Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji (druk nr 2645) (PSR)

8 October 2026

01:34 - 02:03
Speaker 1
Dzień dobry państwu.  Otwieram posiedzenie Podkomisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji z druku numer 2645.  Witam wszystkich zebranych.  Proszę o sprawdzenie kworum.  Dziękuję, stwierdzam kworum. 

Za chwilę przedstawię porządek dzisiejszego posiedzenia.  Niestety nie ma z nami pani przewodniczącej, dołączy do 
02:03 - 02:03
nas 
02:03 - 02:48
Speaker 1
prawdopodobnie za jakiś czas, więc już rozpoczniemy.  Szanowni państwo przypominam, że drugiego września bieżącego roku przeprowadzone zostało wysłuchanie publiczne w sprawie projektu ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji.  Stanowisko Ministra Sprawiedliwości do uwag wygłoszonych w trakcie wysłuchania publicznego zostało opublikowane w systemie informacyjnym Sejmu.  Proponuję, abyśmy rozpoczęli od przedstawienia przez pana ministra lub przedstawicieli najważniejszych wniosków, jakie zostały zawarte w tym stanowisku.  Przewidujemy około godziny czasu na dyskusję tak, aby każdy z państwa mógł się wypowiedzieć, a następnie przejdziemy do szczegółowego rozpatrzenia projektu ustawy. 
02:48 - 02:56
Speaker 4
Mam nadzieję, że wtedy pojawi się już pani przewodnicząca.  Bardzo proszę o zabranie głosu przedstawicieli resortu. 
03:14 - 07:47
Speaker 2
Dzień dobry państwu.  Nazywam się Przemysław Wołowski.  Pełnię funkcję zastępcy dyrektora w Departamencie Prawa Cywilnego I Gospodarczego.  I w dniu dzisiejszym zostałem upoważniony do reprezentowania strony rządowej na dzisiejszym posiedzeniu.  Jeżeli chodzi o projekt ustawy, to może pokrótce tutaj go scharakteryzuję. 

Główne założenie projektu jest usunięcie z polskiego systemu prawnego instytucji ubezwłasnowolnienia.  I ten obowiązek wynika na naszym państwie z międzynarodowych aktów normatywnych.  W zamian za usunięcie instytucji ubezwłasnowolnienia w polskim systemie prawnym, projekt przewiduje 4 instrumenty wspieranego podejmowania, podejmowania decyzji.  2 rodzaje kurateli, kuraturę reprezentująco wspierającą pełnomocnictwo rejestrowane oraz umowę asysty prawnej.  Jeżeli chodzi o główne podłoże aksjologiczne tego projektu, to mówiąc najprościej, najbardziej obrazowo, chodzi o to, żeby osoby, które potrzebują wsparcia, miały zagwarantowaną podmiotowość prawną życiu społecznym, publicznym, urzędowym I tak dalej. 

I teraz tak, przechodząc do konkretnych instrumentów wspieranego podejmowania decyzji, to może zacznę od instrumentów udostępnionych w drodze sądowej, tak.  Czyli do rodzaju kurateli.  Kuratora reprezentująca, kuratora wspierająca.  Kuratora reprezentująca ma pomagać osobie, która potrzebuje wsparcia w podejmowaniu decyzji, czynności prawnej, czyli mówiąc w funkcjonowaniu w społeczeństwie, tak.  Zakres tej kurateli nie będzie sztywny, ale to sąd będzie decydował o jej zakresie I indywidualnie rozstrzygając daną sprawę, tak. 

Kuratera może być ustanowiona do konkretnej czynności, do rodzaju konkretnych spraw albo do wszystkich spraw, tak.  Zakres tej kulatury będzie uzależniony od potrzeb od osoby, która będzie potrzebowała wspierania.  Co istotne, czyli tutaj mamy już istotną zmianę w stosunku do dzisiejszego stanu prawnego, że gdzie ubezpłan zwolnienie elimin, tak de facto eliminuje taką osobę z obrotów w społeczeństwie, gdyż pozbawia zdolności do czynności prawnej.  Zgodnie z projektem osoba wspierana będzie miała, każda osoba pełnoletnia będzie miała pełną zdolność do czynności prawnej.  Natomiast jeżeli będzie potrzebować wsparcia, to może skorzystać z jednego z tych czterech instrumentów. 

Kuratora sądowa będzie ustanowiona na okres, na określony czas, to nie...  Czyli to też jest istotna różnica w stosunku do dzisiejszego stanu prawnego, gdzie ubezwłasnowolnienie mamy bezterminowe co do zasady.  Drugim mniej ingerującym środkiem wspierającym, jeżeli osoba nie potrzebuje zastępstwa w swoich sprawach, reprezentacji, będzie kurator do wspierający, czyli tak de facto kurator do faktycznej pomocy osoby, która potrzebuje wsparcia.  I konstrukcja normatywna tej kurateli tak de facto jest oparta na dzisiejszym kuratorze dla osób z niepełnosprawnością.  Przechodząc do dwóch pozostałych instrumentów wspieranego podejmowania decyzji, to źródłem tych instrumentów jest wola osoby wspieranej. 

07:47 - 10:50

Przemysław Wołowski

To dana osoba będzie decydować, czy chce skorzystać z tych instrumentów. Są to 2 instrumenty, pełnomocnictwo rejestrowane, czyli pełnomocnictwo na przyszłość. Konstrukcja normatywna tego pełnomocnictwa polega na tym, że osoba, każda osoba będzie można, będzie mogła ustanowić, wybrać sobie osobę zaufaną I ustanowić ją swoim pełnomocnikiem rejestrowanym w formie czynności notarialnej. Przy czym ustanowienie tego pełnomocnictwa nie będzie oznaczać, że od razu pełnomocnik będzie mógł reprezentować tą osobę. Umocowanie pełnomocnika rejestrowanego będzie dopiero uruchomione w momencie, jeżeli ze względu na stan zdrowia mocodawca nie będzie mógł już funkcjonować samodzielnie I do uruchomienia tego pełnomocnictwa będą wymagane 2 zaświadczenia lekarskie.

Z tymi zaświadczeniami pełnomocnik uda się do notariusza, notariusz wyda akt poświadczenia pełnomocnictwa. Co istotne, pełnomoc... Zakres umocowania pełnomocnika rejestrowanego będzie wynikał z brzmienia ustawy, czyli będziemy mieć ustawowy zakres tego pełnomocnictwa. Zakresu tego nie będzie można modyfikować wolą stron. Pełnomocnictwo będzie obejmować do wszystkich czynności zarówno majątkowych, jak I osobistych osoby wspieranej.

I ostatnim instrumentem wspieranego podejmowania decyzji jest umowa asysty prawnej. Jest to umowa oparta na konstrukcji normatywnej umowy zlecenia, przy czym, co istotne, ona w pewnym sensie będzie odpowiednikiem kuratora wspierającego. Przy czym jej sens normatywny polega na tym, że asystent prawny nie będzie miał prawa reprezentować osoby wspieranej, ale będzie miał uprawnienie jej doradzać, uczestniczyć

Czy jej towarzyszyć w dokonywaniu czynności prawnych, załatwianiu spraw urzędowych. I co istotne, jeżeli osoba wspierana przykładowo uda się do jakiejś instytucji z pełnomoc... Z asystentem prawnym I zostanie okazana umowa asysty prawnej, to 2. Strona czynności prawnej nie będzie mogła wyprosić asystenta przy dokonywaniu tej czynności prawnej, tak. Czyli głównie asystent prawny ma doradzać tej osoby w jej, w jej decyzjach, tłumaczyć jej oświadczenie woli, skutki prawne zawartej umowy I tak dalej, I tak dalej.

To chyba pokrótce tyle na tą chwilę. Jeśli są jakieś pytania, to jestem do dyspozycji.

10:50 - 11:00

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Za chwilę przejdziemy do dyskusji, ale najpierw o głos poprosili też, poprosiły przedstawicielki Rzecznika Praw Obywatelskich, więc oddaję głos.

11:00 - 11:29

Anna Błaszczak-Banasiak

Bardzo dziękuję. Pani przewodnicząca, szanowne panie posłanki, szanowni panowie posłowie, nazywam się Anna Błaszczak-Banasiak, jestem zastępczynią Rzecznika Praw Obywatelskich I jeśli mogłabym państwa prosić o nieco dłuższą chwilę uwagi, to będę bardzo zobowiązana. To jest nadzwyczajna komisja, bo też przedmiot, o którym państwo dzisiaj dyskutujecie, jest absolutnie wyjątkowy.

11:29 - 11:40

Speaker 3

Ja muszę na chwilkę przeprosić, bo słyszę tutaj, że mamy problemy techniczne z osobami online, już już działa dźwięk, tak? Panie Dariuszu?

11:40 - 11:59

Speaker 6

Już dźwięk jest dostępny, tak informacyjnie tylko, ponieważ pada tu pytanie o widoczność poszczególnych prelegentów. Niestety kamera na sali nie ma możliwości kierowania się na poszczególne osoby w trakcie ich wypowiedzi, w związku z czym no taka niedogodność z nami pozostanie do końca, tak.

11:59 - 18:38

Anna Błaszczak-Banasiak

Bardzo dziękuję, a więc wrócę, wrócę, wrócę do nadzwyczajnego przedmiotu tego dzisiejszego posiedzenia. Szanowni państwo, żeby nie przedłużać, ja zajmuję się ochroną praw osób z niepełnosprawnościami blisko 20 lat I to jest krócej niż środowisko osób z niepełnosprawnościami I kolejni Rzecznicy Praw Obywatelskich ubiegają się o zniesienie w Polsce ubezwłasnowolnienia. Jestem urzędniczką państwową z wyboru, a nie z przypadków, więc też chciałam się bardzo serdecznie zwrócić do zwłaszcza do obecnych na sali posłów I posłanek, Mam pełną świadomość tego, jak w dzisiejszych czasach trudno jest często realizować państwa misje. Społeczeństwo jest spolaryzowane, państwa praca bywa niedoceniana, wyobrażam sobie, że to może rodzić różnego rodzaju frustrację, ale mówię z pełną odpowiedzialnością, że ten projekt, o którym dzisiaj rozmawiamy, to jest najważniejszy projekt ustawy, nad którym państwo będziecie, mam nadzieję, głosowali w tej kadencji Sejmu, a być może w swoim życiu zawodowym. I nie przesadzam, postaram się wytłumaczyć dlaczego.

Bo to nie jest projekt o finansach publicznych. To nie jest projekt o bezpieczeństwie publicznym. To jest, szanowni państwo, projekt o ludzkiej godności. I to projekt o ludzkiej godności tych najsłabszych, czyli osób z niepełnosprawnościami, głównie z niepełnosprawnością intelektualną I często po kryzysach psychicznych. I jak już powiedziałam, kwestia zniesienia, ubezwłasnowolnienia jest takim celem, o który chyba mogę użyć liczby mnogiej, walczymy od wielu dekad I jestem szalenie szczęśliwa, że po raz 1.

Udało nam się dojść z tym tematem tak daleko I że możemy na ten ważny temat rozmawiać dzisiaj w Sejmie. Szanowni państwo, to nie jest idealny projekt ustawy I moi znakomici współpracownicy pewnie chętnie przedstawią uwagi, które biuro rzecznika zgłaszało do tego projektu w trakcie prac jeszcze na etapie rządowym. Niemniej jednak to, co jest kluczowe, to żeby instytucje ubezwłasnowolnienia w tej kadencji Sejmu znieść. To jest, szanowni państwo, instytucja absolutnie archaiczna, która w imię ochrony praw osób najsłabszych pozbawia ich wszystkich praw. Jest to podręcznikowy paternalizm.

Przypomnijmy, chociaż wiem, że państwo sobie z tego znakomicie zdają sprawę, że osoba ubezwłasnowolniona w Polsce traci własność, nawet jeśli wcześniej ją po posiadała, że osoba ubezwłasnowolniona w Polsce nie może zarządzać swoim majątkiem, nawet jeśli go posiada. Że osoba ubezwłasnowolniona w Polsce nie może podjąć pracy, nawet tej najprostszej, nie może zawrzeć związku małżeńskiego, jeśli urodzi dzieci, a naprawdę ubezwłasnowolnienie nie pozbawia zdolności płodzenia, nie ma praw rodzicielskich. Więc mówimy o pozbawieniu kogoś praw absolutnie fundamentalnych w imię ochrony jego dobra. To nie jest ochrona dobra. To jest archaiczne rozwiązanie.

I szanowni państwo, być może myślicie sobie teraz, że nieco przesadzam, a nadużycia to jakiś margines. Więc pozwólcie państwo, że odwołam się do sprawy, która na moje biurko trafiła w zeszłym tygodniu. Sprawa z Kołobrzegu, starsza pani, tak, z niepełnosprawnością, ale radząca sobie w życiu najlepiej jak umie, ze wsparciem Centrum Usług Społecznych, które to Centrum Usług Społecznych alarmuje nas jako biuro rzecznika, że w sprawie dzieje się coś bardzo niepokojącego. W ocenie Centrum Usług Społecznych ta starsza pani jest nie tylko całkowicie auto świadoma, ale potrafi o siebie zadbać, tak potrzebuje wsparcia I otrzymuje to wsparcie. Bez wątpienia potrafi o sobie decydować.

Dokładnie taką samą opinię składa w tej sprawie Biegły, w sprawie sądowej. Pomimo tej opinii CUS-u, pomimo opinii biegłego, sąd na wniosek rodziny decyduje o całkowitym ubezwłasnowolnieniu tej pani. Co więcej, sąd nie widzi tej pani na oczy, nie wzywa jej na rozprawę, nie przesłuchuje jej, nie rozmawia z nią, nie zadaje jej fundamentalnych pytań. Co więcej, w aktach sprawy znajduje się postanowienie o niedręczaniu tej pani pism procesowych, których pani rzekomo nie jest w stanie zrozumieć. Proszę sobie wyobrazić, że ta pani z CUS-u dowiaduje się, że mieszkanie, w którym mieszka już nie jest jej.

Macie państwo świadomość, że do tego dochodzi w dwudziestym szóstym roku w centrum Europy. To nie jest margines. Więc szanowni państwo, proszę mi wybaczyć za ten może nieco ekstraordynaryjny tryb, Ale chciałam państwa z całego serca prosić przy wszystkich uwagach, także tych krytycznych, które mamy do tych, do tej ustawy. My też jako biuro rzecznika odbieramy, rozumiemy I przejmujemy z całkowitą akceptacją obawy, które ta ustawa rodzi. Składam taką deklarację w imieniu swoim, ale także w imieniu pani rzecznik, która również głęboko tą ustawę popiera, że jej realizację będziemy konsekwentnie I bardzo szczegółowo monitorować.

Więc zanim przejdziecie Państwo do dyskusji o kwestiach szczegółów, bardzo bym chciała, żeby ten podstawowy cel, o którym powiedział już pan dyrektor z Ministerstwa Sprawiedliwości, a więc żeby znieść instytucję ubezwłasnowolnienia, udało się w tej kadencji Sejmu doprowadzić do końca. Wierzę, że jest to możliwe I gorąco jako przedstawicielka Biura Rzecznika Praw Obywatelskich się za tym opowiadam. Jeśli Państwo znajdziecie jeszcze kilka minut cierpliwości, to chciałam prosić moich współpracowników o kilka bardziej szczegółowych uwag. Dziękuję.

18:40 - 19:59

Speaker 7

Szanowni państwo, ja przede wszystkim chciałabym powiedzieć, że biuro rzecznika wykonało jeszcze 1 dodatkowy krok, a mianowicie prowadząc badania dotyczące świadomości praw wynikających z konwencji, zapytaliśmy ogół polskiego społeczeństwa, co myśli o tym, żeby osoby z niepełnosprawnością podejmowały wszystkie decyzje, które ich dotyczą, dotyczące miejsca zamieszkania, edukacji, pracy. I proszę sobie wyobrazić, że ogół polskiego społeczeństwa aż w siedemdziesięciu czterech procentach popierał, żeby to sama osoba z niepełnosprawnością ruchu takie decyzje mogła podejmować. W przypadku osób głuchych, niedosłyszących to było 73 procent. W przypadku osób niewidomych, niedowidzących 67 procent. Ta akceptacja zaczynała spadać, gdy mówiliśmy o osobach z niepełnosprawnością intelektualną, ale teraz zestawiając to z kolejnym pytaniem, gdy pytaliśmy same osoby z niepełnosprawnością intelektualną, gdzie chcielibyście mieszkać, jakie są wasze plany na przyszłość, to proszę sobie wyobrazić, że zaledwie co 10.

Osoba wskazała, że chciałaby mieszkać w instytucji. To też jest 1 z tych projektów ustawy, który odnosi się do fundamentalnych kwestii, które

20:00 - 21:30

Speaker 7

Mówią, czy ty wiesz, jakie są twoje plany na przyszłość I czy chcesz o tym zdecydować. Wiele z tych osób, które już dzisiaj uczestniczy jako self adwokaci czy samorzecznicy, bardzo głośno mówią, my nie chcemy być izolowani od innych, chcemy funkcjonować wszyscy razem. Jeśli chodzi o komentarz generalny Komitetu ONZ do artykułu dwunastego, bo to właśnie ten artykuł odnosi się do równości osób z niepełnosprawnościami wobec prawa, to chciałabym wskazać państwu pokrótce tylko 3 istotne cechy, kiedy możemy mówić, że ten artykuł nie jest respektowany. A mianowicie, gdy osobie odbiera się możliwość samodzielnego podejmowania decyzji w określonym zakresie czy we wszystkich sprawach. Gdy decyzje są podejmowane przez inną osobę wyznaczoną przez państwo albo sąd, a nie przez samą osobę z niepełnosprawnością?

Czy gdy rozstrzygnięcia opierają się na patternalistycznym określeniu najlepszego interesu tej osoby, a nie na jej woli I preferencjach. I chciałabym, żeby te 3 wyznaczone cechy były absolutnie kluczową kwestią, którą Państwo weźmiecie pod uwagę, analizując kolejne artykuły, 1 po drugim. To, co dzisiaj jest najważniejsze to to, że konwencję ratyfikowaliśmy w 2000 dwunastym roku. Dziś jest rok 26., a komitet mówi, że prawa polityczne są skuteczne od zaraz. My po czternastu latach możemy powiedzieć, że chyba nie do końca.

21:36 - 22:16

Speaker 10

pani przewodnicząca, szanowni członkowie komisji, panie dyrektorze, wszyscy zebrani. Pani rzecznik wskazała już na zasadniczą ocenę tego projektu. Pani pełnomocnik wskazała również na podstawowe kwestie dotyczące godności, też w takim codziennym życiu praw osób z niepełnosprawnościami, dotychczasów bez was zwolnionych. Ja bym chciał podkreślić dosłownie jedną kwestię, która mam wrażenie, że umyka nieco w dyskusjach nad tym konkretnym projektem. No bo poza sprawami z zakresu stosunków cywilnoprawnych, które budzą wiele emocji I dyskusji, W projekcie przewidziano też szereg rozwiązań przywracających osobom wspieranym należną im podmiotowość w życiu publicznym.

22:16 - 22:57

Speaker 9

Mowa o zmianie regulacji dotyczących głosowania, udziału w referendum. Rozwiązania nie są idealne, rzecznik wskazuje, jak je poprawić, ale jest to dalej krok milowy, dotyczące partycypowania w partie, w tworzeniu partii politycznych, udziału w stowarzyszeniach. Należy położyć na to nacisk I chciałbym to właśnie zrobić dlatego, że ledwie 6 tygodni temu Komitet ONZ do spraw Praw Osób z Niepełnosprawnościami opublikował komentarz ogólny do artykułu 29 konwencji, dotyczącego udziału w życiu politycznym I publicznym, którego celem jest uszczegółowienie treści normatywnej tego przepisu. I będąc szczery, istotna część tego komentarza czyta się poniekąd jak list do tej właśnie podkomisji. Co w nim czytamy?

22:58 - 23:49

Speaker 11

Ograniczenia praw politycznych punkt 6, wynikające z niepełnosprawności, w tym wynikające z pozbawienia lub ograniczenia zdolności do czynności prawnych, które bezpośrednio lub pośrednio pozbawiają osoby z niepełnosprawnościami prawa do uczestnictwa w życiu politycznym I publicznym na równi z innymi, są niezgodne z konwencją, stanowią dyskryminację I wymagają uchylenia wszystkich przepisów I praktyk ograniczających prawo do głosowania, kandydowania, sprawowania urzędu publicznego ze względu na niepełnosprawność. Dalej jest mowa o udziale w stowarzyszeniach I I partiach politycznych. Polecam państwa uwadze ten komentarz. Proszę o wzięcie tego aspektu publicznego także pod uwagę w procesie decyzyjnym I służę państwu takim podsumowaniem uwag rzecznika z poprzednich opinii, czy to na etapie rządowym, czy to już na etapie sejmowym. Bardzo dziękuję.

23:50 - 23:58

Speaker 1

Bardzo dziękujemy za te głosy. Otwieramy dyskusję. Jako 1. O głos poprosiła pani przewodnicząca Katarzyna Królak.

23:58 - 26:04

Katarzyna Królak

Dziękuję za udzielenie głosu. Szanowni państwo, przed samiutką komisją otrzymaliśmy opinie prawne. Nie mieliśmy nawet jeszcze możliwości się z tymi opiniami prawnymi zapoznać. Jest to 7 opinii prawnej, co do zasady w większości popierających ten projekt. I one są ZIZ uniwersytetów I doktor Marek Borkowski, Uniwersytet Gdański, ze Związku Banków Polskich, od Rzecznika Finansowego, od Rzecznika Praw Obywatelskich, z Ministerstwa Sprawiedliwości, ale bardzo ciekawe również propozycje zmian ze Stowarzyszenia Progres już wypisane w poszczególnych punktach.

Stąd w mojej ocenie dzisiejsza dyskusja nad poszczególnymi artykułami I jakby rozwiązaniami, podczas gdy członkowie komisji nie mieli jakby fizycznej możliwości zapoznania się z dokumentami, a chcemy zrobić rzecz dobrze I w miarę szybko, ale ale tak przyzwoicie po prostu. I też mamy jakby poprawki do tej ustawy, ale jednocześnie szanując czas ludzi, którzy przyjechali, żeby podyskutować na temat tego, tej ustawy. Ja proponuję pani przewodnicząca prowadząca, żebyśmy w jak największej części na dzisiejszej komisji rozmawiali I dyskutowali na temat tego projektu, wsłuchując się w opinie ludzi, których ta ustawa w znacznej części dotyczy. Bo jeżeli będziemy typowo fachowo I jakby zawodowo podchodzili, to musimy jechać artykuł, poprawka I przegłosowanie I idziemy dalej. Nie będzie tu dużej przestrzeni na dyskusję I I na rozmowę, bo to jest taka techniczna praca legislacyjna, więc ponieważ jest to 1.

Posiedzenie, ja składam propozycję, byśmy dzisiejsze 1. Posiedzenie w znacznej części poświęcili na rozmowę z państwem z beneficjentami tej tej ustawy. Panie przewodniczący, poddaje pani moją wniosek pod głosowanie?

26:04 - 26:38

Speaker 13

Oczywiście tak, poddajemy ten głosek wniosek pod głosowanie. Kto z państwa jest za przyjęciem tego wniosku? Tylko posłowie głosują. Tak, tak. Czy ktoś z państwa jest przeciw?

Ktoś się wstrzymał?

26:38 - 26:40

7 głosów.

26:40 - 27:02

Speaker 1

6 głosów za, wniosek został przyjęty, co oznacza, że kontynuujemy, a właściwie rozpoczynamy tak jak było to zaplanowane dyskusje. Oddamy państwu głos, żeby każdy mógł powiedzieć to, co chce dzisiaj, żeby ta dyskusja trwała. Widzę, że zgłasza się poseł Józefa Ciuk, więc też oddam od razu głos.

27:04 - 27:08

Speaker 12

Znaczy już w ramach dyskusji? Tak. Okej. Serdecznie dziękuję.

27:08 - 27:40

Katarzyna Królak

My nie mamy, jeszcze raz przepraszam, że przerywam. Nie mam przestrzeni do tego, żeby zapoznać się z opiniami różnych ważnych instytucji. I dyskutowanie na temat projektu, gdy nie mogę się zapoznać, a tam jest są bardzo fajne uwagi stowarzyszenia, dotyczące na przykład rozliczeń majątkowych I tak dalej, to dla mnie jest bezprzedmiotowa dyskusja I wprowadzanie czegoś, co być może jeszcze na tym etapie legislacyjnym będziemy mogli poprawić I wprowadzić już przy pierwszym czytaniu. Stąd porozmawiajmy, podyskutujmy, spiszmy rzeczy, które są dla państwa najważniejsze, tak żeby pro pracować technicznie nad ustawą w najbliższym czasie.

27:41 - 27:48

Speaker 14

Ale ja to zrozumiałem. Tak więc nie, nie rozumiem, ale okay, dziękuję za ponowne wyjaśnienie.

27:48 - 27:49

Panie pośle, bardzo proszę.

27:49 - 28:25

Speaker 12

Serdecznie dziękuję. Znaczy chcę, chcę, chcę na samym początku podkreślić jasno, że ten projekt jest potrzebny rzeczywiście I należy nad nim, nad nim procedować szybko. Odejście od ubezwłasnowolnienia, które odbiera człowiekowi podmiotowość w sposób szeroki I ustawowy jest dobrym kierunkiem. Dobrą zmianą jest również indywidualizacja wsparcia, uwzględnienie woli I też preferencji osoby oraz tworzenie kilku instrumentów zamiast jednego rozwiązania stosowanego wobec bardzo różnych ludzi. Jednakże ta reforma będzie oceniana nie według tak naprawdę deklaratywnych intencji, tylko według tego, czy w praktyce będzie to chroniło człowieka.

28:25 - 29:12

Speaker 16

Strona społeczna nie domaga się, a spotkaliśmy się myślę wielokrotnie już wiele razy ze stroną społeczną indywidualnie w naszych biurach, zatrzymania tej reformy. Domaga się tak naprawdę poprawienia. 1. Sprawa, o której była rozmowa dotyczyła wyboru kuratora I roli osób bliskich I takie pytanie do rządu, czy poparłby wzruszalne pierwszeństwo osoby wskazanej przez osobę wspieraną, wielokrotnego opiekuna, wieloletniego, przepraszam opiekuna albo innej rzeczywiście bliskiej osoby z obowiązkiem uzasadnienia przez sąd, dlaczego od pierwszego śledztwa odstąpił. Czy rząd gotowy jest jest zdefiniować osobę bliską funkcjonalnie na podstawie rzeczywistej więzi zaufania I udzielanego wsparcia, a nie wyłącznie pokrewieństwa albo wspólnego zamieszkania.

29:12 - 29:59

Speaker 17

Jeżeli chodzi o ciągłość ochrony, co stanie się z osobą, która dotyczy, która kończy 18 lat, jeżeli sąd nie zakończy postępowania na czas, czy rząd poprze możliwość wszczęcia postępowania odpowiednio wcześniej, żeby obowiązek jego rozpoznawania przed osiągnięciem pełnoletności już został zrobiony. Czy rząd poprze w takim przypadku krótkie, indywidualne, zaskarżalne I zabezpieczenie połączone z obowiązkiem pilnego rozpoznania sprawy. Jeżeli chodzi o sytuacje nagłe, co wydarzy się w chwili śmierci choroby albo nagłej nieosiągalności kuratora, czy projekt pozwoli wyznaczyć kuratora zastępczego już w pierwszym orzeczeniu, kto natychmiast zabezpieczy potrzebę osoby całkowicie zależnej, jeżeli takiego zastępcy nie ustanowiono. Jednocześnie sąd musi mieć możliwość pilnego

29:59 - 30:00

zawieszenia

30:00 - 31:37

Speaker 16

Prokuratora, gdy pojawi się wiarygodna informacja o przemocy, prawda, zaniedbaniu I tak dalej. Jeżeli chodzi o komunikację, brak mowy, u jakiejś osoby nie oznacza braku woli. Ogólny obowiązek dostosowania wysłuchania może okazać się niewystarczający? Czy rząd poparłby ustawowy minimalny standard komunikacji alternatywnej I wspomaganej, obejmujący udział przygotowanego specjalisty, dokumentowanie podjętych prób oraz finansowanie tego wsparcia? Już kończę.

Czy opinie biegłych będą opisywały rzeczywiste, funkcjonalne funkcjonowanie osoby w konkretnych rodzajach decyzji z uwzględnieniem dostępnego wsparcia. I o jeszcze chwilkę, jeżeli chodzi o kolejny problem, jest on praktyczny, taki jak bank, szpital, ZUS, urząd, notariusz albo sąd sprawdzają aktualny zakres umocowania kuratora, znaczy projekt przewiduje rejestr pełnomocnictw, znaczy projekt przewiduje, ale nie tworzy również czytelnego mechanizmu weryfikacji tejże kurateli I tutaj warto by było po po poprzeć Centralny Rejestr Ustanawiania Zmiany Zawieszenia I Ustania Kurateli. Jeżeli chodzi o ochronę zdrowia, Ministerstwo Sprawiedliwości z Minisesem Zdrowia, czy przeprowadziło pełny audyt przepisów dotyczących zgody sprzeciwu dostępu do dokumentacji medycznej I sytuację nagłych, bo tutaj mam pewne sygnały, że do końca tutaj to nie będzie działała ta ustawa. I tutaj na razie bym zakończył, żeby nie zabierać stronie społecznej za dużo czasu. Dziękuję.

31:37 - 31:47

Speaker 1

Bardzo dziękuję. W związku z że pan poseł zadał bardzo dużo pytań, to być może resort jest w stanie nam od razu ustosunkować się lub odpowiedzieć na nie.

31:47 - 34:25

Przemysław Wołowski

Tak, nie wiem czy wszystkie spamiętałem, bo było rzeczywiście bardzo dużo. Co do pierwszej, pierwszego pytania, tak, czyli wyboru kuratora z dla osoby potrzebującej wsparcia spośród osoby najbliższej. To z tego, co przejrzałem poprawki poselskiej, to jest zaproponowana taka poprawka w tym kierunku. Myślę, że ona jest do uwzględnienia. Natomiast 2.

Część pana wypowiedzi, pana pytania w kwestii zdefiniowania osoby najbliższej. Tutaj bym ostrożny był z tą definicją dlatego, że definicją nie odejmie, nie obejmiemy wszystkich stanów faktycznych, jakie mogą być. Już w starożytności prawie rzymskiej było mówione, że definicje w prawie cywilnym nie są najlepszym rozwiązaniem. Natomiast wydaje mi się, że tą kwestię osoby najbliższej mamy przykładowo w artykule 1008 punkt 2 kodeksu cywilnego I mamy wypracowane orzecznictwo I poglądy, doktryny, którą tutaj możemy się posiłkować przy określeniu tych osób najbliższych, tak. Więc duże ryzyko by było, gdybyśmy się starali zdefiniować tą osobę najbliższą, tak.

Bo byśmy mogli wszystkich... Po 1. Ta definicja chyba by była dosyć trudna do uchwycenia, jeśli byśmy chcieli to zrobić dosyć szeroko, a po 2. Być, istnieje duże ryzyko, żebyśmy mogli pominąć jakieś osoby, tak, które by się nie mieściły w zakresie tej definicji. To tyle w tym pierwszym pytaniu.

W drugim pytaniu co do rejestru kurateli, tak. Też tutaj mam obawę czy taki rejestr w ogóle by spełnił swoją funkcję. Owszem, jeżeli patrzymy z punktu pewności obrotu, to pewnie tak, bo najłatwiej wszystko załatwiać rejestrami, tak, bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Ale z drugiej strony proszę wziąć pod uwagę, że taki rejestr w pewnym sensie by był stygmatyzujący dla osób wspieranych, tak. Bo żeby ten rejestr pełnił swoją funkcję, on by musiał być jawny, tak.

Czyli by musiałaby być wpisana osoba wspierana I kurator, więc to też chyba by było troszeczkę wbrew zobowiązaniom wynikającym z konwencji, tak I z aktów prawa międzynarodowego. Dalej nie, nie, proszę mi wybaczyć, ale nie pamiętam.

34:27 - 34:32

Speaker 16

Chodziło też między innymi o ciągłość ochrony, czyli osoba, która kończy 18 lat.

34:34 - 34:45

Przemysław Wołowski

To projekt przewiduje taką sytuację. To jest artykuł projektowany 605 ze znaczkiem 3 paragraf 1 zmian w kodeksie postępowania cywilnego.

34:46 - 34:48

Speaker 15

A komunikacja alternatywna?

34:51 - 35:11

Przemysław Wołowski

W postępowaniu sądowym przewidujemy możliwość skorzystania, tak. Natomiast proszę zwrócić uwagę, że ten projekt jest o charakterze cywilnoprawnym, a nieco takim socjalnym zabezpieczającym, tak. To też chyba, chyba nie to miejsce tego projektu jest w tym zakresie, jeżeli chodzi o zakres przedmiotowy.

35:13 - 35:46

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Dołączyła do nas pani minister Katarzyna Nowakowska. Witamy serdecznie. Kto z państwa chciałby jeszcze zabrać głos? Ja dodam tylko, że posiedzenie tłumaczone jest na język migowy, a sala wyposażona jest w pętlę indukcyjną.

W związku z tym, że przyjechali państwo do nas niektórzy z daleka, a po wniosku, który przegłosowaliśmy, dzisiaj odbywa się tylko dyskusja, nie będziemy ograniczać państwu czasu. Padały już o to pytania, ale oczywiście proszę o zabieranie głosów czasowo, w miarę rozsądnie. Proszę.

35:49 - 36:16

Aleksander Ciaciura

Dzień dobry państwu, Aleksander Ciaciura. Ja reprezentuję porozumienie Autyzm Polska, ale też przede wszystkim jestem ojcem dwudziestodziewięcioletniej córki z głębokim autyzmem. Ja chciał, chciałem powiedzieć, że bardzo zgadzam się z tutaj z państwem z biura rzecznika. Ta ustawa jest bardzo potrzebna. Byłoby świetnie jakbyśmy ją wprowadzili jeszcze w tej kadencji.

36:17 - 37:43

Speaker 20

Uważamy, że no przeważająca większość zapisów ustawy jest bardzo dobra I potrzebna. Natomiast mamy kilka takich elementów, gdzie przedyskutowaliśmy to też z naszą prawniczką panią Mecenas Marią Jankowską, która ma olbrzymie doświadczenie, jeśli chodzi o sytuację prawną osób z autyzmem. Są pewne elementy, które no niosą ryzyko osłabienia ochrony, szczególnie osób wymagających najbardziej intensywnego wsparcia I trwałego wsparcia. No pierwszym takim elementem to jest bardziej taki prawniczy element, prośba o kompleksowe uregulowanie instytucji, kurateli w kodeksie cywilnym. W tej chwili te przepisy proponowane, część z nich jest w ustawie, część z nich jest w kodeksie cywilnym.

I I to powoduje pewne problemy, być może z interpretacją. Tak że nasza prośba jest, nasza prośba jest taka, żeby to kompleksowo uregulować w kodeksie cywilnym. 2. Punkt dotyczy... Postulowalibyśmy, zadajemy pytanie czy na pewno kurate musi być ustanowiona na okres pięciu lat.

Nasz postulat był... Możliwość ustanowienia kuratora na czas nieokreślony. Rozumiemy w pełni, że

37:43 - 39:59

Speaker 20

pięcioletni okres miał na celu zwiększenie ochrony osób, natomiast pytanie jest, czy nie można tego by było osiągnąć w jakiś prostszy sposób niż całkowite przechodzenie przez procedurę co 5 lat, czy w niektórych przypadkach co 10 lat. Jeżeli spojrzymy na osoby z niepełnosprawnościami, z tymi głębokimi niepro, one muszą wykonywać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności często co 2, 3 lata. Orzeczenie lekarza orzecznika co 2 do pięciu lat. Ustalenie poziomu wsparcia zgodnie z przepisami co 7 lat. Jeżeli wprowadzimy kuratele co 5, osoba, która może dożyć osiemdziesiątego roku życia, musi przejść przez ustanowienie kuratora do piętnastu razy, 25 orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, 15 orzeczeń z ZUS, 12 decyzji o ustaleniu poziomu wsparcia.

Czyli około sześćdziesięciu procedur. Co roku osoba z niepełnosprawnością, szczególnie z tą taką niepełnosprawnością intelektualną, musi co najmniej tak raz w roku przechodzić przez komisję, a wiadomo, że te komisje, no to trwa, nie? A co jak w międzyczasie zmieni się, na przykład wygaśnie kurator, nie zostanie ustanowiony nowy, a ta osoba musi przejść przez komisję ZUS-owską, ustalenie poziomu niepełnosprawności. Także moje pytanie jest takie, ja rozumiem, dlaczego ten pięcioletni okres został wprowadzony. Czy nie można tego osiągnąć w inny sposób, w taki sposób, który będzie dużo łatwiejszy dla osoby niepełnosprawnej.

I króciutko, króciutko mamy jeszcze, spróbuję Dobrze, dobrze. Tylko mamy parę punktów. Zagwarantowanie w ustawie prawa osoby, dla której ustanowiono kuratora reprezentującego o występowanie do, o zmianę lub uchylenie kurator, kurateli. To nie jest jasno, jednoznacznie zawarte w ustawie. I to jest bardzo ważne,

40:00 - 42:33

Speaker 20

To by mogła osłabiać, osłabiać ochronę tej osoby, nie. I mamy kilka takich punktów, które odnoszą się, znaczy, gdzie chcielibyśmy zapewnić gwarancję rzetelnego postępowania. Według ustawy procedowanie ma przejść z sądów rejonowych do okręgowych. Przepraszam, z okręgowych do rejonowych, przepraszam. No plusem tego jest to, że ta procedowanie może być przyspieszone, będzie to być może I tańsze dla państwa.

Natomiast prosilibyśmy o wprowadzenie rozwiązań, które gwarantują odpowiednie doświadczenie I specjalizację sędziów rozpoznających ustawy z zakresu kurateli. To jest bardzo ważne, bo no w sądach okręgowych no jednak to są mniej doświadczeni sędziowie I... Przepraszam, bardziej, bo mi się myli, przepraszam. Czyli chcielibyśmy wnioskować o te rozwiązania, żeby się upewnić, że ci sędziowie no mają doświadczenie w tym. Tutaj również powiązane z tym jest liczba biegłych I zakres opinii biegłych.

Jeśli chodzi o ubezwłasnowolnione, nie jest obowiązek dwóch biegłych w tej chwili. No my przechodzimy... Ustawa proponuje jednego biegłego. Według nas to jest... W wielu przypadkach może to być osłabieniem ochrony.

Także to, to samo dotyczy obecność biegłego podczas wysłuchania, czyli chcielibyśmy, żeby udział biegłego psychologa podczas wysłuchania powinien być obowiązkowy. W przypadku osób ze znaczną niepełnosprawnością lub z wysokim poziomem wsparcia. Następny punkt dotyczył również w przypadku tych osób, chcielibyśmy wnioskować o wyłączenie zdalnego wysłuchania. Chcielibyśmy, żeby wysłuchanie było jednak, jednak przed sądem. I ostatni punkt.

Przepraszam, że tak długo.

42:33 - 42:36

Speaker 18

Powiedziałam, że będzie można ile trzeba, więc bardzo proszę.

42:36 - 42:40

Speaker 22

Dobrze, dobrze. No to troszeczkę zwolnię w takim razie.

42:41 - 42:44

Speaker 21

Ale nie aż tak, nie aż tak. Bardzo proszę.

42:46 - 43:15

Speaker 20

Wnioskujemy również o zagwarantowanie osobie, której dotyczy postępowanie ułatwionego trybu wnoszenia środków odwoławczych. I to był ostatni punkt, jeszcze raz podkreślę, te nasze punkty, dla nas one są ważne, ale jeszcze raz podkreślę, że my jak najbardziej uważamy, że ta ustawa jest... Większość zapisów ustawy jest dobra, ustawa jest potrzebna I zgadzamy się z tym, żeby ją jak najszybciej uchwalić.

43:16 - 43:19

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Prosimy od razu resort o odniesienie się.

43:19 - 43:27

Przemysław Wołowski

Dobrze, tylko ja mam taką prośbę. Czy możemy tak procedować, że pytanie, odpowiedź, pytanie, odpowiedź, bo będzie nam łatwiej odpowiadać, tak?

43:27 - 43:28

To właśnie tak robimy.

43:31 - 43:38

Speaker 1

że 1 pytanie? Możemy, chociaż będzie to trudniejsze, ale myślę, że możemy. Nie jest nas dużo, więc

43:38 - 43:40

Speaker 23

Z takiej perspektywy będzie to łatwiejsze, tak?

43:40 - 43:48

Speaker 1

Dobrze, więc proszę kolejne osoby, które będą zabierały głos, żeby po pierwszym pytaniu dały chwilkę na odpowiedź I w ten sposób będziemy szli. Dobrze, to

43:49 - 47:18

Przemysław Wołowski

jakbym któreś pytanie pominął, to proszę przypomnieć. Co do uregulowania pełnej przepisów dotyczącej kurateli w kodeksie cywilnym, był taki pomysł na pewnym etapie prac legislacyjnych. Nawet był przygotowany projekt, gdzie cała instytucja, kuratory wspierające I reprezentujące jej była opracowana w części ogólnej kodeksu cywilnego. Następnie na dalszym etapie prac legislacyjnych, projekt trafił do Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego I tam ze względów systemowych ta regulacja została usunięta z części ogólnej kodeksu cywilnego. Zostało tylko zakotwiczenie instrumentu wspieranego podejmowania decyzji tych dwóch w w części ogólnej kodeksu cywilnego.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego stała na stanowisku, że systemowo naturalnym miejscem dla kurateli jest kodeks rodzinny I opiekuńczy, jednakże tutaj z uwagi na podłoże aksjologiczne, czyli odejście od opieki na rzecz wspierania, też chyba nie byłoby dobrym miejscem, żeby te kuratele się znalazły w kodeksie rodzinnym I opiekuńczym. Stąd też takie rozwiązanie legislacyjne, że mamy odrębną ustawę w tym zakresie, tak. Ja wiem, że to na, dopóki się oswoimy z tymi przepisami, jeżeli one wejdą w życie I zaczną funkcjonować, na początku może sprawiać problemy, tak, ale myślę, że takie rozwiązania legislacyjne są stosowane I dosyć powszechnie, tak. Więc to chyba tutaj też musimy wziąć pod uwagę stanowisko Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, tak, w tym zakresie. 2.

Pytanie dotyczyło czasu, tak, okresu na jaki ma być ustanowiony kurator reprezentacyjny. Drodzy państwo, tutaj też w w długim procesie legislacyjnym były też szerokie na zespole międzyresortowym, bo zanim projekt wstąpił na tryb legislacyjny do konsultacji, to był powołany zespół międzyresortowy, gdzie pracowaliśmy nad tymi rozwiązaniami. Tutaj musimy zwrócić uwagę, że mamy no jednak zobowiązania międzynarodowe, tak, gdzie musi ta kuratela podlegać kontroli sądowej. Strona społeczna z tego, co pamiętam, proponowała jeszcze krótszy okres, chyba dwuletni, tak. W drodze kompromisów to zostało wypracowane na 5 lat, a też tutaj wsłuchując się w postulaty, o których Pan mówił, że mogą być jakieś skrajne przypadki, gdzie no siłą rzeczy, tak, wiadomo będzie, że ta ten, to wspieranie będzie potrzebne na dłuższy okres.

Tak, żeby też spełnić te wymagania międzynarodowe, zobowiązania wprowadziliśmy, że w uzasadnionych przypadkach ta kuratora może być ustanowiona na okres dziesięciu lat. Tak, to, to tak to wygląda. Artykuł 12. Konwencji, tam chyba, Tam jest, że musi podlegać... Na najkrótszy czas I musi podlegać kontroli z tego co pamiętam.

47:18 - 47:23

Speaker 25

Jeżeli coś, to bym poprosił o wsparcie specjalistów od prawa międzynarodowego.

47:23 - 47:26

Speaker 24

Bardzo dziękuję. Pani poseł Królak.

47:26 - 48:20

Katarzyna Królak

Ja bym chciała się jeszcze donieść, odnieść, nie donieść, odnieść do kwestii związanej ze zmianą z jeśli chodzi o rozpatrywanie spraw w sądach okręgowych I przeniesienie ich do rejonów. To jest faktycznie znaczne uproszczenie. Przy założeniu, że mamy 47 sądów okręgowych I aż 319 sądów rejonowych. Ludziom będzie po prostu do rejonu bliżej. A teraz w odniesieniu do wiedzy, doświadczenia, sędziowie to mają raczej wiedzę w obszarze prawa.

Po to wspierają się opinią biegłych I to bez względu na to, to jest sąd okręgowy czy rejonowy, by móc wydać w oparciu o opinię biegłego decyzję, decyzję. Tak że tutaj ja bym chciała, to tylko po to mówię, żeby jakby uspokoić ewentualne obawy. Będzie szybciej, bliżej do sądu, ale na pewno w oparciu o opinie specjalistów w danym obszarze.

48:21 - 48:24

Speaker 1

Dziękuję. Pani poseł Agnieszka Ścigaj.

48:27 - 49:03

Agnieszka Ścigaj

Dziękuję Pani przewodnicząca, ja jeszcze tak w sprawach trochę technicznych I formalnych, ponieważ zgłaszały się do mnie osoby, które nie otrzymały dzisiaj możliwości uczestniczenia w komisji. I po 1. Takie moje jest pytanie, czy był do tego jakiś klucz, czy bo, czy, czy jakieś osoby nie, nie otrzymały ani możliwości połączenia się, te które się zgłaszały albo ktoś się decydował. I na przyszłość wniosek, ponieważ projekt budzi duże zainteresowanie różnych środowisk, również takich, które tutaj nie mogą dotrzeć, aby uwzględniać prośby osób, które zgłaszają się do udziału w tej komisji.

49:03 - 49:21

Speaker 1

Tak, są z nami dzisiaj osoby online, które biorą udział posiedzeniu, a co do samych zgłoszeń to standardowo należy je zgłaszać na adres mailowy Komisji Polityki Społecznej I Rodziny. Do mnie one nie spływają, nie jestem przewodniczącą tej podkomisji. Pan Dariusz może dopowiedz sekretariatu komisji.

49:21 - 49:36

Speaker 6

Wszystkie osoby, które do nas się zgłosiły drogą mailową, otrzymały albo według życzenia link do posiedzenia w formule zdalnej, albo też została wystawiona im przepustka do udziału stacjonarnego. Z naszej strony nie było ani jednej odmowy.

49:36 - 49:42

Speaker 1

Pani poseł bardzo proszę o sprawdzenie, gdzie poszło zgłoszenie, bo być może nie trafiło w to miejsce.

49:42 - 49:59

Speaker 6

Natomiast dodam, że faktycznie mieliśmy przypadek, przynajmniej dzisiaj 1, że zgłoszenie nie dotarło za pierwszym razem drogą mailową I dopiero po interwencji telefonicznej danej osoby, że nie miała potwierdzenia z naszej strony, mail za kolejnym razem do nas dotarł. Przy czym

49:59 - 50:01

Speaker 26

to

50:00 - 50:07

Speaker 6

Nie wynikało z jakby z przesłanek po naszej stronie, tylko po prostu jakichś problemów technicznych, tak.

50:08 - 50:17

Agnieszka Ścigaj

Dziękuję. Ja po prostu czułam się zobowiązana zadać to pytanie, skoro ludzie tutaj pytają, więc myślę, że też nas oglądają I ta odpowiedź została udzielona. Dziękuję.

50:17 - 50:22

Speaker 3

Bardzo dziękuję. Kolejna osoba online, pani Karolina Kalinowska.

50:27 - 50:28

Dzień dobry państwu.

50:29 - 50:53

Speaker 1

Czy jest z nami pani Karolina Kalinowska? Chyba słychać bardzo, bardzo cicho. Nie, nie słyszymy pani. Czy jest pani w stanie jakoś zgłosić swój mikrofon? To ja proponuję, żeby tutaj pani, która się wcześniej zgłaszała, zabrała głos, a wrócimy do pani Karoliny za chwilę.

50:53 - 53:03

Grażyna Rzęska

Nazywam się Grażyna Rzęska, przyjechałam z Bydgoszczy. Reprezentuję znaczną grupę opiekunów prawnych. Jestem opiekunem prawnym trzydziestotrzyletniej niepełnosprawnej z czterokończynowym porażeniem mózgowym, która z oceny funkcjonalności dostała maksymalnie 100 punktów, czyli jest na etapie dziecka dwu, trzyletniego. To jest taka z autyzmem trochę mamy tam wspólnego. Jestem opiekunem prawnym od piętnastu lat.

Byłam drugiego września na spotkaniu w Sejmie I powiem państwu, że wyjechałam chora po prostu, bo uważam, uważam, znaczy po powrocie do domu, żeby nie było, utworzyłam, utworzyłam grupę na Facebooku opiekunów prawnych, być opiekunem prawnym osoby niepełnosprawnej. Utworzyłam I są rodzice z całej Polski, bo prawda jest taka, mam tu, miałam zacząć od tego, że nieobecni nie mają racji. Nieobecni dlatego, bo my nie mamy jak tu przyjechać. I teoretycznie dzisiaj, jeżeli oddamy mojej córce prawa obywatelskie, to ja tutaj przyjadę, a ona tam umrze, że tak powiem niezaopatrzona, jeżeli ja, ja nie poszukam, bo ona, bo ona sobie sama nie zorganizuje żadnej pomocy. I teraz tak, przyjechałam u pan tutaj właśnie też mówił o prostym rozwiązaniu, o tańszym dla państwa.

Mam tutaj do państwa, bo wiem już, że pani jest od pań pani Rzecznik Praw Obywatelskich I do ministerstwa też mam, mamy jedną poprawkę, taką poprawkę, że po prostu bardzo chcemy, żeby nareszcie ktoś zaczął, zaczął uznawać osoby niepełnosprawne od urodzenia, które mają uszkodzenie centralnego układu nerwowego. Moja córka od trzydziestu trzech lat, nic się nie zmienia. Ja mam tutaj zawarte wszystkie jej dokumenty. Ja korzystam z opiekunem prawnym, ma jest RODO, więc to jest tu chodzi wszystko o moją córkę, bo zaznaczałam. Nic się nie zmieni, stan zdrowia się nie poprawi I ta 1 poprawka dotyczy tego, że będzie wilk syty I owca cała, jeżeli państwo rozpatrzycie poważnie naszą propozycję.

53:03 - 53:31

Speaker 30

Nasza propozycja jest taka, żeby piątym przypadkiem był kurator nadzwyczajny dla nas, dzisiejszych opiekunów prawnych. Tak byśmy to widzieli. Ponieważ, znaczy tak, oddajemy prawa obywatelskie, oddajemy dowód I ja bym musiał oddać mojej córce dowód I zaczną się problemy, tak jak mówiłam poprzednio we wrześniu, na wnuczka, bo ja ten dowód włożę, no przepraszam, do, do Buska, tak? I kto będzie chciał, pójdzie po kredyt z nią. Tak nie może być.

53:31 - 55:17

Grażyna Rzęska

Tutaj pani też mówiła o małżeństwie, o urodzeniu dziecka. W przypadku naszych podopiecznych to jest niemożliwe. Czyli już to jest też nie. Tak samo są od urodzenia niepełnosprawni z uszkodzeniem mózgu, podkreślam. To jest zupełnie inna kwestia jak jest osoba, która uczy się, kształci się, pracuje I w wieku starszym dotyka ją jakaś choroba.

I ona ma majątek, ma dzieci, ma tak dalej I tak dalej. I ona potrzebuje tego wsparcia. Tu pan z ministerstwa mówił, wsparcie, mamy pomóc, osoby, które potrzebują wsparcia. Nasze ze wsparcie dla nich to jest nic. One muszą mieć kogoś, kto za nich coś zrobi.

Tu o to chodzi. I ja bym bardzo chciała, żebyśmy, żebyśmy w końcu pomyśleli poważnie o tej najsłabszej grupie społecznej, bo tak się, tak się ją definiuje w konstytucji. I to jest ta najstarsza. Oni są bezradni całkowicie. I teraz, jeżeli państwo, państwo jako państwo, chce wyjść nam naprzeciw I iść, mamy iść na przykład co 5 lat I tak dalej.

Ja mam za chwilę 60 lat I jak ja pójdę za kolejne 5 lat, sąd mnie spyta czy pani się na coś leczy. Ja już od 2000 dziewiątego jestem w reumatologii, bo tu boli, tu boli moja córka, jest czterokończynowe, więc ja ją ciągle dźwigam. I I tu jest ten problem I ja będę ciągle żyła pod strachem, że jak sąd spyta czy ja się leczę, powiem, że jestem niewydolna opiekuńczo I może już mi nie dać na kolejne 5 lat. I jeszcze tutaj też ja mówiłam ostatnio na spotkaniu do pana ministra, co pokiwał głową, widziałam. Chodzi o to, że to czego nam brakuje dzisiaj, to nam brakuje tego, żeby

55:17 - 55:22

Speaker 1

Przeproszę panią, ale tutaj była prośba ze strony resortu, żeby postarać się po jednym pytaniu.

55:22 - 55:24

Zgłosić konkret. Ja tylko dam panu

55:24 - 55:27

Speaker 1

Okej, bo widzę, że jest dużo uwag, więc jakby pani mogła tak

55:27 - 55:29

Speaker 28

powiedzieć Nie no, to właściwie jest 1, że

55:30 - 55:31

Dacie radę odnieść się

55:31 - 58:47

Grażyna Rzęska

do Nasi niepełnosprawni. Nie no, ja bardziej zostawię to panu I bym chciała, żeby po prostu się nad tym pochylić, całkiem poważnie, bo no innej jakby możliwości nie mamy. My chcemy, my naprawdę mamy tyle problemów, no wiadomo I zdrowotnych I z rehabilitacją, z uzyskaniem pieniędzy I nam nie jest to potrzebne. A tu pani mówiła, przerwała I ja mówiłam o zaświadczeniu takim, które by dzisiaj mi umożliwiło złożenie w aktach upoważnienia, że gdybym ja padła, że tak powiem, ja tak miałam jak pandemia się zaczęła, ale nie wiedziałam jak to ugryźć. Chciałam napisać pismo do akt sądu, że ja jako opiekun prawny jedyny dzisiaj, chcę tam, żeby nie szukali, nie przekazywali, nie wozili mi tej niepełnosprawnej tu I tam, tylko po prostu zadzwonią do siostry, siostra przyjeżdża, wie, że jest zabezpieczony.

My mówimy o bezpieczeństwie, o spokoju dla nich I dla nas. Każda osoba, osoba obca, moja córka tak jak mówiłam ma 100 punktów, ona nie powie dzień dobry, ona nie powie jak się nazywa, jakby gdzieś z wózkiem została to nie powie gdzie mieszka, więc nie mówmy o wsparciu, nie mówmy o o doradzeniu, o pomocy, bo no, no to się nie zastosuje w tych przypadkach. Dlatego no fajnie by było, najlepiej by było, tak w moim odczuciu I tych tych innych opiekunów. I z Limanowej, I z Łodzi, I z Poznania mam ileś tam osób na tej grupie. Wymieniamy, piszemy I dzisiaj przyjechałam I oni mnie popierają.

Dlatego ja bym bardzo chciała, żeby no no to jest taka krucha, tak, jakby społeczna grupa I po prostu no trzeba też o nich pamiętać, bo tutaj wszędzie, ja sobie nawet pozaznaczałam je nawet dobrowolna pisemna umowa, towarzyszy ci w banku, pomaga zrozumieć. Asystent jednostek nie może podejmować dla ciebie decyzji na wniosek osoby potrzebującej, moja nie złoży, pomaga ktoś, nie pomoże, bo musi za nią zdecydować. Nie ma prawa składać oświadczenia w sumie, to jest, to co mówiłam, stosowanie tylko wtedy, gdy stan zdrowia nie pozwoli, bo sama sobie wybierzesz reprezentanta. Ona nie zrobi nic z tych rzeczy. Ona jest dzieckiem dwu, trzyletnim.

Proszę państwa, każdy z nas ma, jeśli nie swoje dzieci, to w rodzinie. Dwu, trzylatka I proszę z nim usiąść I I cokolwiek, do czegokolwiek go przekonać, żeby coś wybrał, żeby zdecydował. Nie da się. Są tacy, którzy leżą z porażeniem mózgowym. Są tacy, którzy nie potrafią się podpisać I nie mówią.

No to jak się porozumieć? Uważamy I to tak w grupie sobie piszemy, powiem to, bo jak już tak daleko mówię, to powiem. Mówimy, że państwo chce po prostu naciągnąć. Naciągnąć na to, żeby ta osoba, która ma przychodzić, ma być płacone z renty osoby niepełnosprawnej. Biegły co ileś lat, 1 bądź dwoje, dzisiaj 1500 złotych chyba, tak, Za opinię biegłego się płaci.

I to wszystko będzie obciążeniem dla tej osoby na rencie socjalnej. To tak, tak nie może być. No my po prostu trudno cokolwiek zmieniać jak, jak nas tu nie ma w tej ustawie. I trzeba się zabrać, ja myślę poważnie I to by było najlepiej, gdyby była możliwość po prostu zrobienia tego piątego przypadku. Niech to będzie nazwane jak to...

I tyle na dzisiaj. Dziękuję bardzo.

58:47 - 58:53

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Czy resort choć częściowo chce się odnieść czy na piśmie po dokumenty, które pani znaczy to

58:53 - 01:00:37

Przemysław Wołowski

odniosę się, że w mojej ocenie projekt przewiduje tutaj kuratele w pełnym zakresie, tak, dla takiej osoby tą reprezentującą, Czyli do wszystkich spraw I rodzic jak najbardziej może być tym kuratorem reprezentującym I szczerze powiedziawszy ciężko mi sobie wyobrazić, że żeby sąd mógł ustanowić w takim stanie faktycznym inną osobę na kuratora reprezentującego, tak. Też w tym przypadku w mojej ocenie tu będzie zachodziła ta, będzie spełniona ta przesłanka do ustanowienia tego kuratora na 10 lat, tak? A nie na 5 lat. Być może tutaj można się zastanowić nad wydłużeniem tego terminu, ale tutaj też jest cienka linia dlatego, że jesteśmy związani konwencją, tak? Tutaj jeszcze na marginesie państwu powiem, że cały czas w pracach legislacyjnych nad tym projektem mieliśmy ścieranie się dwóch podłoży aksologicznych.

Z jednej tą wynikającą ze spraw człowieka, z konwencji międzynarodowej,

A drugą wynikającą z klasycznej cywilistyki, tak, czyli pewność, bezpieczeństwo obrotu prawnego. I ten projekt jest w pewnym sensie kompromisem ważącym te 2, te 2 wartości, tak. My musieliśmy to jakoś, mówiąc kolokwialnie, pogodzić wodę z ogniem, żeby też system prawny był stabilny, nie żeby go nie, żeby nie go nie rozchwiać, tak. Więc chętnie przyjmijmy państwa stanowisko, zapoznamy się z nim I zobaczymy co jesteśmy w stanie tutaj

01:00:37 - 01:00:41

Grażyna Rzęska

Bo chyba nam wszystkim chodzi, żeby ochronić tą osobę niepełnosprawną, tak?

01:00:41 - 01:00:42

Znaczy chodzi o

01:00:43 - 01:00:50

Grażyna Rzęska

na pewno, opiekunom. Bo to jest nasz cel w życiu I my się martwimy co będzie jutro, jak nas zabraknie. I to jest no trudno nam

01:00:50 - 01:01:47

Przemysław Wołowski

Tak, ja myślę, że każdy na tej sali rozumie to I każdy się z taką tezą zgadza. Natomiast też musimy wiedzieć, że jednak obecny system prawny osoby, które są nieubezwłasnowolnione upodmiotawia, tak. Na studiach prawniczych studenci są uczeni na drugim roku prawa cywilnego, znaczy w części ogólnej, że ubezwłasne uwolnienie to tak de facto śmierć cywilna dla tej osoby, tak. Ona już przestaje funkcjonować jak podmiot prawa, natomiast ten projekt ma na celu to przywrócić, ale też bierze pod uwagę takie stanowisko jak państwo tutaj reprezentujecie. I tak naprawdę tutaj ten projekt był 2 lata, 2 lata się mniej więcej toczyły prace czy nawet dłużej.

Był na wszystkie sposoby przedyskutowany na różnych szczeblach

01:01:46 - 01:01:49

Speaker 31

zmyślnymi To kwestia teoretyków bardziej.

01:01:49 - 01:02:08

Speaker 1

Nie. Bardzo dziękuję za ten głos. Ja myślę, że nikt na tej sali nie ma że jest to bardzo ważna kwestia I w mojej opinii uregulowana w tej ustawie. Natomiast do odniesienia poproszę panią reprezentującą Rzecznika Praw Obywatelskich.

01:02:08 - 01:02:35

Speaker 7

To tak, żeby konkretnie odpowiedzieć na pani pytanie I nie przedłużać. W nowo projektowanym artykule szesnastym paragraf 4 kodeksu cywilnego jest wskazane, że ze względu na szczególne okoliczności sąd może ustanowić więcej niż jednego kuratora, więc w takich przypadkach jak u pani będzie to możliwość, że będą to co 2 osoby, jeżeli 1 osoba będzie miała pewne trudności zdrowotne, to wtedy ta 2. Będzie mogła w tym samym zakresie działać. Także ta kwestia jest zabezpieczona. Dziękuję.

01:02:36 - 01:02:38

Speaker 1

Dziękuję jeszcze ad vocem pani Monika Lewandowska.

01:02:40 - 01:05:01

Monika Lewandowska

Dzień dobry państwu, Monika Lewandowska. Ja dzisiaj jestem, jestem mamą osoby, jak pani Żeńska mówiła, o cudzeczce kończynowym porażeniem mózgowym, niepełnosprawnością znaczną, to jestem mamą też takie osoby. Rozumiem też pani obawy, ale mam zgoła inne odmienne zdanie. Całe moje życie, moje I mojej całej rodziny walczymy o to, żeby córka nie była ubezwłasnowolniona I póki ja żyję nigdy nie będzie, chyba że komuś innemu wpadnie taki pomysł do głowy, a sąd się przychyli. Mam nadzieję, że nigdy tak się nie stanie.

Ja tutaj widzę tak, znaczy nie tylko w tej całej dyskusji nie możemy tylko mówić o tych osobach, które wspieramy sami. Dlatego, że Państwo zapominacie, że na tej sali nie ma osób, które prezentują mieszkańców Domów Pomocy Społecznej. To są osoby, które są na przykład opiekunami, ich opiekunami prawnymi są dyrektorzy czy pracownicy pomocy społecznej, którzy często nawet nie widzieli tych osób, bo są to osoby, które żyją na innym końcu Polski I ten opiekun prawny został przydzielony I te 10 lat czy 5 lat dla nich to jest śmierć cywilna w dalszym ciągu, kontynuacja tej śmierci cywilnej. Więc ja tutaj mam głęboką z kolei inną prośbę do do ministerstwa, żeby jednak no nie maksymalizować tej tej długości, bo tutaj nie chodzi o wygodę, proszę państwa. Tu chodzi o to, żeby stwierdzić, kiedy dana osoba wspierająca jest jeszcze w stanie wspierać I reprezentować prawa tej osoby.

Także to jest 1 punkt dla mnie absolutnie. 10 lat to jest dla mnie jakiś wyjątek, jakiś coś, co spowoduje, że te wszystkie osoby przez 10 lat dzięki państwu będą zapomniane gdzieś tam, więc proszę to brać na pod uwagę. Jeżeli ja mogę pani przewodnicząca jeszcze już jak jestem do głosu, żeby 2. Raz nie tutaj nie przemawiać, to chciałabym powiedzieć, że ja rozumiem o obawy rodziców, bo jest to nowy instrument I ludzie się po prostu boją. Dlatego ja mam pytanie też do ministerstwa, czy jednak taka naprawdę od półtora roku oczekiwana kampania, czy prosty język tłumaczenia na czym polega, to jest zastępstwo, a nie zniesienie czegoś bez żadnych innych instrumentów.

01:05:01 - 01:06:14

Speaker 34

My bardzo prosimy o takim prostym językiem. Ja poproszę o zaprotokołowanie pani przewodnicząca tej prośby, bo ja cały czas słyszę to samo na każdym spotkaniu, takie niezrozumienie tego projektu I szkoda mi po prostu tych osób, które się męczą z tym, że nie rozumieją tego I, I boją się słusznie o swoje, o swoje dzieci. Absolutnie nie powiedziałabym, że osoba, która jest z głęboką niepełnosprawnością to jest osoba, która nic nie wie I niczego nie potrzebuje. No głęboko jestem sfrustrowana, jak słyszę takie informacje, bo no to tylko u wszystkich tutaj na sali wskazuje, że te osoby nie mają żadnego potencjału albo też, że w ogóle ta śmierć cywilna w zasadzie im się należy za życia, więc ja się tutaj pod tym absolutnie nie podpisuję. Chciałam państwu powiedzieć, że no też uszkodzenie mózgu, uszkodzenie mózgu są różne, zresztą nieważne czy ktoś ma uszkodzenie mózgu czy nie, to jest dalej człowiek, dalej żyje I konwencja nie powstała tak a muzo I absolutnie tutaj widzę wszelkie możliwe wsparcie w podejmowaniu decyzji albo nawet zastępowanie całkowite, ale zgodnie z poszanowaniem praw tej osoby.

01:06:14 - 01:07:26

Speaker 32

I tutaj to, co przed chwilą pani pani doktor z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich powiedziała, bardzo dobrym pomysłem jest od razu zgłaszanie kilku kuratorów, tak. Ja mam 2 zdrowe córki sprawne I jestem też sama. Wiemy, proszę państwa, że nie będziemy żyć wiecznie. Ja nie wiem skąd założenia u opiekunów, że będą żyć wiecznie I tylko oni są w stanie. No wystarczy samemu mieć wypadek I już człowiek wypada z obiegu jako opiekun.

W związku z tym fajnie by było, gdyby sąd w jakiś sposób przy badaniu sprawy uwzględniał też kuratie, ale tak jak pani powiedziała, pani Mecenas, więcej niż jednej osoby, bo to sprawi, że osoba nie zostanie bez, bez wsparcia I reprezentacji. Jeżeli chodzi jeszcze o te, te osoby w DPŚ-ie. Proszę państwa, naprawdę proszę nie rozmawiać tylko na temat osób, które mają kochające, wspierające osoby koło siebie. Jest mnóstwo osób, które tego nie mają I żyją gdzieś I nikt się o nie nie upomina I nie będzie dalej, jeżeli nie będzie tego reprezentacji ich praw. Bardzo dziękuję za możliwość wypowiedzi.

01:07:26 - 01:07:59

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Ja dopowiem tylko, że ja już zwróciłam się do pana ministra z prośbą o, jeśli to możliwe, o przygotowanie takiej językiem prostym informacji na temat kluczowych kwestii dotyczących tego projektu, bo zrozumienie go jest kluczowe do dalszego procedowania. Nie wyobrażam sobie, żebyśmy dalej procedowali go, jeśli ktoś nie będzie go rozumiał. Ważne jest, żeby każdy, kogo on dotyczy mógł zrozumieć tak naprawdę, jakie on ma założenia I co za sobą niesie. Oczywiście dzisiaj będzie to w protokole, a za...

Tak?

01:07:59 - 01:08:22

Monika Lewandowska

Ja tylko jeszcze chciałam powiedzieć, że no uprzejmie proszę o to, aby naprawdę wziąć sobie to do serca, bo myśmy na konsultacjach społecznych, które były prawie 2 lata temu, dokładnie to samo zgłaszali. Mało tego, no zgłaszaliśmy po prostu ludzi, którzy publikowano by to zrobili I to się nie zadziało, więc zobaczcie Państwo, ile niezrozumienia jest przez te 2 lata w związku z tym.

01:08:22 - 01:08:36

Speaker 1

Zwrócimy się z taką prośbą, bo faktycznie na poprzednim posiedzeniu też słyszeliśmy wiele uwag, które wynikały po prostu z no niepełnego zrozumienia zapisów tego projektu. Oddaję głos resortowi.

01:08:37 - 01:08:59

Przemysław Wołowski

Tak, tylko chciałem tutaj w gwoli sprostowania. Ta informacja jest zamieszczona prostym językiem na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Co więcej, jeszcze dzisiaj się kontaktowałem z biurem komunikacji. Biuro komunikacji pracuje nad kampanią informacyjną w tym zakresie, w szerszym zakresie. Tak że dziękuję bardzo.

01:09:00 - 01:09:08

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Może wrócimy do pani Karoliny Kalinowskiej online, czy uda się pani zabrać teraz głos?

01:09:08 - 01:09:10

Czy teraz mnie słychać?

01:09:10 - 01:09:39

Speaker 1

Pani Karolino, nie słyszymy, że pani coś mówi, ale zbyt słabo, żeby zrozumieć. Pani Karolino, spróbujemy kolejną osobę online, żebyśmy wiedzieli czy problem jest u wszystkich czy tylko u pani.

Pani Magdalena Widawska. Witam wtedy, no też cicho, to jest coś, musimy mieć jakiś problem techniczny. Poprosimy, żeby ktoś się tym zajął, a my przejdziemy do osób, które są na sali. Pan Bartosz Tarnowski.

01:09:42 - 01:09:59

Speaker 35

Pani przewodnicząca, szanowni państwo, ja może zacząłbym od kwestii, która już była poruszana w dniu dzisiejszym, czyli od kwestii czasowości tych tych orzeczeń. Chciałbym jak najbardziej poprzeć kwestie czasowości I I terminu pięciu lat

01:10:00 - 01:14:10

Speaker 35

Niektórych określonych w wypadkach dziesięciu lat, jeśli chodzi o o instrumenty wspieranego podejmowania decyzji, wskazywanie kuratora na ten czas, w szczególności kuratora reprezentującego Rozwiązania, które odbierają rozmaite możliwości I prawa, bo nie ma co się oszukiwać, że kuratela reprezentująca ostatecznie ze względu na to, że pod każdą decyzją musi być podpis kuratora reprezentującego, Pod każdą decyzją prawną, którą dana osoba miałaby podjąć. No tak naprawdę, jeśli nie ma możliwości podjąć jej sama bez tego kuratora reprezentującego, no to tej osobie te możliwości odbiera. Muszą zostać potraktowane jako tymczasowe, a więc sprawdzane I weryfikowane. Choć istnieją osoby, które no nie przekażą swojej woli bez wsparcia, nie możemy zakładać, że ta sama osoba, która będzie w... Która przekazuje tę wolę w imieniu osoby wspieranej, będzie w stanie przekazać tę wolę zawsze I że nie zacznie w pewnym momencie wykorzystywać swojego stosunku władzy, ponieważ w pewnym sensie stosunek kuratora do osoby wspieranej jest rodzajem stosunku władzy, choćbyśmy próbowali tę rzeczywistość inaczej malować.

Dlatego tak istotne jest, że nowy system zawiera tę czasową weryfikację I bardzo chciałbym w tym momencie poprzeć to, że taki, taki instrument w nowej ustawie o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji jest zawarty. Bo choć na chłopski rozum taka, taka decyzja czasowa może wydawać się zbędna wobec osób, które są niepełnosprawne w sposób trwały, to istotne jest czasowe sprawdzenie, jak instytucja, jak instytucja wspiera... Jak instytucja kuratora realnie dba o dobrostan osoby z niepełnosprawnością. Chciałbym tutaj jeszcze dodać jedną rzecz odnośnie, odnośnie pierwszeństwa osób bliskich. Wydaje się, że rodziny choć są ważne, nie są idealne.

Każdy, kto pracował z osobami z niepełnosprawnościami po wielokroć słyszał o sytuacjach konfliktowych. Zresztą nie trzeba do tego pracować z osobami z niepełnosprawnościami. Wystarczy mieć samemu rodzinę I wiedzieć, że są w niej konflikty. W związku z tym oparcie architektury systemu wyłącznie na rodzinach, jak to ma miejsce poniekąd w tej chwili, kiedy mamy ubezwłasnowolnienie I opiekunów prawnych, może być bardzo często udręką I krzyżem dla rodziny I dla osób z niepełnosprawnościami. I musimy zadbać o to, żeby ważniejsza była wola I dbałość o dobrostan osób z niepełnosprawnościami I ich rodzin.

I żeby mimo wszystko ta wola również uwzględniała się w tym, w tych priorytetach, a nie żeby była, żeby ten priorytet dla rodziny został zapisany prawnie. Ty... Jednocześnie chciałbym przestrzec przed jedną rzeczą kategoryzowanie w sposób taki jak to miało na miej, miało miejsce już w tej sali, że mamy, że mając do czynienia z osobą z niepełnosprawnością, z osobą z chorobą centralnego układu nerwowego I w związku z tym, w związku z tym osobą, która która ma, która ma niepełnosprawność taką, że nie jest w stanie podejmować samą za siebie decyzji, no jest dosyć błędne. To znaczy, szanowni państwo, sam jestem osobą z chorobą centralnego układu nerwowego z niepełnosprawnością wieloraką I sprzężoną. Bez niepełnosprawności intelektualnej co prawda, ale no jakby pamiętajmy o tym, że jeśli używamy bardzo zgrubnych kategorii do opisu sytuacji, to te zgrubnych, w tych zgrubnych kategoriach umyka nam koniec końców człowiek I jego konkretna sytuacja.

Być może konkretna sytuacja osoby, która została wskazana wcześniej jest taka, że rzeczywiście to wsparcie będzie potrzebne jej całe życie I będzie potrzebne bardzo, bardzo intensywne, żeby była w stanie funkcjonować. I tak samo innych osób wymienionych wcześniej. Ale posługiwanie się do tej kategorii opisem osoba z niepełnosprawnością wieloraką, sprzężoną, centralnego układu nerwowego prowadzi nas na manowce, bo takich osób jest multum, które funkcjonują I są w stanie funkcjonować nawet bez wsparcia kuratorów, asystentów czy rodziny. Dziękuję bardzo.

01:14:11 - 01:14:19

Speaker 1

Bardzo dziękuję I proponuję, żebyśmy podjęli kolejną próbę oddania głosu osobom online. Jeszcze raz pani Karolina Kalinowska.

01:14:19 - 01:14:21

Czy w tej chwili mnie słychać?

01:14:21 - 01:14:22

Świetnie, słyszymy, bardzo proszę.

01:14:24 - 01:15:02

Speaker 37

Proszę państwa, a ja mam takie pytanie. Rozumiem kwestię kuratora reprezentującego nawet, który będzie reprezentował osobę niepełnosprawną, jej potrzeby na zewnątrz. Ja, a ja zapytam co w tym momencie sprawnym opiekunem. Bo załatwienie spraw urzędowych to jest 1 kwestia, a opieka I odpowiadanie za dobrostan osoby niepełnosprawnej to kwestia 2.. W tej chwili opiekun prawny łączy obydwie te role.

01:15:02 - 01:17:10

Speaker 36

Jest, reprezentuje osobę na zewnątrz, ale również zapewnia jej byt, zapewnia jej bezpieczeństwo I zapewnia jej odpowiednie warunki do życia. I tu jest bardzo, I tu jest bardzo ważne, żebyśmy gdzieś nie zgubili, bo naprawdę akurat jestem sama rodzicem osoby akurat z umiarkowaną niepełnosprawnością intelektualną. I tutaj w opozycji do pan pana Tarnowskiego powiem, że no niestety mój syn nigdy zdolny do samodzielnej egzystencji nie będzie. Znam go 25 lat, również znam dzieci, które I dorosłych I dzieci, które funkcjonują na tym poziomie I no niestety mimo moich najszczerszych chęci I masy rehabilitacji, ta samodzielność nie będzie możliwa. I ja obawiam się również sytuacji, kiedy po mojej śmierci będzie taki moment, kiedy...

W tej chwili jest zasada taka, że jeśli osoba jest ubezwłasnowolniona, miejski ośrodek pomocy społecznej, CUS czy jakakolwiek instytucja ma obowiązek takiej osobie znaleźć na przykład dom pomocy społecznej. No bo ja nie wyobrażam sobie, że nagle miejsce w mieszkaniach wspomaganych znajdzie się na pstryknięcie palcami, a mój syn niestety nie jest osobą wymagającą dwudziestoczterogodzinnej opieki, jak większość osób ubezwłasnowolnionych, bo nie padło również to, jak funkcjonują w tej chwili. Ja nie mówię o alkoholikach, nie mówię o hazerdzistach, ale mówię o osobach z niepełnosprawnością intelektualną od dzieciństwa, które nie są w stanie wielokrotnie prowadzić samodzielnie życia domowego, tak. I interesuje mnie również ta kwestia, bo mówimy o leczeniu, co jest bardzo ważne, mówimy o innych rzeczach, ale nie mówimy o tym, kto taką osobą będzie się opiekował w jej domu I kto będzie odpowiedzialny za to, żeby takiej osobie nie stała się krzywda. I jeszcze chciałam sprostować tutaj jako opiekun prawny to co padło.

01:17:10 - 01:17:55

Speaker 38

Osoba niepełnosprawna ubezwłasnowolniona może pracować. Jeśli taką zgodę wyrazi opiekuna może pracować. Nie może zawierać związków małżeńskich I posiadać dzieci, ale powinniśmy się zastanowić, ja może wiem, że to zabrzmi jak ableizm, czy osoba z głęboką niepełnosprawnością, niepełnosprawnością znaczną, z chorobami genetycznymi powinna posiadać dzieci, kiedy nie będzie w stanie ich samodzielnie wychować. I to jest moje, I to jest takie moje pytanie do państwa też. Ja wiem, że to może zabrzmieć strasznie, ale proszę państwa musimy wiedzieć o jednym, że osoba, która ma jakieś wady genetyczne w zetknięciu najczęściej z drugą osobą z tymi wadami genetycznymi, tu może powstać takie genetyczne combo.

01:17:56 - 01:18:19

Speaker 36

I teraz jest pytanie, kto tym bardzo niepełnosprawnym dzieckiem się zajmie, bo na pewno nie nie będzie się w stanie zajmować, zająć osoba, która sama tej tej pomocy I tej wyręki czeka czeka. Ja nie chciałabym, żebym się znalazła w takiej sytuacji kiedyś, że jeszcze oprócz mojego niepełnosprawnego syna wychowuje jego jego dzieci. To tyle jako jako rodzic osoby niepełnosprawnej.

01:18:22 - 01:18:25

Speaker 1

Bardzo dziękuję I proszę resort o odniesienie się.

01:18:26 - 01:19:13

Przemysław Wołowski

Dziękuję bardzo. Co do pierwszej części wypowiedzi to w mojej ocenie ta ustawa reguluje tę kwestię. W tej sytuacji będzie ustanowiony kurator reprezentujący w pełnym zakresie, tak. Jeżeli chodzi o kwestie te faktyczne, opieki I tak dalej, to proszę zwrócić uwagę, że sąd ustanawiając kuratora reprezentującego, kuratora reprezentującego, reprezentującego też może ustanowić jako kuratora wspierającego, tak. Jeżeli w...

Co do kwestii dzieci, to bym się chyba nie chciał wypowiadać, bo to jest poza zakresem tej ustawy I ciężko mi wy, nawet ciężko mi się wy w wyobrazić, jakby to można było legislacyjnie zabezpieczyć, żeby te osoby nie miały dzieci, tak. No to chyba, chyba nie tędy droga.

01:19:13 - 01:19:14

Bardzo dziękuję. Proszę.

01:19:18 - 01:22:16

Speaker 40

Dobry państwu, Michał Kubalski, zastępca dyrektora spraw rodzinnych I nieletnich w Ministerstwie Sprawiedliwości. Chciałbym tutaj sprostować kilka rzeczy. Co prawda myślę, że strona społeczna ma o wiele większą podstawę do wypowiedzi w tej kwestii, więc proszę o ewentualnie mnie skorygowanie, natomiast myślę, że nie można się zgodzić z tym, że większość osób obecnie ubezwłasnowolnionych jest, są osobami ze znacznym stopniem niepełnosprawności czy z pozbawionymi możliwości komunikacji, czy czy z bardzo mocno ograniczoną taką możliwością komunikacji, czy także z niepełnosprawnością intelektualną, bo wcale niekoniecznie wszystkie osoby ubezwłasnowolnione

Obecnie mają niepełnosprawność intelektualną czy psychiczną. Więc po 1. Chciałbym to sprostować, że no nie mogę się zgodzić z takim postawieniem sprawy I z grupowaniem osób ubezwłasnowolnionych właśnie jako takiej grupy osób, które absolutnie nie mogą wypowiadać się w swoich kwestiach I nie są w stanie tego zrobić. Grupa osób ubezwłasnowolnionych obecnie w Polsce obejmuje około, szacuje się stu pięćdziesięciu 1000 osób I ten między innymi projekt ma służyć temu, żeby indywidualnie podejść do potrzeb tych osób, które mogą mieć pewnego rodzaju ograniczenia, czy w możliwości wypowiadania się, czy w możliwości podejmowania nawet swoich decyzji, ale mają możliwość przedstawienia swojej woli I musimy, my jako państwo, jako społeczeństwo jesteśmy zobowiązani dać im tę możliwość w jak najszerszym możliwym zakresie, indywidualnie skrojonym do ich potrzeb. To jest 1 sprawa, więc nie można sprowadzać grupy osób ubezwłasnowolnionych, pamiętając także, że są 2 formy ubezwłasowolnienia, całkowita I częściowa.

Nie możemy sprowadzać tej grupy do osób z głęboką czy sprzężoną, sprzężonymi niepełnosprawnościami, ponieważ tak po prostu nie jest. Są osoby, które mają lekki na przykład stopień niepełnosprawności intelektualnej, a po w ogóle nie mają niepełnosprawności intelektualnej, a inne różne przyczyny spowodowały niewłaściwe ich zakwalifikowanie I orzeczenie ubezwłasnowolnienia. I to niestety się zdarza, tak że jak przedstawiciele Rzecznika Praw Obywatelskich myślę doskonale sobie także zdają sprawę I pewnie takie sprawy też do państwa wpływają. Nadal, pomimo właśnie upływu dwudziestu lat od od ponad dwudziestu lat, bo ja też pracowałem w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich od 2000 drugiego roku I już wtedy były projekty, które... Postulaty zniesienia Ubezwłasnowolnienia właśnie między innymi z powodu tego, że Ubezwłasnowolnienie było orzekane wobec osób, które jak najbardziej mogły decydować w swoich sprawach albo mogły decydować w swoich sprawach przynajmniej w niektórych sferach życia.

01:22:17 - 01:23:35

Speaker 39

2. Kwestia, którą tutaj chciałbym odnieść się do niej z uwagi między innymi na to właśnie, że jestem zastępcą dyrektora Departamentu Spraw Rodzinnych, no to podnoszenie argumentu właśnie tego, czy powinny mieć takie osoby, dzieci, no to to już jest argument na takim pograniczu eugeniki, że naprawdę wolałbym, żeby no nie poruszać się nie takim postulatem I takim, taką argumentacją się nie posługiwać także właśnie w takim miejscu, jakim jest Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast chciałbym powtórzyć też, co powiedziała zastępczyni rzeczniczki pani Anna Błaszczak, powtórzyć to, co już właśnie padło, że ubezzastowolnienie nie pozbawia możliwości płodzenia. I w związku z tym, ubezzastowolnienie to nie jest środek antykoncepcyjny. Ubez...

Orzeczenie ubezzastowolnienia nie spowoduje, że osoby z niepełnosprawnościami bardzo różnymi nie będą miały dzieci. Więc po prostu... Akurat ta argumentacja uważam, że jest absolutnie chybiona I chciałbym to sprostować. Dziękuję bardzo.

01:23:36 - 01:23:41

Speaker 3

Bardzo dziękuję. Kolejna osoba online, Magdalena Widawska.

01:23:43 - 01:23:45

Dzień dobry, czy słychać mnie?

01:23:45 - 01:23:46

Słychać, bardzo proszę.

01:23:48 - 01:27:41

Magdalena Widawska

Szanowna Pani przewodnicząca, szanowni państwo, tak jak już został wspomniany, nazywam się Magdalena Widawska I reprezentuję Stowarzyszenie Progres. Również mam dziecko z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym. Chciałabym zwrócić uwagę na praktyczne problemy związane z wdrożeniem projektu ustawy w instrumentach wspieranego podejmowania decyzji, a mianowicie pierwszym problemem to dostępność specjalistów I biegłych sądowych. Już dziś rodziny doświadczają długiego oczekiwania na opinie specjalistyczne I rozstrzygnięcia sądowe. Tymczasem projekt przewiduje okresową weryfikację ustanowionych form wsparcia, co może zwiększyć zapotrzebowanie na opinie biegłych I obciążenie sądów.

Moje pytanie brzmi, czy Ministerstwo Sprawiedliwości oszacowało ile dodatkowych specjalistów będzie potrzebnych? A także czy zabezpieczono odpowiednie środki finansowe, a także jakie będą maksymalne terminy oczekiwania. W przypadku osoby z trwałą głęboką niepełnosprawnością intelektualną ponownie przeprowadzanie rozbudowanych postępowań co kilka lat może być nieuzasadnionym obciążeniem. Postulujemy tutaj możliwość bezterminowego ustanowienia odpowiedniej formy reprezentacji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach przy zachowaniu prawa do kontroli I zmiany rozstrzygnięcia. Na następny problem, na który chciałabym także zwrócić uwagę, to potwierdzenie uprawnień osoby reprezentującej.

Tu już wcześniej też było wspomniane, ale zwracamy uwagę na wątpliwości zgłaszane przez środowiska bankowe I lekarskie. A dlaczego? Ponieważ bank musi wiedzieć, kto jest uprawniony do dysponowania środkami finansowymi. Lekarz musi wiedzieć, kto może wyrazić zgodę na określone świadczenie zdrowotne. Jeśli zakres reprezentacji będzie różny w każdej sprawie, powstanie pytanie, jak instytucje mają szybko jednoznacznie weryfikować uprawnienia kuratora.

Czy powstanie jednolity dokument potwierdzający zakres reprezentacji? Czy będzie on powszechnie uznawany przez banki, szpitale, przychodnie I urzędy? Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której rodzic przychodzi z dorosłym całkowicie niesamodzielnym dzieckiem do szpitala, a personel ma wątpliwości czy może przyjąć jego zgodę na leczenie. Podobnie nie może dopuścić do blokowania dostępu do środków finansowych potrzebnych na codzienne utrzymywanie. Warto w tym miejscu ponownie rozważyć zachowanie instytucji opiekuna prawnego dla osób wymagających całkowitej reprezentacji.

Jest to instytucja znana sondą, placówkom medycznym, bankom opartych na ugruntowanych zasadach. Następny problem to ciągłość reprezentacji. Co stanie się, jeśli dotychczasowe umocowania wygaśnie, a postanowienia o ustanowienie kolejnego kuratora będzie się przedłużało z powodu braku biegłych? Kto wtedy zabezpieczy interesy osoby wspierającej? Oczekujemy przepisów, które wyeliminują takie luki I zagwarantują nieprzerwaną ochronę.

Szanowni państwo, reforma nie może być oceniana wyłącznie na podstawie jej założeń. Musimy wiedzieć, czy sądy, lekarze, banki I rodziny będą potrafiły stosować nowe przepisy. Prawo, którego nie da się sprawnie zastosować w praktyce, nie zapewni rzeczywistej ochrony najbardziej potrzebującym. Prosimy o konkretne odpowiedzi I problemów w dalszych pracach. Dziękuję.

Jeśli mam powtórzyć pytania to nie ma problemu, mogę je powtórzyć.

01:27:42 - 01:27:45

Speaker 1

Nie widzę, że tutaj nie trzeba powtórzenia od tej

01:27:45 - 01:27:46

głosy dla resortu.

01:27:48 - 01:28:42

Przemysław Wołowski

Odpowiadając na pytanie w kwestii biegłych, to my ograniczamy liczbę biegłych w tych postępowaniach, tak. I biegły będzie powoływany tylko w wyjątkowych sytuacjach, tak. To jest artykuł 605 ze znaczkiem siedziałem projektowanym w kodeksie postępowania cywilnego. To jest cała procedura opisana, że tutaj teraz nie będę jej rozbijał na na czynniki 1., ale ta liczba biegłych będzie, jest, powiem tak, zredukowana do minimum, tak.

Tutaj też wychodziliśmy z tego założenia podmiotowości tej osoby, która potrzebuje wsparcia. I nie chcieliśmy tutaj ponad miarę angażować w kwestie biegłych. Co do kwestii legitymacji kuratora reprezentującego do reprezentowania osoby wspieranej, to tym... Okay, dobrze, dziękuję bardzo.

01:28:43 - 01:29:50

Przemysław Wołowski

Co do, dopytania dotyczącego reprezentacji I osoby wspieranej przez kuratora reprezentującego, no to dokumentem będzie prawomocne postanowienie sądu ustanawiającego kuratelę, w którym będzie określony zakres, tak. W jakim zakresie jest uprawniony do reprezentacji wspieranej. Czyli powiedzmy mamy analogiczną sytuację, nie wiem jak sobie ustanawiamy pełnomocnika, który ma w naszym imieniu dokonać czynności prawnej. Oczywiście to jest inne źródło, źródło umocowania, ale nasz pełnomocnik idzie z pełnomocnictwem I się legitymuje, tak, że w naszym imieniu może dokonać czynności prawnej, więc tutaj chyba nie będzie żadnego problemu. W kwestii co w sytuacji, jeżeli wygaśnie kuratora I jest wszczęte postępowanie o ustanowione, o ustanowienie nowej kurateli, tak, no to przewidujemy instrukcję doradcy tymczasowego, który będzie ma zapewnić właśnie ciągłość wspierania osoby, która potrzebuje wsparcia.

To tyle z mojej strony. Dziękuję bardzo.

01:29:50 - 01:29:52

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Pan Jarosław Jagura, online.

01:29:55 - 01:29:57

Speaker 41

Dzień dobry, dziękuję. Czy słychać?

01:29:58 - 01:29:59

Bardzo dobrze, tak.

01:30:00 - 01:35:46

Jarosław Jagóra

Jarosław Jagóra, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, adwokat. Proszę państwa, to o czym myślę tutaj od dłuższego czasu przysłuchując się tej dyskusji, to to, że tak naprawdę musimy myśleć o różnorodności potrzeb I różnorodności osób z niepełnosprawnościami. I to, że ta ustawa musi tak naprawdę odpowiadać wszystkim tym potrzebom. I mogą to być potrzeby większe, mniejsze. I jest to bardzo trudna, rozumiem, to jest to bardzo trudna rola stojąca przed ustawodawcą, napisanie ustawy właśnie tak, żeby wszystkie te sytuacje mogła, mogła pogodzić.

I jak rozumiem, potrzeba jest tutaj też pewnej istoty, pewnych, pewnych kompromisów. Ale no właśnie, ta różnorodność no może być właśnie zaopiekowana poprzez no właśnie wprowadzenie też różnorodnych form dostosowanych do, do potrzeb. Odnosząc się do tej dyskutowanej kwestii czasu nieokreślonego, na którym mógłby być ustanawiany kurator, to w mojej ocenie no jest to jednak no krok wstecz, a w zasadzie byłby to jakby krok trochę petryfikujący obecny system. Jeżeli byśmy to dopuścili, to jakby te nowe regulacje tak naprawdę niewiele by się różniło od tego, co dziś mamy I orzekania o ubezwłasnowolnienia na czas całkowity. Wzmacniam tutaj, chcę wzmocnić ten głos mówiący o tym, że to standardy międzynarodowe też na nas to wymagają I Konwencja o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami, ale również standardy wynikające z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, który no powiedział, że no sprzeczne z konwencją jest jakby sytuacja, w której orzeka się ubezwłasnowolnienie na czas, na czas nieokreślony.

Pomyślałem jeszcze o jednej kwestii w kontekście luki, o której tutaj też, jakby co, gdy nie ma kuratora I właśnie, jakby co zrobić, to myślę, że obecny system pod tym względem jest dużo bardziej niebezpieczny, ponieważ najpierw mamy orzeczenie o uwadze was na zwolnieniu, a później kiedyś sąd rodzinny musi ustanowić opiekuna dla takiej osoby. Ja, proszę państwa, reprezentuję osobę w postępowaniu przed sądem najwyższym. Myślę, że półtora roku temu składałem skargę kasacyjną w tej sprawie. Do tej pory osoba, która jest u zwolniona całkowicie, tego opiekuna ustanowionego nie ma. Nie ma żadnego doradcy tymczasowego, no więc trwa w tej próżni.

A ten jakby procedowany przez państwa projekt, no jednak, o tyle jest jakby bezpieczniejszy w tym kontekście, ponieważ zakłada po 1. Stosowanie środków wsparcia I od razu ustanawianie kuratora w jednym, w jednym, w jednym postępowaniu. Była też tutaj kwestia dyskutowana dotyczącego pierwszeństwa woli osoby czy też jakby pierwszeństwa wyboru kuratora z pośród osób najbliższych. No tutaj chciałbym jednak wskazać na to, że no właśnie Konwencja o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami przede wszystkim jednak zakłada poszanowanie woli I autonomii osób z niepełnosprawnościami I to jej wskazania powinny być w pierwszej kolejności brane pod, pod uwagę. I wydaje mi się, że ten obecny kształt tego projektu w tym zakresie, czyli że właśnie najpierw pierwszeństwo woli, a jeżeli sąd nie zdecyduje się na skorzystanie z tego pierwszeństwa, woli wskazania, to ktoś z grona osób najbliższych, również jestem zdania, że wskazanie grona osób najbliższych jest jakby właściwe I żadne definicje doprecyzowujące nie są tutaj potrzebne, no to jest to jednak rozwiązanie w mojej ocenie optymalne.

Zacząłem jeszcze się tutaj nad jedną kwestią zastanawiać, bo to, co często jest słyszane w kontekście tych dyskusji, no to właśnie z jednej strony taka obawa, że to rodzic przestanie być opiekunem, kuratorem, a z drugiej strony słyszę no też bardzo uzasadnione obawy, no co będzie w sytuacji, w której, no właśnie, tego rodzica zabraknie, czy tego dotychczasowego opiekuna. Więc być może faktycznie I to właśnie to, co też przedstawicielka Biura Rzecznika Praw Obywatelskich trafnie wskazała, no właśnie skorzystanie z tych możliwości tego nowego projektu, spojrzenie właśnie na ten projekt z tej perspektywy, pozwalającej trochę może przygotować się właśnie na tą sytuację, gdzie no właśnie z tego najbliższego grona osób nagle kogoś zabraknie, kto nagle, to do tej pory sprawował tą pieczę, tą wspierał osobę z niepełnosprawnościami. Więc no być może no trzeba by przyjaźnie spojrzeć właśnie na te rozwiązania, które właśnie pozwalają na to, aby kuratorem stał się I pierwszym bądź tym właśnie dodatkowym. No właśnie, ktoś z szerszego kręgu czy no właśnie, w ogóle nawet odejście od tego kręgu stricte takiego bardzo rodzinnego. I oczywiście jak najbardziej wspieram wszelkie postulaty dotyczące konieczności przeprowadzenia szkolenia sędziów, wsparcia organizacyjnego.

Bez tego, proszę państwa, ta nowelizacja będzie niczym. Bo jeżeli nie zmienimy, nie pokażemy też, że te, ta nowelizacja jest tak naprawdę jakąś jakością nową, czymś innym, a nie tylko zmianą etykiet, to skończymy tak naprawdę ze stosowaniem tych przepisów, jak skończyło się ze stosowaniem ubezwłasnowolnienia całkowitego, które miało być wyjątkiem, a stało się tak naprawdę tylko, a stało się regułą. Więc jakby podsumowując, zdecydowanie wspieram tutaj jakby generalny kierunek zmian I potrzebę, no właśnie, w końcu wprowadzenia jakby reformie instytucji ubezwłasnowolnienia. Dziękuję.

01:35:47 - 01:35:51

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Tutaj Pani zgłaszała się prawie od początku, bardzo proszę.

01:35:52 - 01:39:59

Edyta Gruszczyńska

Dzień dobry, Edyta Gruszczyńska, reprezentuję Fundację Synapsji. Jestem adwokatem, memo osób, czworga dzieci w spektrum I mam też w swoim najbliższym otoczeniu osobę niestety ubezwłasnowolnioną całkowicie, co zrobione było po to, żeby ją ratować. Może tak, to to po 1.

Co chciałam powiedzieć. Z punktu widzenia dla mnie tych przepisów I nie tylko ja się nad tym zastanawiam, problemem jest po 1. Zagwarantowanie ciągłości wsparcia. Ja chodzę na różne grupy w różnych środowiskach, rozmawiam o zmianie systemu orzeczniczego na przykład I o tym, co się dzieje w orzecznictwie do spraw osób z niepełnosprawnościami. Tam jest bardzo trudna sytuacja dlatego, że pewne rzeczy są zagwarantowane w ustawie, ale w ogóle nie funkcjonują.

Na przykład jest tak, że jeżeli w trakcie obowiązywania obecnego orzeczenia w określonym terminie złoży się wniosek o kolejne, to dotychczasowe orzeczenie ma przedłużone z definicji swoją ciągłość o kolejne 6 miesięcy. Natomiast jak to funkcjonuje w Warszawie? W Warszawie jak się złoży wniosek, to 1. Komisja jest wyznaczana, 1., w organie pierwszej instancji mniej więcej w okresie sześciu miesięcy. Co się dzieje więc dalej?

Dalej jest odwołanie, osoba traci ciągłość swojego wsparcia, następnie jest, jeżeli jest niezadowolona, sprawa idzie do sądu, ciągnie się latami, osoba jest bez wsparcia. Latami. Stąd to nie jest tak, że ktoś sobie coś wymyśla, żeby ta... Problem ciągłości jest bardzo, bardzo ważny. Z mojej perspektywy jako osoby, która doświadczyła też troszeczkę z innej strony postępowania o ubezwłasnowolnienie całkowicie, całkowite.

Wyglądało to tak, że miałam wrażenie, że sędzia boi się sądzić. Sprawa oparła się o pierwszą instancję, drugą instancję, Sąd Najwyższy wróciła z powrotem, a to, co skłoniło najbliższych członków rodziny do tego, żeby w ogóle procedurę wszcząć, było to, że nie można było w ogóle osoby powstrzymać, osoby, która była, właściwie nie, nie, nie kierowała już swoim postępowaniem, wybierała się do Afryki. I teraz dla mnie uważam, że powinna być procedura również przewidziana, taka pilna, która na takie sytuacje reaguje, bo 1 to jest to jak ktoś najbliższy z otoczenia na przykład umiera, ma wypadek, coś się dzieje, ale to też nie chodzi o to, że będziemy rozmawiać o doradcy tymczasowym. Ja złożyłam wniosek, za każdym razem był wniosek o doradcy tymczasowego I proszę mi wierzyć, to naprawdę nie dzieje się w miesiąc I tylko to potrafi się dziać latami I ja bym bardzo sobie życzyła, żeby w trybie pilnym była jakaś, była przewidziana, skoro mamy mieć nową ustawę I bardzo na kilkadziesiąt lat, żeby można było przewidzieć, dyskutować o rozwiązaniu, w którym jeżeli jest sprawa pilna, możemy ją różnie określać I różne to mogą być przypadki, to rzeczywiście coś się dzieje w terminie kilku dni I to się może wydarzyć na zachodzie.

Są procedury, które się dzieją w ciągu trzech dni, a u nas też by było dobrze, gdyby się zadziało. To, bym chciała również powiedzieć, odchodzenie od biegłego nie bardzo rozumiem w kontekście uwagi, która tutaj padła, bo albo mówimy o tym, ja tylko dokończę, że jeżeli, po co mamy, po co mają być wyspecjalizowani sędziowie? No właśnie po to, żeby się nie bać orzekać, bo niepełnosprawność jest bardzo, bardzo różna I nawet w obrębie na przykład spektrum autyzmu też funkcjonowanie jest bardzo, bardzo różne. Wydaje mi się również, że nie jest zasadne wyeliminowanie na przykład metody wspieranej komunikacji w sytuacji, gdyby chociażby wśród osób w spektrum są osoby, które nie mają problemów z intelektem, ale mają problem z komunikacją. I takie rzeczy jak dostępność I poziom czy AAC to jest coś, co powinno się dziać w momencie, w którym przesłuchujemy taką osobę, skoro poszukujemy jej woli.

Więc mnie się wydaje, że nie wiem, czy rozmawiamy w ogóle na tym samym poziomie, bo momentami mam wrażenie, że nie. My jako strona społeczna rozmawiamy o tym, jakimi problemami mierzymy się w praktyce po to, żeby ustawa nie była na papierze tylko w życiu. I tutaj może z tym jest

01:40:00 - 01:40:25

Edyta Gruszczyńska

Problem, który się na różnych forach pojawia. Dzisiaj też się pojawił na innym spotkaniu, że ma się wrażenie, że coś jest, ale jest na papierze I super, że chcemy ściągnąć sprawę z okręgu do rejonu, bardzo dobrze, tylko niech ten sędzia, który będzie niech wie I niech umie, niech trochę rozumie też niepełnosprawność, o której decyduje, bo to nie jest wcale oczywiste. Wydaje

01:40:25 - 01:41:21

Edyta Gruszczyńska

się również bardzo ważne w kontekście zagwarantowania praw osób niepełnosprawnych, czy ich niezadowolenia z kuratora, cokolwiek. Powinno być, po 1. Powinien być ułatwiony tryb odwoływania się. W ogóle taka osoba powinna mieć ustawowo wpisane, że ona nieważne jaki jest zakres kurateli ona może żądać w każdym czasie zmianę takich decyzji. To jest 1.

Rzecz, a 2. Ma prawo żądać również w sposób trochę niezgodny z procedurą, to znaczy braki formalne nie powinny od razu skutkować odrzuceniem I te rzeczy się nie dzieją w nowej ustawie. To jest, a dzieją się, teraz mamy w KPC taki zapis, teraz jest nawet zapis o tym, że osoba ubezwłasnowalnie ona całkowicie też ma prawo składać wnioski. Ja nie wiem dlaczego rozmawiamy o tym, ta osoba nie ma takiego prawa. Ma takie prawo I ja naprawdę jak słucham państwa głosów bym chciał żebyśmy nie wylewali dziecka z kąpielą.

01:41:23 - 01:41:24

Bardzo dziękuję I proszę o

01:41:24 - 01:41:25

odniesienie się.

01:41:25 - 01:42:50

Przemysław Wołowski

Dobrze, to ja się odniosę. Szanowni państwo, to co pani tutaj powiedziała, te wszystkie zastrzeżenia, to wszystko jest przewidziane w tym projekcie ustawy. Co do biegłego, proszę się zapoznać z tym artykułem. My nie rezygnujemy kompletnie z biegłego, jest on przewidziany, tak. Co do kwestii zabezpieczenia ciągłości kurateli reprezentującej, to sąd z urzędu na rok wcześniej wszczyna postępowanie, tak.

Czyli nawet nie musi być wniosek podmiotu. To na państwie będzie ciążył obowiązek. Kolejna kwestia co do praktyki stosowania sądów, no to ja nie jestem w stanie się wypowiedzieć, bo wiadomo jak w życiu, sędziowie są różni, sędziowie są tylko osobami I 1 tak orzeka, 2. Tak. Jest różna praktyka.

Przypuszczam, jak pani jest adwokatem, pewnie pani się spotyka z różną praktyką w zależności od okręgu, w zależności od rejonu, tak. Natomiast jeszcze raz powtórzę tutaj zbiorczo, te wszystkie kwestie, kwestie alternatywnej komunikacji w postępowaniu sądowym, kwestia reprezentacji, kwestia wystąpienia o zmianę zakresu kurateli, odwołania kurateli. To wszystko jest zagwarantowane w tym projekcie.

01:42:51 - 01:43:13

Edyta Gruszczyńska

Właśnie nie ma tego napisanego wprost. My rozmawiamy teraz między prawnikami, ale z tego ma też korzystać zwykły obywatel I wydaje mi się, że byłoby dobrze, gdyby można było przynajmniej rozważyć takie wpisane rzeczy wprost. Właśnie dlatego, że sąd też może się mylić, może czegoś nie wpisać, jeżeli będzie to wpisane w ustawie, jest zagwarantowane I nie ma wątpliwości.

01:43:14 - 01:43:32

Przemysław Wołowski

Dobrze, to ja myślę, że to jest chyba bardziej pytanie do biura legislacyjnego sejmowego, bo jednak język prawny jest językiem technicznym, językiem sztucznym, sztucznym I tutaj chyba musimy się posługiwać pewnymi regułami tym zakresie.

01:43:32 - 01:43:35

Speaker 54

Dziękuję. Czy biuro legislacyjne chce się odnieść?

01:43:35 - 01:44:39

Speaker 57

Znaczy szanowna Pani przewodnicząca, no na tym etapie chyba nie. No na razie przysłuchujemy się tej dyskusji ogólnej, natomiast no jest pewna trudność oczywiście I to nie tylko przy tej ustawie, ale w ogóle przy projektowaniu przepisów, gdzie no czasami posługujemy się jako ustawodawca pewnym żargonem, pewnymi skrótami. No w tym przypadku, jeśli chodzi o kodeks postępowania cywilnego, no to jest to też ustawa procesowa, która jest stosowana przez profesjonalistów, więc no oczywiście weźmiemy to pod uwagę, tak, przy przy projektowaniu przepisów. Tutaj pan dyrektor no wskazał, iż już w jego ocenie to jest zapisane, jeżeli będzie możliwość postawienia pewnej kropki nad I w niektórych przepisach to na pewno na pewno będziemy będziemy się starali to to to zrobić. Dziękuję.

01:44:40 - 01:44:45

Speaker 55

Bardzo dziękuję. Pani Justyna Stolb. To jest połączenie online.

01:44:45 - 01:47:09

Justyna Stolb

Tak, dobry. Nazywam się Justyna Stolb. Ja reprezentuję Stowarzyszenie Progres. Bardzo się cieszymy, że możemy uczestniczyć w tym spotkaniu I że nasza tabelka nasza dotarła do państwa I I się państwo z nią zapoznają. Nie wiedzieliśmy ile będziemy mieć czasu, więc tutaj nie przygotowaliśmy jakoś dużo do omówienia.

Bardzo dużo rzeczy już było powiedzianych. Bardzo się cieszę, że są od razu odpowiedzi na te pytania, także mogliśmy na bieżąco weryfikować, czy żeby się nie powtarzać, ale chciałam I tak wrócić do tej opieki, bo kurator reprezentujący reprezentuje naprawdę ja nie znalazłam I chciałabym tutaj dostać odpowiedź, gdzie dokładnie jest napisane, że kurator reprezentujący odpowiada również za dobrostan tej osoby wspomaganej, żeby odpowiadała za jego bezpieczeństwo. To jest kluczowe, bo chciałam powiedzieć, że często się mówi, że my się boimy, bo nie znamy się, ale po prostu wystarczy nam odpowiedzieć na pewne pytania I wtedy będziemy wiedzieć I I wtedy się nie będziemy bać. I mam nadzieję, że nie ma powodu, żeby się bać, bo jak najbardziej jesteśmy za tym, żeby ubezwłasnowolnienia nie było. Nigdy nie chciałam ubezwłasnowolnić swojego syna, niestety musiałam.

Syn jest leżący, niekomunikujący się, niewidomy, niemówiący, no wszystko trzeba przy nim zrobić. Także staram się zawsze jego wolę I tak, ale jego wola to się sprowadza do tego, czy masz ochotę na piciu, piciu, czy amciu, amciu I ja muszę interpretować, czy się uśmiechnie do tego, czy nie do tego I zgadywać, bo takie osoby też funkcjonują I trochę mam wrażenie, że ta ustawa właśnie pominęła, dlatego dużo się o tym mówi, bo ta ustawa jest fajna, jeśli chodzi o osoby z lekkim upośledzeniem, z umiarkowanym, gdzie potrzebują jedynie wsparcia, pomocy, ale ciągle mam wrażenie, że jednak o tych głęboko niepełnosprawnych intelektualnie trochę zapomniano. Także bardzo bym chciała uzyskać odpowiedź, gdzie jest w tej, w tym projekcie ustawy, że ten kurator reprezentujący odpowiada również za bezpieczeństwo I dobrostan tej osoby. Dziękuję bardzo.

01:47:10 - 01:47:29

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Czy ktoś z resortu chce się odnieść, tak? Bardzo proszę, żebyśmy jednak troszeczkę przyspieszyli, bo dużo osób komunikuje, że koło siedemnastej musi wyjść. Ja przypominam, że ta dyskusja pewnie będzie kontynuowana na kolejnym posiedzeniu, będziemy już omawiać punkt po punkcie ustawę. Bardzo proszę.

01:47:29 - 01:49:45

Magdalena Kołakowska-Ajsmont

Dzień dobry, Magdalena Kołakowska, Ajsmont, Departament Prawa Cywilnego I Gospodarczego, Ministerstwa Sprawiedliwości. Ja chciałam powiedzieć, że oczywiście w tej ustawie, podobnie jak teraz z opieką prawną, kurator co do zasady my tutaj regulujemy kwestie reprezentacji I wsparcia w ramach wykonywania zdolności do czynności prawnych przez osobę, dla której ten kurator będzie ustanowiony. W związku z tym oczywiście, że te przepisy odnoszą się do wsparcia prawnego de facto I reprezentacji w kwestiach prawnych I czynności prawnych, a nie faktycznych. Podobnie zresztą jak opiekun prawny. Opiekun prawny z mocy przepisów prawa opiekuńczego I cywilnego jest przedstawicielem ustawowym osoby, dla której został ustanowiony I wszystkie jego działania jako opiekuna prawnego, jako przedstawiciela ustawowego też dotyczą czynności prawnych wykonywanych na rzecz czy za osobę, dla której jest ustanowiony.

Natomiast to, że opiekun prawny zazwyczaj jest jednocześnie członkiem rodziny, tak jak w państwa przypadku I oczywiście państwo opiekują się swoim podopiecznymi I swoimi dziećmi także faktycznie, to nie wynika z tego, że jesteście państwo opiekunami prawnymi, tylko z tego, że jesteście państwo rodzicami I my od tej zasady nie planujemy odejść. To znaczy właśnie dlatego chcemy, żeby ten kurator był osobą najbliższą dla osoby, dla której ma być ustanowiony, żeby on ją najlepiej znał, jej potrzeby, żeby zapewnił jej kompleksowo to wsparcie tak jak dotychczas faktyczne I jednocześnie analogicznie w niektórych przypadkach, a w niektórych przypadkach w mniejszym stopniu w zależności od zakresu ustanowienia kuratora, także to wsparcie prawne. Więc tutaj my... To nie jest rewolucja aż tak wielka, jak mogłoby się wydawać, jeżeli mówimy o sytuacji osób, tak jak tu Państwo się odnosili, dla których no potrzebują zastępstwa właściwie we wszystkich sprawach dotyczących jej swojego, swojego życia. Natomiast no ustawa dotyczy kwestii cywilnoprawnych, to nie jest ustawa socjalna, to nie jest ustawa o opiece faktycznej, a nie o asystencji osobistej, więc po prostu myślę, że to wynika trochę z niezrozumienia zakresu tej tej ustawy.

Dziękuję.

01:49:46 - 01:49:49

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Pani Monika Zima-Paljaszewska, online.

01:49:51 - 01:49:53

Dzień dobry państwu. Czy mnie słychać?

01:49:54 - 01:49:55

Słychać, proszę.

01:49:55 - 01:54:51

Monika Zima-Paljaszewska

Super. Dziękuję bardzo za możliwość zabrania głosu troszkę wcześniej, ponieważ muszę opuścić

Posiedzenie, chociaż właśnie w tym momencie tak naprawdę zaczyna się ono robić bardzo ciekawe. Przysłuchując się tej dyskusji, dołączyłam około 10 minut po godzinie piętnastej. Miałam wrażenie pewnego vu, dlatego że myślałam, że będziemy pracować na przepisach ustawy, zgłaszając konkretne propozycje, a mam wrażenie, jakby odbywało się kolejne wysłuchanie publiczne, które już się odbyło co do tej ustawy I myślałam, że większość wątpliwości została wyjaśnionych. Ale z drugiej strony cieszę się jednak, że usłyszeliśmy wszystkie te głosy, bo chyba bardzo edukujemy się w zakresie praw osób z niepełnosprawnościami, też osoby, posłów I posłanki, którzy rzeczywiście słyszą o bardzo różnorodnych potrzebach I na pewno, jak powiedział pan mecenas Jagura, ta ustawa na te potrzeby odpowiada, więc jest to bardzo budujące. Zdecydowanie najbardziej budujące, co odbieram niezwykle pozytywnie, jest stanowisko resortu, który dzisiaj, dawno nie byłam na takim posiedzeniu, gdzie przedstawiciele resortu wprost mówią o tym, że mają, mamy zobowiązania międzynarodowe, powołując się na konwencję I nie tylko.

Związku z powyższym ten argument międzynarodowy, który wypływa też na pewno w przepisach projektu ustawy, on ma szansę zmienić sytuację bardzo wielu z tych osób. Wiele osób mówi, że cieszy się z likwidacji ubezwłasnowolnienia I takie głosy też tutaj dzisiaj były przedstawiane, ale jednak proponując pewne rozwiązania, chociażby możliwość orzekania przez sąd o nieznaczonym terminie 000 kuratorze, no znowu wprowadza nas w tematy ubezwłasnowolnienia. Idziemy znowu w tym samym kierunku. 1 istotny wątek, który dostrzegam tutaj w tych wszystkich dyskusjach, pojawił się właśnie na koniec, a mianowicie pewne odróżnienie sytuacji pieczy faktycznej nad osobą, czy to ubezwłasnowolnioną, czy też osobą potrzebującą wsparcia od rzeczywiście reprezentacji prawnej, a obecnie opieki prawnej, o czym przed chwilą resort nas poinformował. Oczywiście większość opiekunów prawnych słyszy, że ze względu na przepisy kodeksu rodzinnego, opiekuńczego stosowane są do nich również przepisy o opiece prawnej w stosunku do osób małoletnich, a w związku z tym wyobrażamy sobie, że ta piecza opiekuna prawnego obejmuje również wątek takiej opieki faktycznej.

Myślę, że tutaj jest duże pole do pracy legislacyjnej, dlatego że ubezwłasnowolnienie, podobnie jak I teraz nowe systemy, instrumenty wspieranego podejmowania decyzji, nie rozwiążą wszystkich problemów I potrzeb osób z niepełnosprawnościami, na które czekamy. Czyli oczywiście inne usługi jak asystencja osobista, usługi wspierające dla rodziny, inne usługi środowiskowe, które wypełnią prawdopodobnie tę lukę właśnie związaną z takim faktycznym wspieraniem człowieka. Co do wątku, o którym tutaj dzisiaj usłyszeliśmy, bardzo dziękuję też panu doktorowi Kubalskiemu za stanowczy głos w tym zakresie, o tym combogenetycznym cudzysłowie, które się tutaj pojawiło I naprawdę eugenika, bo inaczej się tego nie nazwie, traktowanie ubezwłasnowolnienia jako panaceum, jako ośrodek po prostu antykoncepcyjny, ale mimo że przelada nas to oczywiście bardzo, to naprawdę dokładnie tak ubezwłasnowonienie jest traktowane przez 60 lat przez bardzo wiele osób. Bo im się wydaje, że przez ubezwłasnowonienie nie będzie odpowiedzialności cywilnej, nie będzie odpowiedzialności karnej dla osoby ubezwłasnowolnionej, więc ta niewiedza jest bardzo duża. Tym bardziej liczymy właśnie na zapowiedziane przez pana dyrektora z resortu kampanię, bo my czekamy oczywiście bardzo bardzo długo.

1 z pierwszych wypowiedzi, już zmierzam do końca, też pokazała dzisiaj podczas tego posiedzenia, jak duże niezrozumienie jest przepisów ustawy dlatego, że cytowane zadania, które się pojawiły, dotyczące wspierania czy to u lekarza, czy wspierania w banku, dotyczyły asystenta prawnego, zatem na pewno nie instytucji, która byłaby kierowana dla osób z głęboką wieloraką niepełnosprawnością, potrzebującą właśnie najczęściej zastępstwa. Ale I to będzie ostatnie zdanie Wróćmy do pierwszego artykułu tej, tego projektu ustawy I przypomnijmy sobie, dlaczego ona jest tak ważna. Bez względu na to, ta osoba funkcjonuje. Rozumiejąc wszystkie sytuacje codzienne, o których dzisiaj też u mamy wypowiadały się na temat tych sytuacji codziennych, oceniamy też funkcjonowanie swojego dziecka, ale nawet tak głęboko niepełnosprawna osoba ma wolę, której obowiązek mamy poszukiwać. Oczywiście, oczywiście w tych trudach państwo właśnie musi pomóc instytucjami wspieranego podejmowania decyzji, ale nie możemy mówić, że ta osoba nie czuje, że ta osoba nie ma pragnienia.

Jeżeli nie mamy obowiązku ich poszukiwać, oczywiście jest to bardzo trudne, ale wola tej osoby w tej ustawie jest tutaj najważniejsza. Jeżeli Ministerstwo przygotowało projekt, który ma szansę tę wolę realizować u bardzo różnorodnej grupy osób, to zabierajmy się do pracy, o co też bardzo apeluję, dziękując za zabranie głosu I po prostu przechodźmy do pracy nad tym rozwiązaniem. Dziękuję bardzo.

01:54:55 - 01:55:01

Speaker 1

Bardzo dziękuję jeszcze tutaj ad vocem, tak? Ad vocem czy Pan zabiera już głos? Nie, to najpierw oddajemy głos resortowi.

01:55:03 - 01:55:08

Przemysław Wołowski

Znaczy, to chyba tu nie było pytania do nas w tej wypowiedzi.

01:55:08 - 01:55:12

Speaker 59

Nie, nie, nie, absolutnie nie było, nie było pytań. Dziękuję bardzo za dotychczasowe odpowiedzi.

01:55:18 - 01:55:21

Speaker 1

Przepraszam, bardzo proszę o powtórzenie, bo nie nie usłyszałam.

01:55:21 - 01:55:22

Nie było pytania w tej wypowiedzi.

01:55:22 - 01:55:29

Speaker 1

Nie było pytania, a ministerstwo się nie odnosi. W takim razie oddajemy głos panu, a później jeszcze pani Izabela Bień, online.

01:55:30 - 01:59:42

Paweł Zagaj

Dziękuję pani przewodnicząca. Paweł Zagaj, Związek Banków Polskich. Dzisiaj już kilkukrotnie pojawiały się, pojawiały się w uwagach, w komentarzach kwestie związane właśnie z relacją osób wspieranych między innymi z bankami, tak I czynnościami bankowymi, które są wykonywane. Ja tutaj w pełni zgadzam się, jednocześnie też przepraszam, że siedzę tyłem tutaj do państwa z ministerstwa, ale nie mam innego wyjścia. W pełni się zgadzamy też z tym, że projekt ma rzeczywiście aspekt cywilistyczny, czyli tak naprawdę on w jakiś sposób wprowadza pewne nowe instrumenty dotyczące tego, jak, że tak powiem, wesprzeć osoby osoby wspierane w podejmowaniu pewnych czynności prawnych.

I tak my postrzegamy ten projekt. Nasze uwagi z tego też względu sprowadzają się tak naprawdę do pewnych kwestii technicznych, które by miały z jednej strony, to są takie 2 pola, które dla nas są istotne z punktu widzenia jakby celu, aksjologii powiedzmy naszych uwag. Wprowadzić czy też urealnić w praktyce stosowanie niektórych rozwiązań, o których zaraz powiem. A 2. Kwestia dotyczy może nawet istotniejszego elementu to jest bezpieczeństwa, bezpieczeństwa tak naprawdę funkcjonowania osób wspieranych, bezpieczeństwa prawnego.

I może zacznę od dwóch elementów. Ja nie będę przechodził uwaga po uwadze, bo byliśmy przygotowani na taką także na razie ogólną przedstawimy, przedstawię tylko ogólne uwagi, a a mamy przygotowane też konkretne poprawki rozwiązań. Jeżeli chodzi o kwestie bezpieczeństwa, powiedzmy tak szerzej, dotyczące, dotyczące bezpieczeństwa prawnego powiedzmy I bezpieczeństwa obrotu z punktu widzenia osoby wspieranej, ale też pewności obrotu z punktu widzenia nas jako odbiorcy tego oświadczenia woli. W przypadku na przykład kurateli, kuratora reprezentującego I całej tej instytucji nasz postulat sprowadza się do tego, żeby to już tu dzisiaj to już padło kilkukrotnie, do tego, żeby rozszerzyć przepis, w którym my, którym sąd, którym sąd, że tak powiem ma pewne wytyczne co do tego, jak powinno wyglądać postanowienie. Znaczy chcielibyśmy rozszerzyć ten przepis o naprawdę bardzo bardziej konkretne konkretne ustalenia, które powinny znaleźć się w tym postanowieniu, jak między innymi kwota, którą może dysponować kurator czy też wykaz pełnomocnictw, które są aktualnie w mocy, bo tutaj już padło dzisiaj takiej, takiej można powiedzieć odpowiedź na pewne, na pewną potrzebę, która z jednej strony rzeczywiście od strony osoby wspieranej jest dobrze, żeby było kilku kuratorów, ale od strony bezpieczeństwa prawnego jest to problematyczne dlatego, że my też nie wiemy jako banki, mówię z doświadczenia, tak, bo my zebraliśmy od z banków tutaj uwagi z ich doświadczeń dotychczasowych.

My czasami nie wiemy czy ta osoba, która przychodzi faktycznie reprezentuje osobę wspieraną I pojawia się pytanie jak takim układzie to zidentyfikować. Nie będę wchodził w w tutaj mocniejsze szczegóły. Tutaj tylko powiem, że my taki mamy uniwersalny postulat taki systemowy, który też dzisiaj już padł, czyli utworzenia jednak rejestru kurator, ku kuratel, tak, który by, który by w jakiś sposób pozwalał podmiotom, które no są po tej drugiej stronie umowy zweryfikować czy mamy do czynienia z aktualnym na przykład, aktualną kuratelą, tak, w I aktualnym postanowieniem o tej kurateli albo z właściwą osobą wyznaczoną w zakresie tego tej czynności, która jest dokonywana. Więc my nie widzimy tutaj tej tego niebezpieczeństwa stygmatyzacji dlatego, że to nie byłby rejestr jawny tylko by był rejestr, że tak powiem na jakieś na żądanie, czyli wykonywana jest czynność bankowa, bank ma prawo do rejestru. Ale jednak nie jawny w rozumieniu powszechnym, tak?

Jest to. Panie dyrektorze, no ale wie pan o co chodzi. To nie jest jawność, gdzie każdy będzie miał prawo do tego, żeby to, żeby to.

01:59:42 - 01:59:49

Przemysław Wołowski

Że to odpowiem tak, czyli banki by były uprzywilejowane w tym zakresie, że tylko banki by miały dostęp, tak?

01:59:49 - 01:59:59

Speaker 63

Ale panie dyrektorze, a jak jest w tym momencie, jeżeli chodzi o PESEL? To w takim układzie, jeżeli sobie zablokujemy PESEL, też bank ma prawo spojrzeć, jest zablokowany.

02:00:00 - 02:00:24

Paweł Zagaj

Jak jest z polisami, jak jest na przykład z rachunkami uśpionymi, których są też przepisy, które mówią ochronne, tak? Ktoś zmarł, posiadasz rachunku, ale bank musi wiedzieć. Ma prawo do tego, żeby zapytać rejestr ewidencji ludności o to. Więc jest wiele takich... No to to my jako tak...

I tutaj państwo decydujecie, które wartości są, tak, przeważają I które są ważne. I my się dzielimy tym, co z naszego

02:00:24 - 02:00:32

Przemysław Wołowski

punktu Czy nie widzi pan tym rozwiązaniu, które państwo proponujecie naruszenie zasady równości w stosunku do innych kontrahentów?

02:00:32 - 02:00:36

Paweł Zagaj

Ale my nie mówimy, że to tylko banki miałyby mieć. To mógłby być każdy podjazd.

02:00:36 - 02:00:45

Przemysław Wołowski

Ale przykładowy, osoba fizyczna prowadząca 1 jednoosobową działalność gospodarczą. Ona też powinna mieć dostęp do tego rejestru waszym zdaniem czy nie?

02:00:45 - 02:01:18

Paweł Zagaj

Tylko, że panie dyrektorze nam nie chodzi o to, bo w tym momencie nam chodzi o to, my właściwie dysponujemy środkami zgromadzonymi, za których bezpieczeństwo jesteśmy odpowiedzialni. Więc jeżeli mamy środki, a to są często setki 1000 złotych, bo bo czasami tak to wygląda. Są to spadki, są to różne kwoty, które mają te osoby. Jeżeli my nie wiemy komu możemy te środki udostępnić, to jest to problem. A osoba, a przykład, który pan podał dotyczy tak naprawdę pewnej relacji handlowej, tak?

02:01:18 - 02:01:20

Speaker 64

Czyli kupujemy coś III.

02:01:20 - 02:01:22

Speaker 66

Usługa bankowa też jest relacją handlową,

02:01:22 - 02:01:36

Przemysław Wołowski

tak na marginesie. A 2. Kwestia to zapytam się jak to dzisiaj wygląda, jak ja udzielę pełnomocnictwa, przykładowo koleżance, żeby z mojego konta pobrała środki pieniężne. To jak państwo to weryfikujecie, bo to będzie ta sama analogiczna sytuacja.

02:01:37 - 02:02:01

Paweł Zagaj

Tak, tylko w takim układzie to jest jakby też świadoma decyzja Pana do tego, żeby za w zaufaniu to Pan, że tak powiem zrobił. Tutaj mamy jednak do czynienia ze specyficzną sytuacją, tak? Z udzieleniem pewnych instrumentów, oczywiście przewidzianych w tym projekcie, ale jednak w sytuacji osoby wspieranej, która no nie jest do końca dla tego wsparcia. Szanowni

02:02:02 - 02:02:10

Speaker 1

Państwo, ja mam prośbę, jako że jest 17. 0 2, jest jeszcze 1 osoba, która też od dawna czeka, a wchodzimy bardzo głęboko kwestie

02:02:10 - 02:02:28

Przemysław Wołowski

takie Panu ze związków banków. Mamy przewidzianą kontrolę sądową następczą, tak, Do czynności dokonanych przez kuratora, więc to jest zabezpieczenie I ja już swoje zdanie powiedziałem na temat rejestru. Być może Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich by chciało się wypowiedzieć w tym temacie.

02:02:29 - 02:02:37

Speaker 1

Jeśli biuro będzie chętne, zgłosi się. Natomiast bardzo dziękuję za odniesienie się I poproszę ostatnią osobę o zabranie A mogę jeszcze, bo ja

02:02:37 - 02:02:39

mam jeszcze kilka kwestii.

02:02:39 - 02:03:00

Speaker 1

To bardzo proszę, ale naprawdę zmierzajmy ku końcowi, bo niektórzy muszą już wyjść. Ja jeszcze przypomnę, że przy kolejnym posiedzeniu będziemy szli paragraf po paragrafie, więc wtedy też będzie możliwość do takich, do tego szczegółowego odniesienia się. Więc jeśli to są jakieś kwestie szczegółowe, bardzo proszę przy rozpatrywaniu paragrafów.

02:03:00 - 02:03:04

Paweł Zagaj

To w takim układzie chyba zostawię to na na szczegółowe, szczegółowe Bardzo dziękuję.

02:03:05 - 02:03:07

Pani Izabela Bień, online.

02:03:10 - 02:03:12

Dzień dobry, słychać mnie?

02:03:14 - 02:03:16

Słychać, bardzo proszę.

02:03:17 - 02:03:49

Izabela Bień

Serdecznie dziękuję za udzielenie głosu. Szanowna Pani przewodnicząca, szanowni państwo, ja mam takie pytanie bardzo nurtujące. Kto odpowie karnie za zaniechania? Przykładowo niedopilnowanie dokumentów złożonych czy złożenia gdziekolwiek nawet do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, jak to będzie wyglądało?

02:03:51 - 02:03:52

Bardzo proszę.

02:03:53 - 02:04:00

Przemysław Wołowski

Znaczy, pytanie chyba nie jest związane z przedmiotem ustawy, tak, zakresu ustawowego, bo my tutaj nie regulujemy.

02:04:03 - 02:04:04

nie mówmy na raz do mikrofonu.

02:04:04 - 02:04:05

A czy mogę by powiedzieć?

02:04:06 - 02:04:11

Speaker 1

Jakby pani doprecyzowała może pytanie, jak to się ma tutaj do treści omawianej ustawy.

02:04:13 - 02:04:38

Izabela Bień

Jest tak, kurator wspierający, no mam rozumieć, że ma wspierać taką osobę niepełnosprawną, czyli pomóc złożyć dokumenty, więc musi kontrolować te dokumenty, tak? Czy to będzie faktycznie opiekun fizyczny będzie musiał to robić, Czy taki kurator wspierający?

02:04:44 - 02:04:55

Speaker 1

Nie wiem czy resort chce się odnieść, bo wydaje wydaje mi się, że to nie jest jakby przedmiotem dzisiaj Nie bardzo rozumiem szczerze mówiąc pytanie, więc nie wiem czy resort chce się odnieść

02:04:55 - 02:05:12

Przemysław Wołowski

do tego. Znaczy, ciężko mi się ustosunkować do tej wypowiedzi, bo za mało mam danych, co pani miała na myśli, czy jakie naruszenie przepisu karnego by wchodziło w grę, tak? To miałby popełnić ten czyn zabroniony, tak? Więc

02:05:13 - 02:05:31

Izabela Bień

Tak, chodzi mi o to, czy w takiej sytuacji taki kurator wspierający ponosi za to odpowiedzialność. Jeżeli nie dopilnuje złożenia jakichkolwiek dokumentów do instytucji, w których te dokumenty trzeba składać.

02:05:35 - 02:05:40

Przemysław Wołowski

Ale rozumiem, chodzi o odpowiednie odpowiedzialność cywilnoprawną czy karną?

02:05:40 - 02:06:00

Speaker 1

Tak, karną. Zapytała Pani o to. Cywilnoprawną. Wcześniej mówiła Pani karną. Wcześniej pani mówiła o odpowiedzialności karnej.

Ja rozumiem, że chodzi pani o ten rodzaj odpowiedzialności, kiedy nie dopilnuje kurator czegoś I osoba może jakąś stratę ponieść z tego tytułu, tak? Co wtedy?

02:06:00 - 02:06:04

Przemysław Wołowski

Czyli zasady ogólne prawa cywilnego znajdą zastosowanie, tak?

02:06:07 - 02:06:27

Izabela Bień

Tak. Rozumiem, a proszę mi jeszcze powiedzieć, dlaczego nie, nie są rozważane takie kwestie, ażeby wprowadzić pełnomocnika I reprezentanta medycznego.

02:06:30 - 02:06:37

Speaker 1

Pani Izabelo wydaje mi się, że to nie jest przedmiotem ustawy, chyba że resort uważa inaczej I chciałby coś To nie jest

02:06:37 - 02:06:44

Przemysław Wołowski

przedmiotem ustawy. Z tego co wiem chyba Ministerstwo Zdrowia pracuje nad tymi rozwiązaniami nad pełnomocnictwem medycznym.

02:06:45 - 02:06:46

Bardzo proszę.

02:06:48 - 02:06:50

Speaker 68

Bo rozumiem, także no ja, ja tutaj

02:06:50 - 02:06:56

Speaker 1

Tak, pani Izabelo, tutaj jeszcze 1 przedstawiciel resortu zabierze głos, więc proszę Tak, jeszcze chwilkę zacząć.

02:06:56 - 02:07:16

Speaker 39

To tylko w kwestii informacyjnej. To rzeczywiście w tym momencie nie jest przedmiotem tej ustawy. W przed... W pewnym momencie prac był pełnomocnik medyczny elementem jednej z pierwotnych wersji tej ustawy, został wyłączony I zajmuje się tym, tą kwestią właśnie Ministerstwa Zdrowia zgodnie z tym, co powiedział dyrektor Wołowski.

02:07:17 - 02:08:04

Speaker 1

Bardzo, bardzo dziękuję. To już wszystkie głosy na dzisiaj. Ja odniosę się jeszcze do uwagi pani Moniki zimy-Parjaszewskiej, że miała dzisiaj poczucie, że omawiamy jeszcze raz to, co było na poprzednim posiedzeniu, jednak mam nadzieję, że to nie był czas stracony, bo jeśli dzięki którejkolwiek odpowiedzi resortu ktoś lepiej zrozumiał tą ustawę I przybliża to nas do, do tego, żeby jej kształt ostateczny był taki, aby zadowolił jak największą liczbę osób, nie uważam, że jest to czas stracony. Nie ograniczamy tutaj dyskusji, tak jak obiecaliśmy, dlatego zachęcam państwa do udziału także kolejnym posiedzeniu, kiedy będziemy rozpatrywać projekt, paragraf po paragrafie. Bardzo dziękuję państwu za udział w posiedzeniu I zamykam posiedzenie podkomisji.

Dziękuję.