Komisja Obrony Narodowej (OBN) Komisja do Spraw Unii Europejskiej (SUE) Komisja Spraw Zagranicznych (SZA)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Komisja Obrony Narodowej (OBN) Komisja do Spraw Unii Europejskiej (SUE) Komisja Spraw Zagranicznych (SZA) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Speaker 2
2 rozdziały poświęcone są sprawom związaną z szeroko rozumianą polityką zagraniczną. 2. 2 rozdziały na czerwono są poświęcone obronności I w końcu ostatnie 2 rozdziały poświęcone są kwestiom bezpieczeństwa energetycznego I takiej szeroko rozumianej odporności społeczeństwa. I mamy tutaj ze sobą z Fundacji Pułaskiego dyrektorów wszystkich trzech programów, którzy pomagali tej grupie w osiągnięciu tych celów. I chcieliśmy państwu przedstawić króciutko poszczególne te cele, wymieniając oczywiście te najważniejsze I być może potem już w pytaniach, jeżeli państwo będą mieli szczegółowe pytania, to bardzo chętnie wejdziemy troszeczkę głębiej.
Ale te cele rozciągają się, jak państwo tutaj zobaczą, od kwestii wreszcie przygotowania jakiejś europejskiej wspólnej strategii wobec Rosji po kwestie zakotwiczenia Ukrainy w strukturach europejskich, w strukturach z Zachodu, kwestie związane ze zbudowaniem silniejszego europejskiego filaru NATO, wypełnienie nuklearnej luki to też jest bardzo ważny temat. Mało rozmawiamy o kwestiach broni I tego, co by się stało, gdyby ten parasol amerykański nie był już tak odstraszający, jak był dotychczas. No I oczywiście ochrona infrastruktury krytycznej I zabezpieczenia regionalnych łańcuchów wartości surowców krytycznych. Więc jak państwo widzą, ta grupa naprawdę pracowała przez pół roku nad wieloma tematami I dzisiaj chcemy państwu przedstawić, gdzie się zgadzaliśmy, tak, w jakim kierunku wspólnie doszliśmy do tego, że moglibyśmy wspólne stanowiska, a właściwie nawet już wspólne działania, bo tam są już bardzo konkretne rekomendacje, przedstawić. Oddam teraz głos panu Maciejowi Dachowskiemu, którym jest dyrektorem naszego programu polityki zagranicznej I europejskiej.
Maciej Dachowski
Dzień dobry państwu. Szanowny panie posłanki, szanowni panie posłowie. Tak jak pani Katarzyna Pischarska powiedziała, raport, który dzisiaj prezentujemy, jest wynikiem naprawdę sześciu miesięcy długich dyskusji z decydentami, politykami z regionu. I dlatego zaczynamy też od tej części politycznej. Dlatego, że część polityczna wbrew pozorom czasami może się wydawać, że jest taką częścią naj naj najbardziej miękką, naj najmniej najmniej ustrukturyzowaną.
Speaker 7
Te część, ta część wojskowa czy czy energetyczna niesie za sobą konkretne rekomendacje, konkretne działania, ale to polityka spina wszystko. I I dlatego też raport stawia bardzo mocny akcent na tą, na tą, na tą, na te kwestie polityczne. Region, który został opisany przez Katarzynę przed chwilą, rzeczywiście rozciąga się od Arktyki aż po Morze Czarne I w czasie tych dyskusji, które prowadziliśmy, bardzo mocno zostało to zaakcentowane, że mamy taką tendencję do skupiania się tylko na sobie, postrzegania zagrożenia z Rosji czy zagrożenia rosyjskiego wyrywkowo, ale tak naprawdę to zagrożenie jest bardzo kompleksowe. I tutaj nawiążę do zdania, które padło już w 2000 ósmym roku na głównej Alei w Tybilisi, na Alei Rustaweli, które wypowiedział świętej pamięci prezydent Lech Kaczyński, który już wtedy powiedział, że dzisiaj Gruzja, jutro Ukraina, następnie najprawdopodobniej kraje bałtyckie, a kolejna w kolejności może być moja ojczyzna. Miałem okazję, słuchaj, tych słów na żywo, bo stałem na tej scenie razem razem z prezydentem wtedy.
Maciej Dachowski
I rzeczywiście tyle lat po tyle lat po po po tym, jak one padły, te słowa okazują się, okazały się prorocze, bo to dzisiaj dyskutujemy o możliwych prowokacjach w stosunku do państw bałtyckich czy też, czy też do Polski. Dlatego, dlatego też, dlatego też w czasie naszej dyskusji bardzo mocno zwracaliśmy na to uwagę, że koniec wojny, jaki by ten koniec wojny nie był na Ukrainie, nie będzie końcem zagrożenia, jeśli nie zrozumiemy jednego I nie tylko w tej wschodniej flance NATO, ale... Wschodniej flance, ale również w całej Europie nie zrozumiemy jednego faktu, że tak naprawdę Rosja pozostawiona sama sobie, tylko będzie odbudowywała swoje możliwości wojskowe, swoje możliwości polityczne I będzie dalej stanowiła dla nas zagrożenie. I to zagrożenie oczywiście najbardziej odczuwalne tutaj w tej naszej części regionu. I na to zwracaliśmy uwagę, że przystępując do jakichkolwiek rozmów toczących się, czy które będą się toczyły I Polska, ale też cały region, musimy sobie wyznaczyć czerwone linie I musimy rozumieć, jak ta nowa architektura bezpieczeństwa po zakończeniu wojny w Europie powinna wyglądać, bo nie ma powrotu do tego, co było.
Speaker 6
Tak jak tutaj jest napisane, koniec wojny to nie koniec zagrożenia. Dlatego musimy wziąć pod uwagę wszystkie elementy, które są tutaj ważne. Negocjacje pokojowe nie powinny też dotyczyć tylko Doniecka, Ługańska czy Krymu. Nie powinny dotyczyć tylko Ukrainy, tylko całej architektury bezpieczeństwa w naszej części, w naszej części świata. I tutaj sytuacja na Białorusi czy miejsce Białorusi w tej nowej architekturze bezpieczeństwa, miejsce Kaliningradu czy Królewca w tej nowej architekturze bezpieczeństwa.
Nie możemy tego, nie możemy pozwolić sobie, by te kwestie zostały wyłączone z negocjacji pokojowych z Rosją. Oczywiście Ukraina będzie tutaj centrum tych negocjacji, ale to, co wokół Ukrainy, zamrożone konflikty w naszym regionie też powinny zostać przez, przez decydentów I tych negocjatorów bardzo mocno dotknięte. Żeby to osiągnąć I to na to zwracam uwagę w naszym raporcie, to jest rozpisane w kontekście krótko, średnio I długoterminowym, ważne jest, ważna jest większa koordynacja regionalna. Kraje, które znajdują się w naszym regionie, nie mogą, nie mogą pozwolić sobie, żeby dobijać się do stołu negocjacyjnego samodzielnie. Mogą być liderzy tych negocjacji, możemy możemy możemy oczywiście wyznaczać liderów, ale ale to to ta nasza pozycja powinna być uzgadniana, uzgadniana w tym szerszym regionie właśnie nordycko-bałtycko-bałtycko-polskim.
I to my powinniśmy radować tym negocjacjom ton. Co, na co zwracamy jeszcze uwagę w naszym raporcie I co zostało bardzo mocno podkreślone, to sankcje I zamrożone aktywa. To nie jest tak, że, że koniec wojny powinien równać się zniesieniu sankcji. Sankcje powinny być znoszone sukcesywnie, patrząc na to, jak Rosja, jak ten agresor tak naprawdę wypełnia warunki, które zostały czy będą mu postawione. Czyli, czyli nie znosimy sankcji jednostronnie I natychmiast, ale ale patrzymy na to, jak Rosja jest gotowa na współpracę, jak do tej współpracy przystępuje I jak ta współpraca wygląda I wtedy dopiero zastanawiamy się nad nad sekwencją znoszenia sankcji.
Zamrożone aktywa, to zostanie, to zostało bardzo dobrze w raporcie opracowane I opisane, które powinny służyć rzeczywiście odbudowie Ukrainy, ale również powinny wspierać region, w tym Polskę, w tym wysiłku reintegracji Ukrainy czy integracji Ukrainy ze strukturami, ze strukturami zachodnimi. I nie mam tutaj tylko na myśli oczywiście NATO, ale również Unii Europejskiej I również różnych porozumień gospodarczych I politycznych, które w w procesie tej integracji Ukrainy ze strukturami zachodnimi będą miały miejsce. Drugim celem właśnie w tym rozdziale politycznym jest niezapominanie o zakotwiczeniu Ukrainy w strukturach zachodnich I w strukturach Europy Zachodniej, naszej części regionu. Wsparcie Ukrainy I to jest najważniejsze jako punkt wyjścia. Czyli nie możemy zapominać o tym, że nawet jeśli rozmawiamy już, dyskutujemy, możliwość zakończenia tej wojny I przystąpienia do negocjacji pokojowych, to Ukraina do tej pory tą wojnę toczy.
I na to zwracali uwagę nasi nasi rozmówcy I nasi nasi decydenci. Nie możemy pozwolić sobie na odpoczynek I na na zaprzestanie wspierania Ukrainy politycznego, ekonomicznego I wojskowego. I to zostało bardzo mocno tutaj podkreślone. Nieodwracalność integracji. Jaka ta integracja by nie była?
Oczywiście w dla nas najlepiej, jeśli to by była integracja z z organizacjami zachodnimi, czyli NATO I Unią Europejską, ale przyciąganie Ukrainy do struktur zachodnich, struktur zachodnich poprzez porozumienia I I reformy na Ukrainie. I tak jak powiedziałem, zamrożone aktywa, które powinny również służyć regionowi do łagodzenia tej integracji Ukrainy z regionem naszym I szerzej ZZZ integracją Ukrainy ze strukturami zachodnioeuropejskimi.
Katarzyna Pisarska
Dziękujemy serdecznie I przechodzimy teraz do dwóch kolejnych punktów raportu związanych z bezpieczeństwem międzynarodowym I obronnością. Pan doktor Tomasz Smura, który jest dyrektorem naszego programu, bezpieczeństwo I obronność.
Speaker 8
Dziękuję, pani przewodnicząca. Państwo przewodniczący, szanowni panowie I panie
Speaker 9
Posłanki. Bardzo dziękujemy za obecność na komisji, za zainteresowanie naszym raportem. Ja będę miał przyjemność zaprezentowania części poświęconej obronności I współpracy wojskowej w regionie nordycko-wałtyckim plus Polska I zapoznanie państwa z pewnymi konkretnymi, konkretnymi Konkretnymi takimi które w tym aspekcie, aspekcie bardziej twardego bezpieczeństwa chcieliśmy, chcieliśmy poruszyć w tym no szalenie delikatnej, istotnej kwestii odstraszania nuklearnego I zwiększenia jego wiarygodności, jeśli chodzi o nasz region. Więc kontekst oczywiście przygotowania tego raportu zarysowała pani profesor. Natomiast no tak dla przypomnienia, jesteśmy w tym momencie bardzo ważnym okresie w dyskusji nad przyszłością relacji transatlantyckich.
Speaker 10
Jak świetnie państwo wiecie, kwestia zwiększenia odpowiedzialności Europejczyków za swoje bezpieczeństwo nie jest kwestią absolutnie nową. To mniej więcej zostało poruszane przez Amerykanów już w czasach administracji George'a W. Bluesha. Natomiast obecna administracja po prostu pewne rzeczy, które wymagała od Europejczyków od co najmniej kilkunastu lat, no sygnalizuje po prostu w sposób bardzo bezpośredni. Obecna administracja obok położenia większego priorytetu na region Indopacyfiku w swojej narodowej strategii bezpieczeństwa dołożyła też między innymi zachodnią chemisferę.
I w tym, w tym kontekście Europa w tej hierarchii priorytetów amerykańskiej polityki bezpieczeństwa spadła mniej więcej na miejsce 3., jeśli byśmy czytali literalnie Narodową Strategię Bezpieczeństwa. Także w tym kontekście, na szczycie, przed szczytem na to Walkarze, Amerykanie zaprezentowali pewną koncepcję, którą roboczo nazwano NATO 3 0, w której Stany Zjednoczone odpowiedzialne byłyby za, utrzymałyby parasol nuklearny nad Europą I pozostawiłyby pewne wsparcie w zakresie zdolności strategicznych, tak zwanych Strategic Enablers. Natomiast w tym, w tym konstrukcie Europa byłaby odpowiedzialna już za za obronę konwencjonalną I za odstraszanie konwencjonalne federacji rosyjskiej od naszych, od naszych granic. Natomiast oczywiście diabeł tkwi w szczegółach I tutaj pojawią, pojawiły się takie 2 koncepcje w tym, w tym dyskursie. Z jednej strony europejskiej autonomii, czyli koncepcji Unii Europejskiej jako pewnego rodzaju gracza strategicznego, być może nawet w pewnych momentach rywalizującego ze Stanami Zjednoczonymi, jakkolwiek ta koncepcja jest szalenie, jak państwo wiecie, kontrowersyjna I absolutnie nie ma na nią konsensusu w Europie.
Natomiast drugą koncepcją, którą również postuluje nasza grupa robocza I co do której mamy mamy pełniejszą zgodę, jest wzmocnienie europejskiej nogi NATO, tak. Czyli wzmacniamy europejską obronność, europejskie zdolności, ale robimy to tak, żeby utrzymać jedność transatlantycką I zachować, zachować sojusz północny-atlantycki jako taki. W tym kontekście z dostrzegamy pewną specjalną rolę, którą mógłby pełnić region właśnie państw złożony z państw nordyckich, państw bałtyckich I Polski, jako pewnego rodzaju lidera Europejskiej Obronności. Jak zarysowała pani profesor, mamy 1 w regionie, mamy 1 z najwyższych, właściwie najwyższy na to współczynnik wydatków na obronność, ale mamy też bardzo poważne zdolności wojskowe, dać, żeby tylko dać państwu kilka lip. Łącznie w regionie tym nordycko-bałtyckim mamy około tysiąca 500 czołgów, łącznie około tysiąca pięciuset haubic, około czterystu pięćdziesięciu samolotów bojowych, więc jest to potężna siła militarna, tak.
My my nie jesteśmy absolutnie, absolutnie słabym regionem, więc współpraca, bliższa współpraca wojskowa między państwami regionu jest absolutnie zasadna. Tym bardziej że również mamy wspólną percepcję zagrożeń, jeśli państwo zerknęliby na na badanie opinii publicznej. Wszystkie państwa regionu postrzegają, jest to bardzo różne w Unii Europejskiej, są państwa wewnątrz Unii Europejskiej, które postrzegają Stany Zjednoczone jako większe wyzwanie dla swojego niż Rosję. Natomiast, natomiast tutaj wewnątrz regionu nasza percepcja bezpieczeństwa jest bardzo spójna, więc mamy wspólną percepcję, mamy wspólne, mamy duże zdolności wojskowe, no I mamy też chęć do bliższej współpracy, więc wszystkie te elementy jakby składają się w spójną całość. Więc w tym kontekście zaproponowaliśmy jakby takie takie 2 kierunki, w których moglibyśmy moglibyśmy podążyć.
Speaker 9
1. To jest właśnie ten silniejszy spójny spójny filar na to. I tutaj no są pewne, pewne wyzwania. Tutaj też sygnalizowali to wcześniej moi koledzy, że musimy przede wszystkim odejść od postrzegania no tych teatrów, prawda, wałtyckiego czy naszego Środkowo-Europejskiego I Teatru Północnego jako dwóch odrębnych, odrębnych bytów. Musimy generalnie, ponieważ te regiony na siebie, na siebie nachodzą, tak.
Speaker 10
Jak państwo świetnie wiecie, w tym momencie na przykład Norwegia czy zasoby norweskie dostarczają około 30 procent gazu do do Unii Europejskiej I 40 procent polskiego miksu zakresie, w zakresie gazu. Więc my nasze polskie bezpieczeństwo energetyczne jest absolutnie zależne od infrastruktury krytycznej będącej, będącej na Morzu Północnym. Również w zakresie zdolności wojskowych. Jak państwo widzą, jak operuje Rosja na Ukrainie, to zasoby rosyjskiej floty północnej mogą być wykorzystane do tego, żeby przełamać polską obronę przeciwlotniczą w warunkach konfliktu. Więc izolowanie tych tych teatrów I postrzeganie ich jako, jako pewnego rodzaju osobny jest pewnego rodzaju błędem intelektualnym I musimy, musimy z niego, z niego, z niego wyjść.
Dlatego bardzo ważna jest koordynacja polityczna. Bardzo, bardzo pozytywnie odczytaliśmy to, że było spotkanie w Helsinkach szefów państw na początku, na początku tego roku. Natomiast wierzymy, że ta współpraca powinna być wzmocniona I przełożona również na szczebel wojskowy. Powinno odbywać się spotkania na na szczeblu ministrów obrony państw nordycko-bałtyckich, powinna być współpraca między, między ministerstwami obrony, wymiany wspólne ćwiczenia, wreszcie wspólne tej buttopexes sites, czyli wspólne wspólne gry decyzyjne, które mogłyby nas przygotować na pewien scenariusz. Pamiętajmy, że sojusz północnoatlantycki jest oczywiście sojuszem obronnym wszystkich państw na to, ale artykuł 5.
Ma również znaczenie bilateralne. I nawet jeśli, nawet jeśli byśmy mogli podjąć pewne działania jako grupa w odpowiedzi na pewne, na pewne wyzwania, jest to zawsze pozytywne, reszta sojuszu może do tego dołączyć. Tak. Więc bardzo dobrze, żebyśmy byli nawet jako państwa bałtycko, bałtycko-nordyckie gotowi do tego, żeby odpowiedzieć na pewne wyzwania, zagrożenia, nawet zanim na to, czy cały sojusz północnoatlantycki będzie w stanie na nie odpowiedzieć, tak. Ponieważ będziemy mieli wspólne działania, wspólne procedury I pewne rzeczy będziemy, będziemy mieli już przećwiczone.
Podkreślamy, podkreślamy znaczenie gotowości w wewnątrz, wewnątrz regionu. Postulujemy tutaj między innymi stworzenie wspólnych składów amunicji na wypadek, czy pewnych zasobów na wypadek, na wypadek rosyjskich działań, rosyjskich działań genetycznych. Proponujemy zwiększenie połączeń regionalnych, czyli słynne militarium mobility. W tym momencie otwiera się nowe okno budżetowe w budżecie Unii Europejskiej. Powinniśmy tutaj jako państwa regionu współpracować razem, żeby jak najwięcej tych projektów łączących nasz region udało się, udało się przeforsować.
To są bardzo konkretne projekty I bardzo konkretne pieniądze. Oczywiście, jeśli będziemy w tym zakresie współpracować jako grupa, kładąc wspólne projekty, mają one dużo większą szansę, mają one dużo większą szansę na na realizację. No I wreszcie wspólna obrona przeciwlotnicza. No wiecie państwo, że wszystkie, wszystkie państwa regionu są podobnie narażone na rosyjskie działania na przykład hybrydowe z użyciem różnego rodzaju pojazdów bezzałogowych. Więc absolutnie kluczowe jest to, żebyśmy zaczęli myśleć o obronie przeciwlotniczej w regionie w kategoriach wspólnych, nie jako odrębne, odrębne systemy systemy narodowe.
Oczywiście jest system natowski, ale on jest trochę wtórny do zdolności narodowych. Musimy w tym momencie myśleć, prawda, o tym, o tym, żeby żeby te te te systemy były były połączone, przekazywały dane w czasie rzeczywistym. Jest to o tyle kluczowe, że jak państwo wiecie, bezpieczeństwo regionu północnego zależnej, zależnej jest od przesmyka suwalskiego, który ma mniej więcej 60 kilometrów szerokości. A jeśli państwo zerknęlibyście na Ukrainę, to mniej więcej pięćdziesięciokilometrowy odcinek wokół frontu jest strefą śmierci, prawda, gdzie nic nie może operować. Więc mniej więcej musimy wiedzieć, że w warunkach, w warunkach konfliktu przesmyk suwalski mógłby znaleźć się w takiej sytuacji, że będzie absolutnie, nie będzie, nie będzie, nie będzie przez niego jakichkolwiek możliwości transportowych.
Wreszcie 2. Aspekt, dużo trudniejszy, jest, to jest owe wypełnienie luki nuklearnej. Jeśli chodzi o o sojusz północny atlantycki, to Europa w zdecydowanej mierze poza Francją, która ma suwerenny potencjał nuklearny I po części Wielkiej, Wielką Brytanią, jest zależna w kwestiach nuklearnych od gwarancji amerykańskich. Oczywiście no nikt nie podważa chęci Stanów Zjednoczonych czy czy czy zakresu tych gwarancji. Natomiast pojawia się kwestia ich wiarygodności, tak.
No to jest pewien problem jeszcze zimnowojenny. Na to, na ile obecność amerykańska konwencjonalna jest powiązana z wiarygodnością nuklearną. To jest tak zwany problem trip wire, jeszcze jeszcze z czasów zimnej wojny. Jeśli chodzi o wojnę nuklearną, to o to, o to chodzi, tu jest pewien problem, bo nigdy jej nie prowadziliśmy, więc nikt nie wie do końca, jak przywódcy państw zachowaliby się w warunkach konfliktu nuklearnego. Więc w czasach zimnej wojny wyprowadzono taką tezę, że podstawą wiarygodności odstraszania nuklearnego jest amerykańska obecność konwencjonalna.
Ponieważ w warunkach, gdyby Rosja... Gdyby ówczesny Związek Radziecki zaatakował na przykład Berlin Zachodni z użyciem broni nuklearnej, zginęliby również amerykańscy
Mierze, tak, co wciągnęłoby Amerykanów, Amerykanów automatycznie w wojnę. Więc w tych warunkach, jeśli Amerykanie zamierzają zmniejszyć radykalnie obecność w Europie, wiarygodność odstraszania nuklearnego NATO automatycznie spada, tak. To jest ten problem, który mają też Koreańczycy, Japończycy, którzy również są są uzależnieni od od od amerykańskich, od amerykańskich gwarancji. No I oczywiście pojawia się problem, no co w tym kontekście możemy zrobić my jako państwa właśnie regionu, regionu nordycko-bałtycko-polskie. Oczywiście no pojawiają się czasami postulaty, że Polska w tych okolicznościach powinna być może myśleć o jakichś aspiracjach nuklearnych.
Natomiast no zaczęliśmy od tego, że w obecnych warunkach geopolitycznych jest to kwestia szalenie trudna. Po 1. Zbudowanie własnego potencjału nuklearnego, to jest, jeśli posiada się odpowiednio zaawansowane technologie, no to jest od kilku do kilkunastu, od kilku do kilkunastu lat I dziesiątki 1000000000 dolarów. Samo utrzymanie nuklearnego, no to są rzeczy, które konsumują, na przykład to jest problem Wielkiej Brytanii, że Wielka Brytania straciła dużą część zdolności konwencjonalnych przez to, że utrzymanie potencjału nuklearnego jest szalenie drogie. Natomiast no nie jest to jedyny problem, bo dużo poważniejszym problemem są kwestie natury politycznej.
Polska, jak I większość państw świata, jest objęta traktatem NPT z sześćdziesiątego ósmego roku, który no zobowiązuje państwa nieposiadające broni jądrowej do niezabiegania, niepodejmowania zabiegów o jej pozyskanie, a państwa nuklearne, czyli te, które przeprowadziły próby nuklearne przed sześćdziesiątym ósmym rokiem, do tego, żeby tak tych technologii nie udostępniały. Jest to 1 z najbardziej wiążących I najmocniejszych przejawów aktów prawa międzynarodowego. Jest to traktat, który jest najbardziej powszechnie przyjęty przez wszystkie państwa świata. No I jest on on on dosyć skutecznie implementowany, tak. No jak wiemy wszystkie państwa, które podejmowały, z małymi wyjątkami, o nich oczywiście też możemy porozmawiać, ale wszystkie państwa, które podejmowały próby nuklearyzacji, spotykały się z sankcjami czy z poważną reakcją społeczności międzynarodowej, włączając w tą interwencje nuklearne.
Więc no nasze założenie jest takie, że w obecnych warunkach geopolitycznych no zabieganie o zdolności zdolności nuklearne w regionie no byłoby co najmniej szalenie trudne I zapewne też niepotrzebne I zbyt kosztowne. Natomiast jest oczywiście szereg szereg możliwości czy szereg środków, które możemy podjąć bez naruszania reżimu NPD. Więc my w raporcie przede wszystkim w tych kategoriach krótkoterminowych stawiamy, czy postulujemy rozwinięcie zdolności odstraszania konwencjonalnego. Tu, jak państwo wiecie, pozyskujemy pewnego rodzaju systemy rażenia dalekiego zasięgu, jak amerykańskie atakami czy pociski JASM. Natomiast no jako region mamy dużo większe możliwości, więc powinniśmy tutaj zabiegać o pozyskanie pocisków dalekiego zasięgu, być może amerykańskich Tomahaw, być może współpracę z Coreą w zakresie zdolności zdolności balistycznych.
Również państwa regionu mają mają szereg możliwości. Szwedzi w tym momencie pracują nad integracją Taurusa z ich samolotem Grippen. Więc takie zdolności zdolności są. Ja przypomnę tylko, że cały region jako taki występuje, ma w zapasach około pięciuset wyrzutni dalekiego, dalekiego zasięgu, więc jest to I tak już potężna siła. Natomiast powinniśmy koordynować I sygnalizować Federacji Rosyjskiej, że w przypadku ataku na 1 z państw regionu, region odpowiedziałby adekwatnie z użyciem wszystkich tych środków.
2. Kwestia nienaruszająca reżimu NPT to jest współpraca w ramach nuklear sharing, czyli amerykańskiej wymiany, amerykańskiego udostępniania swojej broni broni nuklearnej państwom NATO, no I współpraca bilateralna z Francją, z republiką, z republiką francuską. Jeśli chodzi o nuklear sharing, to należy do tego programu w tym momencie amerykańska broń jądrowa jest, stacjonuje w pięciu państwach europejskich. Natomiast ze względu na przyjęcie zobowiązania na to z dziewięćdziesiątego siódmego roku, czyli na nato losha founding akt, 10:10 reżim współpracy nie został rozszerzony na państwa Europy Środkowo-Wschodniej. Jest to oczywiście pewnego rodzaju kuriozum, tak, bo Rosja złamała akt stanowiący na to Rosja, co najmniej kilkadziesiąt razy koledzy pism robili, robili raport w tym zakresie I wyliczyli wszystkie złamania traktatu przez Federację Rosyjską.
Natomiast część państw na to postrzega ciągle 10:10 akt jako, jako wiążący, tak, uniemożliwiając no państwom regiomu zainteresowanym uczestnictwo w amerykańskim programie NuclearSharing. W ramach tego programu, amerykańska broń jądrowa w postaci bomby 61 mogłaby być stacjonowana w wybranych państwach uczestniczących w tym programie I zostałaby ona przekazana tym państwum w warunkach wojennych, tak. Wtedy wtedy NATO podejmowałoby wspólna decyzja o jej użyciu, natomiast państwa uczestniczące w programie byłyby odpowiedzialne za za za za misje, za misje nuklearne. I oczywiście jest to postulat, który który Polska ma IIW tym programie chcielibyśmy uczestniczyć. Natomiast są pewne tutaj bariery polityczne, o których mówiłem.
Natomiast wspólny nacisk całego regionu bałtycko-nordyckiego na pewno byłby w tym zakresie pomocny, więc powinniśmy skoordynować tą politykę. Jeśli chodzi o o Republikę Francuską, Francja ma suwerenny potencjał nuklearny, on nie jest częścią potencjału natowskiego. Natomiast Francja zaproponowała wybranym państwom europejskim uczestnictwo w tym programie na zasadzie ćwiczeń I no być może rozmieszczenia wybranych elementów na na ich terytoriach. No jest to element, jest to koncepcja szalenie interesująca, bo jest ona zupełnie niezależna od jakby gwarancji gwarancji amerykańskich. Natomiast no ta koncepcja francuska jest jeszcze na bardzo wczesnym etapie rozwoju.
Natomiast jeśli ona ewoluowałaby w kierunku odpowiednika amerykańskiego Nuclear Sharing, byłby to kierunek bardzo interesujący dla polskiej strony. Więc jeśli państwo macie jakieś kontakty z francuskimi odpowiednikami, myślę, że to jest temat, który który warto warto warto z Francuzami poruszać. I ostatni element, już 30 sekund, pani przewodnicząca, to jest, to jest ten aspekt długoterminowy, czyli no wszystko to, co możemy zrobić poniżej progu, który no stanowi pewien czerwony sygnał ze strony NPD. Czyli powinniśmy rozwijać technologię dual use, tak. Jeśli chodzi o o broń jądrową, to ten aspekt, prawda, nuklearny, czyli zrobienie głowicy, to jest najprostszy element z całej tej konstrukcji, bo musi się jeszcze mieć środki przenoszenia, własny, na przykład samolot bojowy, pociski balistyczne, które byłyby w stanie razić cele na długich dystansach.
Wszystkie te rzeczy jesteś w stanie robić bez naruszania reżimu NPT. Wreszcie możesz rozwijać technologie cywilne, które umożliwiłyby ci stworzenie no pewnego rodzaju zdolności w krótkim czasie. Tą drogą idzie na przykład Niemcy, czy tą drogą idzie Japonia, które szacuje się, że byłyby w stanie stworzyć własny suwerenny potencjał nuklearny w ciągu mniej więcej od pół roku do roku. Więc w takich warunkach oczywiście, tak jak mówię, jesteśmy teraz związani prawem międzynarodowym, ale w warunkach, gdyby Rosja na przykład zdecydowała się nawet sygnalnie użyć taktycznej broni jądrowej w konflikcie na Ukrainie, wszystkie reżimy prawno-międzynarodowe momentalnie wyparowują. I lepiej być w takim momencie w sytuacji Niemiec czy Japonii, które mają odpowiednie zdolności niż w tej sytuacji, gdzie potrzebowaliśmy kilkunastu lat na stworzenie, na stworzenie tych zdolności.
Przed kode mnie. Bardzo państwu dziękuję.
Katarzyna Pisarska
Bardzo dziękuję. Na pewno wrócimy do tego tematu jeszcze w pytaniach. Natomiast przejdziemy teraz już do ostatniej części, energetyka I odporność. I zapraszam serdecznie pana dyrektora Macieja Bukowskiego, który przewodzi naszemu programowi o właśnie tym tytule energetyka I odporność.
Maciej Bukowski
Szanowni państwo, dzień dobry. Zakładam, że państwo zgodzicie się, jeśli powiem, że niefortunne wydarzenie, jakie miało miejsce wczoraj, jakim było włowinie drona z polskiego morza, powinno troszeczkę w naszej wyobraźni zasnąć się jako takiego swojego rodzaju totem, który przypominać ten powinien o tym, bardzo jesteśmy nieprzygotowani do zagrożeń toczących się ochrony infrastruktury, która kiełkuje z miesiąca na miesiąc, z roku na rok w tempie w zasadzie wykładniczym. I to, o czym chciałbym powiedzieć przez tą większą część tych czasów, którymi teraz przysługuje, czyli skupić się na tym pierwszym z tych dwóch slajdów, to jest właśnie tematyka ta dokładnie. Mianowicie, co zrobić z tym, kolokwialnie to nazwę fantem, jakim jest sytuacja, w której środek ciężkości polskiej energetyki przesuwa się nad Bałtyk. Jest to w zasadzie największy projekt, przedsięwzięcie infrastrukturalne w historii polskiej państwowości.
Znacznie większe niż chociażby tworzenie prostów w Gdyni, a mówię to jako dumny Gdynianin, a jednocześnie, które jest diametralnie nieprzygotowane w dalszym ciągu, do zagrożeń, które już identyfikujemy teraz, a podkreślmy na wstępie także, że zagrożenia dla infrastruktury wszelakiej naziemnej, I morskiej, one się troszeczkę różnią, natomiast się też pokrywają w znacznym stopniu, wyewoluowały znacząco na przestrzeni raptem ostatnich czterech I pół roku, od kiedy nastąpiła gorąca faza wojny w Ukrainie, która też jak wiemy, trwa dłużej niż tych kilka lat. Ale do sedna. 700 kilometrów polskiego wybrzeża jest dzisiaj, gości różnego rodzaju infrastruktury, które mają tworzyć taki nowy wektor tak naprawdę gospodarczy państwa polskiego. Przenosimy ciężar środek ciężkości z południa, zwłaszcza ze Śląska, na północ. I nie mówimy tu wyłącznie o tym, co dopiero tak naprawdę powstanie za lat wiele.
Speaker 11
Nawet ta farma offshore'owa 1., która ruszyła teraz w lipcu, z której się wielce cieszymy, jest raptem dopiero początkiem ogromnego przedsięwzięcia infrastrukturalnego w zakresie technologii odnawialnych, które dopiero tak naprawdę będzie miało swoją jakby kwintesencję, ujrzy w latach następnych, najpewniej w następnej dekadzie. Natomiast to, co jest absolutnie najbardziej kluczowe już teraz, w tym momencie,
Maciej Bukowski
To jest gazoport w Świnoujściu. To są kolejne porty FSL-u, które powstają w Gdańsku, jak I również rozpoczynany plac budowy elektrowni atomowej, której, no cóż, miejmy nadzieję, że ją ujrzymy. Natomiast historia pokazuje, że ten trwa długo I będzie jeszcze dłużej. I co chcę przez to wszystko powiedzieć? Ile byśmy się nie starali, ile byśmy nie położyli pieniędzy na stole, kołdra zawsze będzie za krótka, ponieważ mamy sytuację, w której skupiamy tę infrastrukturę węzłowo, co w czasach pokoju daje nam efektywność gospodarczą, finansową, elastyczność taką I taką, ale jednocześnie efektem tego finalnym jest to, chociażby na kwadracie uproszczeniu kwadracie uproszczeniu stu kilometrów kwadratowych, gdzie dzisiaj mieści się węzeł transformatorowy w Choczewie, stacja czterystu kilowatowa, którą PESE z wielką pompą otworzyło od pierwszego lipca, która przesyła nam polski prąd z offshore'u, w przyszłości będzie tam przez to samo miejsce płynu prąd z elektrowni atomowej, powstanie.
Na całej infrastrukturze ma się mieścić 9 gigawatów polskiej energetyki. Tylko tych 100 kilometrów, proszę państwa, to jest w uproszczeniu, tutaj ekspert od wojskowości był przede mną, a to jest raptem kilka bomb. I co, co chcę przez to powiedzieć, to jest to, że środki, jakie łożymy na ochronę tej infrastruktury, muszą być w związku z tym adekwatnie gospodarowane. W związku z czym, na czym się pochyliliśmy w naszym raporcie, a jest to analiza na podstawie szeregu rozmów nie tylko z interesariuszami z Polski, tak, ze spółkami państwowymi, przedstawicielami rządu, przedstawicielami agencji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo Bałtyku. Skądinąd gdybym państwa dzisiaj zapytał, kto jaka jest instytucja odpowiedzialna za bezpieczeństwo infrastruktury na morzu, to wydaje mi się, że moglibyście się państwo zacząć drapać po głowie.
Powiem więcej, ja też bym się drapał po głowie, ponieważ nie jest to stricte wytłumaczone ustawowo. I ten taki dysonans, który powstaje między ilością infrastruktury, jego znaczeniem na morzu I na wybrzeżu, to są troszeczkę 2 osobne koszyki, ale na poczet uproszczenia tutaj tego, co chcę powiedzieć, weźmy je razem. A tym wszystkim, co powinniśmy robić, aby tę infrastrukturę chronić przed zagrożeniami tymi, które identyfikujemy już teraz I tymi, które widzimy, że nam mogą nadchodzić, tylko rośnie. Z początkiem stycznia ma ruszyć Centrum Bezpieczeństwa Morskiego, które w wielkich bólach zrodzone ostatecznie projektem ustawy, która finalnie przeszła, ma dać miejsce przy stole tak operatorom też infrastruktury, który którzy, przypomnijmy, to, co identyfikowane jest jako infrastruktura krytyczna w Polsce, w ponad siedemdziesięciu procentach jest operowane przez podmioty prywatne, a z drugiej strony będą przedstawiciele instytucji publicznych, odpowiedzialnych nominalnie za bezpieczeństwo państwa. I teraz przypomina mi się, jak pewna rozmowa parę miesięcy temu z szefem analogicznej instytucji Wielkiej Brytanii, który powiedział, że błąd w sztuce, kiedy podobna instytucja tam była ustanowiona, był popłynięty pierwszego dnia, a mianowicie pozostawiono też na instytucję absolutnie bezzębną.
Jedyne jej funkcja jest doradcza, może wskazywać rząd morze, ale nie musi nim podążać za jej rekomendacjami. I teraz sytuacją między Morzem Północnym, które jest główną soczewką, przez której pryzmat jakby tamta instytucja patrzy na infrastrukturę jej podległą, a tą, na którą sytuacja, z którą my musimy mierzyć się na naszym Bałtyku, jest diametralnie inna. Wracam do tego drona, który spadł wczoraj. Dość powiedzieć, że technologie już dzisiaj, które są testowane WWW Ukrainie, pozwać mogą je choćby uderzenia kinetyczne, prawdopodobnie niwelować ogromne przestrzenie infrastrukturalne w bardzo krótkich momentach czasu, tudzież uniemożliwiać ich wykorzystywanie bez ustanowienia tak naprawdę związku przyczynowo-skutkowego, bo to jest bardzo istotne, dodajmy to. Tylko sobie może pozwolę posłużyć się analogią dla tych z państwa, którzy sobie ostrzą zęby na trzecią część ekranizacji książki Dune'a, która będzie niebawem w kinach, na planecie Arrakis.
Frelka infrastruktura jest niedostępna dla pocisków balistycznych, ale można ją dźwignąć nożem. Infrastruktura krytyczna może ma dokładnie odwrotną sytuację, czyli niepotrzebne są zielone ludziki, niepotrzebne są ludzie, którzy jakoś będą, będziemy ich widzieć, czy jakiś sposób kontaktu bezpośredniego. Mogą być drony, może będą to być cyberataki, może to być wiele innych rodzajów uderzeń niekinetycznych, które będą pozwalały tę infrastrukturę po prostu wyłączyć, bo podkreślmy, nie trzeba infrastruktury niszczyć, aby pozbawić jej użyteczności. Tak więc to, co jest tak naprawdę clue tego, co chcemy w tym raporcie powiedzieć, to jest to, że musimy się zastanowić nad tym, w jaki sposób możemy tą za krótką kołdrą operować, aby jednak przykryć wszystko to, co jest najistotniejsze. No I teraz najważniejsza kwestia, jeżeli miałbym wybrać jedną z tego całego przedługiego już wywodu, to jest to, że musimy robić duże zapasy, a mianowicie, jeżeli nie jesteśmy w stanie wszystkiego ochronić, bo nie wystarczą na to ani pieniędzy, ani środków, ani ludzi, ani marynarki, ani dronów, ani tego, ani musimy być przygotowywani skądinąd na wzór tego, jak to robią, chociażby Norwedzy, których zapraszamy na Warsaw City Teleforum w przyszłym miesiącu I mamy nadzieję się dowiedzieć troszeczkę więcej co do tego, jak długo oni to robią.
Mają duże zapasy części po to, aby móc infrastrukturę szybko naprawiać. Jeżeli pomyślimy sobie na przykład, że gazociąg Baltic Connector, który uszkodzony lat temu już 2, przycięty kotwicą, włączone zostały na 7 miesięcy. Teraz pomyślmy sobie, że Baltic Pepy jest włączone 7 miesięcy. 1 rura, na bazie której 40 procent polskiego gazu tak naprawdę spoczywa. To tak drogą porównania trochę powszechność między wzrokowcami, a nie mamy tu mapy, tak więc chciałbym to troszeczkę państwu jakoś tak wizualnie w głowach zobrazować.
To jest kwestia 1.. 2. Kwestia to jest to, może nazwijmy to w ten sposób, że bezpieczeństwo energetyczne naszego regionu jest fundamentalnie niepodzielne. Jeżeli mówimy o imporcie gazu przez gazoport czy przez przyszłe FSLU, to ten gaz nie idzie tylko do nas. Dość powiedzieć, że jednak zwykłą fantarą dzisiaj mówi się o projekcie tak zwanego hubu gazowego.
Czymże miałby być ten hub, miałby być miejscem, przez który ten gaz następnie pcha I ma być dalej do naszych sojuszników, zwłaszcza na Ukrainę. Tak więc kaskadowe efekty, włączenie infrastruktury w Polsce, mogą następnie, spowoduje reperkusję u naszych sąsiadów. Dość powiedzieć, że to jest długie domino, na którego nie mamy teraz czasu, żeby o nim opowiedzieć, ale zachęcam, żeby zajrzeć do raportu, bo troszeczkę o tym mówimy. I wreszcie ostatnia rzecz, która określa tego punktu odporność na etapie projektowania. Mamy pokoleniową szansę poukładać te klocki w sposób najbardziej optymalny.
Czyli jeżeli jesteśmy teraz na etapie jeszcze, że zastanawiamy się, jak chronić na przykład plac budowy elektrowni atomowej, jak ustanowić dobrą współpracę między służbami, aby w momencie, kiedy, nie wiem, będzie incydent na morzu, żeby go odpowiednio zidentyfikować, żeby go otagować, czyli czy jest poważny, nie, kto wypływa, kto za to płaci. Jeżeli pęknie rura, to czy odpowiedzialność jest tylko na państwie, czy może też po części na korporacji, która najpewniej tę rurę postawiła I tak dalej, I tak dalej. Tych elementów jest dużo, a a to jest nasza skolektywna odpowiedzialność, żeby to poukładać jak należy. Pewnych błędów już nie odrobimy. Tutaj tak troszeczkę pół żartem, pół serio, tylko 1 z wielu takich, za przeproszeniem, kleksów wymienię, a mianowicie, kiedy był, powstawał port LNG w Świnoujściu, został ustanowiony, jak część może z państwa wie, bo pewnie niektórzy z was jeszcze pamiętają czasy negocjacje tego projektu, na terenie Natura 2000.
Z tego tylko powodu, to jest jedyny projekt na świecie, za wyjątkiem innego pewnego, wypadek wina I krau, jednak zgodzicie się troszeczkę bardziej egzotycznego, gdzie mamy sytuację, w której rura, która pcha gaz jeszcze skroplony z wybrzeża infrastruktury I ją rozeregezifikującej, idzie przez teren, przez który za dnia mogą przejść turyści. Które zresztą mogą być ja, ale turystą też może być zakamuflowany, tak zwany rosyjski zielony ludzik I tak dalej. Tak więc, żebyśmy tych błędów nie popełniali, bo jak ja raz popełnimy, to naprawienie ich będzie ekstremalnie kosztowne. Króciutko o celu szóstym, a mianowicie
Maciej Bukowski
Surowców krytycznych, a mianowicie surowce krytyczne. Zwłaszcza jeżeli mówimy o metalach niektórych rzadkich, niektórych mniej rzadkich. Są one dzisiaj na ustach wszystkich I w Polsce I w Europie. Nie będę teraz może się doktoryzował z tego, w jakim zakresie, które z nich są dla nas ważne. Natomiast powiem tylko jedną rzecz przede wszystkim.
Bzdurą jest myślenie, jakoby wszystkie państwa unijne miały dokładnie takie ich zakresie zapotrzebowanie. Tak więc, jeżeli mówimy o polityce surowcowej, unijnej. To pamiętajmy o tym, że Francuzi, Hiszpanie I tak dalej będą mieli diametralnie inne interesy w tej polityce. Natomiast my, jako Polska, mamy pewne wspólne interesy z krajami nordyckimi, ponieważ koszula pisze ciało. Potrzebujemy więcej tych surowców po to, aby konstruować zaawansowane środki narażań transformacji energetycznej nawet, do której potrzebne jest wiele tych tych minerałów, tylko na samej wojskowości.
Tak więc to, co proponujemy, już nie będę wchodził w szczegóły, ale w raporcie dość szczegółowo. To jest to, jak ułożyć tę układankę, abyśmy mogli budować partnerstwa regionalne ze Szwedami, z Bałtykami, z Finnami, z Norwegami, I te synergie są bardzo konkretne. I są eksploatowane w krótkim wymiarze czasowym. Dziękuję.
Speaker 14
Bardzo dziękuję. Jak rozumiem, jeszcze jeszcze pani pani profesor jeszcze chciała zapytać?
Katarzyna Pisarska
Tak, tak, więc podsumowując, bardzo dziękuję panom I podsumowując, co z tego dla nas wynika, co wynika dla polskiej polityki zagranicznej I przede wszystkim państwa jako posłów. No po 1. Najważniejsze, ja muszę powiedzieć, że ze strony państw nordycko-bałtyckich to zainteresowanie współpracą konkretną, na konkretnych projektach z nami jest przeogromne.
My mieliśmy okazję
Katarzyna Pisarska
Przewodzić takiej delegacji parlamentarnej, gdzie pani poseł Pomaska, ale również pan poseł Vel Sęk, pan poseł Bosak I pan poseł Bliźniuk uczestniczyli do Oslo I na własnej skórze myślę przekonali się, że Norwegowie traktują nas naprawdę jako strategicznego partnera I chcieliby nas widzieć w tej układance, którą oni tworzą, tak zwanego N 8, czyli Nordic Baltic. Oni widzą dla nas szczególną rolę w tej układance I właśnie ten raport pokazuje te obszary, gdzie moglibyśmy robić znacznie więcej. I te obszary, tak jak pokazaliśmy, po 1. Są polityczne, to jest ta wspólna strategia wobec Rosji, my musimy jako region mieć miejsce przy stole I powinniśmy, mówimy jednym głosem, rozumiemy, że to zagrożenie nie minie, nawet jeżeli ustaną walki w Donbasie I musimy się na to przygotować, ale też być bardzo aktywni na tym, na tej platformie europejskiej I międzynarodowej. Mamy też bardzo dużą jasność, jeśli chodzi o tę kwestię nuklearną, to znaczy nasze wszystkie państwa są zainteresowane uczestnictwem w NATO Nuklear Sharing, są zainteresowane zrozumieniem lepiej, co Francuzi chcą nam zaoferować I również możemy jako region tutaj występować.
Infrastruktura krytyczna, to już było powiedziane, nie jest możliwe, żebyśmy osobno ją ochraniali. To musi być współpraca niezwykle bliska. My mamy dzisiaj ten przywilej, że na, że Morze Bałtyckie jest jednak morzem natowskim, jest zamkniętym zbiornikiem. W sytuacjach krytycznych jesteśmy w stanie go zamknąć przed statkami rosyjskimi, ale znów wymaga to dużej współpracy. I w końcu region nie jako przedmiot, ale jako podmiot, nie jako tło, ale jako kraje, które wychodzą z różnego rodzaju inicjatywami.
My zaproponowaliśmy tam szereg różnych, nie nowych instytucji, bo tych mamy już dosyć w regionie, ale różnych rozwiązań, grup eksperckich, które mogłyby być powoływane, różnego rodzaju właśnie parlamentarnych spotkań, podczas których można by było ćwiczyć poszczególne scenariusze I widzieć, w jaki sposób w różnych scenariuszach państwa by się zachowywały I czego możemy od siebie się spotykać. To też było 1 z takich ważnych elementów, o których rozmawialiśmy. Norwedzy nas bardzo chcą widzieć w JEF-ie, Joint Expeditionary Force, to jest duża rzecz I bardzo im zależało, żeby to też w raporcie się znalazło, ale nawet takie inicjatywy, które były proponowane, jak Bank Odbudowy I Odporności, które moglibyśmy wspólnie stworzyć jako 9 państw, Więc zachęcamy już szczegółowo, żeby z tym raportem się zapoznać. I to jest tak naprawdę z tych kwestii raportowych tyle. My oczywiście tą prezentację de facto dzisiaj publikujemy oficjalnie.
Ten, to jest 1. Prezentacja, ale jak mówiłam, ten raport będzie konsultowany krajowo. Mamy spotkanie w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego, gdzie będziemy go przedstawiać. No I oczywiście on będzie międzynarodowo przedstawiony na Wars of Security Forum, a potem w stolicach najpierw nordystko-bałtyckich, a potem również innych stolicach europejskich. Z naszej strony my państwa bardzo zapraszamy do współpracy.
To jest jednak raport, który jest bazą do dyskusji, do działań, no ale działania, powiedzmy sobie szczerze, jest państwa rękach, w ręku rządów, po 1., a 2. W rękach parlamentów I te wszystkie elementy na pewno będą się pojawiały w dyskusjach, ale myślę, że trzeba zrozumieć, że nie będziemy mieć bliższych partnerów w najbliższym czasie niż państwa nordyckie, które się za nami oglądają, które wierzą, że my będziemy również tam solidarnie z nimi w najgorszych scenariuszach I my w tych dyskusjach musimy być. A już z punktu widzenia Fundacji Pułaskiego chciałam państwa też oczywiście serdecznie zaprosić do współuczestnictwa w przyszłych raportach, naszych analizach. Duża część naszych raportów jest w języku polskim, mamy duży raport na temat odporności, budowa odporności Polski w ramach nowych celów wydatkowych na to I szereg różnych innych raportów. No I zapraszamy państwa serdecznie na Wars of Security Forum dwunastego, trzynastego października.
Norwegia jest państwem partnerskim, będzie premier Norwegii, będzie też trzech innych premierów z regionu, spodziewamy się czterdziestu ministrów spraw zagranicznych, obrony, energii przyjeżdżających. Będzie Saker, Natowski, Grynkiewicz, który będzie prezentował swoją strategię tak zwanej victory over Rossha, czyli zwycięstwa wobec Rosji. To będzie też bardzo duże wydarzenie. Przyjeżdża I szereg senatorów amerykańskich. Mamy I stałych bywalców generała Lloyda Austeana, generała Kellogga, w tym roku generała Petrausa.
Więc ta debata regionalna I międzynarodowa odbywać się będzie właśnie w Warszawie już za 4 tygodnie. No I chyba nie ma ważniejszego, istotniejszego momentu. Ja na koniec już tylko powiem od siebie, ponieważ wróciłam wczoraj z Kijowa. No sytuacja tam naprawdę jest dramatyczna, nastroje są bardzo złe, ta zima wydaje się trudna do wyobrażenia, a my jako zachód z tych trzystu potrzebnych rakiet, które Kijów potrzebuje, żeby przetrwać tą zimę, na razie znaleźliśmy 47. I to znaczy, że już nie będziemy tylko widzieć tych dronów, które z silnikami odrzutowymi w ciągu piętnastu minut z Białorusi są w stanie wlecieć do miasta I Rosja już nie musi wysyłać stu dronów, większość strąconych, wystarczy 2 drony, bo one I tak wlatują I terroryzują miasto, ale będziemy widzieć szereg balistycznych uderzeń na Kijów po to, żeby złamać to państwo, tak jak teraz są uderzenia na stacje benzynowe, jak są uderzenia w pociągi komercyjne I też musimy się zastanowić przy całej tej naszej debacie wewnętrznej, no czy to nie jest zima, która może w historii się okazać, że mam przegraną.
Przegraną dla Ukrainy, przegraną dla Polski I przegraną dla regionu. I proszę mi wierzyć, że w regionie bałtycko-nordyckim jest absolutnie świadomość tego, jak sytuacja jest dzisiaj poważna, bo to może być najtrudniejszy okres tej wojny, który może zdecydować tak naprawdę na dziesięciolecia, jak będzie wyglądała sytuacja bezpieczeństwa I jeżeli będzie szła w tym kierunku, w którym obecnie idzie, no to mogę państwa zapewnić, że będzie ona o niebo gorsza niż mamy dzisiaj obecnie w Warszawie. To tyle z mojej strony. Bardzo państwu dziękuję za cierpliwość I za słuchanie.
Speaker 4
Bardzo dziękujemy. Rzeczywiście jest tak, że każdy ma tutaj swoją rolę. My też jako parlamentarzyści na różnych forach z przedstawicielami krajów, regionu się spotykamy. Zresztą członkiem Komisji do spraw Unii Europejskiej jest na przykład pan poseł, nie wiem, jest pan poseł Jarosław Wałęsa, który jest wiceprzewodniczącym delegacji Sejmu I Senatu na konferencję parlamentarną Morza Bałtyckiego. Szefowie Komisji do spraw Unii Europejskiej kiedyś spotykali się tylko w formacie krajów bałtyckich plus Polska, teraz spotykamy się w formacie NB 8 plus 2, czyli kraje bałtyckie, nordyckie plus Polska I Niemcy.
I takie spotkanie zresztą ja miałam przyjemność organizować kilka miesięcy temu w Gdańsku, więc ta... Podzielam ten, rzeczywiście to, że I zgadzam się z tym, że tutaj rozumiemy się niemalże bez słów w tym regionie. Myślę, że kluczem jest też to, żebyśmy jako region mieli, mieli taką determinację, żeby tę naszą perspektywę przekazywać I wywierać wpływ na to, co się dzieje na przykład na południu Europy. Myślę, że tego, tego nam po prostu brakuje, bo z jednej strony perspektywa jest inna, ale z drugiej wyzwania są tak naprawdę te same. I w obliczu też wojny hybrydowej to, co dzieje się za naszą wschodnią granicą, może dotykać tak samo Polskę, jak I Hiszpanię czy Włochy.
Myślę, że wszyscy mamy tego świadomość. Nie wszędzie ta świadomość jest tak duża I myślę, że to też jest 1 z naszych zadań na tym poziomie międzyparlamentarnym. Ale mamy teraz czas na dyskusję. Bardzo dziękuję. Już mam kilka zgłoszeń, więc bardzo proszę, najpierw oddam głos pani posłance Joannie Kruzi-Kroskowskiej.
Zgłosił się pan poseł Szewiński, pan poseł Grzyb. Jeśli jeszcze jakieś zgłoszenia, to bardzo proszę podnieść rękę albo tutaj do mnie podejść. Pani poseł, bardzo proszę.
Joanna Kluzik-Rostkowska
Dziękuję bardzo. Ja bardzo dziękuję za te, za tę prezentację naszym gościom. Uważam, że ona była bardzo cenna. Kilka uwag, 1 niezgoda, 1 pytanie. Jeśli chodzi o kwestie wyboru państw, z którym państwo tutaj współpracowaliście, ja akurat jestem szefową Polskiej Delegacji Zgromadzenia Parlamentarnego NATO I my na poziomie tego ZP NAT-u również spotykamy się w formule Baltic, Nordic, Polska, Niemcy.
I muszę po powiedzieć tak, to, to są bardzo komfortowe spotkania, dlatego że siedząc przy stole wszyscy rozumiemy zagrożenie. Ja nie mogę tylko powiedzieć, że czujemy wszyscy to samo, kiedy siedzimy jako, jako całe NATO. Więc tutaj absolutnie ta rozmowa jest komfortowa. Rzeczywiście Norwegowie z bardzo wielkim szacunkiem do nas wszyscy, ale jakoś Norwegowie jeszcze bardziej niż wszyscy, bo my po prostu jesteśmy dla nich wszystkich dużym państwem, więc oni w oczywisty sposób oglądają się
Na nas I my w oczywisty sposób powinniśmy to umieć wykorzystać. Tak naprawdę to zagrożenie ze strony Rosji, Putina było zawsze, w zasadzie już dzisiaj to widać gołym okiem, że ono zaczęło się tworzyć w momencie, kiedy Putin został prezydentem, czyli 26 lat temu. Natomiast świat nie chciał tego widzieć. Polska to widziała lepiej, czuła to bardziej, ale byliśmy traktowani jak, jakbyśmy byli po po po prostu rusofobami I dopiero kiedy się zaczął pełnoskalowy konflikt, no to okazało się, że, że to, że to my mamy rację. W oczywisty sposób po zakończeniu wojny no to zagrożenie będzie, będzie trwało dalej.
Tu wtrącę moją niezgodę jedną, dlatego że rozumiem, że my zakładamy działania długofalowe, mając na myśli koniec tej wojny, która się teraz toczy. No ja mam takie przeświadczenie, że nam się te wojny po prostu mogą nałożyć, że możemy nie być w tak komfortowej sytuacji, jak tutaj państwo to pokazujecie, że jest koniec, wojna, ale to nie jest koniec naszych starań, żeby nie było kolejnych. No ja bym tu jednak brała pod uwagę scenariusz czarny, że na jedną wojnę, która teraz trwa się nałoży, wojna kolejna, co co oczywiście w ogóle nie zmienia tutaj tych tych działań. Uważam to spotkanie również za ważne z takiego prostego powodu, że ja nie mam żadnych wątpliwości, że my musimy pokazywać Rosji, że my jesteśmy przygotowani I w razie czego nasza odpowiedź będzie adekwatna. Związku z tym ja bardzo się ucieszyłam, kiedy tutaj któryś z panów to powiedział, już nie pamiętam który.
Bardzo, bardzo ważne jest to, żebyśmy nie byli tacy defensywni, uciekający I czekający na cud, tylko żebyśmy potrafili twardo powiedzieć, słuchajcie, jak się odważycie, to my po prostu wiemy, co robić I jesteśmy gotowi na na bardzo wiele. Kwestia dual use, no to jest oczywiście też potrzebne po to, żeby już w tych warunkach powojennych, mam nadzieję, że że one nadejdą, można było utrzymać te zdolności produkcyjne zbrojeniowe, tak. Więc to absolutnie ważne. I na koniec 1 pytanie, bo uważam za cenne to, że to był swego rodzaju, że to były w jakimś sensie ćwiczenia, w których brali przedstawiciele różnych państw, ale co było naj najtrudniejsze, co nas dzieliło, gdzie mimo tej wspólnej perspektywy zagrożenia chyba dosyć jednorodnej, Co było takim powodem do znaków zapytania, wzajemnego tłumaczenia czy wręcz niezgody. Dziękuję bardzo.
Speaker 16
Dziękuję. Szanowni państwo przewodniczący, zaproszeni goście, wysokie komisje. Przede wszystkim chciałbym tu pogratulować tego znakomitego raportu, byłem pod wrażeniem państwa prezentacji. Polska jest stabilizatorem bezpieczeństwa w naszej części regionu, jest takim regionalnym graczem, może nie globalnym. I to, co państwo powiedzieliście, tak po poprędce poczytałem, ten raport oczywiście rozłożył to na czynniki 1..
Nie mam wątpliwości, iż w taki sposób komplementarny powinniśmy wzmacniać tutaj to, co nas łączy w pakcie północnoatlantyckim poprzez zacieśnienie współpracy w formacie z krajami 3 b, krajami skandynawskimi, no I tutaj Polska jako ten stabilizator bezpieczeństwa I tu myślę, że to jest dobry kierunek, a tak jak rozmawiamy z parlamentarzystami, to z tych krajów to są, oni są bardzo pragmatyczni, to tam, te słowa bardzo szybko szykowane są czyny. Czy w państwa ocenie, ile czasu potrzeba, aby w tej naszej tutaj NAT-owskiej europejskiej strategii bezpieczeństwa przejść od the terrance by presence to the by capability, czyli od samej obecności wojskowej do realnej zdolności natychmiastowego I dotkliwego odwetu. I czy zgodzicie się państwo ze mną, że może powinniśmy też przeformatować naszą strategię bezpieczeństwa, mówię całą koncepcję, regionalne plany I tak dalej, natowskie, aby granica Polski, która też jest granicą Unii Europejskiej, granicą NATO, powinna być ostatnią linią obrony, a nie pierwszą linię obrony, czyli czy nie powinniśmy neutralizować zagrożenia na terenie wroga. I ostatnie króciutkie pytanko, czy, bo też rozmawiamy z parlamentarzystami z Francji, z Niemiec, oni też nas sondują, czy w przypadku takiego frozen confect, zamrożenia konfliktu nie byłby, nie byłoby dobrym kierunkiem, jeżeli chodzi o Ukrainę, aby była, tak, posiadała status niepełnego członka.
Czy w państwa ocenie to jest dobry kierunek, czy to by była taka wietrzna poczekalnia, jeżeli chodzi o Ukrainę. Dziękuję bardzo.
Speaker 4
Dziękuję I jeszcze pan poseł Grzyb I później pan poseł Jach. I czy ktoś jeszcze z państwa chciałby zabrać głos? To my później będziemy, tutaj udzielę naszym gościom głosu.
Andrzej Grzyb
Szanowni państwo, chciałem bardzo serdecznie podziękować w imieniu komisji. Mam nadzieję, że jest to zdanie wszystkich członków komisji, za ten, obrony narodowej, za ten raport, który państwo przedłożyliście, a który również dotarł do nas w formie korespondencji. Ja zaś w sposób szczególny chciałem podziękować pani profesor za to podsumowanie, które pani tutaj dzisiaj wygłosiła, bo myślę, że ono jest najbardziej adekwatne do obecnej sytuacji. My częstokroć, my częstokroć jesteśmy trochę pod wrażeniem tej komunikacji strategicznej, która ze strony Ukrainy jest podawana. Ona siłą rzeczy musi krzepić serca na Ukrainie, ale niekoniecznie musi rozbrajać rozum, który my powinniśmy też mieć.
I to myślę, że te pani stwierdzenia podsumowujące prezentacje tego raportu są absolutnie adekwatne do tej sytuacji. Oczywiście to dotyczy zarówno konsekwencji dla Polski, Europy, jak I również świata. Jestem też przekonany, że świetnie państwo zdiagnozowali, gdzie jest takie wspólne polityczne myślenie o tych zagrożeniach, które są I gdzie jest źródło tego zagrożenia wśród państw Polski, państw bałtyckich oraz nordyckich. Ten format nie tylko w komisji do spraw Unii Europejskiej, ale również komisji obrony jest stale aktywny. Ostatnio byliśmy na konferencji akurat w Rydze w tej sprawie I sądzę, że tam ta ocena jest bardzo spójna I jednocześnie też oczywiście postulatywna ze strony naszych partnerów, którzy mówią, jesteście ważnym partnerem I chcielibyśmy, abyście odgrywali tutaj większą rolę, w szczególności jeżeli chodzi o możliwości technologiczne I broń, którą my jesteśmy zainteresowani.
Natomiast mam takie pytanie, które ciągle towarzyszy pewnie nam wszystkim, bo zdajemy sobie sprawę, że wszystkie te wysiłki pewnie doprowadzą do jakiegoś statusu zatrzymania tej machiny wojennej. Ja się obawiam, że to może być długotrwały konflikt zamrożony, bo Rosjanie są mistrzami w tego typu strefach konfliktów mrożonych, bo one dają olbrzymi wpływ, ale z drugiej strony, jak w takiej sytuacji państwo w ramach tej debaty widzieliście pozycję Ukrainy. Rozumiem, że kwestia NATO jest oczywiście w takiej sytuacji, kiedy konflikt jest zamrożony, jest niemożliwa do dyskusji, natomiast współpraca I forma tej współpracy z Unią Europejską jest niezmiernie pewnie istotna. Są takie scenariusze proponowane, że byłoby to jakaś forma przyspieszonej integracji, oczywiście z co do statusu z dużymi znakami za zapytania. No I z też w tej części dotyczącej, dotyczącej odporności I I kwestii polityki energetycznej czy generalnie bezpieczeństwa energetycznego, no my ponosimy w chwili obecnej konsekwencje, ale oczywiście nie mówię tego w złym słowa, tylko znaczeniu, zmiany paradygmatu, że wytwarzanie energii przed III dostęp do surowców energetycznych przenieść, przenieśliśmy ze Śląska na wybrzeże, czy przenosimy, jesteśmy w trakcie, to jest taki okres przejściowy, przy jednoczesnym oczywiście też transformacji źródeł wytwarzania.
I tutaj niewątpliwie z ten, ta wojna Rosji przeciwko Ukrainie pokazała,
Że Bałtyk niestety nie jest bezpiecznym akwenem. I te wszystkie nasze deklaracje mówiące o tym, że Morze Bałtyckie jest morzem wewnętrznym na to, no niestety nie jest podzielane przez Rosję. Oni chcą pokazać, że oni tutaj odgrywają niepoślednią rolę, a wszystkie te ataki o charakterze hybrydowym to potwierdzają na różnego rodzaju infrastrukturę krytyczną. Myślę, że również ten dron, który się pojawił w naszej strefie ekonomicznej, a nie naruszył granic według tych informacji, które podaje wojsko, jest takim przykładem. Więc możemy się spodziewać, zresztą były do tej pory też zachowania, chociażby jakichś rosyjskich sił powietrznych, które, które naruszały, że tak powiem, bezpieczeństwo naszych instalacji, chociażby wydobywczych, nie mówiąc już oczywiście o nowo budowanej infrastrukturze, w szczególności jeżeli chodzi o, o farmy wiatrowe.
Niedawno mieliśmy na połączonych podkompisach między innymi do spraw modernizacji Polskiego Przemysłu Obronnego I Sił Zbrojnych oraz komisji do spraw Zielonego Ładu raport przedłożony przez, nomen omen, Greenpeace, który zrelacjonował, oczywiście na poziomie dostępnych źródeł, które autorzy raportu mieli, jak wygląda infrastruktura energetyczna Ukrainy po tych kilku latach wojny. Więc tylko może 3 dane, które tam zostały zaprezentowane. Straty w, w infrastrukturze, jeżeli chodzi 000 obiekty energetyczne zasilane węglem, tylko 34 procent do tej pory trwa. W elektrowniach wiatrowych 74 procent, jeżeli dobrze pamiętam, zostało albo przejętych w obrębie Dąbasu I Ługańsk, Ługańska albo zostało zniszczonych. W, jeżeli chodzi o elektrownie atomowe, no to wiemy, co się dzieje między nimi z największą Zapolowską, tak.
Jest też poza jurysdykcją ukraińską. Hydroelektrownie też, większość z nich została w większy czy mniejszy sposób zniszczona, a najlepszym przykładem jest kachowska, zbiornik w Kachowce w chwili obecnej jest teatrem bardzo silnych, że tak powiem konfrontacji militarnej pomiędzy, między Rosją a Ukrainą. No I pozostały obiekty fotowoltaiczne, których było około 8000 dwustu megawatów. Przed wojną zniszczono około ośmiuset megawatów, ale w międzyczasie dobudowano w trakcie konfliktu kolejnych bodajże około tysiąca megawatów, co sprawiło, że w chwili obecnej akurat w fotowoltaice mają więcej energii niż, czy więcej instalacji ich o o większej mocy niż przed konfliktem. Czyli to też jest taka rekomendacja, która brzmi wprost, źródła rozproszone trudne I trafić I koncentracja w jednym miejscu źródeł wytwarzania energii jest niestety niebezpieczna z punktu widzenia długoterminowego bezpieczeństwa kraju.
Sądzę, że to jest też, to wybrzmiało w państwa tutaj wypowiedzi. I ostatnia sprawa dotycząca
Speaker 18
No bo jeszcze musimy mieć czas na odpowiedź, jakbyśmy mogli do pytań zmierzać.
Andrzej Grzyb
Ostatnia sprawa, którą chciałem poruszyć, to jest, wspomnę historycznie taką wizytę dziewięćdziesiątego szóstego roku, przedstawiciela rządu francuskiego, który Jean-Louis-Delipicowskiego, byłego wiceministra spraw zagranicznych o polskich korzeniach, który w trakcie spotkania z Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji do spraw wtedy integracji europejskiej tak bardzo symptomatycznie powiedział, dziękujemy Polsce za to, że powstrzymował się od krytyki francuskich eksperymentów nuklearnych na Tolle Moore'a, ponieważ musieliśmy zweryfikować nasze technologie, a nigdy nie wiadomo, jak ten amerykański parsor nuklearny będzie się układał, czy on się nie przesunie w jedną, czy w drugą stronę, w kierunku Merkosura, może w kierunku, w kierunku z, w kierunku Azji. I myślę, że to pytanie jest w dalszym ciągu otwarte I sądzę, że ten z akurat, ta propozycja francuska ze wszech miar jest tutaj do rozważenia, zważywszy na autonomię akurat nuklearną ze strony państwa francuskiego. Natomiast zdecydowanie inaczej jest z tymi zasobami I ich oczywiście weryfikacją technologiczną I nakładami, jeżeli chodzi o Wielką Brytanię, choć to jest ważne z punktu widzenia globalnego bezpieczeństwa również w Europie. Dziękuję bardzo.
Michał Jach
Dziękuję bardzo za głos. Ciekawy, ciekawy raport. Natomiast ja nie będę chwalił pani profesor, bo jest, bo wszyscy wiedzą, że to jest, że to jest warto, wielce wartościowy raport. Natomiast to, co mnie się rzuciło tak na 1. Zapoznanie, co uważam, czego tu być może zabrakło albo w zbyt małym zakresie został poruszony.
Państwo tutaj oceniacie również, oceniacie między innymi również to, co zrobić, żeby, żeby w tym regionie panował, panowała bezpieczna przyszłość I żebyśmy byli odporni na różne prowokacje, na różne akcje Rosji. No dla mnie ta strategia nie pokazuje trochę za mało kwestii potencjału odstraszającego. Oczywiście była ciekawa informacja, wystąpienie na temat broni jądrowej I tutaj cieszy mnie to, że coraz więcej się mówi o tym, że Polska I to z różnych środowisk, że Polska powinna poważnie podejść do tego, żeby posiadać, posiadać broń jądrową I to niezależnie czy to będzie, czy to będzie w formacie nuklear sharing, czy też posiadanie swojej broni. To, to jest konieczne, ponieważ musimy mieć istotny potencjał odstraszający, który Rosji, Federacji Rosyjskiej jednoznacznie uzmysłowi, że każdy atak na Polskę czy też na państwa tego regionu spotka się z adekwatną odpowiedzią. Ale I tutaj należałoby w moim głębokim przekonaniu podejść również z takiego punktu, że przy obecnej technologii, bardzo szybko rozwijającej się, można zbudować silny potencjał odstraszający z broni konwencjonalnej, która dzięki nowoczesnym, precyzyjnym, precyzyjnym systemom naprowadzania, dzięki bardzo skutecznym, punktowym uderzeniom może być bardzo skuteczną, skutecznym potencjałem odstraszania.
No, że to jest źle, nie, niewidziane, nie, niezauważane przez rządzących, to przykład mamy bieżący w Polsce, gdzie minister obrony kilka tygodni temu podpisał z wielką pompą kontrakt na budowę okrętów podwodnych, które nie będą wyposażone w pociski manewrujące, co co spowoduje, że wartość bojowa, tym bardziej odstraszająca tych okrętów podwodnych, będzie no powiedzmy dyskusyjna, w ogóle iluzoryczna, a przecież wydatkowanie, nie wiadomo ile, no ale ja szacuję, że co najmniej 5000000000 dolarów na zakup, zakup okrętów, które, których wartość ta odstraszająca bojowa jest niewielka, to jest no co najmniej, to nie, to nie co najmniej, to jest w ogóle rzecz niedopuszczalna w moim głębokim przekonaniu. I dlatego bardzo taki kompleksowy, ale o tym też państwo mówicie, ale wskazanie, wskazanie, że Morze Bałtyckie, jak pani profesor zresztą stwierdziła, że jest to wewnętrzny akwent natowski, to można go doskonale wykorzystać właśnie do wzmocnienia naszego potencjału odstraszania, bo szkody czy straty, jakie obecnie można, można stworzyć UUU wroga przy pomocy broni konwencjonalnej, mogą być nawet porównywalne z bronią jądrową. Dlatego też należy w moim głębokim przekonaniu podkreślać to, że Polska ma, zbyt mało poświęca uwagi w chwili obecnej na budowę naszego potencjału odstraszania. Dziękuję.
Katarzyna Pisarska
Bardzo dziękuję, panie pośle. To teraz oddam głos pani profesor. Bardzo proszę. Tak, mamy 10 minut, więc będziemy ekspresowo, szybko. Ja, może pytania dotyczące obronności posła Jacha I posła Szewińskiego oddam za chwilę panu dyrektorowi Smórze do odpowiedzi.
Natomiast odnoszę, odniosę się do pozostałych pytań, bo one są połączone. Zacznę od tego komentarza dotyczącego dwóch teatrów I szczerze mówiąc, na Warsa Secucurity Forum jednym z
głównych
tematów
Katarzyna Pisarska
Będzie co zrobić, jeżeli będzie mieć równolegle 2 teory wojny. To jest scenariusz już coraz bardziej prawdopodobny I my go wcale nie wykluczaliśmy, no ale faktem jest, że rozmawialiśmy przede wszystkim o tym, co by... I zresztą ta współpraca wynika z tego, że zdajemy sobie sprawę, że Amerykanie być może, nawet jeżeli będą chcieli, to nie będą mogli tu być. I jest pytanie, na ile my jesteśmy zintegrowani, żeby sami być w stanie po 1. Stworzyć potencjał odstraszania od ataku na nasze terytorium, a 2.
W sytuacjach najgorszych być w stanie faktycznie odpowiedzieć wspólnie, jeżeli nie całym europejskim NATO, jeżeli nie całym NATO, to chociaż tutaj regionalnie. Natomiast co było obszarem niezgody I tu jest połączenie z pozostałymi pytaniami? Kwestia właśnie pozycji Ukrainy I kwestia członkostwa Ukrainy w Unii Europejskiej. Ze strony polskiej padały takie propozycje I one są trochę te takie serwowane też ze strony niemieckiej, to znaczy, żeby stworzyć jakąś ścieżkę, gdzie Ukraina mogłaby wejść połowicznie do Unii Europejskiej, czyli zaproponować Ukrainie jednego komisarza w instytucjach, pozwolić posłom, europosłom ukraińskim być częścią parlamentu, ale jeszcze może bez prawa głosu, zasiadać w Radzie Unii Europejskiej, ale bez prawa weta I tak dalej, I tak dalej. Wyłączyć fundusze regionalne I fundusze rolne z tego, co, czym Ukraina by była objęta, ale w zamian stworzyć jakiś fundusz odbudowy Ukrainy, który nie byłby tylko finansowany przez Unię, ale też przez wszystkie państwa, które się deklarowały w ostatnich czterech latach z całego świata, to jest prawie 60 państw, że w tej odbudowie chcą uczestniczyć.
I to był pomysł kanclerza Merca. Ten pomysł znajduje w Polsce oddźwięk, no bo tak naprawdę sprawia, że integrujemy Ukrainę, nie wpada ona w tą przestrzeń niebytu. A ja bardzo bym chciała podkreślić, że to jest kluczowe, żeby ta przestrzeń niebytu nie zaistniała na Ukrainie. Proszę zobaczyć, co się stało z Gruzją. Mieliśmy kraj całkowicie proeuropejski, który jeszcze od czasów Mikailasa Kruszwili'ego ciężko walczył o tą swoją ścieżkę, ciężko walczył o to, żeby być członkiem NATO w czasie szczytu Bukaresztańskiego, a teraz de facto Rosja przejęła poprzez oligarchów, poprzez swoje wpływy, poprzez pieniądze, kontrolę nad Gruzją.
To oznacza, że, że, że jakby trajektoria Ukrainy nie jest dzisiaj pewna. Dzisiaj oczywiście Ukraińcy nie wyobrażają sobie żadnego układu z Rosjanami, ale jeżeli poczują się zdradzeni, jeżeli za 2, 3, 4 lata nie będzie żadnej perspektywy integracji z Unią Europejską, żadnej integracji bycia częścią Zachodu, no to pozostaną w strefie niczyjej, będą musieli się dogadać. A to dogadanie zawsze kończy się tak samo jak na Białorusi, czyli stanie się po prostu wasalem Rosji. I to jest dla nas najgorszy scenariusz. Więc my proponowaliśmy właśnie ze strony polskiej to, żeby może taką ścieżkę troszkę szybszą, sprawniejszą I tak dalej.
Na to nie zgadzają się państwa nordyckie I bałtyckie. One uważają, że to jest takie wymigiwanie się unii z tego, co powinna naprawdę zaoferować są pod tym względem znacznie bardziej absolutystyczne niż my. Kto ma rację, w którą kierunku pójdziemy, trudno mi powiedzieć. Ja osobiście mam pewne, pewną słabość do tej, do tej szybszej ścieżki, ale jeszcze ograniczone jako takiego. No ale tak jak mówię, żaden z ministrów ani estoński, ani litewski, ani łotewski, ani parlamentarzyści z Finlandii czy Szwecji nie obstają za tym formatem I uważają albo wszystko, albo nic, tak.
I że to trzeba oczywiście jako priorytet traktować, to rozszerzenie, bo to jest jedyny sposób, żeby Ukraińcom no nie złamać tej woli walki, tak. To jest dla nich. Oni rozpoczęli w 2000 czternastym na Euromajdanie walkę o bycie częścią Europy I oni ją kontynuują I zamknięcie tej ścieżki byłoby, byłoby fatalne I idące I byłyby tego wielkie konsekwencje. To jeśli chodzi o te 3 pytania, no teraz, teraz przekażę panu doktorowi Smurze.
Speaker 9
Bardzo dziękuję za te pytania, więc ja spróbuję połączyć intelektualnie pytanie od pana przewodniczącego Szubińskiego I pana przewodniczącego, przewodniczącego Jacha. Więc jeśli chodzi o tą koncepcję, o której mówi pan przewodniczący, tak, przejścia od deterranse by denial, czyli odstraszania przeciwnika poprzez umożliwienie mu prowadzenia swojej operacji wojskowej czy osiągnięcia swoich celów, celów wojskowych. Do deterrence by panishment, czyli zniechęcenie przeciwnika do podejmowania działań agresywnych, dlatego że spotka go kara z naszej strony, tak. Więc ja bym powiedział, że na, jeśli chodzi o ten poziom zdolnościowy, to my już jesteśmy na tym etapie, tak. No pan przewodniczący świetnie wie, że mamy zakontraktowane około pięciuset wyrzutni w tym momencie, tak, pocisków MLRS, pocisków dalekiego zasięgu lądowych.
Mamy kilkaset pocisków JASM zintegrowanych z naszymi F 16, część do zasięgu trzystu siedemdziesięciu kilometrów, część do zasięgu około tysiąca kilometrów. Więc no nie są to pociski, no jeśli jako Polska kupujemy takie pociski, no to nie są to pociski, których będziemy używać, żeby wystrzelić się spod Wrocławia I celować pod Białystok, prawda? Bo to są pociski, które mają nam umożliwić, umożliwić rażenie celów na bardzo dalekich dystansach, łącznie z Moskwą, Tylko oczywiście no istnieje pytanie, czy my jesteśmy na to gotowi doktrynalnie, tak. I tutaj to jest oczywiście gdzieś tam bardziej pewnie rola państwa jako, jako posłuż. No pytania naszego Ministerstwa Obrony Narodowej, czy my mamy takie myślenie, czy my mamy procedury, czy my wiemy, czego chcemy te pociski wykorzystywać I te zdolności wykorzystywać, czy wiemy, kto I w jakich okolicznościach podejmie decyzję o rażeniu takimi pociskami celów poza granicami Polski, tak, być może celów o dużej, o dużej wadze strategicznej.
Więc no to są I wreszcie czy my wiemy czym strzelać I do czego strzelać. Więc tutaj oczywiście poza samymi tymi efekttorami, potrzebna jest jeszcze wiedza. Więc niezbędne są zdolności satelitarne, niezbędne są, niezbędne są zdolności w zakresie rozpoznania. Więc no, no to też liczę tutaj na członków Komisji Obrony Narodowej, że w przesiew tych rozmów czy przesłuchań z Ministerstwem Obrony państwo będziecie o takie rzeczy pytać, tak, czy my po prostu wiemy, do czego my te zdolności, zdolności pozyskujemy, jak chcemy, jak chcemy ich używać. Jeśli chodzi o to spostrzeżenie pana przewodniczącego Jaha, to tak, my oczywiście omawialiśmy ten aspekt odstraszenia konwencjonalnego w naszym raporcie I tutaj też dużą uwagę na to, na to, na to położyliśmy.
Ja podam państwu przykład południowo-koreański, tak, bo on jest tutaj bardzo, bardzo ciekawy I znaczący, bo Korea Południowa odstrasza za pomocą zdolności konwencjonalnych swojego nuklearnego sąsiada. I doktryna Korei Południowej polega na tym, na bardzo jasnym zakomunikowaniu sąsiadom z północy, że być może jesteście w stanie użyć broni jądrowej przeciwko nam, ale w odpowiedzi my mamy w powietrzu kilkaset samolotów z pociskami manewrującymi, mamy kilkaset wyrzutni, pocisków balistycznych, ruch tym bazowania na okrętach podwodnych, więc tutaj też ukłon do pana przewodniczącego, ale również są dostępne nie tylko pociski balistyczne, nie tylko pociski manewrujące, ale też balistyczne na okrętach podwodnych. A jak państwo wiecie, pociski balistyczne są dużo trudniejsze do, do zwalczania. I kilkadziesiąt 1000 żołnierzy oddziałów specjalnych, którzy w warunkach wojennych będą mieli tylko 1 cel uśmiercenie Kin Dzong Una wraz z jego rodziną I wszystkimi I z całym środowiskiem otoczenia. To jest komunikacja strategiczna, którą wydaje Korea Południowa, żeby, żeby odstraszyć Koreę, Koreę Północną.
Speaker 10
Być może zginie wiele osób, być może jesteście w stanie użyć broni jądrowej, ale wy też tego nie przeżyjecie, tak. Więc, więc to jest, myślę, że ciągle obszar odstraszania konwencjonalnego, którym jesteśmy w stanie odstraszyć nawet, nawet nuklearnego, nawet, nawet nuklearnego sąsiada. Tym bardziej że oczywiście sprzyja nam również geografia. W sąsiedztwie, jak państwo wiecie, Polski jest obwód królewiecki. Zasięgi wszystkich systemów, które, które mamy, pokrywają w całości obwód królewiecki, dużą część Białorusi.
Plus mamy systemy, które są w stanie razić również terytorium rosyjskie. Więc to, czego nam myślę, to jest a koncepcja, czyli to, żebyśmy byli tego świadomi, a b jasna sygnalizacja Federacji Rosyjskiej, jakie są czerwone linie I z jaką są, z jaką jesteśmy, jaką w stanie jesteśmy wystosować odpowiedź na ich wrogie działania, czyli, czyli ta komunikacja. Jeśli przekroczycie tą granicę, wyślecie, nie wiem, drony, jesteśmy w stanie odpowiedzieć konwencjonalnie w ten I w ten sposób. Jeśli użyjecie taktycznej broni jądrowej, jesteśmy w stanie wyeliminować Kaliningrad, wyeliminować dużą część instalacji wojskowych na Białorusi I w tym na terytorium Federacji Rosyjskiej. Więc myślę, że musimy być świadomi własnych zdolności.
Polska I państwa regionu, jak mówiłem, nie są, to nie jesteśmy państwami słabymi. W wielu aspektach mamy przewagę militarną nad Federacją Rosyjską, tylko Rosjanie też muszą mieć tego świadomość przez naszą komunikację strategiczną. Bardzo dziękuję.
Speaker 4
To chyba zakończyliśmy dyskusję, chociaż żałuję. Bardzo dziękuję. To było bardzo interesujące. Rozumiem, że raport jest też narzędziem dla państwa, to znaczy dla nas wszystkich. Proszę z niego korzystać.
Jeszcze raz bardzo dziękujemy za przyjęcie zaproszenia, za ten materiał, który myślę że będzie dla nas nieoceniony podczas dyplomacji parlamentarnej który którą wielu z tych z parlamentarzystów obecnych dzisiaj na posiedzeniu komisji regularnie z dużym zaangażowaniem praktykuje za co bardzo też dziękuję bo myślę że to jest sfera
która
Speaker 4
Bardzo niedoceniana a też no dzięki uczestnictwu dzięki zaproszeniu pani profesor widzę podczas tych różnych też spotkań w ramach chociażby warsant security forum czy działalności fundackiej puławskiego że na tym poziomie takim międzyparlamentarnym naprawdę dużo rzeczy się dzieje I to się później przekłada na konkretne decyzje czy na konkretne myślenie osób które na końcu podejmują decyzję. No I też wiemy, że często parlamentarzyści w którymś momencie już nie są tylko parlamentarzystami, ale stają się osobami, które podejmują te strategiczne decyzje, także w tym wymiarze dotyczącym chociażby bezpieczeństwa obrony czy czy polityki zagranicznej, czy polityki europejskiej. Tak że jeszcze raz bardzo serdecznie dziękuję za udział w dzisiejszej debacie. Jednocześnie posiedzeniu komisji, w związku z tym zamykam posiedzenie komisji do spraw Unii Europejskiej, komisji obrony I komisji spraw zagranicznych. Dziękuję.