Komisja Infrastruktury (INF)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Komisja Infrastruktury (INF) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsPiotr Kowalski
Dzień dobry, Piotr Kowalski, RZGU w Gdańsku. Jeżeli chodzi o strategiczną ocenę, to przewiduję jej zakończenie na koniec lutego, jeżeli chodzi o ten program. Spotkania konsultacyjne chcemy przeprowadzić zgodnie z przepisami oczywiście w grudniu jeszcze tego roku. Ten okres wynika tylko I wyłącznie z przepisów, które mówią po prostu o konkretnym czasie, który musi być poświęcony na wyłożenie dokumentu, jego przepracowanie, opracowanie strategicznej, oceny, spotkania konsultacyjne, dać społeczeństwu możliwość na wniesienia uwag. Jeżeli chodzi o zadania, to chcemy przeprocedować w tej prognozie na oddziały na środowisko 47 zadań inwestycyjnych plus zadania utrzymaniowe.
Pracujemy w tej chwili nad priorytetyzacją zadań poszczególnych, jeżeli chodzi o inwestycje tak, żeby po prostu też ten wsad był taki merytoryczny, nie tylko ze strony społeczeństwa czy ze strony firmy, która robi prognozę oddziaływania na środowisko, te te te tego programu. Dlatego też już w tej chwili z nimi mamy spotkania cykliczne dotyczące właśnie zakresu podejścia do realizacji tego, podejścia do oceny skumulowanych oddziaływań I z samego etapowania też czasowego tych zadań, tak żeby to było jak najbardziej efektywne I tak także finansowo. Także przewidujemy zakończenie I wersję programu w tym momencie po prognozie, bo musimy wtedy oczywiście jak będą uwagi z prognozy, poprawić sam tekst programu, czyli na koniec marca powinniśmy mieć poprawiony tekst programu, czyli powinien się pokazać taki już końcowy kształt tego dokumentu w kwietniu przyszłego roku, patrząc na harmonogram czasowy. To co powiedział pan prezes w kontekście tutaj realizacji zadań Żuławskich, to część pieniędzy udało nam się przeznaczyć, też uzyskać środki na doposażenie się w kontekście zakupów sprzętu, czy to koparek, czy też
Mobilnych stacji pomp czy też łodzi płaskodennych. W tej chwili w Polsce jest problem dlatego, że znaczna część producentów na przykład łodzi płaskodennych ma takie zamówienia, że po prostu ciężko się dopchać, ale mam nadzieję, że nam się uda uzyskać, więc tutaj też ten sprzęt po prostu nie stoi niestety na półkach, tak jakbyśmy sobie życzyli, żeby mógł być on brany od początku zamówienia. Natomiast do końca grudnia te zamówienia zakupowe chcemy też zrealizować. To są koparko-ładowarki, tak jak powiedziałem, to jest, to są mobilne systemy pompowe, duże, duże, ale też I takie mniejsze, żeby chodziło też o to, żeby dojechać w pewne miejsca, nawet tam, gdzie nie ma stacji pomp na Żuławach. Jeżeli chodzi o wydatkowanie środków utrzymaniowych, to ten rok jest faktycznie rekordowy.
Speaker 5
Powiem tak, żeby nie było wątpliwości w 2000 dwudziestym drugim roku na Żuławy poszło około 17000000 złotych, w dwudziestym trzecim ponad też 17000000, w dwudziestym czwartym to było 19000000, w dwudziestym piątym zwiększyliśmy tą kwotę, patrząc po prostu na to, co się stało, jak przyszedłem do pracy, zwiększyłem na 23, jeżeli chodzi o limit, natomiast de facto się zakończyło kwotą około dwudziestu pięciu 1000000 złotych, jeżeli chodzi o zadania utrzymania w ocenie, tylko też po prostu z oszczędności takich bieżących. Także to, to, to w tej chwili też procedujemy, bo mamy problemy z Bobrami. Tutaj też dyskutujemy kwestie z RDOŚ-em, jesteśmy kontakcie też, no czy z marszałkiem, czy też z wojewodą tutaj pomorskim głównie, ale też I warmińsko-mazurskim, jeżeli chodzi o podejście tutaj I rozwiązywanie tych problemów no związanych z tymi szkodami, które bobry powodują. Dziękuję, jeżeli są pytania.
Speaker 4
Dziękuję bardzo. W takim razie przechodzimy do pytań. Widzę, że zgłasza się pani posłanka przewodnicząca Magdalena Kołodziejczak, bardzo proszę.
Magdalena Kołodziejczak
Szanowni państwo, bardzo dziękuję za te informacje, które, które tutaj uzyskaliśmy, ale jak państwo doskonale pewnie już pamiętacie I wiecie, Żuławy dla mnie są absolutnym priorytetem od początku tej kadencji. No I pewnie tak do końca tej kadencji będę pracowała I będę walczyła o to, żeby na tych Żuławach było przede wszystkim bezpieczniej. Pan dyrektor Piotr Kowalski przytoczył dane z 2223 roku, 17000000 złotych. Ale ponieważ nie wszyscy tak dobrze znają Żuławy jak my, to chcę powiedzieć, że z tych siedemnastu 1000000 złotych prawie 12 szło na energię elektryczną. Czyli pokazuje to mizerię tamtych lat, jeśli chodzi o koszty utrzymania Żuław I z jakimi problemami zderzyliśmy się na koniec 2000 dwudziestego trzeciego roku, na początku 2000 dwudziestego czwartego.
Ja bardzo chciałam podziękować za zrozumienie dla tego tematu I bardzo się cieszę, że w ubiegłym, że w tym, ten rok kończymy jako rok rekordowy, jeśli chodzi o nakłady na Żuławy. Cieszę się również z zapowiedzi pana ministra I tutaj obecnych państwa, że na przyszły rok ta kwota to będzie około osiemdziesięciu 1000000 złotych, ale proszę państwa, chciałam zwrócić uwagę na wagę programu dla Żuław. Jeżeli, bo tutaj w zasadzie siedzą w większości sami fachowcy. I teraz jeśli my mamy taką sytuację, że w wodach polskich obowiązują procedury przetargowe I wiemy, że informacje o środkach I uzyskanie środków to jest miesiąc kwiecień, maj I teraz często zdarza się, roboty, pewne roboty, które przekraczają przyjęty limit, muszą być sumowane w skali kraju, to my borykamy się z tym, że pieniądze wydatkujemy nie w maju, w czerwcu, w czasie wegetacji roślin, takiego nagłego wzrostu, ale wydatkujemy je późną jesienią, a czasami nawet na końcówce roku. No to jest rzecz nie do zaakceptowania, bo trudno zgodzić się z tym, żeby ktoś zaakceptował koszenie wałów w grudniu.
W związku z tym, szanowni państwo, ten program, o którym mówimy, to nie jest fanaberia I to nie jest jakiś wymysł, ale to jest konieczność, żeby pieniądze, które inwestujemy każdego roku przez te ostatnie tutaj lata, nie były pieniędzmi zmarnowanymi. I ta ciągłość działania na Żuławach jest absolutnie nieodzowna. Ja bym nawet pokusiła się o takie stwierdzenie, że inwestycje nie są aż tak istotne, chociaż są bardzo istotne, jak bieżące utrzymanie. I teraz panie, panie ministrze, szanowni państwo. Kolejną rzeczą, na którą chciałam zwrócić uwagę dzisiaj, to są pieniądze na dokumentację.
My mówimy o trzecim etapie dla Żuław, my mówimy o działaniach, które powinny się tam pojawić, natomiast chciałam zwrócić uwagę, że na dzisiaj nie mamy żadnych środków na robienie dokumentacji. I też znowu w tym programie, o którym mówimy, rozmawialiśmy o nim wielokrotnie, miało być tak, że 1. 2, 3 lata to koszty utrzymania I pewne środki już przeznaczane na dokumentację techniczną. Proszę państwa, procedury środowiskowe, z jakimi my, na bazie jakich my tutaj pracujemy w tej chwili, są procedurami bardzo długotrwałymi, w związku z powyższym im szybciej tę dokumentację zaczniemy wykonywać, tym większa szansa na powodzenie. Chciałam zapytać w związku z tym, czy te działanie, które przewidujemy w Feniksie, czy one już mają, czy już prowadzimy prace dokumentacyjne, żeby mieć gotowe dokumentację?
No bo, no bo tutaj boję się, żebyśmy my, żeby nie było tak, że nie będziemy mogli skorzystać ze środków unijnych, nie tylko z FEnIKS-a, ale również z kolejnej perspektywy, tylko dlatego, że nie mamy dokumentacji na konkretne działania. Pan minister był uprzejmy porównać Żuławy z górskimi obszarami. Ma pan rację, panie ministrze, że, że oczywiście one są obciążone wysoczyzną morenową, ale, czy dociążane wodą, ale u nas jest ten kłopot, o którym wielokrotnie też mówiłam, a mianowicie to, że woda jak wyleje, to ona po prostu stoi I jej już nie ma gdzie, ona nie spłynie, tylko ona po prostu tam stoi III te szkody są bardzo, bardzo długotrwałe. Chciałam też tutaj zainicjować taki zamysł I tutaj będę prosiła pana ministra o wsparcie, ale również Wody Polskie, o nawiązaniu takiej współpracy z Ministerstwem Rolnictwa. My musimy zacząć bardziej efektywnie współpracować, chociażby z tego powodu, proszę państwa, że na Żuławach z przyczyn różnych nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntów z łąk na grunty rolne.
I to też powoduje, że kiedyś obszary, które były przewidziane na, przewidziane na potencjalne ewentualne zalanie czy podtopienie dzisiaj, są gruntami rolnymi I jeżeli się następuje zalanie, no to występują bardzo często dolegliwe I kosztowne szkody. W związku z powyższym ja, myśmy się zwrócili już do pana ministra rolnictwa, do pana ministra Nowaka o to, żeby rozpocząć współpracę z instytutem w Falentach, żebyśmy mogli zrobić porządek, jeśli chodzi o grunty rolne na Żuławach, bo tego wymaga sytuacja, a warunki pogodowe są, jakie są. Tak że na razie tyle, więc ja bym bardzo prosiła pana ministra jeszcze, jeszcze ostatnia rzecz. W tej chwili również będzie procedowany program ochrony brzegów morskich. I to się świetnie w program ochrony Żuław, świetnie się wpisuje w ten program, chociażby z tego powodu, że my mamy nie tylko wodę dostarczaną z góry przez deszcze nawalne, również tak przez tak zwane cofki, czyli wodę od morza.
A więc tutaj byśmy też bardzo dobrze mogli się w, te 2 programy mogłyby ze sobą być zharmonizowane. Więc jeśli mogę prosić, to panie ministrze kilka słów na temat dokumentacji, które ewentualnie, w jaki sposób wyobrażamy sobie poradzić z tym wyzwaniem, no bo to jest niezwykle istotne. Dziękuję.
Speaker 3
Dziękuję. Czy są inne pytania bądź wnioski? Na tym etapie nie słyszę. Wobec tego pani jeszcze bardzo proszę o ustosunkowanie się do kwestii podniesionych przez panią przewodniczącą.
Przemysław Koperski
Bardzo dziękuję pani przewodnicząca za to, za, za te pytania I za tą dotychczasową bardzo dobrą współpracę. I oczywiście ta intensywność z ministerstwem rolnictwa jest wysoka, ale zawsze może być jeszcze wyższa. Odbywaliśmy wspólne spotkania z panem ministrem właśnie na Żuławach, z mieszkańcami, rozmawialiśmy z rolnikami. Wiemy, jak to jest kluczowa sprawa. Ta współpraca odbywa się też poprzez pełnomocnika, którego powołał pan minister rolnictwa do spraw, do spraw Żuław.
Ale jak mówię, to są, to są te obszary, gdzie zawsze tych spotkań I tej współpracy może być więcej. Także dziękuję za tą sugestię. A co do tego, jakie programy w tej
chwili są
Przemysław Koperski
Przygotowany, najlepiej jest zorientowany pan dyrektor, to jeżeli pan przewodniczący pozwoli, oddamy głos panu dyrektorowi Xgdańska. Bardzo proszę.
Piotr Kowalski
Proszę państwa, więc jeżeli chodzi o program FEnIKS, to złożyliśmy wniosek w zeszłym roku I podpisaliśmy umowę na 200, ponad 280000000 złotych, dlatego że musieliśmy kwotę czterystu, czternastu 1000000 złotych co do zasady, czy zadania podzielić na 2 etapy ze względu na wymagania formalno-prawne I przygotowanie tych zadań do realizacji. Także na 281000000 złotych ponad mamy podpisaną umowę o dofinansowanie już w tej chwili. Na pozostałą kwotę ponad 132000000 złotych złożyliśmy wniosek na koniec września. Także tutaj czekamy na ocenę. Decyzje środowiskowe, czy w zasadzie praktycznie wszystkie decyzje, które które nam są potrzebne do złożenia wniosku czy podpisania umowy, to praktycznie mamy.
Część zadań realizujemy ze względu na specyfikę I wymagania formalno-prawne w formule zaprojektuj I wybuduj. Czyli co do zasady mamy po naszej stronie leżały decyzje środowiskowe, natomiast po stronie już wykonawcy będą leżały pozwolenie wodnoprawne, pozwolenie na realizację inwestycji albo budowlane, no I sama oczywiście realizacja zadania. Tak, także to tutaj idziemy z tym do przodu. Jeżeli chodzi o Falenty, to faktycznie nawiązaliśmy współpracę I się z nimi spotkaliśmy u nas w siedzibie, żeśmy przedyskutowali pewne kwestie, podejścia, pewne już aspekty dla Żuław. Falenty już nawet same z was inicjatywy zaczęły tam część prac, tak, powiedzmy jeszcze bez formalnych różnych rzeczy przygotowywać, więc tutaj mamy ten kontakt bieżący.
Jesteśmy w dobrym kontakcie też co do zasady z miastem Elbląg, które też jest dosyć zagrożone. I tutaj to, co powiedział pan minister w kontekście współpracy właśnie czy, czy przy tym, przy końcowym odcinku rzeki Elbląg, gdzie prace wykonuje Urząd Morski, to dla nas też one są o tyle pożyteczne, że w przypadku zlodzenia to mamy po prostu też rozwiązane kwestie głębokości, czyli przepływy podlodowe. Z Urzędem Morskim no na na bieżąco się kontaktujemy, chcemy też wykorzystać ich możliwości, jeżeli chodzi o drożność ujścia Wisły na przykład. Więc to są takie rzeczy, które ta współpraca się układa. Zresztą teraz na początku listopada będziemy mieli spotkanie zarówno z Urzędem Morskim, jak I z marszałkiem, wojewodą, jak I RDOŚ-em w kontekście realizacji zadań I też chcemy przedyskutować kwestie nie nie tyle samego gościa, ale też I kwestie bobrów na na Żuławach między nimi poruszyć.
I tutaj też się do tego przygotowujemy w kontekście podejścia jak, że tak powiem, zwierzęcia, które jest prawnie chronione, Co my możemy zrobić, nie łamiąc przepisów prawa, ale mając czy chcąc uzyskać stosowny efekt. To jeżeli są. Ale
Magdalena Kołodziejczak
panie dyrektorze, ja miałam pytanie, czy pieniądze na na robienie dokumentacji państwo macie, czy no czy to jest jeszcze do nadrobienia?
Speaker 9
Tak, już odpowiadam panie poseł, bo chodzi o te zadania, które nie dotyczą Feniksa, ale znajdują się w programie, a muszą mieć charakter inwestycyjny. To są zadania, które my możemy realizować ze środków dotacji inwestycyjnej. 250, czyli 250000000, które jest przeznaczone na cały rok. To jest dotacja, która dotyczy wszystkich zadań inwestycyjnych w skali całego kraju, więc tutaj rola RZGW w Gdańsku I my tutaj też o to poprosimy, aby te zadania... No nie mamy takiej puli środków, abyśmy na wszystkie zadania, które mają charakter inwestycyjny mogli je, że tak powiem dopisać do listy zadań dotacji 250.
Ale jeżeli to są wszystko zadania, które nie mają ani kawałka dokumentacji, więc wszystko musimy tam przygotować od zera, łącznie z geodezją, łącznie z decyzją środowiskową, pozwoleniem wodnoprawnym, więc jest to proces trzyletni, więc te zadania będziemy dla nich tworzyć PIB-y, będziemy je wyłączać z tego programu Żuławskiego I po prostu sukcesywnie te środki zabezpieczać. Tak że od przyszłego roku postaramy się, żeby jakieś zadania się tam znalazły, a z pozostałych zadań utrzymaniowych, oprócz tych, które mamy wrzucone do katalogu prac programu utrzymania, a znajdują się w programie żłobskim, jak na bieżąco uwalniają się środki poprzetargowe, oszczędności poprzetargowe, to staramy się te środki wykorzystywać w ramach już podpisanych umów ramowych, bo umowy ramowe na program utrzymania, które umożliwiają nam bardzo szybkie, bezprzetargowe później wykorzystywanie tych środków, zostały uruchomione na terenie RZGW w Gdańsku. I te oszczędności tam, że tak powiem wrzucamy I te zadania, które się pojawiają w tym programie, a nie były w programie Żuławskim, a nie były w programie utrzymania, po prostu wyciągamy I będziemy na bieżąco realizować.
Magdalena Kołodziejczak
Bardzo dziękuję. No to jest bardzo dobra dla nas wiadomość, bo rzeczywiście z jednej strony no trudno opracować mnóstwo dokumentacji I położyć na półkę, a z drugiej strony wiemy, że bez tego nic nie zrobimy. Ostatnia rzecz, którą chciałam zapytać pana ministra, korzystając tutaj z obecności pana ministra, to to, czy jednak nie będziemy się zastanawiali nad tym, żeby... Ja wiem, że to jest dosyć trudny temat, ale żeby jednak zmienić granice zlewni. Żławy Wiślane są w zlewni Elbląg, w zarządzie zlewni Elbląg, natomiast są na terenie województwa pomorskiego.
I teraz, proszę państwa, doszliśmy do takiej sytuacji, że jeżeli cokolwiek złego się dzieje, to zarząd zlewni Elbląg podejmuje, w zasadzie powinien zadysponować służby ratownicze I działania wojewody pomorskiego. I to są pewne nieścisłości I myślę, że to no nie nie usprawnia nam pracy I szybkiego reagowania, tylko trochę utrudnia. Dlatego panie ministrze, myśmy już kiedyś na ten temat rozmawiali I ja polecam jednak ten temat łaskawej pamięci, bo sądzę, że tutaj nikt nikomu nie chce niczego odbierać. Ja myślę tylko, że po prostu to by bardziej usprawniło te działania I też spowodowało, że samorządy na obszarze, na obszarze województwa pomorskiego miałyby trochę łatwiejszy kontakt z zarządem zlewni. Dziękuję.
Przemysław Koperski
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Pani poseł, w 2000 dwudziestym piątym roku został przygotowany raport, którego celem jest zmiana I naprawa systemu gospodarowania gospodarką wodną w Polsce. On również dotykał kwestii organizacyjnych samych wód polskich. Kwestie granic zlewni określa statut jednostki. Pewne korekty są dokonywane.
Ja w pełni podzielam pani pogląd. Uważam, że, że to jest temat warty przedyskutowania, jak to powinno wyglądać na Żuławach, bo przecież to jest 1, 1 organizm. Oczywiście zazwyczaj diabeł tkwi w szczegółach, czy siedziba tego zarządu zlewni ma być w Gdańsku, w Elblągu, czy w Pruszczu Gdańskim czy w innych, czy w innej miejscowości. I na dzień dzisiejszy myślę, że że że należałoby w spokoju taką też debatę gdzieś na poziomie lokalnym, regionalnym przeprowadzić. Tak żeby ta kwestia techniczna, usprawniająca pracę, jakby nie przykrywała ważności samego programu I samej idei ochrony powodziowej Żuław.
To jest ważna jakby siedziba, ale nie jest sprawą pierwszorzędną, raczej drugorzędną I nie chciałbym, żeby to jakby zakłócało wprowadzenie. Ale jeżeli byłaby tu zgoda co do tego, to to jest kwestia na poziomie technicznym do przeprowadzenia. Dziękuję uprzejmie.
Magdalena Kołodziejczak
No z mojej strony to wszystko. Bardzo dziękuję. Natomiast panie przewodniczący, ja chciałabym przedłużyć dezyderat, który został przygotowany, jeśli można w trzech punktach byśmy
Speaker 3
To bardzo proszę, gdyby pani przewodnicząca była uprzejma odczytać ten dezyderat.
Magdalena Kołodziejczak
Komisja infrastruktury, do ministra infrastruktury w sprawie, I tutaj tytuł. Komisja Infrastruktury na posiedzeniu w dniu dwudziestego października 2000 dwudziestego szóstego roku wysłuchała informacji Ministra Infrastruktury na temat przebiegu przygotowań do realizacji dziesięcioletniego planu zabezpieczenia przeciwpowodziowego Żuław Wiślanych. Informację przedstawił podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury, pan minister Przemysław Koperski. Komisja po wysłuchaniu informacji oraz zapoznaniu się ze stanem istniejącym oraz narastającymi potrzebami w zakresie ochrony przeciwpowodziowej, a także z finansowaniem zadań związanych z utrzymaniem I modernizacją infrastruktury wodno-melioracyjnej Żuław Wiślanych, postuluję o 1., zabezpieczenie środków na otrzymanie infrastruktury przeciwpowodziowej Żuław na 2027. Rok I zapewnienie w planie finansowym 2027 środków w wysokości co najmniej dodatkowych czterdziestu 1000000 złotych na prace utrzymaniowe infrastruktury przeciwpowodziowej na obszarze Żuławiślanych, niezależnie od terminu ustanowienia przez radę ministrów programu Żuławskiego 2007, 2037.
Komisja zwraca uwagę, że zachowanie ciągłości utrzymania wałów, kanałów, stacji pomp I pozostałych urządzeń systemu polderowego jest warunkiem bieżącego zabezpieczenia powodziowego I nie może zostać uzależniona od zakończenia procedury ustanawiania programu wieloletniego. I tutaj się zgadzamy, panie ministrze, bo takie deklaracje myślę, że tutaj no dzisiaj padły. 2, zapewnienie wieloletniego funkcjonowania dokumentacji projektowej I zabezpieczenie w wieloletnim planie finansowym Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie środków niezbędnych do przygotowania
dokumentacji
Magdalena Kołodziejczak
Projektowej dla zadań przewidzianych do realizacji w ramach programu Żuławskiego 2000 e e 27 37 zabezpieczenie powinno obejmować pełną wartość zobowiązań wynikających z planowanych umów wieloletnich z podziałem limitu wydatków na poszczególne lata tak aby Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku mogło już w 2000 dwudziestym siódmym roku wszcząć postępowania przetargowe I zawierać umowy na opracowanie dokumentacji bez oczekiwania na uruchomienie pełnego finansowania inwestycji. Nie chodzi o to, aby cała kwota znajdowała się w, do wydania w 2000 dwudziestym siódmym roku, tylko aby RZGW miał podstawę do zaciągnięcia zobowiązania wieloletniego. Bez tego rok 2027 może zostać stracone, a samo rozpoczęcie inwestycji przesunie się na kolejne lata. I ostatni punkt, zapewnienie ciągłości między przygotowaniem programu a jego finansowaniem I przedstawienie harmonogramu działań prowadzonych do przedłożenia Radzie Ministrów programu Żuławskiego 27 37, niezwłocznie po zakończeniu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko I skompletowaniu dokumentacji programu przewidywanym w pierwszym kwartale 2027 wraz ze wskazaniem sposobów finansowania działania niezbędnych do, do czasu ustanowienia programu. Dziękuję.
Speaker 3
Bardzo dziękuję. Wobec tego, czy jest sprzeciw wobec przyjęcia dezyderatu? Nie słyszę sprzeciwu. Stwierdzam, że komisja przyjęła zaproponowany dezyderat. Czy są inne głosy?
Nie słyszę wobec tego, zamykam dyskusję nad tym, wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia komisji. Uprzejmie państwu dziękuję. Zamykam posiedzenie Komisji Infrastruktury. Informuję, że protokół posiedzenia z załączonym pełnym zapisem przebiegu będzie wyłożony do wglądu w sekretariacie komisji I w kancelarii Sejmu. Życzę dobrego wieczoru, a ja udaję się na salę plenarną, bo tam trwa ważna debata histerycznej opozycji.