Podkomisja stała do spraw Sprawiedliwej Transformacji (SUE)

8 October 2026

Podkomisja stała do spraw Sprawiedliwej Transformacji (SUE) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

00:52 - 06:02
Speaker 4
Dzień dobry państwu.  Jeśli pozwolicie państwo to chwileczkę poczekamy jakieś 5 minut, bo wiem, że pociągi przyjeżdżają, tu część osób się zgłosiła, chce dojść jeszcze, dajmy im jeszcze 5 minut I jeśli nie, no to rozpoczniemy.  Dzień dobry państwu.  No przepraszam za to spóźnienie, ale widzę, że wiele osób jeszcze dojeżdża, dochodzi.  Podobnie z posłami rozpoczęły się wcześniej pod komisje o dziewiątej I to wszystko się nam rozciąga. 
06:03 - 11:09
Speaker 1
Mamy też akurat dzisiaj również budżet państwa na rok 2027., rozpoczęła się debata.  Ale chciałem państwa serdecznie przywitać na naszym kolejnym posiedzeniu od Komisji Stałej do spraw Sprawiedliwej Transformacji.  Serdecznie I gorąco witam pana Jacka Karnowskiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju.  Nie rozwoju.  Jest I tu I tu, tak że czuwa nad całością, nad środkami unijnymi, jak I nad rozwojem w ramach tych środków. 

Witam pana Michała Piwowarczyka, dyrektora Departamentu Partnerstwa Publiczno-Prywatnego z Ministerstwa oczywiście Funduszy I Polityki Regionalnej, pana Piotra Zygadło dyrektora Departamentu Programów regionalnych, Piotra Siwierskiego, naczelnika Wydziału Parlam, Departamencie Programów regionalnych.  Jest z nami I szczególnie gorąco witam dyrektora Biura Europejskiego Balku Inwestycyjnego pana Piotra Michałowskiego.  Panie dyrektorze, szczególnie panu dziękuję.  Dzisiaj będzie pan jednym z głównych prelegentów.  Dziękuję za ten przygotowany materiał. 

No IIII czas, który nam pan poświęci, bo sygnalizowaliśmy temat wcześniej, udało się nam to dzisiaj sfinalizować, akurat tą prezentację.  Za chwilę ma dojść pan również minister, minister Bolesta, ale jest z nami pan Marcin Janiak, dyrektor Departamentu Funduszy Europejskich Ministerstwa Klimatu I Środowiska, pani Karolina Kochniarz, starszy specjalista Wydziału Analiz I Koordynacji Finansowania, Departament Funduszy Europejskich.  Serdecznie I gorąco witam przedstawicieli urzędów marszałkowskich, ludzi, którzy oddali serce dla Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.  Ten 1.  Jakby filar realizują, zamykają, ale myślą o co dalej, gdzie te środki szukać I jak je do regionu wprowadzać. 

Ja dziękuję.  Spotykamy się nie po raz 1., państwo jesteście cały czas aktywni w pracach naszej podkomisji, ale nie tylko podkomisji, ale również komisji Unii Europejskiej.  Ja już nie chcę wychodzić na te na forum Unii Europejskiej, bo tam też was słychać, widać I wiele dobrego wprowadzacie do rozwiązań, które trafiają nie tylko do Polski, ale również do całej Unii Europejskiej.  Jest z nami pan Grzegorz Kierner, zastępca dyrektora przedsiębiorczości I sprawiedliwej transformacji, pełnomocnik do spraw sprawiedliwej transformacji.  To jest region łódzki. 

Jest z nami jak zawsze Maciej Sytek, prezes zarządu Agencji Rozwoju Regionalnego z Konina, Wielkopolska.  Dolnośląskie reprezentuje pan Piotr Drzewiński, Departament Gospodarki I promocji, witam serdecznie.  Małopolska Sławomir Włodarz, kierownik zespołu do spraw realizacji projektu wsparcia procesów sprawiedliwej transpart, transformacji.  Departament Rozwoju Regionów, I jak zawsze nam towarzyszą przyjaciele, ci z funduszu całego mechanizmu sprawiedliwej transformacji.  Dzisiaj jest z nami pan Włodzimierz Ernellte, ekspert związku przedsiębiorców I pracodawców, pani Katarzyna Smętek, forum energii. 

Jest z nami również są przedstawiciele strony społecznej, pan Adam Blada, przewodniczący związku zawodowego, pracodawców Kopani Węgla Brunatnego, tak, dobrze czytam?  Węgla Brunatnego. 

Bełchatów z tej samej kopalni.  Jest również pan przewodniczący Piotr Wojnar, a przepraszam, tu akurat elektrowni Bełchatów.  Pan Jarosław Sobczak, członek zarządu związku zawodowego, kadra Bełchatów oraz pan Mateusz Kowalik, Polska Zielona Sieć.  Serdecznie witamy.  Proszę państwa, żeby czasu nie tracić, a do sedna sprawy dość, tematem naszego posiedzenia jest dzisiaj 2.3. 

Filar, także informacja na temat stanu wdrożenia drugiego I trzeciego filaru mechanizmu sprawiedliwej transformacji.  Serdecznie, tak jak mówiłem, witaliśmy pana pana ministra Jacka Karnowskiego, ale również gorąco pana dyrektora.  Panie ministrze, czy pan chce na dzień dobry kilka zdań skierować, czy damy od razu głos panu dyrektorowi I później będziemy po tej analizie, po tej prezentacji dalej realizować nasz program w dyskusji. 
11:09 - 11:52
Speaker 5
Panie przewodniczący, szanowni państwo, jak pan przewodniczący wspomniał w pierwszych chwilach idzie jego wykonanie dobrze.  Mamy lekkie zachwianie tylko w województwie wielkopolskim, ale ponieważ inne regiony mają pewien naddatek w wydatkach w związkach o płatność do Komisji Europejskiej.  Wobec tego, ponieważ będzie to traktowane łącznie jako wniosek polski, no to jest nadzieja, że nie stracimy tutaj żadnych pieniędzy.  Także to jest myślę, że ten 1.  Rok jak pan przewodniczący powiedział, regiony wydają dobrze, idzie bardzo sprawnie. 

11:54 - 12:19

Speaker 3

No, Małopolska 30 procent wniosków o płatność, alokacji, Dolny Śląsk 25, Śląsk 18, łódzkie 16, no I Wielkopolska 9.8 procenta, choć muszę powiedzieć, że ten program, sposób wydatkowania pieniędzy przez Wielkopolskę wzbudza wielki szacunek. To tyle może tytułem wstępu, rzeczywiście byśmy przeszli do Dziękuję

12:20 - 13:03

Speaker 1

bardzo, bo tak, rzeczywiście cały mechanizm funduszu sprawiedliwej transformacji skupiony jest na tych trzech filarach, funduszu sprawiedliwej transformacji, drugim właściwie systemie sprawiedliwej transformacji w ramach oczywiście tego programu Invest Ayou. No I 3. Dotyczący instrumentu pożyczkowego na rzecz sektora publicznego. Ważny element, o którym wiele, mam nadzieję również dobrego II0 sprawnym funkcjonowaniu tego filaru, odpowie nam pan pan dyrektor. Panie dyrektorze, oddaję Piotr Michałowski.

Oddaję panu głos I prosimy o tą prezentację.

13:05 - 31:17

Piotr Michałowski

Dzień dobry państwu. Bardzo dziękuję panie przewodniczącymu za zaproszenie na dzisiejsze posiedzenie. Postaram się dzisiaj opowiedzieć o działalności EBI w ramach mechanizmu sprawiedliwej transformacji. Pozwolę sobie zacząć takiego slajdu ogólnego, ale obiecuję, że nie będę dużo czasu na to poświęcał, ponieważ wydaje mi się, że państwo doskonale wiedzą, jak 3 filary mechanizmu sprawiedliwej transformacji funkcjonują, ale być może nakreślę tylko, może powiem parę zdań o drugim, trzecim filarze, bo to będzie pomocne przy dalszej części prezentacji. A mianowicie Europejski Bank Inwestcyjny od o powie, jest odpowiedzialny za wdrożenie drugiego I trzeciego filaru, mechanizmu sprawiedliwej transformacji.

2. Filar jest filarem, który jest realizowany w ramach programu unijnego InvestEU. Jest to filar, który jest nakierunkowany na promotorów, beneficjentów prywatnych I chciałbym podkreślić, że jest to filar stuprocentowo pożyczkowy. Tam nie ma żadnych elementów grantowych. Jest to filar realizowany w ramach programu InvestEU.

Program InvestEU jest programem pożyczkowym, w ramach którego EBI pożycza pieniądze na projekty o podwyższonym profilu ryzyka. Także tam też jest wkład Komisji Europejskiej, a mianowicie wkład Komisji Europejskiej polega na tym, że w ramach drugiego filaru Komisja Europejska po części gwarantuje ryzyko kredytowe projektów finansowanych w ramach programu InvestEve. W ramach tego filara Europejski Bank Inwestycyjny może finansować projekty o podwyższonym profilu ryzyka. Bez, bez udziału Komisji Europejskiej prawdopodobnie Europejski Bank Inwestycyjny mógłby powie na pozwolić sobie na o wiele mniej projektów w ramach, w ramach określonych profili ryzyka. 3.

Filar mechanizmu tra sprawiedliwej transformacji jest to filar dedykowany dla sektora publicznego, dla beneficjentów spółek z sektora publicznego, również prywatnych, ale które mają misję publiczną. I jest to, jest to filar, który składa się z komponentu pożyczkowego. A mianowicie Europejski Bank Inwestycyjny nie może finansować więcej niż 50 procent kosztów inwestycyjnych danego przedsięwzięcia I w ramach tego filara została... Przewidziany komponent grantowy, który wynosi od piętnastu do dwudziestu pięciu procent pożyczki, Tak? Także zależy mi, żeby o tym powiedzieć, podkreślić, że ten element grantowy, że ten 2.3.

Filar, 2. Filar nie za zawiera w ogóle elementu grantowego, a 3. Filar zawiera element grantowy. Natomiast on jest, powiedziałbym, nie chcę użyć słowa słowa, znikomy w porównaniu do całkowitych kosztów inwestycyjnych, ale nie nie jest, że tak powiem, nijak się ma ten filar w porównaniu do pierwszego filara, który jest stuprocentowym elementem grantowym, tak. Także w momencie, gdy beneficjent przychodzi z projektem o wartości 100000000 w ramach trzeciego filara, może dostać do pięćdziesięciu 1000000, do pięćdziesięciu 1000000 finansowania EBI I z tego od piętnastu do dwudziestu procent jest przyznawany grant z Komisji Europejskiej.

Także proszę tylko pozwolić powiedzieć, że przyjmowanie wniosków w ramach trzeciego filaru jest dwutorowe. Mianowicie wnioski są składane zarówno do Komisji Europejskiej, jak I do Europejskiego Banku Za ocenę elementu grantowego I przyznanie grantu jest w stu procentach odpowiedzialna Komisja Europejska, a jeśli chodzi o część pożyczkową, w stu procentach za ten proces decyzyjny odpowiada Europejski Bank I inwestycyjny. Jeżeli państwo będą, znaczy chcę przejść do do do konkretnych wyników, oczywiście wydaje mi się, że będzie czas na na na pytania I odpowiedzi, tak że w momencie, jeśli państwo będą chcieli, żebym udzielił trochę więcej informacji na temat mechanizmu, który wydaje mi się powinni państwo dobrze znać. Natomiast jeśli będzie potrzeba, to to to chętnie tych dodatkowych informacji udzielę. Ważna informacja, jeśli chodzi o 3.

Filar. W ramach trzeciego filaru były przyznawane koperty narodowe. Polska otrzymała kwotę, jeśli mnie pamięć nie myli, niecałych trzystu 1000000 euro. Zaraz to mogę sprawdzić I tą państwu potwierdzić. Natomiast te koperty narodowe były tylko ważne do końca dwutysięcznego dwudziestego piątego roku.

Tak, to to także to teraz jak gdyby od dwutysięcznego dwudziestego szóstego nadal są dostępne środki grantowe w ramach trzeciego filara, natomiast tam nie ma już zarezerwowanych pieniędzy na na poszczególne państwa. Pozwolę sobie zacząć od wyników wdrożeniowych, jeśli chodzi o 2. Filar. Przypomnę tylko, jest to filar, który jest dedykowany w stu procentach sektorowi prywatnemu, znaczy spółkom komercyjnym. Jeśli chodzi o Polskę, to zostały, zostały sfinansowane czy tam zaproponowane dokładnie 5 projektów, z czego część była projektami pana europejskimi, a 2 były ściśle związane z Polską.

1. Projekt, który objął finansowanie spółki Elektrolux I jego programu inwestycyjnego związanymi, związanego z bardziej efektywnymi energetycznymi domami. Część inwestycji była położona w Polsce. Całkowita suma pożyczki wynosiła 200000000 euro, przy czym procent tej pożyczki, który był dedykowany w ramach drugiego filara, to jest 4.2 procent, to oznacza, że 8 I pół miliona euro było związane z trzecim filarem w ramach tej pożyczki. Z tego co się orientuję I pamiętam, to 100 procent jak gdyby tej kwoty była była przyznana na projekty, programy

Realizowane w Polsce. 2. Projekt, bardzo ciekawy, który jest to pożyczka, która została przyznana Uniwersytetowi Śląskiemu na modernizację budynków w Katowicach Cieszynie. Było to też, były to też budowa centrów naukowych, a także modernizacja budynków w ramach obu kampusów Uniwersytetu Śląskiego. Pożyczka została, która została udzielona wynosiła mniej więcej 50000000 euro I 100 procent oczywiście tej pożyczki była dedykowana na w inwestycje, które były położone w regionach objętych mechanizmem sprawiedliwej transformacji.

Kolejny projekt, Pan Europejski z elementem, z elementem polskim, a była to pożyczka, która dotyczyła finansowania sieci ładowarek dla samochodów elektrycznych. Były element, który dotyczył polski, znaczy ten element, który dotyczył mechanizmu Sprawiedliwej z Transformacji to 19 procent kwoty pożyczki trzydziestu pięciu 1000000 euro. Większość, ale nie całość tej tej tych dziewiętnastu procent znajdowało się na terytorium Polski. 4. Projekt, innowacyjny dotyczyło nowych technologii, bardziej już ekspansji technologii związanej z produkowaniem cementu, który emituje w ramach produkcji, która emituje o wiele mniej dwutlenku węgla, Kwota tej pożyczki to jest 40000000 euro.

Ta pożyczka obejmowała 3 kraje, Szwecję, Polskę I Łotwę. Kwota pożyczki to jest 40000000 euro, a mniej więcej 72 procent dotyczyło dotyczyło wspierania regionu, który jest objęty, czy tam regionów, które są objęte mechanizmem sprawiedliwej transformacji. Ostatni 5. Projekt, o którym niestety nie mogę jeszcze powiedzieć, ponieważ został dopiero tylko zaaprobowany I beneficjent tego projektu na razie nie chciał, żebyśmy publicznie mówili o o tym projekcie. Jest to projekt w stu procentach Polski, dotyczy spółki polskiej, można powiedzieć sektora przemysłowego.

Mamy nadzieję, że pod koniec, do końca listopada uda nam się podpisać umowę kredytową, która jest obecnie negocjowana I będziemy w stanie o ogłosić jak gdyby no największą chyba inwestycję, przynajmniej jeśli chodzi o EBI w drugim filarze w Polsce w wysokości dwudziestu, dwustu dwudziestu 1000000 euro. 100 procent tej pożyczki jest, że tak powiem, podlega regionowi, znaczy jest przeznaczone dla regionu, który jest objęty mechanizmem sprawiedliwej transformacji I 100 procent tej kwoty jest położona w Polsce. Zdradzę tylko, jest to znana spółka, Polska, którą państwo pewnie doskonale znają, ale no niestety jeszcze nie nie mogę powiedzieć, o co do... O co, o o jaki podmiot dokładnie chodzi. Jeśli chodzi, jeśli chodzi o sumę tych inwestycji, czy tam pożyczek, która była przyznana w Polsce w ramach drugiego filaru, to mówimy o kwocie siedemdziesięciu 1.2 miliona euro, tak.

Jak gdyby suma tych tutaj liczb III tych pięciu projektów, suma inwestycji, która została wykonana w Polsce, wynosi 71 2000000 euro. I teraz tak, powinienem powiedzieć to na początku, ale to to to to powiem, że jak gdyby to to jest dynamiczne, to są dynamiczne wyniki, tak. Tutaj jeszcze dojdzie do do do do do podpisania kolejnej umowy w Polsce I my ten projekt dalej wdrażamy. Także to jest, to jest jak gdyby stan na, jeśli chodzi o 2. Filar, stan na dzień dzisiejszy.

Liczymy, że jeszcze uda się w ramach tego programu zrobić w Polsce więcej. Jeśli chodzi o 2. Filar, to by było na tyle. Jeśli państwo będą potrzebowali, to mogę mogę przesłać panu I państwu więcej informacji, jeśli chodzi o jak gdyby opisy tych projektów. Zobaczę na ile mogę, jakie dane, no bo to jest sektor prywatny, z jakimi danymi, opisami możemy się podzielić, natomiast na pewno będę jestem w stanie dostarczyć państwu więcej informacji na temat realizowanych projektów w ramach tego drugiego filaru.

Jeśli chodzi o 3.

Filar, to szanowni państwo, w Polsce wygląda następująco, nie udało się europejskiemu bankowi inwestycyjnemu sfinansować projektu w Polsce, który by miał zarówno element pożyczkowy, jak I grantowy przyznany z Komisji Europejskiej. Prowadziliśmy dużo akcji tak zwanych marketingowych, aby rozreklamować ten produkt wśród naszych beneficjentów. Niestety zainteresowanie było niskie, małe. 1 1 miasto śląskie otrzymało od nas, podpisaliśmy pożyczkę w wysokości około stu 1000000 złotych, natomiast przynajmniej na chwilę obecną miasto to nie otrzymało jeszcze elementu grantowego z Komisji Europejskiej.

Także dlatego też nie wspominam o tym projekcie I tu mają państwo dane na koniec dwutysięcznego dwudziestego piątego roku. Nie ma, nie ma na razie... Prowadzimy też rozmowy doradcze z pewnym podmiotem polskim z sektora energetycznego, który jest zainteresowany z korzystaniem z tego mechanizmu. Natomiast na chwilę obecną jest są to rozmowy o charakterze doradczym, a nie są to prace, które są związane z, że tak powiem już z przyznaniem finansowania. Pozwolę sobie, że tak powiem, ocenić tą sytuację, skomentować, tak, słaby wynik, jeśli chodzi o wdrożenie trzeciego filaru według EBI, tak, ale oczywiście jest to pytanie do beneficjentów sektora publicznego, natomiast Polska, według naszej instytucji, podmioty polskie sektora publicznego mają dostęp do przeróżnych programów, nie tylko unijnych, które są w stu procentach grantowe, chociażby w ramach pierwszego filara mechanizmu sprawiedliwej transformacji, są środki unijne w ramach wieloletnich ram finansowych obecnych z Komisji Europejskiej I oczywiście po wdrożeniu mechanizmu sprawiedliwej transformacji został wprowadzony program pod tytułem KPO, tak, czyli RRF w skali, w skali europejskiej, który dostarczył dosyć istotnych środków raz w formule grantowej I też pożyczkowej.

Także to spowodowało, że korzystanie z takiego instrumentu, gdzie element grantowy wynosi od piętnastu do dwudziestu procent przyznanej pożyczki, nie spotkało się ZZZZ dużym zainteresowaniem. Nie chcę wchodzić jak gdyby w buty potencjalnych beneficjentów, ale też proszę sobie, według nas, w dużej ilości przypadków była, mieliśmy do czynienia z sytuacją, kiedy dany projekt, który kwalifikował się w ramach finansowania mechanizmów sprawiedliwej transformacji, dany, znaczy dana inwestycja mogła ubiegać się o finansowanie tylko częściowo grantowe z trzeciego filaru lub być, że tak powiem, być przedmiotem finansowania, czy tam składania wniosku o finansowanie stu procenta grantowo. Także to według nas przyczyniło się do tego, że rezultaty w ramach trzeciego filara są dosyć, znaczy w Polsce są na razie przynajmniej no zerowe, tak. Z przykrością należy stwierdzić, tak. Na tym wykresie mają państwo taki 2 kolumny dotyczące poszczególnych państw, gdzie ten, ta kolumna moc niebieska, znaczy bardziej mocna niebieska, to jest kwota przyznanych środków grantowych w ramach trzeciego filara I ten, ta kolumna jaśniejsza jest, mówi o tym ile pozostało do wykorzystania tych środków.

Pozwolę się się państwu, pozwolę sobie podzielić się z państwem też danymi w skali, w skali całej Unii Europejskiej. I to jest na koniec dwutysięcznego dwudziestego piątego. Jeśli chodzi o

O skumulowane dane wdrożenia trzeciego filaru w całej Unii Europejskiej, to na koniec dwutysięcznego dwudziestego piątego kwota grantów przydzielonych w ramach trzeciego filara wynosi 337 I pół miliona euro. Całość pożyczek, wolumen pożyczek przyznanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego wynosi 1000000900 350, 903 35000000 I całkowita ilość projektów sfinansowanych w ramach trzeciego filara to 26, przy czym największym beneficjentem, przynajmniej jeśli chodzi o ilość projektów, która została wsparta w ramach trzeciego filaru, to Czechy, które mają ponad połowę, a mianowicie z tych dwudziestu sześciu projektów wspartych, Czesi sfinansowali, dostali wsparcie na na 14 projektów. Przynajmniej do do do do końca dwutysięcznego dwudziestego piątego roku. Także to jeśli chodzi o dane liczbowe byłoby na tyle, jeśli chodzi o moją prezentację.

31:20 - 32:49

Speaker 1

Ciekawość, jest jakiś taki niedosyt również z tego, że pieniądze są na stole, a korzystamy. Zaraz prosił o głos pan minister. Ja mam takie pytanie, bo ja myślę, że o tym mieście, które się stara możemy jasno powiedzieć. No to to to samorządy chyba nie są tajemnicą, że starają się o środki finansowe. Jest to dla nich też splendor, że jednak szukają środków unijnych.

Gdyby pan dyrektor jednak uchylił tajemnicę, które to miasto się stara, bo no to ten splendor trzeba też pokazać, że to są miasta, które są ambitne, sięgają po te środki, mimo że otrzymują granty, ale sięgają po inne fundusze, tym bardziej, że no my jakby wyczerpujemy ten 1. Mechanizm, który jakby jest domknięty, my go już konsumujemy w różnej formie. Natomiast no to co co słyszymy, no to takie trochę niepokojące, że że nie korzystamy. Ja chciałem serdecznie przybici przywitać, bo dołączyła do nas pani Anna Dudek ze Śląska kierownik referatu transformacji regionów w Departamencie Rozwoju I Rozwoju I Transformacji oraz pani Anna Wesołowska przewodnicząca Enea wytwarzany elektrowni Kozinice, tak. Dziękuję bardzo.

Panie ministrze, proszę bardzo, pan zgłaszał się do.

32:50 - 35:36

Jacek Karnowski

Jednak szanowni państwo, myślę, że tutaj powinniśmy poczynić pewne starania w bardzo większym propagowaniu tego instrumentu, bo 1. Rzecz, nie ma raczej grantów w stu procentach, zawsze jest wkład własny. Wobec tego przynajmniej kiedyś w rybackich projektach były takie, ale to raczej nie dotyczy jednej rzeczy, sprawy I złej transformacji. To jest 1. Rzecz.

2. Rzecz, takie instrumenty pożyczkowe jak FBO czy były odosobnione z KPO czy zielona transformacja, rozeszły się jak zielone bułki. Przepraszam, ciepłe bułki, nie zielone, bo to zielona transformacja, ciepłe bułeczki. Bo zielone to już się nie rozchodzą raczej. Było więcej chętnych niż pieniędzy I to tam nie było żadnego umorzenia, tylko 100 procent.

Początek oczywiście nieoprocentowanej, tak, a to było fajne. W zielonej transformacji, Tam mogą być częściowe umorzenia. Wobec tego wydaje się, że szczególnie jak pan dyrektor z GAD-u tutaj podpowiada, te środki zaczynają nam się wyczerpywać. Wobec tego my oczywiście jako ministerstwo służymy panu także pomocą w rozpropagowaniu tego. Myślę, że związek województw czy związek miast polskich, czy związek miast śląskich, czy wielkopolskich to są te miejsca, gdzie trzeba po prostu ten instrument pokazać.

Natomiast ja mam pytanie, jeżeli już to... Chociaż też mam, że to nie musi być anonimowe miasto, ale to już pana decyzja. Czy 1. Rzecz, czy istnieje jakaś minimalna kwota, którą można pożyczyć? Bo to czasami jest bariera, szczególnie w europejskim banku.

2. Rzecz, czy... A jest wartość pożyczki 12 I pół miliona euro. To jest duża, duża dla niektórych miast, myśli podmiotów publicznych to jest duża bariera I I to trzeba by się nad tym zastanowić. Bo nieraz w sytuacji jak ta bariera jest 2000000, to jest duża dla niektórych gmin.

Nie mówię o miastach, ale gminach. Ale mówimy o podmiotach publicznych, to także mówimy o o samorządach. A 2. Rzecz, czy czy jaka jaki jest powód, że ta decyzja co do tego, że tam nie ma być, ma być albo nie ma być dotacji, jest zahamowana. I czy to musi wszystko tak długo trwać, to jest też kolejne pytanie, bo to jednak myślę, że też przeszkodą jest długość tego procesu całego oceny tego projektu, szczególnie dotyczące przedsiębiorstw, bo miasta tam muszą poczekać, a jeżeli chodzi o przedsiębiorstwa to wydaje się, że ta długość jest problemem.

35:36 - 35:40

Speaker 3

No na pewno ten minimalna wartość jest problemem dla wielu samorządów.

35:44 - 37:46

Speaker 1

Dziękuję panu ministrowi. Czy regiony chcą zabrać głos? Bo ja rozumiem, tu mamy ten 3. Filar, ale jest jeszcze ten no 2. Filar, o którym też mówimy I tam mamy też projekty, bo tak jak słyszę w regionach to niewiele podmiotów na początku, kiedy ten mechanizm był promowany, wszyscyśmy się zachwycali, że mamy te 3 filary.

Wiadomo, że granty są zawsze przyciągające, nie trzeba nic wracać IIII te środki idą sprawnie. Natomiast no później jakby weszliśmy w przygotowanie terytorialnych spraw sprawiedliwej transformacji. One pewne rzeczy wyraźnie artykułowały, zaczęliśmy te środki jakoś absorbować do do Polski, a ten 2.3. Został bez takiego większego echa, tu co pan minister mówi, że rzeczywiście one już zostały już zaangażowane, 10:10 1. Filar I może pora, żeby ta informacja trafiła do tych większych, tak, bo mówię 2.

III 3. Filar no może sięgać tych wielkich również przedsiębiorców, tak, którzy są, mówimy o spółkach energetycznych, które realizują potężne przedsięwzięcia, tak. Więc I też szukają na rynku fajnego kredytu, który który nawet jak coś się nie dopina, no to mają gwarancję również Unii Europejskiej na zaciągnięcie tego kredytu. Pamiętasz tylko, że skąd to wynika, że że że mamy taki, no taki no no nie ma tu tego poweru no podmiotów, które by się, mówię nawet z samorządem. Pan minister jako 1 z wielkich samorządowców znanych w Polsce, funkcjonujących w związku również miast polskich, dokładnie też potwierdza.

No barierą są na pewno ta minimalna kwota, a z drugiej strony, no skoro są granty, to je bierzemy, nie. Później zastanawiamy się skąd dalej brać pieniądze na pokrycie kredytów. Bardzo proszę.

37:46 - 46:32

Piotr Michałowski

Panie ministrze, panie przewodniczący, kilka słów wyjaśnienia. Tak, znaczy na pytanie pana ministra, jeśli chodzi o indywidualne pożyczki EBI, tak, jest, mówimy do, mamy do czynienia z minimalną wartością projektu, która wynosi 25000000 euro. Podkreślę tutaj, że to nie, to ta 25000000 euro to jest kwota, która nie musi dotyczyć tylko jednego projektu inwestycyjnego, a całego programu inwestycyjnego, który jest realizowany przez kilka lat, Także to, to, to trochę ułatwia jak gdyby skumulowanie takiej kwoty, ale oczywiście to jest jak gdyby EBI indywidualnie, może, tak w praktyce to wygląda, że finansuje tylko te większe miasta, tak. Bo bo mniejsze miasto nie zbierze takiej kwoty, nie nie zbierze łatwo takiej kwoty wydatków, które jeszcze są kwalifikowalne, tak, w ramach mechanizmu sprawiedliwej transformacji. Jeśli chodzi o 3.

Filar, jest takie ciekawe rozwiązanie, o którym nie wspominałem, a mianowicie Europejski Bank Inwestycyjny może przyznać, nazwijmy to, taką linię kredytową dla polskiej instytucji finansowej, która była, miałaby wystarczający apetyt I też, że tak powiem zasoby, żeby dystrybuować tą linię kredyto... Środki z tej linii kredytowej na mniejsze miasta, tak. I to jak gdyby tu też rozwiązane było akceptowalne I negocjowane z Komisją Europejską, że jest takie, jest taka możliwość, że jako że bank nie może wesprzeć tych mniejszych gmin, mniejszych miast, żeby takie wsparcie wstrzyknąć do instytucji finansowej działającej na rynku polskim, tak, która ma relacje I z mniejszymi I większymi miastami, która by dystrybuowała tą tą tą część do do do mniejszych miast I też zajęła się obsługą, znaczy oceną tych tych tych wniosków kredytowych. Także jest takie rozwiązanie. Wracając I oczywiście podkreślam,

Miejski bank inwestycyjny jest gotów jak gdyby, no też muszę też powiedzieć, że my tą akcję swoją informacyjną o tych instrumentach no odrabialiśmy na początku. Ze wszystkimi klientami, naszymi miastami, z którymi współpracowaliśmy lub który, z którymi chcieliśmy współpracować, o tym instrumencie opowiadaliśmy. Ale oczywiście pomysł, aby jeszcze bardziej rozpowszechnić, czy tam ponowić taką kampanię informacyjną na temat obu filarów, najbardziej cierpi 3., to to jest, to to jest pomysł, w którym się bardzo chętnie, że tak powiem weźmiemy udział, czy czy czy sami rozpoczniemy taką, jeszcze raz taką kampanię informacyjną przy współpracy ministerstwa czy innych podmiotów po po polskich. Bardzo chętnie, że tak powiem, się się tym zajmiemy. Panie przewodniczący, jeśli chodzi o jak gdyby jeszcze próbę analizy, jak gdyby co się stało, że to tak działa po wojnie I też trochę odpowiadając na na na słowa pana ministra.

Jeśli chodzi o 2. Filar, proszę nie zapominać, że jak gdyby to są środki, które nie wiążą się z żadną preferencyjnością. Tak, to jest zwykła pożyczka, która jest oprocentowana na na zasadach Europejskiego Banku Inwestycyjnego. To są często pożyczki, które są tanie lub tańsze niż są na rynku. Nie zawsze, ale są też tańsze dlatego, że Europejski Bank Inwestycyjny jest instytucją publiczną.

To jest bank Unii Europejskiej, który należy do państw członkowskich, w tym do Polski, który w momencie, gdy wycenia pożyczki, bo my się sami finansujemy na rynku, my nie mamy żadnych źródeł dotacyjnych z Komisji Europejskiej czy z państw członkowskich. My się sami finansujemy bardzo tanio na rynku ze względu na najlepszy rating kredytowy potrójny AIW dużym skrócie tą taniość staramy się transferować do podmiotów, do naszych beneficjentów. Natomiast do tej, do kosztu naszego pozyskania pieniądza dorzucamy marżę na pokrycie naszych kosztów administracyjnych I na pokrycie ryzyka, Tak że w wielu I w wielu przypadkach jest to finansowanie, które jest bardzo konkurencyjne, ale to nie jest, nie nazwałbym tego finansowaniem preferencyjnym. Nie ma tam żadnego umorzenia, odsetek, tak. To jest dług, który który jest, który jest tańszy I jest pieniądzem, który ma dłuższe terminy zapadalności.

Więc tutaj jak gdyby możemy oczywiście wzmocnić kampanię informacyjną na temat drugiego filara, natomiast to, to jest takie źródło finansowania, które równie dobrze dany podmiot prywatny może pójść do nas I realizować pożyczkę nie w ramach drugiego filara, jeśli na przykład są problemy z kwalifikowalnością danych inwestycji pod, pod mechanizm sprawiedliwej transformacji, tak. Jeśli chodzi o, o 3. Filar, panie ministrze, to znaczy tam są 2 toki aprobowania takich wniosków. Jest jest jak gdyby, jest jak gdyby ocena wniosku przez Komisję Europejską, za który Europejski Bank Inwestycyjny nie odpowiada I to też trzeba by się spytać beneficjentów, jak jak trudny jest to proces. Miasto, miasto, miasto, które dostało pożyczkę od nas w ramach trzeciego filara, ale nie dostało jeszcze przynajmniej elementu grantowego, to jest Dobrowa Górnicza, tak.

Tak że oni mają podpisaną pożyczkę, tak, korzystają, znaczy trudno ją na razie zaliczyć do trzeciego filara, dlatego że żeby był to 3. Filar musi być ten element grantowy, tak. Także to taki jest trochę na. 200000 tak, no nie takie małe, nie takie duże, nie takie małe, tak, to to można... Pożyczka to jest około stu, stu, stu 1000000 złotych.

Natomiast jeszcze raz, na razie bez elementu grantowego to jest zwykła pożyczka, znaczy zwykła, no to jest klasyczna pożyczka EBI, tak. Ten element grantowy, znaczy nie chce się wypowiadać na temat jak gdyby elementu grantowego, ponieważ to nie jest proces, za który odpowiadamy. Na pewno wydaje mi się, że miasto chętnie się podzieli informacjami co tam, co tam, co tam, czy, czy sprawa przede wszystkim jest nadal w toku, tak. Ocena jeśli chodzi o IB, no to ocena takiego projektu, który jest zgłaszany, no to jest kilka miesięcy, tak. Można od sześciu miesięcy plus, tak.

To są takie nasze tradycyjne, wymagane, żeby ocenić I zatwierdzić projekt. Oczywiście nie chcę być sędzią we własnej sprawie, jeśli chodzi o naszą instytucję. Wydaje mi się, że no panie ministrze, ale to też, bo, bo pan minister mówi 18, bo my się, że tak powiem, pierwszych prezentacjach zabezpieczyliśmy, tak, żeby się zabezpieczyć przed najgorszymi przypadkami, najtrudniejszymi, nie najgorszymi I tam było wymienione oficjalnie do osiemnastu miesięcy, tak, ale to jest czas taki maksymalny, Potem, czy to jest 6, czy trochę więcej, trochę zależy od współpracy, od, od danych, od dostępności I informacji, o które prosimy. Natomiast też trudno mnie to oceniać I wydaje mi się, że na pewno jest pole do do poprawy dla instytucji publicznych, jakie jest EBI, jeśli chodzi o czas oceny wszystkich projektów, też w ramach trzeciego filara. Natomiast wydaje mi się, że to jeśli chodzi o 3.

Filar, nie do końca wydaje mi się, że to jest 1 z największych przyczyn, dlaczego jak gdyby są takie wyniki, a nie inne wdrażania, tak. To, to, to, to by trzeba, wydaje mi się, że bardziej jak gdyby był był dostęp do do łatwiejszych środków unijnych, ale okay, to to jak gdyby to to to trzeba pytać beneficjentów, tak, którzy będą, dadzą państwu pełen obraz sytuacji.

46:34 - 46:38

Speaker 1

Pani poseł Danuta Jasku-Więzika, bardzo proszę.

46:38 - 46:56

Danuta Jazłowiecka

Dziękuję panie przewodniczący. Ja przepraszam za moje spóźnienie. Ja mam kilka pytań, ale zanim zadam te pytania to ciekawość nie daje mi spokoju. Czy ta marża państwa I koszty to jest, jest stała jakaś pozycja czy to bardzo różnie, no bardzo różnie jest oceniane?

46:56 - 46:57

Znaczy, że

46:57 - 47:01

Piotr Michałowski

to pożyczki, nasze pożyczki mogą mieć stałe oprocentowanie lub zmianę.

47:01 - 47:03

I chodzi o marże, marże?

47:03 - 47:24

Piotr Michałowski

Marża jest trochę uzależniona, znaczy ta marża na pokrycie kosztów administracyjnego to jest stała marża. Natomiast marża na tą ocenę ryzyka zależy od sytuacji finansowej danego miasta. Ale polskie miasta są w dobrej, ogólnie w dobrej kondycji finansowej. Także to to nie są jakieś wysokie kwoty.

47:24 - 47:45

Danuta Jazłowiecka

I właśnie jakie to są mniej więcej procenty, stałe marże ile wynosi? No. Okay, dobrze. To przechodzimy. Dobrze.

To, to przechodzę do pytań. Jaka jest, jaka będzie konsekwencja niewykorzystania tych środków przez Polskę?

47:46 - 47:50

Piotr Michałowski

No pani poseł, znaczy według mnie no konsekwencja 1., która teraz.

47:50 - 47:52

I kiedy ona nastąpi?

47:52 - 48:39

Piotr Michałowski

Konsekwencja pod tytułem koperty narodowe, tak, gdzie Polska I inne kraje miały zarezerwowane pieniądze, no to jest ta koperta, ta rezerwacja tych kwot była do końca dwutysięcznego dwudziestego piątego roku, tak. Idzie do ogólnej puli. Przy czym ogólnie mechanizm to nie jest tak, że te pieniądze z trzeciego filara rozchodzą się nie wiadomo jak w innych państwach, tak. Także te, te środki jeszcze jest, są dostępne. I, I, nie...

Przynajmniej na dzień dzisiejszy nie widać takie, takiego ryzyka, że te pieniądze szybko znikną, tak. Ale no oczywiście, jeśli chodzi o mobilizowanie polskich podmiotów, to to to I teraz jest czas, żeby mobilizować.

48:39 - 48:41

Rozumiem, przechodzę do następnych pytań.

48:41 - 49:36

Danuta Jazłowiecka

I rozumiem, że ta pula dybiec dwustu sześćdziesięciu pięciu 1000000, dwustu sześćdziesięciu dwóch 1000000 już niekoniecznie jest aktualna dla Polski. Ale moje 2. Pytanie. To to to już to pytanie odebrał mi pan minister. Czy...

W jakim stopniu spotyka się zainteresowanie tym wsparciem doradczego, bo dosyć duże pieniądze są przeznaczane. Pan powiedział, że no są łatwiejsze, ja to tak nazwę, łatwiejsze pieniądze dla beneficjentów w Polsce, związku z tym oni bardziej tym są zainteresowani. No ale skoro Państwo również proponujecie tą formę doradztwa, czy ona musi być powiązana już z samym projektem, który chcemy złożyć czy po prostu pomocą przy przygotowaniu jakiejś inwestycji?

49:36 - 50:23

Piotr Michałowski

Pani poseł, bardzo dobre pytanie, znaczy cieszę się, że pani zadała. Znaczy, Europejski Bank Inwestycyjny ma jak gdyby środki na pomoc doradczą dla podmiotów, zwłaszcza sektora publicznego, ale nie tylko, tak, w formie bezpłatnej. I ta pomoc doradcza obejmuje, może obejmować aspekty techniczne,

I finansowe I może dotyczyć, nie musi, mechanizmu sprawiedliwej transformacji. Tak że jest po naszej stronie gotowość, żeby pomagać beneficjentom I to o tym beneficjenci wiedzą, jak strukturyzować, niezależnie od mechanizmu transformacji, jak przygotować projekt pod finansowanie dłużne, tak.

50:23 - 51:01

Danuta Jazłowiecka

Skoro coś takiego, skoro coś takiego państwo macie, to czy wykorzystując te pieniądze czy nie, jest taka możliwość, mówimy w tej chwili o po powrocie do kampanii informacyjnej na temat możliwości wykorzystania tych środków. Czy jest taka możliwość, żebyście państwo zorganizowali na miejscu robocze spotkania, gdzie można byłoby przedyskutować, jakiego rodzaju projekty mogą być robione, jakie korzyści, jakie jakie jakie zalety. To oczywiście zalety tam wszyscy będą wiedzieli, ale czy jakieś jeszcze dodatkowe korzyści może beneficjent otrzymać, które nie są ogólnie zapisane?

51:01 - 51:46

Piotr Michałowski

Pani poseł, znaczy my oczywiście od czasu do czasu organizujemy takie warsztaty, prezentacje, gdzie mówimy też o tej ofercie dla polskich podmiotów, głównie nie tylko sektora publicznego, ale też jak gdyby się staramy dedykować spotkania dla sektora publicznego, ale jak najbardziej jak gdyby wydaje mi się, że dobrym pomysłem byłoby zorganizowanie takiego jak gdyby ogólnopolskiego wydarzenia, tak. Gdzie, gdzie opowiedzielibyśmy też o mechanizmach wsparcia ZEBI w ramach mechanizmu sprawiedliwej transformacji, ale też ogólnej oferty. W tym z podkreśleniem na tą ofertę doradczą.

51:46 - 52:30

Danuta Jazłowiecka

Znaczy bardzo fajny pomysł, żeby było ogólnopolskie, ale ja myślałam o naprawdę roboczych. Siadamy wszyscy przy jednym stole I sobie po prostu dyskutujemy po tej właśnie takiej ogólnej prezentacji z tego ogólnego spotkania. Czy tak coś takiego byłoby możliwe, bo podejrzewam, że to więcej przyniesie efektów, ponieważ będzie można zadawać pytania, które które trapią potencjał beneficjentów. A to na pewno państwo, jestem przekonana, że przemyślicie to. Chciałam zapytać czy jest taka możliwość I I jak duże jest zainteresowanie w innych krajach Unii Europejskiej inwestycjami prywatno-publicznymi.

Bo u nas to bardzo kuleje I być może tu byłaby taka okazja, żeby w końcu roz roz rozwinąć 10:10 sektor, tę tą działalność.

52:30 - 56:39

Piotr Michałowski

Tak, pani posłów, to przede wszystkim tak, po naszej stronie znaczy przekażę pomysł do, do centrali, ale nie wydaje mi się, znaczy to jest bardzo dobry pomysł IIIII Europejski Bank Inwestycyjny będzie gotów, żeby uczestniczyć, zorganizować takie warsztaty. Wydaje mi się, że jeśli byłaby możliwość jak gdyby Współorganizować. Współorganizować albo ministerstwa, tudzież jakieś, nie wiem, związek metropolii, no jakiś taki też, że tak powiem, instytucje, które by po pomogły nam dotrzeć do jak największego grona słuchaczy, to, to, to jest to, to, to piszemy się na to, tak. A wracając do pani bardzo trudnego pytania, dotyczących formuł PPP, tak, partnerstwa prywatno-publicznego przy finansowaniu projektu, to bez bycia przygotowanym na odpowiedź pani, na pani pytanie, powiem tak, formuła PPP jest formułą, która jest zaciągnięta z systemu anglosaskiego, która sprawdza się lub nie na niektórych rynkach europejskich, tak. Były, obserwowaliśmy, bank obserwował sytuację, że niektóre państwa decydowały się na prowadzenie takiej formuły, potem się wycofały, niektóre dobrze, że tak powiem, odrobiły lekcje przygotowawcze do realizowania projektów w PPP.

Także jak gdyby w wielu państwach Unii Europejskiej realizowanie inwestycji w tej formule ma powiedzmy, wiąże się to z sukcesami, tudzież takimi trudnymi lekcjami do odrobienia, gdzie na przykład wdrożenie w ramach formuły PPP 000, pokazywało, że suma całkowita wdrożenia danego projektu jest troszkę wyższa lub znacząco wyższa od realizowania danej inwestycji, nie w formule PPP. Także to na pewno I polskie, polskie, polski rząd, tak, od wielu lat prowadzi jak gdyby odpowiednie szkolenia, analizy, żeby właściwie, znaczy przeżyć wiedzę na temat właściwego przygotowywania projektu w formule PPP. Jest to, że tak powiem, przy niektórych projektach jest to, te partnerstwo publiczne realizowane. Europejski Bank Inwestycyjny jak tylko może, to przyczynia się do, do, do szerzenia wiedzy na temat formule PPP, ale także oczywiście do finansowania projektów w formule PPP. Dam pani taki przykład, to nie klasyczny, ale według mnie to jest pewien, w pewnym sensie formuła PPP, a mianowicie finansowanie morskich farm wiatrowych, gdzie, gdzie mamy do czynienia z finansowaniem okej prywatnej spółki celowej, która realizuje inwestycje.

Natomiast no potem spłata tego, tego, tego, tego długu opiera się na systemie wsparcia Izby Energii Elektrycznej, który jest trochę gwarantowany pośrednio przez skarb państwa, tak? No bo jest prawo, które mówi, że będzie miała ta energia elektryczna zbyt, tak? Także jeśli chodzi o przykład może niedaleko Polski, ale niedawno bank sfinansował w formule PPP. Nie jest to być może temat na, na, na zieloną transformację, ale koszary wojskowe zostały na Litwie sfinansowane w finansów publicznych. Także to, to jest bardzo trudny temat, tak, ale to jak gdyby po po razem z ministerstwem jesteśmy, pracujemy, żeby ta formuła PPP była jak najbardziej wdrażana przy właściwach, przy właściwy...

56:39 - 56:41

Speaker 7

Przy dobrze przygotowanych w Polsce do tego.

56:41 - 57:08

Danuta Jazłowiecka

I moje ostatnie pytanie, ponieważ nie wiem I przepraszam, już przepraszałam też za to, że się spóźniłam. Czy państwo przewidujecie prefinansowanie, czy w tych tych, w tym finansowaniu jest prefinansowanie, bo bardzo często jest tak, że samorządy nie mają środków, żeby wyłożyć I czekać na to finansowanie I czasami niesamowicie, nie jestem nieprawdopodobny sposób, takie prefinansowanie udrażnia możliwość realizacji inwestycji.

57:08 - 57:22

Piotr Michałowski

Tak, znaczy przy wszystkich naszych pożyczkach, przy większości, tak, które udzielamy sektorowi publicznemu, ale nie tylko, istnieje możliwość, że tak powiem, wypłaty, jakiejś pierwszej transzy kredytu.

57:22 - 57:23

Z chwilą do rozmowy.

57:23 - 57:37

Speaker 9

Przepraszam, podpisania umowy kredytowej, tak. Zazwyczaj to jest kwota do około trzydziestu procent całkowitej kwoty kredytu, tak, która później dopiero jest rozliczana, tak. Także no, no jest to forma prefinansowania, pani poseł.

57:37 - 57:40

Speaker 8

Ale I od tego dnia rozliczone są odsetki?

57:40 - 58:06

Piotr Michałowski

No w momencie, gdy, gdy... Najpierw jest kwota jak gdyby podpisania umowy kredytowej, tak, która nie wiąże się z w wielu przypadkach z z żadnymi opłatami. Natomiast no w momencie, gdy beneficjent, kredytobiorca wypłaci tą, nazwijmy to zaliczkę, tak, no to jest, jest, jest, jest stopa procentowa, która zaczyna być.

58:07 - 59:59

Speaker 1

Dziękuję bardzo. Pani poseł skorzystała ze specjalnej linii pytań I odpowiedzi od razu na każde pytanie, ale bardzo dobrze, bo szczegółowo coś więcej wiemy. Zanim oddam głos pani Annie Dudek z Urzędu Marszałkowskiego, śląskiego Urzędu Marszałkowskiego, bo tam też wiele się dzieje, to, to panie dyrektorze ja powiem tak, bo tak mówimy, no jest dobrze, nie, je źle, nie jest okay, nie. Nie jest okay w temacie drugiego I trzeciego filaru. Bo jeśli my dziś słyszymy, że rzeczywiście państwo wprowadzili początku wejścia w życie tego filaru jakąś promocję, jakąś promocję tego mechanizmu drugiego czy trzeciego filaru, no to dzisiaj mamy raptem kilka regionów górniczych, z którego państwo powinniście odbyć po całym tym regionie, macie samorządy, macie marszałków otwartych na na dyskusję, potrafiący, potrafiących ściągnąć przedsiębiorców, instytucje publiczne.

No bo nawet jak mówimy o samorządzie, to nie przesadzajmy, no mówimy o pięćdziesięciu, sześćdziesięciu milionach złotych, których to nie potrafi zebrać samorząd albo związek gminny jakiś, który by się pojawił, same wodociągi, ile potrzebują środków finansowych I moim zdaniem jest pełne nie niedoinformowanie. Oczywiście ma pan rację, że granty są na tyle atrakcyjne, że one jakby przyciągają na dzień dobry, ale nie mówmy, że ten 3. Filar, kiedy mamy te 15 do dwudziestu 5 procent środków, 1 no grantowych można powiedzieć, tak. No to to nie jest wdzięczna pożyczka, którą samorząd weźmie. Dąbrowa Gunicza 200000 mieszkańców I też nam się nie przelewa w budżecie, potrafiła się na tyle zmobilizować, że dała.

Ja sądzę,

59:59 - 01:00:01

Speaker 10

że wiele

01:00:00 - 01:03:33

Speaker 1

Podmiotów nie wie o tym. Bo jak pytam tych, którzy realizują 1. Filar, mówią, no tak, to my się tym zajmujemy, bo my tym robimy, pracujemy, a z tej drugiej strony to jest po stronie EBI, no może ministerstwa, które powinno się mocno włączyć w tą działalność, bo ja sobie nie wyobrażam, że my dzisiaj dalej będziemy czekać, aż te pieniądze tam będą uciekać z tej naszej puli, tak jak sam pan powiedział, bo to coś ucieka, że będziemy się cieszyć, że jesteśmy jednym z najgorszych, którzy nie skorzystali, a mieli tyle. To nie jest ten kierunek działania, nie. Diabeł tkwi w szczegółach I te szczegóły trzeba po prostu zacząć weryfikować.

No jeśli nie ma mocnego najazdu, mocnej informacji, ja wiem, że samorządy potrafiły tworzyć świetne programy, terytorialne plany sprawiedliwej transformacji. Ciągnęło się to miesiącami, tak, przy wielkiej mobilizacji wielu środowisk, wielu instytucji, udało się świetnie napisać te programy, uzgodnić, przejść no długi, bardzo długi mozolny, ale jakże poważny proces sięgnięcia po te środki unijne, to tym bardziej mi się wydaje, że dzisiaj w sferze, kiedy ta formuła grantowa jakby się skończyła właściwie już I I tam już nic nie kontraktujemy, tylko sięgamy po te pieniądze albo została jakaś końcówka, no to tym bardziej trzeba ruszyć teraz Polskę I to apeluję do pana o to, żeby żeby rzeczywiście do tego się przyłożyć. Ministerstwo, Ministerstwo, żebym się nie pomylił, funduszy I polityki regionalnej, tak, też mają takie, a nie tylko oni, bo przecież firmy I podmioty, które funkcjonują, one funkcjonują właściwie w każdej branży I w każdym ministerstwie. I to jest ten ostatni dzwonek, żeby ta kampania informacyjna wskazała. A z tego, co pan mówi I co tutaj gdzieś tam słyszymy, no to oczywiście pana analizując to, się dzieje, to co na rynku się działo, z czym mieliśmy przez te, no te kilka lat do czynienia, no to państwo też wyciągacie jakieś takie wnioski, gdzie tam centralnie też może trzeba coś powiedzieć.

Nie tylko centralnie, bo mi się wydaje, że również I ministerstwu. No kiedy ten pakiet środków finansowych, grantowy został uruchamiany, no to zobaczmy, no wiadomo, że te wielkie miasta dysponują wielkim miliardowymi już tam budżetami, tak. Im łatwiej sięgnąć po te środki, jakiekolwiek by się nie pojawią, bardzo szybko przytulą również o granty, no ale właśnie zachęcać nad tymi mechanizmami, które są, a no może to niepopularne co powiem, a czasami jakieś ramy stworzyć dla tych mniejszych, hamując jakby tą 10:10 10:10 pęd do tych łatwych pieniędzy dla wielkich, dużych miast, które mają tam jakiś wkład własny, mogą zainwestować, mają środki na to, żeby wam zapłacić na na na za obsługę I I zabezpieczenie tego kredytu, nie. To to to ja dzisiaj biję się mocno, że myśmy tego drugiego, trzeciego filaru mocno nie nacisnęli, nie wiem, rok temu, tak, żeby wrócić do tego tematu I rozmawiać. Nie, nie oddaję panu głosu.

Poproszę panią Anię jeszcze, żeby są. Otwieram dyskusję, a poprosimy później pana ewentualnie dzisiaj do odniesienia tych pytań. Bardzo proszę.

01:03:38 - 01:06:47

Speaker 11

Tak, tak, tak. Już, już dałam radę, tak. Dziękuję bardzo. Dziękuję za oddanie głosu I przepraszam bardzo za spóźnienie od razu. Na pewno chciałabym skomentować to, co przedstawił pan dyrektor, ponieważ 2 miejsca, które tutaj padły z imienia znajdują się w Uniwersytecie Śląskim.

To I Uniwersytet Śląski I Dąbrowa Górnicza. I my jako Urząd Marszałkowski byliśmy dosyć intensywnie zaangażowani w promocje. Zresztą w Katowicach też odbyła się duża konferencja wspólnie organizowana z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, właśnie dedykowana drugiemu I trzeciemu filarowi. Ona tak, ona tak nieszczęśliwie trafiła w okres, kiedy rozpędzał się Fundusz Sprawiedliwej Transformacji. My też jesteśmy mocno zaangażowani w przygotowywanie takich spotkań, seminariów indywidualnych.

Obdzwoniliśmy wszystkie duże miasta. Promujemy też na naszych stronach internetowych ten instrument. Natomiast prawdą, znaczy fakty są takie, jak też częściowo częściowo zostało już tutaj powiedziane. Ten instrument jest mniej atrakcyjny dla miast niż to, co w tej chwili było jakby dla nich dostępne, tak. Dotacyjny Fundusz Sprawiedliwej Transformacji, KPO czy dotacje w ramach innych programów.

Ale też dużym problemem był wkład własny do tej brakującej części inwestycji, bo również duże miasta były mocno zaangażowane w projekty FST I tam też ten wkład musiał być wyłożony. Więc no tutaj postawiły na te projekty, które były dla nich bardziej, czy na te środki, które były dla nich bardziej atrakcyjne. Na pewno też problemem był brak możliwości łączenia pierwszego I trzeciego filaru, czyli też trochę tak jakby uzupełnianie tych środków, tak, jednych, jednych drugimi. Na pewno ta minimalna wartość przedsięwzięcia to była też bardzo istotna bariera, bo gminy, nawet duże miasta, nie identyfikowały w danym momencie projektów dodatkowych, które mogłyby zostać sfinansowane w ramach tego instrumentu. Też muszę powiedzieć troszeczkę z takich nieformalnych rozmów, między innymi z Dąbrową Górniczą, że ta aplikacja, taka dwutorowa, to nie jest wcale prosta ścieżka I to też jakby skomplikowanie tej, tego mechanizmu było takim troszeczkę zniechęcającym elementem.

Ale też kwestia ograniczonej możliwości poprawy tej dokumentacji. My w urzędzie marszałkowskim mamy taki tryb pracy z częścią beneficjentom, zwłaszcza w procedurze pozakonkursowej, że tak się trochę opiekujemy tymi projektami. Natomiast no tutaj ta procedura była pod tym kątem na pewno mniej elastyczna. I myślę, że, że chyba tyle z takich uwag. Także nie sądzę, żebyśmy tutaj w, na początku uruchomienia tych narzędzi, no gdzieś tam z tą informacją nie wyszli.

Rzeczywiście, może teraz. To też pytanie, ile jeszcze tych naborów będzie I do kiedy te środki będą kwalifikowalne. Bo rzeczywiście dotacyjne środki się już kończą I jeżeli jakieś miasta duże mają jeszcze projekty do sfinansowania w tym okresie między rozpoczęciem, zakończeniem tej perspektywy, a rozpoczęciem nowej, to być może warto byłoby rzeczywiście taką kampanię ponowić. Dziękuję.

01:06:48 - 01:06:52

Speaker 1

Dziękuję pani Ani. Pan Kowalik, bardzo proszę, Polska Zielona Sieć.

01:06:53 - 01:07:42

Mateusz Kowalik

Panie przewodniczący, dziękuję serdecznie. Mateusz Kowalik, Polska Zielona Sieć. Panie dyrektorze, ja chciałbym zapytać, właściwie tutaj powtórzyć za panią Anu Dudek, do kiedy jeszcze można ubiegać się o te środki I do kiedy będzie trzeba je rozliczać. Chciałbym także zapytać, czy są plany uruchomienia podobnych mechanizmów w przyszłej unijnej perspektywie finansowej. Chciałbym też zapytać, czy zbadali państwo, jaka, co sprawiło, że w Czechach ten wykorzystanie mechanizmu było tak popularne, ponieważ mogłoby się wydawać, że czeskie regiony również korzystają z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, również Czechy otrzymały ichniejszy KPO, więc co sprawiło, że tam, że ten mechanizm, już nie pamiętam, czy to był 2., 3.

01:07:42 - 01:07:45

Speaker 12

Filar, był bardzo popularny? Dziękuję. Dziękuję.

01:07:45 - 01:07:52

Speaker 1

To może tyle pytań I następni chętnie bardzo mile widziani. Oddajmy teraz głos panu dyrektorowi.

01:07:53 - 01:12:40

Piotr Michałowski

Tak, dziękuję. Znaczy, tak, odniosę się do tej, do tych kampanii informacyjnych. Znaczy, oczywiście po pomysł, żeby to wznowić jest dobrym, tak, znaczy, ale chcę podkreślić, że my jako bank jesteśmy w stałym kontakcie z naszymi klientami, czy tam potencjalnymi klientami, gdzie przy, no nie są to warsztaty, tak, ale przy kontaktach jakichkolwiek, no powtarzamy, tak, o o takiej ofercie. Tak że to nie mówię tego, żeby, że tak powiem, skrytykować pomysł, bo ta kampania taka, czy tam jak gdyby ponowienia kampanii informacyjnej być może, znaczy to chyba jest, od tego trzeba zacząć, tak. IIIII zobaczyć, tak, I spotkać się z większym gronem potencjalnych beneficjentów, usłyszeć od nich, jakie są problemy, tudzież dlaczego nie są zainteresowani aplikowaniem, tak.

Odpowiadając na pana pytanie, Tak, jeśli chodzi, będę musiał do państwa wrócić z kolejnymi datami te, te, naborów wniosków, tak, będą tak, takowe I jak gdyby jeśli chodzi o EBI, no to my jesteśmy, my nie mamy terminów naborów, Tak, to terminy naborów to są, to Komisja Europejska wyznacza. My przyznajemy, znaczy rozmawiamy I procesujemy wnioski kredytowe na bieżąco, tak. Także jutro przyjdzie jakieś miasto I z projektem, to się zabieramy za to od razu, tak. Zaczynamy oceniać. Oczywiście równocześnie, równolegle dany podmiot musi też zgłosić się pod, pod konkretny nabór już realizowany w stu procentach z Komisją Europejską.

Wspominała pani tak, że dwutorowe, no jest dwutorowe jak gdyby procesowanie wniosku, tak. No nie, nie możemy, to to to nie są środki grantowe, nie są środkami bankowymi, tak, to nie są środki EBI. Komisja Europejska

Prowadzi swój własny proces, że tak powiem oceny wniosków. Trudno nam I niezręcznie jest oceniać, tak, zwłaszcza że to nie chodzi o krytykę Komisji Europejskiej. My też, jak gdyby nasz proces też mógł być na przykład szybszy. Jeśli chodzi o wymianę informacji, to w EBI jest, jest prosto, tak. No to znaczy kontakt jest na bieżąco.

My nie mamy jakichś sztywnych formularzy, które trzeba wypełniać, tak. To my przygotowujemy kwestionariusze dla naszych potencjalnych kredytobiorców I sterujemy procesem jak gdyby zarządzania informacjami, tak. To nie są nabory, to nie są jakieś formularze, to jest stały kontakt z naszymi zespołami. Także no staramy się być pod tym kątem bardzo elastyczni. 2 trudne pytania od pana.

Nie za wcześnie jest, jeśli chodzi o podobne instrumenty w ramach jak gdyby przyszłych, przyszłego budżetu unijnego. Za wcześnie jest, żeby mówić, albo też Europejski Bank inwestycyjny, znaczy nie ma takiej wiedzy albo za wcześnie, raczej za wcześnie jest o tym mówić, czy, czy będą podobne instrumenty wsparcia. Na pewno no musi być, że tak powiem, wniosek, wnioski muszą być wyciągnięte pod kątem tych instrumentów, które zostały zaoferowane, tak. Nie wiadomo, jak się skończy ostatecznie wdrożenie trzeciego filara mechanizmu sprawiedliwej transformacji. Być może, że tak powiem, dla Komisji Europejskiej to też jest jak gdyby lekcja do odrobienia, żeby na przykład, nie wiem, pomyśleć o uproszczeniu, tak?

Ale to, to, to jak gdyby tu, tu, to nie jest naszą rolą, tak? Żeby tu uczestniczyć jak gdyby w procesach, które są związane z przyznawaniem finansowania grantowego, tak. EBI na pewno, Europejski Bank Inwestycyjny na pewno będzie kontynuował swoją akcję kredytową dla, dla, dla polskich samorządów czy tam polskich podmiotów sektora prywatnego I publicznego, niezależnie od tego, jakie będą pule, jak przyznawane I w jakiej formie w ramach przyszłego budżetu unijnego. Pytania pana o Czechy. Nie jestem w stanie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ jak gdyby to jest rynek, którym, którym się nie zajmuję.

Wydaje mi się, że jest to powiązane z tym, że Czechy tych środków unijnych, grantowych mają mniej niż Polska. To też w przeliczeniu na jak gdyby ilość projektów. Także stąd też wydaje mi się była po motywacja po ich stronie, żeby tą, tą dwutorową ścieżkę aprobacyjną przejść, tak, I byli bardziej zmobilizowani.

01:12:42 - 01:13:20

Speaker 1

Ja mam do pana jeszcze, są pytania z sali? Bardzo proszę jeszcze, jeśli będą, zaraz odnowły, ale mam pytania do pana. Ile razy Ministerstwo Rozwoju I Polityki Regionalnej interesowało się właśnie drugim I trzecim ofiarami w rozmowach z panem? Ja rozumiem, że pan jest nowym dyrektorem, przepraszam I to chciałem na początku, później mi uciekło, ale na koniec chciałem podsumować, że jako nowy dyrektor pan rzeczywiście to co tutaj mówi, zacznie wdrażać I będzie, I będziemy rzeczywiście tą promocją tych drugiego I trzeciego filaru zaskoczeni bardzo pozytywnie. Ale tak w przeciągu tych kilku miesięcy to też jest ważne.

01:13:20 - 01:13:32

Piotr Michałowski

Panie przewodniczący, no ja rozpocząłem swój mandat pierwszego września I mogę tylko powiedzieć, jeśli o mnie chodzi, że już miałem kontakty zarówno z Ministerstwem Klimatu czy, czy z Ministerstwem Funduszy, tak. Tak że jesteśmy w stałym kontakcie I

01:13:32 - 01:13:46

Speaker 1

To jest nieźle. To muszę ich pochwalić, że jest nieźle I panu pogratulować, że udało się dotrzeć. Czekamy na ten Exodus I to w regionach, to naprawdę będzie lepiej. Proszę bardzo.

01:13:46 - 01:14:20

Speaker 13

W poprzek Jarosław Związek Zawodowy Kadr, bo tutaj nie padła informacja do kiedy te mechanizmy będą funkcjonować, ten 2., 3.

Filar. I takie 2. Pytanie, czy w ramach drugiego filaru województwo łódzkie miało jakieś w ogóle projekty zgłoszone Do Urzędu Marszałkowskiego. Bo tam było tylko, że są 2 miasta, czyli tam Śląskie I Dąbrowa I tam Cemiętownie, ale czy w ogóle województwo łódzkie miało jakiś udział? Dziękuję.

Dziękuję panu. Czy ktoś jeszcze? To rozumiem, że to jest ostatnie pytanie, tak? Bardzo dobrze. To pan, to bardzo proszę teraz.

01:14:21 - 01:15:19

Speaker 16

Dzień dobry, Marcinie. Instytut Klimatu I Środowiska może nie tyle pytanie, co pewna taka refleksja, bo tak jak zostało powiedziane I chciałbym też przychylić się do tego, co pani z Urzędu Marszałkowskiego Śląska powiedziała, że przyczynę tego niskiego aplikowania w Polsce, ale nie tylko. Proszę spojrzeć, że oprócz Czech, jakbyśmy Czechy wyjęli, to jest 12 projektów z kalisami Unii Europejskiej w ramach trzeciego filaru. I I to, co właśnie pani powiedziała z Urzędu Marszałkowskiego, kwestia tego skomplikowego, skomplikowanego dwutorowego aplikowania. Proszę zobaczyć na tym chyba drugim slajdzie, który pan dyrektor pokazywał.

Decyzja na pożyczkę 18 chyba miesięcy, maksymalny oczywiście. Niezależna decyzja równoległa Komisji Europejskiej w zakresie tej części grantowej 2 miesiące. Więc jeżeli podmiot aplikuje, no uzyskuje nawet tą decyzję w zakresie pożyczki, a nie ma pewności co do tej części grantowej. 2. Kwestia, też tego może to nie widać, ale też pan rektor mówił o tym, finansowanie do pięćdziesięciu procent wartości inwestycji.

01:15:19 - 01:16:04

Speaker 18

Czyli 2. 50 musi być zapewnione przez jednostki samorządu terytorialnego, przez beneficjenta. Pan minister wcześniej mówił o tym czysto pożyczkowym instrumencie w ramach KPO dla transformacji zielonych miast, ale tam finansowanie było do 100, stu procent. Więc mówiąc szczerze I całkiem otwarcie, myślę, że też to niskie zainteresowanie tym trzecim filarem, które identyfikujemy tutaj, ale też całej Unii Europejskiej, wynika po prostu z błędów w zaprojektowaniu tego mechanizmu. I tutaj ktoś chyba po prostu w Brukseli pewnie usiadł, sobie rozpisał na kasę, że tak mu się wydaje, nie patrząc na to, jak to rzeczywiście w przypadku tego typu odbiorców będzie miał zastosowanie bądź nie.

01:16:04 - 01:16:20

Speaker 17

Więc myślę, że też tutaj no musimy z Komisją Europejską popracować nad tym, żeby ten instrument po prostu uatrakcyjnić. Bo w chwili obecnej to jest taki pułkownik, można powiedzieć, który ładnie wygląda, ale stoi na półce I z którego nikt nie korzysta. To jest 1. Kwestia. 2.

01:16:20 - 01:18:02

Speaker 18

Kwestia, oczywiście też się w pełni z tym zgadzam, że no wypieranie tych środków bardziej atrakcyjnych, czy czy grantowych, czy pożyczkowych, ale dofinansowania pełnego montażu finansowego. Ale to też w pewnym sensie się kończy, ponieważ tak, KPO w sierpniu 2026 zamknęliśmy, środki polityki spójności no w dużej mierze są zakontraktowane, żebyśmy mogli je wykorzystać do końca 2000 dwudziestego dziewiątego, w niektórych przypadkach do 2000 trzydziestego roku. Nad nową perspektywą finansową dopiero zaczynamy pracę. Będzie tak jak zawsze ta pewna luka przejściowa między dwiema perspektywami finansowymi. I to jest ten moment dla alternatywnych źródeł, instrumentów finansowych, żeby one mogły zapewnić finansowanie dla też tych potrzebnych infrastrukturalnych projektów, w tym między innymi tego drugiego czy trzeciego mechanizmu finansowego.

I rzeczywiście potwierdzam, że z panem dyrektorem mieliśmy przyjemność się spotkać, rozmawiać też w kontekście innego instrumentu, centralnie zarządzanego przez Komisję Europejską, jak go rozpropagować. Chodzi tutaj o Innovation Fund, ale też zahaczyliśmy o kwestię czegoś, trzeciego filara I też jesteśmy tutaj gotowi zaangażować I rozpropagować. Ale tak jak mówię, myślę, że też musimy tutaj wspólnie zastanowić się, jak wpłynąć na Komisję Europejską, żeby zrewidowała swoją politykę finansową, bo też w przypadku trzeciego filara, jak pamiętam na początku, ten, ta część grantowa była chyba tylko do dziesięciu czy piętnastu procent. Po tym, jak rzeczywiście był mały odzew ze strony potencjalnych beneficjentów, zostało to zwiększone do dwudziestu pięciu procent maksymalnie. Wciąż nie spotyka się to z odzewem, ale no tak jak mówię, no tutaj chyba jest największy problem, który już powinniśmy rozwiązać, bo bo w tym okresie przejściowym to będzie jednak atrakcyjne instrument dofinansowania tych inwestycji.

01:18:03 - 01:18:19

Speaker 1

Dziękuję za ten głos panie dyrektorze, bardzo ważne stwierdzenia, fakty, o których pan mówił. No rzeczywiście musicie państwo wspólnie coś z tym zrobić na forum Unii Europejskiej, bo tak siedzimy na pieniądzach, no ale żeby je wyciągnąć nie możemy, no. IIIW tym jest problem, w

01:18:19 - 01:19:15

Speaker 1

procedurach I myślę tak jak pan wspomniał o tym, o tej zmianie wartości tych grantów, które w ramach tego można wziąć, to no to jest dobry kierunek. Nowy dyrektor, nowe siły, wielkie zaangażowanie, duża współpraca z ministerstwami, nie tylko funduszu I rozwoju, ale również jak słyszymy ochrony środowiska, a może I innych. Środowiska, nie ochrony. Panie dyrektorze ostatni głos jest do pana, tam padło to pytanie I I my by będziemy kończyć, jeśli nie ma pytań, bo samorządy otwarte czekają I chciałyby rzeczywiście w tej luce, o której pan dyrektor przed chwilą mówił, sięgać może, próbować, angażować inne podmioty o to. No ale stwórzmy im szansę, a my wrócimy do tego tematu w przyszłym roku na początku.

Dziękuję.

01:19:16 - 01:19:34

Piotr Michałowski

Tak, znaczy odpowiadając, znaczy parę ostatnich słów, odpowiadając na pana pytanie, no to jeśli chodzi o województwo łódzkie, tak I 3. Filar, to nie ma, znaczy do EBI nie nie dotarły żadne jak gdyby Zapytałem na początku o 2. Filar I jak długo mechanizmy będą funkcjonować.

01:19:34 - 01:19:42

Speaker 15

Tak, tak, znaczy no to, to okay, to jak długo... Jeśli chodzi o 2.

01:19:42 - 01:21:22

Piotr Michałowski

Filar, musiałbym zobaczyć, czy jakiekolwiek inwestycje, które były realizowane przez te podmioty, były położone w województwie łódzkim. Jak pan poczeka, zobaczę, może będę nawet miał

To w mailu, bo mam rozpiskę gdzie dokładnie. Kwota, jeśli chodzi o 2., 2. Filar, to kwota około miliona euro, 1.1 miliona euro dotyczyła województwa łódzkiego. To jest 2. Filar.

Jeśli chodzi o daty, to obecnie trwa nabór, który zakończy się we wrześniu dwutysięcznego dwudziestego siódmego roku, tak że czasu nie, znaczy to jak gdyby, to jest ostatni dzwonek na to, żeby mobilizować podmioty o korzystanie z tego instrumentu. Natomiast podkreślę, że jeśli chodzi o 2. Filar, który nie zawiera tych elementów grantowych, no to jak gdyby akcja kredytowa w ramach InvestEU będzie jeszcze trwała kilka lat. Tak. Tak że to, to trochę jest łatwiej.

Najgorzej jest z tymi środkami unijnymi, to jak gdyby ta, ta nasilenie kampanii informacyjnej to jest kwestia, no trzeba zrobić to jak najszybciej, bo wrzesień 2027 to nie jest tak dużo.

01:21:22 - 01:21:28

Speaker 1

No za panem jest ta tabela, ocena wniosków do osiemnastu miesięcy. No.

01:21:29 - 01:21:33

Speaker 1

W kontekście tego. Ja ja wiem, że pan mówi, że z 6 może tego tak.

01:21:33 - 01:21:40

Piotr Michałowski

Grantowy, który znaczy to jak gdyby 10:10 10:10,

01:21:41 - 01:21:55

Piotr Michałowski

teraz jak gdyby pożyczkowy to my możemy jak gdyby dłużej to procesować. Musi Komisja Europejska do września dwutysięcznego 7 siódmego roku otrzymać jak gdyby wnioski do dotacji unijnych. To jest...

01:22:01 - 01:22:15

Danuta Jazłowiecka

Zatwierdzenie pożyczki dopiero przyjęcie decyzji o udzieleniu dotacji, czyli tak naprawdę dotacja jest uzależniona od pożyczki, a więc ten okres oceny wniosku z trzech miesięcy Komisji Europejskiej wydłuża się do osiemnastu miesięcy w EBI.

01:22:17 - 01:22:35

Piotr Michałowski

Tak pani poseł, ale jak gdyby w momencie, gdy złożenie wniosku o grant Komisji Europejskiej to jest ocena wniosku po trzech miesiącach, tak. Tak że już jak gdyby jest pewna rezerwacja puli pieniężnej, tak. Tak że to my... Pewno nasz proces nie będzie blokował jak gdyby przyznanie, zrobienie się.

01:22:36 - 01:24:14

Speaker 1

Dziękuję serdecznie panie dyrektorze. Szanowni państwo, z ministerstwa również, no jest trochę do zrobienia, żeby choćby te warunki I ta promocja, regiony otwarta jak zawsze pełne wchłonięcia wszystkich środków finansowych, ale biorących na swoje barki wielki ciężar koordynacji tego wszystkiego, analizy I przygotowania. To też przed nimi. Dziękuję stronie społecznej za tą dzisiejszą również obecność. No komisja, podkomisja wróci do tego tematu panie dyrektorze, jeśli pan pozwoli, nie wiem, z końcem kwartału nowe w nowym roku, będziemy widzieć jakie działania promocyjne się pojawiły, gdzie byliście, bo my mówimy o Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, ale on dotyczy nie wszystkich regionów górniczych w Polsce, bo tak szeroko ich nie dotknął.

I właśnie się dziwię, że w ramach tego mechanizmu całego nie skorzystały inne inne ośrodki, które również upominały się o to, żeby dołączyć do tego grona. I myślę to też jest dla nas wielkie wyzwanie, żeby... No ja wiem, no ale to to to to dzisiaj stoimy w takim, nie innym rozkroku I może to akurat do tych można było się pewne warunki gdzieś tam zmienić. No oczywiście, że mechanizm dotyczy wszystkich, tak jak pan dyrektor mówił, no to, które są wpisane. Dziękuję bardzo, zamykam posiedzenie od Komisji Stałej do spraw Sprawiedliwej Transformacji.

Dziękuję. Dziękuję panu dyrektorowi za przygotowanie materiału.