3 pytania.
Kiedy I z jakim finansowaniem zapowiedziany pilotaż kolejowych kamer zacznie służyć ustalaniu sprawców I skutecznemu stosowaniu nowych sankcji? Jak udokumentujecie sytuację w chwili wjazdu I zapewnicie szybką weryfikację decyzji, aby kierowca, któremu nagle zablokowano wyjazd, nie tracił niesłusznie prawa jazdy. Dla kierowcy zawodowego taka pomyłka może oznaczać utratę możliwości utrzymania rodziny. Oraz 3. Pytanie, czy w ostatecznym tekście obowiązkowy zakaz prowadzenia nadal obejmuje czyny nieumyślny ruch wodny I powietrzny oraz sprawców, którzy nie prowadzili pojazdu, jak uzasadnicie proporcjonalność tak szerokiego rozwiązania.
Skutyczna edukacja kierowców musi towarzyszyć sankcjom, a za bezpieczeństwo odpowiada również państwu.
Henryk Szopiński
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Ja właściwie nie mam pytań, bo pytania już, które chciałem zadać, padły z tej mównicy, ale chciałem wyrazić poparcie dla zmian w tej ustawie, bo na lekkomyślność na przejazdach kolejowych po prostu nie ma zgody. To kierowca, który ignoruje wszystkie znaki I zakazy, po prostu ryzykuje życie własne I wielu ludzi w pociągu. Dlatego mam nadzieję, że groźniejsze kary, zakaz, no zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące I surowsze zakazy prowadzenia pojazdów skutecznie powstrzymają niecierpliwych kierowców przed nieuprawnionym wjazdem na tory. Myślę, że lepiej poczekać przed przejazdem 5 minut niż ryzykować życie, odebrać komuś życie.
Dziękuję bardzo.
Anna Schmidt
Bardzo dziękuję panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Zwiększenie bezpieczeństwa jest co do istoty rzeczy zasadne, potrzebne, wymagane I tu nikt nie ma wątpliwości. Ale drodzy państwo, powstaje pytanie o metody jego zapewnienia. Dlaczego chcecie państwo leczyć, zamiast zapobiegać? To nie jest prewencja, tylko działanie post factum.
Kierowca popełni przestępstwo, wykroczenie I wtedy zostanie surowiej ukarany. Więc ja zadaję pytanie, czy w ogóle, jeśli tak, to kiedy państwo planujecie modernizację przejazdów kategorii D, bo chyba lepiej modernizować niż karać kierowców, tym samym jednak docelowo nie zmniejszając w takim stopniu, w jakim powinno być to zmniejszone ilości wypadków. To pytanie padało, ja poproszę o odpowiedź na piśmie. Czy przewidziana jest modernizacja przejazdów po to, żeby zabezpieczyć je, a nie post factum karać kierowcę, który dokona wykroczenia? Bardzo dziękuję.
Maria Koc
Dziękuję panie marszałku. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Ja mam pytanie, czy ministerstwo bierze odpowiedzialność również za te miejsca, w których kierowcy po prostu nie mają zapewnionych bezpiecznych warunków. Ile niebezpiecznych przejazdów kolejowych, skrzyżowań, odcinków dróg pozostaje nadal niezabezpieczonych, mimo że państwo doskonale znacie te miejsca. Czy łatwiej jest ukarać kierowcę niż usunąć niebezpieczne miejsca z drogi?
I pytanie zasadnicze, czy rząd uważa, że bezpieczeństwo na polskich drogach można zapewnić przede wszystkim poprzez kolejne zakazy, punkty karne I zatrzymanie prawa jazdy? Gdzie w tej ustawie są konkretne zobowiązania państwa do poprawy infrastruktury, skuteczniejszego nadzoru, eliminowania miejsc, z których dochodzi do wypadków, bo bezpieczeństwo drogowe to nie tylko odpowiedzialność kierowcy, to również odpowiedzialność państwa. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Pani posłanka Paulina Matysiak ponownie zapraszam. A panią posłankę Renata Rak już proszę bliżej.
Paulina Matysiak
Panie ministrze, wysoka izbo. Opowiem państwu o pewną historię. Dwudziestego siódmego września o godzinie czternastej 20 na niestrzeżonym przejeździe kolejowym w Kopydłowie w powiecie Wieluńskim, kierowca auta osobowego wjechał pod pociąg, który jechał z Krakowa do Poznania. Auto wjechało na niestrzeżony przejazd kolejowy, czyli ten, o którym mówiłam w swoim wystąpieniu, kategorii D, wprost pod nadjeżdżający pociąg, którym podróżowało około dwustu trzydziestu pasażerów. Na miejscu zginął dwudziestojednoletni kierowca, a szesnastoletnia pasażerka z obrażeniami trafiła do szpitala.
W tym szpitalu zmarła. To jest historia sprzed półtora tygodnia. O takich przejazdach mówiłam w swoim wystąpieniu. Jeżeli nie zaczniemy myśleć o tym, jak poprawiać bezpieczeństwo na tych przejazdach, jak edukować kierowców, jak ich dyscyplinować za to, nie przestrzegają przepisów, to takich sytuacji po prostu będzie więcej. Bardzo proszę o poparcie poprawki, którą przygotowałam razem z klubem Rozwój Plus I bardzo proszę o doprecyzowanie tej ustawy, bo jeżeli nie, to my naprawdę tego problemu związanego z bezpieczeństwem na przejazdach kolejowo-drogowych nie rozwiążemy.
Dziękuję.
Renata Rak
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Systematycznie słyszymy o niebezpiecznych zdarzeniach na przejazdach kolejowych. Kilka tygodni temu doszło do skrajnie niebezpiecznego zachowania, kiedy troje dzieci na hulajnogach ominęło opuszczone rogatki I wjechało na tory przy migającym czerwonym świetle. Dlatego potrzebny jest ten projekt dotyczący bezpieczeństwa I ochrony życia w ruchu drogowym, skuteczne przepisy, ich egzekwowanie, a także edukacja wszystkich użytkowników ruchu drogowego. Przejazd kolejowy to nie miejsce na brawurę, pośpiech ani zasadę, że jeszcze zdążą.
Maszynista nie jest w stanie zatrzymać pociągu w miejscu, a konsekwencje mogą być tragiczne dla kierowcy, maszynisty, pasażerów czy pieszych. Dlatego kary za niebezpieczne zachowania będą szybkie I nieuchronne. Zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące, między innymi za objeżdżanie rozpuszczony, opuszczonych rogatek czy wjazd przy czerwonym świetle. To nie jest tylko kara za wykroczenie, to reakcja na zachowanie, które mogą doprowadzić do tragedii. Prawo nie tylko ma karać po wypadku, ale przede wszystkim ma zapobiegać, dlatego tak ważna jest edukacja już najmłodszych, bo na przejeździe kolejowym nie ma drugiej szansy.
Dziękuję bardzo.
Edward Siarka
Panie marszałku, Wysoki Sejmie, mam poważne wątpliwości, czy ta propozycja przedłożona przez rząd rzeczywiście poprawi stan bezpieczeństwa na polskich przejazdach tej filii kolejowych. W tej chwili mamy ponad 200000 kierowców, którzy mają orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, czy zatrzymane prawo jazdy przynajmniej na 3 miesiące. Ale miesiąc temu w mojej miejscowości, w mojej gminie Rabawyżna, w ramach poprawy bezpieczeństwa polskie koleje, polskie koleje państwowe przeprowadziły remont całej linii do Zakopanego, wydając na to 1000000000 złotych I w ramach poprawy bezpieczeństwa zlikwidowano 2 przejazdy strzeżone, w zamian to wybudowano 1 niestrzeżony. Panie ministrze, poddaję to panu pod rozwagę. Co wyprawiają kolejarze?
Efekt tego jest taki, miesiąc temu na tym przejedzie zginął rowerzysta, mój kolega, który nie zauważył, że stoi pociąg na stacji, rogat
Rogatek dzisiaj nie ma. No więc stoi, wjechał na przejazd. Czerwone światło było, ale za niego wyjechał 2. Pociąg I efekt tego jest taki, że on dzisiaj nie żyje. To jest zobowiązanie pana do tego, aby ten przypadek szczególnie rozważyć.
To jest bandytyzm w wykonaniu kolejarzy. Po prostu ten remont to jest przykład niekompetencji ludzi, którzy tym zarządzają. Dziękuję bardzo.
Dziękuję. Pan poseł Łukasz Kmita, proszę bardzo.
Łukasz Kmita
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Kwestia dyskusji dotyczącej poprawy bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych I zmian ustawowych jest oczywista, trzeba ją wspierać, ale nie może być też, nie może to powodować, że dajemy zielone światło do ogromnej likwidacji przejazdów kolejowo-drogowych. Tylko od 2000 dwudziestego czwartego roku łącznie zlikwidowano 438 przejazdów kolejowo-drogowych. Tak wynika z odpowiedzi na moją interpelację. A co więcej, powiecie olkuskim w miejscowości Jeżówka PKP PLK planowało likwidację przejazdu kolejowego z uwagi na wysoki koszt utrzymania urządzeń samoczynnej sygnalizacji przejazdowej.
No jeśli my w ten sposób będziemy działali, że najpierw wyposażamy przejazdy kolejowe w sygnalizację, która poprawia bezpieczeństwo, a potem likwidujemy przejazd, bo są wysokie koszty, to znaczy, że brak jest sterowności państwa w zakresie bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Panie ministrze, tak dla poprawy bezpieczeństwa, ale nie dla masowej likwidacji przejazdów kolejowych kolejowo-drogowych. Dziękuję bardzo.
Bożena Lisowska
Panie marszałku, wysoki Sejmie. Przejazd kolejowy to miejsce, gdzie 1 nieodpowiedzialne zachowanie może kosztować życie kierowcy, pasażerów, ale także pasażerów pociągu. Dlatego rządowy projekt ustawy odpowiada na to powtarzające się często zagrożenie. Jak podają dane Urzędu Transportu Kolejowego, na przejazdach kolejowych ginie w Polsce kilkadziesiąt osób, ale także wielu zostaje inwalidami. Dlatego potrzebne są na ten moment bardzo restrykcyjne rozwiązania, także obligatoryjne orzekania sądu.
O przepadku prawa jazdy na 3 mie... Prawa jazdy I zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące. Ten projekt stawia ochronę życia ponad pobłażliwość dla skrajnej lekkomyślności. Ale jego warunkiem dobrego wdrożenia jest to, aby starostwa otrzymały jasne procedury I wsparcie finansowe. I ustosunkowanie się do tego poproszę pana ministra.
Bogumiła Olbryś
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Ustawa na pewno jest bardzo potrzebna, ale czy rząd chce przede wszystkim zwiększyć liczbę kar I zatrzymanych praw jazdy? Czy rzeczywiście chce zatrzymać, chce zmniejszyć liczbę tragedii na przejazdach kolejowych? Bo bezpieczeństwo to nie tylko surowsze przepisy, to także sprawna infrastruktura, skuteczny nadzór I realna prewencja. Wpisze się w narrację moich przedmówców, czy właśnie zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące będzie stosowana automatycznie, czy kierowca będzie miał możliwość szybkiego zakwestionowania decyzji, jak rząd zamierza chronić kierowców przed błędami systemowymi, automatycznego, błędami systemowymi, jak, ile przejazdów kolejowo-drogowych w Polsce nadal nie posiada pełnych zabezpieczeń panie ministrze, takich jak rogatki czy monitoring.
Dziękuję.
Dorota Marek
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Przedłożony przez rząd projekt nowelizacji prawa o ruchu drogowym to krok ratujący życie, na który Polacy, Polacy czekali zdecydowanie zbyt długo. Kiedy analizowałam statystyki wypadków, byłam po prostu przerażona. Przez lata rządów Prawa I Sprawiedliwości nie potrafiono wdrożyć radykalnych rozwiązań, które skutecznie powstrzymałyby kierowców przed igraniem ze śmiercią na przejazdach kolejowych. Nasz rząd wreszcie mówi drogowym piratom stanowcze dość.
Wprowadzamy to, co konieczne I sprawiedliwe. Natychmiastową utratę prawa jazdy na 3 miesiące za omijanie opadających zapór czy wjazd na czerwonym świetle, a także surowe, obligatoryjne zakazy sądowe. Zderzenie z pociągiem to nie jest stłuczka, to niemal zawsze śmierć. Tu nie ma miejsca na kompromisy czy pobłażanie dla skrajnej nieodpowiedzialności. Dziękuję.
Józefa Szczurek-Żelazko
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Z roku na rok rośnie liczba wypadków, tragicznych wypadków na przejazdach pokolejowych. W ubiegłym roku resort infrastruktury informował, że będzie wprowadzał konkretne zmiany w najbliższym czasie. Rozumiem, że definicja najbliższego czasu przez resort infrastruktury to jest co najmniej rok, ale I wprowadzacie państwo ustawę penalizującą te negatywne zachowania kierowców. Oczywiście to jest ważne, ale ten projekt nie rozwiąże problemu, który ma miejsce na tych niestrzeżonych, nieoznakowanych przejazdach kategorii D.
Dlaczego tego nie wprowadzacie do tych przejazdów? Ale korzystając z tej okazji, panie ministrze, mam do pana pytanie, ponieważ ja w kwietniu wystąpiłam z interpelacją dotyczącą Sądeczanki, żeby pan przedstawił prawdę o dokumentach podpisywanych Brzesku w lutym, ponieważ pan dezinformował społeczeństwo powiatu brzeskiego. Nie odpowiedział mi pan na to przesyłając aneks zanonimizowane, czyli nie przekazał pan posłowi Rzeczypospolitej danych, o który prosił. W czerwcu wystąpiłam ponowną interpelację I do dzisiaj nie mam odpowiedzi. Dlatego pytam, dlaczego pan odmawia odpowiedzi na pytanie posła I, mam taką prośbę, żeby jednak weryfikować, jaki jest czas odpowiedzi poszczególnych resortów na interpelację, ponieważ mija już pół roku I nie możemy się doczekać.
Była taka dobra tradycja do tej pory. W poprzednich kadencjach zawsze marszałek Sejmu pisał do mnie resortów ponaglenia o tym, żeby w terminach odpowiadać na pytania posłów.
Szymon Hołownia
Ja też pisałem, zawsze jak miałem taki sygnał, pisałem, nigdy się nie uchylałem od tego. Mam nadzieję, że Marszałek Czarzasty czyni podobnie I myślę, że tutaj też jest prośba do Marszałka Bosaka, który zdaje się podpisuje interpelacje wychodzące z Sejmu, żeby też dawał sygnał, że takie pismo jest potrzebne. Pani poseł Iwona Karolewska. Bardzo proszę.
Iwona Karolewska
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Każdy wypadek na przejeździe kolejowym to jest tragedia. To jest tragedia kierowcy I jego rodziny, często tragedia zawiniona przez nieodpowiednie dostosowanie się do przepisów. Ale ta tragedia dotyczy też maszynistów, którzy często nie są w stanie zapobiec tragedii I zatrzymać składu pociągu. Panie ministrze, ja mam pytanie, czy poza zaostrzeniem kar planujecie również jakieś inne działania poprawiające bezpieczeństwo, Czy na przykład faktycznie ustawienie znaku stop przy przyjeździe kolejowym nie byłoby dobrym rozwiązaniem.
Dziękuję bardzo.
Krzysztof Habura
Panie marszałku, wysoka izbo. Liczba wypadków I kolizji na przejazdach kolejowych jest porażająca I z roku na rok się zwiększa. Tylko w tym roku do sierpnia tego typu zdarzeniach śmierć poniosły 34 osoby a 18 zostało ciężko rannych dlatego zasadne jest takie prewencyjne zaostrzanie przepisów za przejazdy właśnie omijanie zapór, wjeżdżanie na czerwonym świetle czy wjeżdżanie na tory, kiedy nie ma możliwości ich opuszczenia, ale oczywiście to nie rozwiązuje problemu. Potrzebna jest poprawa infrastruktury, monitoring przejazdów czy wreszcie edukacja kierowców stąd moje pytanie jakie środki przewiduje resort w najbliższym czasie na tego typu działania
Iwona Kozłowska
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, szanowni państwo, wysoka izbo. Zderzenie pojazdu z pociągiem ze względu na różnicę prędkości I mas zawsze skutkuje ogromnym zagrożeniem. Zarówno dla maszynisty, pasażerów pociągu, jak I osób znajdujących się w pojeździe. Powtarzalność naruszeń, takich jak wjazd na tory pomimo opuszczających się lub opuszczonych zapór, ignorowanie sygnalizacji świetlnej, czy niezatrzymywanie się przed znakiem stop na niestrzeżonych przejazdach kolejowych udowadnia, że dotychczasowe środki zapobiegawcze są po prostu niewystarczające. Moje pytanie, szanowny panie ministrze, czy prócz zaostrzenia kart Ministerstwo Infrastruktury planuje również w najbliższym czasie szeroko zakrojoną kampanię edukacyjną oraz wsparcie finansowe dla nowoczesnych systemów ostrzegania na przejazdach.
Bardzo
Pani posłanka Aleksandra Kop.
Aleksandra Kot
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Ten projekt ustawy zawiera bardzo ważne rozwiązania, które mają poprawić bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych. Przede wszystkim bardzo ważne narzędzie do eliminowania z ruchu kierowców, którzy lekceważą bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych. To narzędzie polega na natychmiastowym zatrzymaniu prawa prawa jazdy za rażące naruszenia przepisów na przejazdach, czyli na przykład objeżdżanie zapór, wjeżdżanie
Na przejazd, to nie są zachowania przypadkowe, które można wytłumaczyć jakąś nieuwagą. I to są niezbędne I oczekiwane zmiany. Ja chciałam zapytać o etap konsultacji, czy ta... Jak przebiegał ten etap konsultacji I czy ten projekt ustawy odpowiada na postulaty na przykład związku kolejarzy. Dziękuję.
Patryk Jaskulski
Bardzo dziękuję. Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Myślę, że każdy z nas był dotknięty ostatnimi wydarzeniami, zdarzeniami na przejazdach kolejowych Gdańsk-Lipce, Sokolniki, Suche czy Kopytów, to dramaty, których można było uniknąć. Myślę, że to bardzo dobry kierunek, żeby zaostrzać przepisy I myślę, powinniśmy być zgodni. Natomiast to nie jest też tak, że to są jedyne działania, które są podejmowane przez rząd Donalda Tuska.
Dlatego mam pytanie, żeby też pan minister poinformował tutaj państwa posłów o modernizacjach, które zachodzą, modernizacjach przejazdów kolejowych, które zachodzą na naszych torach kolejowych. Prosiłbym z... O takie szczególne wskazanie inwestycji, które są realizowane na Pomorzu Zachodnim, a też będą między innymi przebudowane przejazdy kolejowe, które poprawią bezpieczeństwo, chociażby w Szczecinie. Więc prosiłbym o taką informację z naciskiem na Pomorze Zachodnie. Bardzo dziękuję.
Marek Chmielewski
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Każdy z nas chce jak najszybciej dotrzeć do celu. Zarówno ci, którzy podróżują samochodami, I ci, którzy podróżują koleją. W związku z tym modernizacja kolei to na pewno priorytet, ale z drugiej strony trzeba bardzo rozważnie spojrzeć na modernizację przejazdów właśnie kolejowo-drogowych. Miesiąc temu miałem przyjemność uczestniczyć w takich rozmowach I negocjacjach pomiędzy PKP, PLK a samorządem.
Chodziło o zmianę kategorii z a na b I oczywiście w tym udział uczestniczyła również policja. I tu jest ten temat, który należałoby poruszyć. Porozumieliśmy się na miejscu. Dlaczego? Dlatego, że przeanalizowaliśmy organizację ruchu I dokonaliśmy zmiany organizacji ruchu drogowego na tym terenie, ponieważ ten przepis, który mówi, że sytuacja, w której nie ma miejscu, umożliwiające kontynuowanie jazdy, jest stary jak świat, tak jak zna skrzyżowanie I tak dalej, ale jednak w niektórych sytuacjach ludzie wjeżdżają, bo odległość jest tak duża, a potem nawet napotykają na drogę z pierwszeństwem przyjazdu.
Czy policja planuje w związku z tym jakoś taką przegląd tych szczególnych sytuacji w terenach zabudowanych, gdzie jest utrudnione opuszczenie za przyjazdem tego terenu?
Małgorzata Pępek
Panie marszałku, wysoka izbo, ile jeszcze osób musi zginąć na przejazdach kolejowych, żebyśmy przestali liczyć tylko na rozsądek kierowców? Bo dzisiaj statystyki dają do myślenia. W 2000 e 24 roku odnotowano 39 wypadków na przejazdach kolejowych, w 2000 e 25 roku już 51, a tylko do końca sierpnia tego roku było ich już 35. Nie możemy liczyć wyłącznie na apele I rozsądek. Państwo musi być skuteczne, a kierowca ma wiedzieć, że złamanie przepisów zostanie zauważone, a konsekwencje będą nieuchronne.
Dlatego dobrze, że projekt przewiduje 3 miesiące zatrzymania prawa jazdy za najpoważniejsze naruszenia na przejazdach kolejowych, lecz to zdecydowanie zbyt mała kara. Czy ministerstwo rozważa bardziej dotkliwe kary I edukowanie kierowców łamiących przepisy? I 2. Pytanie, jakie rozwiązania przewidziane są dla przejazdów kolejowych niestrzeżonych?
Iwona Krawczyk
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. W styczniu tego roku skierowałam do ministra infrastruktury interpelację pod o numerze 14952 dotyczącą bezpieczeństwa na niestrzeżonych przejazdach kolejowo-drogowych, szczególnie kategorii D. Dziękuję za błyskawiczną odpowiedź. Na koniec 2000 e e 25 roku w Polsce tych przejazdów było 4000 e 429 odnotowano wówczas na nich 100 wypadków, w których zginęło 15 osób problemem są przede wszystkim zachowania kierowców w tym między innymi niezatrzymywanie się przed znakiem stop I wjazd pod nadjeżdżający pociąg. Procedowany projekt zwiększa sankcje za niewłaściwe zachowania na przejazdach, ale nie obejmuje trzymiesięcznym zatrzymaniem prawa jazdy samego, niezatrzymania przed znakiem stop.
Stąd pytanie, czy ministerstwo planuje dalsze rozwiązania zwiększające skuteczność egzekwowania przepisów właśnie na przejazdach kategorii D, w tym wykorzystanie automatycznego monitoringu I rejestracji naruszeń. Dziękuję bardzo.
Sylwia Bielawska
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Dokonajmy krótkiej rekapitulacji. Druk, na którym obecnie debatujemy, jest bardzo prosty w swoim założeniu. Kto na przejeździe kolejowym omija rogatki albo wjeżdża na czerwonym świetle, traci prawo jazdy na 3 miesiące. A za przestępstwa na przejazdach sąd ma orzekać surowszy zakaz prowadzenia pojazdów.
I panie pośle z Calig, to nie jest ani złośliwość, ani to nie jest coś, co ma ograniczać wolność I prawa zawodowych kierowców. To jest po prostu odpowiedź na głupotę kierowców. Pociąg nie zatrzymuje się przecież na życzenie, a rogatki to nie jest zaproszenie do wyścigów. Dlatego kto tego nie zrozumie, nie powinien stać się kierowcą I nie powinien siedzieć za kierownicą. Popieram ten druk I bardzo chętnie będę głosować za.
Dziękuję.
Mateusz Bochenek
Bardzo dziękuję panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. To bez wątpienia ważne I potrzebne przepisy, które otwierają pewną drogę do dalszych zmian, bo rzeczywiście bezpieczeństwo to kwestia fundamentalna I jesteśmy zobowiązani też to bezpieczeństwo poprawiać, ale także karać tych, którzy dopuszczają się takich, a nie innych przewinień, z jednej strony narażając własne zdrowie I życie, ale także ludzi wokół. Dlatego bezwzględnie potrzebujemy właśnie takich przepisów, które zapewnią natychmiastowe I dotkliwe karanie ludzi, którzy łamią przepisy. Ale chciałbym także dopytać o to, czy dysponujemy swego rodzaju mapą albo też wykazem najbardziej niebezpiecznych przejazdów w Polsce I czy istnieje sformalizowany mechanizm, zgodnie z którym powtarzające się wypadki na konkretnych przejazdach automatycznie uruchamiają procedurę dotyczącą ponownej oceny bezpieczeństwa I podjęcie działań, choćby związanych z montażem dodatkowych rogatek czy docelowo budową skrzyżowania bezkolizyjnego.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo, pan poseł Krzysztof Piątkowski jako ostatni, bardzo proszę.
Krzysztof Piątkowski
Panie marszałku, panie ministrze, szanowni państwo, to jest bardzo ważna ustawa, dziękuję za jej przygotowanie. Jestem głęboko przekonany, że zmiana przepisów to nie są jedyne działania rządu w zakresie poprawienia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych, dlatego chcę zapytać, konkretne działania państwo zamierzacie przedsięwziąć po to, żeby skutecznie monitorować I zegzekwować zaprojektowane przez, przez siebie przepisy. To jest moje 1. Pytanie. Liczę też na szczegóły dotyczące planowanych inwestycji, bo przecież trzeba poprawiać infrastrukturę, tak żeby ona stawała się coraz bardziej bezpieczna.
Mam też ogromną nadzieję, że w najbliższym czasie poznamy szczegóły, jeśli takie szczegóły mogą być przedstawione na dzisiejszym posiedzeniu, to też o to proszę, zmian w zakresie edukacji kierowców. To jest bardzo ważne byśmy od najmłodszego wieku, czyli nie tylko kierowców, ale również dzieci I młodzież, które będą w przyszłości kierowcami uwrażliwiali już na etapie wczesnoszkolnym. Bardzo dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Chciałbym teraz serdecznie powitać naszych wyjątkowych gości w Sejmie, delegację tunezyjsko-polskiej grupy przyjaźni na czele z przewodniczącym grupy panem Abdel Caderem Ben Zinebem oraz deputowanych ze zgromadzenia ludu Republiki Tunezyjskiej That mikordia invite too to polish sejm. I hoped it, it will be very productive day for all of us, as you can see, right now, we are proceding very important project, concerning road safety. Bardzo dziękuję za te pytania I przywitawszy naszych gości bardzo proszę pana ministra Stanisława Bukowca, sekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury o ustosunkowanie się do pytań. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, bardzo dziękuję
Stanisław Bukowiec
Tą dyskusję. Projekt jest bardzo ważny, projekt myślę nie wzbudza emocji politycznych, partyjnych, bo bezpieczeństwo powinno być pozbawione tego typu emocji. Przypomnę, że projekt opiera się na katalogu zachowań z artykułu 97 a kodeksu wykroczeń. Przepis ten penalizuje objeżdżanie opuszczonych zapór lub pół zapór, wjazd na przejazd w trakcie ich opuszczania lub podnoszenia oraz wejście lub wjazd za sygnalizator przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym albo dwóch na przemian migających sygnałach czerwonych. Obejmuje też wjazd na przejazd kolejowy, jeśli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy.
Grozi za to areszt, ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 2000 złotych. W toku dyskusji wiele pytań I wypowiedzi było związanych z tak naprawdę złamaniem przepisów przez użytkowników ruchu ruchu drogowego, zarówno kierowców, rowerzystów, pieszych, bo proszę państwa, zaostrzenie przepisów ma właśnie dotyczyć tego, że ktoś, kto jest świadomy, że rogatki są opuszczone albo są opuszczane, że jest sygnał czerwonego światła, mimo tego łamie przepisy, musi się liczyć z surowymi konsekwencjami, bo to ma mieć nie tylko wymiar sankcyjny, ale ma mieć również wymiar edukacyjny. Ktoś pytał o to, czy te sankcje nie są zbyt radykalne. Jak państwo pamiętacie, parę lat temu zostały wprowadzone przepisy, które w sposób automatyczny nakazują odebranie uprawnień do prowadzenia pojazdów na 3, na okres trzech miesięcy kierowcom, którzy w obszarze zabudowanym przekraczają prędkość o 50 kilometr/h. W tej kadencji rozszerzyliśmy ten, tą sankcję na drogi jednojezdniowe, dwukierunkowe.
Te przepisy, które weszły w życie, również w jakiejś części wpływają na poprawę sytuacji na polskich drogach. Mamy mniej zdarzeń, mniej ofiar I również te przepisy, które przedłożył rząd mają temu służyć. Przejazdy kolejowo-drogowe są specyficzne dlatego, że ryzyko wypadku, który ma się zdarzyć na tego typu przejazdach powoduje, że jest niebezpieczeństwo I jest potencjalnie groźba dużych konsekwencji, również jeśli chodzi o utratę życia I zdrowia, czy to kierowcy, kierujących, czy też pasażerów I kolejarzy, czy maszynistów, pracowników kolei. A więc tego typu przepisy, które są rzeczywiście radykalne, mają poprawić bezpieczeństwo. Oprócz przepisów realizujemy jako ministerstwo, jako PKP również inwestycje na przejazdach drogowo-kolejowych.
To są rozmaite inwestycje, zarówno te, które likwidują kolizyjne przejazdy. W ostatnich latach 44 takie przejazdy zostały przebudowane na bezkolizyjne w postaci czy to tuneli, czy wiaduktów, estakat, ale również podnosimy parametry tych przejazdów, które w tej chwili są niebezpieczne, które mają właśnie zmienić swój, swoją, swoją kategorię. W tym przypadku około 400 takich przejazdów niebezpiecznych, nieoznakowanych zostało zmodernizowanych. Pytaliście państwo o system nadzoru automatycznego RedLight. Ta liczba kamer oczywiście nie jest zadowalająca jeszcze, bo mamy 10 kamer, ale już te 10 kamer w 2000 e e 24 roku zarejestrowało ponad 12000 naruszeń.
W roku bieżącym na stan do ósmego września już 4 I pół tysiąca takich naruszeń zostało odnotowanych. Będziemy ten system rozbudowywać również I to, I to już te działania zostały rozpoczęte, wykorzystując system kamer użytkowanych przez PKP PLK. Te kamery będziemy, już są sprawdzane, kamery, które w tej chwili tylko mają, mają zakres no nadzoru nad przejazdami bez tego automatycznego zapisywania naruszeń, będą przez nas I przez PKP PLK sprawdzane I jaka część tych kamer będzie mogła zostać dostosowana do systemu automatycznego. Pojawił się tutaj wniosek I rozumiem, że to jest, to jest poprawka, która ma rozszerzyć zakres sankcji, jeśli chodzi o niezatrzymywanie się na, przed znakiem stop na przejeździe kolejowo-drogowym. Chciałbym podkreślić, że ten problem oczywiście trzeba rozwiązać, tylko w tym przypadku będziemy wnioskować do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych I Administracji, do Ministerstwa Sprawiedliwości, tak aby docelowo w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów podnieść wysokość grzywien nakładanych na w drodze mandatów karnych na tego typu wykroczenia.
Chciałbym podkreślić, że jeżeli przejazd nie jest strzeżony, on jest oznakowany choćby znakiem stop I każdy użytkownik drogi powinien dostosować się do tego typu znaków. Nie przyjmuję tej informacji, którą, która tutaj też padła, że ktoś niestety zginął na przejeździe, bo nie, bo nie zauważył światła migającego czerwonego, bo nie, nie zastosował się do przepisów. Proszę państwa, po to są przepisy, po to są znaki, a w tych szczególnych przypadkach rogatki, które mają wzmocnić to bezpieczeństwo, aby do tego się przygotowywać I do tego się stosować. My chcemy również edukować I to robimy. Zmieniamy system przygotowania kierowców tak, aby już nawet najmłodsi użytkownicy ruchu drogowego byli przygotowani do tego, co się, z czym się mogło spotkać na naszych drogach, ze szczególnym uwzględnieniem właśnie przejazdów kolejowo-drogowych.
Jeżeli państwo pozwolicie, to na część pytań tych, które nawet państwo prosili odnośnie danych statystycznych, informacji o środkach wydatkowanych na poszczególne zadania odpowiemy na piśmie. Chciałbym jeszcze odnieść się do kilku pytań, które które padło w toku debaty. Jeżeli, jeżeli mówimy o, jeżeli mówimy o sprawach zatrzymania na 3 miesiące, proszę państwa, zawsze kierujący może odmówić przyjęcia tego tego tego tej sankcji I może się odwołać do sądu, więc tutaj w tym przypadku jest ta ścieżka zachowana. Jeżeli mówimy o kwestiach zmiany przepisów jeszcze w innych aktach prawnych, to również w innym, w innej ustawie o straży ochrony kolei będziemy zwiększać uprawnienia funkcjonariuszy Sokół, tak aby oni na równi z policją mogli, funkcjonariusze Sokół mogli również nakładać tego typu mandaty I sankcje za naruszenia. Edukacja, prewencja, to się dzieje.
PKP, PLK prowadzi program bezpieczny przejazd, są informacje na dworcach, na stacjach, są informacje na przejazdach, jest komunikat z podanym numerem telefonu alarmowym tak, aby ktoś, kto jest świadkiem niebezpiecznych zdarzeń, mógł się do tego, mógł się do tego odnieść. Pani poseł Szczurek-Żelazko pytała jeszcze o Sądeczankę. Chciałem przypomnieć, że oczywiście podpisałem program inwestycyjny na budowę Sądeczanki. Ta inwestycja jest w fazie realizacji. Na interpelacje, które są kierowane do Ministerstwa Infrastruktury odpowiedzi są udzielane I również w tym zakresie taka odpowiedź została udzielona.
Jeżeli mówimy o jeszcze wniosku od pani poseł Pempek, że zbyt łagodna jest to może kara, Nie mam takiego wrażenia, że że tutaj sankcje, które są wprowadzone są zbyt łagodne. Oczywiście będziemy monitorować, analizować te tą sytuację po wejściu w życie tych przepisów. Jeżeli będzie potrzebna zmiana, rozszerzenie, to oczywiście jesteśmy na to gotowi. Pan, pani poseł Bodnar pytała o kompleksowy program poprawy BRD na przejazdach kolejowych. Tak, będziemy to wspólnie z PKP, PLK I z innymi podmiotami, z inspektorem transportu drogowego,
Ochrony kolei będziemy nadal rozszerzać I realizować program zarówno w kwestii infrastrukturalnej zmiany przepisów jak I kwestii edukacji Pani poseł Schmitt proponowała, żeby jednak prewencja zamiast kar. Mamy sytuacje te, które są choćby znane z przekazów medialnych. Dochodzi do zdarzeń, gdzie mimo rogatek, które są zamykane albo już są zamknięte, wjeżdżają pojazdy, często pojazdy powyżej trzech I pół tony, niestety często prowadzone przez zawodowych kierowców, co jest dla mnie zupełnie niezrozumiałe I dochodzi do tragicznych zdarzeń. Więc prewencja tak, ale zaoszczędzić kar również ma mieć ten wymiar prewencyjny, tak aby kierujący mieli świadomość, że złamanie tych przepisów może doprowadzić do tragedii. Również I to podkreślam, mówiłem to poprzednio, jeżeli w tych sytuacjach ktoś się znajdzie, złamie przepisy, to lepszym rozwiązaniem jest wyłamanie rogatek niż doprowadzenie do tragedii, do zderzenia pociągu z z pojazdem.
Speaker 78
W tych sytuacjach tak naprawdę trzeba bardzo szybko reagować, nie ma tutaj czasu na to, żeby żeby zastanawiać się
Stanisław Bukowiec
manewrować między zamkniętymi rugatkami. Szanowni państwo, tak jak wspomniałem, na część pytań odpowiemy na piśmie, natomiast bardzo państwu dziękuję za tą dyskusję, za tą debatę. Wierzę w to, że dzięki tym przepisom będzie bezpieczniej na polskich drogach, będzie bezpieczniej na przejazdach kolejowo-drogowych. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Pani poseł, to proszę podejść do pana ministra I to wyjaśnić, bo ma pani bardzo konkretne pytania dotyczące tego, co pan minister mówił, słyszę. Ale no jak pani tym bardziej mówi, że on kłamie, a on tu jest, to warto wyjaśnić to sobie w 4 oczy, a nie za moim pośrednictwem. Zapraszam. Zamykam dyskusję.
W związku z tym, że w czasie drugiego czytania zgłoszono do przedłożonego projektu ustawy poprawki, Marszałek Sejmu kieruje ten projekt ustawy ponownie do Komisji Infrastruktury w celu przedstawienia sprawozdania. Ja dziękuję przedstawicielu Ministerstwa, panu Konkoleskiemu, chyba się 1. Raz w tych mundurach widzimy. Wszystkiego dobrego panie inspektorze, również państwu I przystępujemy do kolejnego punktu. Jest to punkt 17.
Porządku dziennego, sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz niektórych innych ustaw druki 3074300 171. Proszę panią posłankę Dorotę Marek o przedstawienie sprawozdania w tej sprawie. Bardzo proszę.
Dorota Marek
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Przypadł mi zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych, która na posiedzeniu szóstego października szczegółowo rozpatrzyła rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz niektórych innych ustaw. Rządowy projekt został zawarty na druku 3074. Zasadniczym celem tej ustawy jest wykonanie prawa Unii Europejskiej. Jako państwo członkowskie wdrażamy dyrektywę Rady Unii Europejskiej nr 2025 przez przez 516, która dostosowuje przepisy dotyczące VAT w epoce cyfrowej.
Jest to część szerszego europejskiego projektu legislacyjnego VIDA. Co oznacza to w praktyce? Projekt ma na celu modernizację systemu VAT w Unii Europejskiej, skuteczne zwalczanie oszustw związanych z VAT oraz sprostanie wyzwaniom, jakie niesie ze sobą gospodarka oparta na platformach cyfrowych. Wprowadzamy konkretne rozwiązania, które upraszczają funkcjonowania, funkcjonowanie firm, takie jak rozszerzenie stosowania procedur OSS. Dzięki temu zmini zminimalizujemy konieczność wielokrotnej rejestracji do celów VAT w różnych państwach członkowskich.
To ułatwienie dla biznesu zajmującego się handlem transgranicznym. W czasie rozpatrywania projektu przez naszą komisję wprowadzono 3 poprawki. Mają one charakter udoskonalający I ostatecznie szlifują te ważne dla polskiej gospodarki przepisy. Wysoka Izba to bardzo potrzebny projekt, który dba o uczciwą konkurencję w przestrzeni cyfrowej I wspiera naszych przedsiębiorców. Dlatego w imieniu Komisji Finansów Publicznych wnoszę o uchwalenie tego projektu ustawy.
Dziękuję.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem również wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół. Otwieram dyskusję. Stanowisko Koalicji Obywatelskiej I pani posłanka Katarzyna Kieżek-Koperska. Jak znam życie, będzie krótko, konkretnie, do do brzegu.
Katarzyna Kierzek-Koperska
Jak zawsze panie marszałku. Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Oczywiście projekt jest implementacją przepisów unijnych, ale niezwykle potrzebny dlatego, że mamy dzisiaj bardzo dużą część naszej sprzedaży właśnie w sieci I 10:10 projekt dotyczy rozwiązań w zakresie VAT e-commerce. I chodzi o to, żeby rozszerzyć stosowanie tej procedury OSS, ograniczyć konieczność rejestracji przedsiębiorców do celów VAT w wielu państwach Unii Europejskiej, tak żeby się przedsiębiorcy nie musieli rejestrować w każdym kraju odrębnie, tylko właśnie za pomocą tej jednej jedynej miejsca aplikacji. Zmiany te są częścią tak zwanego pakietu czyli takiego większego, większych regulacji.
Jego celem jest modernizacja systemu VAT w Unii Europejskiej, ograniczenie oszustw podatkowych oraz dostosowanie zasad opodatkowania do realiów gospodarki cyfrowej. Pakiet obejmuje 3 główne obszary, sprawozdawczość cyfrową, opodatkowanie działalności prowadzonej za pośrednictwem platform cyfrowych oraz pojedynczą rejestrację VAT w Unii Europejskiej. Co do szczegółów, to pani poseł Dorota Marek przedstawiła je, więc nie będę teraz jakby dublować tych informacji. W naszym przekonaniu jest to projekt bardzo potrzebny, bo odpowiada na potrzeby rynku w w dzisiejszych czasach I klub Koalicji Obywatelskiej będzie głosował za tym projektem. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Nie ma go co prawda wpisanego, ale przecież jest. Pan poseł Andrzej Kosztowniak I stanowisko Prawa I Sprawiedliwości. Ja tu już po prostu instynktownie dbam o prawa opozycji. Bardzo proszę.
Andrzej Kosztowniak
Bardzo dziękuję panie marszałku. Obecna opozycja. Szanowni państwo, mam przyjemność przedstawienia stanowiska klubu parlamentarnego Prawo I Sprawiedliwość do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz niektórych innych ustaw z druku numer 3074 projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz niektórych innych ustaw przewiduje wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 11 marca 2000 e e 4 r o podatku od towarów I usług zwanych dalej ustawą o VAT mających na cele implementację, tak jak już pani poseł sprawozdawca wskazała, artykułu 2 I artykułu 4 dyrektywy Rady Unii Europejskiej 2000 e e 25 łamane przez 16 z dnia 11 marca 2000 e 25 roku zmieniającej dyrektywę 2000 e e sześć/sto dwanaście/we w odniesieniu do przepisów dotyczących wad w epoce cyfrowej. Dyrektywa 2025 łamane przez 516 jest częścią przyjętego przez radę w dniu 11 marca 2025 roku pakietu legislacyjnego dotyczącego VAT w epoce cyfrowej zwanej dalej pakietem VIDA. Pakiet VIDA ma na celu, szanowni państwo, modernizację systemu VAT w Unii Europejskiej, zwalczanie oszustw związanych z podatkiem VAT, sprostanie wyzwaniom gospodarki opartej o platformy cyfrowe.
Regulacje, reguluje ona, czy też regulacje odnoszące się do trzech podstawowych obszarów związanych z wymogami dotyczącymi sprawozdawczości, certyfikacji dla celów VAT, opodatkowanie VAT niektórych rodzajów działalności prowadzonej z wykorzystaniem platform cyfrowych oraz pojedyncze rejestracje VAT w obrębie unii europejskiej poszczególne elementy pakietu vid-a wchodzą w czasie w różnym czasie dokładnie w trzech terminach co jest podstawą pewnej krytyki tego rozwiązania I mówiąc o tych terminach odnosimy się do trzech dat 1 stycznia 2000 e e 27 roku 1 lipca 2000 e e 28 roku I 1 lipca 2000 e 29 roku co utrudnia podatnikom planowanie dostosowań systemowych, również skomplikowane I długotrwałe regulacje przejściowe dla magazynów calfostec są krytykowane jako rozwiązanie nie do końca właściwe tymczasowe posługiwanie się fikcją
prawną
Andrzej Kosztowniak
Do dostaw mediów, konieczność równoległego do stosowania ustaw karnych I administracyjnych z opóźnieniem, z opóźnionym skutkiem, przepraszam bardzo, oraz skomplikowanie pojęć w definicji WSTO. Ale też jest pozytyw tego rozwiązania. Bez wątpienia za taki należy uznać uproszczenie obowiązków rejestracyjnych, ewidencyjnych dla handlu transgranicznego, rozszerzenia o SS I domniemanie wyboru, redukcja formalności administracyjnych dla podmiotów rozliczających się VAT w procedurze OSS. W zależności od tego, czy zostaną jeszcze przyjęte jakieś poprawki czy zgłoszone, przepraszam I w jaki sposób rozstrzygnie się kolejne posiedzenie komisji, klub Prawa I Sprawiedliwości podejmie decyzję co do tego, jak zachowa się w głosowaniu. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Pani posłanka Agnieszka Kłopotek, Polskie Stronnictwo Ludowe. Bardzo proszę. No właśnie rozwój plus jakoś, mam jakieś zamieszanie tutaj w systemie, więc się to... A pan poseł Rychlik jest.
To się akurat dobrze złożyło. Bardzo proszę.
Agnieszka Kłopotek
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawiam stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3074. Za technicznym językiem tego projektu kryje się konkretna sprawa. Jak ułatwić przedsiębiorcom sprzedaż na europejskim rynku I zapewnić jasne zasady rozliczania podatków? Dla Polskiego Stronnictwa Ludowego szczególne znaczenie ma sytuacja małych I średnich firm.
Rodzinne zakłady, rodzinnego zakładu, lokalnego producenta czy sklepu internetowego, który chce zdobywać nowych klientów, ale nie ma rozbudowanego działu księgowego. Przedsiębiorca powinien móc skupić się na swojej działalności, na produkcji, sprzedaży, tworzeniu miejsc pracy, a państwo ma obowiązek zapewnić mu takie przepisy, które są zrozumiałe I możliwe do zastosowania w praktyce. Projekt wdraża części unijnego pakietu VAT w epoce cyfrowej. Porządkuje rozwiązania dotyczące handlu elektronicznego I szczególnych procedur rozliczania podatku. To bardzo potrzebny kierunek, ponieważ sprzedaż przez Internet pozwala również firmom z małych miast I terenów wiejskich docierać do odbiorców z całej Europy.
Chcemy, aby polscy przedsiębiorcy mogli z tej szansy również skorzystać. Ważną rolę odgrywa tutaj procedura OSS, czyli One Stop Shot, czyli możliwość rozliczania VAT należnego w różnych państwach członkowskich za pośrednictwem jednego systemu. Projekt usprawnia jej działanie I w określonych przypadkach rozszerza jej zastosowanie. Mniej odrębnych formalności to szansa na niższe koszty obsługi I łatwiejsze prowadzenie sprzedaży zagranicznej. Polskie Stronnictwo Ludowe pozytywnie ocenia takie rozwiązanie, zgodnie z którym rejestracja do unijnej procedury OSS będzie oznaczała wybór opodatkowania w państwie konsumpcji, bez konieczności składania dodatkowego zawiadomienia.
To konkretny przykład ograniczenia zbędnej biurokracji. Projekt doprecyzowuje również sposób obliczania progu 42000 złotych, istotnego dla zasad opodatkowania sprzedaży na odległość oraz określonych usług. Wyjaśnia jak traktować sprzedaż towarów wysyłanych z kraju siedziby przedsiębiorcy, a jak sprzedaż z magazynów znajdujących się w innych państwach. Takie zasady muszą być czytelne, aby przedsiębiorca wiedział, gdzie powinien rozliczyć podatek. Popierając uproszczenia, musimy jednak uważnie przyjrzeć się zmianom, które mogą wpływać na płynność finansową małych firm.
Projekt ujednolica moment powstawania obowiązku podatkowego w procedurach OSS I wyłącza stosowanie metody kasowej do transakcji objętych tymi procedurami. Dla przedsiębiorcy termin zapłaty podatku ma zasadnicze znaczenie. Jeżeli należność od klienta jeszcze nie wpłynęła, obowiązek rozliczenia VAT może być odczuwalnym obciążeniem. Oczekujemy więc jasnych objaśnień I praktycznych przykładów, które pozwolą firmom przygotować się do nowych zasad. Podobnej staranności wymaga wygaszanie procedury magazynu typu call of stock.
Nowe przemieszczanie towarów w tej procedurze mają zakończyć się po trzydziestym czerwca 2000 dwudziestego ósmego r. A rozliczenie wcześniejszych operacji będzie możliwe na dotychczasowych zasadach do końca czerwca 2000 dwudziestego dziewiątego r. Przedsiębiorcy muszą odpowiednio wcześnie poznać zasady przejścia do kolejnych rozwiązań. Potrzebują czasu na dostosowanie ewidencji umów I systemów księgowych. Dlatego prosimy Ministerstwo Finansów o przygotowanie przystępnej informacji, sprawnej pomocy dla podatników oraz objaśnień dostępnych przed wejściem zmiany w życie.
Szczególnie, że zasadnicza część ustawy ma obowiązywać od 1 stycznia 2000 e e 27 r. Dla Polskiego Stronnictwa Ludowego miarą dobrej reformy podatkowej jest jej codzienny skutek, większa pewność prawa, mniej formalności I lepsze warunki rozwoju polskich firm. Pozytywnie oceniamy kierunek przedstawionych zmian I popieramy dalsze prace nad projektem. Będziemy zwracać uwagę na to, aby zapowiadane uproszczenia rzeczywiście odczuwali przedsiębiorcy, zwłaszcza ci najmniejsi. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. I tutaj mała zamiana kolejności. Pan poseł Rafał Kasprzyk, klub centrum, bardzo proszę.
Rafał Kasprzyk
Dziękuję bardzo koledze za umożliwienie wcześniejszego przedstawienia stanowiska. Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Imieniu klubu parlamentarnego centrum przedstawiam stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy od podatków od towarów I usług z druku numer 3074. Ten projekt dotyczy bardzo konkretnego problemu, jak uprościć rozliczanie VAT przez polskie firmy, które sprzedają towary I usługi klientom w innych państwach Unii Europejskiej. Projekt wdraża kolejne elementy unijnego pakietu VAT w erze cyfrowej.
Ma przede wszystkim rozszerzyć możliwości korzystania z procedury OSS, czyli rozliczania VAT z wielu państw Unii w jednym systemie, bez konieczności prowadzenia odrębnych rozliczeń I rejestracji w każdym państwie. Porządkowane są także zasady sprzedaży na odległość I odpowiedzialności platform internetowych za VAT. Doprecyzowane zostają zasady dotyczące tak zwanego uznanego dostawcy, czyli sytuacji, w której platforma internetowa jest traktowana dla celów VAT tak, jakby sama dokonywała dostawy. Projekt wprowadza również zmiany dotyczące procedury magazynu Colo Stock, dostosowując ją do nowych unijnych rozwiązań. To są zmiany techniczne, ale ich znaczenie dla przedsiębiorców jest bardzo praktyczne.
Mniej rejestracji, mniej różnych procedur I łatwiejsze rozliczanie sprzedaży transgranicznej. Tutaj właśnie pojawia się szersze pytanie o polską politykę gospodarczą. Polskie firmy nie mogą być skazane na to, że ekspansja na kolejne rynki europejskie oznacza dla nich kolejne rejestracje, kolejne formularze I kolejne kontakty z administracją podatkową. Jeżeli chcemy, żeby polskie przedsiębiorstwa wychodziły poza krajowy rynek, państwo powinno im to ułatwiać, a nie dokładać barier administracyjnych. Ale trzeba powiedzieć również drugą rzecz.
Cyfryzacja handlu nie może oznaczać cyfryzacji luk podatkowych. Platformy internetowe I handel transgraniczny muszą podlegać jasnym zasadom. Polska gospodarka potrzebuje zarówno prostszych przepisów dla uczciwych przedsiębiorców, jak I skutecznego ograniczania możliwości unikania płacenia podatku VAT. To powinien być kierunek mniej biurokracji dla przedsiębiorcy, ale więcej przejrzystości I szczelności systemu podatkowego. Druk 3074 dotyka realnej bariery rozwoju, skomplikowanego rozliczania sprzedaży zagranicznej.
Dlatego w Klubie Centrum patrzymy na ten projekt przede wszystkim przez pryzmat konkurencyjności polskich firm oraz niezbędnych deregulacji. Polska firma, która chce sprzedawać w całej Europie powinna koncentrować się na kliencie, produkcie I rozwoju, a nie na tym jak w każdym kolejnym państwie przejść przez inną procedurę VAT. Popieramy kierunek zaproponowany przez Ministerstwo, będziemy pracować nad tym rozwiązaniem w komisji. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Pan poseł Paweł Rychlik I klub rozwój plus bardzo proszę.
Paweł Rychlik
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Rozwój Plus mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten przewiduje wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 11 marca 2000 e 4 r o podatku od towarów I usług, czyli ustawie o VAT, mających na celu implementację art. 2.4 dyrektywy Rady Unii Europejskiej nr 2020 pięć/dwa 1000 e... 516 z marca ubiegłego roku, która to zmienia dyrektywę 2006 łamane 112 w odniesieniu do przepisów dotyczących wad w epoce cyfrowej.
Speaker 88
Projekt dotyczy usprawnienia zasad rozliczenia VAT-u przy sprzedaży online towarów I usług w innych krajach Unii Europejskiej.
Paweł Rychlik
Zmiany mają ułatwić przedsiębiorcom korzystanie z unijnego systemu OSS, ograniczyć obowiązki związane z rejestracją VAT w różnych krajach wspólnoty oraz doprecyzować przepisy dotyczące sprzedaży wysyłkowej, przy którym to projekcie deklarujemy dalszą pracę w Komisji Finansów Publicznych.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Pan poseł Piotr Górnikiewicz, Polska 2000 e 50. A w międzyczasie przywitam gości, młodzież I nauczycieli ze szkół w gminie Sieroszewice. Jest też z nami pan wicewójt gminy pan Kubica. Bardzo serdecznie was witamy.
Pan poseł Andrzej Grzyb, który tam też czuwa. Wszyscy machają, ja też pomacham, pan poseł Grzyb nie macha.
Właśnie. Pan poseł, żeby już machał.
Szymon Hołownia
Pan już macha, już się poprawił. Wszystkiego dobrego wam życzymy. Cieszymy się z waszej obecności panie pośle. Bardzo proszę.
Piotr Górnikiewicz
Wszystkiego dobrego. Panie marszałku, wysoka izbo. Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu parlamentarnego Polska 2050 wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz niektórych innych ustaw zawartego w druku 3074. Głównym celem przedłożonego projektu jest wdrożenie do polskiego porządku prawnego, unijnej dyrektywy 2025 łamane na 516, będącej elementem szerszego pakietu VIDA, czyli VAT w epoce cyfrowej. Ustawa ma za zadanie uszczelnić pobór podatków, dostosować obowiązujące przepisy do realiów gospodarki opartej na platformach cyfrowych oraz ułatwić transgraniczny handel elektroniczny.
Z punktu widzenia systemowego projekt znacząco modyfikuje zasady rozliczeń w kilku kluczowych obszarach. Przede wszystkim rozszerza zakres odpowiedzialności platform e-commerce, włączając je w reżim uznanego dostawcy, również w przypadku określonych transakcji wewnątrzwspólnotowych na rzecz podmiotów zwolnionych z opodatkowania WNT. Oznacza to przeniesienie na te platformy ciężaru rozliczenia podatku VAT w szerszym niż dotychczas zakresie. Projekt precyzyjnie ustala także moment powstania obowiązku podatkowego dla procedur OSS I OSS, włączając możliwość stosowania metody kasowej I wiążąc ten obowiązek ściśle z momentem dostawy, wykonania usługi lub otrzymania zapłaty. Ponadto ustawa przewiduje ostateczną likwidację procedury magazynów konsygnacyjnych z końcem czerwca 2000 dwudziestego ósmego roku.
Uzupełnieniem tych zmian jest uszczelnienie systemu poprzez wyłączenie z możliwości korzystania z procedur importu I OSS podmiotów zwolnionych podmiotowo z VAT, co ma skutecznie zapobiegać przypadkom podwójnego nieopodatkowania towaru. Jako Klub Polska 2050 zdamy tę ustawę kierunkowo pozytywnie. Centralizacja rozliczeń oraz ujednolicanie mechanizmów zapobiegających oszustwom podatkowym to właściwy kierunek. Z analityczną, z analityczną ostrożnością zwracamy jednak uwagę na istotne wyzwania operacyjne, na które rzeczowo wskazywali przedsiębiorcy w trakcie publicznych konsultacji. Główną obawę budzi brak przepisów przejściowych gwarantujących odpowiedni okres bezsankcyjny, na dostosowanie systemów księgowych, do nowych zasad powstawania obowiązku podatkowego.
Uzasadnione pytania budzi także nakładana na platformy cyfrowe konieczność weryfikacji statusu VAT użytkowników. Wobec braku szczegółowych krajowych przepisów precyzujących przesłanki należytej staranności w tym zakresie, odpowiedzialność za zatajenie rzeczywistego statusu przez sprzedawcę może zostać w pierwszej kolejności skierowana do operatora platformy. Nie ma wskazanych uwag dotyczących braku wystarczających przepisów osłonowych I zauważalnych wyzwań administracyjnych dla biznesu, nadrzędny cel ustawy, jakim jest harmonizacja I uszczelnienie europejskiego rynku e-commerce, pozostaje dla nas priorytetem. Z tego względu klub parlamentarny Polska 2050 poprzeprojektowane zmiany. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo I pan poseł Jarosław Sachajko, demokracja bezpośrednia, proszę bardzo.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Ten projekt dotyczy bardzo technicznych przepisów wad. Dotyczy on tego, aby uprościć procedury związane z handlem transgranicznym. Ale należy zastanowić się czy rzeczywiście będzie to łatwiej. Wyobraźmy sobie niewielką polską firmę, która sprzedaje swoje produkty przez internet do Niemiec, Czech czy Francji.
Dzisiaj każda dodatkowa rejestracja, deklaracja I kontakt z kolejną administracją podatkową oznacza czas, księgowość I ryzyko błędu. Projekt ma rozwijać rozwiązania pozwalające rozszerzyć część transakcji transgranicznych w uproszczony sposób. To kierunek, który należy ocenić pozytywnie, jeżeli przedsiębiorca może rozliczyć podatek przez 1 miejsce, zamiast prowadzić kilka równoległych rejestracji, to jest to realne ułatwienie. W projekcie pojawia się również konkretny próg 10000 euro, czyli dla polskiego podatnika 42000 złotych. I właśnie tutaj warto postawić pytanie, czy taki próg odpowiada dzisiejszej skali handlu internetowego?
Dla małego przedsiębiorcy 42000 e złoty sprzedaży zagranicznej rocznie może zostać osiągnięty bardzo szybko. Z drugiej strony trzeba pamiętać, że uproszczenie systemu nie oznacza automatycznie uproszczenia życia każdej firmie. Projekt wprowadza różne terminy wejścia w życie, część przepisów jest od 1 stycznia 2000 e 27 roku, kolejne od lipca 2000 e 28 roku, a następne dopiero od lipca 2029 roku. Przez pewien czas przedsiębiorcy, księgowi I administracja będą więc funkcjonowali pomiędzy starym I nowym systemem. To rodzi właśnie ryzyko błędów, dodatkowych kosztów informatycznych I kolejnych interpretacji.
Trzeba też jasno powiedzieć, to nie jest obniżka VAT-u, to zmiana sposobu jego rozliczania. Dlatego kierunek upraszczania transgranicznego handlu należy poprzeć, ale trzeba pilnować, żeby pod hasłem jednego okienka przedsiębiorca nie dostawał kilku nowych procedur, trzech terminów wdrożenia I kolejnych obowiązków technicznych. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Mamy kilka zgłoszeń do pytań. Pan poseł Andzel też ma gości I nie prosił żeby ich pozdrowić, więc ja sam z serca pozdrawiam gości pana posła Andzela. Witamy bardzo serdecznie. W zamykam listę posłów zgłoszonych do pytań.
1 minuta na ich zadanie. Pani poseł Lidia Czechak. Oczywiście, wiadomo. Bardzo proszę.
Lidia Czechak
Szanowny panie marszałku, już tutaj przed chwileczką pan Sachajko zapytał, no bo u mnie też również przedsiębiorcy pytają się o ten próg tych 10000 euro, czyli 42000 złotych. Czy w ocenie rządu tak niski próg jest nadal adekwatny do obecnej skali działalności polskich przedsiębiorców I rozwoju handlu internetowego? Jak Nowe Zasady wpłyną w praktyce na małe polskie firmy sprzedające towary konsumentom w innych państwach Unii Europejskiej? I 1. Też pytanie, już tutaj widziałam, że ktoś zwrócił na tą uwagę.
Chodzi o to, że przedsiębiorcy mówią, że muszą dostosować swoje systemy informatyczne do nowych zasad I bardzo by prosili o wydłużenie tego okresu, na przygotowanie się do tych zmian. Dziękuję.
Bożena Lisowska
Panie marszałku, wysoki Sejmie. Przedsiębiorca sprzedający online do kilku krajów Unii Europejskiej wciąż mierzy się z niejasnościami, gdzie I kiedy rozliczyć podatek VAT. Procedowany rządowy projekt ustawy właśnie porządkuje te zasady. Platforma handlowa, która ułatwia sprzedaż towarów, zostaje uznana za dostawcę I to ona rozlicza podatek VAT. Do progu 10000 euro wlicza się już tylko dostawy z kraju siedziby sprzedawcy.
To oznacza mniejszą liczbę rejestracji VAT I mniej wątpliwości, szczególnie dla sektora małych I średnich przedsiębiorstw. Ministerstwo Finansów wyda czytelne wytyczne do końca 2000 e e 26 roku. Artykuł 19 a ustęp 5 nakazuje rozliczyć VAT w OZ na bieżąco od 1 stycznia 2000 e e 27 roku. Jakie zatem mechanizmy wsparcia przygotowało Ministerstwo, skoro zabrakło okresu ochronnego dla polskich firm?
Małgorzata Pępek
Panie marszałku, Wysoka Izbo. Dobra polityka podatkowa to nie tylko wysokość podatków, to również jasne zasady I możliwie proste rozliczenia. I właśnie z tej perspektywy warto spojrzeć na ten projekt. W mojej opinii bardzo dobre jest to, że wreszcie porządkujemy przepisy,
które
Małgorzata Pępek
dla przedsiębiorców mogłyby być niejasne. Doprecyzowujemy zasady dotyczące progu 42000 złotych, momentu powstania obowiązku podatkowego, a jednocześnie rozszerzamy możliwość korzystania ze szczególnej procedury rozliczania podatku VAT na dostawy gazu, energii elektrycznej oraz energii cieplnej I chłodniczej. Mam pytanie dotyczące artykułu 21. Z czego wynika wyłączenie możliwości stosowania metody kasowej w przypadku transakcji rozliczonych w ramach szczególnej procedury VAT I jakie rozwiązania będzie w takim przypadku stosowane I w którym momencie przedsiębiorca będzie zobowiązany
Szymon Hołownia
rozliczyć
Dziękuję bardzo. Pan poseł Marcin Józef Faciuk, bardzo proszę.
Marcin Józefaciuk
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Za uproszczeniem rozliczeń wad stoi przedsiębiorca, który musi zmienić system księgowy, który musi go rozliczyć I klient, który płaci rachunek. Koszty dostosowania mogą trafić do ceny zakupów. Rząd powinien je policzyć zanim uzna zmiany za neutralną dla rodzin. Mam 3 pytania.
Na jakich wyliczeniach oparto o cenę braku negatywnego wpływu na gospodarstwa domowe, uwzględniając możliwość przeniesienia kosztów systemów szkoleń I obsługi nowych zasad na ceny dla klientów? Jak oceniano wpływ wyłączenia metody kasowej w procedurze OSS na płynność małych sprzedawców I ryzyko, że zaczną żądać przedpłat albo ograniczać sprzedaż z odroczoną zapłatą? Czy minister zobowiąże się po roku opublikować ocenę rzeczywistych skutków dla konsumentów obejmującą ceny zakupów, dostępność ofert oraz skargi na naliczanie podatku I dodatkowych opłat? Proszę o wyliczenia oraz terminy. Obywatel ma prawo wiedzieć, jakie oszczędności przyniesie mu zapowiadane uproszczenia.
Dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Pani poseł Koc nie widzę, więc pan poseł Jarosław Sachajko. Bardzo proszę.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Ten projekt ma ułatwić przedsiębiorcom rozliczanie VAT-u przy sprzedaży różnych w różnych państwach Unii Europejskiej. To potrzebny kierunek, bo mała firma nie powinna być zmuszana do mnożenia rejestracji, deklaracji, kontaktów z administracją podatkową każdego kraju. Ale warto spojrzeć na to, czy te 10000 euro, czyli dla polskiej firmy 42000 złotych rocznie, rzeczywiście pozwala na rozwój sprzedaży I tak czy to jest rzeczywiste ułatwienie. Do tego dochodzą te 3 różne etapy wejścia przepisów w życie 2000 e 7, 2 8, 2 9.
Panie ministrze, po tej reformie polski przedsiębiorca rzeczywiście będzie miał mniej biurokracji, czy tylko dostanie nowy zestaw procedur, wyjątków, terminów dopilnowania I czy rozważali państwo wyższą kwotę, do której ta ustawa, to uproszczenie, będzie działało. Dziękuję.
Adam Luboński
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Jako były przedsiębiorca wiem, że zagraniczne rejestracje VAT kosztują czas I pieniądze. I mam takie proste pytanie, jakie nowe rodzaje transakcji polskiej firmy będą mogły rozliczyć przez system jednego okienka VAT zamiast rejestrować się osobno w innych krajach Unii Europejskiej?
Tadeusz Tomaszewski
Panie marszałku, Wysoki Sejmie. Korzystając z obecności pana ministra Najmana, chciałem zapytać o los ze strony rządowej poselskiego projektu nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwalniających świadczenia ratownicze. Na tej sali dziewiątego grudnia ubiegłego roku odbyło się 1. Czytanie, pan minister miał zaszczyt reprezentować rząd, dziewiątego stycznia tego roku projekt został skierowany do Komisji Finansów Publicznych, no I minął taki okres dziewięciu miesięcy, w którym nadal nie mamy stanowiska rządu w czasie pierwszego czytania nad tym projektem. Pan minister nie odrzucił gotowości do pracy nad tym projektem, w związku z powyższym chciałem zapytać, na jakim etapie są prace w rządzie dotyczące przygotowania stanowiska rządu w sprawie ewentualnego zwolnienia świadczeń ratowniczych z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Dziękuję.
Agnieszka Kłopotek
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Polskie Schronictwo Ludowe popiera uproszczenia, ale jednocześnie chcemy zadbać o interes I płynność finansową małych przedsiębiorców. Dlatego mam pytanie do pana ministra. Procedura OSS ma upraszczać przedsiębiorcom sprzedaż na terenie Unii Europejskiej I ograniczać biurokrację. Jednocześnie projekt przewiduje zmiany dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego.
Czy ministerstwo analizowało, jak te zmiany wpłyną na małe firmy, szczególnie gdy będą one musiały odprowadzić VAT, zanim faktycznie otrzymają zapłatę od klienta? I czy przewidziano rozwiązania, które zabezpieczą przedsiębiorców przed utratą płynności finansowej? Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Lista posłów zapisanych do głosu została na tym wyczerpana I bardzo proszę o odniesienie się do tej lawiny pytań pana ministra Jarosława Nehnemana, podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów, który sobie świetnie z nią na pewno poradzi. Bardzo proszę.
Jarosław Neneman
Panie marszałku, też będzie krótko, szanowni państwo. To może zacznę od końca pytanie pana posła Tomaszewskiego. Chyba by trzeba z przewodniczącym Cichoniem zamienić słówko I ustalić. Projekt jest w komisji, jak sądzę I tutaj rząd niewiele ma do powiedzenia, ale możemy to, to wyjaśnić. Pytają państwo o te zmiany I jak one wpłyną na, na przedsiębiorców, szczególnie tych drobnych przedsiębiorców.
Na marginesie powiem, że ten limit 10000 euro wynika z dyrektywy I nie możemy go zmienić. Nie trzeba też zmieniać żadnych systemów informatycznych, także koszty po stronie przedsiębiorców będą żadne. Jak mówimy o sprzedaży wysyłkowej, standardem przy sprzedaży wysyłkowej jest to, że płatność pojawia się w momencie, najczęściej przed wysyłką, szczególnie za granicę, więc to ograniczenie metody kasowej nie powinno mieć żadnego wpływu na, na płynność przedsiębiorców, a ten zakaz stosowania metody kasowej de facto stanowi uproszczenie I ułatwienie, bo przedsiębiorcy nie muszą sprawdzać przepisów, które obowiązują w innych krajach, co może być bardzo, bardzo trudne, więc generalnie z punktu widzenia małego biznesu te te zmiany są korzystne. Pan poseł Hasaiko pytał, dlaczego różne terminy. A no panie pośle, jak już coś wiemy, że się kiedyś wydarzy, to uchwalmy powiedzmy biznesowi, że od tego a tego roku będzie tak.
Często państwo narzekają, że wakacje Legii są krótkie, a jak jest długie, to też narzekacie. Panie pośle, coś wiemy, że za 2 lata się wydarzy, to to mówimy dzisiaj, za 2 lata tak to będzie wyglądało. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję. Do trzeciego, zamykam dyskusję I do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań, a my oczekujemy na sprawozdawczynię komisji w następnym punkcie. Dziękuję państwu przedstawicielom Ministerstwa bardzo.
Szymon Hołownia
No chyba nie pozostaje mi nic innego niż zarządzić w takim razie chwilę przerwy. Czekamy na panią posłankę Burkiewicz.
O, jest pani posłanka, czekaliśmy. Wznawiam obrady. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu osiemnastego porządku dziennego. Jest to sprawozdanie Komisji do spraw Deregulacji oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa, o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw druki 3001300 1 13. Proszę panią posłankę Elżbietę Burkiewicz o przedstawienie sprawozdania komisji w tej sprawie.
Elżbieta Burkiewicz
Przepraszam troszkę. Panie marszałku, wysoka izbo. Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji do spraw deregulacji oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw. To jest druk nr 3000 e e 1300 e e 113. Projekt ten został skierowany do naszych komisji do pierwszego Komisje przeprowadziły 1.
Czytanie, szczegółowo przeanalizowały zaproponowane rozwiązania I na posiedzeniu w dniu 17 września 2000 e e 26 r. Przyjęły sprawozdanie w którym wnoszą o uchwalenie projektu ustawy. Ta ustawa, która ma... Projekt ten został skierowany do komisji, to nie jest ustawa, która ma komplikować życie przedsiębiorcom czy dokładać kolejne procedury administracyjne. Jej istotą jest uporządkowanie procedur, doprecyzowanie kompetencji organów I zwiększenie przewidywalności postępowania.
Jednym z najważniejszych elementów projektu są przepisy dotyczące konkluzji BAT. Mówiąc prościej, chodzi o to, żeby wymagania środowiskowe dla instalacji przemysłowych były powiązane z aktualnym stanem dostępnych technologii, ale żeby jednocześnie przedsiębiorca dokładnie wiedział, co ma zrobić, w jakim terminie I jakie ma możliwości wykazania, że jego instalacja już spełnia wymagania. Projekt wprowadza tutaj konkretny mechanizm. Po publikacji nowych konkluzji BAT, organ właściwy do wydania pozwolenia ma niezwłocznie, nie mniej niż w ciągu 60 dni poinformować prowadzącego instalację o ich publikacji. Następnie projekt wprowadza też konkretny mechanizm.
Następnie przedsiębiorca otrzymuje 2 możliwości może wystąpić z wnioskiem o zmianę pozwolenia albo może przedstawić analizę potwierdzającą, że dostosowanie instalacji do nowych wymagań nie jest konieczne. To ważna zmiana z punktu widzenia praktyki. Nie zakładamy automatycznie, że każda nowa konkluzja BAT oznacza konieczność przeprowadzania zmian w każdej instalacji. Dajemy możliwość przedstawienia analizy I wykonania stanu stanu faktycznego. Jednocześnie zachowujemy kompetencje organu.
Jeżeli organ nie zgodzi się z przedstawioną analizą, może wezwać prowadzącego instalację do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia. A więc z jednej strony mniej zbędnych procedur, a z drugiej jasne obowiązki I odpowiedzialność za przestrzeganie wymagań środowiskowych. To jest właśnie sens dobrze rozumianej deregulacji. Wysoka Izbo, drugim ważnym obszarem zmian są kontrole. I tutaj projekt wprowadza rozwiązania, które mają znacznie zmienić przede wszystkim podejście I przejrzystość postępowania.
Kontrolowany otrzymuje protokół kontroli. Jeżeli ma zastrzeżenia, może określić, może, może określić w określonym terminie I je przedstawić. Jeżeli nie zgadza się z protokołem I odmawia jego podpisania, również może przedstawić swoje stanowisko na piśmie. Co więcej, organ nie może pozostawić tego stanowiska bez odpowiedzi. Na rozpatrzenie zastrzeżeń albo przedstawionego stanowiska przewidziano 7 dni.
Jeżeli zastrzeżenia zostaną uwzględnione, protokół może zostać zmieniony lub uzupełniony I ponownie przedstawiony do podpisu. To jest bardzo konkretna zmiana. Kontrola musi być nie tylko skuteczna, musi być również przejrzysta. I tutaj na to stawiamy, znaczenie uważamy, że to jest bardzo ważne. Przedmiot kontrolowany powinien mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska, a administracja powinna mieć obowiązek się do niego odnieść.
Takie rozwiązania wprowadzamy również w prawie wodnym, zachowując spójność z zasad dotyczących kontroli. Projekt porządkuje również działanie inspekcji ochrony środowiska na obszarach morskich. Precyzyjnie określono zakres działania pomorskiego I Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Określono również zasady rozstrzygania sytuacji, których dane zadanie obejmuje obszary właściwości obu inspektorów. Jednocześnie Wojewódzki Inspektor, który będzie mógł zwrócić się do właściwego dyrektora Urzędu Morskiego o pomoc przy przeprowadzeniu czynności kontrolnych.
Ta pomoc może obejmować między innymi udział inspektorów w rejsach administracji morskiej, dostęp do niezbędnej dokumentacji oraz zapewnienie bezpieczeństwa inspektorowi. Wysoka Izbo, w toku prac komisji zostały wprowadzone poprawki o charakterze legislacyjnym, redakcyjnym I ujednolicającym. Zmiany, które mamy zaszczyt Wysokiej Izby przedstawić łączą 3 elementy. Po 1., deregulację I uproszczenie procedur. Po 2., większą przewidywalność działania administracji.
Po 3., przejrzyste zasady kontroli I możliwość przedstawienia stanowiska przez podmiot kontrolowany. Nie rezygnujemy przy tym z wymagań ochrony środowiska. Porządkujemy natomiast sposób ich stosowania. Na tym etapie chciałabym podziękować członkom obu komisji za merytoryczną dyskusję I pracę nad projektem. Mam nadzieję, że dalsza praca nad tym projektem pozwoli do, doprowadzić do przyjęcia rozwiązań, które będą jednocześnie czytelne dla obywateli, przewidywalne dla przedsiębiorców I skuteczne z punktu widzenia administracji publicznej.
W imieniu Komisji do spraw Deregulacji oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa przedkładam Wysokiej Izbie to sprawozdanie I zwracam się o uchwalenie projektu ustawy w w brzmieniu przyjętym przez Komisję. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół. Otwieram dyskusję. Stanowisko Koalicji Obywatelskiej przedstawi pani Gabriela Lenartowicz. Bardzo proszę.
Gabriela Lenartowicz
Panie marszałku, wysoka istot. Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Koalicja Obywatelska do ustawy o, do projektu rządowego ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw z druków 3001300 113. Projekt dotyczył uproszczenia zasad dotyczących pozwoleń zintegrowanych, czyli pozwoleń wymaganych dla instalacji przemysłowych, które ze względu na rodzaj I skalę działalności mogą powodować znaczące zanieczyszczenie środowiska. Nowe przepisy stanowią element działań deregulacyjnych rządu. Nowelizacja ma przede wszystkim zwiększyć spójność obowiązujących wymagań w zakresie ochrony środowiska oraz ograniczyć zbędne obciążenia administracyjne bez obniżania jakości wydawanych decyzji.
Projekt przewiduje uproszczenie procedury dostosowania pozwoleń zintegrowanych do konkluzji BAT poprzez zniesienie wynikającego z ustawy Prawo ochrony środowiska obowiązku przeprowadzenia analizy I porównywania obowiązujących pozwoleń zintegrowanych z nowo opublikowanymi konkluzjami BAT. Rezygnacja z tej procedury ma odciążyć zarówno organy ochrony środowiska, jak I podmioty prowadzące instalację oraz umożliwić efektywniejsze wykorzystanie wynikających z przepisów Unii Europejskiej czteroletniego okresu na dostosowanie instalacji do nowych wymagań. Następnie przywrócenie rozwiązań obowiązujących przed zmianami wprowadzonymi w 2000 e e 23 roku a mianowicie przez uchylenie przepisów przyznających ministrowi właściwemu do spraw klimatu kompetencji do wydawania pozwoleń
Dla instalacji wchodzących w skład obiektów energetyki jądrowej oraz instalacji regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego. Kompetencje te mają ponownie należy do wyspecjalizowanych organów ochrony środowiska, starostów, regionalnych dyrektorów ochrony środowiska oraz marszałków województw posiadających już doświadczenie w wydawaniu pozwoleń dla bardzo złożonych technicznie instalacji przemysłowych. Rozwiązanie to obejmie również obiekty istotne z punktu widzenia obronności państwa I bezpieczeństwa energetycznego oraz rozszerzenie właściwości miejscowej wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska poprzez objęcie obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej zakresem działania Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Ujednolicenie podziału terytorialnego właściwości organu administracji uczestniczących w procesach inwestycyjnych na obszarach morskich ma zwiększyć przejrzystość, spójność I efektywność działań kontrolnych oraz ograniczyć ryzyko rozbieżności interpretacyjnych. Zwiększ także, ma na celu zwiększenie przejrzystości działań organów administracji poprzez ujednolicenie I uzupełnienie procedury zgłaszania oraz rozpatrywanie zastrzeżeń I stanowisk podmiotu kontrolowanego.
Projekt jednoznacznie wskazuje, że wniesienie zastrzeżeń lub przedstawienie stanowiska do protokołu stanowi element procedury kontrolnej, a ich rozpatrzenie nie ma charakteru uznaniowego. Z czynnościami tymi będą związane konkretne obowiązki po stronie właściwego organu administracji publicznej. I do tej części w imieniu klubu chciałabym złożyć 2 poprawki, które mają, które mają na celu doprecyzowanie przepisu tak, żeby jednoznacznie wyeliminować możliwość nadużywania przepisów przez uniemożliwienie kontrolowanemu kilkakrotnego zgłaszania tych samych czy kolejnych uwag do protokołu, protokołu z kontroli w celu wyłącznie przedłużania procedury zatwierdzania protokołu kontroli. Poprawki te składam na ręce, ręce pana pana marszałka z adnotacją, że należy je wspólnie głosować, bo dotyczą tych samych rozwiązań, tylko z dwóch różnych ustaw. Dziękuję
Szymon Hołownia
bardzo. Dziękuję bardzo. Dzięki. Goście kolejni w Sejmie, przedstawiciele samorządu gminy Lądek, nasze ulubione angielskie miasto. Witamy bardzo serdecznie z wójtem Arturem Miętkiewiczem na czele.
Pan poseł Michał Pyżyk zaprosił was do Sejmu z czego się bardzo cieszymy I na pewno waszą obecność dzisiaj w naszej izbie odnotujemy. A teraz pani posłanka Anna Paluch przedstawi stanowisko klubu Prawo I Sprawiedliwość. Zapraszam.
Anna Paluch
Dziękuję bardzo. Panie marszałku, wysoka izbo. Projekt zawarty w druku 3001, czyli ustawa o zmianie ustawy prawa ochrony środowiska był określany jako deregulacyjne I w pewnym zakresie nim jest. Likwiduje mianowicie obowiązek analizy pozwoleń zintegrowanych niezwłocznie po publikacji konkluzji BAT odnoszących się do głównego rodzaju działalności instalacji objętych takim pozwoleniem. Na etapie wdrażania nowych przepisów przed kilkunastu laty taka wstępna analiza mogła ułatwić dostosowanie się prowadzącym instalację do wymagań BAT I zakończenie całego postępowania w terminie określonym w dyrektywie w sprawie emisji przemysłowych.
Jednak obecnie, kiedy przepisy o konkluzjach BAT są wdrożone, dostosowanie do nowelizowanych wymagań przebiega u prowadzących instalację raczej bez problemów, zatem utrzymywanie obowiązku analizy pozwoleń zintegrowanych niezwłocznie po publikacji konkluzji BAT jest zbędnym obciążeniem zarówno dla organów administracji prowadzących postępowanie, jak I dla podmiotów prowadzących instalacje przemysłowe. Tak więc zmiany brzmienia art. 215 prawa ochrony środowiska oraz konsekwencje legislacyjne w art. 195 I w art. 216 są uzasadnione.
Zupełnie inaczej wygląda sprawa zmiany czwartej w artykule 1, to znaczy uchylenia ustępu 2 ABW artykule 378 prawa ochrony środowiska. Wbrew bałamutnym stwierdzeniom zawartym w uzasadnieniu I ocenie skutków regulacji, wprowadzenie ustępu 2 a b zmianami ustaw z 2000 e e 23 r. Nie jest odejściem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 378 ustawy Prawo ochrony środowiska, bo przypominam brzmienie art. 376, czyli art.
Rozpoczynającego dział 1., organy administracji do spraw ochrony środowiska w tytule siódmym tej ustawy, czyli prawa ochrony środowiska. I tenże artykuł 376. Wymienia następujące organy mające kompetencje w dziedzinie ochrony środowiska, wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta, sejmik województwa, marszałek województwa, wojewoda, minister właściwy do spraw klimatu, generalny dyrektor ochrony środowiska I regionalny dyrektor ochrony środowiska. Wydawanie pozwolenia zintegrowanego w zależności od rodzaju instalacji I skali prowadzonej działalności leży w kompetencji poszczególnych organów, czyli krótko mówiąc, starosta prowadzi postępowania dla instalacji najmniej skomplikowanych I o najmniejszym oddziaływaniu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska dla przedsięwzięć na terenach zamkniętych przez Ministra Obrony Narodowej, marszałek dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko I podobnych.
Więc to oczywiste, że dla bardzo skomplikowanych I o wielkim potencjalnym oddziaływaniu, jak instalacje wchodzące w skład obiektu energetyki jądrowej, czy też instalacji regasyfikacji skroplonego gazu ziemnego, postępowanie administracyjne powinien prowadzić minister. Swego rodzaju samokrytyką jest stwierdzenie w ocenie skutków regulacji, że minister nie posiada jednak stosownego doświadczenia w zakresie prowadzenia postępowań pierwszoinstancyjnych, a już na kuriozum zakrawa stwierdzenie w dobie cyfryzacji postępowań administracyjnych, że cytuję, niebagatelne znaczenia mają tu aspekty czysto logistyczne, związane ze znaczną odległością między siedzibą Ministerstwa Klimatu I Środowiska a potencjalną lokalizacją danej instalacji. Zmiana w artykule 4, zmiana 4. W artykule 1 to jest najlepsza autorecenzja stanu, w jakim znajduje się obecnie Ministerstwo Klimatu I Środowiska po prawie trzech latach waszych rządów. Tyle o artykule 1 projektu, natomiast artykuł 2 pozostaje, proszę państwa, bez jakiegokolwiek związku merytorycznego z treścią pozostałych przepisów tego projektu, co ma likwidacja obowiązku analizy pozwoleń zintegrowanych do rozszerzenia właściwości miejscowej wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska w województwie pomorskim I zachodnionie...
Pomorskim? No co ma piernik do wiatraka, a co ma frak do kamizelski. Rozszerzenie o obszary morskie Rzeczypospolitej na te 2 województwa ma się nijak do pozostałych zmian, czyli krótko mówiąc, wrzutka. To jest prymitywna wrzutka, mówiąc bez ogródek. Na dodatek Inspekcja Ochrony Środowiska, która w swoich działaniach jest uzależniona od sił I środków, których dysponentem jest inny podmiot, jest atrapą, a nie inspekcją.
To jest wymowny obraz stanu państwa polskiego po trzech latach waszych rządów. Zgodnie ze słynnym powiedzeniem byłego waszego ministra Rostowskiego, pieniędzy nie ma I nie będzie, zwłaszcza na rzetelne wypełnianie funkcji kontrolnych w obszarze ochrony środowiska przez polskie państwo. Kolejna kwestia to zmiana przepisów dotyczących procedury kontroli. Panie marszałku, jeszcze 30 sekund, bardzo bym prosiła. To jest zmiana przepisów dotyczących procedury kontroli.
Wątpliwości budzi ustęp 4 w zmienianym artykule 380 prawa ochrony środowiska I odpowiednio ustęp 3 a w artykule 340 ustawy prawo wodne. Jeżeli kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami kontroli, to nie powinien podpisywać protokołu kontroli, tylko wnieść w terminie siedmiodni uwagi do tego protokołu. Jeżeli natomiast podpisze protokół, to znaczy, że zgadza się z jego ustaleniami. Po co więc siedmiodniowy termin na wniesienie zastrzeżeń? Zastanówcie się państwo.
Proponowane zmiany wprowadzał raczej niepewność I bałagan w procesie, w procedurze kontrolnej, co spowoduje rozszczelnienie systemu kontroli, podobnie jak wprowadzony za waszych pierwszych rządów obowiązek informowania o kontroli z tygodniowym wyprzedzeniem. Panie marszałku składam w imieniu mojego klubu poprawkę, od której przyjęcia uzależniamy nasze ostateczne stanowisko wobec omawianego projektu. Dziękuję.
Szymon Hołownia
I teraz pan poseł Bartosik w imieniu klubu Rozwój Plus, ale go nie widzę, a więc pan poseł Jacek Tomczak, Polskie Stronic Frude. Panie pośle, już czas. Pan poseł Tomczak, rozłączamy się, chyba że chce pan, żebyśmy kogoś pozdrowili. Co możemy zrobić? Nie ma.
Taki psikus. Bartosika nie ma, ale to nie wasz już Bartosik, nie nie. Nie, no to już nie.
Szanowny panie marszałku.
Nie ma rozwoju ani plus.
Jacek Tomczak
Wysoka izbo. Proponowany kierunek zmian należy oczywiście ocenić pozytywnie. Deklarowane uproszczenie procedur środowiskowych może ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej, a także realizację inwestycji. Trzeba jednak dokładnie sprawdzić, czy korzyści dla administracji będą oznaczać również zmniejszenie obciążeń dla przedsiębiorców. Najważniejszą potencjalną korzyścią jest przyspieszenie zmiany pozwoleń zintegrowanych obligacji konkurencji BAT, czyli wymagań dotyczących najlepszych
Tych technik. Organ będzie miał 60 dni na poinformowanie prowadzącego instalację I wezwanie go do działania. Rezygnacja z odrębnej, wstępnej analizy urzędowej powinna pozostawić przedsiębiorcy więcej czasu na przygotowanie I wykonanie inwestycji dostosowujących instalację do nowych wymagań. W ocenie skutków regulacji przewiduje się przyspieszenie procedur o średnio pół roku. To faktycznie istotna korzyść, jeżeli zostanie potwierdzona w praktyce.
Pozytywne, oceniono również uporządkowanie procedury zgłaszania zastrzeżeń do protokołów kontroli prowadzonych, także możliwość usprawnienia wydawania pozwoleń zintegrowanych dla instalacji wchodzących w skład obiektów energetyki jądrowej oraz instalacji regensyfikacji ENG. Komisja Wspólna Rządu I Samorządu dwukrotnie wydała opinię pozytywną. Organizacje gospodarcze zgłaszały natomiast postulaty szersze, dotyczące większych uproszczeń, z których wiele uznano za wykraczające poza zakres tej nowelizacji. Pokazuje to, że przedsiębiorcy nadal oczekują dalszego ograniczenia formalności, deregulacji w tym zakresie. Pobane zastrzeżenie zgłosiło jednak Ministerstwo Rozwoju I Technologii w piśmie o szczegóły, że zmiana artykułu 215 może przenieść na przedsiębiorców ciężar analiz dotyczący zgodności instalacji z konkluzjami BAT.
W ocenie resortu może to oznaczać konieczność korzystania ze specjalistycznych ekspertych w dodatkowe koszty I nowe ryzyka. Ministerstwo przypomniało też o zasadzie równoważenia obciążeń administracyjnych, która była jedną z obietnic tego rządu. Proszę zatem Ministerstwo Klimatu I Środowiska o wyjaśnienie, jakie konkretne analizy potwierdzają, że zmiana artykułu 215 nie zwiększy łącznych kosztów I ryzyka po stronie przedsiębiorców oraz w jaki sposób uwzględniono wskazaną przez Ministerstwo Rozwoju I Technologii zasadę równoważenia obciążeń administracyjnych. Klub PSL popiera dalsze procedowanie projektu ustawy. Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Powitam gości w naszym imieniu, nas wszystkich imieniu. To uczniowie ze szkoły podstawowej w Raciborowicach z panią radną Moniką Motyczyńską. Jesteście? Czy jest...
No jesteście, śmiało. Witamy was bardzo serdecznie, cieszymy się, że jesteście. A także działacze społeczni I mieszkańcy wsi Kopina, tak? Dobrze, Kopina I Milanów na czele z Renatą Dominik. Pani posłanka minister Małgorzata Gromadzka I pan Michał Krawczyk zaprosili was do Sejmu, z czego się równie cieszymy I mamy nadzieję, że to będzie dobry dzień I same dobre wrażenia z tego bijącego serca polskiej demokracji wyniesiecie.
Dziękuję panu posłowi Tomczakowi. Pana posła Tumanowicza nie widzę. Pani posłanka Elżbieta Brukiewicz przedstawi stanowisko klubu centrum. Już oddech uspokojony. Tak.
Elżbieta Burkiewicz
Ciężkie doświadczenie. Panie marszałku, wysoka izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Centrum mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw. Uważamy, że jest to potrzebna I racjonalna zmiana, która przede wszystkim upraszcza procedury, porządkuje kompetencje organów I zwiększa przewidywalność postępowań. Szczególnie istotne są dla nas zmiany dotyczące konkluzji BAT.
Projekt wprowadza jasne zasady postępowania po opublikowaniu nowych wymagań. Prowadzący instalację będzie mógł albo wystąpić o zmianę pozwolenia, albo przedstawić analizę potwierdzającą, że dostosowanie instalacji nie jest konieczne. To rozwiązanie pozwala ograniczyć sytuacje, w których przedsiębiorca musi podejmować kosztowne I czasochłonne działania, mimo że jego instalacja faktycznie spełnia wymagania I standardy. Jednocześnie projekt zachowuje możliwość ingerencji organów, jeżeli przedstawiona analiza nie potwierdza braku konieczności dostosowania instalacji. Pozytywnie oceniamy również zmiany dotyczące kontroli.
Kontrolowany otrzymuje jasne prawo do zgłaszania zastrzeżeń do protokołu, a organ ma obowiązek te zastrzeżenia rozpatrzyć. Prowadzono również określone terminy na przedstawienie stanowiska I jego rozpatrzenie. To bardzo ważne, ponieważ sprawna administracja to nie tylko skuteczna kontrola, ale również przejrzysta procedura I możliwość przedstawienia swojego stanowiska przez kontrolowanego. Podobne rozwiązania zostają wprowadzone do prawa wodnego, co zapewnia większą spójność regulacji. Popieramy także uporządkowanie kompetencji Inspekcji Ochrony Środowiska na obszarach morskich oraz zasad współpracy z administracją morską.
Dzięki temu przepisy są bardziej spójne I precyzyjne, a ich stosowanie powinno być prostsze zarówno dla administracji, jak I dla podmiotów, których dotyczą. W ocenie naszego klubu jest to przykład takiej deregulacji, której potrzebujemy, czyli mniej zbędnych formalności, jasne procedury, określone terminy, jednocześnie zachowanie standardów ochrony środowiska. Klub Parlamentarny Centrum popiera przedłożony projekt ustawy. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję I pan poseł Jarosław Sachajko w imieniu demokracji bezpośredniej jako ostatni w debacie klubowej.
Jarosław Sachajko
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Ten projekt zasługuje na poparcie, bo upraszcza część procedur środowiskowych. Robi to bez rezygnacji z podstawowych mechanizmów kontrolnych. 1 z najważniejszych zmian dotyczy dostosowania instalacji do nowych konkluzji wad. Dzisiaj ciężar analizy spoczywa przede wszystkim na administracji.
Projekt pozwala, aby prowadzący instalację przedstawił analizę wykazującą, że zmiany pozwolenia nie jest, nie są konieczne. To może oznaczać mniej zbędnych postępowań, mniej biurokracji, szybsze załatwianie sprawy. Ale trzeba powiedzieć jasno, przedsiębiorca nie będzie mógł sam sobie zdecydować, że nowe wymagania go nie dotyczą. Jeżeli organ nie zgodzi się z przedstawioną analizą, może wezwać go do złożenia wniosku o zmianę pozwolenia. To jest ważne zabezpieczenie.
Mam jednak wątpliwość, deregulacja nie może oznaczać jedynie przerzucenia pracy I kosztów z urzędu na przedsiębiorcę. To przedsiębiorca będzie musiał przygotować analizę UBAD, a ustawa nie określa precyzyjnie jej standardu, trzeba więc dopilnować, żeby w jednym województwie taka analiza była uznawana, a w drugim, przy identycznym stanie faktycznym, nie była już uznawana. Nie powinno być tutaj dobrowolności. Pozytywnie oceniam również uporządkowanie prawa kontrolowanych podmiotów. Będzie 7 dni na wniesienie zastrzeżeń do protokołu kontroli, a organ również w ciągu siedmiu dni będzie musiał się do nich odnieść.
Jeżeli zastrzeżenia zostaną uwzględnione, protokół zostanie poprawiony. To jest konkretne wzmocnienie prawa przedsiębiorcy I obywatela. Projekt porządkuje także kompetencje Inspekcji Ochrony Środowiska na polskich obszarach morskich I umożliwia współpracę z urzędami morskimi. Projekt dodatkowo uchyla szczególną właściwość Ministra Klimatu dotyczącą pozwoleń zintegrowanych dla niektórych strategicznych instalacji, w tym związanych z energetyką jądrową I LPG. Tu przychodzi od razu na myśl czego koalicja boi się swojego ministra klimatu.
No ale to już nie mój problem, dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Posłowie mają kilka pytań, zamykam listę. Ze względu na przyspieszenie widzę, że nie wszyscy są na sali. Czas to 1 minuta, pani poseł Czechach nie widzę, pani poseł Jachiry nie widzę, pana posła Ściebiorowskiego nie widzę, ale oczywiście jest niezawodna pani posłanka Małgorzata pępek. Bardzo proszę.
To jest pani posłanka pępek, Czechak, Kulpa jeszcze czasami I pani posłanka Lisowska zawsze na posterunku.
Małgorzata Pępek
Panie marszałku, wysoka izbo, program Czyste Powietrze to bardzo potrzebna inicjatywa. O zaangażowaniu lokalnych społeczności najlepiej świadczy fakt, że tak wiele gmin z mojego regionu aktywnie włączyło się w rolę gminnych operatorów, a to było czyste 5
To nie ten punkt, to następny.
Przepraszam, bo
Szymon Hołownia
sobie To do tego pani nie chce, tak? Dobrze, to to proszę się przygotować do tego, bo tak właśnie. To nie ten, to następny czyste powietrze. Więc pani posłanka Lisowska, bardzo proszę.
Bożena Lisowska
Panie marszałku, wysoki Sejmie. Procedura pozwoleń zintegrowanych, czyli takich, które mają ze względu na skalę znaczne oddziaływanie na środowisko od lat obciąża
Przedsiębiorców, przede wszystkim dostosowaniem pozwoleń zintegrowanych do konkluzji BAT. Ustawa, którą procedujemy właśnie zdejmuje te nadmierne obciążenia administracyjne. Zmiany przywracają także kompetencje na wydawanie tych pozwoleń zintegrowanych, szczególnie w obszarze energetyki jądrowej oraz instalacji regazyfikacji skroplonego gazu organom środowiska, tym samym zmieniając zapisy ustawy z 2000 e 23 roku. Czy wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska są przygotowani do kontroli na obszarach morskich? To moje pytanie do pana ministra.
Szymon Hołownia
Dziękuję. Jak się pan poseł Rychlik dopisał do pytań, jak go nie ma to nie wiem, ale może coś o transcendencji życia poselskiego się dowiemy. Bardzo proszę pan poseł Sachajko. A może on jest niewidzialny już teraz, nie wiem. Bardzo proszę.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, wysoka izbo. Ten projekt pokazuje, że ochronę środowiska można może być wprowadzona bez zbędnych procedur, jeżeli przedsiębiorca wykaże, że po nowych konkluzjach BAT jego instalacja nie wymaga zmian, nie trzeba automatycznie uruchamiać całej procedury zmiany pozwolenia, ale urząd zachowuje prawo do zakwestionowania tej analizy I wezwania przedsiębiorcy do dokonania dostosowania instalacji. Pozytywnie oceniam też wprowadzenie jasnego prawa do zastrzeżeń wobec protokołu I kontroli I obowiązku szybkiego odniesienia się do nich przez organ. To jest deregulacja, która może rzeczywiście skrócić postępowania. Chciałbym jednak zapytać, panie ministrze, czy rząd oszacował, ile postępowań rocznie dzięki tym zmianom uda się uprościć, ile czasu oraz pieniędzy zaoszczędzą na tym przedsiębiorcy, w tym wszyscy my, dziękuję.
Szymon Hołownia
Dziękuję bardzo. Czyli jesteśmy też przedsiębiorcami wszyscy my. A I okej, czyli przedsiębiorcy I wszyscy. Tak, dobrze. Pan poseł Michał Kowalski, bardzo proszę, a pani posłanka pępek przygotowuje się do pytania punkcie osiemnastym.
Michał Kowalski
Bardzo dziękuję panie marszałku. Panie marszałku, wysoka izbo. Jako poseł z Pomorza regionu, w którym funkcjonują duże zakłady przemysłowe, instalacje związane z gospodarką portową, a jednocześnie mamy wyjątkowo cenne środowisko naturalne, jakim jest Bałtyk. Chciałbym dopytać, jak proponowane uproszczenie procedur dotyczących pozwoleń zintegrowanych wpłynie konkretnie na przedsiębiorstw I inwestycje na Pomorzu. Czy rząd może zagwarantować, że skrócenie I uproszczenie procedur nie będzie oznaczało obniżenie standardów dotyczących ochrony środowiska, szczególnie w pasie nadmorskim, sąsiedztwie Zatoki Gdańskiej.
Dziękuję bardzo.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Zapowiadana pani posłanka Małgorzata pępek. Damy radę.
Małgorzata Pępek
Panie marszałku, wysoka izbo. W mojej ocenie ten projekt jest przykładem zdroworozsądkowej deregulacji. Szczególnie dobrze ocenić należy odejście od obowiązkowej analizy pozwoleń zintegrowanych po publikacji nowych konkluzji unijnych standardów określających, jak powinny działać instalacje przemysłowe, żeby ograniczyć ich wpływ na środowisko. Ważne jest również uporządkowanie zasad dotyczących kontroli. Jeżeli przedsiębiorca zgłosi zastrzeżenia do protokołu, będzie miał na to 7 dni, a organ również 7 dni na ich rozpatrzenie.
Jeżeli zastrzeżenia będą zasadne, protokół będzie można zmienić lub uzupełnić. Mam pytanie dotyczące artykułu 215. Dlaczego w projekcie przyjęto akurat 60 dni na poinformowanie przedsiębiorcy o publikacji nowych wymagań dotyczących najlepszych dostępnych technik. Dziękuję.
Szymon Hołownia
Bardzo dziękuję. Lista posłów zapisanych do głosu została wyczerpana I proszę teraz o odniesienie się do pytań podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu I Środowiska, panią minister Anitę Sowińską. Bardzo proszę pani minister. Mamy prawie półtorej godziny przyspieszenia, więc dobrze by było. Bo pani poseł Lenartowicz jest w następnym punkcie sprawozdawcą, to dobrze, dobrze.
Bardzo proszę.
Anita Sowińska
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Przedstawiony projekt ustawy o zmianie ustawy prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw jest projektem deregulacyjnym I jego cel jest prosty, usprawnić działanie przedsiębiorców I administracji, zwiększyć spójność wymagań w zakresie ochrony środowiska oraz usunąć obciążenia, które nie nie służą ani skutecznej ochronie środowiska, ani sprawnemu prowadzeniu postępowań. Projekt obejmuje zmiany w prawie ochrony środowiska, w ustawie o inspekcji ochrony środowiska oraz prawie wodnym. Koncentruje się na czterech konkretnych rozwiązaniach. Po 1., upraszczamy procedurę zmiany pozwolenia zintegrowanego po opublikowaniu konkluzji BAT.
Prowadzący instalacji nie będzie musiał czekać, aż organ przeprowadzi odrębną analizę obowiązującego pozwolenia. Będzie mógł wcześniej złożyć wniosek o jego zmianę. Organ nadal poinformuje o publikacji konkluzji BAT, wskaże wymagania właściwe dla danej instalacji I zweryfikuje je w toku postępowania administracyjnego. Zachowujemy więc pełną kontrolę merytoryczną, a jednocześnie eliminujemy etap wydłużający procedurę. Jeżeli instalacja nie wymaga dostosowania, jej prowadzący będzie mógł wykazać to w analizie przekazanej organowi w terminie trzech miesięcy.
Po 2., przywracamy standardowe zasady właściwości organów wydających pozwolenia zintegrowane. Dotyczy to instalacji towarzyszących obiektom energetyki jądrowej oraz instalacji regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego. Pozwolenia będą wydawały ochronę, organy ochrony środowiska, które na co dzień prowadzą takie postępowanie, marszałkowie województw, starostowie lub regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. To jest rozwiązanie racjonalne, oparte na doświadczeniu I wyspecjalizowanych kadrach. I chcę przy tym bardzo wyraźnie podkreślić, że obiekt energetyki jądrowej sam w sobie nie wymaga pozwolenia zintegrowanego ani na podstawie prawa unijnego, ani krajowego.
Mówimy tutaj wyłącznie o instalacjach towarzyszących, takich jak agregaty prądotwórcze, stanowiące awaryjne źródło zasilania. Natomiast terminale LNG wymagają uzyskania pozwolenia zintegrowanego, jednakże także I w tym przypadku zdecydowana większość presji środowiskowych, w tym także zakres pozwolenia, koncentruje się wokół instalacji spalania paliw, dla których właściwie, właściwie organy terenowe od lat wydają pozwolenia zintegrowane. Projekt nie obniża standardów bezpieczeństwa I ochrony środowiska, przywraca stan prawny sprzed zmiany z 2000 dwudziestego trzeciego roku I zapewnia, że decyzje będą podejmowane przez organy mające odpowiednie doświadczenie. Po 3., jednoznacznie określamy właściwość Pomorskiego I Zachodnio-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na obszarach morskich. Ma to zasadnicze znaczenie dla kontroli I odbioru morskich farm wiatrowych.
Jasne przypisanie kompetencji pozwoli uniknąć opóźnień w oddawaniu tych inwestycji do użytkowania. Projekt przewiduje również możliwość współpracy inspekcji z urzędami morskimi przy kontrolach obiektów położonych na pełnym morzu. I po 4., wzmacniamy gwarancje proceduralne podmiotów kontrolowanych. Zapewniamy odpowiedni czas na zapewnianie, zapoznanie się z protokołem kontroli gospodarowania wodami oraz po protokołem kontroli przestrzegania przepisów ochrony środowiska, a także na wniesienie do nich uwag. Dobra administracja powinna działać nie tylko skutecznie, ale także w sposób przejrzysty I respektujący prawa strony.
Wysoka Izbo, proponowane rozwiązania łączy 1 wspólna zasada, ochrona środowiska musi być skuteczna, a procedury proporcjonalne, czytelne I sprawne. Usuwamy zbędne etapy, porządkujemy kompetencje organów I zwiększamy pewność prawa, nie rezygnując z wymagań środowiskowych ani z kontroli ich przestrzegania. I chciałabym jeszcze oczywiście odnieść się do państwa pytań, państwa pani posłanek I panów posłów, jeżeli chodzi o pytanie pani poseł Paluch. Tutaj chciałabym wyjaśnić kwestię organów wydających decyzję. Chciałabym przypomnieć państwu, że przepisy, które znowelizowały artykuł 378 ustawy Poś w 2000 dwudziestym trzecim roku, nie podlegały opiniowaniu, nie zostały one poddane konsultacjom społecznym, I gdyż zostały one dodane do wyżej, do tych projektów już na sejmowym etapie prac legislacyjnych.
I to pokazuje, jak przygotowywaliście państwo prawo, jak niedbale to przygotowywaliście. Ten projekt, który my przygotowaliśmy, tak naprawdę porządkuje to, co zostawiliście, czyli bałagan w przepisach prawnych. Ministerstwo Klimatu I Środowiska nadal jest organem ochrony środowiska I oczywiście w ramach drugiej instancji jest organem odwoławczym dla urzędów marszałkowskich.
Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Jacka Tomczaka, tutaj chciałabym zapewnić, że po stronie przedsiębiorców tak naprawdę nie zmieniają się obowiązki, ponieważ przedsiębiorca nadal musi złożyć wniosek, więc naszym zdaniem tutaj nie, nie, nie zwiększają się ani koszty, ani ryzyka. Czyli rezygnujemy tylko z tego etapu, który jest niepotrzebny, czyli tej dodatkowej analizy, która wydłużała cały proces postępowania administracyjnego. Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Jarosława Sachajko, to tutaj chciałabym... Chodziło o standardy, standardy instalacji. Już, już wiemy, przepraszam, musiałam sobie przypomnieć, czym było pytanie.
Standardy instalacji są różne, więc nie możemy ustanowić jednego, jednego spójnego standardu analizy, dlatego że te standardy wynikają po 1. Z konkluzji BAT, a po 2. Ze specyfiki konkretnej instalacji. Także niestety, ale ten postulat jest niemożliwy do spełnienia. Padło również pytanie pani posłanki Bożeny Lisowskiej, czy WIOŚ-ie są przygotowane do kontroli na obszarach morskich.
I tutaj właśnie odpowiedzią na to, że na przykład Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska nie dysponują odpowiednim sprzętem, przykład statkami, które umożliwiałyby dopłynięcie do tych instalacji wiatrowych na morzu. Dlatego w tej ustawie zobowiązujemy WIOŚ I I Urzęd Morski do współpracy w tym zakresie. Także jak najbardziej tu potwierdzam, że na podstawie tych przepisów WIOŚ-ie są I będą miały narzędzia do kontroli I wydawania I do uczestniczenia w wydawaniu pozwoleń. Jeżeli chodzi o pytanie pana Michała Kowalskiego, tutaj potwierdzam, że te przepisy nie obniżą w żadnym stopniu standardów ochrony środowiska. I chyba to już wszystko.
Speaker 112
Pani I pani Małgorzata Pępek, te 60 dni wynikały z z konsultacji społecznych, tak że tu wsłuchaliśmy się w ten głos, który wybrzmiał w konsultacjach społecznych, stąd wziął ten termin 60 dni. Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Zamykam dyskusję. W związku z tym, że w czasie drugiego czytania zgłoszono do przedłożonego projektu ustawy poprawki, Marszałek Sejmu kieruje ten projekt ustawy ponownie do Komisji do spraw Dregulacji oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa celu przedstawienia sprawozdania. Przystępujemy do rozpatrzenia dziewiętnastego punktu porządku dziennego, sprawozdanie Komisji do spraw Energii, Klimatu I Aktywów Państwowych oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o pomocy beneficjentom, osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu priorytetowego Czyste Powietrze, druki numer 3007300 104. Proszę panią poseł Gabrielę Lenartowicz o przedstawienie sprawozdania Komisji.
Gabriela Lenartowicz
Panie marszałku, wysoka izbo, mam zaszczyt w imieniu połączonych komisji, komisji ochrony środowiska, zasobów naturalnych I leśnictwa oraz komisji do spraw energii, klimatu I aktywów Państwowych przedstawić sprawozdanie ze wspólnego posiedzenia w dniu szesnastego września. Należy przypomnieć, że Program Czyste Powietrze jest realizowany na 2000 osiemnastego roku przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska I Gospodarki Wodnej. Jego celem jest poprawa jakości powietrza I ograniczenie emisji poprzez wymianę starych źródeł ciepła oraz poprawę efektywności energetycznej domów jednorodzinnych. Niestety trzeba powiedzieć, że program ten od początku był obarczony podstawową wadą, że można było dokładnie odczytać, że celem nie jest ani ochrona środowiska, ani pomoc mieszkańcom, a stricte był to program wyborczy obarczony wieloma wadami do redystrybucji środków I pochwalenia się takim rozdawnictwem, często kosztem I z wykorzystaniem potrzebujących beneficjentom. Jednocześnie w...
Ja nazywałam ten program wtedy, wtedy tu z mównicy sejmowej jako czystą fikcję, bo nie miał podstawy prawnej, nie miał źródeł finansowania I miał wadliwe, wadliwie określone wskaźniki. A w toku dalszych prac rozszerzono szeroko możliwości wszystkim tym, którzy nieuczciwie chcieli na tym, na tym programie się wzbogacić I wykorzystać tak naprawdę potrzebujących prawdziwych beneficjentów, korzystając właśnie z tych furtek, które były jaskrawo widoczne I nie spotkały się z z reakcją, nie mówiąc już o tym, że nie miały finansowania. Przy zmianie, przy zmianie rządu resort środowiska, Narodowy Fundusz stanął przed ogromną ilością niespełnionych, nieprzeprocedowanych wniosków I zawartych umów bez środków finansowych, tym bardziej że w tym takim dziwacznym programie, tej dziwacznym wdrażaniu całą odpowiedzialność przerzucone na wojewódzkie fundusze ochrony środowiska, tak naprawdę, które nie dysponowały ani swoimi pieniędzmi, ani swoimi regulacjami, nie miały na to wpływu, ale za to poniosły, ponosiły odpowiedzialność, co pozostaje w te w tej chwili. Obecna, projekt ustawy proponuje pomoc beneficjentom poszkodowanym, ale I tak nie jest w stanie całkowicie naprawić tej sytuacji. Ale w ramach, a wynikało, wynikała ta propozycja, ta zmiana wynika z kontroli realizacji programu, w której ujawniono przypadki nieprawidłowości po stronie między innymi wykonawców.
Sprawa dotyczy umów o dofinansowanie zawartych na podstawie, na podstawie reguł programu obowiązujących od 15 lipca 2022 roku do 28 listopada 2000 e 24 roku, czyli na starych zasadach prowadzonych jeszcze przez poprzedni rząd. Wykryte nieprawidłowości dotyczyły między innymi wprowadzania beneficjentów w błąd, o czym właśnie wspominałem z wykorzystaniem ich sytuacji, fałszowania podpisów, zawyżania kosztów, niewykonywania części prac, wykonywania ich w niewłaściwy sposób oraz nierozliczania pobranych bezpośrednio zaliczek bezpośrednio na konto wykonawcy. To są te wszystkie kwestie, którym szeroko furtki otworzyła poprzednia władza. W niektórych przypadkach wykonawcy ogłaszali upadłość po otrzymaniu pieniędzy, obowiązek ich zwrotu pozostawał po stronie beneficjentów. Ten, ta reguła była łatwo czytelna w tej konstrukcji programu, który został wtedy przygotowany.
W związku z ujawnionymi nadużyciami złożone zostały między innymi przez Narodowy Fundusz Zawiadomienia do Prokuratury I Policji. Ta ustawa ma na celu tam, gdzie to jest możliwe ochronę beneficjentów przed skutkami działań nieuczciwych wykonawców. Najważniejsze rozwiązanie, jakie proponuje, ta proponuje ta ustawa, które rozważaliśmy na posiedzeniu połączonych komisji. Poszkodowani beneficjenci programu Czyste Powietrze otrzymają systemowe wsparcie. Pomoc będzie skierowana do osób, które dostały dotacje lub grant w ramach programu, a z przyczyn od siebie niezależnych nie zrealizowały warunków umowy lub zrealizowały je niewłaściwie I zostały wezwane do zwrotu dofinansowania.
Możliwe, ale bez swojej winy. Możliwe będzie tymczasowe wstrzymanie dochodzenia należności, jeśli pojawią się informacje, że beneficjent mógł paść ofiarą przestępstwa. Rozwiązanie ma chronić osobę poszkodowanej już na wczesnym etapie sprawy. Spłata należności będzie mogła być zawieszona. Jeśli w związku ze sprawą zostanie wszczęte postępowanie karne, beneficjent będzie mógł wystąpić o zawieszenie spłaty.
Oznacza to, że do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nie będzie dochodzony zwrot należności. Możliwe będzie również zwolnienie ze zwrotu dofinansowania. Jeśli sąd prawomocnie potwierdzi, że na przykład wykonawca popełni przestępstwo, a przez to inwestycja nie została wykonana lub została wykonana nieprawidłowo, beneficjent nie będzie musiał zwracać pieniędzy, których nie udało się odzyskać od sprawcy. Ja przypomnę, że środki z zaliczek zostały przelewane bezpośrednio na konto wykonawcy, który nie był w ogóle stroną umowy, bo stroną umowy był beneficjent I Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska, a tym rzeczywistym beneficjentem wzbogacającym się na tym czas, często nieuczciwie był właśnie wykonawca. Osoby, także osoby w trudnej sytuacji życiowej będą mogły otrzymać ulgę w spłacie.
W uzasadnionych przypadkach należność będzie można w całości lub części umorzyć, odroczyć jej spłaty lub rozłożyć ją na raty. Rozwiązanie będzie mogło być stosowane również wtedy, gdy nie będzie prawomocnego wyroku skazującego wobec wykonawcy, ale odzyskanie pieniędzy od niego okaże się niemożliwe. Z rządowej pomocy będą mogli skorzystać również spadkobiercy. Proponowany
Rozwiązania obejmą również osoby, które odziedziczyły zobowiązania po beneficjenci programu Czyste Powietrze. Projekt zakłada ponadto zwolnienie z podatku dochodowego kwot umorzonych beneficjentom w ramach pomocy. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska I Gospodarki Wodnej będzie mógł dochodzić pieniędzy bezpośrednio od nieuczciwego Wykonawcy. Jeśli zaliczka lub część dotacji została wypłacona bezpośrednio firmie wykonującej pracę, fundusz będzie mógł dochodzić od nich zwrotu tych środków wraz z odsetkami. Rozwiązanie ma przenieść ciężar odpowiedzialności na osobę lub firmę, która faktycznie otrzymała pieniądze.
Nowe przepisy mają wejść w życie po czternastu dniach od ogłoszenia w dzienniku ustaw. W trakcie obrad połączonych komisji pojawiła się kwestia rozbieżności w statystykach dotyczących skali problemu. Na pytania posłów odpowiedział przedstawiciel resortu, odpowiadał przedstawiciel resortu klimatu oraz władze Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. I tu zacytuję sekretarza stanu w ministerstwie Krzysztofa Bolesdę, który mówi o maksymalnie ośmiu tysiącach potencjalnie poszkodowanych beneficjentów I ta liczba jest beznienna. Różnicy między wartością, między tą wartością a wymienioną wcześniej wyższą liczbą wyjaśniam natomiast z wiceszerem Narodowego Funduszu, który się powołał, że w poprzedniej wypowiedzi mówił o umowach poddanych renegocjacji, a nie liczbie osób pokrzywdzonych.
Do renegocjacji umowy mogło dojść z różnych powodów. Mogła to być na przykład sytuacja, w której ktoś przystąpił do programu, był przekonany, że przysługuje mu dofinansowanie, a następnie ustalono okoliczności wpływające na możliwość jego otrzymania, chociażby związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. To były właśnie tego typu kategorie, jak jak tłumaczył wiceszef funduszu Robert Gajda. W trakcie prac komisji przyjęto pakiet poprawek o charakterze legislacyjno-redakcyjnym, zgłoszony przez biuro legislacyjne I zaakceptowanych przez połączone komisje. Najważniejszą przyjętą poprawkę była poprawka merytoryczna, która została wprowadzona z mojego wniosku chociażby, ale przegłosowana I zaakceptowana przez, przez posłów, przez posłów.
Chodzi o włączony do projektu nowy artykuł 10., który ma wyeliminować ewentualne spory kompetencyjne I sądowe między wojewódzkimi funduszami a narodowym funduszem w sprawach dotyczących zwrotu środków. Jak przypomnę, tu tym donatorem zarządzającym, czy autorem całego programu był Narodowy Fundusz I jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska, wojewódzkie fundusze jedynie dysponowały nie swoimi środkami I realizowały program nie wedle swoich reguł, tylko reguł, które zostały przyjęte przez Narodowy Fundusz I w jego imieniu de facto te redystrybuowały te środki, mimo że że to Wojewódzki Fundusz był stroną właśnie wadliwie zupełnie umowy, a nie Narodowy Fundusz, więc kwestia, kwestia tej poprawki wyłącza taką sytuację, kiedy to, kiedy to Wojewódzki Fundusz ze środków własnych, własnych w rozumieniu pochodzących z opłat za korzystanie ze środowiska I przeznaczonych na inne cele musiałby pokrywać, pokrywać te przyznane poszkodowanym koszty z programu, na który były przeznaczone, VIA Narodowy Fundusz zupełnie inne, inne środki. Poprawkę tę zgłoszono, poparła też strona rządowa I przyjęto ją większością dwudziestu ośmiu głosów. Nie uzyskała natomiast większości poprawka o tymczasowym wstrzymaniu dochodzenia należności lub zawieszeniu spłaty I I powstrzymanie się również od naliczenia. Odsetek, resort dostrzegł potencjalny problem związany z tymi odsetkami, ale wedle zdania wiceministra w artykule 7 przewidziano szereg przesłanek, które będą mogły zostać uwzględnione, jeśli postępowanie zakończy się dla beneficjenta niekorzystnie, wskazując możliwość stosowania ulg przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska, czyli ta poprawka byłaby taką regulację jakby nadmiarową, bo można ten sam efekt osiągnąć, korzystając z pozostałych przepisów.
Pozo... Dlatego ta poprawka została odrzucona w głosowaniu, 16 głosów było za, a 21 przeciw. Podczas komisji padło również, padały pytanie o sytuację osób, które w wyniku oszustwa ze strony nieuczciwych firm wykonawczych zostały bez sprawnego źródła ogrzewania. Jak wyjaśniali, wyjaśniali przedstawiciele rządu, poszkodowani po rozwiązaniu spraw formalnych nie będą odcięci od wsparcia. Jeśli będzie taka sytuacja, kiedy nieuczciwy wykonawca zniknął I nie ma możliwości dokończenia inwestycji w ramach pierwotnej umowy, poszkodowany beneficjent może ponownie ubiegać o nowe dofinansowanie z Narodowego Funduszu, jak przedstawi, jak przedstawi to przedstawiciel resortu.
Ostatecznie cały projekt ustawy wraz z przyjętymi poprawkami uzyskał poparcie komisji. W głosowaniu, połączonych komisji. W głosowaniu końcowym 34 posłów było za, przy braku głosów przeciwnych I dwóch głosach wstrzymujących się. Już po, już po zakończeniu prac w komisjach, do komisji wpłynęły, wpłynęły kolejne uwagi dotyczące ze strony, strony społecznej, obywateli, dotyczące tego przedziału czasowego, na kiedy, którego ma dotyczyć ta, ta, ta ustawa. Będziemy się na pewno nad tymi, nad tymi propozycjami I sugestiami pochylać w toku dalszych prac.
Chcę przypomnieć, że wcześniej też w kwestiach związanych z tym programem głos zabierał Rzecznik Praw Obywatelskich, ale odpowiedź ze strony, ze strony resortu została jeszcze skierowana do do poprzedniego Rzecznika Praw Obywatelskich. Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Szanowni państwo, przywitajmy uczniów ze szkoły podstawowej w Butrynach, którzy przybyli na zaproszenie pani poseł Katarzyny Piekarskiej oraz młodzież wraz z opiekunami ze szkoły podstawowej nr 7 w Krakowie na zaproszenie pani posłanki Katarzyny Matusik-Lipiec. Witamy bardzo serdecznie. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół. Jako 1. Pan poseł Mariusz Popielarz przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Koalicja Obywatelska.
Mariusz Popielarz
Panie marszałku, wysoka izbo. Procedowa procedujemy projekt ustawy, który ma pomóc osobom poszkodowanym przy realizacji programu Czyste Powietrze. To ustawa potrzebna, bo naprawia sytuację, w której obywatel mógł paść ofiarą nieuczciwego wykonawcy, a następnie zostać obciążony obowiązkiem zwrotu dotacji. Ale przy okazji tej ustawy trzeba jasno powiedzieć skąd wziął się ten problem. Wprowadzony za rządów naszych poprzedników mechanizm prefinansowania został przygotowany z niewystarczającymi zabezpieczeniami.
Pieniądze z zaliczki trafiały bezpośrednio na konto wykonawcy, natomiast odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie I rozliczenie inwestycji nadal obciążała beneficjenta. Jakie były tego skutki? Kontrole ujawniły wprowadzanie beneficjentów w błąd, działania bez ich zgody, fałszowanie podpisów, dokumenty poświadczające nieprawdę, niewykonanie, niewykonane lub źle wykonane prace, nierozliczone zaliczki oraz zawyżanie kosztów inwestycji nawet o kilkaset procent. Były też przypadki upadłości firm, które wcześniej pobrały zaliczki, podczas gdy odpowiedzialność finansowa pozostawała po stronie obywatela. To pokazuje podstawowy błęd błąd systemu stworzonego przez poprzednią władzę.
Pieniądze dostawał wykonawca, a odpowiedzialność za jego nieuczciwość ponosił obywatel. Co więcej, uzasadnienie do projektu wskazuje, że niektórzy beneficjenci nie posiadali praktycznie żadnych dokumentów dotyczących inwestycji. Nie wiedzieli dokładnie co zawiera składany przez, czy w ich imieniu wniosek, a po udzieleniu pełnomocnictwa przestawali być informowani o dalszym przebiegu sprawy. Dzisiaj obecny rząd naprawia błędy poprzedniego rządu. Projekt od odwraca tę niesprawiedliwą logikę.
Jeżeli istnieje podejrzenie przestępstwa, możliwe będzie wstrzymanie dochodzenia należności, a po wszczęciu postępowania karnego zawieszenie jej spłaty. Jeżeli odpowiedzialność wykonawcy zostanie prawomocnie potwierdzona I jego przestępstwo spowodowało niewykonanie umowy, możliwe będzie wyłączenie odpowiedzialności poszkodowanego beneficjenta. Dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej przewidziano także możliwość umorzenia, odroczenia lub rozłożenia należności na raty. Jednocześnie wojewódzkie fundusze otrzymają możliwość dochodzenia pieniędzy bezpośrednio od wykonawcy, którzy te środki faktycznie
Pali. Wysoka izbo, to jest zasadnicza zmiana filozofii działania państwa. Nie ścigajmy najpierw człowieka, który został oszukany. Ścigajmy tego, kto oszukał I wziął publiczne pieniądze. Poprzedni rząd stworzył system, który nie zabezpieczył dostatecznie obywateli przed nieuczciwymi wykonawcami.
My dzisiaj ten błąd naprawiamy. Państwo powinno stać po stronie uczciwego obywatela, a nie pozostawiać go z długiem będącym konsekwencją cudzej nieuczciwości. Dlatego klub parlamentarny Koalicji Obywatelskiej będzie głosował za przyjęciem tego projektu. Niech oszustwo, niech za oszustwo płaci oszust, a nie jego ofiara. Dziękuję bardzo.
Edward Siarka
Dziękuję. Pan poseł Edward Siarka przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Prawo I Sprawiedliwość. Panie marszałku, wysoki Sejmie, w imieniu klubu Prawa I Sprawiedliwości mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko do rządowego projektu ustawy o pomocy beneficjentom, osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu Czyste Powietrze. Dyskusja nad tym projektem ustawy ukazała, że problem dotyczy ponad ośmiu 1000 beneficjentów poszkodowanych w tym programie. Mamy pełną świadomość, że zaproponowane rozwiązania nie rozwiążą wszystkich bolączek, tak, problemów, czystego powietrza, jak I osób poszkodowanych w tym programie.
Przyjęte rozwiązania pozwalają natomiast zatrzymać często już wszczęte egzekucje, które dotknęły beneficjentów programu. Poszkodowanych trzeba zauważyć podwójnie. Po 1. Szereg zadań dotyczących wymiany kotłów czy docieplenia budynków nie zostało wykonane, a właściciele utracili nawet własne wkłady finansowe w programie. Dziś dodatkowo muszą zwrócić środki, które trafiły na konto firm, które nie wykonały zakresu prac objętych umowami.
Zgodnie z umową poszkodowanym beneficjentom rosną również z dnia na dzień odsetki od zaciągniętych zobowiązań. W trakcie dyskusji proponowaliśmy jako klub Prawa I Sprawiedliwości, by chwili tymczasowego wstrzymania dochodzenia należności nie naliczano I nie naliczano również odsetek od tych należności. Jednak ta propozycja upadła. Zatem decyzja o ewentualnym umorzeniu odsetek czy należności będzie zapadała w indywidualnych postępowaniach, podejmowanych przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska. Podobnie w stosunku do beneficjentów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, proponowaliśmy możliwość automatycznego umorzenia należności.
W toku prac nad projektem pojawił się też wniosek, by przepisy ustawy miały zastosowanie do beneficjentów poszkodowanych po 26 listopada 2000 e 24 r. Przyjęcie jednak takiego rozwiązania oznaczałoby jednocześnie rozbudowanie katalogu osób poszkodowanych. Projekt całościowo nie rozwiązuje wszystkich problemów poszkodowanych beneficjentów I skazuje ich być może na długoletnie batalie sądowe. Niemniej daje on wojewódzkim funduszom ochrony środowiska możliwość odstąpienia w uzasadnionych przypadkach od dochodzenia roszczeń. Zaistniała sytuacja, bardzo mocno zmniejszyła zaufanie obywateli do programu Czystego Powietrza, który miał bardzo dużą popularność, bo przypomnę, że w pewnym momencie do programu wpływało prawie 30000 wniosków.
A dziś do problemów programu Czyste Powietrze nałożyły się również problemy wszechobecnego kryzysu energetycznego. W Polsce dalej pozostają 2000000 kotłów do wymiany I wielkie, nierozwiązane problemy ciepłownictwa systemowego. Na to niestety ten projekt, na te problemy ten projekt niestety nie odpowiada. Mimo wszystko nasz klub poprze projekt ustawy, by wspomóc poszkodowanych beneficjentów w programie Czyste Powietrze. Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Pan poseł Ireneusz Zyska przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Rozwój Plus.
Ireneusz Zyska
Szanowny panie marszałku, Wysoka Izbo, panie ministrze. Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu parlamentarnego Rozwój Plus do ważnego projektu ustawy dotyczącego przyjścia z pomocą beneficjentom programu Czyste Powietrze. Drodzy państwo, jest październik 2000 dwudziestego szóstego roku. Za chwilę, piętnastego października, będzie 3. Rocznica wyborów parlamentarnych, w wyniku których pan Donald Tusk objął władzę wraz ze swoim zapleczem politycznym.
Ministerstwem Klimatu I Środowiska kieruje pani minister Paulina Henik-Kloska. I to pani minister odpowiada za to, że przez 3 lata nie zrobiono właściwie nic w tym względzie, aby pomóc osobom poszkodowanym przez osoby nieuczciwe w ramach realizacji programu Czyste Powietrze. Przypomnijmy sobie krótką historię. Otóż, drodzy państwo, rok po objęciu władzy, po audytach, po sprawdzaniach programów, między innymi programu Czyste Powietrze, dokładnie dwudziestego ósmego listopada 2000 dwudziestego czwartego roku, a więc blisko 2 lata temu, pani Paulina Henik-Kloska wspólnie z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska I Gospodarki Wodnej postanowiła zrealizować reset tego programu. Został wciśnięty czerwony przycisk I zablokowano możliwość składania wniosków w programie przyjmowania przez internet płatności za zrealizowane już projekty.
Drodzy państwo, to spowodowało gigantyczne korki w realizacji płatności dla firm wykonawczych, które zrealizowały zgodnie z prawem uczciwie projekty termomodernizacyjne, wymiany źródeł ogrzewania w programie Czyste Powietrze. Straciliśmy od tamtego czasu blisko 2 lata I pojawia się projekt ustawy, który oczywiście trzeba ocenić, panie ministrze, pozytywnie, ale w międzyczasie kilka dużych protestów społecznych w Warszawie, na ulicach Warszawy, tutaj pod Sejmem. Protestowali między nimi wykonawcy, którzy z zatorów płatniczych często musieli likwidować swoje firmy, musieli ogłaszać upadłości. Beneficjenci, którzy też nie dostali środków z tytułu wykonania tych termomodernizacji, ta ustawa jest dobra, ma swoje też braki, między innymi takie, o których mówił mój przedmówca, w zakresie braku możliwości umorzenia odsetek w sytuacji, kiedy mamy udowodnione, że beneficjent został oszukany przez nieuczciwego wykonawcę bądź też przez osobę trzecią, która reprezentowała jako pełnomocnik w pozyskaniu środków, składała wniosek. Dlaczego tak długo, drodzy państwo?
To jest odpowiedzialność obecnego rządu. Oby odpowiedzialność pani minister Pauliny Henik-Kloski I kierownictwa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska I Gospodarki Wodnej, że tyle czasu, blisko 3 lata, beneficjenci, osoby oszukane, bo niestety znalazły, znaleźli się również ludzie nieuczciwi, którzy wykorzystali ten dobry program Czyste Powietrze, którego zazdrościła nam cała Europa w zakresie termomodernizacji, wymiany źródeł ogrzewania w polskich domach, ale takie sytuacje miały miejsca, dlaczego musieliśmy czekać tak długo. I to jest niestety na minus obecnej ekipy rządowej, natomiast na plus trzeba powiedzieć, że dobrze, panie ministrze, ten projekt wreszcie przyszedł na świat, że państwo prezentują go w Sejmie, że dyskutujemy w komisjach, że dyskutujemy na sali plenarnej. Warto ten projekt poprzeć, jak najszybciej wdrożyć go w życie, ale jest cały szereg pytań. Myślę, drodzy państwo, że ta nieudolność, ta opieszałość I też niedoskonałości w tym projekcie związane z tym, że kiedy wiemy, że jest oszustwo, że wiemy, że zostało popełnione przestępstwo.
Dlaczego nadal państwo stoją na stanowisko, że nie powinniśmy uważać odsetek, że nie powinniśmy wspomóc tych, którzy są w sytuacji zagrożenia swojego bytu, swojej rodziny, swojej codzienności, kiedy grozi im egzekucja. Jak najszybciej trzeba doprowadzić poprzez poprzez współpracę administracji rządowej, poprzez współpracę także z organami ścigania do tego, żeby oszukani beneficjenci mogli spokojnie funkcjonować, być bezpieczni finansowo, ale także, co niesłychanie ważne, drodzy państwo, dokończyć termomodernizację swoich budynków I osiągnąć
poziom
Speaker 119
Efektywności energetycznej, która zaoszczędzi także ich portfele domowe. Klub parlamentarny Rozwój Plus popiera przedmiotowy projekt ustawy. Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Pani poseł Urszula przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe 3.
Droga.
Urszula Pasławska
Dziękuję bardzo panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Dziękujemy za te słowa poparcia prawej strony sceny politycznej. Zabrakło tam tylko jednego słowa, przepraszam. Państwo powinniście przeprosić ludzie, ludzi za to, że stworzyliście system, gdzie to nie oszust, lecz ofiara ponosiła, oszustwa, ponosiła odpowiedzialność za oszustwo. Wygodny system finansowania, niespotykany na tą skalę w żadnym innym programie był programem wyborczym Prawa I Sprawiedliwości, a nazywał się Czyste Powietrze.
Koalicja piętnastego października miała za zadanie nie tylko uszczelnić system, ale stworzyć takie warunki, aby prze I wprowadzić elementarne zasady sprawiedliwości, że to oszust odpowiada za oszustwo, a nie ofiara, bo 8000 umów, 8000 beneficjentów, to jest kilkanaście 1000 rodzin dzisiaj ponosi odpowiedzialność za system, który stworzyło Prawo I Sprawiedliwość, Prawo I Sprawiedliwość. Tworząc programy publiczne należy założyć wszelkie scenariusze I stworzyć system szczelny, transparentny, ale również chroniący przed nieprawidłowościami. Ta, ten program poszedł na rympał, a odpowiedzialność przeniesiono na obywateli, najczęściej najsłabszych, najczęściej o niskich dochodach, którzy nie byli sami w stanie przeprowadzić takich inwestycji w swoich gospodarstwach, swoich domach. Dlatego, dlatego Polskie Stronnictwo Ludowe wspiera I popiera tą ustawę I powinna ona zostać jak najszybciej przeprocedowana, aby obywatele, którzy ponieśli tak naprawdę, by padli ofiarą oszustwa, mogli dochodzić swoich praw, a w UFOŚ-ie I Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska jako operatorzy tego programu miał instrumenty do wstrzymania egzekucji, ale również instrumenty, które pozwolą właściwie dochodzić roszczeń od nieuczciwych przedsiębiorców, którzy wykorzystali ten model finansowania jako sposób na działalność nielegalną. Dlatego Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierało te rozwiązania z wnioskiem, aby one jak najszybciej weszły w życie.
Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Witamy bardzo serdecznie przedstawicieli Szkoły Podstawowej nr 6 w Ostrołęce na zaproszenie pani posłanki Żanety Cwaliny Śliwowskiej. Witamy bardzo serdecznie I bardzo proszę panią poseł Darię Gosek-Popiołek o przedstawienie stanowiska klubu parlamentarnego Lewica.
Daria Gosek-Popiołek
Dziękuję bardzo. Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Ustawa, nad którą pracujemy, dotyczy jednego z najważniejszych programów związanych ze zdrowiem I życiem obywateli I obywatelek Polski, bo w takich kategoriach powinniśmy rozważać kwestie programu Czyste Powietrze. Jest to program kluczowy. Program, w ramach którego projektowania popełniono błędy I te błędy spowodowały po 1.
Zatrzymanie ministerstwa, jeżeli chodzi o funkcjonowanie wypłat, ale również ta sytuacja, w której mam, z którą mamy do czynienia teraz, czyli setki pokrzywdzonych, setki beneficjentów, którzy mają różnego rodzaju teraz zobowiązania, zazwyczaj nie ze swojej winy. Więc myśląc o tym programie, musimy jednocześnie myśleć o tym, jakie zmiany w przyszłości powinny być wprowadzone. Polski Alans Smogowy zapytał o program Czyste Powietrze Samorządowców. Na jego ankietę odpowiedziało 1500 gmin I 72 procent ankietowanych, doceniając zasadność tego programu, doceniając jego rolę, wskazało, że mają poważne zastrzeżenia, jeżeli chodzi o kwestie uproszczenia wniosków, procedowania tych wniosków, rozpatrywania ich. Wskazywali na długi czas oczekiwania na płatności, na potrzebę uproszczenia dokumentacji, umożliwienie częściowej termomodernizacji w przypadkach uzasadnionych.
Kwestie bonu na audyt energetyczny dostępny dla wszystkich beneficjentów, a nie tylko dla tych najuboższych I podniesienia progów dochodowych. I myślę, że z tej mównicy sejmowej powinien pan minister odnieść się do tych zarzutów, wniosków, propozycji formułowanych przez samorządowców, bo to oni są na pierwszej linii. Oni znają mieszkańców swoich gmin. Oni przypatrują się temu projektowi, temu programowi od samego początku jego funkcjonowania I bardzo aktywnie. Do tej pory zgłaszali poprawki, bardzo często.
Kolejny rząd Prawa I Sprawiedliwości się do tych głosów nie przychylał, ale my panie ministrze powinniśmy mieć inne priorytety I powinniśmy inaczej podchodzić do kwestii dialogu, także dialogu z polskim alarmem smogowym. Jeżeli chodzi no o ten projekt, który teraz procedujemy, no to oczywiście 1. Rzecz, którą trzeba powiedzieć, bo bylibyśmy bardzo nieuczciwi, panie ministrze, za późno. Obiecaliście tą ustawę wiele, wiele, wiele miesięcy temu. W tym samym czasie mieszkańcy polskich gmin dostają kolejne wnioski, dostają kolejne wezwania do zapłaty, muszą borykać się z problemami nieuczciwych wykonawców, z oczekiwaniami wojewódzkich funduszy ochrony środowiska.
I to być może z perspektywy Ministerstwa nie widzieliście tego, ale proszę mi uwierzyć, że mieszkańcy to, tego, tego doświadczyli I ta ustawa dobrze, że jest, ale jest po prostu za późno. Jako klub lewicy zgłosimy poprawki do tego projektu, dlatego że uważamy, że projekt ustawy pomija liczną grupę beneficjentów, którzy zostali pokrzywdzeni I jest to raczej dla nas oczywiste, że beneficjenci programu nie mogą paść ofiarą niedociągnięć, które nie powstały z ich winy, a były wpisane immanentnie w całość funkcjonowania programu Czyste Powietrze. Takimi niedociągnięciami były między innymi braki, brak precyzyjnego określenia maksymalnych kosztów kwalifikacyjnych dla stolarki okiennej I drzwiowej przed marcem dwudziestego piątego r. Co co co skutkowało często zawyżaniem cen przez wykonawców. My musimy inaczej podejść do tego programu.
To jest program także pomocowy I wobec beneficjentów my powinniśmy stanąć jedną, jedną siłą za nimi I nie zrzucać na nich błędów, które zostały, które zostały dokonane centralnie. Wobec tego klub poprze ten projekt, ale liczymy na to, że nasza poprawka znajdzie większość w tym parlamencie. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Przyjmujemy poprawkę I zapraszam panią poseł Elżbietę Burkiewicz do przedstawienia stanowiska klubu Centrum.
Elżbieta Burkiewicz
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. W imieniu klubu parlamentarnego Centrum przedstawiam stanowisko wobec projektu ustawy o pomocy beneficjentom osobom poszkodowanym w związku z realizacją programu priorytetowego Czyste Powietrze. Warto powiedzieć jasno, dlaczego ta ustawa jest dzisiaj nam potrzebna. Program Czyste Powietrze powstał w 2000 osiemnastym roku jako 1 z najważniejszych programów mających poprawiać jakość powietrza w Polsce. Jego idea była słuszna.
Państwo miało pomóc Polakom wymienić stare źródła ciepła, ocieplić domy, ograniczyć emisję zanieczyszczeń. Problem pojawił się jednak wtedy, gdy założenia programu zaczęły zderzać się z rzeczywistością. I tutaj chciałabym się odnieść do wypowiedzi pana posła Ireneusza Zyski, który nie przeprosił za to, że za czasów rządów pana premiera Mateusza Morawieckiego, kiedy to program Czyste Powietrze został, był realizowany w tej pierwszej wersji, że po państwa rządach te rozwiązania, które wtedy były wdrażane, musimy w tej chwili sprzątać, tak? Użyję takiego słowa. I niestety chyba bardzo wielu Polaków oczekiwałoby jednak o jednego zdania wyjaśnienia.
Dzisiaj mamy obowiązek spojrzeć w oczy tym obywatelom, którzy chcieli skorzystać z programu, zaufali systemowi, podpisali umowy I powierzyli wykonanie inwestycji firmom, a następnie znaleźli się w sytuacji, w której to oni mieli ponosić finansowe konsekwencje nieuczciwości wykonawców. I właśnie dlatego procedujemy tę ustawę, bo nie może być tak, że obywatel, który działał w dobrej wierze, ponosi konsekwencje za cudze oszustwa. Projekt przewiduje konkretne mechanizmy ochrony takich osób. Beneficjent będzie mógł w określonych
Sytuacjach zawiesić spłatę należności, skorzystać z czasowego wstrzymania dochodzenia należności czy odroczenia spłaty, rozłożenia jej na raty, a także w przewidzianych ustawą przypadkach z częściowego lub całkowitego umorzenia. Szczególnie ważne jest rozwiązanie dotyczące sytuacji, w której wykonawcy, którzy, wobec których jest postępowanie karne, będzie można w tym przypadku takiej osobie, która nasz, działała na szkodę beneficjenta, te spłaty, które, którymi jest teraz obciążona zawiesić. Jeżeli wykonawca zostanie prawomocnie skazany za przestępstwo, którego skutkiem było niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, ustawa przewiduje wyłączenie odpowiedzialności w zakresie określonym w ustawie I w jak I w takim samym w takim samym przypadku, kiedy nie odzyskał tych pieniędzy. To jest bardzo ważna zasada. Odpowiedzialność powinna być przeniesiona przede wszystkim na osoby, które doprowadziły do szkody, a nie na obywatela, który padł ofiarą tej szkody.
Wysoka Izbo, ten projekt nie oznacza jednak, że państwo rezygnuje z dochodzenia pieniędzy, które zostały utracone. Wręcz przeciwnie, Fundusz zachowuje możliwość dochodzenia należności od wykonawcy, w szczególności środków, które zostały mu bezpośrednio wpłacone. To jest podejście, którego oczekujemy od państwa. Państwo ma być wymagające wobec tych, którzy oszukują, ale jednocześnie ma obowiązki wobec tych, którzy zostali oszukani. Warto też podkreślić, że projekt rozwiązuje problem nie tylko na poziomie samego długu.
Jeżeli należność zostanie beneficjentowi umorzona na podstawie ustawy, kwoty z tego umorzenia zostaną zwolnione z podatku dochodowego. Czyste Powietrze powinno być programem, który któremu obywatele mogą zaufać. I to jest dla nas w tej chwili bardzo ważne, bo za każdą dotacją stoją konkretni ludzie, ich domy, ich oszczędności I to są decyzje, które są podejmowane na lata. Dlatego dzisiejsza ustawa jest ważnym krokiem w kierunku odbudowania tej zasady. Jeżeli obywatel działa uczciwie I zgodnie z zasadami programu, państwo nie może zostawić go w samego w sytuacji, gdy problem powstał z winy nierzetelnego wykonawcy.
Klub Parlamentarny Centrum będzie popierał tą ustawę. Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Pan poseł Jarosław Sachajko przedstawi stanowisko Koła Demokracja Bezpośrednia.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, wysoka izbo, szanowna koleżanko. Jak ja słyszę z ust czy to Polski 2050, teraz centrum, czy PSL-u o słowach przepraszam, to przeproście za 12 gwarancji, które zrobili, daliście Polaków, żadna nie weszła w życie. 3. Rok rządzicie. Powinniście przeprosić, że ten ta ustawa jest dopiero dzisiaj, bo ona powinna być 2 lata temu, bo sami mówiliście, że ten projekt trzeba poprawić.
Przeproście za niesprawność państwa, za niesprawność prokuratury, policji I sądów, że Polacy 2 lata nie wiedzieli, co z nimi było. Pomyłki mogą być wszędzie, tylko państwo zrobili z Polski, państwo z dykty I papieru. Panie ministrze, ten projekt należy poprzeć, bo państwo nie może żądać zwrotu pieniędzy od człowieka, który sam został oszukany przez nieuczciwego wykonawcę. Ustawa pozwala zawieszać spłatę, umorzyć należność, a po prawomocnym rozstrzygnięciu wyłączyć odpowiedzialność poszkodowanego. Ale ta ustawa jest jednocześnie świadectwem ogromnej opieszałości państwa.
Już 28 lutego 2024 roku rząd wstrzymał przyjmowanie nowych wniosków oficjalnie wskazując na konieczność ograniczenia nadużyć ze strony firm wykonawczych. Kilka dni później NFOŚ informował o podejrzanych umowach dotyczących sześciu 1000 wniosków o wartości około 600000000 złotych, a projekt ustawy która ma ratować poszkodowanych wpłynął do sejmu dopiero w sierpniu 2000 e e 26 roku. Prawie 2 lata, 2 lata od tego jak wiedzieliście o tym. Dla urzędnika to może I te 2 lata to jest zwykła procedura dla rodzin na których wisiał ten miecz, to było 2 lata stresu, 2 lata strachu. Jeszcze gorzej wygląda kwestia wymiaru sprawiedliwości.
Sama pani minister powiedziała we wrześniu, że organy ścigają ponad 1000, mają ponad 1000 postępowań dotyczących czystego powietrza. Tymczasem pełne uwolnienie poszkodowanego od odpowiedzialności jest w wielu przypadkach związane z prawomocnym zakończeniem sprawy karnej, czyli obywatel został oszukany, państwo przez lata nie potrafi go skutecznie ochronić, prokuratura prowadzi postępowanie, później trzeba czekać na sąd, a przez okres zawieszenia, co szczególnie jest bulwersujące, odsetki nadal są naliczane. To właśnie w takich sprawach ludzie mówią o państwie z dykty I papieru, bo obywatel ma obowiązek wobec państwa, ale gdy potrzebuje pomocy państwa, to państwo ma czas, uśmiechnięta koalicja latami zwleka z przygotowaniem ustawy ratujących właśnie ludzi. Rządzicie prawie 3 lata I żarty sobie z Polaków robicie I ta ustawa właśnie jest tego przykładem, że ustawa, która powinna 2 lata temu być już przygotowana I przeprocedowana dopiero dzisiaj trafia do Laski marszałkowskiej. Przeproście Polaków.
Piotr Zgorzelski
Pan poseł Sławomir Zawiślak przedstawi stanowisko koła Konfederacja Korony Polskiej.
Sławomir Zawiślak
Panie marszałku, wysoka izbo. Przedłożony projekt ustawy idzie w dobrym kierunku, bardzo rzeczywiście spóźniony I ratujący skandaliczne skutki niewydolności instytucji państwowych, nonszalancji polityków I urzędników, za które zapłacili obywatele. Natomiast w nawiązaniu do mojego wcześniejszego wystąpienia w innym czytaniu, w kontekście tego projektu, nawiążę do zapisów projektu, które są no pomijane w tej dyskusji ogólnej. No bo weźmy przykład prosty, dwóch rodzin poszkodowanych, 1. Nadal ma dług wobec funduszu, a 2.
Przestraszyła się egzekucji, pożyczyła pieniądze I spłaciła żądaną kwotę, płacąc zresztą horrendalne odsetki. Krzywda jest taka sama. Niewykonany remont jest taki sam. Różnica polega jednak na tym, że od jednej rodziny państwo zdążyło już odzyskać pieniądze, wydrzeć pieniądze I właśnie tej rodziny nie zapisano w projekcie ustawy możliwości odzyskania straconych pieniędzy. Spłacenie kwoty, której państwo zażądało, nie może być powodem pominięcia poszkodowanego w ustawie pomocowej.
O takie sytuacje zapytaliśmy już jako posłowie Konfederacji Korony Polskiej, składając dwudziestego piątego września bieżącego roku, interpelację dotyczącą żądań zwrotu dotacji I odsetek I pominięcia części poszkodowanych. To nie jest spór o nazwę programu rządowego. To jest pytanie, kto zapłaci za jego nieprawidłowości. Komisja dopisała artykuł 10.. Bardzo wyraźnie uregulowano w nim ochronę finansową wojewódzkich funduszy.
W określonych przypadkach nie będą musiały oddawać nieodzyskanych pieniędzy. Ewentualny zwrot środków europejskich pokryje Narodowy Fundusz. Rozumiemy potrzebę uporządkowania tych rozliczeń, ale dlaczego podobnej precyzji zabrakło tam, gdzie chodzi o pieniądze zabrane już wyżej wymienionym poszkodowanym rodzinom, które oddały je z odsetkami. Dlaczego nie wiemy, ile jest tych ludzi, ile zapłacili, ilu zaciągnęło nowe zobowiązania, by wykonać żądanie funduszu. Uczciwe firmy też, które w tym tym projekcie były, pracowały, ich było bardzo dużo, też powinny mieć czytelne zasady I I przewidywalne swoją działalność w ramach programu.
Poszkodowana rodzina, rzetelny wykonawca I publiczne pieniądze nie są przeciwnikami. Przeciwnikiem jest źle rozłożone ryzyko I brak odpowiedzialności państwa za konkretne zaniedbanie urzędników. Dlatego potrzebne są jasne zasady zwrotu kwot już zapłaconych, rzeczywista ochrona przed egzekucją I przejrzyste rozliczenie odzyskanych środków. Pomoc powinna zależeć od tego, co spotkało człowieka, a nie od tego, czy państwo zdążyło już od niego wyegzekwować pieniądze. Patrzymy na ten projekt z przychylnością, ale jeszcze nie podjęliśmy decyzję co do ostatecznego głosowania.
Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Dziękuję. Pan poseł Witold Tumanowicz przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Konfederacja.
Witold Tumanowicz
Panie marszałku, wysoka izbo. Ten projekt porządkuje zasady pomocy osobom poszkodowanym przy realizacji programu Czyste Powietrze. Wraca procedurę, która pozwoli zawiesić spłatę, umorzyć należności albo rozłożyć ją na raty. Fundusz będzie też mógł dochodzić pieniędzy bezpośrednio od nierzetelnego wykonawcy. To jest oczywiście potrzebne rozwiązanie, ale trzeba jasno powiedzieć, ta ustawa rozwiązuje tylko część problemów związanych z programem Czyste Powietrze.
Skup skupiamy
Witold Tumanowicz
Tutaj przede wszystkim na sytuacji, w której problem powstał po stronie wykonawcy. Natomiast w konsultacjach zwracano uwagę również na opóźnienia po stronie funduszu czy błędów przy weryfikacji inwestycji. Te postulaty nie zostały tu uwzględnione. Szczególnie ważna jest kwestia opóźnień w wypłacie środków. Jeżeli beneficjent prawidłowo realizuje inwestycję I wywiązuje się ze swoich obowiązków, to nie powinien ponosić finansowych konsekwencji tego, że instytucja publiczna nie wypłaca pieniędzy na czas.
Dlatego potrzebny jest również mechanizm, który będzie chronił beneficjentów w takich sytuacjach. Jeśli opóźnienie po stronie funduszu powoduje dla obywatela dodatkowe koszty, powinniśmy rozmawiać także o możliwości ich rekompensaty. Projekt porządkuje rzeczywiście zasady zwrotu środków I poprawia sytuację u części poszkodowanych przez beneficjentów, to uzasadnienie jego poparcie, ale nie możemy jednak uznać, że w ten sposób rozwiązaliśmy wszystkie problemy programu Czyste Powietrze. Kolejnym krokiem powinno być uporządkowanie odpowiedzialności również po stronie inwestycji, które ten program realizują. Dziękuję bardzo.
Tomasz Zimoch
Panie marszałku, wysoki Sejmie, projekt bardzo potrzebny. Szkoda jednak, że rzeczywiście tak późno. Ostatnio zaangażowałem się w pomoc poszkodowanej osobie. Jest w dramatycznej sytuacji. Poseł niezależny dziś w Sejmie poprawek nie może już składać, ale składam za to I kieruję do państwa pytania.
W prawie karnym pojęcie skutku bywa interpretowane wąsko w kwalifikacji prawnej czynu. Sąd orzekający w sprawie karnej bada znamiona przestępstwa, ale w wyroku karnym może wprost nie badać I nie rozstrzyga się szczegółowo cywilistycznego pojęcia niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o dofinansowanie w relacji beneficjent fundusz. Może to utrudnić wojewódzkim funduszom automatyczne zastosowanie skutków w postaci wyłączenia odpowiedzialności. Czy nie zatem warto by zastąpić lub poszerzyć sformułowania o związek przyczynowo-skutkowy lub kontekstowy? Projekt wymaga załączenia dokumentu potwierdzającego wszczęcie postępowania karnego, ale proszę państwa, prokuratury I policja w początkowej fazie bardzo często wydają jedynie postanowienie o przyjęciu zawiadomienia lub wszczęciu dochodzenia czy też śledztwa.
Beneficjenci mogą mieć trudności z uzyskaniem oficjalnych dokumentów procesowych w terminie umożliwiającym zawieszenie egzekucji. Czy zatem nie warto doda dodać zapis, że w przypadku braku postanowienia o wszczęciu postępowania wystarczającym dowodem na tym etapie byłoby zaświadczenie wydane przez organ prowadzący postępowanie o przyjęciu takiego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz nadanie sprawie odpowiedniej sygnatury. W projekcie jest przepis, który uzależnia wyłączenie odpowiedzialności beneficjenta od wskazania wykonawcy lub innego rozstrzygnięcia za przestępstwo, którego skutkiem było niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o dofinansowanie. W prawie karnym pojęcie skutku bywa interpretowane wąsko. Sądy orzekające w sprawie karnej, na przykład za oszustwo z artykułu 286 paragraf 1.
Kodeksu karnego, bada znamiona przestępstwa, ale w wyroku karnym może wprost nie badać I nie rozstrzygać szczegółowo od cywilistycznego pojęcia o czym już mówiłem. Więc warto ponawiam raz jeszcze zastąpić lub poszerzyć sformułowania o związek przyczynowo- skutkowy. I jeszcze ważna, ważna sprawa. Beneficjent, który odzyskał kwotę od wykonawcy ma obowiązek zwrócić ją w terminie trzydziestu dni od wpływu na rachunek. Ustawa definiuje jednak należność między innymi jako koszty związane z dochodzeniem zwrotu I egzekucji.
Przepis nie rozstrzyga jednocześnie co w sytuacji, gdy beneficjent poniósł własne koszty dochodzenia roszczeń od wykonawcy, na przykład koszty zastępstwa procesowego czy koszty komornicze. Czy ma zwrócić funduszowi całą wyegzekwowaną od wykonawcy kwotę brutto czy kwotę pomniejszoną o koszty celowego dochodzenia roszczeń przez beneficjenta. Brak tej regulacji może zniechęcać beneficjentów do podejmowania własnych prób egzekucji od wykonawców. Wojewódzki fundusz zyskuje uprawnienie do dochodzenia spłaty od wykonawcy wraz z odsetkami, jak I dla zaległości podatkowych od dnia następującego po dniu otrzymania kwoty przez wykonawcę. Przepisy karne I cywilne toczą się latami.
Okresy przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych zazwyczaj 3 lata dla działalności gospodarczej lub sześciu lat na zasadach ogólnych, jeśli się nie mylę, mogą upłynąć zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej wykonawcy, zwłaszcza jeśli postępowanie karne toczy się długo. Co prawda projekt chroni relację fundusz-beneficjent, ale nie wprowadza analogicznej ochrony dla roszczeń regresowych funduszu wobec wykonawcy. Czy nie warto więc dodać przepis wstrzymujący bieg przedawnienia roszczeń Wojewódzkiego Funduszu wobec wykonawcy na czas trwania postępowania karnego. Będę bardzo wdzięczny za uzyskanie odpowiedzi na te pytania.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję panu posłowi. Przystępujemy do pytań. Ustalam czas na zadanie pytanie 1 minuta. Jako 1. Pan poseł Łukasz Ścibiorowski.
Łukasz Ściebiorowski
Panie marszałku, wysoka izbo. Stajemy dzisiaj w obronie 1000 polskich rodzin, które padły ofiarą nieuczciwych wykonawców w programie Czyste Powietrze. Zamiast ciepłego domu I czystego powietrza niewinni ludzie zostali z dramatycznym długiem I żądaniem zwrotu zaliczek wypłaconych bez ich wiedzy bezpośrednio firmą. Nie możemy zostawić obywateli sam na sam z oszustami. Projekt ustawy, na którym dziś pracujemy, kładzie ten okres, realną pomoc, zawieszenie spłaty długów na czas śledztwa, wyłączenie odpowiedzialności beneficjenta w razie wskazania oszustwa oraz niezbędnej ulgi w trudnych sytuacjach życiowych.
Państwo musi być silne wobec przestępców, a opiekuńcze wobec uczciwych obywateli. Dlatego apeluję o poparcie tego projektu I pilne procedowanie, a pytanie ile takich nierzetelnych wykonawców zostało stwierdzonych I ilu wobec ilu zostało zostało już podciągniętych do odpowiedzialności. Dziękuję bardzo.
Pan poseł Witold Tumanowicz.
Witold Tumanowicz
Panie marszałku, wysoka izbo. No ten projekt pozwoli oczywiście ludziom I funduszom odzyskiwać pieniądze bezpośrednio od nierzetelnych wykonawców. Natomiast ja mam pytanie, czy ministerstwo oszacowało, jaką część środków uda się w ten sposób odzyskać I czy planujecie też kolejną jakąś ustawę, która jednak mimo wszystko zagwarantuje jakąkolwiek szansę na to, aby po stronie przedsiębiorców też była jakaś szansa na to, aby uzyskiwać te pieniądze, te które nie wypłaciło państwo. Dziękuję bardzo.
Pani poseł Lidia Czechak.
Lidia Czechak
Szanowny panie marszałku. Oczywiście bezpośrednio zawiniły nieuczciwe firmy I tutaj wszyscy jesteśmy co do tego przekonani, ale panie ministrze, skoro Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska I Gospodarki Wodnej I wojewódzkie fundusze stwierdziły przypadki fałszowania podpisów, zawyżania kosztów nawet o kilkaset procent, pobieranie zaliczek bez wykonania prac oraz innych nadużyć, to dlaczego system kontroli państwa nie zadziałał wcześniej I dopuścił do sytuacji, w której konsekwencje finansowe nieuczciwych wykonawców, ponoszą ci beneficjenci programu. Sama do Wojewódzkiego Funduszu zgłosiłam 3 takie sprawy z 16, które do mnie wpłynęły I panie ministrze, projekt przewiduje pełne wyłączenie odpowiedzialności poszkodowanego beneficjenta dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu postępowaniu karnym. Wiemy jednak, że takie postępowania mogą trwać wiele lat. Dlaczego uczciwy obywatel, który padł ofiarą oszustwa Wykonawcy, ma przez ten cały czas pozostawać w niepewności I czekać na ostateczne rozstrzygnięcie sądu?
Speaker 135
Rząd rozważa prostszy I szybszy mechanizm zwolnienia takich osób od obowiązku zwrotu dotacji. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Dziękuję. Pani poseł Renata Rak. Pani poseł Bożena Lisowska. Pani poseł Barbara Bartuś.
Barbara Bartuś
Dziękuję panie marszałku. Ten projekt faktycznie mówi o sytuacji, kiedy beneficjenci zostali poszkodowani przez nieuczciwych wykonawców, ale pamiętajmy też, że wielu wykonawców zostało przez polskie państwo, przez Ministerstwo wstrzymaniem wypłat skrzywdzonych I to potem ruszyła lawina. Ale ja mam konkretne pytanie, pytanie do ministerstwa. Artykuł 7. Projektowanej ustawy pozwala ubiegać się o ulgę w przypadku braku możliwości skutecznego skorzystania z wcześniejszych form pomocy.
Co jednak z beneficjentami, który któremu zawieszono spłatę na czas postępowania karnego, a następnie ponownie umorzono? Formalnie skorzystał on już z zawieszenia, ale nie uzyskał trwałej ochrony I nadal odpowiada za całą należność. Czy taka osoba będzie mogła skorzystać z ulgi na podstawie przepisów artykułu siódmego projektowanej ustawy? Ustawa też jednoznacznie nie rozstrzyga I nie definiuje trudnej sytuacji życiowej. Rodzi się, rodzi to ryzyko, że każdy z szesnastu wojewódzkich funduszy zastosuje własne kryteria.
Jak rząd zapewni jednolite stosowanie tego przepisu? Dziękuję bardzo.
Pani poseł Małgorzata pępek.
Małgorzata Pępek
Panie marszałku, wysoka izbo, program Czyste Powietrze to bardzo potrzebna inicjatywa. O zaangażowaniu lokalnych społeczności najlepiej świadczy fakt, że tak wiele gmin z mojego regionu aktywnie włączyło się w rolę gminnych operatorów, czyli
aż
Miejscowości z powiatu żywieckiego, 10 z powiatu bielskiego, po 4 gminy z powiatu cieszyńskiego I pszczyńskiego, łącznie 33 samorządy z mojego okręgu pomaga mieszkańcom w tym programie. Niestety dla części beneficjentów, którzy zawierali umowy w latach 2022200 24 przez nieuczciwych wykonawców, program stał się koszmarem. Dlatego bardzo dobrze, że jest ten projekt ustawy, bo chroni ofiary oszustw przed, przed spłacaniem długów I zawiesza egzekucję na czas procedur. Zróbmy wszystko, żeby sprawnie poprawić sytuację osób poszkodowanych w tych latach. Mam pytanie, czy w związku z tym chciałabym zapytać, czy w ocenie resortu możliwe byłoby stałe rozszerzenie tych mechanizmów ochronnych, aby beneficjenci poszkodowani również poza tym okresem mogli liczyć na taką systemową pomoc Panie
Marek Subocz
marszałku, wysoki Sejmie. Pomoc poszkodowanym w programie Czyste Powietrze jest potrzebna. Niestety przez działania obecnie rządzących ilość wniosków składanych w ramach tego projektu przez beneficjentów dramatycznie spadła. Po 1. W tym projekcie ustawy zawieszacie spłatę, lecz nadal naliczacie odsetki.
Poszkodowany może latami czekać na wyrok, a jego zadłużenie będzie nadal rosło. Po 2. Uzależniacie ostateczne uwolnienie od długu, od rozstrzygnięć, rozstrzygnięć postępowania karnego. Niewykrycie sprawcy nie oznacza przecież, że człowiek nie został oszukany. Nie wolno jednak przez działania nieuczciwych wykonawców piętnować całej branży.
Poszkodowani zostali również uczciwi przedsiębiorcy, którzy wykonali pracę I czekają na zapłatę. To oni protestowali pod Sejmem I kancelarią Prezesa Rady Ministrów domagając się należnych pieniędzy. Dlaczego nie wstrzymujecie naliczania odsetek na czas zawieszenia spłaty? Jaką ochronę otrzymają poszkodowani jeżeli postępowanie zostanie umorzone z powodu niewykrycia sprawcy. Czy osoby, które już zwróciły dotacje, odzyskają pieniądze po potwierdzeniu przestępstwa?
Pani po jakim
jest etapie? Izabela Pcichnera.
Izabela Bodnar
Szanowny panie marszałku, szanowny panie ministrze, wysoka izbo. Miało być czyste powietrze, a wyszło brudne, dziurawe, patologiczne, pisane na kolanie prawo, które w nieprawdopodobny sposób doprowadziło do patologii, których ofiarami stało się 1000 niewinnych ludzi. Miałaby być pomoc dla obywateli, którzy chcą wymienić kopciucha I ocieplić swój dom. Tymczasem wyszło nawet 13000 poszkodowanych rodzin I narastające przez rany lata problemy z nierzetelnymi wykonawcami, zawyżaniem kosztów, bezpieczeństwem pieniędzy publicznych. Nieprawidłowości, które zaszły na początku prowadzenia tego programu to dramaty 1000 ludzi.
W obecnych realiach, trudnych realiach, kiedy mają miejsce zawirowania w obszarze cen energii, cen importowanych surowców, nie można pozwolić sobie na brak sprawnie funkcjonującego tak ważnego programu jak Czyste Powietrze. Tak nieudolne pisanie prawa nie może dziwić nas rządzących, że obywatele mogą tracić zaufanie do państwa, skoro rządowy program dał tak duże pole do nadużyć I oszustw, w wyniku których Polacy mogli być stratni nawet do około 280000000. Mam pytanie w związku z tym do obecnego pana ministra, który niestety ten bałagan teraz musi sprzątać. Ile z tych środków udało się dotychczas odzyskać?
Pani poseł Ewa Leniart.
Ewa Leniart
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Trzeba poprzeć ustawę, która ma pomóc rodzinom poszkodowanym przez wykonawców nieuczciwych w programie Czyste Powietrze. Ale trzeba też jasno powiedzieć, że ta ustawa ratunkowa jest potrzebna, bo resort klimatu I środowiska abdykował we właściwym czasie z reagowania, by takie praktyki, które miały charakter nieuczciwy, ograniczyć. Najpierw podjął decyzję o wstrzymaniu płatności w ogóle I realizacji programu, czym z kolei dotknął także uczciwych wykonawców, a potem nie był gotowy na podejmowanie dialogu ani z beneficjentami, ani z tymi uczciwymi, którzy potem musieli protestować, czy pod kancelarią premiera, czy też pod Sejmem. Dlatego chciałam zapytać, czy ustawa daje narzędzia do rozgraniczenia beneficjentów faktycznie poszkodowanych przez nieuczciwego wykonawcę od tych, którzy celowo I świadomie unikali realizacji umowy I czy ustawa przewiduje wsparcie dla rachunków za prąd, dla osób, które na skutek błędnego audytu zamontowały tylko pompę ciepła I nie dokonały termomodernizacji.
Dziękuję bardzo.
Józefa Szczurek-Żelazko
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo w programie Czyste Powietrze. Część mieszkańców niestety padła ofiarą nieuczciwych wykonawców, którzy pobrali środki, lecz nie wykonali tych prac bądź też wykonali je nienależycie. Poszkodowani zostali beneficjenci, którzy zostali z niedokończonymi remontami I obowiązkiem zwrotu dofinansowania do Funduszu Ochrony Środowiska. Mimo, że te pieniądze mogły trafić bezpośrednio do wykonawcy. Państwo przygotowaliście projekt, który ma ulżyć tym mieszkańcom, którzy padli ofiarą tych nieuczciwych ludzi.
Tymczasem artykuł 4 ustęp 10 pozwala nadal naliczać odsetki, podczas gdy dojdzie nawet do zawieszenia spłaty. I dlaczego obywatel, proszę o odpowiedź, dlaczego obywatel ma ponosić konsekwencje wieloletniego oczekiwania na zakończenie postępowania karnego, bo wiemy jak długo mogą toczyć się procesy karne. I jeszcze 1 pytanie, co w przypadku niewykrycia sprawcy lub na przykład śmierci sprawcy tego czynu?
Pan poseł Jarosław Szachajko.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Ta ustawa jest potrzebna, bo trzeba zapytać, tylko trzeba zapytać dlaczego tak późno, dlaczego dopiero teraz, Już pod koniec 2024 roku państwo wiedziało o poważnych nadużyciach. NPOŚ mówił o sześciu tysiącach wniosku o wartości około sześciuset 1000000 złotych I zawiadomieniu kierowanym do prokuratury. Projekt chroniący poszkodowanych trafił do Sejmu dopiero w sierpniu 2000 e 26 roku, a teraz obywatel ma jeszcze czekać na prokuraturę, potem na sądy, czas zawieszenia, odsetki dalej lecą. Tak wygląda państwo z diety uśmiechniętej koalicji, a właściwie śmiejącej się z Polaków koalicji.
Obywatel ma otrzymywać, dotrzymywać terminów, ma płacić odsetki, odsetki są jemu naliczane, a państwo ma czas, latami sobie czeka z ustawą. I dlaczego rząd potrzebował aż dwóch lat na tę ustawę? I chciałem jeszcze pana ministra zapytać, bo wkręciliście Polaków na piece na pellet. Pellet podrożał do dwóch I pół tysiąca. Co państwo z tym zrobią I gdzie jest ustawa ratunkowa dla tych, których naciągnieliście na te piece?
Dziękuję.
Tomasz Nowak
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Ta ustawa to jest oskarżenie PiS-u, który przygotował tak w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska te przepisy, ażeby na przykład w tej chwili 8000 ludzi było poszkodowanych. Panie ministrze, jak skutecznie będą powiadomieni o swoich prawach ci, którzy właśnie są poszkodowani? Kto występuje na drogę sądową I w którym momencie następuje zawieszenie, Ale też jakie mechanizmy zabezpieczające wprowadził rząd obecny I Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska tak, ażeby nie powtórzyło się to, co obserwowaliśmy zarządów PiS-u. Wydaje się, że Czyste Powietrze jest to program, który jest potrzebny, który wprowadził wiele korzystnych rozwiązań I który powinien być kontynuowany, ale naprawdę musi zabezpieczyć odbiorcę, beneficjenta tak, ażeby państwo było jego przyjacielem, a nie oprawcą.
Pan poseł Grzegorz Lorek.
Grzegorz Lorek
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. 3 lata już rządzicie. Powiedziałbym, że za 10 miesięcy wybory I doszliście do wniosku, że trzeba wprowadzić tą ustawę, więc nie obarczajcie rządu, który już 3 lata temu odszedł od władzy własnymi grzechami. Mam takie pytanie, czy osoby, które zostały poszkodowane, a decyzje zostały uprawomocnione, będą mogły skorzystać z tej ustawy? Ja mówię o decyzjach wydanych przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska I czy osoby, które w trakcie są sprawy, będą mogły skorzystać z tej ustawy, nie czekając na wyroki w sądach karnych, dlatego że te sprawy dopiero się rozpoczęły I ich koniec jest daleki I też nie wiadomy.
A bez dwóch zdań wojewódzkie fundusze ochrony środowiska wiedzą, że te osoby zostały poszkodowane. Dziękuję. Poseł
Urszula Nowogórska.
Grzesień lub październik.
Urszula Nowogórska
Szanowny panie marszałku, szanowny panie ministrze, wysoka izbo. Program Czyste Powietrze to program wartościowy, natomiast rzeczywiście okazało się, że jest wiele nieprecyzyjnych zapisów, które uruchomiły plagę oszustw I nadużyć. Możliwości ubiegania się o prefinansowanie,
czyli
Urszula Nowogórska
Opłatę zaliczki dla firmy przed rozpoczęciem prac, otworzył wiele nieuczciwych, utworzył wiele nieuczciwych podmiotów. Powstały tak zwane firmy krzaki na rynku, które pobierały zaliczki I znikały z tego rynku. Pojawiały się też takie sytuacje, że na przykład sztucznie zawyżano koszty poszczególnych produktów wykorzystywanych do termomodernizacji. Na przykład były takie sytuacje, że pojawiały się faktury za drzwi, które były oceniane za 40000 złotych, a tak naprawdę nie były warte nawet połowy tej kwoty. I teraz mam pytanie, szanowny panie marszałku, do pana ministra.
Czy uważacie, że dzisiaj proponowana ustawa, dzisiejsze zapisy rzeczywiście w stu procentach ochroną beneficjentów przed nieuczciwymi praktykami. I jakie dacie mechanizmy wojewódzkim funduszom ochrony środowiska na kontrolę faktur przed ewentualnym zawyżaniem towarów, cen towarów, które są używane na przykład do termomodernizacji. Bardzo dziękuję.
Pan poseł Ireneusz Zyska.
Ireneusz Zyska
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Osoby oszukane w ramach programu Czyste Powietrze to ludzie najmniej poradni, najbardziej uczciwi, tacy, którzy uwierzyli, że przedsiębiorca, który przychodzi do nich I oferuje im swoją usługę, wykona ją, że weźmie zaliczkę w ich imieniu, że się rozliczy. Niestety są to osoby, które nie potrafiły rozpoznać należycie sytuacji, stali się ofiarami oszustwa. Dzisiaj państwo polskie nie może czekać, czy może więcej lat, aż będzie prawomocny wyrok skazujący, oszusta I przestępcę I mam pytanie do pana ministra, pewnie nie uda się tego rozstrzygnąć w ramach tej procedowanej ustawy tutaj w Sejmie czy nawet w Senacie. Już dostrzegamy pewne aspekty, które muszą znaleźć się w nowelizacji tej ważnej ustawy, potrzebnej ustawy, mianowicie kwestie tych oszukanych beneficjentów, którzy spłacili swoje zadłużenie wobec państwa, ale jak państwo chce przyjść dzisiaj z pomocą tym, którzy nie zdążyli zawiadomić organów ścigania
Pan poseł Włodzimierz Skanik.
Ireneusz Zyska
Nadal są jakby ofiarami w czasie tego oszustwa. Bardzo proszę o odpowiedź na piśmie.
Włodzimierz Skalik
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Widzimy jak socjalizm dzielnie rozwiązuje problemy, które sam wygenerował. Program Czystego Powietrza obnaża nieudolne działanie państwa, które zabiera pieniądze podatnikom, rozdaje je w skomplikowanym systemie z prefinansowaniem, a gdy system zostaje wydrenowany, tym samym podatnikom każe się pokryć stratę. Tak rośnie biurokracja, regulamin, operator, gmina, 2 fundusze, prokuratura. Podatnik, który sam bez pomocy państwa wymienił piec, finansuje I program I jego łatanie.
Nadsuwa się pytanie, jakie były koszty obsługi tego transferu dwudziestu dwóch 1000000000 pieniędzy podatnika? Ilu zatrudniono dodatkowo urzędników? Jak wielkie było to pole do nadużyć I korupcji, jaka część z około dwustu osiemdziesięciu pięciu 1000000 złotych nierozliczonych zaliczek zostanie faktycznie umorzona albo pokryta przez NFOŚ, a jaka odzyskana od wykonawców.
Pan poseł Mateusz Bochenek.
Mateusz Bochenek
Bardzo dziękuję panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Bez wątpienia te działania zapisane w programie Czyste Powietrze I wszelkie inne działania państwa dotyczące wspierania obywateli, którzy chcą zmienić źródło ogrzewania na bardziej ekologiczne czy stermodernizować swój, swój dom, są potrzebne I dalej będziemy te projekty rozwijać. Natomiast w sytuacji, gdy obywatel zostanie oszukany przez wykonawcę, to wykonawca bezwzględnie musi ponosić tego konsekwencje. To obywatel nie może być tym, który boryka się z tym problemem, tylko bezwzględnie oszusty musi ponosić tego konsekwencje I tak naprawdę ta ustawa właśnie do tego się sprowadza. To ważne, potrzebne rozwiązania, które służyć będą obywatelom.
Dlatego też chciałbym zapytać pana ministra, jaką jaką grupę te przepisy obejmą. Chodzi mi jaka jest rzeczywista skala tego problemu I jak szybko po wejściu w życie tej ustawy realnie będą mogli skorzystać z niej, oszukali.
Wiesław Różyński
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Do mojego biura poselskiego regularnie zgłaszają się właśnie mieszkańcy poszkodowani w ramach programu Czystego powietrza. Przedstawiony projekt ustawy jest niezwykle potrzebny I oczekiwany. To inicjatywa, która wychodzi naprzeciw trudnej sytuacji I tworzy w miarę sprawiedliwe ramy ich ochrony. Chcąc je jednak jak najszybciej pomóc skutecznie mieszkańcom, zwracam się z pytaniami.
Jakie realne kroki powinien podjąć poszkodowany beneficjent, który zgłasza się do biura, aby sprawnie skorzystać z form wsparcia przewidzianych w ustawie, na przykład zawieszanie, spłaty lub umarzania. Jakie... Czy w powie... Czy przewidzianym zostało proste I szybkie ścieżka postępowania, aby poszkodowany umieł samodzielnie poruszać się między różnymi instytucjami. I czy osoby, które inwestycje nie zostały dokończone z winy wykonawcy mogą ubiegać się o ponowne finansowanie?
Dziękujemy.
Piotr Zgorzelski
Szanowni państwo, przywitajmy mieszkańców Lwówka Śląska, organizatorów wystawy w Sejmie o dzieciach koreańskich, którzy przybyli na zaproszenie pani poseł Zofii Czernow oraz witamy uczniów I nauczycieli ze Szkoły Podstawowej imienia Marii Konopnickiej w Nurze na czele z wójtem Rafałem Kruszewskim oraz dyrektorem Agnieszką Lewandowską na zaproszenie posła Marcina Grabowskiego. Witamy bardzo serdecznie. Pan poseł Tadeusz Tomaszewski.
Tadeusz Tomaszewski
Panie marszałku, wysoki Sejmie. W lipcu tego roku po licznych interwencjach obywateli w czasie dyżurów poselskich skierowałem interpelację w sprawie pomocy osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu Czyste Powietrze. Pani minister Zielińska informowała wówczas, że sprawa może dotyczyć ośmiu 1000 przypadków. Ja chciałbym zapytać o sytuację wprost. Wielu obywateli dzisiaj jest wzywanych przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska jako beneficjentów do spłaty w związku z tym, że przedsiębiorcy nieuczciwi pobrali zaliczkę I nie zwrócili I nie wykonali żadnego działania.
Obywateleci wnieśli sprawy karne, ale nadal oczywiście Wojewódzki Fundusz ściąga te pieniądze. Nie było podstaw prawnych do tego dla wojewódzkich funduszów. Wobec powyższego, czy w świetle nowych przepisów prawa, tym osobom zostaną zawieszone z płatności do czasu rozstrzygnięcia procesów karnych. Dziękuję.
Pan poseł Edward Siarka.
Edward Siarka
Panie marszałku, wysoki Sejmie. No z przykrością muszę powiedzieć, że w ilu wystąpieniach państwa pojawiła się taka teza, że oto program Czyste Powietrze to był jakiś program propagandowy czy też wyborczy. Zapominamy, że ten program został uruchomiony w 2000 osiemnastym roku I jest naszym również zobowiązaniem jako Polski związanym z realizacją zielonego ładu w Europie. I jest to niestety również I po głosie właśnie tych tych tych programów. Natomiast co jest istotne?
W ramach tego programu I trzeba to powiedzieć uczciwie, został wymieniony pół miliona kopciuchów w Polsce I to jest konkretny efekt. Natomiast w pewnym momencie, czasie realizacji tego programu I to jest panie ministrze duży problem, wojewódzkie fundusze zaczęły zachęcać beneficjentów, żeby godziły się na to, że firmy dostaną zaliczki. Oczywiście została otworzona taka furtka, ale wręcz niektóre z kontaktów z tymi osobami wynika fundusze zachęcały właśnie do takiego działania I to jest problem.
Pan poseł Krzysztof Piątkowski. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Piątkowski
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, panie I panowie posłowie. Ten program, ta ustawa dotyczy osób, które zostały oszukane przez nierzetelnych wykonawców, dotyczy osób, które miały zamiar wymienić źródło ciepła, chcieliby ocieplić swój dom I skorzystać z pomocy państwa w tym zakresie. I dzisiaj niektórzy politycy Prawa I Sprawiedliwości wylewają łzy, oskarżają obecny rząd I próbują przerzucić odpowiedzialność za autorów projektu ustawy, które ma naprawić błędy popełnione znacznie wcześniej. O tym powinniśmy pamiętać. Skupmy się na rozwiązaniach, pamiętajmy jakie sprawy są istotne I pamiętajmy, że możemy wspólnie, nie spierając się, problem naprawić, ale mam nadzieję I o to chciałbym dzisiaj zapytać.
Czy my na pewno jesteśmy przygotowani do tego, żeby rozróżnić uczciwych przedsiębiorców od tych, którzy próbowali oszukać wcześniej mieszkańców całej Polski,
Gmin, powiatów, wsi I dużych miast. Czy na pewno jesteśmy przygotowani do tego w taki sposób, że ostatecznie to nie podatnik zapłaci za te złe rzeczy, które się wydarzyły, to z kieszeni podatnika nie będą pokrywane te Dziękuję
bardzo.
Krystyna Skowrońska
Dziękuję panie marszałku, panie ministrze I teraz fakty po kolei. W 2000 osiemnastym roku wprowadzono program Czyste Powietrze, potem uchylono furtkę I potem byli nieuczciwi przedsiębiorcy, którzy naciągali klientów. I tych osób, które skorzystały z tego wsparcia I z tego zaliczkowania, o którym mówił pan poseł Siarka, do dzisiaj toczą się sprawy, bo byli niektórzy nieuczciwi przedsiębiorcy. Dzisiaj próbujemy to naprawić, życzę dobrych efektów tego rozwiązania. Chciałam zapytać ile jest takich spraw, jeżeli państwo ocenili w zakresie nieuczciwej konkurencji, znaczy nieuczciwego wykonania zadania, pobrania pieniędzy, zawyżania ceny projektu, tak aby wojewódzkie fundusze, które chciały pomagać ludziom, nie były obciążone dzisiaj przez państwa tym, że one dobrze radziły.
Czy istnieje I jaki sposób wsparcia dla tych osób, które zostały oszukane, żebyście państwo mogli powiedzieć krok po kroku, co mają zrobić. Rozumiemy, że jest to trudny temat. Program jest ważny. Życzę tym wszystkim, którzy zostali oszukani, żeby odzyskali swoje pieniądze I liczę na uczciwych przedsiębiorców, które robią swoje biznesy
w Bardzo proszę
o uczciwych działaniach.
Bożena Lisowska
Panie marszałku, wysoki Sejmie. Program Czyste Powietrze realizowany jest od 2000 osiemnastego roku. Do tej pory skorzystało z niego ponad 1000000 Polaków. Od piętnastego lipca 2000 dwudziestego drugiego roku do dwudziestego ósmego listopada 2000 dwudziestego czwartego roku, zatem w czasie rządów PiS funkcjonowało prefinansowanie. Zaliczka wypłacana była bezpośrednio na rachunek wykonawcy, co niestety wykorzystali nieuczciwi wykonawcy, fałszując podpisy, zawyżając kwoty I nie rozliczając pobranych zaliczek.
Rządowy projekt ustawy ma na celu wprowadzenie katalogu form pomocy poszkodowanym beneficjentom, zawieszenie spłaty należności, tymczasowe wstrzymanie dochodzenia I wyłączenie odpowiedzialności. Ustawa ma zapobiec obciążaniu ofiar przestępstw obowiązkiem zwrotu dofinansowania.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Zapraszam na mównicę pana ministra Krzysztofa Bolecdę, sekretarza stanu w Ministerstwie Klimatu I Środowiska.
Krzysztof Bolesta
Panie marszałku, Wysoka Izbo, szanowni państwo. Ja przede wszystkim na początku chciałbym podziękować za, tak jak słyszę, poparcie dla dla projektu ustawy. Ona jest rzeczywiście niezwykle istotna, dlatego że staramy się rozwiązać problem tych ludzi, którzy którzy państwu zaufali I którzy też zaufali w program starali się wymieniać, wymieniać kopciuchy.
Ten projekt ustawy w moim przekonaniu zaopiekuje się tą grupą, która, która była poszkodowana udziałem udziałem udziałem w programie. Krótko chciałem się spróbować odnieść, mam 14 minut już, do do pytań pań posłanek I pań panów posłów. Zacznę tak jak sobie notowałem, pan poseł Ściborowski I pan poseł Bochenek, bo pytali o podobne rzeczy. Mamy szacunek, że projekt ustawy obejmie 8000 rodzin, więc to jest ta, te, to, to zdjęcie, które, które mamy, jeżeli chodzi o, o zakres. Poseł, poseł Tumanowicz I jeszcze kilka osób zapytało o o firmy I dlaczego ten projekt nie nie dotyczy firm.
Proszę państwa, my pracujemy z tym programem, poprawiamy go cały czas po to, żeby jak najlepiej pomagał rodzinom, polskim rodzinom w tym, żeby żeby wymieniali swoje swoje źródła ciepła na na czyste I ocieplały swoje swoje domy. I w tym procesie oczywiście uczestniczą firmy, przedsiębiorcy, uczciwi, nieuczciwi. Uczciwi przedsiębiorcy oczywiście cały czas są w tym procesie I mają mają wnioski, które czekają na ocenę, czekają na wypłaty. Przez ponad rok już cały czas ten proces oceny wniosków, wypłat jest poprawiany I efektem tych poprawek, zatrudniania nowych ludzi, poprawy procedur et cetera, et cetera. Wynikiem tych tych naszych działań I na poziomie ministerstwa I na poziomie Narodowego Funduszu I Wojewódzkich funduszy jest to, że w tej chwili kwota zaległych do wypłaty wniosków to jest już niespełna 28000000 złotych.
Żeby dać perspektywę jak to się ma do procedowanych wszystkich w tej chwili wniosków w programie Czyste Powietrze, to jest 1.3 miliarda złotych. Więc te zaległości w stosunku do do firm są już praktycznie zredukowane, zredukowane do zera. Pan poseł Czechak spytał o o to czy... Pani poseł, przepraszam, pani poseł Czechak pytała o to czy czy ustawa jakoś może możemy jeszcze bardziej przyspieszyć niż ustawa. No otóż po to robimy tą ustawę, żeby systemowo zaopiekować się tymi potencjalnie poszkodowanymi ludźmi, więc pracujemy też z z Ministerstwem Sprawiedliwości, żeby żeby rzeczywiście te te postępowania były widoczne, żeby żeby nie było jakichś takich automatyzmów w w stylu odrzucania, odrzucania wniosków do do organów ścigania.
Pani poseł Bartuś odpisała przypadki I pytała czy te, czy one się mieszczą w tym projekcie ustawy. Tak, mieszczą się. Ci po te poszkodowani, będą mogli skorzystać ZZZ ustawy. Pani pos posłanka PMP-ek, czy czy moglibyśmy rozszerzyć albo zmienić program, który by lepiej lepiej zabezpieczał beneficjentów. Ten program, tak jak mówiłem, on się cały czas zmienia, on cały czas żyje.
Po ponownym otwarciu naboru wniosków, po tej pauzie w w listopadzie, to już jest zupełnie inny program, on jest lepiej zabezpieczony, ci beneficjenci są są są zdecydowanie bardziej bezpieczni, korzystają z pomocy operatorów, muszą też przeprowadzić audyt, więc wiedzą na co się na co się piszą, chodzi o te inwestycje. Więc oczywiście ten program jest zmieniony, ale on się będzie też cały czas zmieniał I cały czas pilnujemy, żeby żeby pilnować dobra dobra beneficjentów. Poseł Subocz, Spis. No tutaj muszę się odnieść nie tylko do pytania, ale do stanowiska pana posła. On powiedział, że że tempo radykalnie spadło.
No no no spadło, dlatego że pierwszym krokiem, który zrobiliśmy to jest doszczelnienie programu. On teraz nie zawiera tych wszystkich wniosków, które są właśnie ze strony nieuczciwych wykonawców, więc na pytanie, jakie powinno być tempo, no na pewno nie takie, jak było za czasów, za czasów poprzedniego programu I I poprzedniej koalicji rządzącej. No to jest naprawdę ilość ponad ponad jakość to było coś, co przyświecało, mam wrażenie, temu programowi. No I teraz, jeżeli tempo jest troszkę wolniejsze, ja osobiście nie mam z tym problemu. Oczywiście musimy pracować tak, żeby program jak najlepiej zaopiekował się po potrzebami polskich rodzin, ale wyeliminowanie tego dużego nawisu oportunistycznych wniosków czy czy wniosków, które były efektem naganiaczy, nie mam z tym problemu, że one nie są w tym systemie I nie powinny być.
Pan poseł też
Pytał o o odsetki I to muszę powiedzieć, że tutaj I I też było kilka pytań w tym temacie, jeżeli będzie prawomocny wyrok, to te odsetki zostaną umorzone. Jeżeli będą inne przypadki, gdzie wyrok będzie niekorzystny z punktu widzenia beneficjenta, który się czuje poszkodowany, to jest w projekcie ustawy artykuł 7., który umożliwia tym beneficjentom, ale przede wszystkim wojewódzkim funduszom, żeby przyjrzeć się na indywidualnie na sytuację beneficjenta I umorzyć mimo wszystko zobowiązania wobec wobec WFOŚ-i. Pani posłanka Bodnar ile środków udało się odzyskać, to jest... Analizujemy, bo to na bieżąco się zmienia, przedstawimy to na piśmie. Natomiast ja chciałem powiedzieć, że już sama zmiana programu, o tym mówiłem wcześniej, to co udało się zrobić, to udało się zatrzymać ten strumień nieuczciwych wykonawców I nieuczciwych wniosków o dotacje.
I to jest, to jest bardzo duża oszczędność, której której ja... Bardzo trudno jest oszacować, ale ale jakimś proxy może być ten spadek tempa, spadek tempa aplikacji do programu Czyste Powietrze. Poseleniat chciałem przypomnieć, bo mam wrażenie, że to umyka, że wstrzymanie programu w listopadzie zeszłego roku nie było równoznaczne z brakiem, z zatrzymaniem wypłat. Firmy wciąż mogły dostawać wypłaty I wystawiać wnioski o płatność, więc chodziło tylko o wstrzymanie naboru nowych wniosków, więc to to to to nie było tak, że że że przedsiębiorcy zostali zostali jakoś dotknięci tym tym wstrzymaniem wstrzymaniem nowego naboru. Oprócz tego chciałem pani posłance przypomnieć, że teraz wymogiem jest audyt, bo pani posłanka pytała o audyt.
Poprzednio, w poprzedniej edycji programu tego wymogu nie było, więc to jest doszczelnienie programu, który jest jak najbardziej dobrym ruchem. Było jeszcze kilka pytań na temat odsetek, tak jak mówię, jest, jest zaopiekowane poprzez artykuł 7., tam są te indywidualne okoliczności, które wojewódzkie fundusze mogą, mogą uwzględniać na zdrowie, panie marszałku. Pan poseł Sachajko pytał o pellet. No proszę państwa, bardzo, bardzo mnie dziwi, że akurat z tej strony takie pytanie, bo my w programie dajemy beneficjentom wybór. Oni mają wybór, z jakiego źródła ciepła sobie będą chcieli skorzystać.
I ten wybór moim zdaniem jest jednak bardzo cenny, dlatego że nie każemy Polakom I Polkom inwestować w jedną konkretną inwestycję. To oni, biorąc pod uwagę, jakie mają potrzeby, decydują się na konkretne źródło ciepła. Pan poseł Nowak spytał o, o jakie rzeczy zostały zostały poprawione w programie. To już trochę mówiłem na ten temat, ale 3 takie najważniejsze to jest teraz opieka operatorów w programie nad każdym wnioskiem, wymóg audytu energetycznego przed inwestycją I świadectwo energetyczne budynku po inwestycji, no I poprawa obsługi beneficjentów I obsługi wniosków. To jest naprawdę duży wysiłek ze strony Narodowego Funduszu I również wojewódzkich funduszy, bo te zaległości wykreowane przed dwudziestym czwartym rokiem były ogromne I te zaległości są teraz już praktycznie zredukowane do zera.
To był ogromny wysiłek, ogromne zmiany też w w procedurach. I to jest też pytanie, które od razu z zgrupuję z z kilkoma innymi pytaniami, jak beneficjenci, którzy czują się poszkodowani, mogą się dowiedzieć o tym, o tej ustawie. Wojewódzkie fundusze najlepiej wiedzą, które które projekty są problematyczne, więc przede wszystkim wojewódzkie fundusze będą informować potencjalnych poszkodowanych o swoich, o ich prawach wynikających z tej ustawy. Ale oprócz tego jest już dzisiaj przewodnik dla poszkodowanych, który będzie też uaktualniony, jak tylko ustawa zostanie, mam nadzieję, podpisana przez, przez prezydenta. No I oczywiście będziemy też jakby intensyfikować kampanię kampanię promocyjną tych tych rozwiązań.
Było kilka pytań na temat tego, co się dzieje z tymi sprawami, które są już w trakcie. Czy, czy ci poszkodowani mogą się zgłosić? Otóż tak, mogą się zgłosić. Mogą dostać zaświadczenie o, o wszczęciu postępowania I wtedy, I wtedy mogą zgłosić się w drugim kroku do Wojewódzkiego Funduszu III skorzystać z dobrodziejstw ustawy. Oprócz tego myślę, że wiele, wiele już pytań się powiela, więc w tym miejscu w co do projektu bym postawił kropkę.
Oprócz tego wykorzystałbym jeszcze kilkanaście sekund na to, żeby pozwolić się nie zgodzić z panem posłem Siarką. Czyste powietrze I poprawa jakości powietrza to nie jest Zielony Ład. To jest zdrowie Polaków I to jest jakość powietrza, która jest naszym problemem narodowym niestety od wielu, wielu lat. I na szczęście program Czyste Powietrze, który się zmienia I I poprawia stale, jest tym narzędziem, który pomaga nam ten cywilizacyjny problem w Polsce rozwiązać. To nie jest coś, co wynikło z przepisów Zielonego Ładu kilka lat temu.
To jest problem, który rozwiązujemy, staramy się rozwiązać od wielu lat jako Polska. Idzie nam na razie średnio. Mam nadzieję, że poprawiony program Czyste Powietrze plus wdrożenie nowej ustawy o jakości powietrza, która którą za chwilę w ministerstwie zaczniemy procedować, umożliwi nam, żeby rzeczywiście to powietrze w Polsce I co za tym idzie zdrowie Polaków poprawiać dużo lepiej. Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, bardzo proszę teraz o uwagę I zachowanie powagi panie pośle, bardzo proszę, ponieważ na galerii znajdują się uczniowie z Zespołu Szkół nr 4 w Ostrołęce imienia Adama Chętnika, którzy przybyli na zaproszenie pani poseł Żanety Cwaliny-Śliwowskiej. Uczniowie tej szkoły, w której doszło do tragedii, atak nożownika na dzieci tej szkoły, straszna, niespotykana rzecz. Z panią poseł I wszystkimi obecnymi parlamentarzystami solidaryzujemy się z poszkodowanymi, z rodzinami I z wami, bo to wasi koledzy, przyjaciele I serdecznie was pozdrawiamy I trzymajcie się wszystkiego dobrego, niech się skończy jak najlepiej. Pozdrawiamy serdecznie.
Jeszcze teraz pani poseł sprawozdawca jednak zdecydowała się zabrać głos.
Gabriela Lenartowicz
Panie marszałku, wysoka izbo, Ja chciałem się odnieść do wstępu mojej mojej wypowiedzi tej tego historycznego przypominającego jak powstawał program Czyste Powietrze. Już pan minister mnie doręczył odpowiedzi na to, że, że to nie był element Zielonego ładu ani, ani klimatyczny, to była po prostu walka ze smogiem. Jak sobie przypomnimy 2017. Rok, to był taki gwałtowny ruch oporu, że tak powiem obywateli przed przed znaczącymi przekroczeniami jakości powietrza I dowodami, jakie one mają wpływa, wpływ na zdrowie. A skąd się wzięła ta, ta, ta, ta, to nazwanie przeze mnie, że to jest czysta, czysta fikcja, to dlatego, że właśnie nie było podstaw prawnych, nie było stabilnych źródeł finansowania, nie było umocowane to ani w budżecie, ani jeszcze wtedy środkach europejskich I że to był program propagandowy, dlatego 2019.
To był przecież już rok wyborczy, a to było rok wcześniej, że mimo zaleceń zarówno wsparcia takiego technicznego z Banku Światowego, zarówno przygotowanych też przeze mnie projektu ustawy, ministerstwo, nie, rząd tamten nie chciał się nijak zgodzić na projekty parasolowe, które byłyby wdrażane przede wszystkim na poziomie Wojewódzkich Funduszu Ochrony Środowiska I już parasolowe dedykowane samorządom. Nie, tamten rząd chciał osobiście rozdawać kartoniki I to
się tak
Gabriela Lenartowicz
Się odbywała wielka kampania, gdzie posłowie PiS-u się rozjeżdżali I reklamowali roz rozdawanie pieniędzy I tak było to otwierane. Gdyby to były projekty takie parasolowe wdrażane przez gminy, to I byłaby bardziej adresowane do potrzeb wsparcie I z drugiej strony ta kontrola na miejscu byłaby pełna. Zwłaszcza że Wojewódzki Fundusze Ochrony Środowiska miały ogromne doświadczenie już w takich projektach parasolowych. Nawet fundusz, którym sama przez 9 lat kierowałam, katowicki, przecież tak tego typu projekty wdrażał I one były w obsłudze mniej kosztowne, bardziej przyjazne dla ludzi, nie było kolejek I nie było oszustw, bo wszyscy odpowiadali sami za siebie, ale nie było propagandy, a przecież na tym zależało. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Dziękuję bardzo. Zamykam dyskusję. W związku z tym, że do w czasie drugiego czytania zgłoszono do przedłożonego projektu ustawy poprawki. Marszałek Sejmu kieruje ten projekt ustawy ponownie do Komisji do spraw Energii Klimatu I Aktywów Państwowych oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa celu przedstawienia sprawozdania. Przystępujemy do rozpatrzenia dwudziestego punktu porządku dziennego, sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy, Kodeks postępowania karnego oraz ustawy o doręczeniach elektronicznych, druki numer 2800300 59.
Proszę panią poseł Dolniak o przedstawienie sprawozdania komisji. Prosimy pani marszałek.
Barbara Dolniak
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Ktoś powie, że to może mało istotny projekt biorąc pod uwagę tematy, którymi zajmujemy się, zajmujemy się na tej sali plenarnej, wagę tych tematów, ale proszę państwa, ten kto raz był w sądzie, czy to jako sędzia, adwokat, radca prawny, prokurator czy strona doskonale wiedzą jak ważne, jak niezbędne są przepisy, które wpływają na szybkość postępowania, ale także przepisy, które chronią świadka, chronią pokrzywdzonego. Bez takich przepisów, chociażby my wymyślili świetne przepisy kodeksowe dotyczące postępowania karnego, cywilnego czy administracyjnego, sądy nie będą dobrze funkcjonować. Te kwestie techniczne są wyjątkowo istotne, a ten projekt ustawy zarówno zajmuje się kwestią dotyczącą doręczeń elektronicznych, które coraz szerzej wkraczają do wymiaru sprawiedliwości, jak również problematyką dotyczącą identyfikacji świadków I pokrzywdzonych oraz ich
wyciszenie tej rozmowy.
Barbara Dolniak
Oso, danych osobowych. Posiedzenie komisji odbyło się szesnastego września 2000 dwudziestego szóstego roku. Wzięło udział szesnastu posłów w tym posiedzeniu. 11 osób było za projektem ustawy, nikt nie był przeciw. Nie wiem dlaczego, ale 5 osób, Prawa I Sprawiedliwości, posłowie wstrzymali się od głosu.
Ale tak najczęściej w tej komisji przebiega głosowanie tej grupy posłów z założenia, chociaż projekt dobry, mają wątpliwości. Mam nadzieję, że po przepracowaniu, także w drugim czytaniu, ostatecznie będziemy głosować wszyscy za tym projektem. Projekt rozszerza katalog danych, które będą pozyskiwane od świadka. Chodzi między innymi o numer PESEL, a w razie jego braku dane dokumentu tożsamości, a także numer telefonu I adres poczty elektronicznej. Wszystko to ma przyspieszyć postępowanie.
Na nic tak nie skarżą się obywatele jak długotrwałość procesu, więc im szybciej ten proces się toczy, tym strony postępowania szybciej uzyskują, uzyskują rozstrzygnięcie. Te dane jak PESEL, dane dokumentu tożsamości, telefon czy adres e-mail, e-mail nie mają I nie będą elementem zasadniczej treści protokołu, lecz trafią do załącznika adresowego, co również świadczy o tym, że nie każdy do tych danych będzie mógł zajrzeć zajrzeć. Komunikacja elektroniczna już od dłuższego czasu pracujemy nad zmianami, które mają przyspieszyć kwestie techniczne tocząc, toczącego się postępowania. Prawo procesowe musi nadążać za rzeczywistym sposobem funkcjonowania organów państwa. Te przepisy muszą być spójne ze standardami komunikacji elektronicznej.
I wreszcie 3. Kwestia, również istotna, to uporządkowanie języka ustawy. Projekt ustawy dostosowuje terminologię kodeksu postępowania karnego do aktualnie używanych pojęć, między innymi zastępując określenie odciski datyloskopijne określeniem odciski linii papilarnych. Mam nadzieję, że w trakcie drugiego czytania projekt uzyska akceptację wszystkich, a jeżeli pojawią się jakieś wątpliwości czy poprawki, to zwołamy kolejne posiedzenie komisji, które przewidziane jest na dzień jutrzejszy, tak żebyśmy mogli je przepracować, a ostatecznie zagłosować za przedmiotowym projektem. Projektem, który może nie jest wielkim, obszernym projektem, ale z takich drobiazgów, proszę państwa, składa się prawo I z takich drobnych elementów składa się funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości.
W związku z tym, jak nie działają dobrze najmniejsze trybiki w systemie praworządności, w systemie wymiaru sprawiedliwości, to nie będzie on dobrze funkcjonował, stąd też za komisją wnioskuję o przyjęcie przez wysoką komisję przedmiotowego projektu ustawy. Bardzo dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół. Jako 1. Głos zabierze pan poseł Maciej Tomczykiewicz, który przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Koalicja Obywatelska.
Maciej Tomczykiewicz
Bardzo dziękuję panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. To jest 1 z tych drobnych projektów porządkujących sytuacje, niewprowadzających jakichś żadnych dużych kontrowersyjnych zmian. Świat nam się zmienia, więc niektóre instytucje, sposoby działania I kontaktu między sobą instytucji państwa musimy zmieniać I tu mamy do czynienia z taką sytuacją. Oczywiście tam dodatkowo jeszcze przepisy porządkujące, kwestie nazewnictwa, to też się w tym projekcie pojawia Myślę, że jak najbardziej słusznie, bo powinniśmy porządkować nasze akty prawne, tym bardziej kodeksy, jeżeli jakaś niespójność na przestrzeni lat I wielu nowelizacji się w takim akcie pojawia I udaje się ją wyłapać, to z całą pewnością. Takie drobne rzeczy trzeba naprawiać.
Zdecydowanie na plus kolejna przestrzeń, w której między sobą organy państwa, tutaj organy sądownictwa I prokuratury będą mogły przekazywać sobie informacje w postaci elektronicznej, co oczywiście w tych przypadkach, kiedy to jest potrzebne, trochę nam to postępowanie przyspieszą, a nie tylko dużymi zmianami żyje człowiek, ale też takim bieżącym, prostym porządkowaniem I małymi ułatwieniami, które... Których suma potem na koniec daje nam takie odczuwalne I zdecydowane polepszenie sytuacji. Klub Koalicji Obywatelskiej zdecydowanie za przyjęciem tego projektu ustawy. Dziękuję za, koleżankom I kolegom tutaj też, za dobrą pracę w komisji nad tym. Też po podzielam tu zaciekawienie pani przewodniczącej, dla dlaczego koledzy I koleżanki z Prawa I Sprawiedliwości tak, że tak powiem w rozkroku, jak to jedynie techniczne zmiany, bo jak było coś złego, to trzeba było głosować na nie panie pośle, ale mam nadzieję, że dokończymy szybko ten projekt I przejdziemy do następnych, wielu zdecydowanie większych Dyskusja z panem posłem to w innym trybie, a teraz proszę stanowisko.
Oczywiście to jest element stanowiska I zachęty też dla koleżeństwa tutaj ze strony Prawa I Sprawiedliwości czy Rozwoju Plus, żeby jak najszybciej tą dobrą ustawę uchwalić I przejść do następnych ważnych rzeczy, nad którymi pracujemy w komisji. Bardzo dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję I zapraszam pana postę Marcina Warchoła do przedstawienia stanowiska klubu Parlamentego Prawa I Sprawiedliwości. Bardzo
Marcin Warchoł
Dziękuję. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Zamiast reformować wymiar sprawiedliwości, przyspieszać postępowania sądowe, obniżać koszty dla obywateli, wy zajmujecie się wycieraniem kurzu z ministerialnych szaf. Jedynym waszym pomysłem na reformę wymiaru sprawiedliwości jest likwidacja archaicznych przepisów, które owszem są już przeżytkiem, ale z powodzeniem mogłyby jeszcze leżeć w ministerialnych szafach przez dekady I nic wielkiego by się tak naprawdę nie stało. Ale wy wolicie pozorować działania.
Zajmujecie czas legislatorom, posłom, ekspertom, panu marszałkowi tylko po to, żeby pozorować działania. Równie dobrze moglibyście się zająć książeczką oszczędnościową, która występuje w kodeksie postępowania cywilnego I na przykład zrobić ustawę o zmianie koloru tejże książeczki albo dozorcą występuje również dozorca w kodeksie postępowania karnego I na przykład wprowadzić ustawę o tym, że może zamiatać jedynie ekologiczną miotłą. Bo proszę państwa to jest absurd, że my się tutaj spotykamy w tego typu sprawach jak likwidacja faksu z kodeksu postępowania karnego albo zmiana terminologii odciski daktyloskopijne na odciski linii papilarnych. Zróbmy poprawkę do kodeksu postępowania karnego, którym będziemy się dziś zajmować na komisji I dajmy naprawdę oszczędźmy czas legislatorom, posłom, ekspertom, panu marszałkowi, wszystkim tutaj w trosce o tak naprawdę też powagę, zwykłą powagę panie ministrze. Moglibyście, jak powiadam specjalną ustawą nadać książeczce oszczędnościowej kolor.
Ta ta książeczka występuje dozorcy, kazać zamiatać stanowisko panie pośle. Oczywiście wstrzymaliśmy się I będziemy się nadal wstrzymywać, bo w imię oszczędności I powagi tej izby nie chcemy, żeby się zajmować sprawami tak naprawdę mało poważnymi. Zamiast reformą wymiaru sprawiedliwości zajmujecie się po prostu bzdurami. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Pan poseł Łukasz Schreiber przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Rozwój Plus.
Łukasz Schreiber
Panie marszałku, wysoka izbo. No tak, no można powiedzieć trochę dzień jak co dzień w pracy, to znaczy niestety tu na tej sali Wysoka Izbo albo wdrażacie implementację tego czy tamtego prawa unijnego, jakieś dyrektywy albo no właśnie takie krótkie drobne zmiany, które z punktu widzenia obywateli nie mają większego znaczenia. Znaczy fajnie panie ministrze, że tam Telefax jest usuwany czy czy coś takiego. No to jest oczywiście no trudno się nawet do tego przyczepić, tylko jeszcze ten dobry dobry taki wizerunek jakby pracy, którą pan wykonuje I tak zawsze wszystko idzie w piach, bo co się wypowie pana szef, tak, jak z próbą przejęcia, dopuszczaniem do możliwości próby przejęcia sądu konstytucyjnego, no to te rzeczy I tak są spychane na zupełny margines. Także wysoka izbo, rozwój plus oczywiście nie będzie przeciwko tego rodzaju, tego rodzaju projektowi ustawy, ale I pan minister ma świadomość I wysoka izba ma świadomość, że no jest to projekt, który no nie tylko nie robi rewolucji, ale który no niestety specjalnie nie zostanie przez nikogo zauważony.
No I z tego powodu szkoda, a są przecież, nie ma czasu I nie ma miejsca na projekty wydawałoby się fundamentalne, które, o których można, trzeba byłoby rozmawiać. Wszystkie na... Przypomnę, że na 23 projekty prezydent, które zostały złożone, bo wy wyliczacie tak chętnie wed, 22 są przez was absolutnie trzymane pod kluczem. Każdy z nich ma 100 razy większe znaczenie dla obywateli niż ten. Ile projektów rozwój plus jest w tym momencie procedowanych?
0. No ale tutaj każdą drobną zmianą kodeksową się zajmujemy. No także, także życzę oczywiście wytrwałości w pana pracy panie ministrze, ale jednocześnie życzę by Wysoka Izba mogła zajmować się w większym stopniu rozwiązywaniem problemów Polaków. Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Dziękuję. Pan poseł Witold Tumanowicz przedstawi stanowisko klubu Konfederacja.
Witold Tumanowicz
Panie marszałku, Wysoka Izbo. Projekt zmienia sposób zbierania I przechowania danych świadków oraz innych osób uczestniczących w postępowaniu karnym. Z jednej strony chodzi o sprawniejszy kontakt z tymi osobami, ale z drugiej państwo będzie zbierało w nowej bazie więcej danych, między innymi numery PESEL, telefon oraz adresy e-mail. I właśnie tu trzeba zachować ostrożność, bo jeżeli rozszerzamy zakres zbierania informacji do nowych baz, musimy mieć pewność, że będą one chronione. Tym bardziej, że chodzi o podsumowanie karne I dane świadków czy pokrzywdzonych.
Takie wątpliwości pojawiają się już na początku, podczas opiniowania projektu. Naczelna Rada Adwokacka zwraca uwagę na brak szczegółowych standardów bezpieczeństwa danych. Krytycznie odniosła się także do wykorzystywania zwykłej poczty elektronicznej. Z kolei Sąd Najwyższy wskazywał na brak spójności między komunikacją e-mailową a rozwijanym systemem doręczeń przez portal informacyjny. Wątpliwości budzą również przepisy, które pozwalają w pewnych sytuacjach odstąpić od ochrony danych.
Jedną z takich sytuacji ma być ich publiczne ujawnienie w związku z działalnością gospodarczą. Sam fakt, że przedsiębiorca podał swoje dane publicznie nie powinien jednak automatycznie oznaczać, że nie wymagają one ochrony również w postępowaniu karnym. Na ten problem także zwracano uwagę podczas opiniowania tego projektu. Sprawniejszy kontakt z uczestnikami postępowania jest ważny oczywiście, ale nie może jednak odbywać się kosztem bezpieczeństwa ich danych. Jeśli państwo chcecie zbierać więcej informacji o obywatelach w nowych bazach danych, powinno jednocześnie bardzo jasno określić, w jaki sposób będą one chronione I kiedy ochrona może zostać ograniczona.
Patrzymy ze sceptycyzmem dla tego projektu. Dziękuję bardzo.
Speaker 157
Bardzo dziękuję. Pani poseł Aleksandra Leo przedstawi stanowisko klubu Parlamentarnego Centrum.
Aleksandra Leo
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, w imieniu klubu parlamentarnego Centrum chcę powiedzieć, popieramy kierunek tej ustawy, postępowanie karne powinna nadążać za rzeczywistością I korzystać z nowoczesnych narzędzi komunikacji. Usunięcie z przepisów przedpotopowego faktu jest oczywiście potrzebne. Projekt porządkuje też inne rozwiązania dotyczące danych I kontaktu z uczestnikami postępowania. Poparcie dla tych zmian nie zwalnia nas jednak z obowiązku zadbania o prawa osób uczestniczących w postępowaniu. Pewne obawy budzi artykuł 132 paragraf 3.
Kodeksu postępowania karnego. Sprawozdanie usuwa Telefax z katalogu doręczenia, ale pozostawia zdanie, zgodnie z którym dowodem doręczenia wiadomości e-mail jest potwierdzenie transmisji danych. Tu trzeba wyraźnie odróżnić wysłanie wiadomości od jej doręczenia. Potwierdzenie, że nadawca przesłał e-mail samo w sobie nie dowodzi, że wiadomość dotarła na właściwy adres. Nawet jeśli znalazła się w skrzynce, nie musi być otwarta, nie musi być zauważona przez adresata, może trafić do spamu, może pozostać nieodczytana z przyczyn technicznych.
Byłabym wdzięczna.
Aleksandra Leo
W postępowaniu karnym od prawidłowego dręczenia mogą zależeć terminy procesowe, obowiązek stawiennictwa, a także konsekwencje niestawiennictwa. Obywatel nie powinien ponosić skutków prawnych tylko dlatego, że system odnotował transmisję wiadomości przez nadawcę. Nie kwestionujemy elektronicznej formy jako takiej. Wiadomość, elektroniczna może dotrzeć szybko, może ułatwić kontakt. Trzeba jednak jasno określić moment, od którego biegną terminy I mogą pojawić się konsekwencje procesowe.
Powinien to być moment potwierdzonego doręczenia, a nie samo nadanie wiadomości. W praktyce samo potwierdzenie transmisji nie daje pewności, że wezwanie dotarło do adresata. Sądy zwykle wysyłają wezwanie również w inny sposób albo proszą o wiadomości e-mail o potwierdzenie odbioru. Takie zabezpieczenia powinny zostać usankcjonowane przy okazji zmian procedowanych obecnie. Precyzyjny zapis usprawnił wy procedowanie I usunął pojawiające się wątpliwości.
Szczególnie, szczególnej rozwagi wymaga, wymagają których niecelowe zignorowanie może prowadzić do ukarania świadka bądź jego przymusowego doprowadzenia. Cyfrowa komunikacja może I przyspieszy pracę sądów I prokuratur. Musi też dawać pewność obywatelowi, że ważne pismo rzeczywiście do niego dotarło I że nie zostanie obciążony konsekwencjami wiadomości, której nie otrzymał, albo której, o której nie mógł się dowiedzieć. Klub Parlamentarne Centrum popiera projekt I liczy na doprecyzowanie zasad doręczeń elektronicznych. Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Pan poseł Paweł Śliz przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Polska 2000 e 50.
Paweł Śliz
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Ja z bólem przyjąłem, że pan poseł Marchuk opuścił tą salę, bo chciałbym zwrócić mu uwagę, że Prawo I Sprawiedliwość jest zawsze przeciwko jakichkolwiek reformom, nie tylko tym małym, ale także I dużym. Jeżeli były reformy duże, które dotyczyły reformy kodeksu postępowania karnego, byli przeciw. Jak była reforma dotycząca Trybunału Konstytucyjnego, byli przeciw. Reforma KRS-u byli przeciw.
Są zawsze przeciwko każdej reformie, która usprawnia funkcjonowanie I naprawia tak naprawdę to, co Prawo I Sprawiedliwość zepsuło przez 8 lat. Może ta ustawa nie zmieni procedury kary I w sposób wielki, diametralny, olbrzymi, ale jest istotna. Idziemy z duchem czasu. Zmieniamy fakt, który został wymyślony 200 lat temu. Wprowadzane są możliwość komunikacji za pośrednictwem maila.
Ułatwiamy zrozumienie obywatelowi procedury procedury karnej, obowiązków jak I uprawnień, które stronom przysługują. Ja tylko przypomnę, że za czasów Prawa I Sprawiedliwości pouczenia przy przysłaniu świadka na przykład obejmowały 2 egzemplarze po 2 strony. Ta ustawa usprawnia procedurę karną, która musi nadążać za zmianami jakie są. Polska 2050 w całości poprze tą ustawę. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Pan poseł Włodzimierz Skalik przedstawi stanowisko koła Konfederacja Korony Polskiej.
Włodzimierz Skalik
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Omawiany projekt ustawy o zmianie ustawy kodeks postępowania karnego oraz ustawy o doręczeniach elektronicznych godzi w prawo do obrony, prawo do sądu I ochronę danych osobowych. Pod pozorem usprawniania postępowania przerzuca na obywatela ryzyko cyfrowych fikcji doręczenia I obowiązek oddania organom danych, które są do sprawy zbędne. Projekt uznaje potwierdzenie transmisji danych za dowód doręczenia. Transmisja nie dowodzi, że pismo dotarło pod właściwy adres I że adres mógł się z...
I adresat mógł się z nim zapoznać. Wiadomość może przecież trafić do spamu na nieaktualną skrzynkę albo zginąć przez awarię. Od doręczenia biegną przecież terminy na zażalenie, wniosek I wstawiennictwo. Kto maila nie odczyta, traci uprawnienia bez własnej winy. To słabsza gwarancja niż awizo.
Szczególnie dotyka oskarżonego bez obrońcy lub też świadka wykluczonego cyfrowo. Zwykły e-mail nie zapewnia poufności pism karnych I nie może zastępować doręczenia pierwszego wezwania na rozprawę ani wyroku. Równie poważny jest obowiązek odbierania od świadka I pokrzywdzonego numeru PESEL danych dokumentu tożsamości, telefonu, adresu e-mail. Te dane pozwalające sięgać do rejestrów medycznych, ZUS, Urzędu Skarbowego, Zasada minimalizacji wymaga, aby zbierać tylko je wtedy, gdy są konieczne, a nie na zapas. Nie każdy ma obowiązek posiadania telefonu czy skrzynki poczty elektronicznej.
Obowiązek pogłębia nierówność wobec osób starszych I wykluczonych cyfrowo. Załącznik adresowy nie domyka ochrony. Projekt dopuszcza odstąpienie od anonimizacji w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Przesłanka jest nieostra w sprawach o przemoc, stalking I groźby. Właśnie te dane ułatwiają nękanie.
Brakuje reguł retencji, udostępniania policji I biegłym oraz skutku odmowy podania maila. Konfederacja Korony Polskiej nie poprze tego niebezpiecznego dla zwykłych ludzi projektu ustawy.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Pan poseł Jarosław Sachajko przedstawi stanowisko Koła Demokracja Bezpośrednia.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, Wysoka Izbo, panie ministrze. Kierunek tego projektu należy ocenić pozytywnie. Postępowanie karne nie może funkcjonować tak, jakbyśmy dalej byli w epoce I papierowej korespondencji. Projekt dopuszcza szersze wykorzystanie poczty elektronicznej między innymi przy przekazywaniu wniosku o wyznaczenie obrońcy oraz przy doręczeniu pism. To może przyspieszyć postępowania, a właśnie przewlekłość jest dzisiaj jednym z największych problemów wymiaru sprawiedliwości.
Pozytywnie oceniamy również zwiększenie ochrony danych pokrzywdzonych I świadków, numer PESEL, numer dokumentu tożsamości, telefon czy adres poczty elektronicznej, co do zasady nie będą znajdowały się w zwykłym protokole, lecz będą w chronionym załączniku adresowym. Co więcej, odstąpienie od tej ochrony będzie wymagało uzasadnienia. Aby przy cyfryzacji ważne jest, aby zachować ostrożność. Projekt zakłada, że już w pierwszym piśmie uczestnik postępowania poda numer telefonu I adres e-mail albo oświadczy, że ich nie posiada. Świadek będzie również identyfikowany właśnie przez numer PESEL, a jego telefon I adres e-mail będą ustalane na podstawie pisemnego oświadczenia.
To oczywiście może usprawnić kontakt, ale oznacza również gromadzenie przez wymiar sprawiedliwości kolejnych danych osobowych. Trzeba więc mieć pewność, że za cyfryzacją idzie rzeczywiste bezpieczeństwo systemów, właśnie zabezpieczenie dostępów oraz odpowiedzialność za ewentualne ujawnienie danych jest w tym momencie bardzo kluczowe. Mam też uwagę co do tego, że cyfryzacja sama w sobie nie skróci postępowań, jeżeli prokuratura I sądy nadal będą potrzebowały miesięcy, a nawet lat na podjęcie podstawowych czynności. Możemy zamieniać oczywiście faks na e-mail, ale jeśli pismo zostanie przeczytane po kilku tygodniach, to obywatel żadnej poprawy nie odczuje. Dlatego popierając te rozwiązania chciałem zapytać pana minister o ile według pana ministra wyliczeń te zmiany, które procedujemy, na które Sejm poświęci ponad godzinę czasu swojej pracy, przyspieszą te postępowania karne I jakie gwarancje wprowadzono, aby ta cyfryzacja odbywała się, była bezpieczna I nie odbywało, nie nie nie znowu nie okazało się, że jakaś kolejna baza danych jak te bazy związane z danymi o zdrowiu nie wypłynął do przestępców.
Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
I pan poseł poseł Mirosław Adam Orliński przedstawi stanowisko Polskiego Stronnictwa Ludowego.
Mirosław Orliński
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo, szanowni państwo. Imieniu klubu parlamentarnego Polskie Schronictwo Ludowe przedstawię nasze stanowisko odnośnie tego projektu I rzeczywiście jest to projekt, który wpisuje się w cykl tych projektów, które tutaj Ministerstwo Sprawiedliwości pan minister Mercha, który rzeczywiście bardzo często w tej debacie I na Komisji Sprawiedliwości I Praw Człowieka, ale także w tych debatach praworządnościowych przedstawia I prezentuje te wszystkie projekty. Rzeczywiście mamy tu zmiany kodeksu postępowania karnego oraz ustawę o doręczeniach elektronicznych. Jest to stosunkowo niewielka nowelizacja, ale tak jak już wielokrotnie z tej mównicy mówiliśmy, potrzebna, bo takie proste zmiany ułatwiają często postępowanie, często funkcjonowanie także w tym całym procesie. Te dane świadka, o których tutaj była mowa, czyli rzeczywiście, że tych danych będziemy zbierać więcej, one mają być lepiej chronione.
Rzeczywiście to też pokazuje, że to ma usprawnić postępowanie dowodowe, ma wyjść naprzeciw temu, aby rzeczywiście zminimalizować również to ryzyko utracenia I aby inne osoby miały utrudniony dostęp do tych akt, ale rzeczywiście żeby te dane były zebrane w sposób kompleksowy. Projekt przewiduje tutaj odpowiednie zapisy, także to o czym dyskutowaliśmy I podczas omawiania tego projektu, to usunięcie tego faktu postępowania karnego. Pan minister słusznie zauważył, że trudno dzisiaj znaleźć jakby faks tak naprawdę I I jest to pewna przeszłość. To to też takie rozwiązanie, które rzeczywiście no tak naprawdę technologicznie wychodzi naprzeciw temu w jakiej rzeczywistości żyjemy, funkcjonujemy. Wszystkie te zmiany, które mamy w tym projekcie mają tak naprawdę to postępowanie usprawnić, mają sprawić, że te wszystkie dane będą rzeczywiście dostępne.
Projekt jest tak naprawdę bardziej projektem technicznym, bo nie zmienia on tak naprawdę tego modelu procesu karnego, ale wychodzi naprzeciw tym drobnym zmianom I oczekiwaniom. Myślę, że jest to drobna nowelizacja, ale bardzo potrzebna. My jako klub parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe zawsze chcemy, aby takich drobnych zmian, ale korzystnych, pożytecznych było jak najwięcej. W pełni to popieramy, bo też zależy nam na tym, a na tym zależy naszym obywatelom, żeby ten proces usprawniać, żeby wychodzić naprzeciw właśnie oczekiwaniom społecznym I temu, aby ten proces tak naprawdę cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości postępował tutaj też podczas tego czterodniowego posiedzenia. Wiele ustaw tego typu przyjmujemy, tak że w pełni jako Polskie Stronic Foldowe popieramy ten projekt I jesteśmy za tym, żeby takich projektów rzeczywiście jak najwięcej wprowadzać I tworzyć.
Bardzo dziękuję.
Bardzo dziękuję panu.
Piotr Zgorzelski
Przystępujemy do pytań. Ustalam czas na zadanie pytania 1 minuta. Jako 1. Pan poseł Witold Tumanowicz.
Witold Tumanowicz
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Skoro zmieniamy przepisy dotyczące sposobu doręczeń pism, to dlaczego pozostawiamy zasadę, że samo potwierdzenie transmisji maila jest dowodem doręczenia. I pytanie co w sytuacji, gdy świadek takich wiadomości po prostu nie odczyta? Przecież wiemy doskonale, że taka komunikacja może na przykład trafić do spamu, bądź też sytuację, w której po prostu gdzieś nawet takiej, w takiej skrzynce po prostu nie funkcjonuje, po prostu nie nie odczytuje. Co będzie w takich sytuacjach?
Dziękuję.
Pani poseł Lidia Czechak.
Lidia Czechak
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, mam 2 pytania. Projekt rozszerza zakres danych obowiązkowo pobieranych od każdego świadka, między innymi o numer PESEL, dane dokumenty tożsamości, numer telefonu I adres e-mail. Jakie konkretne zabezpieczenia I organizacyjne zagwarantują, że tak szeroki zakres danych nie zostanie ujawniony osobom nieuprawnionym, szczególnie w sprawach dotyczących przestępczości zorganizowanej czy przemocy, gdzie bezpieczeństwo świadka może być realnie zagrożone. I 2., skoro jednym z celów projektu jest usprawnienie postępowań karnych poprzez łatwiejszą identyfikację I kontakt ze świadkami, czy Ministerstwo Sprawiedliwości oszacowało, ile te rozwiązania rzeczywiście skrócą czas prowadzonych postępowań? Czy nie jest tak, że zasadniczym problemem wymiaru sprawiedliwości pozostaje przewlekłość postępowań, której samo rozszerzenie katalogu danych pobieranych od świadków niestety nie rozwiąże.
Pani poseł Małgorzata Pempek.
Małgorzata Pępek
Panie marszałku, wysoka izbo. Wprowadzanie nowoczesnych kanałów doręczeń elektronicznych do procedury karnej musi iść w parze z niezawodną ochroną prywatności obywateli. Przechodząc na elektroniczne kanały komunikacji I doręczeń, kluczowe staje się bezpieczeństwo przesyłanych danych wrażliwych. W związku z tym proszę o odpowiedź na pytanie, jakie konkretne zabezpieczenia teleinformatyczne gwarantują, że dokumenty zawierające dane identyfikacyjne I numery PESEL przesyłane w drodze doręczeń elektronicznych nie zostaną przejęte ani udostępnione osobom nieuprawnionych w ramach systemu wymiaru sprawiedliwości. Dziękuję.
Pan poseł Grzegorz Lorek.
Grzegorz Lorek
Szanowny panie marszałku, szanowny panie ministrze. Ja kontynuując, miałem podobne pytanie. Jakie środki zamierzacie przeznaczyć z budżetu państwa na realizację tej ustawy? Bo ja się w pełni zgadzam z przedmówczynią, że obecnie zabezpieczenia nie stanowią przeszkód dla zewnątrz różnych działań o charakterze hybrydowo, dywersyjnym lub, lub też po prostu włamań. Czy macie takie środki zabezpieczone I jak chcecie to zrobić, no bo w tej chwili sądy no mają mniej więcej średnio zaawansowane systemy bezpieczeństwa, patrząc na technikę I rozwój jaki jest z informatyki.
Dziękuję.
Pani poseł Bożena Lisowska.
Bożena Lisowska
Panie marszałku, wysoki Sejmie. Świadek I pokrzywdzony, którzy korzystają z sądu, stoją przed sądem, powierzają organom swoje dane osobowe. Rządowy projekt zmiany kodeksu postępowania karnego I ustawy o doręczeniach elektronicznych wzmacnia ich ochronę. Projekt rozszerza dane odbierane od świadka o numer PESEL, dane dokumentu tożsamości, telefon I adres e-mail. Jednocześnie nakazuje przechowywać je w załączniku adresowym poza protokołem dostępnym dla stron.
To konkretna ochrona dla świadków pokrzyw I pokrzywdzonych, którzy często ujawniają się, obawiają się ujawnienia danych osobowych. Projekt eliminuje również faks na rzecz poczty elektronicznej, co naturalnie ułatwia kontakt z sądem. A moje pytanie brzmi, czy projektowany artykuł 3. Określa jak stosować nowe zasady zbierania danych do spraw toczących się.
Pan poseł Włodzimierz Kalik.
Włodzimierz Skalik
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Panie ministrze, bardzo proszę o odpowiedź na piśmie ze względu na inne obowiązki. Nie będę mógł zostać do momentu, kiedy będzie pan udzielał odpowiedzi na zadane pytania I stąd 2 pytania do pana panie ministrze. Jak pan w imieniu rządu zamierza zapewnić, że jeżeli odbiorca zawiadomienia drogą poczty elektronicznej nie odbierze tej poczty, nie z własnej winy, z różnych przyczyn technicznych, nie dotkną go skutki niepodjęcia tej korespondencji, nie pozbawi oskarżonego I świadka terminu na zażalenie albo stawiennictwo. To po 1..
Po 2., jakie są motywy stojące przed projektodawcami tej ustawy do zbierania obligatoryjnego numeru PESEL, telefonu, adresu e-mail, skoro przesłanka odstąpienia od ich anonimizacji, szczególnie uzasadnionych w wypadkach, pozostaje nieostra. Dziękuję bardzo.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Ten projekt usuwa z procedury karnej no rozwiązanie archaiczne. Fakt ma ustąpić poczcie elektronicznie, a świadkowie pokrzywdzeni mają uzyskać lepszą ochronę swoich danych osobowych. Ale mamy jedną zasadniczą wątpliwość. Państwo chce cyfryzować postępowanie karne, a jednocześnie w wielu miejscach opiera komunikację na zwykłym e-mailu.
To rozwiązanie szybkie, ale nie daje gwarancji bezpieczeństwa tak jak system doręczeń elektronicznych. Dlatego pytam, dlaczego w 2000 dwudziestym szóstym roku wymiar sprawiedliwości nadal ma opierać część doręczeń na zwykłej poczcie elektronicznej, zamiast od razu wdrożyć system zapewniający pełne potwierdzenie odbioru I bezpieczeństwo danych. I kiedy będzie taka realna reforma wymiaru sprawiedliwości, na przykład sędziowie pokoju, z tej mównicy minister Żurek mówił, że ta instytucja ma możliwość, potencjał, duży potencjał przyspieszenia sądownictwa w Polsce, tylko no minął, minęło już wiele miesięcy I nic nie słyszymy o działaniach ministerstwach w sprawie sędziów pokoju.
Piotr Zgorzelski
Bardzo proszę pana ministra Arkadiusza Myrchę, sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Arkadiusz Myrcha
Dziękuję bardzo panie marszałku. Dziękuję za pytania, które padły w trakcie dzisiejszej debaty. Trochę z żalem muszę stwierdzić, że większość z nich nie dotyczyła tylko projektu, już nie mówiąc o tych drobnych uszczypliwościach pana posła Warchoła, który raczył pozwolić sobie na głos krytyki, że w tej, w tej kadencji to jeszcze nic porządnego nie zostało przepracowane, tylko zajmujemy się, przepraszam, odtwarzam z pamięci, pierdołami. Ja przypomnę nieobecnemu panu posłowi Warchołomi, że już w tej kadencji chociażby umożliwiliśmy wnoszenie pism drogą elektroniczną za pośrednictwem portalu, także w postępowaniach karnych. Przypomnę również, że jak tu w tej izbie procetowaliśmy zaostrzenie kar za ataki na funkcjonariuszy publicznych, w tym na ratowników, to pan I cały klub Prawa I Sprawiedliwości, głosował przeciwko.
Przypomnę też, że jak w tej kadencji zaostrzeliśmy kary dla bandytów drogowych, to klub Prawa I Sprawiedliwości wedle mojej pamięci też nie popierał tych przepisów. Podobnie było w przypadku, kiedy zaostrzeliśmy kary za wywołanie pożarów I przy szeregu innych zmian, których, które już w tym Sejmie były przedmiotem prac. Już w tej kadencji to już było przeszło 50 ustaw, więc mówienie, że nic się jeszcze nie zadziało, a zajmujemy się pierdołami, jest po prostu zwykłym kłamstwem. Pytania, które padały pod adresem tego projektu I obaw dotyczących cyfryzacji elementu postępowania karnego w zakresie komunikowania się ze świadkiem były o tyle bezpodstawne, że nie nasza zmiana nie dotyczy tych kluczowych pism, o których państwo posłowie pytaliście w swoich wystąpieniach. Otóż wezwania, zawiadomienia, czyli te pisma, które faktycznie wywołują skutki procesowe, o nich stanowi artykuł 131 kodeksu postępowania karnego I kolejne, którego my nie dotykamy.
Cyfryzacja tego postępowania nastąpiła już nowelizacją sprzed kilku lat I w tej materii ta ustawa niczego nie zmienia. My naprawiamy pewne archaizmy, pewne takie drobne rzeczy, być może poziomu ław parlamentarnych dla polityków PiS-u nie są istotne, ale codziennie dla wielu prokuratorów I naszych obywateli, którzy stawiają się w prokuraturze w charakterze świadków mają znaczenie. Bo właśnie tymi codziennymi drobnymi elementami buduje się skuteczność tego codziennego, codziennego dnia pracy. Bo
jeżeli
Arkadiusz Myrcha
Dzisiaj od świadka pobierane są niepełne dane, chociażby takie, które nie pozwalają na na nawiązanie kontaktu telefonicznego, czy przepraszam kontaktu mailowego, no to po prostu trzeba, trzeba to naprawić, trzeba ten element uzupełnić. A jeśli jednocześnie ustawodawca wskazuje, że tą drogą komunikacji pomiędzy prokuraturą a obywatelem jest telefax, no to szanowni państwo, o czym rozmawiamy? I tutaj tworzy się jakaś dyskusja, że trzeba przyspieszyć te postępowania, ale z drugiej strony, kiedy są usuwane archaiczne przepisy I wprowadzane coś, co dla nas wszystkich jest absolutnie oczywiste I powszechne, że można w sprawach drobnych, które nie wywołują skutków procesowych, powiadomić świadka mailem, to Ola Boga, co się dzieje? To to tutaj lawina pytań, na wiele wątpliwości albo co najwyżej trywializowanie tych zmian. No ale to właśnie, właśnie przez takie trywializowanie tego typu przepisów, przez 8 lat, kiedy pan poseł Warchoł był odpowiedzialny za funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, naraz nawarstwiały się problemy skutkujące permanentnym wydłużaniem się różnego rodzaju tych postępowań wpadkowych.
Być może to nie jest 1 wielka rewolucja, 10:10 ten projekt ustawy. Takim było na pewno projekt objęty w druku 1600. Największa nowelizacja kodeksu postępowania karnego od momentu jego uchwalania w osiemdziesiątym siódmym roku. Bardzo gorące dyskusje tutaj były. Niestety pan prezydent tą ustawę zawetował, źle się stało, ale to była największa zmiana w kodeksie postępowania karnego, tak jak powiedziałem, od blisko trzydziestu, od blisko trzydziestu lat.
Wracamy do tamtych przepisów. Projekt, projekty zostały ponownie skierowane I są w tej chwili w w podkomisji. Czasami zatem bywa tak, że są projekty drobne, które może nie wywołują wielkiej dyskusji politycznej, może nie wzbudzają zainteresowania mediów, ale w dziesiątkach prokuratur rejonowych czy okręgowych w całej Polsce stanowią codzienne, codzienne narzędzie pracy. I naszą odpowiedzialnością jest też, żeby te codzienne narzędzia pracy po prostu ułatwiać. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, na galerii znajdują się uczniowie ze Szkoły Podstawowej imienia Adama Mickiewicza w Gorzycach, powiat wodzisławski, którzy przybyli na zaproszenie wspaniałego parlamentarzysty pana senatora Henryka Siedlaczka. Witamy bardzo serdecznie. I pani poseł Barbara Dolniak uprzedzała, że może nie być obecna, zatem nie będzie wystąpienia sprawozdawcy. Zamykam dyskusję do trzeciego czytania projektu ustawy.
Przystąpimy w bloku głosowań I przystępujemy do rozpatrzenia dwudziestego pierwszego punktu porządku dziennego. Proszę o wyciszyć rozmowy telefoniczne. Sprawozdanie komisji nadzwyczajne o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy, kodeks postępowania cywilnego, druki numer 3011300 117. Proszę panią poseł Elżbietę Annę Polak o przedstawienie sprawozdania komisji.
Elżbieta Polak
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Marszałek Sejmu na sześćdziesiątym czwartym posiedzeniu w dniu czwartego września skierował powyższy projekt do dalszych prac do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Komisja rozpatrzyła projekt dniu siedemnastego września. Projekt dotyczy usprawnienia rozpatrywania spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych, więc jest dosyć istotny, chociaż bardzo szczupły można powiedzieć. Jest to tylko kilka zmian, ale dzięki tym zmianom sądy będą mogły w większej liczbie przypadków uchylić błędną decyzję organu rentowego, na przykład Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rezultatem projektowanych zmian będzie zwiększenie poczucia bezpieczeństwa obywateli, zaufania do organów państwa, jak również zagwarantowane w toku postępowania przedsądowego, realnej realizacji ich fundamentalnych praw procesowych. Nowe przepisy realizują działania deregulacyjne rządu, dlatego komisja nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach wnosi wysoki Sejmie o uchwalenie załączonej ustawy. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów I trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół. Otwieram dyskusję. Jako 1. Pan poseł Zdzisław Gawlik przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Koalicja Obywatelska.
Zdzisław Gawlik
Szanowni państwo, w imieniu klubu parlamentarnego Koalicji Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w przedmiocie ustawy o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego. Oczywiście jesteśmy, odnosząc się do wypowiedzi mojej poprzedniczki, w pełni popieramy przedmiotowy przedmiotowe przedłużenie w przekonaniu, że jest to dobra zmiana kodeksu postępowania cywilnego, która poprawi sytuację wielu osób. Jeżeli chodzi o tę ustawę, to składa się ona z trzech przepisów, przy czym w zasadzie 2 ostatnie mają charakter rozstrzygający o właściwości w momencie wejścia przedłużenia ustawy w stosunku do pierwotnej treści tego, tego przedłużenia. Jest w zasadzie 1 zmiana dostosowująca przedmiotową zmianę do siatki pojęciowej, jaką posługujemy się w kodeksie postępowania cywilnego. I zmiana ostatnia dotycząca trzeciego artykułu dotyczy wydłużenia czasu wejścia w życie ustawy z 14 na 30 dni.
Jeżeli chodzi o przedmiotową ustawę, która zasadniczo dotyczy zmiany artykułu 477 z kodeksu cywilnego, Jeżeli chodzi o, spojrzymy na przepis z artykułu 477, jest tam sporo odnośników, które pokazują, jak rozbudowana jest grupa przepisów, która dotyczy postępowań przed organami tak zwanymi rentowymi. Jeżeli chodzi o tę ustawę z druku 311, 317, to należy zwrócić uwagę, że zmiany te dotykają bardzo delikatnego obszaru jakim są decyzje organów rentowych, które tak naprawdę determinują sytuację osób najsłabszych, najbardziej potrzebujących I z tego powodu po prostu wszelka próba, wszelkie działanie, które będzie zmierzało do poprawienia ich sytuacji, zasługuje na, zasługuje na uznanie. Jeżeli chodzi o tę grupę osób, to w tej grupie osób na pewno mieszczą się ubezpieczeni, świadczeniobiorcy, podatnicy składek, niekiedy osoby 3., a w skrajnych przypadkach nawet ta sytuacja może dotykać spadkobierców. Nie ulega wątpliwości, proszę państwa, jest to ta część naszego społeczeństwa, nad którą sytuacją należy się pochylić I zadbać, żeby w największym stopniu, największy I możliwy sposób zabezpieczyć ich ich interesy. Zwykle zdarzenia losowe spowodowały, że znajdują się w takiej sytuacji I to nie powinno uchodzić naszej uwadze.
Obserwacja życia dostarcza licznych dowodów na to, iż ochrona osób stykających się z organami rentowymi jest niewystarczająca. Jesteśmy zatem jako parlament zobowiązani do podejmowania starań dla... I czynności, które dają prawdopodobieństwo poprawy ich sytuacji. I tu nieobce, ja się mogę, mogę dyskutować, czy to jest doskonałe rozwiązanie, które na pewno w stu procentach zaowocuje, przyniesie te cele, zrealizuje te cele, które po prostu zakładamy przed projektowaną zmianą, ale nieobcej. Zawsze przed oczami gdzieś tkwi mi zdanie wypowiadane przez kiedyś przez Aleksandra Woltera, lecz lepiej powiedzieć cokolwiek niż nic nie powiedzieć.
Lepiej zrobić cokolwiek niż nic nie powiedzieć. Jeżeli nic nie zrobimy, to na pewno będzie tak, jak było do tej pory I chyba nie o to chodzi. Jesteśmy zatem zobowiązani do podejmowania działań, które będą chronić najsłabszych, najpotrzebujących. I mnie wydaje się, że ta zmiana niewątpliwie na pewno nie pogorszy sytuacji osób ciągniętych w orbitę relacji z organami rentowymi. Przedmiotowa ustawa włącza w postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych sądy powszechne.
Propozycja zaangażowania Sądu Powszechnego w sprawy z zakresu ubezpieczeń jest przewidziana w tej ustawie w zakresie minimalnym, bo mówi tylko o wydawaniu decyzji z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organami rentowymi. Wydaje się zatem, że włączenie sądu w sprawę z tego typu, czyli dołożenie tak zwanej kolejnej paru oczu, która będzie patrzyła, obserwowała, oceniała sytuacje zaistniałe na styku z organami rentowymi, będzie sprzyjać rzetelnemu rozpatrywaniu spraw wobec zainteresowanych podmiotów. Zmiany w odniesieniu do organów rentowych, również w moim przekonaniu, będą miały charakter prewencyjny I motywacyjny. Będą ich skłaniały I zmuszały do tego, żeby w sposób rzetelny rozpatrywać sytuację podmiotów, które stają się stroną relacji z organem rentowym. Mając świadomość udziału sądu jestem przekonany, że interes podmiotu, podmiotów wciągniętych w orbitę organów rentowych niewątpliwie się poprawi I są to te okoliczności I przesłanki, które przemawiają za przyjęciem przedmiotowego aktu prawnego, stąd Klub Obywatelski Koalicji Obywatelskiej ten projekt w pełni popiera.
Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, przywitajmy mieszkańców powiatu olkuskiego z radnymi Anną Kwaśniewską I Romanem Kwaśniewskim, którzy przybyli na zaproszenie pani poseł Aleksandry Kod. Witamy bardzo serdecznie. I poproszę teraz pana posła Grzegorza Lorka o przedstawienie stanowiska klubu parlamentarnego Prawo I Sprawiedliwość.
Grzegorz Lorek
Szanowny panie marszałku panie ministrze wysoka izbo dopiero pod sam koniec istnienia drugiej rzeczypospolitej na mocy ustawy z dnia 28 lipca 1939 r prawo o sądach ubezpieczeń społecznych powołano do życia odrębny pion Sądownictwa Szczególnego, Sądy Okręgowe Ubezpieczeń Społecznych oraz Trybunał Ubezpieczeń Społecznych jako 2. Instancja. Choć formalnie miały one status niezawisłych sądów, wybuch drugiej wojny światowej uniemożliwił ich faktyczne uruchomienie przed wrześniem 39 r. Czy obecna nowelizacja przewiduje tak istotne zmiany? Czy możemy ją porównać do reformy sądów bezpiecznych społecznych z 39 r?
Nie. A szkoda, gdyż z roku na rok ze względu na starzenie się społeczeństwa spraw będzie więcej. W 2000 e 25 r do sądów pracy I ubezpieczeń społecznych wpłynęło 17200 odwołań. Sądy pierwszej instancji wydały w tych sprawach 17400 wyroku, z czego ubezpieczeni wygrali w całości 4700 spraw, to jest 20, prawie 27 procent. Druk numer 30 11 nie jest deregulacją, ale też nie jest głęboką reformą Sądownictwa Ubezpieczeń Społecznych.
Projekt ma usprawnić rozpatrywanie według ustawodawcy spraw dotyczących bezpieczeń społecznych. Sądy mają w większej liczbie przypadków uchylić błędną decyzję I tu się zatrzymam. Ale czy nie będzie tak, że sądy będą korzystać z odsyłania tej decyzji do organu rentowego? Czy nie spowoduje to wydłużenia procesu wydania ostatecznej decyzji? Na te pytania dzisiaj nie umiemy odpowiedzieć, ale wątpliwości jest bardzo dużo.
Z tego względu uważamy, że projekt nie jest dostatecznie zredagowany I poprawny z tego względu, że nie daje gwarancji przyspieszenia I rozstrzygnięcia pozytywnych spraw. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Pan poseł Krzysztof Szczucki przedstawi stanowisko parlamentarnego klubu Rozwój Plus, ale nie widzę pana profesora. Pan poseł Jacek Tomczak przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe.
Jacek Tomczak
Panie marszałku, Wysoko Izo, proponowany w nowelizacji kierunek zmian należy ocenić bardzo pozytywnie. Projekt dotyczy sądowej kontroli decyzji organów rentowych, w tym ZUS I KRUS. Rozszerza o możliwość uchylenia przez sąd pierwszej instancji decyzji wydanej z rażącym naruszeniem przepisów postępowania I przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nowe przepisy obejmą także decyzje kończące postępowania bez pełnego rozstrzygnięcia I sądy sprawy oraz pozwolą sądowi uchylić decyzję I umorzyć postępowania przed organem rentowym I przed sądem, jeżeli zachodzą przesłanki umorzenia. Samo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie może zawsze zapewnić szybszego zakończenia sporu.
W dalszych pracach trzeba sprawdzić, czy proponowane rozwiązania wystarczająco zabezpieczają stronę przed takim scenariuszem. To kolejna bardzo istotna, aczkolwiek ograniczona nowelizacja. Jej przepisy mieszczą się na jednej stronie I spokojnie mogłyby stanowić część szerszego pakietu deregulacyjnego. Od Ministerstwa Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej oczekujemy jednak także podjęcia spraw o szerszym znaczeniu dla codziennego funkcjonowania polskich przedsiębiorców. W mojej ocenie szczególne potrzebne są dalsze uproszczenia w prawie pracy, ograniczenie formalności związane z zatrudnieniem, uproszczenie dokumentacji pracowniczej czy szersze wykorzystanie komunikacji elektronicznej pomiędzy pracownikiem a pracodawcą.
W tych obszarach jest miejsce na zmiany, które odczują zarówno przedsiębiorcy, jak I pracownicy. Klub PSL popiera dalsze procedowanie tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.
Piotr Zgorzelski
Dziękuję. Pan poseł Tadeusz Tomaszewski przedstawi stanowisko klubu Lewica.
Tadeusz Tomaszewski
Panie marszałku, Wysoki Sejmie, szanowny panie ministrze. Ta rządowa nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego ma na celu po 1. Przyspieszenie końcowego załatwiania sprawy w zakresie ubezpieczeń społecznych, zainicjowanej przed organem rentowym, następnie kontynuowanej przed sądem w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji organu rentowego. Po 2., zmotywowanie organu rentowego do przestrzegania regulujących postępowanie przed tym organem. Po 3., dostosowanie rozstrzygnięć możliwych do wydania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych do aktualnego katalogu decyzji organu rentowego, które mogą być zaskarżone w postępowaniu.
Fakultatywny charakter projektowanej regulacji ma za zadanie zapewnić Sądom powszechnym większą elastyczność działania, natomiast od strony organu rentowego będzie pełnić rolę środka mobilizującego do zwiększenia staranności w prowadzeniu postępowania administracyjnego. Tym sposobem wzmocniona zostanie ochrona praw procesowych jednostki przysługujących w toku postępowania przed organem rentowym. Kierunek zmian klub parlamentarny w pełni akceptuje I chcę powiedzieć w nawiązaniu do słów poprzednika właśnie, że resort pracy I polityki społecznej rodziny właściwie na każdym posiedzeniu ostatnio przedstawia projekty deregulacyjne. Na ostatnim posiedzeniu pan minister Gajewski prezentował ustawę o umorzeniu należności wobec ZUS powstałych przed 1 stycznia 1099 r. Wcześniej rozważaliśmy właśnie relacje między pracodawcą a pracownikiem, wprowadzając tą możliwość elektronicznego porozumiewania się I szereg innych zmian.
Wobec powyższego te działania są konsekwentne. Ktoś myśli, że można by było od razu wszystkie razem w pakiecie, ale myślę, że coś co jest dobrze przemyślane, ma społeczną akceptację, pochodzi również w trakcie procesu, przeprowadzono konsultacje społeczne, myślę, że w tej izbie jest przyjmowane ze zrozumieniem, dlatego też klub parlamentarny lewicy opowiada się za przyjęciem tej deregulacji przedstawionej przez rząd. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Pan poseł Witold Tumanowicz przedstawi stanowisko klubu parlamentarnego Konfederacja.
Witold Tumanowicz
Panie marszałku, wysoka izbo. W pierwszym czytaniu popieraliśmy kierunek tego projektu I nadal będziemy go popierać. Chodzi o prostszą zasadę, jeżeli organ rentowy rażąco naroszył przepisy przy wykonywaniu decyzji, sąd pierwszej instancji powinien mieć możliwość uchylenia tej decyzji I odesłania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W obrazach komisji warto zwrócić uwagę na jedną zmianę. Sąd odsyłając sprawę wskaże okoliczności, które organ rentowy będzie musiał wziąć pod uwagę.
To ważne, bo sprawa nie powinna wracać do ZUS-u tylko po to, żeby po kilku miesiącach obywatel dostał kolejną decyzję obarczoną tym samym uchybieniem. I właśnie praktyka będzie tutaj najważniejsza. Nowe przepisy mają skrócić postępowania, a nie stworzyć sytuację, w której sprawa będzie krążyć między ZUS-em a sądem. Takie ryzyko było zresztą podnoszone podczas prac nad projektem. Jeśli sąd stwierdzi rażące na naruszenie procedury I wskaże, co należy poprawić, organ rentowy powinien te błędy rzeczywiście usunąć.
Obywatel nie może ponosić kosztów tego, że urząd po raz kolejny źle prowadzi tę samą sprawę. Projekt wzmacnia pozycję obywatela w sporze z organem rentowym. Teraz trzeba dopilnować tylko, żeby nowe przepisy rzeczywiście dyscyplinowały organy do rzetelnego prowadzenia postępowań, a nie tylko dodawały kolejny etap w wieloletnim sporze z ZUS-em. Dziękuję.
Kamil Wnuk
Panie marszałku, wysoka izbo, drodzy rodacy. Ta ustawa to jest przykład deregulacji, która ma bardzo konkretny wymiar dla obywatela. Projekt dotyczy spraw zakresu ubezpieczeń społecznych, a więc spraw dotyczących między nimi emerytur, rent, zasiłków czy obowiązku opłacania składek ZUS-owskich. Dzisiaj w sytuacji, gdy organ rentowy wyda wadliwą decyzję, możliwości sądu pierwszej instancji w zakresie jej uchylenia są bardzo ograniczone. W efekcie obywatel mógł być zmuszony do prowadzenia długiego postępowania sądowego, a ta ustawa po prostu dereguluje tą tą kwestię.
Z punktu widzenia obywatela najważniejsze jest to, aby sprawa została rozstrzygnięta prawidłowo, ale także możliwe szybko. Dlatego to dobra ustawa I Polska 2000 e e 50 popiera projekt tej ustawy. Dziękuję.
Speaker 172
Dziękuję. Pan poseł Jarosław Zachaiko, jasne. Pana posła Sachajko zaskoczył pan poseł Kempnów.
Tak, po prostu. Przed
Jarosław Sachajko
Okej. Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Ten projekt dotyczy sprawy, która dla wielu obywateli często znaczy bardzo dużo.
Jest to zwykłe techniczne przyspieszenie. Chodzi przecież o emerytury I renty I inne świadczenia, więc pieniądze od których niejednokrotnie zależy codzienne życie człowieka. Projekt daje sądowi szerszą możliwość uchylenia decyzji organu rentowego, jeżeli została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania I przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sam kierunek jest zrozumiały, jeżeli ZUS czy KRUS przeprowadził postępowanie wadliwie, nie zebrał wszystkich odpowiednich dokumentów, nie rozstrzygnął sprawy prawidłowo, sąd nie powinien zawsze wykonywać za organ jeszcze raz tej pracy. Dobrze również, że sąd ma wskazać jakie okoliczności organ musi wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Ale właśnie tutaj pojawia się najpoważniejsze zagrożenie. Obywatel składa wniosek, czeka na decyzję ZUS-u czy KRUS-u, dostaje decyzję wadliwą, odwołuje się do sądu, czeka kolejnych kilka, kilkanaście miesięcy, sąd stwierdza rażące naruszanie procedury I co się dzieje dalej? Sprawa wraca do tego samego organu I odbywa, no obywatel dalej czeka. Jeżeli ZUS ponownie wyda wadliwą decyzję, może powstać taki prawniczy ping-pong, ZUS, sąd, ZUS I ponowne rozpatrzenie przez sąd. Dlatego bardzo istotne jest, że w projekcie jest napisane, że sąd może, ale nie musi uchylić decyzji, sędzia zachowuje więc możliwość oceny czy odesłanie sprawy rzeczywiście służy obywatelowi.
Rozsądne jest również wyłączenie z tego mechanizmu decyzji dotyczących pierwszego ustalanie prawa doświadczenia. Człowiek, który który który po raz 1. Czeka na rentę czy emeryturę nie powinien być bez potrzeby odsyłany na kolejną rundę postępowania. Ale jeżeli rzeczywistym celem jest zmniejszenie tych okresów czekania, czyli przyspieszenie postępowań to brakuje jednego bardzo konkretnego rozwiązania, czyli brakuje zabitego terminu ile sąd daje ZUS-owi czy KRUS-owi czasu na rozpatrzenie no tej sprawy, tych uwag sądu I myślę, że to powinno być dołożone. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, na galerii mamy wyjątkowego gościa, to pan Tomasz Bartczak prezes związku Polaków w Melbourne, organizator obozów językowych dla młodej polonii w ośrodku Polonia Camp, który przybył na zaproszenie komisji łączności z Polakami za granicą, a w sposób szczególny pana posła Marka Rząsy. Witamy pana bardzo serdecznie. I proszę przystępujemy do pytań. Jako 1.
Głos zabierze pan poseł Witold Tumanowicz, 1 minuta.
Witold Tumanowicz
Panie marszałku, wysoka izbo. Mam pytanie co w sytuacji, gdy spór przedłuża się z powodu błędów organu rentowego, a przedsiębiorcy w tym czasie rosną odsetki, W jaki sposób przedsiębiorca będzie chroniony przed finansowymi skutkami takich błędów? Dziękuję.
Pani poseł Liwia Czechak.
Lidia Czechak
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, ja mam 2 pytania. W uzasadnienie wskazuje się, że średni czas rozpoznania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych w pierwszej instancji wzrósł w latach 2 18, 23 z 8.8 do 12.8 miesiąca w sądach okręgowych, a NIK jako główną przyczynę wskazywał problemy organizacyjne I kadrowe sądownictwa. Mam więc pytanie, dlaczego rząd koncentruje się tylko na zmianach proceduralnych, zamiast równolegle przedstawić konkretne działania kadrowe I organizacyjne, które rzeczywiście skrócą czas oczekiwania obywateli na to rozstrzygnięcie. I 2. Projekt, rozszerza możliwość uchylania przez sąd wadliwych decyzji ZUD I kierowania spraw do ponownego rozpoznania.
Jak rząd zamierza zagwarantować, że w praktyce nie doprowadzi to, tak jak mówił przed chwileczką pan poseł Sachauiko, do takiego ping-ponga między sądem a ZUS-em I jeszcze dłuższego oczekiwania ubezpieczonych na ostateczną decyzję, szczególnie że sprawy są niezwykle ważne, to emerytury, renty, zasiłki I składki. Dziękuję.
Można prosić panią profesor?
Piotr Zgorzelski
Przepraszam, pani poseł pozwoli. Uczniowie ze Szkoły Podstawowej nr 3 z Tomaszowa Lubelskiego przybyli do nas na zaproszenie pana posła Tomasza Zielińskiego. Witamy bardzo serdecznie I prosimy panią poseł.
Barbara Bartuś
Dziękuję. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. My tutaj mówimy o działaniach deregulacyjnych rządów I o zmianie jednego paragrafu w przypisie artykułu 477 ze znaczkiem 14, paragrafu 2 ze znaczkiem 1. I ten paragraf był wprowadzony w listopadzie 2000 dziewiętnastego roku. Nie mam, nie mówimy tu o jakichś zmianach dużych I bardzo się cieszę, że rząd nic nie grzebał przy paragrafie drugim, który mówi, że w przypadku uwzględnienia odwołania sąd zmienia w całości lub w części zaskarżoną decyzję organu rentowego lub zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności lub decyzją tego zespołu orzeka co do istoty sprawy.
Bardzo ważne, że ten przepis zostaje. Ale proszę mi powiedzieć, bo uzasadnienie tej ustawy zaprzecza temu, co jest. Wprowadzacie państwo to słowo może, bo dzień, na dzień dzisiejszy jest jednoznaczny ten paragraf 2 ze znaczkiem jednym, wprowadzacie może. I proszę mi powiedzieć, jakie decyzje organów rentowych dotąd nie były uwzględniane w tym przepisie, a teraz mogą być I ile takich orzeczeń z tego przepisu dotąd było realizowane, co to tak naprawdę zmieni, bo uzasadnienie jest
sprzeczne też
przez Dobrze, to może
tak być.
Dziękuję bardzo.
Małgorzata Pępek
Panie marszałku, wysoka izbo. Sądy zyskają wreszcie elastyczne narzędzia I będą mogły kończyć sprawy szybciej, marnowania czasu, na wielomiesięczne nadrabianie braków dowodowych czy uchybień po administracji. To mądra deregulacja, która porządkuje relacje na linii obywatel-urząd-sąd, podnosi gwarancje procesowe ubezpieczonych I realnie skraca drogę do sprawiedliwości. Chciałam zapytać, jak resort rozumie przesłankę rażącego naruszania przepisów o postępowaniu przed organem rentowym w projektowanym artykule 477 paragraf 2 kodeksu postępowania cywilnego. I jeszcze jakie kryteria mają w praktyce wyznaczyć granicę między rażącym naruszaniem, które uzasadnia uchylenie decyzji, a zwykłym uchybieniem proceduralnym, tak aby nowe uprawnienie sądu nie prowadziło do nadmiernej uznaniowości.
Pan poseł Grzegorz Lorek.
Grzegorz Lorek
Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Właśnie, to jest bardzo dobra, bardzo dobre zagadnienie. Co to znaczy według pana ministra rażące naruszenie? Czym miałoby się rozszerzająco sądy zajmować poza tym, czym się już zajmują? Mam prośbę o ten katalog, żeby pan go przybliżył.
I czy planują państwo no większą niż tą techniczną, no tak można byłoby określić, reformę Sądu Ubezpieczeń Społecznych. Dziękuję.
Pani poseł Bożena Lisowska.
Bożena Lisowska
Panie marszałku, wysoki Sejmie. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych toczą się w polskich sądach coraz dłużej, a każda wadliwa decyzja organu rentowego wydłuża drogę do prawomocnego rozstrzygnięcia. Procedowany rządowy projekt nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego daje sądowi pierwszej instancji nowe narzędzie. Sąd będzie mógł uchylić decyzję wydaną z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym I przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczowe jest w tym rozwiązaniu, że skorzystają z niego nie tylko ubezpieczeni, ale także płatnicy składek, osoby 3.
I następcy prawni. Szanowni państwo, sąd wskaże organowi rentowemu okoliczności, które organ uwzględni przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. To zmniejsza ryzyko powtórzenia tej samej wady. Jakie zabezpieczenia przewidziano w artykule 477 by nieostre pojęcie raszącego naruszenia przepisów o postępowaniu przed organem rentowym nie było różnie oceniane przez sądy.
Klaudia Jachira
Panie marszałku, wysoka izbo. Każdy kto kiedykolwiek starał się z tak wielką machiną jaką jest ZUS wie jakie to trudne. A sprawa sprawiedliwego, prostszego I szybszego rozstrzygnięcia sporów z ZUS-em na drodze sądowej jest niezwykle ważna. Pamiętajmy, że ZUS to trudny przeciwnik. Zaprawiony w boju, z każdej strony chroniony przepisami, kuty na 4 nogi.
W starciu ze zestresowanym obywatelem czy obywatelką może wydawać się nie do pokonania. Dlatego tak ważna jest ta nowelizacja, która daje szansę na usprawnienie postępowań sądowych I na szybszą korektę korektę błędnych decyzji ZUS-u, bo przecież aparat państwa powinien być dla ludzi a nie na odwrót wierzę że dzięki tej ustawie więcej osób otrzyma należność
Świadczenia po prostu szybciej I dla nich to nie będzie tylko zmiana proceduralna, ale realna szansa na lepsze życie. Dzięki za tę nowelizację.
Pan poseł Jarosław Szachajko.
Jarosław Sachajko
Panie marszałku, wysoka izbo. Tak dziwnie słyszeć 00Z ust pani poseł Jachiry, że ona wierzy, no ale chyba tyle pozostaje, bo widocznie nie ma zaufania do tego rządu, tylko musi wierzyć. Ale okej. Idąc do, do pytania, jeżeli ZUS albo KRUS wydaje decyzję z rażącym naruszeniem procedury, sąd powinien mieć możliwość jej uchylenia. I właśnie to przewiduje ten projekt.
Problem zaczyna się jednak później, gdy obywatel czeka na decyzję organu, potem rozpoznaje to sąd, odwołuje się do ZUS-u albo KRUS-u. Czy zamiast kończyć sprawę można, właściwie może się rozpocząć ta runda odsyłania w tamtą I z powrotem. Czy zastanawiali się państwo nad tą kwestią jak zrobić żeby realnie te sprawy działały szybciej, żeby unikać takiego prawnego ping-ponga. Dziękuję.
Piotr Zgorzelski
Bardzo dziękuję. Zapraszam pana ministra Sebastiana Gajewskiego, Podsekretarza stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej.
Sebastian Gajewski
Szanowny panie marszałku, panie posłanki, panowie posłowie. Ten projekt ustawy o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego, nad którym pochyla się teraz wysoka izba, to projekt deregulacyjny. Przypominam o tym dlatego, że część z pań posłanek I panów posłów z Prawa I Sprawiedliwości pytała o to, dlaczego ten projekt dotyczy wyłącznie tej jednej kwestii, dlaczego nie możemy go porównać z na przykład z reformą sądów ubezpieczeń społecznych, która została przeprowadzona w trzydziestym dziewiątym roku.
Panu posłowi Grzegorzowi Lorkowi mogę powiedzieć, że nie możemy tej reformy porównać, tej zmiany, którą państwo procedujecie ani z reformą sądów ubezpieczeń społecznych z trzydziestego dziewiątego roku, ani z tą z siedemdziesiątego piątego roku. Dlaczego? Dlatego, że jest to zmiana deregulacyjna, a zatem zmiana drobna, która ma wpłynąć na zmniejszenie obciążeń biurokratycznych po stronie obywateli, na przyspieszenie załatwiania ich spraw w jakimś wąskim obszarze. I taką ideę tutaj zresztą zgodnie z propozycją strony społecznej zgłoszoną w ramach inicjatywy sprawdzamy, realizujemy. Jakie problemy chcemy rozwiązać tym projektem ustawy?
Po 1. Niską jakość proceduralną postępowania przed organami rentowymi, w szczególności wtedy, kiedy trzeba przeprowadzić rozbudowane postępowanie dowodowe. Takie postępowania dowodowe, trochę wbrew temu, co część państwa mówiła, nie są prowadzone w sprawach, w sprawach świadczeniowych. Większość tych spraw, których dotyczy przepisy, nad którym państwo się w tej chwili pochylacie, to nie będą sprawy o emeryturę, to nie będą sprawy o rentę rodzinną czy rentę z tytułu niezdolności do pracy. To będą sprawy z obszaru dochodowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a to jest właśnie ten obszar, inaczej niż pan poseł Grzegorz Lorek mówił, w którym z roku na rok wzrasta nam liczba spraw.
Jeżeli porównamy sobie historycznie, ile było spraw z obszaru dochodowego, na przykład kilkadziesiąt lat temu, w tym momencie, kiedy te przepisy kodeksu postępowania cywilnego powstawały, ile ich jest dzisiaj, to ta różnica jest rażąca, bo dzisiaj to jest prawie pół na pół. Jakie to będą sprawy, które dzisiaj nie są objęte artykułem 477 ze znaczkiem 14, paragraf 2 ze znaczkiem 1. O to pyta pani poseł Barbara Bartosz. I to się odnosi do tego, czym przed chwilą mówiłem. Przede wszystkim będą to sprawy, gdzie stronom nie jest ubezpieczony, bo ten przepis mówił wyraźnie o ubezpieczonym.
Będą to sprawy, gdzie stronom decyzji jest płatnik składek, gdzie stronom decyzji jest następca prawny, gdzie stronom decyzji jest osoba 3.. Będą to więc przede wszystkim te sprawy dochodowe, a zatem na przykład o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym, o przekwalifikowaniu o z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych. Będą to sprawy o ustalenie wysokości podstawy wymiaru, będą to niektóre sprawy z obszaru świadczeniowego, ale inne niż przyznające emerytury I renty, na przykład będą to decyzje ustalające ustawodawstwo, ustalające ustawodawstwo, ustawodawstwo właściwe. Te wszystkie sprawy dzisiaj ze względu na to ograniczenie podmiotowe, to znaczy, że stronom może być tylko ubezpieczony I przedmiotowe, że mogą one dotyczyć wyłącznie ustalenia zobowiązania, wymiaru tego zobowiązania lub cofnięcia prawa do świadczenia, one to tym przepisem nie są objęte. Ale cieszę się, że pani poseł zwróciła uwagę na ten przepis wprowadzony przez państwa w 2000 dziewiętnastym roku, bo to jest bardzo dobre rozwiązanie I my idziemy w kierunku wyznaczonym przez ten przepis.
To znaczy to rozwiązanie wprowadzone przez was w 2000 dziewiętnastym roku w tym obszarze, którego dotyczyło się, sprawdziło, nie było nadużywane przez sądy. Ja mogę... Zwrócę się do Ministra Sprawiedliwości o przedstawienie szczegółowych danych liczbowych, ale tych rozstrzygnięć w na podstawie 477 ze znaczkiem 14, paragraf 2 ze znaczkiem 1 sądy wydawały mało I korzystały z tej kompetencji bardzo rozważnie. W takich sprawach, gdzie po prostu organ rentowy de facto nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego Sąd Ubezpieczeń Społecznych musiałby je przeprowadzić w całości. A jak wiemy I o to nam właśnie chodzi, przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego w warunkach postępowania sądowego jest po 1.
Bardziej kosztowne, a po 2. Bardziej długotrwałe niż w warunkach postępowania przed organem rentowym. Dotyczy to w szczególności tak zwanych multispraw, gdzie na przykład Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdza niepodleganie lub podleganie z innego tytułu kilkudziesięciu ubezpieczonych u jednego płatnika składek. I często zdarza się tak, I to nam mówiła strona społeczna, że świadków przesłuchano trzech, a następnie sąd musi się usłuchać kilkudziesięciu świadków. Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł tych świadków też przesłuchać I chcemy uniknąć właśnie takiej, chcemy uniknąć właśnie takiej sytuacji.
Po 2., tym celem, który nam przyświeca to jest przedłużający się, ograniczenie zjawiska przedłużającego się czasu końcowego załatwienia sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Te sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych załatwiane w postępowaniu sądowym, ich czas załatwiania, on się przedłuża. To jest w latach 2 18, 2 23 na poziomie sądów rejonowych, tam gdzie one orzekają w pierwszej instancji, jest ze średnio prawie 11 miesięcy do trzynastu. W sądach okręgowych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym to jest blisko dziewięciu miesięcy do blisko trzynastu miesięcy. Jednym z powodów jest właśnie konieczność uzupełniania przez sądy ubezpieczeń społecznych postępowania dowodowego, które mógł przeprowadzić Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ale go nie przeprowadził.
Część z państwa I za te pytania bardzo dziękuję zwraca uwagę na na to, czy nie powstanie ryzyko, że sądy będą po 1. Nadużywać tej kompetencji, którą wprowadzamy, czyli stwierdzać rażące naruszenie przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, uchylać decyzję, przekazywać do ponownego rozpoznania, a organ rentowy zrobi to samo, co robił do tej pory. I wydaje się, że tego ryzyka nie ma. Z jakich przyczyn? Po 1.
Mamy doświadczenie. Dzisiaj sądy ubezpieczeń społecznych mogą wydawać wyroki kasatoryjne. Po 1. Sąd pierwszej instancji może uchylić zaskarżoną decyzję wtedy, kiedy właśnie stwierdzi dziś rażące naruszenie przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, ale tylko w sprawach tam, gdzie stronom jest ubezpieczony I tylko wówczas, kiedy dotyczy to ustalenia zobowiązania, wymiaru tego zobowiązania I cofnięcia prawa doświadczenia. I co się okazuje?
Sądy nie nadużywają. Sądy stosują rozważnie, a będą to te same sądy. Tak samo jest z kompetencją sądu drugiej instancji, który już dzisiaj może uchylić wyrok Sądu Ubezpieczeń Społecznych pierwszej instancji, uchylić decyzję organu rentowego I przekazać całą sprawę do ponownego rozpoznania. Czy sądy drugiej instancji często z tej kompetencji korzystają? Nie często.
Korzystają wtedy, kiedy widzą, że te naruszenia prawa procesowego są tak istotne, że sprawę trzeba po prostu wyjaśnić od zera, od początku. I to doświadczenie pozwala nam sądzić, że ta kompetencja nie będzie przez sądy nadużywana. Ale jak uniknąć, jakie są zabezpieczenia, żeby uniknąć z tego, tego ryzyka, tego ping-ponga między sądem a organem rentowym, między sądem na przykład czy I Zakładem Ubezpieczeń Społecznych? O to pytał chociażby pan poseł Sachajko, na to zwracał uwagę również pan poseł Lorek. To jest ważna kwestia.
Mamy ograniczenia, które są wpisane w ten przepis. Po 1., ta kompetencja sądu ma charakter fakultatywny. Sąd może uchylić. I nie sądzę, żeby się znalazł taki sąd, który po tym, jak po raz kolejny trafi do niego decyzja co do istoty taka sama, zdecydował się raz jeszcze ją uchylić, a nie rozstrzygnął sprawę merytorycznie. Bo pamiętajmy, że w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych mamy model reformatoryjny.
Zasadą jest orzekanie merytoryczne. Po 2. Mamy przesłankę rażącego naruszenia prawa. Ja bardzo dziękuję za te pytania dotyczące pojęcia rażącego naruszenia prawa. O to pytała pani poseł pępek, ale też pytała o to pani posłanka Bożena Lisowska.
To nie jest przesłanka uznaniowa. To nie jest przesłanka niedookreślona. Dlaczego? Dlatego, że ona po 1. Już jest w kodeksie postępowania cywilnego w sprawach, w przepisach o postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Ona już ma swoje znaczenie utrwalone w orzecznictwie. Po 2. Ona nawiązuje do kategorii rażącego naruszenia prawa, które funkcjonuje od kilkudziesięciu lat w kodeksie postępowania administracyjnego. Rażące naruszenie prawa to jest po 1. Naruszenie prawa, które jest oczywiste, które jest widoczne na 1.
Rzut oka, które nie jest wynikiem jakiejś jakiejś oceny interpretacyjnej, że można tak, a można inaczej, tylko po prostu na 1. Rzut oka widać, że to naruszenie prawa procesowego nastąpiło, ale po 2. Jest to też naruszenie podstawowych zasad prowadzenia wyjaśniającego, podstawowych zasad prowadzenia postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Innymi słowy, to są takie sytuacje, kiedy na przykład Sąd Ubezpieczeń Społecznych będzie widział. Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien przeprowadzić dowód ze świadka nie przeprowadził żadnego świadka albo powinien przesłuchać 30 osób przesłuchał jedną osobę I to jeszcze
Średnio wiarygodną, nie ocenił zeznań w uzasadnieniu decyzji. To o ta, o takie przypadki chodzi I w mojej ocenie mamy w ten przepis wpisane takie bezpieczniki, które chronią przed tym ping-pongiem. Ale jest jeszcze 3. Bezpiecznik I dziękuję posłowi Tumanowiczowi za zwrócenie na niego uwagi. Sąd nie tylko uchyli z powodu rażącego naruszenia przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, ale sąd też musi wskazać okoliczności, które organ ma wziąć pod uwagę.
Czyli Sąd Ubezpieczeń Społecznych wskaże w uzasadnieniu, co organ rentowy ma jeszcze wyjaśnić, jakie dowody ma przeprowadzić, jakich błędów ma unikać, do jakiej oceny ma go doprowadzić to ponowne postępowanie przed organem rentowym. Bardzo dziękuję za pytania, które dotyczą tego, co się będzie działo dalej przed organem rentowym po uchyleniu zaskarżonej decyzji I przekazaniu sprawę do ponownego rozpoznania. Pytaliście państwo o terminy. Pan poseł Sachajko sugerował, żeby wpisać to do tej nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego. Pytaliście państwo co z załatwieniem sprawy dalej.
My nie dotykamy samej regulacji postępowania przed organem rentowym. To jest postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe, czy to są inne postępowania w sferze ubezpieczeń społecznych. Tam obowiązują terminy, w związku z czym, jeśli mamy na przykład postępowanie I sprawa będzie sprawą o świadczenie emerytalno-rentowe, no to obowiązuje termin z ustawy o emeryturach I rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a zatem 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnych do załatwienia sprawy. Jeśli ten termin będzie przekroczony, tutaj zawsze strona, czy jest to świadczeniobiorca, czy jest to ubezpieczony, może wnieść skargę do sądu, to tak zwane odwołanie od bezczynności, jeżeli postępowanie przekracza 2 miesiące I narusza termin I tego I tego dochodzić. My zakładamy, że ze względu na to, że będzie uzasadnienie sądu, że będą wskazane okoliczności, które organ musi wziąć pod uwagę, to to postępowanie będzie się toczyło przed organem rentowym już względnie szybko, bo organ będzie wiedział, co ma, co ma zrobić.
Natomiast terminów nie dotykamy, te terminy są dokładnie takie same jak w, jak dzisiaj ma to miejsce w różnych postępowaniach w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, które toczą się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych I innych, I przed innymi organami rentowymi. Mam nadzieję, że te wyjaśnienia skłonią państwa do poparcia tych rozwiązań, w szczególności, że pan poseł Lorek odwoływał się do ustawy z trzydziestego dziewiątego roku prawo o Sądach Ubezpieczeń Społecznych. I skoro pan poseł się do tego, do tej ustawy odwoływał, to zachęcam do lektury artykułu 315 paragraf 1 tej ustawy, gdzie mamy właśnie kompetencje Sądu Ubezpieczeń Społecznych do wydawania wyroków kasatoryjnych, między innymi w takich przypadkach, o których my mówimy. Tamta kompetencja była szersza, ale tam przede wszystkim chodziło o to, że nie przeprowadzono wystarczająco do wystarczającej liczby dowodów albo przeprowadzono je nieprawidłowo. Więc nawiązujemy do sprawdzonych wzorców historycznych I cieszę się, pan poseł te wzorce przywołał.
Kończąc, chciałbym zwrócić uwagę jeszcze na to, że ustawa ta nie ogranicza się do wprowadzenia kompetencji do wydawania wyroków kasatoryjnych w przypadkach rażącego naruszenia prawa. Równie istotne są te 2 pozostałe kompetencje, to znaczy kompetencja do wydawania wyroku kasatoryjnego wtedy, kiedy Sąd Ubezpieczeń Społecznych stwierdzi na etapie postępowania sądowego, że istnieją podstawy nie tylko do umorzenia postępowania sądowego, ale do umorzenia postępowania przed organem rentowym, czyli na przykład przed ZUS-em. Tu, żeby nie przedłużać całego postępowania, sąd będzie mógł umorzyć postępowanie sądowe, umorzyć postępowanie przed organem rentowym, nic do ZUS-u już nie wróci, sprawa zostanie zamknięta na etapie sądowym. I 2. Sprawa, ona jest równie istotna.
To jest kompetencja sądu do wydawania wyroków kasatoryjnych wtedy, kiedy organ rentowy wydaje decyzję o charakterze procesowym, na przykład odmawia wszczęcia postępowania, umarza postępowania. Kiedyś, lata temu, jak te przepisy były tworzone, ZUS nie wydawał prawie takich decyzji w ogóle, lata 80.. Dzisiaj wydaje I Sąd Ubezpieczeń Społecznych, patrząc na literę kodeksu postępowania cywilnego, nie ma jak na to zareagować. Merytorycznie nie może rozstrzygnąć, bo nie wolno sądowi orzekać na wyłącznie na podstawie przepisów prawa procesowego, to powinien zareagować formalnie, ale nie może. W związku z czym sądy piszą takie rozstrzygnięcia typu, że zobowiązuje się do wszczęcia postępowania albo stwierdza, że no nie było podstaw do umorzenia, ale do takich rozstrzygnięć, do takich sentencji w dzisiejszych przepisach nie ma podstaw, a wydaje się, że prawo procesowe powinno nadąża...
Prawo procesowe, to sądowe powinno nadążać za prawem procesowym administracyjnym I za prawem materialnym I przewidywać możliwość adekwatnego reagowania przez sąd na wszelkie, na wszelkie wadliwości, które zostały przez niego dostrzeżone w toku, w toku Sądowej Kontroli Adminstracji. Bo tak naprawdę I to 1 zdanie o Sądowej Kontroli Adminstracji, bo ten projekt jest właśnie o Sądowej Kontroli Adminstracji, która ma pełnić wszystkie funkcje, które są dla Sądowej Kontroli Administracji przewidziane. Nie tylko funkcję legalnościową, to znaczy doprowadzenia do tego, żeby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej poddane kontroli sądowej było zgodne z prawem, ale także funkcję motywacyjną, To znaczy zmotywowania organu administracji publicznej, w tym w przypadku organu rentowego ZUS-u, KRUS-u, zakładu emerytalno-rentowego przy MSWiA, biura emerytalnego, służby więziennej czy wojskowego biura emerytalnego do tego, żeby nie popełniał błędów na przyszłość, żeby przestrzegał wszystkich przepisów prawa. A jeśli jest tak jak dzisiaj, że Sąd Ubezpieczeń Społecznych w zasadzie poza dwoma wyjątkami nie może zareagować na wadliwości postępowania, które prowadzi organ rentowy I jak nawet je zaostrzeże, to musi po prostu ten organ zastąpić I wykonać za niego pracę, to ten organ nie jest zmotywowany do tego, żeby przestrzegać przepisy prawa procesowego. Ja pamiętam, jak chodziłem na wykłady z prawa ubezpieczeń społecznych na studiach, pani profesor nam mówiła, że przed ZUS-em kodeks postępowania administracyjnego się nie przyjął, więc chcemy spowodować, żeby ten kodeks postępowania administracyjnego I inne przepisy procesowe przyjęły, przyjęły się w większym stopniu.
Bardzo dziękuję I wnoszę o przyjęcie tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.
Monika Wielichowska
Bardzo dziękuję panie ministrze. Przejmuję prowadzenie obrad dzisiaj do godziny osiemnastej I jednocześnie zamykam dyskusję do trzeciego czytania projektu ustawy. Przystąpimy w bloku głosowań. A teraz przystępujemy do rozpatrzenia punktu dwudziestego drugiego porządku dziennego, sprawozdanie Komisji do spraw deregulacji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ewidencji ludności, druki numer 2996300 112. I proszę pana posła Waldemara Sługockiego o przedstawienie sprawozdania komisji.
Zapraszam panie pośle.
Waldemar Sługocki
Pani Marszałek, panie Ministrze, panie I panowie posłowie. W imieniu Komisji do Spraw do Regulacji mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ewidencji ludności, druk nr 29 96. Szanowni państwo, druk ma charakter ewidentnie techniczny. Jest to druk, który wychodzi naprzeciw oczekiwaniom konsumentów I ma ułatwić funkcjonowanie ubezpieczycieli, ale także jest wyjściem naprzeciw podmiotom zajmującym się ubezpieczaniem osób fizycznych. Polega przede wszystkim na tym, iż dotychczas zakłady ubezpieczeń społecznych niestety nie miały możliwości automatycznego dostępu do aktualnych danych osobowych, takich jak chociażby seria, numer czy ta data ważności dowodu osobistego klientów właśnie danej firmy ubezpieczeniowej.
W praktyce oznaczało to konieczność wykonywania przez ubezpieczycieli I klientów dodatkowych działań, polegających właśnie na aktualizacji danych, potwierdzaniu ich ważności czy nawiązywaniu kontaktu z agentami ubezpieczeniowymi. No oczywiście wiązało to się z opiecałością, długotrwałą