Podkomisja stała do spraw kształcenia Polaków mieszkających za granicą (LPG)

23 October 2026

00:09 - 00:44
Speaker 7
Otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw kształcenia Polaków mieszkających za granicą.  Witam, zapraszam gości z głównie Ministerstwa Spraw Zagranicznych z Departamentu Współpracy z Polakami, z Polonią I Polakami za granicą oraz Departamentu Dyplomcji Kulturalnej I promocji Polski.  A porządek dzienny to jest informacja m z na temat funkcjonowania instytutów polskich za granicą.  To by było na tyle.  O, dostałam tutaj notatkę, ale jeszcze nie zdążyłam jej przeczytać. 
00:44 - 01:25
Speaker 4
Ja bym chciała porozmawiać na tematy instytutów polskich.  W jakim, w jakim zakresie, w jaki sposób moglibyśmy pomóc, jeśli chodzi o przeprowadzanie egzaminów, certyfikacji języka polskiego, znajomości języka polskiego.  Czy są miejsca, czy są luki, które sprawiają trudność dla instytutów, ażeby przeprowadzały takie certyfikaty, jaka jest ich...  Czy w ogóle w jakichś miejscach, może w jakichś instytutach są już prowadzone te egzaminy, czy są prowadzone kursy.  Troszeczkę nadzoru jak British Council. 

Dziękuję. 
01:33 - 03:32
Speaker 3
Joanna Stachra, Departament Dyplomacji Kulturalnej I Promocji Polski.  Tu jest kilka elementów.  Pani poseł poruszyła rzeczywiście kilka bardzo ważnych kwestii związanych z zarówno z uczeniem języka polskiego, jak I z egzaminami.  Więc może najpierw o uczeniu języka polskiego.  Rzeczywiście pewna liczba instytutów takie kursy prowadzi. 

Oni je prowadzą w bardzo różny sposób, często korzystając na przykład z lektorów języka polskiego skierowanych do miejscowych uniwersytetów przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej, czy też przez nauczycieli, czy korzystają też z usług nauczycieli języka polskiego, którzy uczą, którzy są skierowani przez Instytut Rozwoju Języka, nie przez Orpę, bo to Orpę kieruje, prawda?  Tak.  I tutaj jest, mam kilka kilka przykładów tych instytutów.  Częściowo prowadzą kursy stacjonarnie, częściowo w trybie hybrydowym, częściowo online.  To jest Praga, Bukaresz, Tybilisi, Mińsk, Kijów, Wilno, Madryt, Telawiw, Budapeszt, Bratysława, Wiedeń, Rzym. 

I prowadzą je w bardzo różny sposób.  To znaczy, ponieważ obecna ustawa o finansach publicznych, a konkretnie jej artykuł 163., uniemożliwia zachowanie przez instytuty polskie wpłat od uczestników kursów na pokrycie kosztów prowadzenia tych kursów, to w niektórych instytutach one są po prostu finansowane ze środków budżetowych, z tych, które instytuty dostają od nas, od naszego departamentu, od MSZ-u na 
03:32 - 03:45
Speaker 4
działalność.  Jeszcze chciałem tylko doprecyzować.  Czyli instytut nie może otrzymać żadnych zewnętrznych środków od osób, które chciałyby uczestniczyć w takich kursach? 
03:46 - 05:45
Speaker 3
Może te środki otrzymać, ale musi je odprowadzić od razu na skarb państwa, na dochody skarbu państwa.  Czyli jest jakby tylko takim przekaźnikiem tych środków pomiędzy osobami, które wniosą opłaty za kursy, a właśnie skarbem państwa, ministerstwem finansów.  Czyli faktycznie te środki musimy z własnego budżetu przekazać?  Musi praktycznie te środki, które pobiera od kursu, od kursantów ze swojego własnego budżetu przeznaczyć na ten kurs.  Bo środki od kursantów idą do budżetu państwa. 

To są środki na wynagrodzenia lektorów, na zapewnienie sali.  Trzeba też pamiętać o tym, że niektóre instytuty polskie mają siedziby, w których mają warunki do, do prowadzenia kursów języka polskiego, bo, bo mają po prostu cały budynek I na przykład bibliotekę, w której te kursy mogą się odbywać.  Ale I takim przykładem jest, nie wiem, Bratysława, która ma właśnie bibliotekę, czy Budapesz, to one mają duże budynki z infrastrukturą.  Ale są też instytuty, które mają po prostu biura, tak jak na przykład instytut w Madrycie czy instytut w Tel Awiwie.  No powiedzmy w Tel Awiwie to ze względu na sytuację polityczną też w tym momencie pewnie kursy nie byłyby stacjonarnie prowadzone, ale, ale kiedyś były, tak. 

Więc w tych instytuty często muszą po prostu wynajmować przestrzeń na zewnątrz w jakiejś partnerskiej instytucji.  Te instytuty, które nie mają swoich siedzib rozbudowanych, tylko biura.  I środki na to, gdyby nie musiały być zwrócone do budżetu państwa, mogłyby zostać przeznaczone na to te wpłaty od uczestników.  Czyli jakby instytut nie miałby z tego żadnego dochodu, ale nie musiałby też ze swojego budżetu dokładać pieniędzy.  Po prostu te kursy by się samofinansowały. 

05:45 - 07:39

Joanna Stachra

W tym momencie wpłaty od uczestników muszą być odprowadzone na rzecz skarbu państwa, a wszelkie wydatki takie jak właśnie wynajem sali, zakup jakichś materiałów pomocy do prowadzenia tych kursów, czy choćby wynagrodzenia lektorów. To wszystko musi być finansowane z budżetów instytutów. Argumenty Ministerstwa Finansów, bo my kilka razy występowaliśmy z wnioskiem o rozważenie zmiany tego zapisu ustawowego. Takich pism było, wniosków były co najmniej 4 na przestrzeni ostatnich trzech lat. I zawsze odpowiedź z Ministerstwa Finansów była taka sama, że nie ma takiego bezpośredniego powiązania w polskim systemie prawnym, żeby konkretne jakby wpłaty były przeznaczone na konkretne wydatki.

Że to są jakby 2, przepraszam, opowiadam własnymi słowami, 2 równoległe że 1 to są dochody skarbu państwa, a 2. To są środki budżetowe przeznaczane dla administracji, czyli w tym wypadku dla MSZ-u I dla dla jednostek podległych MSZ-owi, czyli instytutów. Że nie ma takiej formalnej możliwości, żeby żeby to jakby odbywało się w inny sposób. Jest 1 wyjątek, bo w ustawie jest taki zapis właśnie w tym artykule 100 sześćdziesiątym trzecim, ja muszę to znaleźć, że z dochodów placówek mogą być finansowane inwestycje I remonty. Jeżeli sprzedadzą budynek, to można to przeznaczyć na zakup czy remont nowego budynku.

07:40 - 08:30

Speaker 2

Ja, ja rozumiem, że po prostu instytuty polskie wtedy nie, nie mają jakiejś osobowości prawnej, którą, z którą, z której mogłyby wydawać. No bo przecież jeżeli mamy taki, nie wiem, instytucje jak Instytut Rozwoju Języka Polskiego, to jak rozumiem, przed... On też nie prowadzi Nie, nie robi przed działalnością. Tak. To to dlaczego jakby takiej samej bezpośrednio, jakby odpowiedzi nie można byłoby użyć w rozmowach z Ministerstwem Finansów I czy mogłabym prosić również o te 4 odpowiedzi, jeżeli one by istniały, czy one były tylko na spotkaniach zamkniętych, słowne, Czy są To są odpowiedzi.

Treści.

08:31 - 08:39

Joanna Stachra

KPRM-u, do pana ministra Skowrońskiego, bo to przechodziło jakby za pośrednictwem KPRM-u. My dostawaliśmy te wiadomości.

08:39 - 08:42

Speaker 1

OK, czyli rozumiem, że ewentualną propozycją

08:41 - 09:06

Joanna Stachra

było Bo my też mieliśmy do KPRM-u, wnioskowaliśmy do KPRM-u, jakby oni tutaj pośredniczyli. To nie była bezpośrednia, był... Chyba raz była bezpośrednia korespondencja wówczas jeszcze wiceminister, a obecnie dyrektor generalnej pani Mościckiej-Dendes do pani minister Majszczyk. No ale odpowiedź była taka sama, że nie ma takiej formalnej możliwości.

09:06 - 09:14

Speaker 2

OK, czyli że nie ma formalnej możliwości, ażeby Może się martwić. Instytut miał możliwość Tak,

09:16 - 09:59

Joanna Stachra

tylko że to jest fałszywe rozumowanie, bo to nie jest zarobkowanie, bo te pieniądze w instytucie nie zostaną. One będą przeznaczone na pokrycie kosztów. Kiedyś przed 2000 dwunastym, o ile dobrze pamiętam, rokiem była taka możliwość. Było takie odrębne konto, nie to samo, na które wpływała, wpływały środki z MSZ-u, tylko tam mogły wpływać na przykład właśnie opłaty od kursantów I te środki musiały być przeznaczone wyłącznie na organizowanie kursów. A jeżeli by pozostała jakaś nadwyżka, to wtedy ta nadwyżka musiała być odprowadzona do budżetu państwa.

Wydaje mi się, że

10:00 - 10:01

Rozwiązanie, fair.

10:01 - 10:03

Speaker 5

I ono się zakończyło po prostu na Pozostała

10:03 - 10:06

Speaker 6

zmieniona ustawa, tak, o finansach publicznych.

10:06 - 10:20

Speaker 4

OK. A państwo proponowalibyście tą zmianę taką, że jak przed tym 2000, dwunastym, dwunastym rokiem, czy tą, o której pani mówiła pierwotnie, czyli rozszerzenie, remonty I sprzedaż

10:20 - 10:36

Joanna Stachra

o prowadzenie My dokładnie proponowaliśmy. Ale niestety no nie było tutaj przychylności ze strony Ministerstwa Finansów dla takiego rozwiązania. Bo przed tym 2000 dwunastym rokiem, jeżeli mogę sobie pozwolić jeszcze na taką

10:36 - 10:41

Speaker 8

Kiedy ostatnio było? Taka, taka rozmowa, prośba czy jeszcze w trakcie tych rządów?

10:41 - 10:51

Joanna Stachra

W dwudziestym czwartym roku, w dwudziestym piątym roku, dwudziestym szóstym. Tak, tak, tak. W styczniu tego roku ostatnio Taka korespondencja. Nieugięta.

10:51 - 10:53

No, coś tam, dobry czas.

10:53 - 10:58

Speaker 12

Nasi widzowie nie mają szans.

10:59 - 11:01

Speaker 10

Koncert niemczycki dyskutował też z panią.

11:07 - 12:31

Joanna Stachra

Kiedyś była taka możliwość poza opłatami z kursów języka polskiego również, żeby instytuty polskie korzystały ze środków z innych instytucji typu Polski Instytut Sztuki Filmowej albo Instytut Adama Mickiewicza. I to rozwiązanie było dokładnie takie samo jak w wypadku języka polskiego, czyli na to odrębne konto mogły wejść środki na przykład z PiS-u na organizację Polskiego Filmu za granicą, a jeżeli jakieś z tych środków by nie zostały wykorzystane, to albo musiały być zwrócone do PiS-u, albo odprowadzone na skarb państwa. No tak było jeszcze jak ja w Londynie pracowałam, ale to było bardzo dawno temu.

A to zostało niestety zmienione. Także w tym momencie oczywiście naszym tematem rozmowy dzisiaj jest język polski, Ale też chciałam zasygnalizować, bo to też jest ważna kwestia, że instytuty polskie właśnie niestety nie mogą korzystać ze środków na przykład instytucji podległych ministrowi kultury. Mogą realizować projekty partnerstwie, czyli jeżeli na przykład Instytut Adama Mickiewicza zdecyduje się bezpośrednio sfinansować jakieś koszty związane z danym projektem, przykład, nie wiem, kupić bilety lotnicze dla, dla gości, Ale instytut nie może otrzymać takich środków jako jako instytucja.

12:31 - 12:34

Speaker 9

Może tylko I wyłącznie otrzymać

12:34 - 12:36

Tylko za messengera. NFZ-u.

12:36 - 13:27

Joanna Stachra

Nie ma, nie ma innej możliwości, nie ma innej opcji. Także czasem, wracając do kursów języka polskiego, także czasem jest to finansowane z budżetu instytutu. Czasem jest tak, że po prostu instytut tam, gdzie ma przestrzeń, na przykład taka sytuacja jest w Wiedniu, użycza swoją przestrzeń nieodpłatnie na prowadzenie kursów, które są w całości organizowane przez lektorów, którzy je prowadzą. Czyli instytut jest takim partnerem, no który jakby nie jest organizatorem tych kursów, tak? No ale powiedzmy ci uczestnicy przynajmniej mają świadomość, że przychodzą do Instytutu Polskiego, no więc jakoś tę instytucję dzięki temu

13:27 - 13:29

rozpoznają.

13:30 - 13:49

Speaker 2

A czy zauważa pani jakąś inną, panie, jakąś inną instytucję albo organ, który byłby powiedzmy w innych ministerstwach odzwierciedleniem takiego instytutu, a który ma szansę prowadzić właśnie taką działalność, pójść na wzór.

13:50 - 14:17

Agnieszka Wilewicka

Agnieszka Wilewicka, Departament Współpracy z Polonią. Taką instytucją jest Instytut Rozwoju Języka Polskiego I imienia Krówego, który na mocy ustawy ma możliwość tworzenia swoich oddziałów za granicą. Ale obawiam się, że tutaj byłby po to, mogłaby być podobna sytuacja. Znaczy, że Ministerstwo Finansów tu jest na stanowisku, że pobieranie opłat... Bo trzeba popatrzeć na to w ten sposób.

14:17 - 14:47

Speaker 16

Minister Finansów uważa, że to jest samofinansujące się. Bo on patrzy się z innego punktu widzenia, prawda? Że ktoś wprowadza pieniądze do budżetu państwa, a on daje budżet tej instytucji, tak. Jest samofinansujące się w takim sensie z punktu widzenia budżetu państwa, tak. Natomiast no z punktu widzenia tej instytucji, która to realizuje, to nie jest samofinansujące się, prawda?

Bo ona musi ze bezpłatnego budżetu ten kawałek wykroić, żeby zrealizować dane zadania.

14:47 - 14:57

Joanna Stachra

I wtedy nie może przeznaczyć tego na inne działania, na przykład związane z promocją polskiej kultury za granicą czy z jakimiś innymi

14:57 - 15:00

Speaker 11

zadaniami. Dobrze, ale czy w takim razie nie da się w taki sposób tego To

15:00 - 15:06

Joanna Stachra

my jako MSZ po prostu też mamy ograniczony budżet I nie możemy go proporcjonalnie zwiększać,

15:06 - 16:11

Speaker 2

AAA wręcz Dobrze, a czy w ogóle takiej możliwości. Czy nie można zrobić tego w podobnej formule jak wcześniej subwencja oświatowa dzisiaj, dotacja na potrzeby, bo dzisiaj się troszeczkę zmieniło, dzisiaj nie mamy subwencji oświatowej, a szkoły, samorządy wskazują, jakie mają potrzeby finansowe na konkretne, na zrealizowanie konkretnego zadania edukacyjnego, czyli po prostu jakby na konkretnego ucznia, wskazują w czerwcu, ile potrzebują. I wtedy w taki sposób tworzy się budżet, ażeby sfinansować przez kolejny rok tych uczniów I funkcjonowanie szkoły. To czy w taki sam sposób instytut nie jest w stanie zaplanować budżetu tak, żeby mniej więcej wiedzieć, że będzie miał prawdopodobnie około, nie wiem, siedemdziesięciu uczniów, osób, które chciałyby otrzymać certyfikat. Trzeba dla nich przygotować odpowiednią liczbę egzaminów, wyłączyć, to się rozumie, lektorów, wynajem sal I tak dalej.

16:12 - 16:20

Speaker 13

Zorientować się, ile mniej więcej będzie potrzeba na ten rok I w następnym roku po prostu powiększyć w takim razie budżet instytutu poprzez Ministerstwo Sprawiedliwości I będzie samofinansujące się.

16:21 - 16:56

Joanna Stachra

Tylko, że tutaj wyzwanie polega na tym, że my nie mamy środków, żeby ten budżet powiększyć. To znaczy, no my możemy danemu instytutowi dać takie środki, jakie, jakie, na jakie nam nasz budżet pozwala. No rzędu, nie wiem, powiedzmy 150000 euro. I instytut może powiedzieć, że on wobec tego nie zrealizuje, nie wiem, festiwalu kina polskiego czy nie zaprosi polskich teatrów, a będzie przeznaczać te środki na kursy języka polskiego I na certyfikację. Ale my nie możemy im dać dodatkowych pieniędzy, bo ich nie

16:56 - 16:57

mamy po prostu.

16:57 - 17:10

Agnieszka Wilewicka

Że logika budżetu jest inna. My dostajemy budżet, który musimy, a nie my potrzebujemy na to I na to poprosimy ten budżet. W drugą stronę. Dlatego to samo finansowanie.

17:10 - 17:27

Speaker 19

Dlatego myśmy wybierali tą ścieżkę zmiany artykułu 163, to jest rozwiązanie, które istnieje w odniesieniu do inwestycji. Więc my byśmy byli za tym, żeby po prostu uwzględnić instytuty w tym artykule 163. No ale nie udało się.

17:27 - 17:40

Speaker 15

No nie udało się niestety I tak naprawdę to budżet państwa by na tym w żaden sposób nie tracił. Znaczy jakby z punktu widzenia Ministerstwa Finansów to nie, znaczy

17:40 - 17:44

Speaker 14

ja po prostu Ministerstwa Finansów nie lubi wyjątków po prostu.

17:44 - 17:44

To chyba jest

17:44 - 17:52

Agnieszka Wilewicka

ten Z punktu widzenia, że tak powiem logiki państwa oczywiście słuszne podejście, tylko tutaj tracę. Tak, dokładnie.

17:54 - 21:04

Joanna Stachra

Natomiast może słowo jeszcze o samym egzaminie, bo tak naprawdę egzamin był 1. Raz w tym roku pilotażowo przeprowadzony w TBDC przy udziale wydatnym Instytutu Polskiego w TPDC. I partnerem był Uniwersytet Śląski oraz lektorki języka polskiego, które pracują w TPDC zarówno na uniwersytecie, jak I prowadzą kursy te, które właśnie są dofinansowywane przez instytut. Instytut nie może być głównym podmiotem organizującym egzamin, dlatego że to musi być tak zwany podmiot uprawniony, czyli on musi mieć tam wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu kursów, musi mieć osoby, które mają odpowiednie kompetencje, uprawnienia egzaminatorów I tak dalej. Ale oczywiście może być partnerem.

W tym roku do... Nie pamiętam ile osób podeszło, ale zdało 14, bo nie wszyscy, ale ale większość zdała. W opinii instytutu to jest bardzo dobry wynik. Tutaj mieliśmy pewną różnicę opinii z paniami profesor z Instytutu Śląskiego, które były mocno rozczarowane tą liczbą osób, bo rzeczywiście jak chodzi o te egzaminy, które są przeprowadzane w Polsce, to na nie są po prostu setki, tak, chętnych. Miejsca w Warszawie czy w Krakowie znikają w ciągu kilku minut, w momencie jak jest ogłaszany nabór na kolejną sesję.

Natomiast pani dyrektor instytutów TBDC, jeszcze musimy też wziąć pod uwagę sytuację polityczną w Gruzji, tak. Jednak tam w tym momencie instytut ma dość ograniczone pole działania. Tak naprawdę nauczanie języka polskiego I właśnie przeprowadzanie egzaminów oraz wspieranie przekładów polskiej literatury I możliwość publikowania w tamtejszym obiegu tych książek, to tak naprawdę jest

No najważniejsza, najważniejszy element ich działalności w tym momencie. Więc z punktu widzenia wizerunkowego obecności Polski w przestrzeni publicznej, Instytut uważa, że to było szalenie ważne, że udało się ten egzamin przeprowadzić, że te 14 osób zdało, uzyskało certyfikaty, że można było zrobić uroczystość wręczenia. No ja miałam przyjemność I okazję, że właśnie mogłam uczestniczyć też w tej uroczystości wręczenia. Muszę powiedzieć, że w bardzo pięknej, prestiżowej sali Biblioteki Narodowej Gruzji, sala imienia Hryniewskiego, polski architekt, który który był bardzo zasłużony dla TBLC, tam przyszło około stu osób. Osób, które zarówno są uczestnikami kursów, studenci polonistyki, jak I osoby też potencjalnie zainteresowane, w większości młodzi ludzie.

Więc myślę, że, że to ma znaczenie. I to, że to było tylko 14 osób, które ten certyfikat uzyskały, no to był 1. Krok.

21:04 - 21:19

Speaker 2

Ale rozumiem, że to był pilotaż. A jaką rolę w takim razie pełnił instytut, skoro głównym organizatorem, pewnie też tym, który pokrywa większość pieniędzy, wydatków był Uniwersytet Śląski.

21:19 - 21:51

Joanna Stachra

Nie, Uniwersytet Śląski zapewnił komisję certyfikacyjną. Natomiast sama kwestia organizacji na miejscu, właśnie zapewnienia odpowiedniej sali, zorganizowania tego od strony takiej no czysto logistycznej, to to wszystko zrobił instytut I sfinansował. A Uniwersytet Śląski przysłał komisję egzaminacyjną. Gdzie 1 lektorka była 1 lektorka, tak. Bo 1 z tych trzech lektorek, które działają w Gruzji ma uprawnienia do, do bycia przewodniczącą komisji.

21:54 - 22:40

Agnieszka Wilewicka

Ale to mi się wydaje, że to jest słuszny kierunek, bo jednak państwa komisja tutaj w Warszawie jest bardzo przeciążona. My niestety doświadczamy tego, tu właśnie koleżankom przekazywałam tą informację, że my mamy ogromne problemy z absolwentami szkół polskich na na Litwie, Ukrainie czy czy w Czechach. Ponieważ znowelizowana ustawa mówi, że matura szkoły polskiej, tam gdzie dzieci z mniejszości uczęszczają, daje możliwość studiowania w Polsce, jako odpowiednik certyfikatu B 2. Więc oni kończą szkołę, dostają maturę I mogą studiować w Polsce, o ile dostaną certyfikat B 2 z Państwowej Komisji. Czyli idą do Państwowej Komisji I proszę państwa czekają ile?

22:41 - 23:05

Speaker 16

3 miesiące. Więc oni nie mogą studiować, tak. Bo uczelnie mówią, no musicie przedstawić certyfikat, a państwa komisja jest zatkana, nie jest w stanie wydać zaświadczenia. To jest czysta formalność, prawda? I I nie jest w stanie tego zrobić.

Czyli obrazkowa komisja, tak, państwowa komisja.

23:05 - 23:09

Joanna Stachra

Sprawa zapewnia obsługę też taką formalno-organizacyjną

23:09 - 23:11

Ale też zajmuje się

23:11 - 23:12

ale od strony administracyjnej.

23:12 - 24:00

Speaker 16

W tej konkretnej sprawie, w tej konkretnej sprawie minister Sikorski spotykał się z ministrem Kulaskiem I minister Kulasek wydał taki komunikat dla Krasu sugerując, żeby uczelnie przyjmowały tych absolwentów, tych kandydatów warunkowo. Że oni doniosą ten dokument, prawda. No ale uczelnie oczywiście mogą nie uznać tego, bo jak mawiał minister Szpnicki, autonomia uczelni wyższej tutaj jest, że tak powiem głównym elementem. Więc my się będziemy spotykać w przyszłym tygodniu z przedstawicielami Państwowej Komisji I będziemy z nimi rozmawiać, czy oni widzą jakieś rozwiązanie tej tej trudnej sytuacji. Albo trzeba będzie znowelizować ustawę, jeszcze raz, w kierunku, że to matura uprawnia do studiowania, a nie matura jako odpowiednik certyfikatu B 2.

24:01 - 24:08

Speaker 22

Natomiast też trzeba przyznać, no bo też jest to prawda, że ta komisja jest niesamowicie obłożona.

24:08 - 24:12

Speaker 21

Tak, ona jest bardzo obłożona I dlatego oni ustawowo mają 3 miesiące

24:12 - 24:14

Speaker 20

na udzielenie odpowiedzi.

24:14 - 25:07

Joanna Stachra

Bo oni nie tylko przecież organizują te, w tej chwili już chyba jest 5 terminów, tak, sesji, więc nie tylko organizują egzaminy, ale muszą rozpatrywać odwołania, a na przykład jeżeli ktoś... Większość osób, które nie zdały, składa odwołanie, więc trzeba te wszystkie odwołania rozpatrzeć I albo uznać, że jest ono słuszne albo nie, no ale to też komisja robi. Muszą przygotowywać na każdą sesję egzaminacyjną nowe testy, bo testy nie mogą się powtarzać, bo muszą być niejawne przed egzaminem. Rozpatrują wnioski I to są prawdopodobnie w większości te przypadki właśnie osób, które zdały polską maturę, o wydanie certyfikatu bez egzaminu.

I tych wniosków jest też bardzo dużo, więc więc oni są naprawdę bardzo

25:07 - 25:28

Agnieszka Wilewicka

Generalnie trend pewnej dywersyfikacji tutaj był jakimś rozwiązaniem. Znaczy, że trzeba zachęcać ich do tego, żeby jednak dawali możliwość przeprowadzania tych egzaminów, nawet jeżeli nie ma tam bardzo dużej ilości osób. No ale jeżeli to będzie w różnych miejscach na świecie, to może jest to jakiś sposób na rozładowanie też tego

25:28 - 26:10

Joanna Stachra

tutaj. I znów w momencie, gdyby był znowelizowany ten artykuł 163. Ustawy, to wtedy by to instytutom polskim też ułatwiło, umożliwiło organizowanie w większej skali tych egzaminów, dlatego że no też trzeba pamiętać o tym, że osoby podchodzące do egzaminów za nie płacą. I oczywiście jakiś tam procent tej opłaty, ja nie wiem Patrycjo, czy ty pamiętasz, tak, musi być odprowadzone do nawy. No ale gro tych środków mogłoby być przeznaczone na sfinansowanie, zorganizowanie egzaminów, bo jeżeli nie będzie takiej możliwości, no bo znów byłby to kolejny koszt do pokrycia z regularnego budżetu instytutu.

26:10 - 26:17

Speaker 2

Szczególnie jak rozumiem, że nowa ustawa też zwiększa tą

26:19 - 26:57

Speaker 2

opłatę, zwiększona opłatę do jakiejś średniej. Natomiast chciałem się dopytać, bo ja nie pamiętam, chociaż to było stosunkowo niedawno, ale nie pamiętam dyskusji dotyczącej konkretnie tego punktu matury, która uprawnia, która nie uprawnia do studiowania, ale uprawnia do otrzymania certyfikatu, który musi zostać potwierdzony przez państwową komisję. Czy były tam podczas tej dyskusji podejmowane takie argumenty, że to po prostu nadaje kolejne kompetencje, które wydłużają I obarczają pracą tak?

26:57 - 26:58

Niestety nie.

26:58 - 27:31

Agnieszka Wilewicka

I znaczy, naszą intencją, bo w ogóle mieli ich nie uznać, te szkoły w ogóle miały być nieuznane, one miały mieć b 1. I miały nie uprawniać do niczego, prawda? Więc myśmy walczyli o to, żeby te szkoły były na poziomie b 2. Tylko jakby nie przewidzieliśmy, ja uczciwie się przyznaję, że myśmy, walcząc o to, żeby te szkoły zostały uznane jako te, które dają możliwość. Nie, to nie są ortogoskie.

To są szkoły mniejszości. Szkoła podstawowa, szkoła średnia zakończona maturą na na Litwie.

27:31 - 27:32

To jest matura polska.

27:32 - 27:37

Speaker 23

To matura Ale to nie jest w programie polskim. Okay?

27:37 - 27:55

Agnieszka Wilewicka

To nie jest program polski. To są szkoły mniejszości. W tym sensie, że one nie idą według programu polskiego, tak, ale to jest pełen cykl nauczania. Dzieci chodzą do podstawówki, do szkoły średniej I do... I znają maturę polską, prawda?

Ale w systemie tamtym.

27:56 - 27:59

Speaker 24

Ale to jest po po polsku, to jest matura znana po polsku.

28:00 - 28:43

Speaker 16

Ministerstwo Nauki tutaj używało swego czasu argumentu, że oni są za słabo przygotowani. Ale uczciwie trzeba sobie powiedzieć, że jeżeli ktoś uczy się przez całe życie w polskiej szkole, to nawet jeżeli to nie jest szkoła, która jest na takim samym poziomie jak w Polsce, to on sobie poradzi na studiach, okay. Znaczy nie wiem, państwo, ja ja studiowałam za granicą, wiem jak to...

Człowiek się uczy bardzo szybko w takim, w takiej sytuacji, prawda. To jest taka naiwności. Nie ma w sobie poradzić, w ogóle żadnego problemu, prawda. Natomiast my nie przewidzieliśmy tego, że będzie taki kłopot z wydawaniem tego certyfikatu. Znaczy, wydawało nam się, że jak to jest tylko zaświadczenie, tak, no że to, że to jest, że że to jest formalność.

28:43 - 29:02

Speaker 2

Ale w rekrutacji, jak rozumiem, ta, przepraszam, ta dyskusja na pewno się już odbyła, ale w rekrutacji ten wynik z matury uprawnia tylko I wyłącznie do otrzymania certyfikatu, a nie uprawnia, nie na podstawie tego wyniku z matury, jest on przyjmowany na studia.

29:02 - 29:06

Speaker 26

Tak. No a jak Chodzi o B2. Chodzi o to po prostu.

29:06 - 29:08

Speaker 25

Chodzi o tylko o B2. OK. Ale...

29:09 - 29:11

Speaker 27

Bo jak rozumiem, są inne matury. To są inne matury.

29:11 - 29:12

To są inne matury.

29:12 - 29:19

Speaker 28

jeżeli Ale jest inna matura, to jak może być tak samo też traktowana, traktowany uczeń szkoły polskiej, absolwent.

29:19 - 29:27

Speaker 30

Nie, bo jeszcze poniżej to jest teren Unii Europejskiej. Znaczy ukończenie szkoły średniej na terenie Unii Europejskiej uprawnia do studiowania Polski.

29:30 - 29:53

Speaker 2

Ale w rekrutacji punktacja jest za jakiś konkretny przedmiot w maturze. Z danego przedmiotu dostajesz 40 procent z matury, a z drugiego przedmiotu 70 procent. To tak samo jest traktowana wynik z matury tej w szkole mniejszościowej jak w szkole polskiej? Nie

29:54 - 30:00

Speaker 31

wiem. Ale to ja muszę sprawdzić dokładnie, jak to jest w takim razie robione, bo uczciwie się przyznaję, że nie potrafię w tej chwili powiedzieć.

30:00 - 30:25

Agnieszka Wilewicka

To muszę jeszcze mieć, że tak powiem, doprecyzowane. Ale jakby wprowadzono ten zapis, że to jest odpowiednik b 2, bo chodziło o to, żeby ci, te dzieci nie musiały zdawać egzaminu z języka polskiego. Ponieważ te dzieci uważają, że są Polakami, chodziły do polskiej szkoły, a na koniec każe im się zdawać egzamin z języka polskiego jako obcego. Bo to się tak nazywa zresztą.

30:25 - 30:32

Speaker 33

Ja myślę właśnie, że to, o czym pani dyrektor teraz powiedziała, to jest w ogóle kluczowe w sensie wizerunkowym?

30:33 - 30:35

Pewnie państwa polskiego. Dokładnie tak.

30:35 - 30:37

Speaker 29

Oni nie będą do Polski szkół, bo co mają.

30:37 - 30:42

Speaker 32

Polski, tak, powiedzieć, że, że mają zdawać egzamin dla cudzoziemców.

30:44 - 30:54

Speaker 35

To są normalne szkoły. Tak. Tak, tak, to są normalne szkoły, podstawowa, średnia I zakończona maturą.

30:54 - 30:58

Speaker 36

Szczególnie na Litwie. No I oczywiście szczególnie z Litwy płyną te

30:58 - 31:12

Speaker 2

A z ustawy bezpośrednio wynika, że otrzymanie takiego certyfikatu, na przykład przyklepanie, bo te przypieczęto to tylko I wyłącznie przez państwową komisję.

31:12 - 31:15

Speaker 34

Może byłoby jakimś rozwiązaniem I to będziemy dyskutować

31:14 - 31:15

Ale wskazane.

31:15 - 31:22

Agnieszka Wilewicka

Tygodniu, żeby na przykład dać tam możliwość, żeby I uniwersytet w Wilnie wydawał takie cele.

31:22 - 31:34

Joanna Stachra

Bo w tej chwili tylko komisja jest podmiotem uprawnionym do wydawania takiego poświadczenia o znajomości języka bez, bez egzaminu, certyfikatu bez egzaminu.

31:34 - 31:44

Speaker 4

A w takim razie co NAVA potwierdza, bo przecież oni też potwierdzają znajomość języka polskiego, nie otrzymanie nowa coś.

31:44 - 31:53

Agnieszka Wilewicka

Nie, oni maturę potwierdzają. Oni potwierdzają, że dana matura jest faktycznie maturą, którą my możemy uznawać jako podstawę do

31:52 - 31:59

Joanna Stachra

I to jest niezależne od języka, bo oni też potwierdzają, na przykład jak ktoś ma po angielsku studiować, ale chodzi tylko o to, że Tak,

32:00 - 32:22

Joanna Stachra

ma maturę, egzamin końcowy szkoły średniej, który jest odpowiednikiem polskiej matury. Bo zdarzały się takie przypadki, szczególnie z krajów globalnego południa, no gdzie okazywało się, że kandydat miał niby skończoną szkołę średnią, ale to jednak było zupełnie nieekwiwalentne w stosunku do, naszej matury I naszego poziomu szkoły średniej.

32:22 - 32:40

Agnieszka Wilewicka

W każdym razie będziemy o to zabiegać, więc ja mam nadzieję, że to spotkanie, które mamy planowane właśnie z państwową komisją I z Ministerstwem Nauki, że jakieś propozycje rozwiązania tej trudnej sytuacji się pojawią. Natomiast rozumiem, że w tej sprawie dotyczącej instytutu, to zmiana artykułu 163 dużo by nam ułatwiła.

32:41 - 32:42

Niewątpliwie.

32:42 - 33:28

Joanna Stachra

Dużo by nam ułatwiła dlatego, że to organizowanie egzaminów certyfikatowych z języka polskiego oprócz tego, że oczywiście jest korzystne dla kandydatów, bo daje im różne uprawnienia związane czy to z podejmowaniem nauki w Polsce, czy właśnie ubieganiem się o kartę Polaka, czy innymi elementami. Ale tak naprawdę, przynajmniej z punktu widzenia naszego departamentu, to jest też kwestia wizerunkowa. To jest kwestia obecności języka polskiego w przestrzeni publicznej. Polska jest tak naprawdę jednym z nielicznych krajów unijnych, które nie oferują w większości miejsc na świecie takiej możliwości. Tak jak oferuje to, nie wiem, British Cancin, Institutet, Cervantelsa, Instytut do tego, nawet czeskie centrum.

Angielskie, rumuńskie, inni

33:28 - 33:29

się mają, tylko my nie mamy.

33:29 - 34:20

Joanna Stachra

Więc, więc to jest po prostu kwestia też pewnego prestiżu języka polskiego I naszego kraju. Na przykład z tego powodu, to taka maleńka dygresja, szalenie nam zależy I bardzo się cieszymy, że to się rozwija. Instytuty I placówki, właśnie, dziękuję Patrycjo, angażują się w zapewnienie audioprzewodników w ważnych muzeach, w ważnych miejscach w krajach, w których pracują. Na przykład, nie wiem, no takim świetnym przykładem jest to od ubiegłego roku. Instytut Polski w Madrycie zapewnił taki przewodnik w Muzeum Prado.

Wiadomość z dosłownie sprzed wczoraj chyba. Instytut Polski w Kijowie zapewnił taki przewodnik w języku polskim w Soborze świętej Zofii w Kijowie, czyli no w sumie najważniejszym kijowskim kościele. To jest oczywiście z pewnością

34:20 - 34:27

Speaker 2

Choć jednak to co warto podkreślić, bo z tymi przykładami, to bardzo proszę jeszcze powiedzieć o Watykanie.

34:27 - 34:28

Tak. Bo on jest naj...

34:28 - 35:14

Joanna Stachra

Piękniejszym przykładem dla Polaków. Tak, nasza ambasada z kolei, no bo to nie Instytut Polski, zapewniła tak, że wreszcie jest przewodnik w języku polskim w Muzeach Watykańskich. Ja muszę przyznać, że dla mnie to był szok, że nie było, tak.

No był polski papież, a nie było przewodnika w języku polskim w Muzeach Watykańskich. No to jest dla mnie niepojęte. Tak. Więc oczywiście z jednej strony to jest ułatwienie życia polskim turystom, ale tak naprawdę z punktu widzenia naszego departamentu to nie to jest celem, tak. Celem jest to, żeby ci turyści dokładnie, żeby widzieli, że obok języka francuskiego, angielskiego, hiszpańskiego, portugalskiego jest język polski, bo to pokazuje, że to jest duży język.

35:15 - 35:17

Speaker 37

I I jakoś tam istotny.

35:17 - 35:19

Zależący pod grupy g 20.

35:21 - 35:35

Agnieszka Wilewicka

Tak. Nie no, jakby zainteresowanie, to co pan minister Sikorski powtarza, że zainteresowanie polskim paszportem to jest na siódmej pozycji, tak. Tak dużo osób jest zainteresowanych, a do tego jednak znajomość języka jest niezbędna. Nie no,

35:35 - 35:44

Joanna Stachra

bo rzeczywiście my jesteśmy, jeśli chodzi o paszport, no w czołówce krajów, które z polskim paszportem można bez wizy wjechać, tak, do do tylu miejsc na świecie.

35:44 - 35:49

Speaker 38

Czyli ja mogę o tym innym elemencie no języka polskiego, czy jeszcze byście chciały coś powiedzieć?

35:50 - 35:52

Bardzo proszę, a jeśli

35:52 - 35:53

pani pasuje, bym jeszcze Pani przewodnicząca,

35:53 - 35:57

Speaker 39

jest jeszcze 1 element, chodzi o naukę języka polskiego.

35:57 - 38:09

Agnieszka Wilewicka

Naszej opinii bardzo istotny. To znaczy ci, którzy nie są w stanie uczęszczać na was, którzy mieszkają daleko, a mają inne godziny pracy, które uniemożliwiają, prawda, I tak dalej, I tak dalej. I według nas bardzo ważne jest, żeby stworzyć portal do nauki języka polskiego z prawdziwego zdarzenia, takie jak mają, nie wiem, BBC czy czy mają Francuzi, czy Turcy, którzy mają świetny portfel do nauki, swojego języka. I swego czasu pan minister Sikorski zwrócił się do telewizji publicznej.

Zarę BBC szliśmy, no bo wydawało nam się, że to jest ta instytucja, która zapewnia trwałość I kontynuację, żeby taki portal stworzyć. I telewizja, że tak powiem, podeszła do tego pozytywnie. I nawet żeśmy tutaj zaproponowali partnerstwo z Narodową Fundacją, Polską, Polską Fundacją Narodową. Widząc w tym taki projekt, który jakby jest no ponad podziałami I wydaje się, że każdy by stwierdził, że warto w coś takiego inwestować. I doprowadziliśmy do tego, że zapoczątkowano współpracę między telewizją publiczną, czyli ośrodkiem mediów dla zagranicy, fundacją.

Myślał również o takiej nowej misji dla telewizji Polonia, ponieważ misja telewizji Polonia taka jak była lat 30 temu, to już się wyczerpała, więc chcielibyśmy zaproponować jakieś nowe zadania I dawało nam się, że to będzie się dobrze wpisywać. Tylko, że strasznie ciężko nam to idzie. Już minęło dużo czasu. Telewizja nieodmiennie deklaruje, że jest zainteresowana. Fundacja nieodmiennie zapewnia, że jest w stanie finansowanie tutaj zapewnić dla dla tego takiego projektu.

I tak się zastanawiałem, czy nie warto by było może 1 z poświęceniem poświęcić temu, żeby. Dużej. A. Tak, tak. Ja tutaj króciutko spisałam historię, że tak powiem, te te tej kwestii.

38:09 - 38:25

Speaker 16

I może warto po prostu, znaczy może być duża komisja na podkombiście taki temat, bo to jest edukacyjny temat, tak? No bo to jest nauka języka polskiego, żeby jakby zachęcić tutaj do intensywniejszej Obiecuję,

38:25 - 38:32

Speaker 2

że następna, następna podkomisja za 2 tygodnie będzie poświęcona temu tematowi. Więc podkomisja na

38:32 - 38:40

Agnieszka Wilewicka

Pan mi dyrektor Bruniatowski zapewnił, że do końca października przedstawi kosztorys. Wydaje mi się, że w listopadzie, jak zrobimy

38:40 - 39:25

Speaker 2

To będzie listopad. A, to będzie, bo piątego listopada moglibyśmy zwrócić albo szóstego listopada, czyli na następnym posiedzeniu. Ale rozumiem, rozumiem, że on jeszcze musi. Myślę, że, myślę, że, sam termin podkomisji też zawsze przyspiesza jakieś odpowiedzi, bądź jak, bądź jest często jakimś deadlinem, do którego dochodzimy. Natomiast nie ukrywam, że też główną moją misją byłoby poświęcenie tematu instytutów polskich I zmiany artykułu 163 o finansowaniu podjąć na dużej komisji, łączności Polaków za granicą.

39:25 - 39:49

Speaker 4

I wydaje mi się, że też, znaczy 1. Raz, bodajże 1. Raz mogłaby być to formuła propozycji poselskiej do zmiany ustawy. I też inaczej trochę się odnosi po prostu do, do tego Ministerstwa Finansów, jeżeli to nie jest projekt rządowy. No mam nadzieję, że to jest w moich planach.

39:49 - 39:52

Speaker 40

To jest na przykład na korespondencję.

39:52 - 39:59

Speaker 43

Tak, tak, oczywiście, tak. My to wszystko tak skompletujemy oczywiście I przekażemy. Natomiast

40:00 - 40:32

Joanna Stachra

Ja myślę, że też warto podkreślić, bo o tym też z panią dyrektor Wielowiejską wielokrotnie rozmawiałyśmy, że tak naprawdę my nie jesteśmy w stanie przecież rozgraniczyć, kto się tego języka polskiego w instytutach uczy, tak. To są ludzie o polskich korzeniach, czy to są ludzie, którzy tych polskich korzeni nie mają. Więc myślę, że z punktu widzenia Polonii, ale tej Polonii już w kolejnych pokoleniach, która tych osób, które języka polskiego nie znają, to też zapewnienie takiej możliwości w szerszym zakresie byłoby szalenie istotne.

40:32 - 40:42

Agnieszka Wilewicka

No bo to faktycznie jest zjawisko, które jest już powszechne. To znaczy, że 2., 3. Pokolenie już Polski słabo zna. Więc te kursy są nie tylko dla obcokrajowców.

40:42 - 40:50

Joanna Stachra

Ale jeżeli w sensie tożsamościowym, tak, ci ludzie cały czas no czują się w jakiejś tam mierze Polakami, czy są zainteresowani tym dziedzictwem, no to

40:51 - 40:58

Agnieszka Wilewicka

I są zainteresowani są zainteresowani kartą. Bo jeżeli, żeby utrzymać kartę Polaka, jednak znajomość jest, studiować w Polsce, tak.

40:58 - 41:00

Ale trzeba mieć certyfikat.

41:00 - 41:02

Do karty Polaka nie trzeba.

41:02 - 41:03

Ale nie trzeba.

41:03 - 41:08

Speaker 44

Wystarczy rozmowa z panem konsulem I panią Wąsu. No ale jednak no.

41:08 - 41:11

Speaker 41

Ale certyfikat pomaga. Trzeba znać. No na pewno.

41:11 - 41:11

Jak ma się.

41:12 - 41:16

Speaker 42

Nie no pewnie, no myślę, że jak konsul zobaczy, że ktoś ma certyfikat, to nie będzie miała Dobrze,

41:19 - 41:41

Speaker 2

to może zakończymy oficjalne już tutaj posiedzenie pod komisji. Natomiast to, co oficjalnie mogę poprosić, to wsparcie. Proszę o wsparcie w przygotowaniu pewnej legislacyjnej szarży, która wierzę, że może się zakończyć sukcesem. Dziękuję. Świetnie.

Bardzo dziękujemy.