Komisja Polityki Senioralnej (PSN)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Komisja Polityki Senioralnej (PSN) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsSpeaker 1
dla
Mazowieckiego w dziedzinie pielęgniarstwa I opieki paliatywnej. Dziękuję bardzo. Pani Bożena Tomik, kierownik medyczny Archidiecezjalnego Zespołu Domowej Opieki Paliatywnej. Mamy naprawdę taką szeroką reprezentację państwa, którzy, którzy pracują w tej, w tym obszarze. Bardzo się cieszę.
Jest z nami również pani Anna Kaptacz, członek Polskiego Towarzystwa Opieki Paliatywnej z Częstochowy. Dziękuję pani Anno za obecność I muszę powiedzieć, że bardzo pozytywną rekomendację tutaj miała pani poseł Lidia Pużyńska, przewodnicząca Podkomisji Stałej do spraw problemów seniorów z obszarów wiejskich. Witam panią serdecznie. Jest również z nami pani Krystyna Lewkowicz, stały doradca komisji, nasz ekspert. Jest pan Zbigniew Tomczak, przewodniczący obywatelskiego parlamentu seniorów I Stowarzyszenia Alzheimerowskiego.
Jest również pani Barbara Ruszkowska-Gębka, członek zarządu głównego Polskiego Związku Emerytów I Rencistów. I proszę państwa, zaproszonych gości na chwilę obecną to już wszyscy. A zatem, drodzy państwo, przejdziemy do porządku dziennego. Wszyscy państwo otrzymaliście zawiadomienie o posiedzeniu. Czy są pytania państwa posłów do porządku dziennego?
Nikt pytań nie zgłasza, zatem stwierdzam przyjęcie porządku dziennego, a w porządku mamy rozpatrzenie informacji najwyższej izby kontroli o wynikach kontroli opieka paliatywna I hospicyjna, finansowana ze środków publicznych. Będzie referować, no właśnie, pani minister. Czy pani, czy pan Konrad Kostępski zechce? Przepraszam, ojej, najwyższa izba kontroli. Ja przepraszam, przepraszam najmocniej.
Jednak tutaj ranga I funkcja ministra. Pani minister jest zaskoczona. Jasne. Ja wiem,
Marzena Okła-Drewnowicz
to jest takie... Rozumiemy, oczywiście. Natomiast też zwykle mnie nie, nie ma na tego typu posiedzeniach, ale po prostu
Marzena Okła-Drewnowicz
Ja bardzo dziękuję, ale rzeczywiście opieka paliatywna to jest też obszar, który jak gdyby wchodzi do nas teraz pod bieżącą pracę bardzo mocno I chcieliśmy w oparciu o państwa też wyniki kontroli przygotować się do działań. Dziękuję.
Speaker 1
Jasne, dziękuję bardzo. No to też jakby przepraszam za taką sytuację. Otóż, proszę państwa, za chwilkę oddam głos panu Konradowi Kostępskiemu, pełniącemu obowiązki dyrektora Departamentu Spraw Społecznych najwyższej izby kontroli, oczywiście. Ale zanim to zrobię, to szanowni państwo, chciałabym wszystkich państwa, jeśli mogę oczywiście tutaj troszeczkę tak wyjść przed, bo ja dzisiaj będę musiała chwilkę wcześniej wyjść, przekażę prowadzenie panu przewodniczącemu Piątkowskiemu z uwagi na moje obowiązki poselskie, które wyniknęły w trakcie posiedzenia. Chciałam państwa wszystkich serdecznie zaprosić na następnym posiedzeniu Sejmu, osiemnastego listopada.
Jako przewodnicząca naszej komisji organizuję wystawę prac malarskich seniorek z województwa kujawsko-pomorskiego. Chciałam wszystkich państwa serdecznie zaprosić na otwarcie tej wystawy o godzinie czternastej na dole w budynku f przy sali Jacka Kuronia Dla państwa posłów, członków komisji, dla pani ekspert mam zaproszenie papierowe. Natomiast oczywiście wszyscy państwo jesteście zaproszeni. Bardzo serdecznie zapraszam państwa I bardzo proszę, panie dyrektorze, przekazuję panu głos.
Konrad Kostępski
Dziękuję serdecznie pani przewodnicząca. Szanowna pani przewodnicząca, wysoka komisjo, szanowni państwo. Problemy w funkcjonowaniu systemu ochrony zdrowia można rozpatrywać w wymiarze finansowym czy organizacyjnym, ale to także osobisty dramat konkretnego pacjenta, który w wielu przypadkach bez wystarczającego wsparcia czy informacji musi zmierzyć się z chorobą. Dlatego Najwyższa Izba Kontroli stara się przyjmować pro pacjencki punkt widzenia, analizując zagadnienia dotyczące naruszania praw pacjenta I I ograniczenia w dostępie do świadczeń. W tej analizie nie mogło zabraknąć opieki paliatywnej I hospicyjnej, która ma na celu poprawę jakości życia chorego I jego bliskich, zmagających się z codziennymi problemami związanymi z postępującą nieuleczalną chorobą.
Problemom tym Najwyższa Izba Kontroli poświęciła w ostatnich latach 2 kontrole I były to kontrole koordynowane w tym oczywiście tę, którą której wyniki dzisiaj państwu zaprezentujemy. Zwracamy szczególną uwagę na ograniczenia w dostępie do opieki paliatywnej I hospicyjnej, które mają charakter wielowymiarowy. Z jednej strony to określenie w obowiązujących przepisach prawa zamkniętego katalogu jednostek chorobowych, uprawniających osoby dorosłe do objęcia opieką paliatywną I hospicyjną. Z drugiej, różnice w dostępie występujące zarówno pomiędzy pacjentami pochodzącymi z terenów miejskich oraz wiejskich, jak I pomiędzy mieszkańcami poszczególnych województw. Utrzymywanie nieuzasadnionej medycznie prawnej bariery w dostępie do opieki paliatywnej generuje szereg negatywnych skutków, które dotykają całego systemu opieki zdrowotnej.
Należy do nich przede wszystkim obciążenie systemu dodatkowymi kosztami z powodu konieczności zapewnienia pacjentom, których nie nie obejmuje opieka paliatywna świadczeń, nie zawsze odpowiadających odpowiadającym ich potrzebom, takim jak chociażby przedłużenie pobytu w szpitalu. Z uwagi na postępujący proces starzenia się społeczeństwa, problem z dostępem do tej formy opieki zdrowotnej może narastać, choć wymaga podkreślenia, że nieuleczalne choroby wskazane do objęcia opieką paliatywną I hospicyjną dotykają ludzi niezależnie od wieku, w tym także dzieci oraz osoby młode. Działania Ministra Zdrowia na rzecz poprawy jakości dostępności tej formy opieki były w ocenie NIK niewystarczające. A teraz, jeżeli pani przewodnicząca pozwoli, oddam głos pani Danucie Nosal, która była koordynatorem naszej ostatniej kontroli I zaprezentuję jej szczegółowe ustalenia.
Bardzo proszę.
Danuta Nosal
Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę będącą przedmiotem dzisiejszej komisji już jakiś czas temu. Kontrolą objęty był okres 2022, 2 24. Więc informacje zawarte w naszym dokumencie są aktualne właśnie na, na ten czas, tak. Czyli na zakończenie czynności kontrolnych. Celem szczegółowym kontroli była odpowiedź na pytanie, czy pacjenci mieli zapewniony porównywalny dostęp do świadczeń opieki paliatywnej I hospicyjnej na terenie kraju, który odpowiadał ich potrzebom.
Kontrole przeprowadziliśmy w Ministerstwie Zdrowia I tutaj mieliśmy do realizacji cel szczegółowy. Czy Minister Zdrowia prowadził rzetelne działania celu zapewnienia obywatelom porównywalnego dostępu do opieki paliatywnej I hospicyjnej? Kontrolą objęliśmy również 12 podmiotów udzielających świadczeń opieki paliatywnej I hospicyjnej. Tutaj, korzystając z okazji, chciałabym podziękować szefom tych podmiotów za wsparcie I pomoc udzieloną kontrolerom NIK w w przeprowadzeniu tej bardzo obciążającej osoby nieprzygotowane do opieki czy do przebywania z osobami u kresu życia. Dziękujemy za wsparcie udzielone nam tak, abyśmy mogli tę kontrolę zrealizować.
U świadczeniodawców sprawdzaliśmy, czy zapewnili oni pacjentom opiekę paliatywną I hospicyjną w zakresie wynikającym z umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz to, czy przychody z realizacji umów zawartych z NFZ-em na wykonywanie świadczeń OPH pokrywały koszty udzielania tychże świadczeń. Uczestnikami kontroli był ówcześnie funkcjonujący w izbie Departament Zdrowia oraz 4 delegatury, to jest Delegatura w Łodzi, Olsztynie, Rzeszowie I Delegatura Warszawska. W ocenie ogólnej pokusiliśmy się o stwierdzenie poparte wynikami kontroli uświadczeniodawców, że określenie w w obowiązujących przepisach prawa zamkniętego katalogu jednostek chorobowych, uprawniających osoby dorosłe do objęcia opieką paliatywną I hospicyjną, może ograniczyć dostęp do tej opieki chorym, u kresu życia, cierpiącym z powodu innych przewlekłych, utrudniających życie I niepoddających się leczeniu chorób. W tym katalogu, o którym mówimy w pierwszym zdaniu
oceny
Danuta Nosal
Ogólnej są przede wszystkim choroby nowotworowe. W kontroli przeprowadzonej w Ministerstwie Zdrowia oceniliśmy, iż Minister Zdrowia podejmował działania, które określiliśmy jako pozytywne I do tych działań zakwalifikowaliśmy doprowadzenie do wzrostu wartości cen jednostek rozliczeniowych w umowach o udzielanie świadczeń OPH. To było 12 procent od pierwszego lutego 2023. Następnie wzrost wyceny świadczeń OPH od pierwszego Przepraszam
Danuta Nosal
Oraz jako pozytywne oceniliśmy zniesienie limitowania świadczeń za... Na zniesienie limitów na świadczenia z zakresu OPH, które nastąpiło od pierwszego kwietnia 2024. Ten zniesienie limitów z naszego rozeznania było od dawna postulowanym rozwiązaniem, postulowanym przez świadczeniodawców udzielających właśnie świadczeń w zakresie opieki paliatywnej I hospicyjnej. Jednak zauważyliśmy, że pomimo tego pozytywnego wydźwięku, że znosimy limity, świadczeniodawcy, którzy zdecydowali się na udzielanie świadczeń ponad limity określone w umowach z NFZ-em, mieli później problemy z, z zapłatą za świadczenia właśnie te nielimitowane. Więc to w naszej kontroli się uwidoczniło.
Stwierdziliśmy, że poza tymi pozytywnymi działaniami, które podejmował Minister Zdrowia, Oceniliśmy też, że część z nich była nieefektywna I nie przyczyniła się w okresie objętym kontrolą do wzrostu zainteresowania odbywaniem szkolenia specjalizacyjnego z medycyny paliatywnej w trybie rezydenckim, ani też działania te nie doprowadziły do rozszerzenia katalogu chorób kwalifikujących się do objęcia opieką paliatywną I Te działania ministra, które no nie spowodowały poprawy w zakresie OPH, to włączenie medycyny paliatywnej do wykazu dziedzin priorytetowych. Po prostu nieskuteczne było to. Lekarze, jak nie byli zainteresowani odbywaniem stażów rezydenckich, tak? No nie poprawiło to sytuacji w tym zakresie. Minister wprowadził rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych.
Natomiast pytany o to, jakie były efekty wprowadzenia tego rozporządzenia, odpowiedziano nam, że nie przewidziano ewaluacji wprowadzenia tych rozwiązań prawnych, więc nie wiemy, jaki sposób one przyłożyły się na no dobrostan pacjentów. Jako też nieefektywne uznaliśmy ustanowienie pełnomocnika do spraw opieki paliatywnej oraz powołanie zespołu do spraw przygotowania długookresowej strategii rozwoju opieki paliatywnej I hospicyjnej. Ustaliliśmy, że pomimo kilku lat funkcjonowania pełnomocnika do spraw opieki paliatywnej, Pełnomocnik został powołany w 2000 dziewiętnastym roku oraz mimo również kilkuletniego funkcjonowania zespołu do spraw opieki paliatywnej I hospicyjnej, to skrócie, tak, bo to był zespół do spraw opracowania Długookresowej Strategii Rozwoju Opieki Paliatywnej I Hospicyjnej w Polsce. Zespół ten został powołany w lipcu 2022, zakończył pracę w 2024. Efektem pracy zespołu, którego członkiem był też pełnomocnik do spraw opieki paliatywnej, było opracowanie projektu nowelizacji rozporządzenia w sprawie OPH oraz projektu Długookresowej strategii rozwoju OPH.
I z informacji, które mieliśmy na dzień zakończenia kontroli, żaden z tych dokumentów nie wszedł w życie. Prace nad nimi w ministerstwie trwały, a z przestrzeni publicznej z informacji, do których dotarłam wydaje się, że nie zostały zakończone do tej pory. Minister nie ustalił zapotrzebowania I brakującej liczby lekarzy, pielęgniarek I innych pracowników medycznych, koniecznych do udzielania świadczeń w ramach opieki paliatywnej I hospita, hospicyjnej, mimo tego, że miał dostęp do danych NFZ o prognozowanej liczbie pacjentów, którzy wymagać będą takiej opieki w przyszłości. Miał dane również o liczbie świadczeniodawców I liczbie personelu udzielającego świadczeń w tym zakresie. Więc stwierdziliśmy, że no minister mając dostęp do tych danych, nie, nie zaprojektował ilu lekarzy, ilu świadczeniodawców, ilu pielęgniarek, ilu wolontariuszy będzie w przyszłości niezbędnych do zapewnienia opieki nad pacjentami paliatywnymi.
Tyle, jeżeli chodzi o ministerstwo. Teraz część dotycząca świadczeniodawców. Otóż z ustaleń kontroli wynika, że skontrolowani świadczeniodawcy udzielali chorym w terminalnym stanie świadczeń z zakresu opieki paliatywnej I hospicyjnej, dążąc do zapewnienia jak najwyższej jakości ich życia, głównie poprzez ograniczenie cierpienia fizycznego I psychicznego, a także do zapewnienia godnych warunków umierania. Środki pochodzące z Narodowego Funduszu Zdrowia, z kontrolowanych przez nas jednostek, pokrywały w tym okresie objętym kontrolą od sześćdziesięciu dwóch do stu procent kosztów realizacji świadczeń opieki paliatywnej I hospicyjnej. Pomimo właśnie zniesienia limitowania świadczeń OPH, część podmiotów objętych kontrolą miała problemy z otrzymaniem z NFZ zapłaty za świadczenia o pH zrealizowane ponad limity określone w umowach o udzielenie, o udzielanie tego rodzaju świadczeń.
Wypunktowaliśmy w naszej prezentacji najważniejsze ustalenia kontroli. Jeżeli chodzi o Ministra Zdrowia, dysponował... Minister udostępnił nam dane świadczące o tym, że rosła liczba pacjentów objętych opieką paliatywną I hospicyjną w latach objętych kontrolą. Minister podejmował działania mające na celu zwiększenie finansowania opieki paliatywnej I hospicyjnej. W informacji są dane odnośnie kwot za poszczególne lata.
Stwierdziliśmy to, co na wstępie w pierwszym zdaniu oceny ogólnej podkreśliliśmy, że prawne ograniczenie do ośmiu jednostek chorobowych uprawniających osoby dorosłe do objęcia OPH może ograniczać dostęp do tej formy opieki osobom kresu życia, cierpiącym z powodu innych, niepoddających się leczeniu schorzeń. Stwierdziliśmy, że mimo włączenia medycyny paliatywnej do wykazu dziedzin priorytetowych, liczba lekarzy chętnych do rozpoczęcia specjalizacji w tej dziedzinie rocznie, pozostaje na podobnym poziomie, to jest trzydziestu, czterdziestu lekarzy, więc nie odnotował minister wzrostu w tym zakresie. Wprowadzając w życie rozporządzenie w sprawie leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych, tak jak już wspomniałam, minister nie założył ewaluacji efektu wejścia w życie tego aktu prawnego, w związku z tym pozbawił się informacji o tym, jak ten akt prawny przełożył się na, no, na komfort życia pacjentów u okresu życia. Jak już wspomniałam, minister w grudniu 2000 dziewiętnastego roku ustanowił pełnomocnika do spraw opieki paliatywnej. Nie sprawował jednak nad nim nadzoru, czym pozbawił się bieżących informacji potrzebnych do realizacji zadań z zakresu OPH.
Z ustaleń naszej kontroli wynika, że właściwie minister nie zlecał pełnomocnikowi żadnych prac, nie otrzymywał od niego informacji dotyczących realizacji poszczególnych zadań określonych w akcie prawnym
Powołującym pełnomocnika, więc nawet samo ministerstwo odpowiedziało nam, że no nie znało efektów pracy pełnomocnika. Pełnomocnikiem była osoba praktyk z zakresu opieki paliatywnej I hospicyjnej nad dziećmi, więc niezwykle cenna wiedza, z której minister nie skorzystał. W lipcu 2000 dwudziestego drugiego roku minister zdrowia, jak już wspomniałam, powołał specjalny zespół, organ, doradczy Ministra Zdrowia, zespół do spraw przygotowania długookresowej strategii rozwoju opieki paliatywnej I hospicyjnej. Z ustaleń naszej kontroli wynika jednak, że zespół przede wszystkim zajmował się pracami nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie opieki paliatywnej I hospicyjnej, co nie było celem powołania zespołu, gdyż nawet sama jego nazwa wskazał wskazywała na to, że zespół miał zająć się opracowaniem długookresowej strategii. Prace zespołu minister początkowo określił na 5 miesięcy, czyli w tych w ciągu pięciu miesięcy strategia miała zostać opracowana.
Natomiast zespół funkcjonował przez 20 miesięcy. Poproszony minister o przedstawienie nam projektu strategii odmówił udostępnienia nam tego dokumentu, argumentując, że to prace nad tym dokumentem jeszcze trwają I nie jest to oficjalny jeszcze dokument ministerstwa. Tak jak wspomniałam, prace nad strategią I nad rozporządzeniem Wynika z tego, że dalej trwają. W pracach zespołu uczestniczyły osoby nieprzypadkowe. Tak jak minister nas informował, były to osoby dobrane tak, aby opiekę paliatywną I hospicyjną znały z różnych stron I ze strony nadzorczej, czyli Ministerstwo Zdrowia I praktyki.
Tutaj pani profesor również miała okazję współpracować z zespołem pełnomocnik do spraw opieki paliatywnej, konsultant krajowy w dziedzinie opieki paliatywnej I hospicyjnej. I to jako ciekawostkę tylko państwu powiem, że kiedy zespół zakończył działalność, zwróciliśmy się już pod koniec kontroli w listopadzie 2000 dwudziestego czwartego roku z pytaniem, no jakie są efekty jednak, no bo już wiele miesięcy minęło od czasu zakończenia pracy zespołu, więc dostaliśmy informację, że w maju 2024, czyli niecałe 2 miesiące po zakończeniu prac zespołu, nastąpiła zmiana na stanowisku konsultanta krajowego z do spraw opieki paliatywnej I hospicyjnej I że nowy konsultant musi się zapoznać z efektami pracy tego zespołu I najprawdopodobniej powoła nowy zespół do oceny pracy, efektów pracy zespołu. Jeżeli chodzi o świadczeniodawców, pokrótce w prezentacji zamieściliśmy informacje mówiące o tym, że w skontrolowanych podmiotach, u największej liczby pacjentów zdiagnozowano choroby nowotworowe. Średni czas objęcia opieką paliatywną I hospicyjną w ramach hospicjum stacjonarnego to było od siedemnastu do stu pięćdziesięciu dziewięciu dni. W ramach hospicjum domowego od dwunastu do 520 dwu, dwudziestu dwóch dni.
A jedyna wśród skontrolowanych jednostek placówka, która świadczyła opiekę perinatalną, obejmowała pacjentki opieką przez od pięćdziesięciu trzech do siedemdziesięciu pięciu dni. Jeżeli chodzi o opiekę paliatywną I hospicyjną w warunkach ambulatoryjnych, Nie mogliśmy ustalić czasu objęcia pacjentów tąże opieką z uwagi na to, że pacjent pojawiał się w poradni opieki paliatywnej I hospicyjnej I dalej nie śledzi się losów pacjenta. Więc de facto nie wiadomo, czy pacjent korzysta z innej poradni, czy no zmarł, czy zaprzestał leczenia. Nie ma informacji w tym zakresie. W trzech skontrolowanych podmiotach, z dwunastu, stwierdziliśmy 28 przypadków odmowy udzielenia świadczeń OPH, głównie z powodu braku wskazań wynikających właśnie z rozporządzenia w sprawie opieki paliatywnej I hospicyjnej.
W trzech skontrolowanych hospicjach stacjonarnych stwierdziliśmy, że w dyżurkach pielęgniarek znajdowały się produkty lecznicze przeznaczone, przeterminowane produkty lecznicze. Lecznicze. W wyjaśnieniach świadczeniodawcy informowali nas, że przez pomyłkę, że absolutnie nie były te przeterminowane leki pacjentom podawane. Stwierdziliśmy również nieprawidłowe zabezpieczenie leków zawierających substancje odurzające. One powinny być przechowywane w szczególnych warunkach, które uniemożliwiają dostęp osób postronnych do tychże substancji.
W ramach kontroli ustaliliśmy w trzech jednostkach skontrolowanych, że otwory drzwiowe pokoi chorych były zbyt wąskie, aby może możliwe było przetransportowanie pacjenta leżącego na łóżku. W skrajnym przypadku w jednym z hospicjów w Warszawie otwory drzwiowe miały szerokość siedemdziesięciu ośmiu centymetrów. Szanowni państwo, prawo budowlane mówi o tym, że otwór drzwiowy powinien mieć w budynkach użyteczności publicznej niż, nie mniej niż 90 centymetrów. Łóżko szpitalne przejeżdża przy szerokości bodajże metr 20. W związku z tym dopytywaliśmy skontrolowane podmioty, no jak to się dzieje, że funkcjonuje hospicjum, w którym no otwór drzwiowy nie pozwala, no na wjazd I wyjazd łóżkiem.
Poinformowano nas, że w razie potrzeby to pacjentów przenosi się na noszach, a pacjentom, którzy trafiają do tej jednostki I tak nie robimy żadnej diagnostyki, no bo to są osoby w takim stanie, że, że nie ma konieczności ich wywożenia, przywożenia do pokoju, pokoi chorych. Stwierdziliśmy, że we wszystkich skontrolowanych jednostkach świadczeniodawcy oceniali stopień natężenia bólu pacjentów oraz podejmowali działania, żeby ten ból zminimalizować. Podejmowały również działania mające na celu zapewnienie najwyższej jakości życia pacjentów I stosowały procedury, które miały umożliwić godne umieranie tymże pacjentom. Tak jak już wspomniałam, niezapłacenie za świadczenia wykonywane wykonane ponad limit, po zniesieniu limitowania świadczeń, stwierdziliśmy u ośmiu z dziesięciu skontrolowanych podmiotów I 3 podmioty z NFZ-u dostały wyraźne... Odpowiedź jak, jako powód braku płatności wskazano brak środków finansowych w Narodowym Funduszu Zdrowia.
W dwóch skontrolowanych podmiotach prowadzących hospicja stacjonarne nie ewidencjonowano czasu pracy lekarzy. W wyjaśnieniach wskazywano nam, że lekarze na koniec miesiąca przedstawiali oświadczenie o liczbie przepracowanych godzin. Dyrektor hospicjum no nie miał możliwości weryfikacji I w takiej postaci, w jakiej lekarz przedstawiał to rozliczenie, przekładano te rachunki w Narodowym Funduszu Zdrowia. Ponadto stwierdziliśmy też nieprawidłowości w zakresie aktualizowania danych o zasobach, które to aktualizacje powinny być do Narodowego Funduszu Zdrowia przesyłane. Tę nieprawidłowość stwierdziliśmy w pięciu z dwunastu skontrolowanych jednostkach.
Jeżeli chodzi o rozliczenia, podmioty terminowo co do zasady przesyłały dokumenty rozliczeniowe do NFZ.
I oddziały wojewódzkie co do zasady terminowo wypłacały świadczeniodawcom kwoty za wykonane świadczenia, poza tym, co stwierdziliśmy, braki płatności za świadczenia nielimitowane. W wyniku naszej kontroli sformułowaliśmy 1 wniosek. Wniosek skierowany do Ministra Zdrowia. Wniosek o skoordynowanie I przyspieszenie prowadzonych w Ministerstwie Zdrowia prac nad rozwiązaniami zmierzającymi do poprawy dostępu do świadczeń opieki paliatywnej I hospicyjnej wszystkim pacjentom tego potrzebującym, aby możliwe było ich jak najszybsze wprowadzenie w życie. To jest jedyny wniosek, ale naszym zdaniem bardzo istotny, skoro prace w ministerstwie toczą się w tym zakresie od wielu lat, czas, aby je sfinalizować, tak, aby wprowadzić w życie I żeby rozwiązania te mogły służyć I chorym I podmiotom, które starają się opiekę paliatywną I hospicyjną zapewnić.
Dziękujemy bardzo.
Krzysztof Piątkowski
Bardzo dziękuję za tą obszerną analizę spraw, które są naprawdę bardzo ważne I bardzo istotne. Czy... Pytam przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, czy państwo chcieliby zabrać głos w tym punkcie I w tym momencie też będę chciał zapytać panią minister, czy teraz, czy później ewentualnie chciałaby pani zabrać głos?
Bardzo proszę. Przewodniczący.
Marzena Okła-Drewnowicz
Rzeczywiście ja tutaj nie jestem właściwa, bo właściwym resortem jest Ministerstwo Zdrowia, oczywiście. Natomiast ja patrzę z punktu widzenia osób starszych, bo wielu pacjentów, większa większa, największą grupę pacjentów, grupą pacjentów są osoby starsze. Dlatego tutaj dzisiaj jestem.
Sama też jako pełnomocnik rządu byłam, koordynowałam kamień a 70 KPO, który mówił o koordynacji opieki długoterminowej. Wiem, że opieka paliatywna I hospicyjna to nie jest opieka długoterminowa. To wiem, oczywiście, choć sama się zastanawiam, właśnie, bo w takim logicznym rozumowaniu to dla przeciętnego, że tak powiem człowieka, który nie zna materii ustawowej, a przede wszystkim nie zna procedury, procedury tych, tego koszyka świadczeń zdrowotnych, bo to stąd się bierze to rozróżnienie, to logicznym jest, że opieka paliatywna czy hospicyjna to jest w ogóle całość też opieki długoterminowej, ale tak nie jest. Natomiast to, co mi... Ja nie wchodzę w kwestie pełnomocnika czy też w kwestie samej strategii, której nie widać.
O tym na pewno pani dyrektor powie z punktu widzenia Ministerstwa Zdrowia. Natomiast ja zwróciłam uwagę na koordynację. Pani dyrektor powiedziała, że nie wiemy, się dzieje dalej z pacjentem, że nie ma dalej informacji I to jest w przychodniach, więc ja myślę, że my mamy właśnie przed sobą to wielkie wyzwanie związane z w ogóle z koordynacją wszystkich świadczeń, z pójściem za człowiekiem, co jemu potrzeba. I tak jak mamy opiekę długoterminową I zaczynamy od mieszkańca starszego bardzo często, który trafia do pomocy społecznej I brakuje mu świadczenia w ochronie zdrowia I potrzebujemy wymiany informacji. Dzisiaj od przyszłego roku zafunkcjonuje, zafunkcjonują koordynatorzy do spraw właśnie tej opieki długoterminowej na zasadzie pierwszego kroku tylko wymiany informacji, ale kolejnym krokiem to są właśnie systemy teleinformatyczne, które będą, które będziemy przekazywali informacje, co dalej z człowiekiem, pacjentem, mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej na przykład, czy mieszkańcem w danej gminie I potrzebą usług wsparcia czy usług opiekuńczych.
I ja myślę, że w tych kategoriach też powinniśmy podejść do opieki paliatywnej I hospicyjnej jako do pacjenta, żebyśmy, tak myślę sobie głośno pani dyrektor, żebyśmy projektując rozwiązania w zakresie nawet nowej perspektywy I PPK, żebyśmy, przepraszam, PPKR-u, tak, żebyśmy myśleli o tej koordynacji w sensie właśnie takim, żebyśmy widzieli tego człowieka do do do momentu, kiedy kiedy możemy go widzieć I możemy mu pomóc. Więc to jest taki mój 1. Wniosek, taki na gorąco zasłyszany po wynikach kontroli. No nie nie niezbyt optymistycznej, wręcz bym powiedziała, że momentami dramatycznej, ale myślę, że ten element właśnie koordynacji, koordynacji wsparcia od momentu właściwie opieki długoterminowej, a później bardzo często przechodząc do tej opieki paliatywnej, hospicyjnej. Tak żebyśmy w PPKR gdzieś mieli to na uwadze.
Speaker 12
To taki mój 1. Wniosek po tym, co usłyszałam. Bardzo dziękuję, panie przewodniczący.
Krzysztof Piątkowski
Bardzo dziękuję, pani minister. Chciałbym teraz poprosić przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, żeby odnieść się do tych informacji, które usłyszeliśmy z od przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli. Zgadzam się, bardzo to niepokojące I zasmucające, więc mam nadzieję, że pani dyrektor odniesie się do tych wszystkich uwag. Potem zaczniemy dyskusję I pod koniec dyskusji, jak zawsze pewnie będą pytania, więc również zwrócę się do państwa o udzielenie odpowiedzi. Bardzo proszę pani dyrektor.
Barbara Więckowska
Dzień dobry państwu. Dzień dobry panie przewodniczący. Barbara Więckowska, Departament Analiz I Straterii, dyrektor. 1. Raz jestem na komisji, więc dziękuję, że było przedstawione, jak będzie dalej to wyglądało.
Szanowni państwo, chciałabym zacząć od tego, że rzeczywiście raport NIP pokazuje nam problemy, jakie widzimy w systemie opieki pejotywnej I hospicyjnej. Trzeba powiedzieć, że bazował on na danych naszych, na na danych od świadczeniodawców, więc one, nasz departament też bazuje na danych I zakładamy, że po to właśnie robimy analizy, żeby podejmować świadome decyzje I uprawiać politykę, która będzie oparta na wnioskach obiektywnych, a nie subiektywnych doświadczeniach. Chociaż oczywiście w przypadku świadczeń opieki zdrowotnej ten subiektywizm bardzo często po stronie pacjentów nas też dotyka. Natomiast na pewno nieuprawnionym jest powiedzenie, że od czasu objęcia kontrolą Ministerstwo Zdrowia nie próbuje adresować problemów zdefiniowanych przez Najwyższą Izbę Kontroli. Kontrola obejmowała lata 22 24, dzisiaj mamy listopad 26, no I sytuacja jest troszeczkę inna niż opisana w raporcie.
Ma, jesteśmy po konsultacjach wewnętrznych rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie opieki paliatywnej, hospicyjnej. Jak widzicie państwo, to jest dokument, który nam definiuje zakres świadczeń, który jest gwarantowany przez w ramach systemu zabezpieczenia zdrowotnego oraz minimalne wymagania wobec świadczeniodawców. Na podstawie tego aktu prawnego tworzone są konkursy przez Narodowy Fundusz Zdrowia, produkty rozliczeniowe oraz także całe kontraktowanie. Więc jeżeli mówimy o tym najważniejszym dokumencie, który miałby określać nowy sposób finansowania I organizacji świadczeń, to właśnie jest to rozporządzenie, więc można powiedzieć, to jest taki wymierny 1. Kamień milowy, jeżeli chodzi o strategię.
NIK sformułował wobec Ministerstwa Zdrowia w istocie 1 zasadniczy wniosek skoordynowanie I przyspieszenie prac nad rozwiązaniami poprawiającymi dostęp do opieki pajatywno-hospicyjnej wszystkim pacjentom tego potrzebującym. To był główny wniosek z raportu, ale jednocześnie były 3 działania pozytywne, wzrost cen jednostki rozliczeniowej od lutego 2023, nowa taryfikacja od lipca 2024 oraz zniesienie limitów. Szanowni państwo, jako problemy Izba wskazała zbyt wąski katalog chorób, brak zakończenia pracy zmianą modelu, problemy kadrowe oraz nierównomierność dostępu. I rzeczywiście to nie jest zmiana, jak to powiedzieć, kosmetyczna rozporządzenia. Pracujemy nad rozwiązaniem, który rzeczywiście próbuje przełożyć obecny model organizacji świadczeń opieki paliatywnej, hospicyjnej w model nowoczesny, który też dostrzegamy, którym idą inne kraje.
I przede wszystkim chcemy odejść od modelu opieki paliatywnej, utożsamianej przede wszystkim z końcową fazą choroby nowotworowej. I to jest chyba najważniejsza zmiana systemowa. Jak wiemy, obecne przepisy dla osób dorosłych posługują się zamkniętym katalogiem ośmiu grup rozpoznań. NIK wskazał, że taki mechanizm może odcinać od od opieki osoby z innymi zaawansowanymi, nieuleczalnymi chorobami. I w przypadku tych definicji chcielibyśmy, żeby rozpoznanie bazowało na chorobie zagrażającej życiu lub ograniczającej życie.
To jest podejście zbieżne z tym, które jest stosowane w innych krajach, w Wielkiej Brytanii, gdzie opieka obejmowane są osoby z zaawansowanymi, postępującymi I nieuleczalnymi chorobami, ale także pacjenci z wielu
Chorobowością I kruchością. W Holandii tutaj się posługuje system definicją potrzeby chorego, chorobą zagrażającą życiu I narastającą kruchością. Podobnie jest w systemie niemieckim. Ale bardzo ważne jest to, że nie tylko zmieniamy kod rozpoznania, ale także stan, jakby opisujemy stan kliniczny I rzeczywiste potrzeby pacjenta. Bo to nie jest tylko rozpoznanie, ale także faza tej choroby.
Dlatego robimy to stopniowo. W przypadku... Proponujemy, żeby w przypadku opieki stacjonarnej I domowej był pewien katalog rozpoznań, ale trzeba go zmodyfikować poprzez to, że mamy mierzalne kryteria ciężkości. I tutaj jakby nad tym pracujemy z klinicystami, bo rzeczywiście bez pomocy I tutaj bardzo dziękuję pani profesor za to, że spiera departament przygotowań razem z konsultantem krajowym, jeżeli chodzi o zmiany. No też mamy problemy kompetencyjne, wiecie państwo, między pielęgniarkami a lekarzami, bo też jakby ta zmiana powinna iść w duchu, skil mix, co jest trudne w naszym systemie ochrony zdrowia, gdzie mamy jednak prymat lekarza, w jaki sposób podzielić tutaj kompetencje między, jeżeli chodzi o kwalifikacje do świadczenia, pomiędzy poszczególne zawody medyczne.
Natomiast w przypadku poradni medycyny paliatywnej chcemy otworzyć znacznie szerzej tą poradnię dla pacjentów zagrażającymi życiu lub ograniczającymi życie chorobami nowotworowymi I nienowotworymi, bez uzależnienia konsultacji do zamkniętej listy ICN. Czyli innymi słowy, ta poradnia ma być, stać się miejscem oceny potrzeb I kierowania chorego dalej, a nie kolejnym progiem administracyjnym. Czyli to jest bezpośrednia odpowiedź na zarzuty NIK-u. Co więcej, problem polega na tym, że każde rozporządzenie musi mieć oprócz uzasadnienia także tak zwany OSR, czyli musimy oszacować, z jaką populacją będziemy mieli do czynienia. I tutaj, ponieważ ten model nie działa jeszcze w Polsce, bardzo ciężko oszacować grupę osób, które po będą objęte nowym modelem, a to bezpośrednio potem jest powiązane z wydatkami, które musimy zabezpieczyć w Narodowym Funduszu Zdrowia, który jak wiecie państwo, no niestety ma problemy, jeżeli chodzi o finansowanie.
Obecnie szacunki są takie, że w 2000 dwudziestym piątym roku około siedemdziesięciu trzech 1000 osób było objętych opieką paliatywno-hospicyjną. Szacowaliśmy, przyjęliśmy w departamencie próbę oszacowania nowej populacji na podstawie współczynnika Charlesson. To jest współczynnik wielochorobowości. Wzięliśmy wszystkie osoby ze współczynnikiem powyżej sześciu I te wartości są około stu dziewięćdziesięciu 1000 osób. Znaczy, znaczy mamy znacznie większą liczbę potencjalnie uprawnionych do świadczeń, dlatego też te kryteria wejścia powinny być tak zdefiniowane, żeby rzeczywiście system udźwignął także świadczenia dla tej szerszej liczby osób.
Czyli chodzi o to, żebyśmy dobrze dopasowali nowy model funkcjonowania opieki paliatywno-hospicyjnej, żeby też sprostać wyzwaniom finansowym. Bo proszę państwa, w latach 26025 środki planowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia na opiekę paliatylno-hospicyjną wzrosły z około ośmiuset dziewięćdziesięciu siedmiu 1000000 do 2 I prawie pół miliarda, czyli 177 procent. To są bardzo duże wzrosty, jeżeli chodzi o wydatki na te świadczenia. Bardziej wzrosły także wyceny osobodnia, bo w opiece stacjonarnej z trzystu trzydziestu ośmiu w dwutysięcznym dwudziestym roku do 900 trzynastu w sierpniu 2026, w hospicjum domowym z pięćdziesięciu czterech złotych prawie do stu trzydziestu pięciu, a w hospicjum domowym dla dzieci z osiemdziesięciu siedmiu do dwustu pięćdziesięciu sześciu. Więc ta, te wzrosty są widoczne I także przez to też, że mamy bezlimitowość, widzimy efekt po stronie świadczeń.
Ponieważ liczba miejsc, liczba osób objętych opieką paliatywno-hospicyjno-stacjonarną wzrosła od trzydziestu 1000 do czterdziestu ośmiu 1000, czyli niemal 59 procent, w hospicjach domowych od pięćdziesięciu dziewięciu 1000 do sześćdziesięciu ośmiu 1000. Zatem wydatki wzrosły bardzo istotnie, ceny wzrosły także, liczba objętych leczonych pacjentów także wzrosła. Natomiast problemem są problemy strukturalne, które też dzisiaj tu już padły, tak. Czyli innymi słowy, samo rozmieszczenie dostępu do świadczeń w na terenie kraju. Bo rzeczywiście mamy województwa jak świętokrzyskie, gdzie mamy prawie 20 miejsc na 100002 ty 20 łóżek opieki pajętylno-hospicyjnej na 100000 mieszkańców, ale w województwie lubuskim to jest tylko 6.6.
Więc mamy duże zróżnicowanie terenowe. Ministerstwo Zdrowia pracuje obecnie nad nowym konkursem w ramach funduszu medycznego, w tym alokacja jest 400000000 złotych po to, żebyśmy właśnie próbowali zaadresować w szczególności białe plamy na zwiększenie dostępności łóżek opieki paliatywno-hospicyjnej. Departament, do którym szefuje, właśnie jest odpowiedzialny za kryteria merytoryczne tego konkursu, więc na pewno będziemy się przyglądać temu, jak należałoby lepiej rozdysponować dostęp do świadczeń. Czyli jakby podsumowując, następnym etapem naszych działań nie może być tylko I wyłącznie właśnie zwiększenie wyceny punktu, ale także musimy zwiększyć realną podaż świadczeń, bo mimo tego, że teraz mamy bez limitu, zaraz dojdziemy do sytuacji, w której nie będziemy w stanie sprostać wszystkim wymaganiom. A to niestety, proszę państwa, kosztuje.
Każda zmiana znowu mamy OSR, gdzie musimy oszacować populację, wracamy do tego OSR-u, ale także musimy przekazać OTMIT-owi wycenę tych tego typu świadczeń. Wycena ta została przygotowana dwukrotnie w tym czasie przez OTMIT. W lipcu 2000 dwudziestego piątego roku dodatkowy koszt reformy szacowany był na 494000000 złotych. Nowy konsultant krajowy pracował nad zmianą. Tutaj były dyskusje znowu na temat też, tak jak powiedziałam wcześniej, podzielenia tak zwanego właśnie skill mix kompetencji do określenia świadczeń, zakresu I zamiast koszt zmaleć, to nam wzrost dalej.
Nowe szacunki GAO od MIND-u to jest 573000000. I one tak zostały wpisane do OSR-u. Więc mamy problem natury nie tylko tego, że nie mamy pomysłu na opiekę pelletonu hospicyjną, bo mamy. On jest bardzo trudno dyskutowalny wewnątrz, bo to jest kwestia już kliniczna, też pomiędzy konsultantami, jak mówię, też flotowiec samego systemu. Natomiast bardzo trudno znaleźć będzie dodatkowe środki na zwiększenie dostępności do świadczeń, na na, w taki, w takiej mierze, jakie mamy obecnie wpisane do SR-u ze względu na to, że mamy olbrzymie problemy finansowe po stronie NFZ-u, na zabezpieczenie dotychczasowych świadczeń, więc musimy bardzo modne, mądrze przygotować to rozporządzenie.
Myślimy o tym, żeby po prostu zrobić tutaj pewnego rodzaju stopniowość wdrożenia, bo dzięki temu jesteśmy w stanie przybliżyć się do tego nowego modelu. Czyli nie działanie zero-jedynkowe, tylko właśnie stopniowe wdrażanie. Nie wiem, czy pani profesor chciałaby coś dodać?
Krzysztof Piątkowski
To jeśli państwo pozwolicie, to ja tylko słówko, tak. Bo w ten sposób zacząłeś, zaczęliśmy dyskusję bez oficjalnego otwarcia. Poprosiłem stronę ministerstwo o zabranie głosu, bo uznałem za właściwe I słuszne, żeby tuż po tym, kiedy państwo przedstawicie Najwyższej Izby Kontroli, zapoznali nas z raportem, państwo mogli się odnieść, bo to ułatwi też dyskusję pozostałym osobom. Otwieramy dyskusję. Wiem, że pan przewodniczący chciałby zabrać głos.
Potem będę prosił, żeby w pierwszej kolejności zabrali udział, wzięli, zabrali głos eksperci, więc z całą pewnością również pani profesor będzie nam bardzo miło wykorzystać pani doświadczenie I ogromną wiedzę. III na końcu oczywiście poproszę panią doradcę, stronę społeczną, tak jak to zawsze jest I na końcu też będę prosił o udzielenie odpowiedzi na wszystkie wątpliwości, pytania. Więc pan poseł, potem oczywiście państwo.
Speaker 16
No I wyszło, że się wepchnąłem przed panią profesor. Ale cieszę się, że pani dyrektor jest tutaj, bo jest przedstawiciel realnej władzy, prawda? Bo ministrowie się zmieniają, ale ktoś mu się w trudnych warunkach I mimo przeciwności tym wszystkim rządzić jakoś, prawda. Więc bardzo się cieszę. Mówię to bez ironii I będę miał pytanie takie formalno-techniczne właściwie, ale bardzo ważne dla medycyny paliatywnej.
Cieszę się też, że jest pani profesor właśnie prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej. Niestety późno powiadomieni byli niektórzy I nie mógł dojechać pan doktor Czosnowski. Przypominam, że pan Czosnowski to ordynator oddziału medycyny paliatywnej w podkalańskim szpitalu, ale nie byle jaki, bo stypendysta Oksfordu, dwukrotny lekarz roku, odznaczony brązowym krzyżem zasługi, odznaczony złotym medalem za długoletnią służbę przez prezydenta RP I jeszcze prezydenta Dudę I odznaką honorową Ministerstwa Zdrowia. Nie mógł dojechać, ale przygotowałem skrót jego wypowiedzi po to, żeby to trwało półtorej, 2 minuty. Tam jest esencja.
Bardzo precyzyjny
wierny
Speaker 16
Skrót, pan Czesławski to usłyszy I gdybym coś przekręcił, to by mi urwał głowę. Więc pozwolę sobie te 2 minuty, półtorej zajęć, żeby to przeczytać. Bo to moim zdaniem pokazuje bardziej taką rzeczywistą istotę problemu, z jak z jakim z jaką się mierzymy. Medycyna paliatywna to jest specjalność zarówno lekarska, jak I pielęgniarska. To dziedzina bardzo skomplikowana I są do tego specjaliści.
A w Polsce jest niecałe 800 jednostek opieki paliatywnej. Mamy przy tym 700 specjalistów medycyny paliatywnej, a z tego w tej dziedzinie pracuje tylko połowa, czyli mniej więcej trzystu pięćdziesięciu. Mamy więc niespełna pół specjalisty na jednostkę. Jak mówi doktor Czosnowski, cytuję, u mnie w podhalańskim szpitalu specjalistycznym jest nas trójka specjalistów, czyli już wydoiliśmy specjalistów z sześciu jednostek. W związku z tym system ochrony zdrowia w Polsce dopuszcza, żeby jednostki paliatywne były prowadzone przez lekarza po kursie przygotowywawczym trwającym 40 godzin.
Kurs odbywa się w formie wirtualnej. Z punktu widzenia systemu ochrony zdrowia, wymogi formalne do do prowadzenia oddziału medycyny paliatywnej, gdzie pacjenci są trudni, przypadki skomplikowane, z wielchobrobowością, spełnia lekarz stażysta po studiach, który zrobił wirtualnie czterdziestogodzinny kurs. O ocenie jakości opieki paliatywnej decyduje kontrola z NFZ-u, która ocenia tylko I wyłącznie dokumenty. Jak mówi Czosnowski, jeżeli będę dobrze prowadził dokumentację, a pacjenci będą wyć z bólu, to jest okay. Natomiast jeżeli pacjenci będą w świetnym stanie, ale będą braki w dokumentacji, to leżę.
Co więcej, w kolejkach do opieki paliatywnej w Polsce umiera około trzydziestu, czterdziestu procent chorych. 1 3. Umierających opieki nie oczekuje. Nie doczekuje, przepraszam. Są też kolejki ukryte.
Pacjenci czekają na przykład na neurochirurgii po nieudanej operacji glejaka, bo neurochirurdzy I radioterapeuci mówią, że nic nie da się zrobić. Więc oni czekają. Niektórzy nie doczekają. A to tak wygląda, jak mówi Czasnowski, teraz. A przecież przy tym wszystkim nadchodzi demograficzne tsunami, które właśnie zaczyna się na nas zwalać.
Opieka paliatywna zaczyna dotyczyć ludzi, którzy urodzili się w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. W tych latach urodziło się między 700 a 800000 Polaków rocznie. To był wyż demograficzny, którego echem później był nieco słabszy wyż lat osiemdziesiątych. Dziś rodzi się 250000 dzieci, nie wszystkie polskie. I na tym polega to tsunami.
Na tym polega uderzenie tej fali, na którą nie jesteśmy absolutnie przygotowani. Mam nadzieję, że wybrzmiewa z tego jakby waga problemu, z którym się mierzymy. Od razu zaznaczę, że nie jest to wypowiedź przygotowana na tą komisję doktora Czosnowskiego, więc tam liczby są teraz trochę gorsze, tak, bo choroba postępuje, nie wiem, ja nie jestem lekarzem, czy to już jest stan terminalny, czy czy jeszcze da się leczyć, czy już czy czy już tylko leczyć ból może naprawdę w ochronie zdrowia. Ale to jest wypowiedź doktora Czosnowskiego, skrót wypowiedzi. Z jego wypowiedzi na tej komisji ponad półtora roku temu.
I spotykamy się tu po ponad półtorej roku I problemy są te te same, tylko tylko guz jest większy, prawda, że tak powiem. I ja mam pytanie, tutaj państwo są bliżej tego, więc doprecyzują, ale z moich informacji wynika, że pod koniec rządów w ostatnim roku rządów poprzednich, poprzedniej ekipy było już ustalone gotowe rozporządzenie, które oczywiście wszystkich problemów nie rozwiązywało, ale rozwiązywało problemy dość istotne, które da się rozwiązać. Było ustalone, już prawie wchodziło, był projekt rozporządzenia, no ale ekipa się zmieniła I projekt został schowany do szuflady. No I teraz od początku rozpoczynamy znowu tą samą walkę, prawda? Bohatersko walczymy z problemami, które nie istnieją w normalnym ustroju I mam pytanie, czy da się wrócić do tego rozporządzenia?
Krzysztof Piątkowski
Ja bym prosił, żeby osoby, które będą czuły, do których będą kierowane pytania, notowały pytania, byśmy tak nie odpowiadali od Dziękuję
panie przewodniczący.
Krzysztof Piątkowski
Wywołana już pani profesor Ciołkowska-Reszp. Bardzo proszę o zabranie głosu, potem kolejni eksperci. To będzie naturalnym uzupełnieniem raportu, z którym się zapoznaliśmy, a potem kolejne grupy osób uczestniczących w posiedzeniu. Bardzo proszę.
Speaker 17
Szanowni państwo Przewodniczący I szanowni państwo, ja bym chciała tutaj może wypowiedzieć się, żeby tak przybliżyć w ogóle tą dziedzinę I powiedzieć, czym my tak naprawdę się zajmujemy. Bo już tutaj było powiedziane, że różnimy się od opieki długoterminowej, na pewno nie jesteśmy pomocą społeczną. Natomiast medycyna paliatywna w Polsce jest dziedziną specjalistyczną, czyli to jest rodzaj specjalizacji, więc musimy mieć też świadomość, że nie każdy pacjent u kresu życia wymaga opieki specjalistycznej. I to daje nam taką taką możliwość, że oprócz opieki specjalistycznej powinniśmy mieć podstawową opiekę paliatywną, która powinna być zapewniona pacjentom, którzy jakby nie wymagają bardziej intensywnego, specjalistycznego postępowania, czyli będącym okresu życia, ale nie cierpiącym z powodu bólu, mającym bardziej schorzenie postępujące przewlekle albo schorzenia internistyczne, gdzie bardziej dedykowanym lekarzem będzie internista czy też lekarz rodzinny. Dlatego na poziomie podstawowym opieka paliatywna powinna być zapewniona przez lekarzy rodzinnych, internistów, a również nawet przez onkologów do momentu, kiedy pacjent dotrze do opieki specjalistycznej.
I teraz w tym kierunku, no myślę, że działania są już od lat prowadzone, ponieważ przynajmniej od do, od kilku lat ja widzę lekarzy rodzinnych, którzy na miesiąc przychodzą do ośrodków akredytacyjnych, ucząc się w ramach specjalizacji również medycyny paliatywnej. Lekarze interniści mają 2 tygodnie szkolenia plus, znaczy takiego praktycznego I dwutygodniowy kurs. I tutaj też rozmawiałam z konsultantem krajowym z zakresu chorób wewnętrznych I też no postulowaliśmy, żeby ten kurs był dłuższy, bo 2 dni jest trochę za mało I przyznali nam rację, więc być może też się zmieni. W przypadku onkologów też tam jakieś kursy są, jakkolwiek uważam, że za małe. Ale tak czy inaczej, my po prostu ze względów demograficznych, zresztą nie chodzi teraz już o samotsunami, bo już w 2000 piątym roku Europejskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej, właściwie Opieki Paliatywnej, stwierdziło, że I potrzeby w zakresie opieki paliatywnej nigdy nie zostaną zaspokojone przez jednostki specjalistyczne.
I że jest to tutaj potrzebne pomimo wielkiego nacisku na rozwój, to po prostu musi być ta opieka zapewniona w sposób podstawowy w każdym miejscu, gdzie taki pacjent przebywa. I w związku z tym cała istota zmian, które no są postulowane I generalnie nad tym też pracował zespół, jest taka, żeby bardzo dokładnie wyselekcjonować tych najbardziej potrzebujących pacjentów, którym nikt inny takiej opieki nie zapewni. I na pewno, jeżeli chodzi o kształcenie specjalisty medycyny paliatywnej, to jest lekarz, który jest kształcony w leczeniu objawów, czyli w leczeniu bólu, duszności, nudności, wymiotów I całej gamy objaw, w leczeniu ran, odleżyn. No I oczywiście jest również uczony holistycznego podejścia, czyli również uwzględnienia innych aspektów życia pacjenta, czyli wsparcia psychologicznego, wsparcia społecznego, wsparcia duchowego. To wszystko jest zapewnione w ramach tej opieki specjalistycznej.
Więc to jest ta... IIW takim systemie my musimy funkcjonować, czyli mając świadomość tego, że nigdy nie jesteśmy w stanie wszystkim tej opieki dać, musimy ją dać tej najbardziej wyselekcjonowanej grupie. Stąd powstała taka idea, żeby właśnie na poziomie ambulatoryjnym otworzyć katalog, żeby po prostu każdy pacjent, który zostanie skierowany do opieki, czyli jakikolwiek lekarz, który zbada pacjenta I uzna, że pacjent być może kwalifikuje się do opieki, mógł być skonsultowany na poziomie poradni. I dalej no kolej będzie taka, że jeżeli to będzie pacjent ze złożonymi problemami, on zostaje w obrębie opieki paliatywnej, jeżeli te problemy pacjenta są, no można powiedzieć bardziej z...
Na zasadzie opiekuńczej I bardziej do rozwiązania w innym miejscu, po prostu będzie zalecana konsultacja, pacjent będzie odesłany do lekarza rodzinnego czy też internisty. To daje nam możliwość po prostu swobodnego przypływu tej, no tego tsunami właśnie przez system, który byśmy chcieli tutaj no zaproponować, bo tak naprawdę to to to, co tutaj zostało zaproponowane, jest to coś, co wypracowaliśmy my jako Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej, jako propozycja właśnie no zmiany systemów, naszych standardach, ponieważ no inaczej my tego nie widzimy, żebyśmy mogli być no w odpowiedni sposób, no mogli tą opiekę najbardziej optymalnie zapewnić. Bardzo dobrą rzeczą było oczywiście odejście od limitowania I zwiększenie nakładów na opiekę paliatywną, ale powiem tak, że sytuacja nam się bardzo skomplikowała, ponieważ nagle zrobiliśmy się z dziedziną, która wcale nie jest mało atrakcyjna, jeżeli chodzi o podmioty prywatne, które po prostu są no podmiotami działającymi w celu uzyskania zysków. I w związku z tym jest bardzo ciekawe zjawisko, bo w ciągu jednego roku zwiększyła nam się ilość hospicjów domowych w, w jakiś po prostu astronomiczny sposób. I tutaj właśnie, jeżeli my nie wprowadzimy tego rozporządzenia, to moim zdaniem koszty związane z niewprowadzeniem tego rozporządzenia będą wyższe niż koszty związane z tym, że po prostu poniesiemy odpowiednie koszty, ale będziemy mieć dobrze zorganizowaną opiekę ze standardem.
Bo w tej chwili każdy tak naprawdę może sobie hospicjum domowe otworzyć. I w związku z powyższym nie powstają tam, gdzie powinny powstawać, gdzie brakuje, gdzie są białe plamy, tylko tam, gdzie są po prostu podmioty, które mają trochę pieniędzy I po prostu dalej podkupują personel z innego hospicjum, żeby no po prostu zarabiać pieniądze. Więc doszliśmy do takiego etapu, bo przez wiele, wiele lat opieka paliatywna była źle finansowana I w tym momencie my po prostu nie mieliśmy takiej konkurencji. Natomiast od dwóch lat, czyli od tego 2000 dwudziestego trzeciego roku, w pierwszym roku tych jednostek powstało trochę. Natomiast w ostatnim roku widzieliśmy już z tych raportów NFZ-u, że hospicjów domowych zwiększyło się o kilka, no myślę, że 20 procent gdzieś jakichś nowych pojawiło się, jakkolwiek trudno powiedzieć, na ile one te świadczenia realizują, ale gdzieś tam się po prostu objawiły.
Więc to jest dla mnie bardzo niepokojące zjawisko. Co co co dalej? Jeszcze obserwujemy kolejną rzecz bardzo niepokojącą, że właśnie jakieś tam DPS-y, które do tej pory były jednostkami prywatnymi, zaczynają występować o kontrakty na hospicjum stacjonarne. Czyli tutaj już środki są zdecydowanie wyższe I jak one zaczną wypływać, to tak naprawdę to będzie taki niekończący się strumień, ponieważ tak naprawdę te jednostki nie są w stanie zapewnić tej specjalistycznej opieki paliatywnej. Czyli ci pacjenci, pomimo że będą korzystali z tych ośrodków, będą cały czas jakby wpychani do systemu I jednak no żeby po prostu korzystać jeszcze z innej pomocy w zakresie systemu.
Bo w tym momencie my jako specjalistyczna opieka paliatywna tak naprawdę no jesteśmy w stanie zapewnić kompleksowo wszystkie I rozwiązać wszystkie problemy pacjenta, no z wyjątkiem wiadomo ostrej chirurgii, gdzie musimy pacjenta wysłać, to jednak te wszystkie podstawowe rzeczy rozwiązujemy. Ja kiedyś kontrolowałam taki prywatny podmiot I tam było coś takiego, że jak pacjent gorączkował, to był wy wywożony do, na SOR. No przecież my możemy absolutnie w obrębie stacjonarnej opieki paliatywnej leczyć zapalenia płuc, wszelkiego rodzaju infekcje, musimy mieć aptekę, musimy mieć farmację szpitalną I po prostu wszystkie leki musimy zamówić. Ale no nie każda jednostka to w taki sposób realizuje. Także w tej chwili wejście rozporządzenia jest po prostu czymś, co co jest, co powinno być natychmiast, bo kolejny rok to będzie znowu kolejne pojawienie się podmiotów, które no będą znowu jakby wyciągały pieniądze, jednocześnie nie dając tego, co czego potrzebują pacjenci.
Więc to jest no taka rzecz, która jest dla mnie najważniejsza. Natomiast a propos, chciałam jeszcze odnieść się do tego punktu dotyczącego braku efektu związanego z, z lekarzami IZZ tą specjalizacją deficytową. To jest sprawa złożona. Tak naprawdę to, to zostało wprowadzone w 2000 dwudziestym roku I my zaczynamy to obserwować od roku. Czyli pojawili się nam lekarze młodzi, którzy rozpoczynają również rezydentury.
Liczba w tej chwili lekarzy zdających rocznie to jest już nie 40, tylko ponad 50 osób, Czyli tutaj troszeczkę rośnie. Natomiast to, żeby lekarz był zainteresowany specjalizacją, młody lekarz, to przede wszystkim zależy od kształcenia przeddyplomowego. I teraz, proszę państwa, tutaj mamy różnicę bardzo lokalną. Ponieważ ja prowadzę klinikę Uniwersytetu Medycznego I odpowiadam za ten przedmiot, to ja tych lekarzy mam. Bo po prostu tak, w taki sposób prowadzę zajęcia, że ja ich potrafię zainteresować.
Ale nie w każdym Uniwersytecie Medycznym są prowadzone zajęcia albo są prowadzone zajęcia no w sposób przypadkowy. Gdzieś one są zlecone I nikt po prostu się tam nie pochyla nad tym młodym człowiekiem, nie pracuje, nie pokazuje im tego, co jest piękne w tej dziedzinie. Dlatego, jeżeli lekarze tego nie będą widzieli, to oni po prostu takiej specjalizacji nie otworzą. Zresztą tak samo jak w innej, bo w tym roku na egzaminie naszych zdających było 30, a chorób zakaźnych tylko jedenastu. Więc no można powiedzieć, że ten problem dotyczy wielu dziedzin I po prostu to jest kwestia, myślę, że no zainteresowania młodych ludzi tym.
No ja na tą chwilę myślę, że te najważniejsze rzeczy wytłumaczyłam I powiedziałam. Nie wiem, czy coś jeszcze mogę mogę dodać, jeżeli będzie potrzebne.
Krzysztof Piątkowski
Chwilę się przekonałem, czy będzie taka potrzeba. Ten... Nie zależy nam na tym, żeby statystyki poprawiać w taki sposób, żeby hospicja, żeby DPS-y czy tam zakłady opiekuńczo-lecznicze bez żadnych zmian się przekształcały w hospicja stacjonarna. Oczywiście nie o to chodzi. Ja myślę, że ten wątek dotyczący rozporządzenia, który się pojawił w głosie pana przewodniczącego I również wybrzmiał bardzo wyraźnie w wypowiedzi pani profesor Aleksandry Ciałkowskiej-Ryż, będzie przedmiotem, czy jak będziemy prosili o ustosunkowanie się.
A teraz proszę, czy jeszcze głos ekspertów? Bardzo proszę I proszę się o przedstawienie się do protokołu tak, żeby osoby, które przysługują się, bo komisja jest transmitowana, żeby wiedzieli.
Aleksandra Rudnicka
I powiedzieć 1.? No dobrze, to powiedz Ja może 1., bo, bo przepraszam, ale mam następne zajęcia. Aleksandra Rudnicka, Rzecznik Osób Objętych Opieką Paliatywną, powołany przez Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej. Bo po prostu w pewnym momencie towarzystwo uznało, że warto jest współpracować z pacjentami, a ja reprezentuję organizację pacjentów. I chcę powiedzieć, że w tym zespole, o którym pani mówiła, poza ekspertami była dwójka pacjentów również I nasze głosy były traktowane partnersko, braliśmy również udział w głosowaniu.
I ten zespół wykonał ogromną, ogromną pracę. I powiem tak, I rzecz jest w tym, że jak pani powiedziała, nie dostała pani dokumentu, nie mogła pani zajrzeć. To się nie 1. Raz zdarzało. Bardzo trudno było doprowadzić do tego, żeby pokazano dokument, który dotyczył pilotażu krajowej sieci onkologicznej liczący 800 stron.
On w końcu się ukazał. I ja myślę, że tu nie ma żadnej tajemnicy. To powinno być przedstawione do państwa wiedzy, bo myśmy naprawdę tam, poza tym, że jak stworzył się ten zespół, trzeba było zażegnać strasznie trudną sytuację finansową I organizacyjną. I dlatego te duże wzrosty o 170 procent finansowania, co się wydaje, że jest... Ale od czego było?
Od zera prawie. Więc to od tego zaczęliśmy, żeby uporządkować sytuację, a potem zaczęliśmy pracować nad strategią. I taki dokument istnieje. I powiem tak, dużo z tego dokumentu zostało właściwie zrealizowane. My nie możemy powiedzieć, że nie.
Właśnie finansowanie, właśnie to, że zniesiono limity, pewne czy się, ale jeszcze są jeszcze pewne rzeczy, które trzeba wprowadzić I ja o tym powiem. I to jest tak, że jest wykluczenie pacjentów z chorobami hematologicznymi spod opieki hospicyjnej. Dlaczego? Dlatego, że ci pacjenci, zwłaszcza u kresu życia, potrzebują takiego świadczenia, które się nazywa transfuzja. I te, te, te świadczenia nie są wykonywane na oddziałach medycyny paliatywnej, bo one nie są finansowane, one nie są w koszyku jakby świadczeń.
I to trzeba zmienić, bo oczywiście się to jakoś robi, ale tego pacjenta się przewozi na inne oddziały, jeśli to jest wielospecjalistyczne, to jest cała, cała łamigłówka I całe różnego rodzaju poradzenie sobie w tej sytuacji. To jest ta 1 grupa
Pacjentów. 2., pacjentów, gdzie jest jakiś taka, jakaś dziwna, dziwny zapis powstał, chyba jakiś lapsus, to są pacjenci żywieni dojelitowo I pozajelitowo, gdzie ktoś zapomniał wpisać, że oni nie mogą być kwalifikowani do tego leczenia, mimo że opieka palia... Nie mogą być kwalifikowani do tego, do tego leczenia przez oddziały, na oddziałach, tylko muszą być wożeni specjalnie do przychodni z żywienia. No to, to jest jakaś znowu następny absurd. I to są 2 rzeczy, które powinny się zmienić.
Na Radzie Organizacji Pacjentów przy Ministrze Zdrowia, której jestem członkiem ostatnio, Była pani chyba z, z Departamentu Polityki Lekowej I powiedziała, że jeśli chodzi o, o te transfuzję, to to będzie, to oświadczenie ma wejść w, w styczniu. Natomiast no nie wiemy nic co z tym żywieniem. To jest, to jest taka rzecz. Poza tym w tej strategii znalazł się też taki zapis, moim zdaniem bardzo, bardzo wartościowy, bo my dzisiaj mówimy głównie o seniorach. W Polsce było, była taka, jest I to są pozostałe, ale to przede wszystkim wprowadzono od środków europejskich tak zwane placówki d-domo, czyli takie rodzaje przedszkoli dla osób chorych, dla seniorów.
Czyli można takiego seniora, który jest w dobrym stanie, ale też w opiece paliatywnej, zaprowadzić do takiej placówki, gdzie on dostanie I opiekę medyczną I zostanie zaopiekowany w inny, w każdy inny sposób. I to warto, by taki też w ramach, w ramach tej opieki otworzyć ten kierunek. Poza tym to, co się dzisiaj też mówiło, to jest opieka, która jest wprowadzona w sposób poziomy I pionowy, bym powiedziała. Poziomy to znaczy to, co pani profesor mówiła, w tych poradniach są specjaliści, jest pielęgniarka, jest lekarz, jest psycholog, jest dietetyk czasami, fizjoterapeuta, więc tu się wszystko łączy. Ale mamy też wielochorobowość, bo to są starsze osoby, więc też powinno być jakieś możliwość jakiegoś doświadczeń, prowadzenia, żeby ci pacjenci byli konsultowani przez specjalistów różnego rodzaju.
Poza tym ja chcę zwrócić uwagę na to, że my mówimy, że to są seniorzy. Nie tylko. Dlatego, że ta duża liczba osób objętych opieką paliatywną bierze się z dwóch przyczyn. 1 przyczyna to jest starzenie się społeczeństwa I zwłaszcza tych wysokocywilizowanych społeczeństw. A 2.
Rzecz to jest to, że medycyna poszła naprzód I mamy wiele chorób, które było do tej, do tej pory chorobami interminalnymi, stało się chorobami przewlekłymi. I mamy całą dużą liczbę osób, które są przewlekle chore, ale chcą mimo to dobrze funkcjonować, chcą pracować, chcą wnosić podatki do do budżetu państwa I my musimy o nich zadbać. I to jest kierunek, ja wszędzie to mówię, że to jest dzisiaj u pana prezydenta tam, znaczy nie u pana prezydenta, ale na spotkaniu też o tym mówiłam. To jest ten kierunek, który jest potrzebny. Musimy rozwijać medycynę paliatywną po to, żeby tym ludziom zapewnić dobrą jakość życia pomimo choroby.
I my też uczymy pacjentów, bo prowadzimy takie warsztaty wspólnie. Ja jako ten rzecznik, który nie ma żadnego biura, mam tylko wsparcie tutaj w towarzystwie medycyny paliatywnej, no I mojej organizacji piętnastoosobowej z Sanoka, która mnie wspiera. I my prowadzimy różnego rodzaju szkolenia, gdzie tłumaczymy pacjentom, że nie powinni się bać tej opieki, bo oni się boją. Bo oni jak słyszą słowo opieka paliatywna, to myślą, że to już jest ta hospicyjna u kresu życia. Nie, to trzeba wprowadzać jak najwcześniej, może niekoniecznie na tym wysokospecjalistycznym etapie, ale na zrozumieniu potrzeby tego rodzaju leczenia.
Dziękuję bardzo.
Anna Kaptaż
Anna Kaptaż, prezes Stowarzyszenia Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej. Także byłam członkiem zespołu, który pracował przez 20 miesięcy I efekty tej naszej pracy były bardzo dla mnie owocne I dobre do tego, żeby poprawić opiekę paliatywną w Polsce. No teraz, no słyszę optymistycznie, pani profesor mówi, że będą zmiany. No dla mnie szczególnie nieoptymistycznie brzmi to, że pacjent, żeby dostać się do opieki paliatywnej, obojętne jakiej formy, będzie musiał przejść przez poradnie. W tej chwili nadal poradnie działają bardzo w ograniczony sposób, poradnie medycyny czy tam opieki paliatywnej, bo mamy bardzo mało specjalistów.
Ograniczenia są również do do... Jeśli jeszcze nie mamy takiego zapisu, że pacjent będzie musiał trafić przez poradnie, my jaj Ale
nikt nie.
Nie? Bo ja tak zrozumiałam.
Tylko ten, który jest poza listy.
Anna Kaptaż
A, no chyba że tak. Bo to by było tragiczne, gdyby każdy pacjent, który miałby tracić, to byśmy bardzo To
Krzysztof Piątkowski
prosiłbym, żebyśmy do mikrofonu mówili, bo to, co nie jest do mikrofonu, nie znajdzie się potem w protokole, tak. I nie został
Anna Kaptaż
Czyli nie, pani profesor powiedziała, że nie, tak nie będzie. Na szczęście. Ale też no z uwolniliśmy limity, ale dokładnie w tym roku, dokładnie w tej dacie uwolnienia limitów wprowadzono taki zapis, że tylko lekarz może wpuścić pacjenta do systemu opieki paliatywnej. Ja tak mówię wpuścić, ale przyjąć go do systemu. A wcześniej był taki zapis, że mogę to również zrobić pielęgniarka lub psycholog.
I pacjenci, którzy na przykład mają odleżyny, mają rany, to bez problemu takiego pacjenta, bo u nas, w Polsce leczeniem ran I odleżyn bardzo skutecznie zajmują się pielęgniarki. I bez problemu pielęgniarka takiego pacjenta mogłaby do tych systemów wpuścić. A to, że uwolniliśmy limity, to nie poprawiło jakby łatwości dostępu do opieki, bo zwiększyły się znacząco kolejki. I na przykład, ja powiem na przykładzie swojego stowarzyszenia, które rocznie ma pod opieką około 2000 pacjentów, to pacjent, na przykład w ubiegłym miesiącu siedemdziesięciu pacjentów czekało w kolejce do hospicjum domowego. My nigdy nie mieliśmy kolejek.
I przecież wśród tych siedemdziesięciu pacjentów, chociażbyśmy robili, dwoili się I troili, nie jesteśmy w stanie przyjąć ich zanim oni no zejdą z tego świata. W, no w ograniczonej opiece, no innej dziedziny medycznej, chociażby lekarza POZ-u. I naprawdę ta... I na, bo w ogóle też mogę powiedzieć co nieco na temat województwa śląskiego, ponieważ uczestniczę w takiej Radzie Dialogu Społecznego przy Urzędzie Wojewódzkim, tam w tej części medycznej Mówimy też o opiece paliatywnej I my nie spotkaliśmy takiej sytuacji, żeby jakiś Dom Pomocy Społecznej na Śląsku, no dosyć duża aglomeracja ludzka, żeby jakiś Dom Pomocy Społecznej zamienił się w opiekę paliatywną, czy żeby zakupił sobie od Narodowego Funduszu, czy Narodowy Fundusz od nich usługi opieki paliatywnej. Poza tym nie ma w ogóle konkursów, no więc to jest w tym momencie bardzo trudne, żeby ktoś mógł dostać kontrakt z Narodowego Funduszu na opiekę paliatywną, jak nie ma chyba od sześciu albo ośmiu lat kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Więc ja nie wiem, gdzie tak się mnożą te placówki prywatne. No my jesteśmy stowarzyszeniem, też ktoś powie o nas jesteście. No dobrze, ale co niektórzy potrafią tak powiedzieć. I stowarzyszenia mogą się trochę obawiać takiego spojrzenia na opiekę paliatywną. Poza tym na zespole my bardzo do...
No jakby mocno opracowaliśmy ten punkt właśnie, żeby można było krew przetaczać w opiece paliatywnej, ale też zgony. I co się stało z tym, żeby pielęgniarka mogła wypisywać zgony? Ja mam pytanie do pani z ministerstwa, co się stało, bo już mieliśmy, wpisane są zgony, pielęgniarka będzie mogła stwierdzać, nie ma, krew już już już jest, będziemy przetaczać. Nie ma. No to gdzie to wszystko się kupi?
I właściwie to chyba tyle może na na teraz. A może może jeszcze. Właśnie, słabo wykorzystujemy możliwości I I kompetencje, jakie mają pielęgniarki w naszym systemie. Bo kompetencje pielęgniarek, nie tylko w opiece paliatywnej, ale ogólnie w Polsce, są naprawdę duże I ciągle jest ten wielki opór, żeby dopuścić pielęgniarki do pewnych działań, które znacząco by poprawiły opiekę nad pacjentami ogólnie, a w szczególności w opiece paliatywnej, bo opiece paliatywnej pielęgniarki akurat podejmują, takie pielęgniarki podejmują prace, które bardzo zwracają mocno uwagę na kształcenie, na samokształcenie, na specjalizację I naprawdę są bardzo dobrze wykwalifikowanym zespołem medycznym.
Krzysztof Piątkowski
Dobrze, to żeby nie komplikować, bo tu za dużo tych pytań, to ja poproszę o ustosunkowanie się do tych uwag, które padły, jeśli padł przedstawiciel Najwyższej Izby Kontroli, uważają, że należałoby coś doprecyzować I Ministerstwo Zdrowia, potem poproszę staroradcę naszej komisji o zabranie głosu I kolejne osoby, które będą chciały, dobrze? Nie, nikt nie, więc pani dyrektor, gdyby pani zechciała odpowiedzieć na te pytania, co rozporządzeniem, co z zespołem dalej, z tym dorobkiem, o którym usłyszeliśmy. Bardzo proszę.
Dziękuję bardzo panie przewodniczący.
Barbara Więckowska
Szanowni państwo. Było sporo pytań I też nawet odpowiedzi między poszczególnymi osobami w międzyczasie, bo rzeczywiście no widać rozbieżności też, jeżeli chodzi o samo spojrzenie na opiekę pojatywną, hospicyjną. Chcę powiedzieć tyle, to jest 1 z trudniejszych projektów, z którymi mierzymy się teraz w moim departamencie. Drugim takim trudnym projektem merytorycznym jest rehabilitacja, bo też, że tak powiem, tu są różne pomysły I dyskusja na temat właśnie podziału I tego sławnego skill mix I jak możemy ewentualnie wykorzystać kompetencje innych zespołów I od jak jakby no, od czego zawsze wychodzę? Od ścieżki pacjenta.
Bo dopiero do ścieżki pacjenta jestem w stanie dorobić I produkty rozliczeniowe I ten standard wpisać, żebyśmy wiedzieli, czym naprawdę się zajmujemy, bo potem właśnie są takie niepokoje III trudności komunikacyjne, bo one wynikają przede wszystkim właśnie z innego albo może niedoprecyzowanego sformułowania. No tutaj pan naczelnik Kuleta już jest ćwiczony, jeżeli chodzi o różnego rodzaju infografiki, bo niestety z klinicystami, ponieważ my to przekładamy potem na akcje prawne, rozmawiamy na podstawie ścieżki, jak będzie wyglądał diagram. Oczywiście on jest uproszczony zawsze, ale przynajmniej obie strony wiedzą, w którym kierunku co do wizji idziemy, a dopiero potem do szczegółów. Bo tak jak tutaj popadło, to nie jest tylko kwestia wejścia do systemu opieki pajętym na hospicyjne, czyli kryteriów kryteriów włączenia, ale przede wszystkim standardu opieki. Jeżeli mamy dobrze dookreślony standard I biotyczne, kliniczne, jesteśmy w stanie po to zrobić odpowiednie produkty rozliczeniowe.
I na tym pewnie, jeżeli mówicie państwo o różnicy jakości, jeżeli chodzi o świadczenia, to będziemy na pewno musieli bardzo mocno popracować, bo to będzie potem wiązało się z wyceną I tymi I sposobem finansowania tej części systemu. Co do podmiotów prywatnych, to już było powiedziane, że rzeczywiście to nie jest system, to nie jest tryb wnioskowy, gdzie jak w przypadku POZ-u wystarczy zgłosić do NFZ-u chęć udzielania świadczeń. Tutaj to są konkursy I w ramach naszych prac, jak powiedziała w Ministerstwie Zdrowia, pracujemy nad konkursem z funduszu medycznego, który by zwiększył nam liczbę łóżek w opiece stacjonarnej, paliatywno-hospicyjnej. W pierwszej kolejności chcemy rzeczywiście jak najszybciej przekształcać łóżka niewykorzystane w innych sektorach opieki stacjonarnej, bo może powiem tak ogólnie, bo analizując łóżka w szpitalach ogólnych, zakontraktowane właśnie no jako klasyczną hospitalizację I ich liczba jest około tam stu pięćdziesięciu pięciu 1000. Nieznacznie ona spada z roku na rok, ale obłożenia nadal są bardzo nie niesatysfakcjonujące, rzędu sześćdziesięciu dziewięciu procent, a docelowo powinno być 85.
Przeliczyliśmy do takich łóżek około 30 siedmiu 1000 moglibyśmy uwolnić. I gdyby to one były właśnie w szpitalach, łatwiejsze byłoby przesuwanie pacjentów pomiędzy poszczególnymi zakresami świadczeń. A to wiąże się potem z kolejnym kolejnym krokiem, czyli właśnie konkursem NFZ-u, bo nie chcielibyśmy mieć takiej sytuacji, jaką zostaliśmy dotknięci niedawno przy opiece długoterminowej, gdzie poszły środki w ramach KPO, a jakby możliwości potem kontraktowania płatnika były no niedostatecznie dobre I z czym się mierzymy nawet I teraz. Więc jakby też chcę zapewnić, że idziemy w tym kierunku, żeby dać możliwość koordynacji. Na pewno nie jest to tak, że podmioty prywatne teraz właśnie dostają, tak, na życzenie świadczenia.
To nad czym pracujemy I myślę, że się mogłoby przydać opiece pajętry na hospicyjnej, to jest tak zwane ekonsylium, bo w przypadku systemu ze schematu zabezpieczenia opieki szpitalnej, gdzie staramy się wskazać ośrodki wiodące w poszczególnych jednostkach chorobowych, tak że będziemy uruchamiać dla nich rozwiązania informatyczne, żeby to właśnie nie pacjent jeździł, ale dokumentacja I żeby można było w oparciu o bezpieczne przesyłki informacji takich takich konsultacji udzielić. Chcę powiedzieć, że opieka pajęczynko-hospicyjna nie jest jedyną formą świadczenia usług w systemie ochrony zdrowia. I jak mówimy właśnie o tych ranach przewlekłych. Zobaczcie państwo, że takie leczenie ran przewlekłych także jest realizowane w ramach poradni pielęgniarskiej obecnie już w poradni chirurgii ogólnej czy w poradni diabetologicznej. Teraz jakby Ministerstwo Zdrowia pracuje nad tym, żeby ta poradnia, leczenie ran przewlekłych było w wyodrębnionym świadczeniu realizowanym właśnie przez pielęgniarki, bo teraz mamy zapis w koszyku, że dopiero po pierwszej wizycie lekarskiej.
Chcielibyśmy mieć oddzielną kolejkę I oddzielny system. Jesteśmy już po konsultacjach wewnętrznych tego rozporządzenia. Jeżeli chodzi o pozostałe kwestie związane przesuwaniem właśnie kompetencji, jak I przytoczenia krwi I inne, nie jestem w stanie teraz pójść, na jakim etapie pracy jesteśmy, bo tutaj to jest pod panią minister Kęcką, która ma 2 tablice rozpisane I odpytuje wszystkich dyrektorów po kolei, jaki do rozporządzenia I ustawy, więc odniesiemy się, tutaj pan naczelnik podpowiada, na piśmie. No to, na piśmie? Szanowni państwo, nie jestem w stanie...
Nie chciałabym po prostu też przekłamywać, tak? Jeżeli chodzi o dane, chciałabym... Jeżeli mówimy o liczbie, liczby personelu I I dostępności do tego personelu, szanowni państwo, istnieje coś takiego jak baza analiz systemowych I wdrożeniowych. To są mapy potrzeb zdrowotnych. One nie tylko pokazują liczbę świadczeń, ale także kadry medyczne.
Więc jeżeli będziemy mówić o kadrach medycznych, sugerowałabym, żebyśmy do tych informacji zerknęli, bo rzeczywiście może tej kadry jest niewystarczająco w stosunku do przyszłych potrzeb. Natomiast widzimy poprawę, jeżeli chodzi o liczbę lekarzy. Tutaj będę prosiła panią doktor Ciesik-Benkę, żeby skomentowała jeszcze ten tą moją wypowiedź. Natomiast o historii samego rozporządzenia, jak było, że tak powiem wcześniej, to bym prosiła na czynnika Kuletę, żeby uzupełnił, ponieważ wtedy jeszcze nie byłam doktorem departamentu, dostałam to rozporządzenie, które jest dokładnie tak przygotowane, nad którym pracowano dłuższy czas I chciałabym po prostu po konsultacjach wewnętrznych puścić to rozporządzenie świadomie do konsultacji zewnętrznych, ale muszę mieć narysowaną ścieżkę pacjenta, żeby rozumieć jaka jest wizja, bo bez tego nie jestem w stanie potem żadnych uwag ocenić, czy one są zbieżne z tą wizją, czy one są rozbieżne z tą wizją. Tak wygląda obecnie stan naszej pracy.
Bardzo proszę może, Ania.
Speaker 25
Tak, więc chciałabym się odnieść do zasobów kadrowych. Zasoby kadrowe opieki paliatywne, hospicyjne, tak jak pani profesor wskazała, to nie są tylko lekarze specjaliści opieki paliatywnej, hospicyjnej. W latach 2019, 2025 nastąpiło bardzo duże wzmocnienie tych zasobów. Liczba wszystkich lekarzy zgłoszonych do realizacji świadczeń w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia wzrosła o blisko 31 procent. Pielęgniarek o 27 procent, fizjoterapeutów o blisko 44 procent.
Jeżeli chodzi natomiast o samych specjalistów opieki paliatywno-hospicyjnej, to w 2000 dwudziestym piątym roku zgłoszonych do umów NFZ w tym rodzaju świadczeń było 500 pięćdziesięciu dwóch lekarzy specjalistów I to był wzrost o blisko 17 procent w stosunku do roku 2000 dziewiętnastego. Ogółem, jeżeli chodzi o specjalistów medycyny paliatywnej, to nastąpił ich wzrost pomiędzy 2000 dziewiętnastym a dwudziestym piątym rokiem o 20 procent, bo nie wszyscy pracują w tym rodzaju świadczeń, pracują także w innych formach opieki. Bardzo pozytywnym zjawiskiem jest to, co nie występuje w każdej dziedzinie, że w tej dziedzinie zastępowalność pokoleniowa specjalistów jest dodatnia. To znaczy, że prognozowany, tutaj mam akurat prognozy na 28. Rok, lekarzy, którzy prognozujemy, że skończą szkolenie specjalizacyjne I wejdą do systemu nad tymi, którzy osiągną wiek emerytalny, jest dodatnia, tak.
To będą 63 osoby. Oczywiście trzeba pamiętać, że to nie oznacza od razu, że osoby osiągające wiek emerytalny skorzystają z tych świadczeń, więc także może być jeszcze bardziej tutaj optymistycznie. Jeżeli chodzi o kształcenie specjalistyczne, to od momentu wpisania medycyny paliatywnej do wykazu dziedzin priorytetowych wzrosła liczba kształcących się. W dwudziestym roku szkolenie specjalizacyjne odbywało łącznie stu dwunastu lekarzy, w dwudziestym czwartym stu pięćdziesięciu ośmiu, w dwudziestym piątym na koniec dwudziestego piątego stu sześćdziesięciu ośmiu lekarzy. To tyle na temat kadry.
Pan naczelnik, tak? Proszę.
Speaker 28
Dzień dobry państwu. Szanowni pan, szanowny panie przewodniczący. Szanowni państwo, odnosząc się do pytania pana przewodniczącego odnośnie projektu rozporządzenia, a tak naprawdę jego zalegania, o czym było tutaj powiedziane, to chciałbym zwrócić uwagę, że faktycznie marzec 2024.
Speaker 26
Rok, zespół do spraw przygotowania projektu długookresowej strategii wypracował projekt, między innymi wypracował projekt rozporządzenia. W maju 2000 e e 24 roku oba dokumenty zarówno strategia jak I wypracowany projekt
Trafiają do nowego konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny paliatywnej, który to konsultant krajowy nie uczestniczył w pracach tego zespołu. Okolice maja, czerwca, 2025. Rok. Ja już tutaj przeskakuje dosyć dosyć mocno, czyli okres, kiedy pokazuje się nam, ukazuje się nam raport NIK-u. Projekt opieki paliatywnej I hospicyjnej zostaje przekazany do akceptacji konsultanta krajowego.
W międzyczasie zostaje wysłane do Agencji Oceny Technologii Medycznych I Taryfikacji zlecenie o dokonanie analizy kosztowej I oszacowanie skutków finansowych. Jak wspomniała pani dyrektor, lipiec 2025. Rok wpływa szacunek agencji. Wprowadzenie zmian będzie wymagało poniesienia, zwiększenia nakładów o około 493000000 złotych. Dalszy...
W wyniku tego raportu trwają dalsze prace z konsultantem krajowym w celu obniżenia tak naprawdę warunków realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w tym projekcie. Odbywają się między innymi spotkania. Tutaj mam 8. Października 2025. Rok, w którym udział wzięli minister, przedstawiciele Ministra Zdrowia Agencji Oceny Technologii Medycznych I Taryfikacji NFZ-u oraz eksperci, właśnie konsultant krajowy, konsultant krajowy pielęgniarstwa opieki paliatywnej, pani profesor Aleksandra Ciałkowska-Ryż, jak również inni uczestnicy, którzy brali udział w pracach zespołu.
Speaker 27
Listopad, 20. Listopad 2025. Rok. Ja tutaj przeskakuje poszczególne elementy, żeby nie nie przedłużać. Skierowane jest pismo do prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o zabezpieczenie środków finansowych na 2027.
Speaker 26
Rok na na na na poczet realizacji nowego rozporządzenia. Rozpoczynają się konsultacje. To jest, to jest okres lutego 2000 dwudziestego szóstego roku. I mogę powiedzieć, że ósmego, ósmego września 2000 dwudziestego szóstego roku przygotowano notatkę do ministra wraz z zestawieniem uwag zgłoszonych w ramach konsultacji wewnętrznych, zawierające prośbę o podjęcie decyzji kierunkowych w zakresach zidentyfikowanych jako problemowe w w ramach tego projektu. Dziękuję.
Speaker 24
Czyli właściwie nie wiemy co dalej z rozporządzeniem? Bo nie usłyszałem tej odpowiedzi.
Speaker 26
Nie no, panie przewodniczący, no prace nad rozporządzeniem cały czas trwają, tak jak powiedziała pani dyrektor. To jest, to jest bardzo trudny projekt. To jest bardzo trudny projekt. Nie można tego projektu przeprojekt, przeprocedować bardzo szybko. My tutaj możemy tylko pokazujemy, że projekt nie leży.
Projekt jest, cały czas trwają nad nim prace. Tylko tyle mogę powiedzieć.
Speaker 16
Dziękuję. Ja chciałbym tylko dopytać, żeby... Jeśli się mylę, też proszę mnie skorygować. Ale ja dostałem informację o projekcie, który powstał pod koniec rządów poprzedniej ekipy. Czy mówi pan o tym samym projekcie?
Bo pan zaczął od 2024, od marca. Czy to jest nowy projekt, nowej ekipy?
Speaker 26
To jest projekt wypracowany przez zespół, który pracował od 2000 dwudziestego drugiego roku.
Drugiego, okay. Do 2000
dwudziestego czwartego.
Speaker 16
Dobrze, chciałem się upewnić, bo pierwszą datę usłyszałem 2 4, więc chciałem się upewnić, że mówimy o... Czyli ten jakby proces projektowania tych zmian trwa od 2000 dwudziestego drugiego, czyli tak mniej więcej 4 lata, tak?
Speaker 28
Raczej bym powiedział, że bliżej dwóch lat z tego względu, że zespół zakończył pracę w 2000 dwudziestym czwartym.
Speaker 16
No tak, ale jakby no jest opracowywany. No dobrze, ciekawe, pani Krystyna. Ciekawe ile osób zmarło w Stały doradca naszej komisji, bardzo proszę.
Speaker 30
Szanowni państwo, padło tutaj ze z guz moich przedmówców mnóstwo różnych informacji. Dane statystyczne, nakłady finansowe. Tu wzrosło, tu się jakiś zespół genialne rzeczy wymyślił. Tylko że, proszę państwa, no efekty są takie, jakie są. My jako organizacje pozarządowe, codziennie niemalże spotykamy się z tym problemem I to jest są dramaty, dramaty I jeszcze raz dramaty.
Proszę państwa, tutaj pani profesor mówiła, że wzrosła bardzo ilość zapotrzebowania na hospicja domowe. Z czego to wynika? Gdyby hospicja stacjonarne oferowały po prostu dostępność I odpowiedni poziom usług, to zdecydowanie I chory I jego rodzina wolałaby umieścić chorego w w specjalistycznym zakładzie właśnie takim opiekuńczym. Natomiast zarówno nasi członkowie stowarzyszenia przychodzą I opowiadają, jakie warunki zastali w hospicjum u swoich chorych. My także wielokrotnie byliśmy w takich hospicjach I proszę mi wierzyć, że to są horrory, które nam się śnią później miesiącami I latami po nocach.
Ta opieka naprawdę jest niedostateczna. Ilość personelu medycznego I pielęgniarskiego jest zbyt mała. Osoba, która leży I jest naprawdę w ostatnim stadium swojego życia, dostaje posiłek postawiony na stole I pielęgniarka idzie do następnego, I do następnego, I do następnego, I ten posiłek stoi do wieczora, bo nikt tego chorego nie nakarmi. W związku z tym, zarówno chorzy, jak I ich rodziny uważają, że zdecydowanie bardziej humanitarne I bardziej godny ostatni okres tego życia spędzą w swoim domu. Jednocześnie opieka w hospicjum domowym jest wielokrotnie tańsza niż opieka w w zakładzie stacjonarnym, bo w tym systemie już nie ma kosztów lokalu, energii, wody, kanalizacji I tak dalej, jak również jest wsparcie ze strony rodziny, sąsiadów, organizacji pozarządowych I tak dalej.
W związku z tym, ja nie tylko bym się nie zdziwiła, że następuje wzrost zainteresowania hospicjami domowymi, ale uważam, że to jest pewnym sensie optymalny kierunek poprawienia tego bardzo, bardzo trudnego dla każdego I dla chorego I dla rodziny okresu wyciekiwania na zakończenie życia chorego. Proszę państwa, jeszcze 1 tutaj, jeszcze 1 tutaj aspekt. Hospicja domowe z jednej strony oferują empatię, uczucia I tak dalej, zapewniają jakieś godne warunki choremu, ale z drugiej strony to są miejsca, które zupełnie nie są przystosowane do opieki nad takim chorym. I w związku z tym, pierwszym, pierwszym elementem, jaki, z jakim my się spotykamy, czy można gdzieś wypożyczyć łóżko, czy można wypożyczyć respirator, czy można wypożyczyć butle z tlenem I tak dalej, I tak dalej. Tych pytań, tych pytań jest mnóstwo.
Ludzie albo nie wiedzą, albo nie wiedzą, nie mają wiedzy, gdzie się udać po takie świadczenia, albo też no nie znajdują ich skutecznie. W związku z tym myślę, że łatwiej byłoby... Pani tutaj mówi od o zniesie... Mówiłyście, mówiłyście pani o zniesieniu limitów. Co z tego, że limit został zniesiony, jak nie płaci się za nadwykonania?
W związku z tym, taka jednostka, która raz I 2. Nie dostała pieniędzy za nadwykonania, to ona już na trzecim, w trzecim roku sobie na nadwykonania nie pozwoli, bo inaczej to splajtuje I już będzie nie nie w ogóle nie niewydolna finansowo. A zatem no to jest takie błędne koło. Z jednej strony nie ma limitów, z drugiej strony nikt nie płaci za nadwykonania, w związku z tym po prostu tych miejsc będzie brakowało cały czas. Jednocześnie, tak jak powiedziałam,
Speaker 30
hospicjum domowym jest wiele dobrych... Jest wiele zalet takie takiej formy opieki, ale jest zdecydowanie niedoinwestowanie sprzętowe. Czasem trzeba wręcz zrobić jakiś remont w mieszkaniu, a czasem po prostu doposażyć to to mieszkanie w sprzęty, które powinny być dostępne w na, na zasadach wypożyczalni, a nie kupienia, bo łóżko specjalistyczne kosztuje tam gdzieś od sześciu 1000 w górę I tak dalej. W związku z tym, w związku z tym, proszę państwa, starajmy się szukać rozwiązań, które są skuteczne. I tutaj oczywiście dzisiaj mówimy
o
Hospicyjnej, finansowanej przez skarb państwa. W związku z tym mówimy tylko o tych jednostkach, nazwijmy to, państwowych. Ale przecież bardzo dużą rolę w tym zakresie odgrywają organizacje pozarządowe, które także bardzo na na miarę swoich możliwości chciałyby się włączyć w opiekę. Tyle że no ja nie... Prowadzę organizacje senioralne duże od dwudziestu lat, nie spotkałam się ani w swoim samorządzie, ani w Ministerstwie Pracy z konkursem, który by był dedykowany, dostępny dla organizacji pozarządowych, a właśnie wspierałby opiekę na poziomie właśnie tym domowym, w charakterze takim, jaki...
O jakim tutaj mówimy, czyli w charakterze paliatywnym. Proszę państwa, no cóż, mogę tylko zachęcić tutaj osoby, które są decyzyjne w tym zakresie, żeby no może nie skupiały się tylko na statystyce I na ilości łóżek I tak dalej. I bo bo te informacje, które państwo dzisiaj nam przekazaliście, no nijak się mają do naszych praktyk. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Piątkowski
Bardzo dziękuję. Tak, ja ja bym chciał, żeby ktoś z państwa, być może pani, być może pani profesor Ciałkowska-Rosz, odniosły się do tego, bo ten obraz ja widzę jednak trochę inaczej I mam duże doświadczenie w tej dziedzinie I nawet osobiste, więc więc jednak bardzo prosiłbym, żeby państwo się odnieśli, bo ten obraz jest być może gdzieś podobny, ale w wielu miejscach I który poznałem osobiście daleko różniący się, więc chciałbym, żeby teraz to zostało skomentowane.
Agnieszka Toczek-Wasiak
Agnieszka Toczek-Wasiak, jestem członkiem zarządu PTMP I konsultantem wojewódzkim w dziedzinie medycyny paliatywnej dla województwa świętokrzyskiego. Jeśli chodzi o zarzuty dotyczące sprzętu, to zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym opieki paliatywno-hospicyjnej, żeby podmiot mógł stworzyć I w ogóle otworzyć hospicjum domowe, ma obowiązek zapewnić nieodpłatnie wypożyczać sprzęt dla, dla swoich pacjentów. I jest to podmiotem kontroli konsultantów wojewódzkich, zarówno NFZ-u I NFZ nie podpisze umowy z podmiotem, który nie ma fizycznie tych rzeczy do wypożyczenia. Nie tylko łóżek, ale I również ssaków, wszystkich, wszystkich tych medycznych sprzętów, w tym koncentratorów tlenowych, hospicja mają obowiązek posiadać takie rzeczy I wypożyczać je nieodpłatnie. Także to jest, jeśli chodzi o to, o ten zarzut.
pan powiedzieć. Tak,
Agnieszka Toczek-Wasiak
chciałam się odnieść, chciałam się, chciałam się jeszcze odnieść, ponieważ reprezentuję województwo, które najszybciej w Polsce się starzeje. Województwo świętokrzyskie. Ono świetnie wyprzedza I pokazuje to, co czeka pozostałe województwa w przyszłości. I chciałam zwrócić państwa uwagę na odpowiednią strukturę świadczeń paliatywnych. Ponieważ są to świadczenia gwarantowane, powinniśmy też myśleć o finansach.
I tutaj, jak pani słusznie zauważyła, rzeczywiście hospicja domowe powinny być podstawą. I ta opieka powinna być najlepiej rozwinięta I dostępna dla każdego chorego, najbliżej jego miejsca zamieszkania. Fikcją jest, że będzie podmiot w centrum województwa I będzie jeździł na obrzeża województwa. Bo na chwilę obecną finansowanie wygląda tak samo, jeżeli ja mam chorego 100 metrów od mojej placówki, a jeżeli mam chorego 100 100 kilometrów od mojej placówki, to dostaje tyle samo za wizytę. I ten specjalista jest zablokowany na kilka godzin dojazdu, więc nasze dążenia powinny iść w kierunku tego, żeby w każdym powiecie była placówka świadcząca na miejscu świadczenia w zakresie hospicjum domowego.
Kolejna rzecz to poradnie, które są nierozwinięte w odpowiedni sposób I w pewien sposób to, co się wydarzyło, zniesienie limitów teoretycznie pozwoliło przyjmowanie więcej chorych, ale jednocześnie wprowadzono limity czasowe przyjęć. I pierwszorazowa wizyta musi trwać 50 minut, niezależnie od tego, chory potrzebuje tego czasu, czy nie, a każda kolejna minimum 20 minut w poradni. Ja prowadzę jedną z największych poradni w Polsce Świętokrzyskim Centrum Onkologii I żebyśmy w miarę byli w stanie utrzymać taką samą liczbę przyjęć chorych, Musieliśmy, musieliśmy wydłużyć godziny przyjmowania poradni, żeby spełnić wymogi funduszu, żeby nie nachodziły się te limity czasowe. A to wcale nie zmieniło jakości, ponieważ wcześniej, jeśli chory wymagał wizyty, nawet dwugodzinnej, pierwszorazowej wizyty, to ta wizyta tyle trwała. Ale są chorzy, którzy przychodzą do poradni na kontrolę albo po prostą poradę I ten chory wychodzi po dziesięciu, piętnastu minutach I my musimy odczekać, żeby przyjąć kolejnego chorego do dwudziestu minut, bo nawet nie można tych chorych zapisać.
Więc to jest kolejny problem. W moim województwie jest najwięcej łóżek stacjonarnych. Z czego to wynika? I to jest również najbardziej kosztowne. Z kilku powodów.
Ponieważ jest to województwo najszybciej starzejące się, niestety chorzy I ludzie starsi nie mają odpowiedniej opieki socjalnej. I moje pytanie, czy państwo coś w ogóle zamierzacie z tym zrobić? Bo często spotykamy się z taką sytuacją, gdzie ten chory mógłby być w domu. Ten chory chce być w domu. My jesteśmy w stanie mu zapewnić opiekę paliatywną w domu, ale nikt z tym chorym nie mieszka.
I ten chory nie ma skutecznego opiekuna, który mógłby podać mu szklankę wody I zapewnić mu opiekę w warunkach domowych. I ci chorzy trafiają do placówek stacjonarnych, które są dużo droższe w utrzymaniu. I więc ta struktura powinna być odpowiednia. W moim województwie jest zaburzona z kilku powodów, między innymi zostało to opisane dokładnie w raporcie NIH, prawda? Więc nie będę tego przytaczać, niemniej jednak chciałabym, żebyście państwo właśnie zwrócili uwagę na tą opiekę socjalną, bo hospicjum domowe nie jest od remontowania domu.
Od tego jest opieka socjalna. My jesteśmy lekarzami specjalistami, którzy przyjeżdżamy do tego chorego 2 razy w miesiącu do domu po to, żeby zmodyfikować mu leczenie, po to, żeby przyjechać na wizytę interwencyjną, jeżeli ma duszność. Ale NIK również zadał pytania I niektórzy kontrolerzy zadali pytania, czy czy my temu choremu no odmalowaliśmy mieszkanie. Więc no spotykamy się z głębokim niezrozumieniem problemu. To jest, to są świadczenia medyczne, ale żeby one były możliwe w warunkach domowych, co jest najtańsze, powinny być zabezpieczone opieka socjalna tych chorych.
Więc na to chciałabym zwrócić państwu uwagę. Moje kolejne pytanie brzmi, jeżeli rozmawiamy o rozszerzeniu liczby rozpoznań, to w jaki sposób państwo sobie to wyobrażacie, skoro od wielu lat placówki nie otrzymują na czas świadczeń. I to między innymi w województwie świętokrzyskim doprowadziło do upadku I braku rozwoju hospicjów domowych, brak wypłaty nadwykonań albo wypłaty z dużym opóźnieniem, albo częściowe wypłaty. Część świadczeniodawców miała procesy sądowe, które wybrała z NFZ-em o niewypłatę świadczeń. W jaki sposób planujecie zapewnić finansowanie poszerzonej listy rozpoznań?
Bo to jest to, co mówi pani profesor. Możemy w kółko rozszerzać, ale musicie państwo wziąć pod uwagę to, że są to świadczenia gwarantowane I my musimy je zagwarantować. A my nie jesteśmy w stanie już zagwarantować. Więc na chwilę obecną wydaje mi się, że powinniśmy się zastanowić, jaki sposób zagwarantować już to, obiecaliśmy, żeby to dobrze funkcjonowało, niż poszerzać koszyk świadczeń. I ostatnią rzeczą, na którą chciałam zwrócić państwu uwagę, to to, co mówiła pani profesor.
Być może to dotyczy Ministerstwa Edukacji. Ja od wielu lat postuluję, żeby medycyna paliatywna była obowiązkowym
Przedmiotem na wydziałach lekarskich. I również wielu poprzednich konsultantów o to walczyło. Dzięki uprzejmości władz uczelni w Kielcach medycznej udało się stworzyć fakultet. Ale fakultet to nie jest przedmiot. I fakultet jest przedmiotem, jest nieobowiązkowy.
I to, że przyjdzie dwudziestu studentów z roku, na którym jest stu iluś studentów, to wcale nie oznacza, że ci lekarze będą zainteresowani. Są zainteresowani dzięki temu, że prowadzimy z nimi zajęcia z terapii bólu I w różnych innych, z różnych innych dziedzin, ale to jest też ważne, żeby ci studenci spotykali się ze specjalistami I mogli poznać dziedzinę, bo bez tego nie zainteresujemy młodych ludzi. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Piątkowski
Ten postulat, żeby przywiązywać większą uwagę do kształcenia studentów w zakresie medycyny paliatywnej, jest adresowany bardziej do Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego niż edukacja, ale to mogę powiedzieć, że są takie sprawy I ta włącznie, która, które znajdą odzwierciedlenie w mojej interpelacji. Ja się zwrócę do ministra tej sprawie, już jakby poza sprawą przedmiotu. Zgłosił się do dyskusji pan Zbigniew Tomczak, Obywatelski Parlament Seniorów. Bardzo proszę.
Zbigniew Tomczak
I Polskie Stowarzyszenie Pomocy Osobom Schorstką, z Chimera głównie w tym kontekście chciałem, chciałem parę słów powiedzieć, bo chodzi mi o ten zamknięty katalog jednostek chorobowych. Cały czas mówimy o chorobach no głównie, głównie, przepraszam, głównie nowotworowych. Zastanawiam się, jakich kryteriów nie nie spełniają chorzy na chorobę Alzheimera, znajdujący się w ostatnich tygodniach swojego życia, wtedy kiedy ostatnie 5 lat spędzili, spędzili najczęściej, najczęściej w łóżku, po chorobie, która trwała 10, 12 czy tak jak w przypadku mojej rodziny 16 lat, gdzie, gdzie te te te te wszystkie symptomy czy czy czy objawy towarzyszące chorobom nowotworowym również występują u tych, u tych, u tych osób. Więc
Zbigniew Tomczak
Często nie można, nie można powiedzieć, nie można dowiedzieć się, czy osoba, czy ta osoba cierpi, bo po prostu od paru lat nic nie mówi już. Objawy, objawy duszności, odleżyny I tak dalej, które... Odleżyny, których wczoraj nie było, dzisiaj się pojawiają z dnia na dzień po po po po jednej nocy. Zastanawiam się, dlaczego, dlaczego tutaj dyskutujemy tylko właśnie w obrębie jednej jednej jednostki, w zasadzie jednej jednostki chorobowej. Tym bardziej, że zalecenia czy sugestie europejskiej organizacji Alzheimer Europe czy, czy Światowy Alzheimer, Alzheimer Disis International wyraźnie wskazują, że również na ta, na, na te choroby neurodegeneracyjne powinniśmy zwrócić uwagę w kontekście opieki paliatywnej.
Dziękuję uprzejmie.
Krzysztof Piątkowski
Bardzo dziękuję. Teraz pan prezes Jerzy Płukasz, który również zgłosił się
Jerzy Płukasz
do zabrania głosu, proszę. Dziękuję panie przewodniczący, szanowni państwo, my jako organizacja taka ratownicza, no pełna zgoda I wydaje się to oczywiste, że przede wszystkim powinno się starać do zapewnienia tego hospicjum domowego, w opiece domowej. Ale trzeba też pamiętać, że jest to uzależnione od stanu pacjenta, bo pacjenci bywają w takim stanie, że no kwalifikują się I powinni trafić do hospicjum stacjonarnego. My spotykamy się z sytuacją, gdzie pacjent trafia do hospicjum stacjonarnego, jest ustawiany przez jakiś czas, stosunkowo nawet niedługi I wraca do warunków domowych, prawda? Także no obie formy są bardzo potrzebne.
Natomiast mnie bardzo, tak, troszeczkę martwi to, co usłyszałem, że w ministerstwie zbierają się no znakomici fachowcy. Ludzie bardzo doświadczeni, wypracowują jakieś, jakieś zalecenia, metody I to gdzieś ginie. Ba, dowiadujemy się tutaj, że nawet nie udostępniono tych wniosków najwyższej izbie kontroli, kontrolerom. No ja bym chciał tutaj przede wszystkim podziękować państwu z najwyższej izby kontroli, bo państwa taka rzetelna I bardzo zresztą skrupulatna praca pokazuje, jak wygląda rzeczywistość, prawda? Bo słyszymy od ministerstwa, od różnych innych ciał, plany, jak to by będzie zrobione, jak ten.
Speaker 36
Kiedy będzie zrobione. Nas bardziej interesuje, jak jest dzisiaj. Co dzisiaj trzeba zrobić, bo tak jak powiedział pan poseł, czy ci ludzie, ilu z tych ludzi dożyło? Ilu to czekało, prawda? I myślę, że zwłaszcza w opiece hospicyjnej głos fachowców, głos takiego takich zespołów w ministerstwie powinien być dosłownie natychmiast wcielany w życie te wnioski, bo od tego zależy często życie ludzkie, które wprawdzie I tak I tak się z reguły kończy, ale w jaki sposób ono się kończy, jest to naprawdę istotne.
Dziękuję.
Krzysztof Piątkowski
Bardzo dziękuję. Nie widzę zgłoszeń do dyskusji. Parę rąk się podnosiło, więc zakładam, że państwo zrezygnowali. To poproszę w takim razie o odniesienie się do tej parę konkretnych bardzo pytań padło, więc prosiłbym o konkretne odpowiedzi, dobrze?
Barbara Więckowska
Szanowni panie przewodniczący, staramy się być konkretni tak, tylko możemy być konkretni.
Tak że
Barbara Więckowska
Tak, znaczy, jeżeli jeżeli chodzi o samo rozporządzenie, znaczy może powiem tak, szanowni państwo, gdyby wszyscy konsultanci medyczni z dziedziny pielęgniarstwa, innych zawodów, lekarze byli zgodni do tego, jak coś powinno wyglądać, byśmy bardzo szybko to wdrażali. Ale niestety często jest tak, że dużo zakresów świadczeń jest dyskutowanych co do... Znaczy ja byłem zawsze w swoich szczegółach. I niestety tutaj ciężko powiedzieć, jaki konsensus należałoby przyjąć I co nieco powinno wdrożyć, tym bardziej w bardzo delikatnej materii, jaki jest właśnie ten projekt rozporządzenia. Dlatego chcieliśmy na początku dopracować to tak, żeby rzeczywiście mieć pewność, że to, co chcemy zaproponować na zewnątrz, jest przemyślane I broni się z punktu widzenia ścieżki pacjenta.
Dla mnie najważniejsze to jest, jak pacjent powinien trafiać do systemu, że właśnie ta opieka pediatrynokospecyjna nie jest dla wszystkich, tylko powinna być podzielona na specjalistyczną I tą podstawową. Jaka jest rola każdego, każdego etapu udzielania takiego świadczenia. Chcę podkreślić to, że I to już mówiłam, że w tej w tym rozporządzeniu to rzeczywiście jeszcze nie podaliśmy do konsultacji zewnętrznych, więc tylko możemy państwo tutaj, możecie namierzyć na słowo, że tak jest napisane, Opieka pajętym, hospicyjna, wszechstronna, całościowa opieka I leczenie objawowe świadczeniobiorców chorych na zagrażające życiu I ograniczające życie choroby, uwarunkowane na poprawę jakości życia I mające na celu zapobieganie bólowi I innym objawom somatycznym, ich leczenia oraz łagodzenie cierpienia psychicznego, społecznego I duchowego świadczeniobiorców. Tutaj jakby przy tej definicji opieki paliatywnej, hospicyjnej odchodzimy od myślenia tylko I wyłącznie o nowotworach. Rzeczywiście, w przypadku opieki stacjonarnej mamy załącznik numer 1, gdzie pracujemy nad listą nowo...
Jakby listą rozpoznań I mamy IBICIGICICD dziesiątek, j, ale także stopień zaawansowania. To, powiedzieliśmy już tutaj, jak państwo to sami powiedzieliście, choroby przewlekłe stają się już od tych śmiertelnych, właśnie mamy przedłużenie trwania życia. I chcemy dookreślić także stan pacjenta, w której jakby powinniśmy gwarantować świadczenia w zakresie opieki specjalistycznej. I cieszy mnie bardzo to, że też państwo myślicie podobnie, że ta opieka domowa jest tutaj, powinna
Fundamentem, jeżeli chodzi o o leczenie w 2000 szóstym roku, kiedy pisałam doktorat z opieki długoterminowej, ale z części finansowej I między innymi spotykając się z profesorem Pendichem, to jego właśnie było główne przeświadczenie, że właśnie pacjent powinien mieć możliwość zabezpieczenia godnego właśnie odejścia w domu rodzinnym. I tutaj no jakby cieszę się, że też specjaliści nadal w tym duchu idą. No moje działanie w zakresie opieki długoterminowej dla pana ministra religii to było właśnie składka, za to ubezpieczenie wynosi XI0 ten x się rozbiliśmy. Jak zobaczyłam gamę świadczeń, jaka jest potrzebna, składka za to ubezpieczenie wyszła mi więcej niż zdrowotna. Jak wiecie państwo, do tej pory opieki długoterminowej w postaci w postaci drugiego systemu ubezpieczeń, że tak powiem, nie mamy, nie udało nam się to wypracować, mimo tego że też tą potrzebę widzimy.
Więc rzeczywiście tutaj jest olbrzymia trudność, olbrzymia trudność reformowania zakresu, który jest bez limitu. Szanowni państwo, to jest chyba największe wyzwanie, jakie mamy. Tak samo jak w odwróceniu piramidy świadczeń, gdzie robimy pakiety AOS-owe, że pacjent mógł mieć diagnostykę w jakby za jednym przyjściem do lekarza, a nie dzielono ileś etapów, bo tak wygląda obecnie finansowane finansowanie. Mierzymy się niestety z tym, że każde działanie wychodzi nam dodatni budżet, wpływ na budżet. Minister finansów od razu nam, że tak powiem, mówi nie, bo to nie jest zabezpieczone w środkach płatnika.
I ciężko jest naprawdę zrobić reformę, znaczy paradoksalnie to brzmi, ale łatwiej by było, gdyby był to system limitowy, bo byśmy powiedzieli, że w tym budżecie może trochę inaczej przeorganizujemy, ale wiemy ile pacjentów I my, że więcej nie wydamy niż x I mamy większą kontrolę nad systemem. Tutaj naprawdę jest to olbrzymia trudność reformowania tej części systemu, gdzie mamy finansowanie bezlimitowe. Na pewno będziemy się starać właśnie, jakby rozłożyć na na raty, żeby właśnie zabezpieczyć środki, nie kosztem innych zakresu świadczeń, bo rzeczywiście no jedynie na co możemy teraz zrobić, zmniejszyć 10 I po to, żeby mieć swoje dodatkowe środki w funduszu, Narodowym Funduszu Zdrowia. Więc nie ukrywam, że temat naprawdę jest trudny I nie możemy być tylko z pomysłem, bo musimy pokazać, jak powiedziałam, cały OSR, czyli oszacowanie zarówno populacji, jak I właśnie tego wpływu na budżet, robiono przez Agencję na podstawie nie szacunkowych kosztów, tylko rzeczywistych kosztów świadczeniodawców, co zawsze znowu zabiera czas, bo każda zmiana koncepcji powoduje kolejne zlecenie do otnitu, do kolejnej wyceny. Jakieś nowe świadczenia, jak państwo mówicie, między innymi dodatkowe świadczenia.
To nie jest tak, że jak coś realizowane w szpitalu, to z definicji możemy na poziomie ministerstwa zdecydować, że od razu to może być w opiece pediatryczno-hospicyjnej. Tak mamy zdefiniowany system prawny, że to jest nowe świadczenie, które przechodzi przez HTA, które realizuje znowu Agencja Center Naukowych Medycznych I Taryfikacji. Dlatego też to się wszystko wydłuża w czasie, jeżeli mamy rzeczywiście zdefiniować prawo, które będzie wiążące dla wszystkich stron realizujących te świadczenia, jak również także dające prawo dla świadczeniobiorców, żeby te świadczenia otrzymywać. Więc na tyle, ile możemy być konkretni, to tak w tym momencie bym odpowiadamy, panie przewodniczący.
Krzysztof Piątkowski
Proszę nie brać tego do siebie, tak. Ja rozumiem, że materia jest bardzo trudna, no ale kiedyś, ale te mechanizmy, które pani dyrektor opisuje, wyglądają w taki sposób, że one mogą być, dziać się wiecznie. Czyli w zasadzie może nie dojść nigdy do skutku podjęcia rozporządzenia, więc kiedyś będzie trzeba to rozporządzenie przyjąć, tak. To mechanizm pokazuje, że to może być taki zaklęty krąg, koło, które się będzie toczyć wiecznie I nigdy nie dojedziemy I nigdy nie będzie tego rozporządzenia. Tak to wygląda.
Tam padło jeszcze kilka innych pytań, między innymi na przykład mnie osobiście zaintrygowała ta historia dotycząca limitów czasowych, tak. No jeżeli coś nie musi trwać 50 minut, to dlaczego trwa 50 minut, nie może trwać 30? Mówię o tej pierwszej wizycie, o tych kolejnych. Pani dyrektor się nie przysłuchiwała chyba temu fragmentowi, ale pani dyrektor I pan naczelnik słuchał, czy czy rzeczywiście nie da się takich prostych spraw naprawić. Gdybyście państwo zechcieli odnieść.
Tak,
Speaker 26
odnosząc się do tego pytania, właśnie po to zmieniamy między innymi całe rozporządzenie, cały koszt świadczeń gwarantowanych, żeby tego typu problemy, które wiemy, że one faktycznie istnieją, że one są, żeby je właśnie po poprawiać, żeby usunąć. Tylko tak jak wspomnieliśmy, my nie nowelizujemy rozporządzenia. My robimy cały nowy koszyk świadczeń gwarantowanych. Dziękuję.
Krzysztof Piątkowski
Ale to może czasami trzeba w niektórych sprawach zmienić istniejące rozporządzenie po to, żeby takie rzeczy, które są najbardziej absurdalne, zmienić. Poddaję państwu pod rozwagę, jeżeli to są jakieś drobiazgi, tak. A ewidentnie wybrzmiało to jako taki problem, nie chcę go nazywać patologiczny, no ale problem.
Barbara Więckowska
Panie przewodniczący, chciałabym powiedzieć, że jak rozmawiałam z zespołem, to mi powiedziano, że termin, który był wyznaczony dla ministerstwa, jest ostatni kwartał tego roku, więc liczę na to, że wejdziemy do konsultacji zewnętrznych zgodnie z terminem I to staramy się dotrzymać z punktu widzenia ministerstwa. Największy problem jest z tą częścią finansową, bo na tej będziemy mieli dokładnie rozrysowane całą część koncepcyjną. Boję się tylko I wyłącznie o Ministerstwo Finansów. To jest nasz największy problem.
Krzysztof Piątkowski
Tak, to prawda. Podzielam te obawy. Kończymy pomału dyskusję, ale zgłosiła się pani. Bardzo proszę, to proszę pani Barbara Roszkowska-Gębka. Zapraszam do zabrania głosu I potem już
Barbara Roszkowska-Gębka
Szanowni państwo, dane statystyczne pokazują, że będzie co, że coraz więcej jest seniorów samotnych I będzie coraz więcej seniorów mieszkających samotnie. Ponieważ mówimy o długowieczności, więc są zagrożenia różnych chorób, między innymi I onkologicznych. Taki senior, który będzie wymagał opieki paliatywnej, ale będzie chciał pozostać w domu. Mówimy o godnej, godnym odchodzeniu, godnym chorowaniu. Czy ma szansę na hospicjum domowe, które będzie wymagało opieki społecznej.
Czy ten problem w ogóle jest brany pod uwagę? Czy on jest automatycznie wykluczony I nie ma szansy na hospicjum domowe? Dziękuję.
Speaker 17
Może ja spróbuję odpowiedzieć. To znaczy tak, żeby w ogóle mogło funkcjonować hospicjum domowe, to musi być opiekun faktyczny, który się zajmuje pacjentem. Bo sam pacjent w domu, no nie jest stanie być, jeżeli jest na poziomie opieki hospicjum domowego, bo hospicjum domowe jest przeznaczone już dla tych pacjentów, którzy są, no nie mogą opuścić tego domu, czyli nie są na etapie jeszcze wcześniejszym, czyli na poziomie poradni medycyny paliatywnej. Pacjent może być sam w domu, bo on jest jeszcze chodzącą osobą I taka opieka będzie mu w jakiś sposób zapewniona. Natomiast wtedy, kiedy pacjent już wymaga opieki domowej, to jest osoba, która większość czasu spędza w łóżku.
I żeby ta osoba no mogła funkcjonować w obrębie domu, musi być jakiś opiekun faktyczny. Więc jedyne, co my tutaj byśmy mogli powiedzieć, to to, że my oczywiście jako hospicja domowe mamy pełen dostęp I jakby to jest finansowane, nasze odwiedziny we wszystkich domach pomocy społecznej. Czyli po prostu opieka socjalna jest zapewniona przez pomoc społeczną, natomiast opieka medyczna jest zapewniona przez hospicja domowe. I to jest coś, co myślę, że jest jedynym rozwiązaniem tego problemu bycia w domu. Alternatywnie no wtedy, kiedy pacjent ma bardzo złożone problemy, może być w hospicjum stacjonarnym.
Bo my do hospicjum stacjonarnego nie jesteśmy w stanie wziąć wszystkich osób tylko dlatego, że nie mają opieki w domu, bo po prostu no przede wszystkim system finansowo tego nie udźwignie. Ale też no nasze możliwości kadrowe też są ograniczone. Więc tutaj dlatego no wprowadza się różnego rodzaju kryteria przyjęcia, żebyśmy po prostu optymalizowali tych pacjentów najbardziej potrzebujących, które, którzy muszą być w opiece stacjonarnej. Natomiast ci, którzy no wymagają tylko wsparcia częściowego I bardziej opieki niż leczenia, no powinni znaleźć się w innych formach opieki czy społecznej, czy czy na przykład już w zakładach opiekuńczo-leczniczych, gdzie koszty są znacznie niższe niż koszty w opiece paliatywnej.
Bardzo dziękuję, pani profesor.
Krzysztof Piątkowski
Czasami potrzebny jest opiekun faktyczny I czasami, a nawet często przez 24 godziny na dobę, więc nie opiekun, ale opiekunowie. Więc te warunki, wiemy o tym, że to jest najlepsze, co mogłoby spotkać takie osoby, być w domu, ale ale muszą mieć spełnione określone warunki. Bardzo dziękujemy, nie wyczerpaliśmy tej dyskusji. Okazuje się, że ona otworzyła właściwie dyskusję. Ja bardzo dziękuję no przede wszystkim najwyższej izbie kontroli, bo od tego zaczęła się ta dyskusja, za ten raport.
Będziemy przyglądać się cały czas I wyciągać wnioski I pewnie nieraz dyskutować. Dziękuję ministerstwu za, za to, że państwo jesteście I że uczestniczycie w tej dyskusji I za to, co zrobiliście. Dziękuję wszystkim osobom, które w ogóle pracują na rzecz opieki paliatywnej I pacjentów, którzy takiej opieki wymagają. Dziękuję państwu I cóż,
Dziękuję I I zamykam dzisiejsze posiedzenie.