Podkomisja stała do spraw przemysłu kosmicznego i wysokich technologii (GOR)

5 November 2026

02:31 - 06:59
Speaker 2
Dzień dobry.  Witam państwa serdecznie.  Otwieram 3.  Posiedzenie Podkomisji Stałych do spraw Przemysłu Gosmicznego, Wysoki I Technologii.  Stwierdzam kworum. 

Porządnym dniu dzisiejszego posiedzenia przewiduje o wyzwaniach I potrzebach przemysłu kosmicznego w Polsce.  Witam członków podkomisji oraz naszych gości.  Wszystkich państwa serdecznie witam.  Tutaj sporo jest osób, więc cieszę się, że zainteresowanie.  Witam państwa serdecznie. 

Dziękuję państwu za obecność.  Szczególnie serdecznie witam gdzieś przedstawicieli firm I organizacji branżowych.  To jest takie posiedzenie, można powiedzieć, dla was, żebyście tu przedstawili, jakie są wyzwania I potrzeby, które stoją przed waszymi firmami.  Szanowni państwo, przemysł kosmiczny to dziś nie tylko badania, to satelity, łączność, nawigacja I obraz ziemi I korzysta z tego administracja, gospodarka I wojsko.  I Polska w to mocno inwestuje 731000000 euro w ESA w ciągu trzech lat, centrum ESA w Warszawie, 2 I po, Warszawie 2 I pół miliarda złotych, w IRIS 2. 

Dla mnie najważniejsze jest pytanie, ile z tych pieniędzy wróci do polskich firm I polskich inżynierów I w jaki sposób wykorzystamy nasz potencjał, bo nie sztuką jest złożyć pieniądze przez państwo.  Sztuką jest to, żeby państwo doprowadziło do tego, żeby one wróciły do polskich przedsiębiorstw.  Na poprzednim posiedzeniu 9 października wysłuchaliśmy ministerstw, agencji, przedstawicieli nauki, organizacji.  Padło wiele ważnych słów.  Chciałem tylko przypomnieć te, które, które można powiedzieć, najmocniej zostały wyrażone. 

Mamy strategię z 2000 siedemnastego roku, ale nie przyjęliśmy programu, który by ją wdrażał.  To było takie główne, główne, główne zastrzeżenie, jeżeli chodzi o administrację rządową.  Firmy nierzadko czekają miesiącami na odpowiedź na swoje pro propozycje.  W ESA potrzebujemy lepszego zwrotu geograficznego I większych, większej ilości Polaków w samej agencji.  W ERIS 2 jesteśmy dziś niestety bardziej klientami niż graczami. 

Czyli nie mamy decyzyjności I jesteśmy, można powiedzieć, takimi podwykonawcami.  Nauka mówiła o niedofinansowaniu badań kadrowych w instytucjach.  Sektor potrzebuje nie tylko pieniędzy publicznych, ale też prywatnych inwestorów.  I można powiedzieć, wyznaczyliśmy takie 3 kierunki prac.  Nowa strategia, Polski w ESA I udział polskich firm w programach kosmicznych. 

Zapowiedziałem też, że kolejne posiedzenia oddamy głos firmom, czyli to dzisiaj posiedzenie mamy.  Dziś właśnie chcielibyśmy usłyszeć, jak te sprawy wyglądają z perspektywy firm.  Zaprosiliśmy oczywiście też ministerstwa, bo to podkomisja ma być miejscem, gdzie spotykają się branże, parlament I rząd.  Nie jest ta komisja od rozliczania, ma łączyć przemysł, który chce iść szybko z ministerstwami, które są no bardziej ostrożne.  I to spotkanie najlepiej, żeby skończyło się jakimiś konkretami również ze strony państwa, czyli przedsiębiorców, z którymi będziemy mogli, o które będziemy mogli walczyć w ministerstwach. 

Liczę oczywiście na konstruktywną dyskusję I mam nadzieję, że te wnioski uda nam się wypracować.  Szanowni państwo, otwieram dyskusję.  Czy ktoś z państwa posłów chciał zabrać głos w temacie dzisiejszej podkomisji?  Czy oddajemy od razu przedsiębiorcom?  Czyli oddajemy przedsiębiorcom, państwu, potem będziemy się do tego ustosunkowywać I będziemy też chcieli głos ze strony ministerialnej wysłać. 

Kto z państwa chciał zabrać 1.  Głos?  Bardzo proszę o przedstawienie się z I oczywiście z jakie państwo firmy są.  I tak ustalamy, powiedzmy, 3 minuty około na wypowiedź, dobrze?  Też bym jakby prosił o to, najwyżej drugą turę wypowiedzi. 

Bardzo proszę, kto z państwa chciał zabrać głos?  No trudno, pierwszemu jest najtrudniej, no szanowni państwo. 

07:10 - 12:22

Robert Magiera

Coś, dobrze. Dzień dobry, ja się nazywam Robert Magiera, reprezentuję firmę Space Forest z Gdyni. Tutaj pan przewodniczący mówił o tym, że interesuje go temat obserwacji Ziemi, zapewne też telekomunikacji I wszystkich innych spraw satelitarnych. Natomiast ja chcę, ja chcę powiedzieć, że cały sektor kosmiczny to również obszar związany z transportem orbitalnym. Nasza firma jest znana z tego, że pod auspicjami Europejskiej Agencji Kosmicznej buduje system suborbitalny.

Podkreślam, że to chodzi jak gdyby o rakietę, która służy do eksperymentów badawczych w lotach suborbitalnych, one nie osiągają orbity. No I z tego jesteśmy też poniekąd znani. W tym momencie staramy się o to, żeby wejść do programu ES-owskiego, tak zwanego flight ticket po to, żeby nasze usługi na rakiecie suborbitalnej były dostępne dla wszystkich podmiotów europejskich. Przypominam, że to jest, że to jest jakby program, w którym mamy wdrożyć nasz system suborbitalny komercyjnie, tak. No I pewnego rodzaju zaczątki takiego programu były również robione w Polsce.

Przypominam, że razem z Polską Agencją Kosmiczną w 2000 dwudziestym czwartym roku jako pokaz zdolności suborbitalnych poleciała rakieta Instytutu Lotnictwa o nazwie Bursztyn, tak. Wykorzystywała do tego zewnętrzny kosmodrom skandynawski w Andoya, tak, to jest, to jest w Norwegii. Następnie w 2000 dwudziestym piątym roku rozszerzony został ten program na to, żeby już dokonać pokazu, w jaki sposób wynosi się eksperymenty badawcze. Tutaj beneficjentami były podmioty badawcze I przemysłowe z Polski. Widzieliśmy, że zgłosiło się do programu ponad 20 podmiotów.

Część z nich trafiło kolei na rakietę suborbitalną Perun, została rakieta wystrzelona z ustki. Po tym programie nie zostało nic, chociaż mieliśmy takie informacje z Polskiej Agencji Kosmicznej, że program będzie kontynuowany. Tu zwracam uwagę na bardzo poważny problem, tak, w Polsce, żeby w ogóle jakiś długoletni program ufundować. Otóż wszystko musi się zamknąć w roku obrotowym. W związku z tym ciężko jest o program długoletni, ponieważ no jeżeli musimy wszystko, łącznie z przetargiem, z zamknięciem programu zrobić w 1 rok, no to jakby jest to trudne.

Natomiast natomiast jest to radialne. Przypominam, 2024. Rakieta Bursztyn, 2025. Rakieta Perun, 2026. Coś się zadziało, że jakby program ten nie jest kontynuowany I to jest właśnie moje pytanie.

A propos, a propos tego segmentu, sektora kosmicznego, który zajmuje się wynoszeniem, tak. Jest to moim zdaniem taki pilotażowy program, po którym będziemy w stanie też zapewnić jakby loty. To jest oczywiście zupełnie inna skala. Natomiast od czegoś tutaj zaczynamy I takie coś też się przerywa, a w mojej ocenie jakby była to dobra inicjatywa. Jeszcze dalej chciałbym, bo mam 3 minuty, nie wiem czy mogę kontynuować.

Mogę kontynuować, dziękuję. Zatem mniej więcej rok temu, tak, to było, to było jeszcze w grudniu zeszłego roku, nasza firma zwróciła się o to, żeby rozważyć możliwość budowy Polskiego Ośrodka Lotów Suborbitalnych. Nawet udało nam się kilku parlamentarzystów z Pomorze tutaj przekonać do tego. Poszła interpelacja poselska w styczniu tego roku, No I w tym momencie, jakby oczekujemy, że ruszy dyskusja na temat możliwości stworzenia takiej infrastruktury, a przede wszystkim w pierwszej kolejności regulacji, które pozwolą nam latać z takiego kosmodromu, tak. Tutaj została wytypowana Ustka.

To jakby zapewne wszyscy państwo wiecie, że najlepszym miejscem do tego typu działalności jest Centralny Poligon Sił Powietrznych. Współpracujemy tutaj jakby z wojskiem I to naprawdę jest bardzo dobra współpraca. Natomiast są pewne regulacje, tak. W tej chwili, póki jesteśmy na etapie rozwoju systemu, póki jeszcze jak gdyby możemy się zasłonić pracami R&D, tutaj przepisy nam pozwalają latać. Co innego, jeśli przyjdziemy z całkowicie komercyjnym pomysłem.

Wówczas nie mamy takich regulacji, które pozwalałyby z terenu wojskowego, zewnętrznym podmiotom prowadzić działalność, to też by miała zacząć się dyskusja jakby na ten temat I na tą dyskusję czekamy w zasadzie do tej pory. Tak że to jest kolejne moje pytanie, co z tą interpelacją poselską z ze stycznia I czy w tej sprawie możemy liczyć o jak na jakieś ożywienie. W tej chwili tutaj może poproszę mojego kolegę Krzysztofa, żeby też powiedział kilka słów o tym, jak rozwijają się kosmodromy w tej chwili dookoła nas, tak, w całej Europie. My jesteśmy w centrum, moglibyśmy naprawdę tutaj grać 1. Skrzypce.

12:22 - 12:24

Speaker 3

Dziękuję. Bardzo proszę, proszę.

12:29 - 14:36

Krzysztof Wasiak

Dzień dobry, Krzysztof Wasiak, firma Space Forest. Chciałbym tutaj zabrać głos I tak trochę pobudzić naszą wyobraźnię. W tej chwili jesteśmy w takiej sytuacji, musimy pamiętać, że nasze technologie rakietowe są także technologiami podwójnego zastosowania, a w obecnej sytuacji geopolitycznej wskazane byłoby to, ażebyśmy te technologie rozwijali w celach obronnych I bezpieczeństwa. W tej chwili wokół nas, ale żyjemy we fantastycznym miejscu, w centrum Europy, do Ustki, do Polski jest dojazd z każdego miejsca w Europie, pociągiem, samochodami I jest bardzo łatwy dostęp. Wokół naszego kraju rozwijają się kosmodromy.

Mówimy tu o krajach skandynawskich, mówimy tu o Anglii, mówimy o Hiszpanii, mówimy tu o Portugalii, w tej chwili Niemcy podejmują takie działania. My tak naprawdę nie mamy gdzie testować tych naszych technologii. Rozwój technologii rakietowych polega przede wszystkim na tym, że musimy latać, wyciągać wnioski, wprowadzać poprawki I znowu latać. I ten cykl musi się jak najczęściej powtarzać. W tej chwili polskie rakiety nie mają takich możliwości, a tych rakiet jest sporo.

Musimy pamiętać o rakiecie Bursztyn, o wojskowej rakiecie konsorcjum trzystopniowej konsorcjum Gamrat, jest rakieta Perun. Studenckie rakiety, zdobywają nagrody na konkursach międzynarodowych. Jest Polskie Towarzystwo Rakietowe, które rozwija tych rakiet, jest naprawdę dużo. My nie mamy formy startowej, pomijając te regulacje. Wszystkie kraje wokół rozwijają takie platformy.

My jesteśmy skazani w tej chwili na loty zagraniczne, które przede wszystkim łączą się, że tracimy suwerenność naszych technologii. Chcąc latać z zagranicy, musimy tak naprawdę dzielić się naszymi tajemnicami technologicznymi. Związku z tym, czy istnieje jakiś pomysł, czy istnieje jakaś strategia rozwoju tego typu platformy, kosmodromu w Polsce?

14:38 - 14:51

Speaker 2

Bardzo dziękuję. A kto z państwa chciał zabrać głos? Rozumiem, że na koniec sprawę, jeżeli chodzi o ministerstwa, nam odpowiedzą na na pytania. Bardzo proszę kto... Bardzo proszę.

Tak, 3 minuty także.

14:52 - 18:27

Włodzimierz Lewandowski

Dziękuję panie przewodniczący. Włodzimierz Lewandowski z Instytutu Łączności, Państwowy Instytut Badawczy. Proszę państwa, ja jestem osobą, która była w zespole, który tworzył Polską Agencję Kosmiczną. To były lata 2007, 2014. Jesteśmy z tego bardzo dumni, ale niezbyt zadowoleni, jak to się bywa, bo agencja ma cały czas bardzo niskie finansowanie.

I chciałbym tu podkreślić pewne fundamentalne rzeczy dla naszej dyskusji, nawiązując też do do rakiet, bardzo ważny temat. Otóż agencje kosmiczne na świecie funkcjonują według pewnego uniwersalnego schematu. To znaczy to są agencje wykonawcze rządowe, które realizują strategię państw. I u nas to się nie odbywa tak jak uniwersalnie. To znaczy strategia, ale ona jest bardzo ułomna teraz przez Ministerstwo Rozwoju, poprawiana.

Brakuje w niej przede wszystkim priorytetów, celów, na przykład rakiety, że w przeciągu kilku lat takich I takich mamy mieć takie I takie zdolności, mamy mieć kosmodrom I tak dalej. I gospodarzem tych tematów, wykonawczym powinna być Agencja Kosmiczna I tutaj zapraszam kolegów, jeżeli mogę sobie pozwolić tak po koleżeńsku, do wypowiedzenia w sprawie te, tego koronawirusa, jaka jest polityka Polski w tej sprawie. Ale władzą nad agencją jest Ministerstwo Rozwoju I Technologii, które nadzoruje tą agencję. Niemniej gospodarzem tematu merytorycznym jest Agencja Kosmiczna. To dotyczy rakiet, ale dotyczy różnych innych technologii, w szczególności łączności.

To jest mój instytut, to jest program IRIS 2. Nawigacja satelitarna, to jest program Galileo, to też nasz instytut, Ministerstwo Cyfryzacji, bo to jest szczęśliwie, polski kosmos jest nieszczęśliwie podzielony resortowo. Są poszczególne ministerstwa odpowiedzialne za części kosmosu. To jest spadek po okresie, kiedy jeszcze nie mieliśmy Agencji Kosmicznej. Więc podsumowując, bo 3 minuty na pewno minęły.

Proszę państwa, nam krytycznie jest potrzebna strategia kosmiczna z dobrze zdefiniowanymi celami, które mają być osiągnięte. Do tego jest oczywiście potrzebne finansowanie. To nie są aż tak ogromne pieniądze, biorąc pod uwagę inne wydatki, o których słyszymy I z żelazną zasadą w tym świecie kosmosu, wszędzie, w każdym państwie, to są zlecenia publiczne, państwowe dla firm prywatnych. To nie firmy prywatne, które przychodzą, mówią, o my to robimy, potrzebujemy wsparcia. To państwo ma zlecać tematy, firmy się dostosowują.

Oczywiście państwo, kiedy zleca, musi być świadome, jakie są nasze zdolności przemysłowe. To ma być brane pod uwagę, ale potem to państwo decyduje o tym, w jakim kierunku my idziemy. Taka jest natura kosmosu, dlatego że no, kosmos dotyka naszego bezpieczeństwa. To jest słowo kluczowe. 80 procent działalności w kosmosie to dotyczy bezpieczeństwa I potem gospodarki.

Dziękuję za uwagę.

18:27 - 18:32

Speaker 5

Bardzo dziękuję. Kto z kolejnych chciał zabrać głos?

18:33 - 19:25

Marcin Ornas Kubacki

Jeżeli można, Marcin Ornas Kubacki, Comstatection. Ja reprezentuję prywatną firmę, która jest operatorem satelitarnym. Satelita geostacjonarny, testowany przez Polski Instytut Łączności, jest na nadpolską, wiązkę przesunęliśmy nad Polskę. Ja chciałem się tutaj przyłączyć do tej uwagi, że główną bolączką naszą jest brak koordynacji międzyresortowej. Szef lat się miotamy między poszczególnymi resortami.

Wszyscy, wszystkim się podoba nasz serwis, podobają się usługi, które świadczymy I tak dalej I tak dalej. Natomiast nie ma innego decydenta. Tutaj Polsa akurat jest świetna, jest dobrze nam się współpracuje, to jest, ale ona pełni tylko rolę koordynatora. Natomiast brak decyzji jest jest przerażający. Dziękuję.

19:26 - 19:32

Speaker 4

Dziękuję. Kto kolejny? Bardzo proszę.

19:37 - 20:39

Michał Ochwieduk

Słychać mnie? O. Michał Ochwieduk, Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego, członek zarządu. Ja mam 3 takie komentarze, pytania. 1 właśnie dotyczące polskiej strategii kosmicznej, bo będzie spotkanie dwunastego listopada w ministerstwie, ogłaszające, ile będzie trwała taka konsultacja z przemysłem I czy będzie czas właśnie na to, żeby przemysł odniósł się do do założeń strategii.

To

pytanie

Ministerstwa. 2. Pytanie dotyczące zmiany czy usprawnienia systemu uzyskiwania listów poparcia dla programów opcjonalnych S. A. Czy też takie są planowane, bo wiemy, że że były, ale nie wiemy, czy coś w tym temacie się dzieje.

I 3. Pytanie związane z SA Intermittent Minitiol, które będzie w grudniu. Czy tam jakby Polska delegacja będzie miała jakieś konkretne stanowisko lub czy oczekuje też na przykład od przemysłu jakiś wkład do tego stanowiska, bo jeżeli tak, to możemy oczywiście jako związek pracodawców w tym uczestniczyć.

20:40 - 20:44

Speaker 5

Dziękuję. Kto kolejny? Bardzo proszę.

20:46 - 25:43

Rafał Kowalczyk

Dzień dobry, Rafał Kowalczyk, Cloud Ferro. Ja postaram się nie narzekać za bardzo, tylko w miarę konstruktywnie zwrócić uwagę na kilka zasadniczych problemów, z którymi się borykamy, żeby to nie skończyło się znowu tak, że takie jest to kolejne spotkanie, gdzie rozmawiamy o kondycji sektora kosmicznego. No I potem w zasadzie wszyscy będziemy ubolewać, narzekać, wymyślać plany działania, postępowania I tak nic się nie zmieni. 1. Problem, który już został zaadresowany, to jest oczywiście strategia kosmiczna.

Tylko problem polega na tym, że prace nad kolejnymi wersjami strategii trwają. To jest niekończący się proces. Jest problem z tym, żeby pytanie w ogóle o to, jak to umieścić w szerszej strategii, na przykład strategii na rzecz odpowiedzialnego, która zdaje się chyba wciąż funkcjonuje I obowiązuje do 2000 trzydziestego roku, czego nie jestem pewien. Dyskusja na temat strategii I tego, jak ona powinna wyglądać I z kim powinno się dyskutować, czy to powinien być wybór specjalizacji, w którym kierunku idziemy, czy czy powinniśmy mieć ambitne cele I tak dalej, I tak dalej. To jest no niekończąca się dyskusja I batalia, tylko właśnie problem polega na tym, że to nie jest zarzut wobec administracji, bo w administracji jest za mało ludzi I wszyscy doskonale o tym wiemy w sektorze, zarówno po stronie administracji publicznej, jak I sektora prywatnego.

To znaczy jest za mało ludzi, którzy rzeczywiście są oddelegowani do pracy w tym kierunku. A potem I tak wszystko się kończy na tym, że mamy po 1. Rozproszoną decyzyjność po różnych resortach, po 2. Mamy decyzje polityczne, które absolutnie wywracają cały proces do góry nogami I nikt nie wie, co się dzieje, co się wydarzyło, ale przynajmniej można było ogłosić konferencję, zrobić sobie zdjęcie I powiedzieć, że sektor kosmiczny w Polsce się rozwija. Efekt końcowy jest taki, jaki jest.

Znaczy jest bałagan, jest mniejszy bałagan niż był jeszcze jakiś czas temu, ale tak naprawdę to wszystko stoi na na ludziach, którym się po prostu jeszcze chce. Natomiast polski sektor kosmiczny w tym momencie, jeżeli chodzi o podejście do strategii, rozwija się w każdym możliwym kierunku I opatrzność tylko powoduje, że to nie jest tragedia, dlatego że jest to jakoś spójne ze strategiami rozwoju polskich firm z tego sektora. Bo Polska nie ma żadnego pomysłu na to, w którym kierunku mamy się rozwijać, które kompetencje mamy rozwijać I potem, które mamy zamawiać od przemysłu jako, jako administracja czy jako, jako państwo, żeby rozwijać się w takim modelu, jak to się ładnie ze staropolskiego nazywa, ankortenanci, tak. To znaczy jest państwo, które w ramach przemyślanej strategii rozwoju zamawia kolejne poszczególne segmenty I elementy od, sektora prywatnego. Dzięki temu I sektor prywatny się rozwija I państwo zyskuje kompetencje.

I w tym samym modelu funkcjonują nie tylko w sektorze kosmicznym, ale również inne państwa. To jest model, na którym wyrośli najwięksi giganci I w tym sektorze I nie tylko. A zwracam uwagę na to, że Polska w tym momencie jest jeszcze jeszcze w miarę zasobnym krajem, a w zasadzie dopiero się, dopiero dołączyła do tego grona. I to jest, za przeproszeniem, torcik, na który w tym momencie firmy z sektora prywatnego, europejskiego I światowego bardzo chętnie się połaśni, bo do tej pory budżety były niewielkie. Jeżeli nie będziemy tego pilnować, to skończy się tak, jak przepraszam, może zaadresuję słonia, używając tego anglicyzmu czy takiego, takiej brzydkiej kalki językowej, zaadresuję słonia w tym pomieszczeniu, program IREACTWEAR nie funkcjonuje w taki sposób, w jaki powinien funkcjonować.

To znaczy absolutnie nie ma możliwości, żeby wsparł polski sektor kosmiczny I wydaje się, że już jest za późno na to, bo w tym momencie konsorcjum się nie rozszerzy. Dyskusje na temat tego, czy można było rozszerzyć w jakikolwiek sposób może program, może konsorcjum, były wtedy, kiedy zdecydowaliśmy się przeznaczyć tak ogromne środki na udział w tym programie. Teraz nie ma takiej możliwości. Sektor chodził, nie tylko prywatne firmy, związki, również dyskusje na poziomach różnych, nie będę już wracał do tego bezpośrednio, każdy 1 próbował kogokolwiek przekonać do tego, żeby wreszcie zacząć negocjować w tym zakresie. Po czym odpowiedzi były bardzo różne, wymijające.

Na samym końcu informacja była taka, że to nie jest moja decyzja, to jest decyzja polityczna. Jeżeli decyzją polityczną jest rozwój sektora kosmicznego, to za tym powinny iść decyzje, które pojawiają się również jakby no, powiedzmy po stronie administracyjnej. W innym wypadku czeka nas w najbliższym roku przede wszystkim blask fleszy I informacji o tym, jak fantastycznie się nie rozwijamy, bo zbliżają się wybory, a potem jak przyjdzie co do czego I będzie kolejna rada ministerialna, to będzie problem, bo nie wiadomo, dlaczego tyle pieniędzy poszło na sektor kosmiczny, gdzie się pojawiły pieniądze w takim razie, jeżeli chodzi o polski sektor kosmiczny, który przeznaczyliśmy na program Iris Square, bo przeznaczyliśmy tam gigantyczne środki, a to nie pójdzie absolutnie na rozwój polskiego sektora kosmicznego I potem dyskusja będzie taka, że w takim razie nie przeznaczamy na kolejną ministerialną większych środków, bo już tyle poszło I nic się z tego nie wydarzyło, więc sektor nie jest, nie jest dojrzały. Bardzo przepraszam za przedłużenie. Mam nadzieję, że może wrócimy, zaczniemy jakoś dyskutować w miarę realnie, tylko opowiadać o jakichś partykularyzmach albo mówić o tym, jak to jest fatalnie, albo jak jest super I nie będziemy nikogo chcieli obrażać.

Dziękuję.

25:45 - 25:53

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Znaczy myślę, że to nikt nie mówił, że jest super, ale to, co pan mówi, no to faktycznie jest trochę, jakby tutaj powiedzieć.

25:53 - 25:53

Przepraszam, po prostu chciałem

25:53 - 25:56

Speaker 14

trochę więcej ruchu dodać do

25:56 - 26:08

Rafał Kowalczyk

tej dyskusji, bo to jest kolejna z cyklu dyskusji na temat kondycji polskiego sektora I one tak są dość ugrzecznione. Ja nie chcę tutaj, za przeproszeniem, zachowywać się jakbym, jak to, no nieważne, po prostu chodzi o to, żeby dodać trochę więcej.

26:08 - 26:28

Speaker 2

Znaczy ja myślę, że tutaj jest jednak ważna decyzja polityczna, jak również mają przedstawicieli ministerstw, natomiast jakby nie jest państwa decyzja, więc wydaje mi się, że to trzeba będzie się niestety z pytaniem zgłosić do do decydentów, bo ja ja za bardzo nie rozumiem, czemu akurat to jest decyzja polityczna, bo to powinna być.

26:28 - 26:50

Rafał Kowalczyk

Jak najbardziej, proszę zwrócić uwagę na to, że to nie jest, to, to nie są problemy, które adresuję do przedstawicieli administracji, to znaczy nie do pracowników tylko do polityków, którzy bardzo chętnie opowiadają o tym, jak to dzięki nim rozwija się sektor kosmiczny. Wydaje mi się, że sejm jest miejscem do tego, czy podkomisja w Sejmie jest miejscem do tego, żeby zaadresować odpowiedni komunikat do polityków właśnie.

26:50 - 27:50

Speaker 2

Tak, myślę, że zastanowimy się nad tym tutaj po jakiejś dyskusji, w jaki sposób to sformułować, ale tu trzeba zadać pytanie do polityków, jak oni to, którzy oczywiście rządzą w tym momencie, do rządu, jak oni zamierzają ten problem rozwinąć, bo tak jak tu pan mówi, no fajnie się spotkać, jest I powiedzieć, że siedziba ES-y będzie w Polsce, no ale na poprzednim spotkaniu, jak zapytaliśmy się, a co, jak to będzie zorganizowane, co to w ogóle będzie, jakie tam będą zadania, no to szczerze mówiąc, nie wiadomo. No więc ja bym wolał, żebyśmy wiedzieli, co robimy, a dopiero po to robili, tak. Więc tutaj myślę, że dobrze państwo nam o tym mówimy, bo mówicie, bo uświadamiamy sobie, jak wygląda sytuacja. No niestety sytuacja trochę wygląda podobnie też w innych, w innych dziedzinach, tak. Musi być po prostu koordynacja I musi być ktoś, kto odpowiada.

To nie może być tak, że jest pomiędzy trzema, czterema ministerstwami I nie wiadomo, kto za to odpowiada. Dobrze, bardzo proszę, pani chciała, tak, bardzo proszę.

27:50 - 28:22

Kamila Tomaszewska

Dzień dobry, Kamila Tomaszewska, Pias-Pase. Powiem szczerze, to taki follow-up do do do pana wypowiedzi, bo powiedział pan, że zgłaszajmy się do polityków, rozmawiajmy z politykami, a panowie tutaj w jakim celu nas słuchają? Bo jestem, bo rozumiem, że jesteście tutaj pośrednikami pomiędzy jedną a drugą stroną, naszymi nauczycielami Słowa I tak naprawdę, to jeszcze raz jest moje pytanie, a jakich działań możemy oczekiwać od panów po takim spotkaniu jak dzisiaj? Dziękuję.

28:23 - 29:59

Speaker 2

To ja może pani odpowiem, bo byśmy też zrozumieli się, jak wygląda sprawa dotycząca podkomisji. My jesteśmy teraz w Sejmie, my jesteśmy politykami, którzy są I z opcji rządzącej I z opozycji. Natomiast ta podkomisja jest po to, żeby w końcu było forum takie oficjalne do przekazywania informacji. Ja powiem pani, co my jakby możemy zrobić. No oczywiście ja ustaleniu z kolegami myślę, że wystosujemy takie pismo do pana premiera o to, żeby przedstawił nam pomysł na rozwój przemysłu kosmicznego w Polsce I żeby powiedział, kto będzie za to odpowiedzialny, bo rozumiem, że jest wiele miejsc odpowiedzialne, bo jeżeli będzie jakiś koordynator, jakiś, nie wiem, pełnomocnik czy czy ktoś, do kogo będziecie mogli państwo z z kimś rozmawiać I ustalać pewne rzeczy I ewentualnie też egzekwować to, co, na co się umawiacie, bo to też były takie informacje, że przemysł kosmiczny mówi, rozmawia, a potem z tego nic nie wynika.

No I nie wiadomo do kogo, z kim rozmawiać. Więc tak wygląda jakby nasza rola. No tutaj nie ma przedstawicieli rządu. Oczywiście, jeżeli nie będzie odpowiedzi, będziemy robić wszystko, żeby przedstawiciel rządu ramienia powiedzmy polityków przyszedł I nam też powiedział, jak to wygląda. Natomiast to, to my możemy zrobić, tak.

Możemy apelować, możemy przedstawiać to też na forum publicznym, jak wygląda przemysł kosmiczny w Polsce I co potrzebuje do rozwoju, jak może wyglądać. Natomiast

30:00 - 30:25

Speaker 2

Jakby nie ma na tej podkomisji decyzji, to my my nie podejmujemy decyzje. My po tych informacjach, które państwo państwo otrzymamy, będziemy po prostu interweniować I pokazywać, że tutaj jest obszar, który jest niestety no niedopilnowany I w tym momencie nam powiedzmy przemysł kosmiczny odjeżdża, tak, mówiąc, mówiąc kolokwialnie. Więc to możemy zrobić.

30:26 - 30:39

Kamila Tomaszewska

Czyli rozumiem, że możemy my jako przedstawiciele tego przemysłu liczyć na panów, na waszą trójkę I I na rozmowy IIW razie czego zwracać się do panów o ewentualne, ewentualne wnioski I uwagi?

30:40 - 31:02

Speaker 2

Tak, tak, tak, tak, tak to wygląda. W komisji, podkomisji jest więcej trochę osób akurat, teraz są 3, bo mamy też O. Jeszcze 4, tak. A jeszcze 5. Jest pan, a 5.

Pan, tak. Pan poseł Gawron. Bardzo proszę, kto z państwa chciał zabrać głos jeszcze? Czy... A bardzo proszę, tak.

31:06 - 32:33

Paweł Wojtkiewicz

Dzień dobry wszystkim. Dzień dobry pani I panu. Paweł Wojtkiewicz, prezes związku pracodawcy sektora kosmicznego. Michał Hwieduk świetnie już zaadresował to, co w zasadzie jest bolączką wielu przedsiębiorstw, rzeczywiście taki, na takim najwyższym poziomie. A tutaj ze strony przedsiębiorstw wszystkich I instytutów także, bo w związkach takich jak Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego są też zrzeszone instytuty badawcze.

No mogę tylko powiedzieć, że po 1. Komisja działa, że jest świetnie, że w taki, w takiej formule się spotykamy, że ta formuła jest otwarta, z tym że tak jak tutaj koleżanka powiedziała I wcześniej też słuchałem osoby, dobrze by byśmy po takiej komisji rzeczywiście mieli jakiś plan działania czy punkty dla komisji, tak. No bo my tutaj rzeczywiście po to jesteśmy, żeby przekazać wam politykom nasze bolączki I to robimy, z tym że później rzeczywiście brakuje troszeczkę informacji zwrotnej, co dalej z tym się wydarzyło. Więc będziemy bardzo wdzięczni, żeby nie tylko była to komisja, w której jest odsłuchanie, ale też, żebyśmy na kolejnym spotkaniu mogli posłuchać, co udało się zrobić w niektórych sprawach, a jeżeli się nie udało, no to jaki jest plan, żebyśmy mogli wspólnie usprawniać pewne procesy, które pomogą się dobrze rozwijać sektorowi kosmicznemu w Polsce. Dziękuję.

32:33 - 32:48

Speaker 2

Tak, dziękuję bardzo. Mamy na razie jakby wysłuchanie państwa. Myślę, że działaniami zaczniemy od tego, od tego spotkania, bo będziemy już wiedzieli, jakim kierunku iść, jeżeli chodzi o przemysł kosmiczny. Bardzo proszę, kto jeszcze chciał? Bardzo proszę.

32:50 - 35:34

Jakub Borczyński

Dzień dobry państwu, Jakub Borczyński, Croptech Instruments. Ja się oczywiście dołączam do głosów, które były wcześniej poruszane I zresztą bardzo miło mi widzieć tak tak szeroką reprezentację partnerów, przedsiębiorców, z którymi często. Ja chciałem powiedzieć taki 1 temat, który był też przez Leatherow wcześniej już już zaznaczony. Mi się bardzo dobrze współpracuje z naszym szczeblem, że tak powiem, wykonawczym. Z urzędnikami, których też widzę tutaj na na na sali, dyrektorami indywidualnych komórek organizacyjnych, którzy, ja czuję to w trakcie, kiedy nasz sektor kosmiczny się rozwija, udzielają nam wsparcia.

Tego wsparcia czasami jest za mało I słyszę, skąd to 10:10 brak wsparcia się bierze I czasami to jest zwyczajnie przez ten brak zasobów podniesiony już wcześniej. Europejska Agencja Kosmiczna jest dużą organizacją. Komisja Europejska jest dużą organizacją. My działamy, sektor kosmiczny z natury swojej jest sektorem o zasięgu globalnym. W związku z tym my de facto potrzebujemy często reprezentacji w Indiach, Komisji Europejskiej, w Europejskiej Agencji Kosmicznej, w Madrycie, WIW Finlandii w tym samym momencie.

Ale mamy jednego delegata na przykład, który musi te wszystkie tematy obsłużyć. Podobne biura pracujące we Francji, w Niemczech, czy w Hiszpanii mają biuro delegata, które de facto na przykład jest on jest, ma jest piętnastoosobowe. Taki delegat podejmuje decyzję, ale ma kilkanaście osób, które może rozesłać po po świecie, które będą uczestniczyły w kluczowych spotkaniach, w ramach których zabezpiecza interesy swojego państwa. Ja często mam takie sytuacje, kiedy wchodzę w interakcje z z naszymi urzędnikami, bardzo chcieliby oczywiście tą bilokację zastosować I być na dwóch kluczowych spotkaniach jednocześnie, ale po prostu fizycznie nie mają możliwości. Muszą podjąć decyzję, lecą na 1, czy na 2..

I które z nich jest ważniejsze, które z punktu widzenia strategii państwa I I naszych potrzeb jest ważniejsze. No któreś muszą wybrać. W związku z tym, czy mogą być na drugim? No czasami nie mają takiej możliwości. Więc tu z mojej strony taki apel, który bym musiał przekazać, to po prostu wsparcie.

Nasz sektor kosmiczny rośnie bardzo szybko. I ja widzę, że my rekrutujemy setkę kolejnych osób, które dołączą do do Creotechu. Ale ja mam świadomość tego, że spodziewam się przynajmniej, że nie dołączy setka kolejnych osób po stronie naszych urzędów I ministerstw, które będą w stanie nas wspierać. A my jesteśmy tylko jedną z wielu firm. Więc to taki apel, który przekazuję.

1 to jest Polsa oczywiście, ale poza Polsą, ponieważ mamy naszych reprezentantów w wielu innych organizacjach I ministerstwach. Oni też potrzebują wsparcia. I tu kończąc, tego taki samduch zrobię. Naprawdę bardzo chcę podziękować za to dwojenie się, trojenie, pracę po godzinach, po nocach I w weekendy, które wkładają w to, żeby obecnie może nie blokować się, ale ale być w stanie obsłużyć tak wiele z tych zadań, jak to jest tylko możliwe. Dziękuję.

35:36 - 35:38

Speaker 5

Bardzo dziękuję. Bardzo proszę.

35:41 - 38:17

Jacek Madajczyk

Jacek Madajczyk, Feniks Systems. Ja chciałbym się przyłączyć do głosu, który wcześniej już był podnoszony, że często się zdarza tak, że polskie firmy odgrywają rolę podwykonawczą w różnych projektach, szczególnie w projektach Europejskiej Agencji Kosmicznej. Wydaje się, że tu jest duże pole do współpracy zarówno w Polsce, gdzie mamy różne zrzeszenia, związki firm, przedsiębiorców przemysłu kosmicznego, które powinny chyba bardziej stymulować współpracę polskich firm I tak żeby łatwiej było im pozyskiwać środki na bardzo ciekawe projekty, o których zresztą słyszeliśmy wcześniej. Wydaje się, że to jest duża rola również Polskiej Agencji Kosmicznej, która mogłaby też pomagać w tym, żeby te polskie konsorcja miały silniejszą pozycję na na rynku europejskim, no wobec wobec gigantów, prawda, takich jak Francja czy, czy Niemcy. Więc to jest niezwykle ważne, ale również w kontekście europejskim.

Wydaje się, że należy popierać, I tu jest też wielka rola Polski, budowanie konsorcjów międzynarodowych I to nie tylko z udziałem polskich firm, ale nie tylko jako podwykonawców, czasami wręcz jako liderów konsorcjum. Natomiast niekoniecznie, żeby to było największymi tylko krajami, takimi jak Francja, Niemcy czy Wielka Brytania. Powinniśmy też szukać partnerów w mniejszych krajach, takich jak Szwecja czy Hiszpania. Powinniśmy szukać szeroko I powinniśmy szukać polskich specjalizacji. Feniks Systems jest firmą, która rozwija I wdraża polski system operacyjny I oprogramowanie wokół niego, również oprogramowanie kosmiczne.

Wydaje się, że, że to może być dobry przykład, pewnie jest również wiele innych równie dobrych, tworzenia polskiej specjalizacji. Ludzie na świecie wiedzą, że Polska ma dobrych programistów, nasi studenci wygrywają międzynarodowe olimpiady, zawody. Wiemy, że wszyscy wiedzą, że jesteśmy w tym dobrzy. To powinna być polska specjalizacja. Powinniśmy budować wiele takich polskich specjalizacji, które wzmocnią naszą rolę, bo jesteśmy trochę takim new camerem na tym rynku.

Dopiero dopiero dopiero niedawno dołączyliśmy, to też było poruszane wcześniej I powinniśmy uzyskiwać, wydaje się, do budowania silniejszej pozycji polskich firm kosmicznych na na forum europejskim. Dziękuję bardzo.

38:18 - 38:19

Bardzo dziękuję.

38:19 - 38:20

Jeśli mogę ad vocem?

38:20 - 38:21

Tak, bardzo proszę.

38:21 - 38:23

Speaker 25

Ja myślę, że to jest to,

38:23 - 38:27

Speaker 2

czy nawet Tylko do mikrofonu bym prosił o przedstawienie się jeszcze, dobrze? Bo to może nie Marciniak.

38:28 - 39:13

Marcin Ornas Kubacki

PESA, operator satelitarny, GEO. Ja myślę, wracam do tego, co na początku było powiedziane. My możemy różne podejmować działania jako przedsiębiorcy ze wsparciem, nie wiem, Polsy albo innych organów, Ale Polsa po prostu jest, jest organizacją, która nie jest decyzyjna w tym sensie, że nie ma narzędzi, nie ma budżetów I tak dalej. Ja pamiętam, jeśli kilka lat temu Polsa była chyba pod KPRM-em I wtedy to była zupełnie inna instytucja. Tam była po prostu siła, przełożenie na decyzje polityczne, a teraz jest to no takim po prostu ciałem doradczym, a wydaje się, że to jest idealne miejsce, gdzie powinny być skupiane wszelkie kompetencje satelitarne.

39:14 - 39:19

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Ktoś jeszcze z państwa chciał zabrać głos, czy to może oddamy?

39:19 - 39:20

Może tutaj

39:20 - 39:21

strony. A, bardzo proszę.

39:22 - 39:59

Michał Jabłoński

Dzień dobry, Michał Jabłoński, prezes Polskiej Fundacji Przemysłu Kosmicznego. Tak, ja tutaj w imieniu fundacji chciałbym odnieść się do kilku punktów, które właśnie padły. W pierwszej kolejności do kwestii rakiet I technologii rakietowych. I tutaj też jakby poprzeć ten głos, że jest to ważne I że też bardzo istotnym elementem właśnie rozwoju tych rakiet jest ten rozwój iteracyjny, który pozwala jakby doskonalić technologię w sposób ciągły. Nie może to być realizowane jakby projektowo.

2. Sprawa to jest taka, że zgadzamy się również jako fundacja z tym,

40:00 - 41:48

Michał Jabłoński

Potrzebne jest konkretne finansowanie, natomiast też uważamy, że to finansowanie powinno być przyjęte w odpowiednim modelu, tak żeby jakby pozwalały jednocześnie na realizację projektów długoterminowych, ale też, żeby jak najbardziej minimalizować ryzyko przepalania środków, mówiąc wprost. Kolejną kwestią, do której chcielibyśmy się odnieść, to jest wspomniana też kwestia strategii I kosmicznej I tego, że potrzebujemy jej, potrzebujemy też jakby zaktualizowania tej obecnej strategii, przyjęcia w końcu Krajowego Programu Kosmicznego, no o czym też była dyskusja podczas poprzedniego posiedzenia podkomisji. I tak samo zgadzam się z problemem fragmentaryzacji odpowiedzialności, jeśli chodzi o różne elementy polskiego sektora kosmicznego pomiędzy różnymi instytucjami I różnymi ministerstwami. I tutaj też chcieliśmy zaoferować wsparcie merytoryczne, gdyby takie było potrzebne. Też przygotowywaliśmy publikacje naukowe już jakiś czas temu, poruszające ten problem I wskazujące na możliwe rozwiązania.

I kolejna kwestia, która tak jakby częściowo została poruszona, natomiast była poruszona ostatnio, też chcieliśmy jeszcze raz to podkreślić, konieczność pracy nad rozwojem I kształceniem kadr, zarówno tych technicznych, jak również tych menadżerskich I eksperckich, które mogłyby też w naszym imieniu, w imieniu Polski pracować w różnych instytucjach I też przede wszystkim potem dzielić się tą ekspertyzą I wiedzą, w jaki sposób przez te wszystkie procesy przechodzić jak najbardziej skutecznie. Dziękuję.

41:48 - 41:52

Speaker 31

Dziękuję bardzo. Bardzo proszę. Dzień

41:52 - 45:42

Maksymilian Gawin

dobry, Maksymilian Gawin, Astronika I Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego. Tutaj padło, że mamy pewne, pewną dezorganizację na poziomie administracyjnym. Kilka jednostek odpowiada za kosmos. Ja chciałbym wykazać, że przynajmniej w przemyśle mamy dużą zgodność I harmonię, ponieważ ja zgodzę się z kilkoma moimi kolegami. Po 1.

Chciałbym bardzo podziękować przedstawicielom administracji, ministerstw, z którymi pracujemy. Rzeczywiście ta praca jest bardzo satysfakcjonująca. Widzimy duże zaangażowanie I zrozumienie, ale poprę głos moich kolegów. Tutaj widzimy po prostu, że nie da się przeskoczyć dwudziestoczterogodzinnej doby I rzeczywiście tutaj, tutaj, jeżeli na poziomie administracyjnym można szukać rozwiązań, tu rzeczywiście za kolegami prosiłbym też o rozważenie wsparcia tych jednostek, które pracują z polskimi firmami. Oczywiście potrzeba strategii kosmicznej dla dla naszego kraju, która potem byłaby realizowana.

Tutaj zgadzam się z z moim przedmówcą, że to kraj powinien wyznaczać kierunki, pewnie w konsultacji z przemysłem, a potem przemysł powinien realizować strategię, która jest wyznaczona przez kraj. Odpowiadając na bezpośrednio na pytanie pana przewodniczącego, czym I jak możemy wykorzystać zwłaszcza te wielkie 2 pule pieniędzy, czyli Iris Square I naszą składkę do Europejskiej Agencji Kosmicznej, Znowu poprę tutaj kolegę z Couteo. Na Iris Square jest niezwykle za późno. Astronika dostarcza systemy mechaniczne I mechanizmy I dokładnie od wszystkich konsorcjów wiemy, że już od kilkunastu miesięcy jest za późno na wejście WWW te w te w te konstelacje, w te programy I tutaj na czas na negocjacje był znacznie wcześniej. Mam jednak jakiś pozytywny komentarz co do drugiej puli tych pieniędzy, to znaczy jak chodzi o Europejską Agencję Kosmiczną.

Jesteśmy w dwudziestym szóstym roku, więc 2 lata przed kolejnym, kolejną Radą Ministralną, w dwudziestym ósmym. Jest to więc czas, który który jeszcze stwarza przestrzeń do do działania, żeby w tym punkcie rozliczenia tych tych zainwestowanych pieniędzy, ten wynik polskiego przemysłu lub lub naszego kraju w całości był był nieco lepszy. Bo rzeczywiście, jeżeli z dzisiejszą trajektorią dobrniemy do dwudziestego ósmego, konkluzja może być taka, jak powiedział kolega, czyli że no poszły pieniądze na air square, zainwestowaliśmy pieniądze w Europejską Agencję Kosmiczną, no I niestety przemysł z tego nic nie ma. Tutaj potrzebujemy, potrzebujemy wsparcia na arenie negocjacyjnej w radach programowych programów Europejskiej Agencji Kosmicznej. Potrzebujemy mocnego lobbingu, ponieważ Polska w tym momencie I polskie firmy walczą już nie o małe podwykonawcze kontrakty, tylko o duże kontrakty integracyjne, o dużych systemów I tam ta 10:10 nacisk polityczny I lobbingowy z innych krajów jest jest bardzo mocny.

Tutaj koledzy mówili, że inne kraje dysponują całymi biurami delegatów, którzy mogą poświęcić czas na tę walkę, na na na na dyskusję. U nas jest trudniej, ale tutaj działania, które które prosimy o podjęcie, to jest rzeczywiście intensywniejsza dyskusja, walka, lobbing na arenach rad programowych z innymi delegacjami krajów członkowskich do do ESA. Bardzo dziękuję.

45:44 - 45:49

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Bardzo proszę, może tam pani potem pan, dobrze? Jeszcze raz, jeszcze raz, proszę.

45:55 - 49:19

Ewa Zysnarska

O, teraz. Dziękuję bardzo, Ewa Zysnarska, Creotech Qantum. Ja może trochę swoją wypowiedź na takie 2 obszary, bo 1. To długi czas byłam do końca września też delegatem do spraw eksploracji, więc tu absolutnie popieram kolegów, którzy wypowiadali się wcześniej, że delegaci... Funkcja delegata u nas w kraju jest traktowana raczej jako funkcja dodatkowa do swoich bieżących obowiązków pracy I nawet jeśli są inne kraje mniejsze, które nie mają biur, bo to też widziałam delegata, ale generalnie osoba do spraw delegacji to jest jej praca I taki delegat, bo jednak I posiedzenia I I tematy I przygotowanie dokumentów I dodatkowe warsztaty, to jest bardzo dużo roboty, która u nas w kraju jest bardzo niedoceniana I niewidziana.

Więc tu jak najbardziej się przyłączam do tego, że teraz mamy tak, że zaangażowanie delegata naprawdę zależy bardzo od niego. I dobrze by było, żeby oni mieli czas pracować, bo w Komisji Europejskiej, w ES-ie pieniądze są, projekty są, Polska coraz jest ważniejsza I może już z pozycji podwykonawcy być wykonawcą, być prime'em. Z tym że ten lobbing jest bardzo potrzebny, nawet nie tyle lobbing, ile uzgadnianie z innymi krajami, bo I w komisji I w ES-ie liczy się większość, więc czasem jest tak, że małe kraje, jeśli się zgadzają, są w stanie przegłosować większe kraje, tylko trzeba mieć na to czas, żeby budować te relacje. U nas takiego czy lobbingowego nie ma, ale jest to dość z mojej perspektywy I z perspektywy, którą widziałam jako delegat, jest to jednak kluczowe I to dlatego musimy się uczyć I ale żeby to robić, trzeba mieć po prostu czas. A teraz 2.

Rzecz już związana z moją aktualną działalnością. Tylko chciałam podkreślić, żeby mówiąc o rozwoju polskiego sektora kosmicznego, nie traktować technologii kwantowych osobno, bo te 2 sektory będą się coraz mocniej przenikały. Teraz mamy przede wszystkim bezpieczną komunikację, tak, I I rozwijamy naziemne systemy QKD. Kolejne, kolejnym krokiem będzie ich połączenie z segmentem satelitarnym, optycznymi stacjami naziemnymi I w ogóle europejską infrastrukturą Euro QCI w Europie, znaczy w Komisji Europejskiej będzie dedykowany program Quantum, w Europejskiej Agencji Obrony, będzie w przyszłym roku dedykowany program Quantum. Jeśli na Iriss Square żeśmy się spóźnili, to może tam, gdzie gdzie otwierają się możliwości, spróbujmy zaistnieć I I tu też bardzo byłoby potrzebne wsparcie I delegatów I I na poziomie ministerialnym, żeby naszych firm, nasze firmy były zauważane I traktowane jako partner w Europie.

Dziękuję bardzo.

49:19 - 49:24

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Jeszcze pan tutaj I poprosimy wtedy przedstawicieli ministerstw, dobrze?

49:24 - 51:01

Rafał Kowalczyk

Rafał Kowalczyk, Cloud Ferro. Ja chciałem tylko ad vocem do tego, co powiedział pan Maksymilian. To znaczy, to hasło lobbing się u nas źle kojarzy, ale prawda jest taka I wszyscy doskonale o tym wiemy, że na poziomie międzynarodowym, czy to w Komisji Europejskiej, czy Europejskiej Agencji Kosmicznej, inne kraje radzą sobie o tyle lepiej, dlatego że przemysł idzie ręka w rękę z przedstawicielami administracji publicznej w ich kraju. U nas tego typu kontakty, relacje są traktowane z bardzo dużym zastrzeżeniem czy czy strachem ze strony administracji w obawie o posądzenie czy o

Niecne kontakty, za przeproszeniem, nie chcę używać już mocniejszych słów, więc tak długo, jak nie będziemy mogli w ogóle uznać, że zarówno przemysł, jak I, jak I administracja publiczna, państwowa grają do jednej bramki, to nie będziemy w stanie funkcjonować również na arenie międzynarodowej. To znaczy to ma być współpraca najpierw wewnętrzna, krajowa, a potem współpraca na poziomie wspólnoty europejskiej, bo inne kraje tak funkcjonują I wszyscy doskonale zdajemy sobie z tego sprawę. Wszyscy widzą, jak funkcjonują Francuzi, Niemcy czy Włosie albo Hiszpanie. Nastąpiła rzeczywiście zmiana w ostatnim czasie, mianowicie zarówno administracja rządowa, jak I administracja ze strony kancelarii prezydenta zaczęła zabierać ze sobą przemysł na tak zwane misje gospodarcze, co jest stosunkowo nowością. Bo tutaj nikt się nie obawia w związku z tym, że coś coś wyjdzie nie tak.

51:01 - 52:21

Rafał Kowalczyk

Natomiast to jest fantastyczne, to jest krok w dobrą stronę, bardzo się cieszymy, bo tak naprawdę mogę powiedzieć, że wszyscy, bo tak naprawdę wszyscy gdzieś tam też za tym, za tym próbowali, no nie wiem, orędowali może, tak. Natomiast to jest dopiero 1. Krok. To znaczy to, że przedstawiciel rządu czy kancelarii prezydent, czy pan prezydent zabierze ze sobą przedstawicieli sektora publicznego, sektora prywatnego na misję gospodarczą, no to jest dopiero poznanie, a potem jeszcze wypadałoby, zwłaszcza w przypadku niektórych krajów, nie mówię tu tylko I wyłącznie na przykład o współpracy z Ukrainą, ale na przykład z Japonią, to znaczy to są kraje, w których bez, za przeproszeniem, placet ze strony administracji publicznej nikt nie będzie chciał rozmawiać z sektorem prywatnym. To jest niewiarygodny partner.

Więc jeżeli najpierw musimy ustalić, że w jakim kierunku w ogóle idziemy jako państwo, nie bać się kontaktów, rozmowy ze sobą między administracją publiczną I przemysłem I grać do tej jednej bramki. A przy okazji chciałbym, tak, również dołączyć do ogromnych podziękowań, wyrazu szacunku I uznania I podziwu dla tych przedstawicieli administracji publicznej, z którymi współpracujemy, którzy po prostu wykonują nadludzką pracę kosztem prawdopodobnie własnego zdrowia.

52:22 - 53:20

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Przekazujemy teraz głos przedstawicielom ministerstw. Podkreślam, to są pracownicy merytoryczni, czyli urzędnicy, nie politycy, więc powiedzcie panowie, jak to wygląda z waszej strony, kto... Rozumiem, że mamy 4 osoby, tak? Pan Grzegorz Orawiec, pana Piotra Zabadałę, pana Piotra Szyję I Witolda Kadynacji, tak?

Czy ktoś jeszcze jest ze strony ministerstw? Nie, więc bym prosił, gdybyście panowie, no ustosunkowali się do tego, powiedzieli, jak to wygląda I ewentualnie co my jako też politycy tutaj w Sejmie możemy zrobić, czy czy I jak jak jak to widzicie. Może wy macie rozwiązanie, które my możemy poprzez I które możemy wymuszać na naszych kolegach, którzy są w rządzie. Bardzo proszę. Bardzo proszę.

Po lewej stronie ten taki Dziękuję

53:21 - 53:41

Speaker 38

bardzo. PIOP zbadała zastępcę dyrektora Departamentu Innowacji I Polityki Kosmicznej. Ja spróbuję się odnieść do większości tutaj tych komentarzy, które się pojawiły. Może nie w kolejności priorytetów, ale tak jak sobie notowałem. Jeżeli nie wszystko sobie zanotowałem, to bardzo przepraszam.

53:42 - 54:58

Speaker 39

To tak od razu jako 1. 1. Odpowiedź, chodzi o strategię. W przyszłą w przyszły czwartek, dwunastego listopada zaprosiliśmy do Ministerstwa Rozwoju I Technologii cały sektor kosmiczny, a sektor rozumiem przez to I przemysł, I środowisko naukowe I administrację. Chcemy zaprezentować projekt nowej strategii kosmicznej do roku dwadzie, do dwutysięcznego czterdziestego.

Jest to projekt wstępny, więc wszystkie uwagi I komentarze są jak najbardziej mile widziane, jesteśmy na to otwarci. Będzie to strategia, która będzie odpowiadała na potrzeby państwa, tak jak tutaj już padało. Będzie to strategia, która spriorytetyzuje nasze potrzeby także I potrzeby dlatego, że są potrzebami, ale też ze względów finansowych, a to oznacza, że na pewno nie wszystkie kierunki rozwoju sektora kosmicznego, one się w niej pojawią. I to na pewno będzie bardzo bolesne dla niektórych, niektórych firm. Natomiast no to też wynika z takiego czystego pragmatyzmu I tak jak powiedziałem, z możliwości finansowania tych projektów.

54:59 - 56:07

Speaker 40

Więc priorytetem oczywiście będą potrzeby państwa, szeroko rozumiana obserwacja ziemi, bezpieczna łączność I wykorzystanie tych danych, tych kompetencji dla państwa, dla gospodarki, także ochrona infrastruktury krytycznej. Więc tutaj zdecydowanie liczymy na bardzo taką szczerą, otwartą dyskusję. Natomiast też na to, abyś, aby sektor kosmiczny jednak zwrócił uwagę na to, że no niestety nie dysponujemy jeszcze tak dużym budżetem, jak nasi sąsiedzi z Niemiec, z Francji, z Wielkiej Brytanii I niestety nie wszystko będziemy mogli. Nie wszystkie projekty będą mogły się znaleźć w strategii, a już szczególnie w tej części, która będzie zawierała budżet, czyli to projekty, które będą realizowane, a których pierwszym klientem będzie państwo. No bo tak jak już tutaj również zostało powiedziane, to jest specyfika sektora kosmicznego, że klientem jest klient publiczny.

56:07 - 57:34

Speaker 39

Jeżeli chodzi, również będziemy chcieli państwu sektorowi chwilę opowiedzieć o to, o czym tutaj już była mowa, o oddziale z Europejskiej Agencji Kosmicznej w Polsce. Tutaj krótko powiemy, czym się ten oddział będzie zajmować, ale pewnie to nie będzie nic nowego, co co państwo już wiecie. Ten oddział będzie dedykowany programowi European Resilience from space I rozwojowi technologii pod ten program, ale z bardzo dużym zastrzeżeniem, o którym mówimy od samego początku, że to będzie, będą działania, które nie są realizowane w innych oddziałach To było zastrzeżenie, które było od początku. To nie jest łatwe znalezienie w tej chwili obszarów rozwoju technologicznych, które nie są realizowane w innych oddziałach HES-y, więc to też nie będzie oddział na skalę tego, jak jaki jest na przykład w Holandii, w Norwegii, wielki wielki oddział technologiczny to będzie oddział, który będzie docelowo w ciągu kilku lat zatrudniał około stu, stu pięćdziesięciu osób. Jeżeli chodzi o cały czas tą dużą bolączkę, czyli brak odpowiedniej reprezentacji w Europejskiej Agencji Kosmicznych Polaków.

57:35 - 01:02:39

Speaker 40

1 dobra wiadomość, od pierwszego stycznia stanowisko dyrektora do spraw komercjalizacji SAAIZ tego powodu się bardzo cieszymy. ESA I I tutaj nasz proces poszukiwania polskiej, polskich pracowników mierzy się z tym samym wyzwaniem co firmy. Po prostu nie ma chętnych do pracy nawet w Europejskiej Agencji Kosmicznej. Ja od roku bardzo obserwuję procesy I nabory. Polaków jest bardzo mało, CV jest bardzo mało I my byśmy bardzo chcieli, żeby Polacy zajmowali stanowiska kierownicze, zarządcze.

Natomiast takich CV nie ma, pewnie dlatego, że tacy Polacy skandydują do do państwa firm. Więc to też jest bardzo duże wyzwanie. I tutaj rzeczywiście cały czas te te stanowiska, które przynależą się Polsce, czy ta kwota stanowisk cały czas jeszcze jest w trzydziestu procentach nieobsadzona. Jeżeli chodzi o wykorzystanie środków w programach Europejskiej Agencji Kosmicznej. Tutaj chodzi o te 731000000 na najbliższe 3 lata, tak naprawdę 3 I z kawałkiem, bo to są bardzo różnie liczone środki.

To już wynika z sposobu księgowania przez agencję. Tutaj jesteśmy dopiero po pierwszym roku funkcjonowania tego budżetu. Już około czterdziestu procent jest zwydatkowane. Są programy, w których już brakuje środków I to jest też związane z tym, o co było mowa o listach poparcia. W tej chwili te listy poparcia, one są wydawane na bieżąco.

Nie wszystkie firmy otrzymują listy poparcia. Są firmy, którym odmawiamy ze względów, no te te wnioski również podlegają pewnej ocenie I firmy są informowane o zastrzeżeniach, tutaj na bieżąco dostają. Natomiast są programy, jak programy telekomunikacyjne, w których już w tej chwili środków nie mamy. Jeżeli nam się uda uzyskać dodatkowe środki z budżetu państwa

Pełnić budżet ES-y, to oczywiście będziemy to robić. Natomiast dzisiaj po roku funkcjonowania trzyletniego budżetu tych te te środki już się kończą. Są oczywiście programy jak program eksploracyjny, gdzie jest, gdzie te środki jeszcze pozostały. Tam jest prawie 70 procent tych środków. To był dosyć duży budżet, bo w sumie ponad 160000000.

Natomiast tutaj również rozmawiamy z firmami z z Europejską Agencją Kosmiczną o dużych misjach, między innymi misja księżycowa. To też będzie część rozmów, była wspominana rada międzyministerialna, która się odbędzie w grudniu tego roku. Ona będzie dotyczyła wyłącznie, to też bym chciał podkreślić, wyłącznie programu eksploracyjnego, nie będzie dotyczyła innych programów, ale tam ta ta kwestia zaangażowania Polski w program księżycowy również również się pojawi. Jeżeli chodzi o aktywność delegacji polskiej do S. I delegatów, oczywiście zawsze możemy możemy poprawić I pewnie będziemy się wszyscy starali poprawiać tą aktywność.

Natomiast faktycznie ilość urzędników, którzy się zajmują obszarem kosmosów, polskiej administracji, jest bardzo ograniczona I niestety, to potwierdza, nikt chyba z pośród tych delegatów, którzy dzisiaj funkcjonują w ramach delegacji do ESA, nie ma takiego komfortu, żeby zajmować się tylko I wyłącznie tym tematem, tylko to jest 1 z wielu realizowanych w w danym ministerstwie. Przepraszam, tak sobie jeszcze patrzę. Oczywiście, jeżeli chodzi o, patrzę, listy poparcia, harmonogram strategii. Mamy nadzieję, że ta ta jesień, początek zimy będzie bardzo intensywna, jeżeli chodzi o prace nad strategią. Chcielibyśmy na początku roku w takim idealnym scenariuszu pod koniec stycznia albo na początku lutego mieć już gotowy dokument, który będzie mógł być procedowany w ramach procesu już takiego standardowego w w administracji, czyli około mamy 2 miesiące na uzgodnienia.

01:02:39 - 01:02:44

Speaker 39

Tutaj jesteśmy gotowi do do bardzo intensywnych, do bardzo intensywnych prac.

01:02:47 - 01:03:02

Speaker 40

chyba do tych kwestii, które ja sobie zanotowałem, odniosłem się. Jeśli nie, to bardzo chętnie jeszcze uzupełnię. Dziękuję. Dziękuję. Pan poseł Garro chciał zabrać głos, tak?

Bardzo proszę.

01:03:02 - 01:03:03

Znaczy może jeszcze ministerstwa, nie? Bo jeszcze

01:03:04 - 01:03:06

Speaker 2

A ministerstwa, dobrze, okay, rozumiem, że potem, to bardzo proszę.

01:03:08 - 01:11:21

Grzegorz Rawiec

Dzień dobry, Grzegorz Rawiec, Ministerstwo funduszy I polityki regionalnej, Departament Programu Wsparcia Innowacji I Rozwoju. Panie przewodniczący, szanowni państwo. Postaram się odnieść w tych wątkach, które tutaj może mało wybrzmiały, ale jednak na pewno są ważne, bo chodzi o pieniądze, czyli o fundusze europejskie. Zgodnie z domeną naszego ministerstwa w ramach polityki spójności. W trzech warstwach tak naprawdę, w obecnej perspektywie, w przyszłej perspektywie I w tym, co się dzieje jeszcze na szczeblu centralnym, instrumentach centralnych.

Tak, to co najważniejsze, proszę państwa, mówiąc bardzo wprost, nasze ministerstwo wspiera różne sektory I projekty w kategorii open, a więc to nie są programy sektorowe, tylko są to otwarte nabory. I ja też bez żadnej konuacji dziękuję wszystkim firmom, które podjęły ten wysiłek I w tych naborach składają wnioski I częściowo oczywiście też z sukcesem. Czy KP LAT, czy Creotech Instruments, czy Torum Space. Jest szereg przykładów. I oczywiście w ramach takiej bardzo szerokiej rozmowy merytorycznej my też mamy świadomość z kolei z naszej strony, że bardzo często te procedury czy te wymagania powinny być przyjaźniejsze.

Niemniej jednak też chciałbym, abyśmy pamiętali, że jesteśmy pomiędzy różnymi, że tak powiem siłami, środkami I między innymi różne zasady, również komisyjne, audytowe powodują także to, że z jednej strony najpierw następuje pewna zachęta do ponoszenia ryzyka, następnie są też audyty I kontrole. Mówię o tym dlatego, bo też szereg potem rodzi też słusznych reakcji przedsiębiorców czy kwestii konsekwencji, zasad w ramach projektów. Szukamy rozwiązań, szukamy uproszczeń. Ta perspektywa jak najbardziej w pełni jeszcze trwa. Jesteśmy absolutnie otwarci na wszelkie postulaty od państwa, od niczego się nie uchylamy I I też zapraszamy w ramach tych naborów, mamy w programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, bo za ten program odpowiada mój departament, czyli znane państwu zarówno ścieżka SMART, jak I inicjatywa STEP Strategic Technology, Platform, gdzie gdzie mamy wsparcie dotacyjne.

Są instrumenty kapitałowe, przykład KP Labs, które najpierw skorzystało w ramach naszych programów ze wsparcia dotacyjnego w projektach, a następnie wejścia kapitałowego, teraz niedawno również z funduszy europejskich. BGK w tym momencie uruchomił po uzgodnieniach z nami kredyt technologiczny dual use na technologię podwójnego zastosowania, gdzie jest to forma kredytu połączona z dotacją. Przecież tutaj co 1 z moich przedmówców wywołał misje gospodarcze. Jesteśmy otwarci, co możemy ulepszać w naszym imieniu. Obszar misji gospodarczych wdraża Polska Agencja inwestycji I Handlu na tych kluczowych obszarach sektorach, co jest finansowane z programu FEING.

To są te działania, które mamy obecnie I nabory, które będą również dostępne I w tym I w przyszłym roku jeszcze cały czas. Sam program jest przedłużony, jego realizacja do grudnia 2000 trzydziestego roku, a więc co się 4 lata pełnej możliwości realizacji projektów. 2. Wymiar, ten przyszłościowy, czyli nowa perspektywa unijna, polityki spójności, plan partnerstwa krajowego, regionalnego 2008, 2028, 2034. Pamiętajmy, że to jest duża zmiana, mimo że często zmiany są deklaratywne między perspektywami, To jest faktyczna, ponieważ wszystkie środki polityki spójności, wspólnej polityki rolnej, polityki rybołówstwa, a także programów interreggranicznych wchodzą w 1 program.

I tak też my to programujemy. Natomiast mój departament bezpośrednio odpowiada za rozdział 1. Tego programu, czyli konkurencyjność polskiej gospodarki, środki skierowane na rzecz właśnie przedsiębiorstw, gospodarki, współpracy, nauka, biznes. Tutaj, proszę państwa, wszystkie te działania planujemy kontynuować I jeżeli z państwa strony będzie, ja wiem, jest taka gotowość, ale też będzie się to wszystko krystalizowało I w formie strategii, o czym mówił pan dyrektor, mój przedmówca I innych ustaleń, aby to podejście do wsparcia było bardziej sektorowe I bardziej kompleksowe. Ponieważ taki jest wybór, to jest naturalne I my też chcemy to zrealizować w ten sposób, że skupiamy się na mniejszej liczbie sektorów czy też obszarów kluczowych w kolejnej perspektywie, tych najbardziej perspektywicznych, które niosą potencjalnie największą wartość dodaną dla gospodarki, dla produktywności, dla dla firm, dla rozwoju też współpracy nauki z biznesem.

Pracujemy na bazie dokumentów strategicznych, a więc jak powstanie strategia sektora kosmicznego, będzie dla nas bardzo ważnym punktem odniesienia. Mówimy o poziomie krajowym. Również z europejskiego mamy wytyczne co do tego, które obszary są kluczowe I to się nam pokrywa w obszarze kosmicznym. Natomiast ponieważ oczywiście konkurencja sektorów jest duża, zgłaszają się różne sektory, sektor biotechnologii, produkcji leków, substancji czynnych, szereg innych. Stąd my też flagujemy, bo nasz dialog może nie będzie łatwy, ale naprawdę to podejście pozytywnie, selektywnie chcemy wdrażać.

Punkt wyjścia jest dobry, ponieważ jak wszyscy wiemy, są krajowe, inteligentne specjalizacje. Kluczowe obszary gospodarcze KIS-y, które właśnie MRID nadzoruje, zarządza I teraz dokonuje ich weryfikacji. I tak jak jesteśmy w kontakcie według naszej wiedzy w ramach redukcji z KIS-ów z trzynastu do siedmiu, KIS numer 7 proponowanym, bo jak rozumiem jest jeszcze etap oczywiście konsultacji, to jest obszar bezpieczeństwa, obronności I przestrzeni kosmicznej, a więc ściśle adresowany do tego sektora I to nam daje pełną bramkę planowania, wsparcia z funduszy europejskich w tym obszarze. I ostatni 3. Element, oczywiście kwestia szczegółów tego wsparcia.

My już niedługo będziemy pochodzić z konsultacji społecznych, dlatego też odnotowałem, poznając państwa sektor, bo jestem po raz 1. Tutaj na podkomisji, wszystkie instytucje, szczególnie te branżowe, jak Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego czy Fundację Przemysłu Kosmicznego, zapraszamy do kontaktu. Chcielibyśmy zrobić takie spotkanie branżowe I jaka formuła będzie dalej planowana, na ile to będą projekty w kategorii naborów otwartych, na ile uda się być może wypracować projekty o charakterze strategicznym, zdefiniowane. To jest, to jest kwestia do oczywiście rozmów, abyśmy jak najlepiej byli potem przygotowani do negocjacji z Komisją Europejską. Mamy też aktywność silną regionów.

Dziś połączenie online z pomorskim, tu a propos firmy z Gdyni czy czy z innych obszarów, które też bardzo aktywnie lobbują, żeby ten sektor był odpowiednio.

4.. A ostatni już tylko element 3., to tutaj wybrzmiewały środki te europejskie wyżej, czy w ramach Europejskiej Agencji Kosmicznej z naszej strony. Bardzo ważne jest, aby te wspólne nasze rozmowy z MRIT-em poprawić skuteczność sięgania przez polskie firmy z instrumentów zarządzanych centralnie na poziomie Komisji Europejskiej w ramach horyzontu Europa, funduszu konkurencyjnego, wszystkich, którzy państwo też próbowali programów centralnych. I teraz w ramach połączenia tego w Europejski Fundusz Konkurencyjności o potężnym budżecie 451000000000 euro planowane w nowej perspektywie. I tu też mamy rozmowy, jeśli tak mogę powiedzieć, międzyresortowe, bo kluczowe będzie ustalenie też po naszej stronie publicznej, kto finalnie weźmie odpowiedzialność za to, bo znów potrzeba jednego koordynatora, aby na tym obszarze się szczególnie skupić.

Tak że podsumowując I z obszaru bieżącego wdrażania 2021, 27 programu Feng, są państwa postulaty, jesteśmy otwarci I z obszaru szczególnie przygotowania negocjacji, nowej perspektywy I wsparcia bardziej usystematyzowanego dla sektora kosmicznego również. I liczymy, że po 3. Wypracujemy mechanizmy lepszej koordynacji I skuteczności potem sięgania do środków centralnych. Dziękuję.

01:11:21 - 01:11:33

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Proszę o kolejną osobę z ministerstwa. Mamy jeszcze Ministerstwo Cyfryzacji I Obrony Narodowej. Bardzo, bardzo proszę, Ministerstwo Obrony Narodowej.

01:11:33 - 01:19:05

Piotr Szyjat

Dzień dobry panie przewodniczący, szanowni państwo, Piotr Szyjat, dopytam o innowacje Ministerstwa Obrony Narodowej. Postaramy się, bardzo dużo kwestii zostało poruszonych, postaram się odnieść do większości z nich. Zacznę troszkę od tutaj końca. Kwestia lobbingu. To jest bardzo istotna kwestia.

To nie jest problem oczywiście dotyczący sektora kosmicznego, to jest szerszy problem dotyczący w ogóle współpracy na linii rząd przemysłu. Pełni się zgadzam z tymi wszystkimi komentarzami, które tutaj były, chociaż pewnie nie powinienem, ale mówię to też z osobistego doświadczenia. Bardzo często jest tak, że na przykład ja uczestniczę w jakichś spotkaniach w Unii czy w NATO, dopominam się o takie kwestie jak właśnie udział przemysłu, uwzględnienie proporcjonalności, udziału przemysłu w już inicjatywach. Natomiast jeżeli chodzi o kwestie takie jednostkowe, na przykład zgłasza się firma, która mówi, że w jakimś programie w Europejskiej Agencji Obrony bierze udział, a układ kosmicznym I że prosi o jakieś tam wsparcie. I teraz wszyscy wiemy, że właśnie inne państwa tego wsparcia udzielają.

My teoretycznie też byśmy mogli. Na przykład ja tych ludzi znam, z których mógłbym po, z którymi mógłbym porozmawiać, ale jest taki, że tak powiem, regulacje prawne, taki jest klimat, takie są wykładnie etyczne, że to jest uznawane za, nie chcę powiedzieć, przestępstwo, ale za coś nie nie widzianego dobrze. No I teraz to jest kwestia szerszego problemu. My byśmy, pewnie wiele osób tak jak ja, chciałoby tutaj takich działań móc, móc takie działania prowadzić z czystym sumieniem, bo to jest jakby, uważam, że jest potrzebne. Natomiast jest to problem dużo szerszy właśnie pewnych regulacji, pewnych wykładni, zasad etycznych, które obowiązują, które obowiązują członków korpusu służby cywilnej.

I tak jak mówię, to jest problem bardzo praktyczny. My się staramy, znaczy my, mogę mówić na przykład o swoim przykładzie, ja staram się robić takie rzeczy w ramach moich kompetencji, stając się nie naruszać tych, tych zasad medycznych, ale ewidentnie jest to szerszy problem I tutaj wynikający z jak gdyby racjami właśnie z administracją, z przemysłem. I on ma bardzo praktyczne konsekwencje I też widzimy to, że to, w jaki sposób nas ogranicza I pewnie nasz przemysł mógłby osiągnąć dużo więcej, nie tylko kosmicznie, ale w ogóle szerzej, gdyby administracja mogła bardziej działać na na jedną rzecz. To jest bardzo cenna uwaga. Mam nadzieję, że nie, że nie zostanę tutaj podciągnięty do odpowiedzialności za to, co powiedziałem, bo to takie...

Ale tak, tak niestety jest. Jeśli chodzi o kwestie tutaj mocy przerobowych, to Wydział Technologii Kosmicznych w MON, który jest wydziałem, który wspiera pełnomocnika Mostwa w Przyczynniku Kosmicznej, to jest nas 5 osób. No I teraz można sobie wyobrazić, że prawda, NATO, Unia, SA0Z. Wszystkie inne rzeczy, kwestia implementacji. Nas jest 5 osób.

No oczywiście jest też agencja Argus, ale to jest agencja jakby wykonawcza nasza, tak, to jest wojskowa, ale na poziomie inteligentnym, to tyle, co tylko tyle możemy zrobić, ile nas jest, doba ma 24 godziny, to też jest problem I też proszę wybaczyć mi za szczerość w tym zakresie, ale, ale jest, jest, jest to istotna kwestia. Chcę się odnieść do tego, co bo na początku mówili panowie z Cloud Ferro I tych kwestii wynoszenia III programów rakietowych. Spaceforest, przepraszam bardzo, przepraszam bardzo. Tak, oczywiście, Spaceforest. Tutaj my oczywiście zdajemy sobie sprawę z tego, że to jest istotna kwestia.

W MON-ie są podejmowane działania, zresztą o tym mówiłem na poprzednim też posiedzeniu w tej sprawie. Samo wykorzystanie poligonu jest wyzwaniem. Na tym poligonie to jest poligon sił powietrznych, więc tam są działania sił powietrznych polskich, sojuszniczych, ćwiczenia. Wykorzystanie go, udostępnienie go jest pewnym wyzwaniem, którego my się niemniej jednak chcemy podjąć. Natomiast problem szerszy I chciałem to też tutaj też powiedzieć na tym forum, bo nawet gdyby mąż za zdecydował, że od tej chwili pół poligonu można wykorzystać dla programu rakietowego, dla przemysłu kosmicznego czy dla innych rzeczy, to to nie załatwia sprawy, ponieważ kwestie infrastruktury podmorskiej, kwestie żeglugi, tam są farmy wiatrowe teraz budowane, obok jest lotnisko w Gdańsku.

Jest cała masa problemów, które wyhaczają dużo poza MON I poza nasze jakby też możliwości, które wynikają z tego, jakbyśmy chcieli 10:10 kosmodrom tutaj zrobić. My podejmujemy pewne działania wewnątrz resortowe, będziemy te kwestie analizować, żeby dobrze sobie zmapować, gdzie te problemy leżą. Natomiast z całą pewnością to jest wysiłek, który wymaga wsparcia politycznego, bo to myśmy sobie tak ostatnio właśnie analizowali skalę tego przedsięwzięcia, jeszcze biorąc pod uwagę to, że nas jest 5 osób, prawda, ile jesteśmy w stanie zrobić. To wykracza znacznie poza MON I to będzie... Zrobienie tego będzie wymagało koordynacji wielu resortów, wielu różnych polityk, wielu różnych zmian.

I należy również, I tutaj mówię jakby szczerze zupełnie, spodziewać się pewnych problemów, bo na przykład no kwestia bezpieczeństwa energetycznego, farm wiatrowych na Bałtyku, infrastruktury podmorskiej, kwestii żeglugi, no to są też kwestie, które na poziomie państwowym powinny być rozstrzygnięte, a jak mówię, wykracza poza komercję MON. My byśmy nawet otworzyli ten poligon jutro I powiedzieli, że wszystkie ćwiczenia są odwołane, strzelamy rakiet, mamy stanowiska startowe, te problemy, o których wspomniałem, wykraczające poza MON, one nie znikną, one muszą być rozwiązane na innym poziomie. My będziemy starać się te działania inicjować, natomiast to jest kwestia, jak mówię, dużo szersza, która wymaga rozwiązania na poziomie narodowym. Pojawiła się tutaj kwestia zleceń dla przemysłu kosmicznego jak najbardziej. Natomiast też chciałem też powtórzyć to, co mówiłem na zeszłym posiedzeniu, jak ważne jest to, żeby wspomagać przemysł w szukaniu finansowania rynkowego, ponieważ smutna prawda jest taka, znaczy nie wiem, czy smutna, że polski sektor publiczny nie będzie w stanie wygenerować tylu, bo nie chodzi o to, żeby tworzyć sztuczny popyt, prawda, takiego popytu na te usługi, dane podjutki I usługi, żeby zaspokoić potrzeby tego sektora, żeby ten sektor był na tyle finansowany, żeby on mógł rozwinąć się na tyle, na ile jest jego potencjał na to wskazuje I ambicje.

Więc stąd też tak bardzo ważne jest podejmowanie działań, które by wspierały. Ja mówię o tym też dlatego, że to jakby troszkę wykracza poza nasze kompetencje, chodzi o ministerstwo, ale niemniej jednak jest to bardzo ważna kwestia, bo dla nas ten przemysł na na rozwiniętym poziomie jest bardzo istotny. Mówiłem o tym w zeszłym posiedzeniu, dlaczego. Więc to szukanie też tego, wspomaganie przemysłu, szukanie finansowania rynkowego za granicą, w kraju jest bardzo istotne, no bo po prostu tylu potrzeb, no nie jesteśmy, nie mamy takich interesów geopolitycznych, nie mamy takiego, takiego zasięgu naszych interesów, jak jak niektóre kraje globalnego. Oczywiście skala wyzwań jest globalna I I jakby tutaj pomoc jest globalny, ale też te potrzeby administracji publicznej, nawet gdybyśmy, prawda, wszystkie mieli te te budżety, żeby te wszystkie rzeczy realizować, to po prostu wtedy tych rzeczy nie wygenerujemy.

Jeszcze biorąc pod uwagę, ile kwestii można załatwić po prostu potrzeb, pewne potrzeby można realizować bezkosztowo przez udział różnych programów międzynarodowych I też administracja też, nie wszystkie potrzeby administracji będą skutkowały kontraktami dla przemysłu, bo część tych potrzeb będzie realizowana w inny sposób. Przez właśnie na przykład współpracę międzynarodową, udział w jakichś tam programach międzynarodowych. Więc też tak ważne jest to spacie, to spacie rynkowe. Na koniec jeszcze chciałem taką uwagę powtórzyć, którą też już mówiłem, że Ministerstwo Obrony Narodowej od początku dyskusji o programie Iris Square stało na stanowisku, I to wszystko jest oczywiście w dokumentach, że to zwiększenie naszego udziału powinno być związane ze zwiększeniem możliwości dla polskiego przemysłu. To taka tylko uwaga troszkę na boku.

Jeśli chodzi o kwestię listów poparcia, my też takie listy poparcia czasem wystawiamy. Natomiast to oczywiście, jeżeli firma się zgłosi z taką potrzebą, to wszystko musi być poddane pewnym konsultacjom. Wszystko trwa. Wystarczy, że jakiś dyrektor dziś jest obecny, nie podpisze jakiegoś tam pisma I to już się przedłuża. Stąd czasem się biorą takie takie przedłużania, ale niemniej jednak staramy się też takie tutaj tych terminów otrzymywać.

Wiemy też, że to jest, że to jest istotne. To chyba tyle. Dziękuję.

01:19:08 - 01:19:59

Robert Magiera

Czy ja mogę jeszcze? Bardzo Przepraszam, czy ja mogę tak jeszcze na na na świeżo? Bardzo proszę. Powiedział pan, że zdefiniowaliście w moje problemy. My jesteśmy świadomi tych problemów I my tylko prosimy od zeszłego roku o to, żeby zacząć dyskusję w tej sprawie.

Zacząć dyskusję, tak. Więc ja oczywiście, jak gdyby byłem u w Linie, byłem u dyrektora, jakby osobiście, tak. Natomiast, natomiast mówię tutaj o dyskusji właśnie w gronie ekspertów, tak, tych, którzy są świadomi tematu. My musimy zdefiniować, słuchajcie, zakres reguły bezpieczeństwa I wziąć pod uwagę te wszystkie rzeczy. Natomiast nie wystartowała dyskusja.

Naprawdę potrzebujemy rok czasu, żeby w ogóle zacząć rozmawiać o tym? No to jest właśnie to, na czym ubolewam, tak? Że że być może

01:19:59 - 01:20:01

Speaker 47

jakieś

01:20:00 - 01:20:22

Robert Magiera

Coś, jakieś działania tam się dzieją na pana poziomie. Natomiast nie jesteśmy o tym informowani. Jesteśmy informowani o tym, że w następnym miesiącu, w następnym miesiącu dojdzie już jakby do rozpoczęcia rozmów, do nich nie dochodzi. I tutaj jak gdyby, no to jest jakby moja... No to to chciałem jakby powiedzieć, dziękuję.

01:20:22 - 01:20:29

Speaker 2

Czyli rozumiem, że pan dzisiaj prawdę usłyszał, tak? Jak wygląda to? Że to nie będzie następny miesiąc, kolejny miesiąc, tylko

01:20:29 - 01:20:46

Robert Magiera

No właśnie, może może zakończyć pytaniem, to wtedy, kiedy zaczniemy dyskusję nad tym pytaniem, czy będziemy czekać jak gdyby na na na na odsłonę jakby strategii kosmicznej, bo być może w strategii kosmicznej jakby cały temat jak gdyby lotów suborbitalnych z Polski został wykreślony I niepotrzebnie jakby się tutaj.

01:20:46 - 01:21:37

Speaker 2

Znaczy ja bardzo dziękuję tutaj przedstawicielowi Ministerstwa Obrony za wypowiedź. No ona pokazuje jedną rzecz, no po prostu no nie ma kogoś, kto do kogo koordynuje. No Jeżeli ktoś dla niego, przepraszam, że tak powiem, takim konikiem będzie przemysł kosmiczny I jeżeli stanie takim, taką osobą, która to koordynuje, jest w stanie naprawdę pomóc polskim firmom. Też może taka propozycja, może też państwo powinniście, nie wiem, z jakichś agentów OI zapytać, jak to zrobić, no bo ja rozumiem, że to jest dużo różnych różnych problemów, natomiast może to trzeba zapytać po prostu ich, jak to rozwiązać, tak. Bo jeżeli to jest problem związany związany z różnymi ministerstwami, które mają różne problemy, no to może w ten sposób to państwu pomożemy.

Dziękuję. Pani chciała, proszę bardzo.

01:21:38 - 01:23:11

Kamila Tomaszewska

Dzień dobry, Kamila Tomaszowska, PIAP Space. Ja myślę, że zamiast agentów AI przede wszystkim powinniśmy liczyć na pomoc panów I państwa tutaj. I jeszcze raz, przy dzisiejszym spotkaniu jasno zostały pokazane mniej więcej problemy, z jakimi przemysł kosmiczny w Polsce się mierzy I mam wrażenie, że możemy tutaj jasno pokazać, że jest troszeczkę problem pomiędzy przepływem informacji, samym przemysłem a tego, co państwo w komisjach czy w ministerstwach robią. Moje pytanie bardziej by wyglądało w tym tutaj, to jest na zasadzie jaki realny feedback my możemy od państwa liczyć, bo powiem szczerze, ja mam wrażenie, że no ta relacja administracja a przedstawiciele przemysłu jest tutaj troszeczkę zaburzona przez to, że pewne rzeczy nie docierają do nas, nie są. Dzisiaj oczywiście ja wiem, że pan już powiedział, że pan jest tutaj, żeby nas wysłuchać.

Jasne, tylko że jak wyjdziemy o godzinie czternastej, piętnastej z tej komisji, to zadanie wysłuchania się skończy I pytanie moje jest, jak będzie wyglądało to 2. Zadanie I w jaki sposób my jako przedstawiciele tego przemysłu możemy, ja nie chcę używać słowa rozliczyć, bo jest to bardzo agresywne słowo, ale myślę, że może nawet potrzebne.

01:23:12 - 01:24:12

Speaker 2

Rozumiem pani zdenerwowani I widzę, że tutaj ma jakieś, jest zaniepokojona tą jakby tą sytuacją. Tylko wie pani co, ja nie będę pani okłamywał, ja nie powiem pani, że ja tutaj wyjdę I jak czarodzie z komórczką wszystko się zmieni. Bo ja rozumiem, że trochę pani oczekuje ode mnie tego typu deklaracji. Ja już pani powiedziałem, że my, jeszcze 2 miesiące temu nie było tej komisji czy podkomisji. My przyjmujemy te wszystkie państwa uwagi I będziemy działać, będziemy pisać pisma, będziemy rozmawiać I to możemy zrobić.

Będziemy rozmawiać z kolegami politykami, którzy decydują, jak ewentualnie my to widzimy I co trzeba zrobić. Czy będzie tego efekt? Zobaczymy. Ja nie jestem w stanie pani obiecać. Tylko proszę pamiętać jedną rzecz, polityków zawsze ocenia się w wyborach I to jest jakby 1 rzecz, która, która jest, tak.

01:24:12 - 01:24:35

Kamila Tomaszewska

Ja tutaj pozwolę sobie dołożyć, bo ja, ja rozumiem, że pan nie może mi nam obiecać efektów. I mi nie chodzi o, o dzisiaj, przede wszystkim dzisiaj, o tych obiecywanie efektów, tylko zobaczenie, co państwo z tej drugiej strony robią, bo, bo posłuchać my możemy, my możemy sobie

01:24:35 - 01:25:15

Speaker 2

powiedzieć o tym, Dobrze, chcę pani, co co co zrobimy, tak? Dobrze. Zrobimy tak, te tematy, które tutaj są ważne, są do państwa wysłane. Będziemy rozmawiać na temat, od czego mamy zacząć, czyli po prostu co jest najważniejsze, jeżeli chodzi o to, z czym mamy się zwrócić do... To jest 2.

Rzecz do ministerstwa. 3. Sprawa, jeżeli będziecie państwo mieli jakieś indywidualne uwagi, jeżeli chodzi o państwa firmę, możecie państwo się zgłosić do nas I wtedy będziemy do naszego sekretariatu, będziemy wtedy pisać albo pisma jako komisja do odpowiednich ministerstw, albo będziemy, albo będziemy pisać indywidualnie jako posłowi. I to na, I to w tym momencie możemy dla państwa zrobić. Bardzo proszę.

01:25:16 - 01:25:49

Speaker 51

2 zdania dodam, że jednak nie można zapominać, że posłowie I posłanki mają funkcję kontrolną wobec rządu I też po to jest ta podkomisja, aby czasem z takiej funkcji kontrolnej wobec rządu korzystać. I też myślę, że nie bez powodu się tutaj też spotykamy I w ogóle ta komisja została, podkomisja została powołana, więc to też nie jest tak, że jesteśmy zupełnie bezbronni I właśnie myślę, że możemy też zmobilizować we wspólnym naszym interesie, by by te, no te postulaty zostały wreszcie wysłuchane. Dziękuję.

01:25:50 - 01:25:52

Pan poseł Gawron, tak? Bardzo proszę.

01:25:53 - 01:25:56

Andrzej Gawron

A czy jeszcze Ministerstwo Cyfryzacji już było? Czy jeszcze?

01:25:57 - 01:25:59

Speaker 2

Przemamy się do cyfryzacji, bardzo proszę.

01:26:01 - 01:26:37

Witold Kadenaci

Dzień dobry wszystkim państwu. Witold Kadenaci. Ja jestem naczelnikiem w Departamencie Telekomunikacji, Ministerstwo Cyfryzacji. Dużo dzisiaj mówimy o sposobach jakimi dysponujemy. No I właśnie ja jestem w zastępstwie za kolegę aktualnie teraz na posiedzeniu Rady Programowej ESY, do spraw nawigacji, a ja zajmuję się widmem radiowym, tak że to tak w temacie zasobów też też taki wniosek, że jest nas naprawdę mało.

Chociaż widmo radiowe oczywiście też jest bardzo istotne z punktu widzenia komunikacji.

01:26:37 - 01:26:38

Odłożył pan do mikrofonu?

01:26:38 - 01:29:06

Witold Kadenaci

Tak, Więc proszę państwa, my jako Ministerstwo Cyfryzacji staramy się wspierać rozwój krajowych kompetencji w zakresie szeroko rozumianej nawigacji I telekomunikacji satelitarnej. Właśnie poprzez opcjonalne ES-y I w tym poprzez działalność zespołu do spraw polityki kosmicznej, opiniowanie fiszek projektowych I tak dalej. Więc jeżeli chodzi o Ministerstwo Cyfryzacji, mamy w ES-ie jednego delegata. Jest to osoba, która jak już wspominałem zajmuje się programami nawigacji I komunikacji satelitarnej. No I tak jak mówiłem, no nie mamy tego komfortu, żeby nawet ta 1 osoba mogła się skupić w stu procentach na tej tematyce.

Dość wspomnieć, że aktualnie na przykład procedujemy rozporządzenie MSS, czyli Mobile Satellight Services, które jest procedowane w Radzie Unii Europejskiej. No I gdzie też jako Polska mamy pewne interesy I pewne rzeczy do, mówiąc kolokwialnie, do ugrania. I tutaj jakby mój ukłon w stronę Polish Shat Commeliance, który niedawno się zawiązał I firm jakby, które były u nas I też komunikowały nam jakby potrzeby tego rozporządzenia, postulaty. To staramy się realizować, mam nadzieję, że z pozytywnym skutkiem. Korzystając z okazji, chciałbym też zwrócić uwagę na coś takiego jak światowa konferencja radiokomunikacyjna organizowana przez Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny.

Ona się odbędzie w przyszłym roku, a zdominowana jest, ona jest co 4 lata ta konferencja I w jej ramach aktualizowany jest regulamin radiokomunikacyjny I tegoroczna, przyszłoroczna edycja konferencji no zdominowana jest w siedemdziesięciu procentach przez tematy satelitarne. Czy to już wspomniany wcześniej MSS, czy kwestie właśnie tak zwanych filingów w ITU, czy dostępu do orbit zrównoważonego rozwoju. Chcielibyśmy państwa zachęcić do współpracy z nami przy tym temacie I już teraz chciałem zaanonsować, że w styczniu przyszłego roku będziemy organizowali posiedzenie zespołu do spraw właśnie tej konferencji I tu będziemy państwa zapraszać. Myślę, że to zaproszenie będzie dystrybuowane przez izby branżowe. Już teraz serdecznie państwa zapraszam do udziału.

01:29:06 - 01:29:08

Speaker 49

To chyba tyle z mojej strony. Dziękuję.

01:29:08 - 01:29:11

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Pan poseł Gawron, potem pan poseł Macko, bardzo proszę.

01:29:11 - 01:29:59

Andrzej Gawron

Dziękuję panie przewodniczący, wysoka Komisjo, szanowni państwo. Na początku chciałem bardzo podziękować za waszą obecność, za te głosy, które są bardzo merytoryczne. Ten czas, który moglibyście poświęcić na rozwój firmy, swoich organizacji, poświęcacie tutaj, żeby rozmawiać. Ja to bardzo szanuję. I rzeczywiście ten głos u tej mojej koleżanki, ja wiem, też jest ważny, bo tylko samo siedzenie I rozmawianie o pewnych sprawach bez wyciągania wniosków I jakichś konkretnych rzeczy, no to to to mija z celem.

Ja jestem trzecią kadencję w Sejmie I chciałem się odnieść do tych kilku spraw, które tutaj były poruszone. Na pewno, szanowni państwo, kropla drąży skałę. Jak obserwuję to od trzech kadencji, jeżeli rzeczywiście się rozmawia, spotyka, chociażby na takiej podkomisji, na zespołach,

01:30:00 - 01:39:16

Andrzej Gawron

Informacja zaczyna docierać do administracji publicznej I pewne rozwiązania są przygotowywane. I na pewno deklarujemy tutaj z posłami. Nie nie przyszliśmy na tą podkomisję, żeby sobie zrobić zdjęcie, wysokie technologie, przemysł kosmiczny fajnie brzmi w mediach społecznościowych. Nie, szanowni państwo, my rozumiemy wyzwania dla gospodarki, jeżeli chodzi o ten przemysł kosmiczny. Dlatego, dlatego ta podkomisja, dziękuję panu przewodniczącemu, bo wiem, że jest bardzo zaangażowany w te sprawy, że mamy takie możliwość dyskutowania tutaj, ale też działania, bo my będziemy działać na pewno.

Więc już tak do tych konkretnych rzeczy, które były poruszone. Strategia kosmiczna. Strategia kosmiczna rozumiem, że odpowiedzialne za to jest Ministerstwo Rozwoju I Technologii, bo tak tutaj pan mówił, do 2000 czterdziestego roku. Ja bym miał, jakby pan sobie zapisał takie pytanie I później mi odpowiedział, jak to się ma do strategii rozwoju Polski, która jest do 2000 trzydziestego piątego roku? Czy to będzie element tej strategii?

Bo też pan mówił, że w tej strategii, którą wy przygotowujecie, będą pewne programy, środki I tak dalej. Bardzo dobrze, bo jak tak na szybko sprawdzałem tą strategię rozwoju Polski do 2000 trzydziestego piątego roku, która została przyjęta na Komitecie Stałym Rady Ministrów, ale jeszcze nie została przyjęta przez rząd, ma to być w pierwszej połowie 2000 dwudziestego siódmego roku, może to jakoś połączyć, może rzeczywiście też tej strategii ogólnej, żeby to wzmocnić I było to elementem właśnie tej strategii, którą przygotowujecie. Tam niestety w tej strategii ogólnej jest trochę mowy o przemyśle kosmicznym, nowych technologiach, ale niestety, jak to sprawdzałem w bardzo takim ograniczonym zakresie. Nie ma na pewno środków, które by były przeznaczone, a inne branże mają te środki konkretnie wyznaczone w tej strategii do 2000 trzydziestego piątego roku, strategii rozwoju. Więc moim zdaniem można by to spróbować połączyć, przedyskutować, co jeszcze.

Ja wiem, że ta strategia już jest po konsultacjach I po stałym komitecie Rady Ministrów, ale dlatego jeszcze chyba nie jest przyjęta, bo można jeszcze jakieś jakieś ewentualnie elementy zmienić, wprowadzić. Tutaj przy okazji może właśnie bym się wypowiedział na temat Polsy, bo ja od samego początku jakoś obserwowałem tą organizację I rzeczywiście, rzeczywiście to powinien być taki, tak, taka organizacja wykonawcza tych strategii, która którą przygotuje państwo urzędnicy tutaj w ministerstwie I powinna mieć dodatkowe środki I powinna mieć dodatkowe jakieś zasoby osób, które rzeczywiście są zaangażowane, które są, które mają bardzo wysoką wiedzę merytoryczną. No niestety od samego początku agent jakoś był z tym problemem, jeżeli chodzi o zarządzanie I jeżeli chodzi o to, jak, jak, jak ta agencja działała. Tak, takie jest moje zdanie oczywiście, może się mylę, może są inne opinie, ale nie wiem, panie przewodniczący, możemy się nad tym zastanowić, czy chociażby nie wystąpić do rezerwy budżetowej w 2000 dwudziestym siódmym roku, żeby część na przykład środków przeznaczyć na to, żeby jednak więcej było tych środków w POLS-ie. Jeżeli inwestujemy pieniądze, to musimy, no właśnie, jeżeli inwestujemy pieniądze w jakiekolwiek programy, w Europejską Agencję Kosmiczną, w jakiekolwiek przedsięwzięcia wspólne, to moim zdaniem na samym początku musi być gwarancja, że część tych środków zostanie przeznaczone dla polskich firm.

I to nie musi być szczegółowo. Wiadomo, że że są różne specjalizacje, różne branże I tak dalej, ale ale że chociażby segmentowo jakaś wielkość tych środków musi być przeznaczona dla polskich firm I to przynajmniej w jakimś wymiarze, nie wiem, procentowym, żeby była ta gwarancja, jeżeli my coś wkładamy, żeby to nie nie finansowaliśmy po prostu innych. My musimy ten patriotyzm gospodarczy musi tu funkcjonować I absolutnie myślę, że każdy każdy partner, z którym rozmawiamy, to zrozumie, że też, że też dbamy o swoje interesy. Wzmocnienie pozycji delegatów. No tutaj pan z ministerstwa mówił, że jest 1 delegat.

Pani też tutaj wspominała, że rzeczywiście nie ma tego czasu, środków, możliwości do końca, żeby żeby rzeczywiście ci delegaci mogli wypracowywać pewne dobre rozwiązania dla naszych firm, dla naszego państwa I absolutnie no to by trzeba tutaj dopracować, zmienić, bo bo to nie są duże kwoty, absolutnie moim zdaniem, w porównaniu z innymi wydatkami państwa, gdzie gdzie moglibyśmy jakieś te, to wzmocnienie przeprowadzić. Oczywiście Polska Agencja Inwestycji I Handlu powinna pomagać. Wiem, że jeszcze wcześniej, w poprzedniej kadencji myśmy tam rozbili pewne rozwiązania, żeby właśnie te osoby, które pracują w tych biurach, Polskiej inwestycji I handlu też były wynagradzane od pewnej efektywności. Jeżeli jest kontrakt, jeżeli uda się polską firmę gdzieś wprowadzić na rynek, to ona też powinna zarobić. I tu nie chodzi, bo tutaj był pan z Ministerstwa Obrony chyba mówił o tym, że jest podejrzane.

Absolutnie moim zdaniem, jeżeli, jeżeli, jeżeli się uda pewne rzeczy przeprowadzić z korzyścią dla naszych przedsiębiorców, to powinna ta osoba być nagrodzona jeszcze dodatkowo. A jeżeli tam są jakieś jasne działania, no to oczywiście mamy od tego służby, żeby to sprawdzić I ewentualnie zareagować. Resort funduszy europejskich, otwarte nabory. Mam też takie pytanie, bo pan, zresztą może ta odpowiedź też padnie tutaj ze strony firmy Space Forest, bo pan mówił też, pan Robert Magiera o tym, że te wszystkie programy są jednoroczne. Ja nie wiem, czy właśnie tu też Ministerstwo Funduszy to też wszystkie te programy są jednoroczne, czy można można mieć takie wieloletnie programy?

No bo ja jestem naprawdę w szoku. Jeżeli sam gdzieś tam udostępniałem te informacje o o rakiecie Perlum, o rakiecie Bursztyn, no a teraz w tym roku nie mamy tego, no to jest to to to jest jakby wydane pieniądze, które które znów jakiś mamy czas, gdzie stracimy. No to to jest nieracjonalne wydawanie tych pieniędzy, bo jeżeli były jakieś programy, które dotacyjne, czy czy jakieś wspólne, czy czy pożyczkowe, które wspomagały te programy, no to to racjonalnie, żeby to prowadzić dalej, bo tak jak było powiedziane, muszą być konkretne próby, też analizy tego, co się stało, czy jakoś było nawet niepowodzenie. No ale po to to jest, żeby żeby doprowadzić do lepszej technologii I żeby myśmy tą technologią dysponowali. Więc absolutnie tutaj też bym prosił Ministerstwo Resortu Funduszy o taką odpowiedź, czy rzeczywiście są te wieloletnie też takie programy.

W tych programach, które wy prowadzicie, jeżeli chodzi o przemysł kosmiczny, o wysokie technologie. I to jest jeszcze mam jedną, jeszcze jedną właśnie sprawę dotyczącą tych rakiet suborbitalnych, bo rzeczywiście to, co powiedział pan z Ministerstwa Obrony też pokazuje, że pewną niemożność realizacji tych rzeczy I I cały czas odkładanie w czasie. III każdy ten odłożony czas to jest strata, strata w tych tych wszystkich działań nowych technologii, czy czy no już konkretnie tych rakiet subporebritalnych, no to to jest cofanie się, jeżeli my my my tego nie robimy, jeżeli my tego nie robimy, to absolutnie tracimy I cofniemy się do tyłu. I na koniec regulacje. No tym byśmy się mogli zająć może jako podkomisja.

Jeżeli rzeczywiście w tych, w tych, w tych sferze lotów suborbitalnych potrzeba, potrzebne są jakieś regulacje, no to możemy chyba tutaj współpracować, panie przewodniczący, żeby wypracowywać jakieś regulacje, bo może teraz na ten moment, jeżeli były te starty tych dwóch rakiet czy trzech nawet, na jakichś zasadach, ale jeżeli to się będzie rozwijać, to musimy być przygotowani, do przodu, żeby żeby te regulacje wprowadzać I może rozpocząć trzeba taką pracę nad tym. No I ostatnia sprawa, Polska resortowa. Szanowni państwo, Polska resortowa I I to niezależnie od rządów, tak, niezależnie od rządów. No niestety mamy Polskę resortową. Ja podam taki piękny przykład, jak było budowane Baltic Pipe.

Był pełnomocnik, pan Piotr Najmski, obok rządu I on praktycznie miał wszelkie możliwości, działania. 4 lata wybudował coś, co wydawało się niemożliwe. Rurociąg, który, gdzie gdzie są specjalistyczne statki potrzebne. Ja pamiętam te artykuły, że też tego się nie da zrobić, bo jest kilka takich statków do dokładdzenia tych rur pod wodą. Później były problemy środowiskowe w Danii I tak dalej, I tak dalej.

I udało się to przeprowadzić. Więc może tutaj, jeżeli chodzi o ten nasz kosmonau, chociażby na te loty suborbitalne właśnie no, przygotować takiego pełnomocnika, który rzeczywiście miałby zadanie, pewien projekt zrealizować, tak, I mieć możliwości, żeby międzyresortowo działać I koordynować te działania. Przepraszam, że tak długo dziękuję I myślę, że tu na komisji będziemy mogli, na tej podkomisji będziemy mogli tę sprawę omawiać I też wspierać państwa. Dziękuję bardzo.

01:39:17 - 01:39:43

Speaker 2

Bardzo dziękuję za tą wypowiedź. Ja myślę, że my też jutro jako podkomisja może spotkamy się razem, też przedyskutujemy, jakie kolejne działania po podejmiemy, żeby też państwa przekazać, żeby to nie było tylko spotkanie na pod podkomisji z państwem, ale nasza dyskusja wewnątrz wewnątrz wewnątrz naszego w naszym gronie, żebyśmy sobie to przedyskutowali po tych dwóch spotkaniach pod komisję. Dobrze, Bardzo proszę, pan poseł poseł Macko, bardzo proszę.

01:39:43 - 01:40:11

Speaker 52

Bardzo dziękuję. W dużej mierze kolega poseł Gawron wyczerpał też to, co ja chciałem poruszyć, ale przede wszystkim chciałem podziękować państwu, że tutaj dzisiaj zabieracie głos, że w pewnym stopniu też rozjaśniacie urzędnikom, nam, parlamentarzystom,

Tematykę I muszę powiedzieć, że ja po tym, co usłyszałem na poprzedniej podkomisji, po tym, co usłyszałem dzisiaj, no nie jestem optymistą. Przede wszystkim to też, o czym chyba tutaj większość osób mówiła, czyli

01:40:11 - 01:42:49

Speaker 52

gospodarza tematu, no powoduje, że odnoszę takie wrażenie, wydaje mi się, że wszyscy odnuczymy takie wrażenie, że jest to kwestia traktowana po macoszemu. Brak gospodarza, w zasadzie można powiedzieć takiego polityka, pełnomocnika, który byłby gotowy pojechać na negocjacje, powoduje, że później to się wszystko kończy tak, jak usłyszeliśmy tutaj przy chociażby programie Iris Square, gdzie jesteśmy podwykonawcami dla obcych firm, dużych firm, dla wykonawcami dla Niemców, dla Francuzów czy dla innych krajów. I no tak tak tak to by przemysłu kosmicznego, przemysłu wysokich technologii nie zbudujemy. A powiedziałem, że jestem pesymistą, bo uważam, że jeżeli przez poprzednie 3 lata nie udało wypracować się, nie udało się wypracować odpowiedniego modelu współdziałania, nie udało się wypracować też takiej formuły czy czy w zasadzie osoby, stanowiska, które by to wszystko łączyło, to obawiam się, że przez najbliższe 12 miesięcy to będzie jeszcze trudniejsze, bo wiadomo jak kalendarz działa. Sektor ma problem, tak jak wiele innych sektorów w naszej gospodarce czy w naszym życiu publicznym, czyli ta silosowość, ta resortowość, o której też mówił mój poprzednik.

I to, co my jako parlamentarzyści, no ja jestem parlamentarzystą opozycji, więc mi jest pewnie trochę łatwiej mówić niż niektórym z moich kolegów, którzy wiem też, że że ubolewają nad tym, że pewnie niewiele się dzieje w tym zakresie. Natomiast to, co my możemy zaproponować, co ja jako parlamentarzysta opozycji mogę zaproponować, to to, żeby właśnie przygotować propozycję zmian w przepisach, bo my budżetów nie zmienimy, my nie zatrudnimy dodatkowych urzędników, bo nie mamy takich kompetencji, bo jesteśmy parlamentarzystami, ale możemy przygotować zmiany w przepisach, takie, o których powiedział przed chwilą kolega Andrzej, czy jakiekolwiek inne, które według państwa byłyby zasadne I to omówimy już we własnym gronie, żeby państwa nie angażować jeszcze na tym posiedzeniu Sejmu. Na pewno na kolejnych również, a jeżeli będą jakieś propozycje, które państwo uważali za słuszne, no to bardzo prosimy o ich kierowanie do nas jako do podkomisji. No czasami zmiana przepisów wiąże się z wydatkami, ze zmianami budżecie, a czasami tak nie jest I pewnie takie zmiany jest łatwiej przeprowadzić. I jeżeli są takie rzeczy, to tutaj na pewno ta decyzyjność jest po naszej stronie I myślę, że będziemy tutaj wspólnie koalicja opozycja bez znaczenia pracowali, żeby tak było I to mogę państwa, o to, to mogę państwa zapewnić.

Dziękuję.

01:42:49 - 01:43:08

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Ktoś z państwa jeszcze chciał zabrać głos? 3 osoby, tak? Ktoś jeszcze? Bo będziemy musieli z chwilkę kończyć 4, tak?

Dobrze, to bardzo proszę na początku pan, panowie przedstawiciele przemysłu, a potem 2 osoby z ministerstwa. Bardzo proszę. Też 3 minuty bym prosił, mamy 10 minut, dobrze?

01:43:08 - 01:46:12

Włodzimierz Lewandowski

Dziękuję panie przewodniczący. Włodzimierz Lewandowski, Instytut Łączności, Państwowy Instytut Badawczy. Mam 3 krótkie tematy, pytania. 1. To to, o czym mówił pan poseł Gawron, o czym mówił przedstawiciel MON-u, przedstawiciel jednej z firm, Kosmodrom.

To jest sprawa krytycznie ważna. I para excellence to jest temat dla Agencji Kosmicznej. Mam pytanie do obecnej tu Agencji Kosmicznej, czy ten temat trafił do Agencji Kosmicznej? Jeżeli tak, to jest na jakim etapie, co Agencja Kosmiczna w tym temacie robi, chyba że on w ogóle on nie trafił. Drugą rzecz to mam informację do przekazania, to z Komisji Europejskiej sygnały od Polaków, którzy pracują tam na niższych stanowiskach, że krytycznie brakuje polskich dyrektorów w Komisji Europejskiej w technologiach, w sektorze kosmicznym.

I to nas penalizuje bardzo. A to jest sprawa, to jest wyzwanie dla ministerstw, szczególnie Ministerstwa Rozwoju I Technologii, praca nad naszą reprezentacyjnością w Komisji Europejskiej I w Europejskiej Agencji Kosmicznej również, bo to dotyczy również Europejskiej Agencji Kosmicznej. Bardzo dobra wiadomość, że pan dyrektor Banaszak będzie, ale to trzeba frontem. Temat, który chcę wywołać, to jest pytanie do pana przewodniczącego, nie wiem czy to jest do zrobienia. Ja już wspominałem o tym kiedyś w Ministerstwie Rozwoju, że organizowane są spotkania z przemysłem, regularnie, w różnych formach I na przykład dzisiaj w podkomisji stałej parlamentarnej.

Natomiast nie są organizowane spotkania z instytucjami państwowymi, które zajmują się kosmosem. A sprawa kosmosu jest sprawą państwową. Niektóre rzeczy powinny być w gronie instytucji państwowych poruszane. O jakich instytucjach myślę? No o moim instytucie, który jest podministerstwem cyfryzacji I który z definicji zajmuje się systemem nawigacji satelitarnej Galileo na przykład, ale nie tylko, I innymi tematami satelitarnymi.

Następnie jest Instytut Lotnictwa, który pracuje nad rakietami. Jest główny urządmiar, który również dotyczy to nawigacji I służby czasu I innych tematów, które zazębiają się z kosmosem. Inne instytucje jak Instytut Meteorologii I Gospodarki Wodnej. Te instytucje powinny od czasu do czasu spotkać się I na poziomie resortu, ale również sugeruje, że może by się udało to zrobić w tej podkomisji, żeby o zadaniach państwa między instytucjami państwowymi. Dziękuję za uwagę.

01:46:12 - 01:46:15

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Proszę tam jeszcze plan, tak?

01:46:17 - 01:49:13

Rafał Borek

Dzień dobry. Szanowni państwo, Rafał Borek, Polska Agencja Kosmiczna, kierownik Wydziału Łączności I Nawigacji Selitarnej. Chciałem się odnieść do dwóch kwestii, ponieważ Agencja była jedną z instytucji, która rekomendowała wejście do programu Il Square I serdecznie podziękować firmom, które nas doceniają w tej chwili. Kilka cyfr na początek, bo postaram się być zwięzły III bardzo, jak to się mówi, szybki. To znaczy, inwestowaliśmy w Europejską Agencję Kosmiczną dziesiątki 1000000 euro, agencja miała kilkadziesiąt osób.

W tej chwili inwestujemy setki 1000000 euro, agencja ma dalej kilkadziesiąt osób. To jest, to jest fakt. Rynek kosmiczny na świecie to jest w tej chwili około niespełna pół biliona euro. Telekomunikacja I nawigacja satelitarna to są 2 obszary, które zajmują 95 procent rynku. Mój wydział w agencji ma 4 osoby.

Dobrze, przechodzę I serdeczne podziękowania dla przemysłu. Szanowni państwo, Unia Europejska uruchomiła Copernicus, uruchomiła Galileo. Idąc do przodu, kolejne 2 programy, które zostały uruchomione, śmieci kosmicznych oraz program govsat com, czyli łączność satelitarna, bezpieczna łączność satelitarna, w której dyskusje są prowadzone od 2000 trzynastego roku. Agencja podejmowała wiele czynności w tym zakresie, aby Polska stała się z udziałem w tym programie, fizycznym udziałem. Na przestrzeni programu pojawiły się mega konstelacje, całkowicie inne podejście do telekomunikacji elitarnej ze strony amerykańskiej.

Unia Europejska, nie pozostawiając w tyle, zadecydowała, że uruchomimy na poziomie dla administracji państwowej podobny program konstelacji na niskie odbicie okołoziemskiej, jak jak program Starling od strony technologicznej, natomiast oczywiście w w dużo mniejszej skali. Działania w tym programie zostały uruchomione w dwutysięcznym dwudziestym drugim roku. Europa podjęła decyzję w tym zakresie. W polskim budżecie nie było na to. Okno, które my dostrzegliśmy, zostało nam przekazane w ubiegłym roku, gdzie zostało zawiązane już partnerstwo publiczno-prywatne w tym zakresie, rozdzielone środki, rozdzielone kompetencje w trzech obszarach, w trzech orbitach, w których są 2 operacyjne, 1 demonstracyjna.

My zorganizowaliśmy natychmiast spotkanie dla administracji państwowej z ofertą, że jest możliwość wejścia do takiego programu. Dlaczego dostrzegliśmy okno czasowe I możliwość? Ponieważ mamy doświadczenia, jak Polska przystępowała do programu SSA, który negocjowaliśmy I było bardzo trudno z punktu widzenia naszych działań wynegocjować odpowiednią pozycję. Sam osobiście to negocjowałem w Komisji Europejskiej w 2000 piętnastym roku. Ale wracając do tematu.

Ta informacja została przekazana

01:49:13 - 01:49:20

Speaker 2

Bardzo bym prosił dobrze do zmierzać do końca, bo mamy, jest konkretna komisja, a jeszcze tutaj dwóch panów chciało dosłownie.

01:49:20 - 01:49:21

Dosłownie z 2, 3 minuty, bo

01:49:21 - 01:49:23

Speaker 53

bardzo ważne, co teraz powiem. 2 bardzo proszę,

01:49:23 - 01:51:48

Rafał Borek

dobrze, tak? Szanowni państwo, system telekomunikacyjny, satelitarny system komunikacyjny polega na przesle radiowym, który z definicji fizyki jest ograniczony. Dostęp do takiego systemu w sensie kryzysu lub wojny jest ograniczony I niełatwy. Dla Polski, kraju, który jest na wschodniej flance NATO, jest to system krytyczny z punktu widzenia bezpieczeństwa obronności. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych I Administracji buduje system bezpieczny łączności krajowej, którym elementem jest system satelitarny.

Zdecydowało, podniosło, oni potrzebują łączności satelitarnej. I EIN Square

Wychodzi na ich potrzeby. I to jest 1. Priorytet, dlaczego Polska podjęła decyzję o udziale w Ide Square. 100 procent środków, które zainwestowaliśmy w Polski w postaci usługi. Jesteśmy częścią systemu, do którego mamy dostęp autonomiczny, nie suwerenny, ale autonomiczny.

Natomiast to, co myśmy wynegocjowali w ciągu tych kilku miesięcy, to jest to, że powstanie infrastruktura w Polsce, fizyczna infrastruktura, fizyczny gateway z punktem z point of contact. To jest, to jest, to jest dostęp do naszej sieci światłowodowej w Polsce poprzez system ID Square I jego grateway w Polsce. W tej chwili jesteśmy na etapie negocjacji dalszych. Nie odpuszczamy sprawy oczywiście, bo pomimo tego, że od samego początku informowaliśmy, że udział przemysłu może nie być satysfakcjonujący, dlatego że że myśmy weszli na ostatniej prostej do systemu. Natomiast my nie odstępujemy I naprawdę próbujemy wejść dalej w ten, powiem kolokwialnie, tort europejski z naszym przemysłem.

Niestety potrzebujemy w tym zakresie bardzo mocnego wsparcia administracji rządowej w trakcie naszych wizyt I negocjacji. To, co chciałbym się jeszcze do tego, do czego odnieść w tym zakresie, mamy koncepcję w tej chwili, jak można byłoby to zrealizować, odwołując się tutaj do już przekazanych propozycji, że potrzebne są w pewnym sensie zespoły koordynujące, sterujące plus pełnomocnicy. Tak jak do systemu rakietowego, tak samo I do systemu telekomunikacyjnego w Polsce. Jeżeli chcemy budować operatora narodowego, potrzebujemy koordynatora, pełnomocnika, bo widzimy, że państwa mniejsze wokół nas patrzą się na nas jak na lidera Europy Centralno-Wschodniej w zakresie telekomunikacji satelitarnej. To jest szansa dla nas, którą w tej chwili trzeba wykorzystać.

My to widzimy, mamy propozycję w tym zakresie. Dziękuję bardzo.

01:51:48 - 01:52:01

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Dosłownie bym prosił, panowie nie, zostały tylko jeszcze 2 osoby z ministerstwa, bo kolejna komisja po prostu, no niby nie mamy już sali, więc bym prosił panów dosłownie, nie wiem, o po półtorej minuty, dobrze, wypowiedzi. Dziękuję.

01:52:01 - 01:53:11

Speaker 39

To ja bardzo, bardzo szybko, to tylko odpowiem na 2 pytania, dotyczące, dlaczego nowa strategia będzie do 4000 czterdziestego roku. To jest dostosowane do strategii kosmicznych Europejskiej Agencji Kosmicznych I programów unijnych. Natomiast oczywiście sektor kosmiczny jest tak horyzontalny, że te kwestie są poruszane właściwie w każdej krajowej strategii, strategii cyfryzacji, strategii Polski I tak dalej, I tak dalej. I tam wszędzie te kwestie są poruszane I ta nowa strategia, tak wierzę dzisiaj, że będzie komplementarna do tych wszystkich pozostałych dokumentów rządowych. Co do, tutaj wcześniej mówiliśmy o lobbingu czy w ogóle kontaktach z przemysłem, ja mogę zapewnić państwa, że jeżeli chodzi o Ministerstwo Rozwoju I Technologii, my mamy kontakt z przemysłem codziennie.

Na bieżąco myślę, że państwo macie do nas kontakty. Ja z państwem rozmawiam, ja z państwem rozmawiam codziennie. Tylko I wyłącznie dlatego, że mamy te kontakty z przemysłem, to jesteśmy dzisiaj w stanie robić to, co robimy przy tak małych zasobach, więc bardzo dziękuję przemysłowi, że nas wspiera na co dzień. Dziękuję.

01:53:12 - 01:53:14

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Proszę bardzo.

01:53:14 - 01:55:10

Grzegorz Rawiec

Proszę państwa, jeszcze ze strony Ministerstwa Funduszy, Polityki Pierwotnego, padło pytanie. Wyjaśniam, programy są absolutnie z funduszy europejskich wieloletnie. Jak państwo wiedzą, firmy składają projekty, mamy pięcio-, siedmioletnie. W grudniu trzydziestego roku obecny program FEING I to jest cały czas przestrzeń do do realizacji. Jednoroczne może być specyfika środków krajowych, to jest poza naszą domeną paragrafów budżetowych, ale tu absolutnie dementuję, wieloletnie.

Chciałbym tylko zaznaczyć, bo padło to, chyba nie ma na sali przedstawiciela Ministerstwa Nauki I z wykształcenia chcę tutaj widzieć przed szereg, ale myślę, że jest to ważna informacja. Inną charakterystykę mają środki europejskie I krajowe ze swoimi plusami I sami. I tu wybrzmiały wcześniejsze programy Perun, czy rozumiem w branży lotniczej był inny o lot. Tylko sygnalizuje, bo byliśmy na takim spotkaniu. Ministerstwo Nauki teraz otwiera przygotowania do programu SkyTech, gdzie jak nas poinformowano, ma być to program wsparcia ze środków krajowych, dla branży lotniczej I kosmicznej.

Więc jak rozumiem, państwo będą w tym uwzględnieni. Tak tylko rekomenduję, bo dla nas jest ważne, żeby środki europejskie, krajowe komplementarne, żeby to się właśnie wzajemnie uzupełniało. I ostatni element, padło o infrastrukturze, znaczy może tak, o haśle kosmodrom. Myślę, że to wymaga jakichś w tym sensie rozmów roboczych, że my zawsze możemy powiedzieć, co może ze środków europejskich. Ze środków europejskich można wspierać między innymi infrastrukturę badawczo-rozwojową.

Jeżeli to miałoby mieć taki charakter niekomercyjnie, badawczo-rozwojowy, są to bramki potencjalne w środkach europejskich. I dlatego też puentując, jakby my zapraszamy państwa również do naszego ministerstwa, tylko potrzebujemy głosu branży. Indywidualnie zawsze porozmawiamy, ale jeśli byłoby, mówiąc wprost, pismo ze strony branży, związku, to wtedy jesteśmy w stanie roboczo usiąść I powiedzieć, co jest możliwe, co jest planowane na przykład początkiem przyszłego roku, bo inne branże do nas piszą, typu biotechnologiczna, Odpowiadamy, spotykamy się, więc to chciałem tą gotowość potwierdzić.

01:55:11 - 01:55:14

Speaker 2

Bardzo dziękuję, ale dosłownie minutkę, bo.

01:55:15 - 01:55:16

Znaczy naprawdę minutę.

01:55:16 - 01:55:49

Speaker 59

Dziękuję panie przewodniczący. Kowalski, Polska Agencja Kosmiczna. Ja chciałem odpowiedzieć tutaj panu profesorowi odnośnie tej wiedzy dotyczącej właśnie systemu wynoszenia. Jak najbardziej ta wiedza jest w Polskiej Agencji Kosmicznej. Od wielu lat wspiera możliwości I jak najbardziej aktualnie też mamy dyskusję na tym, na tym poziomie I I będziemy dokładali wszelkich starań, żeby ten obszar tutaj wspierać.

Tym bardziej też, że jest to 1 z elementów wydawania decyzji w ramach nowo obowiązującej ustawy o działalności kosmicznej. Dziękuję bardzo.

01:55:49 - 01:56:26

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, dziękuję wszystkim za przybycie, za te informacje, które państwo nam przekazaliście. Jako komisja zbierzemy tutaj postulaty I też państwu przekażemy informacje, jakie kolejne działania będziemy chcieli wdrożyć. Zachęcam też państwa do kontaktu z sekretariatem, jeżeli państwo macie, tak jak powiedziałem, jakieś indywidualne sprawy dotyczące pytań do ministerstw, to tutaj jesteśmy, służymy państwu pomocą, możemy się zwrócić jako komisja lub jako poszczególni posłowie. Bardzo dziękuję, zamykam posiedzenie podkomisję, dziękuję.