Podkomisja stała do spraw polskiego przemysłu obronnego oraz modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP Podkomisja stała do spraw wdrażania Europejskiego Zielonego Ładu (OBN, OSZ)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Podkomisja stała do spraw polskiego przemysłu obronnego oraz modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP Podkomisja stała do spraw wdrażania Europejskiego Zielonego Ładu (OBN, OSZ) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Speaker 3
I na koniec wykorzystanie danych. Strategia kładzie bardzo duży nacisk na monitorowanie danych, lepsze ich wykorzystanie I cyfryzację. I w ramach naszych rozmów z różnymi interesariuszami, ekspertami I praktykami, naukowcami widzimy, że jeśli chodzi o dostęp do danych, ta praktyka wykorzystania danych pokazuje, że w Polsce dane dotyczące jakości wody, zarządzania wodą są rozproszone poprzez różne instytucje I nie zawsze są one dostępne dla podmiotów zewnętrznych, takich jak naukowcy czy eksperci. To może tak pokrótce, bo my tutaj nie zagłębialiśmy się w kwestie strategii wodnej I ostatnio był opublikowany osobny raport dotyczący Europejskiej Strategii Wodnej I przełożenia przez inną instytucję. Tutaj, jeśli chodzi o zarządzanie wodą w Polsce, na slajdzie widzą państwo wnioski, ale ja bym chciała trochę wrócić do genezy tego tematu I spojrzeć na paradygmat, jaki przyświeca nam, jeśli chodzi o zarządzanie zasobami wodnymi, a mianowicie zmianę, jaka się dokonała w 2000 siedemnastym roku, kiedy nastąpiła nowelizacja prawa wodnego I ustawy o działach administracji.
Kiedy te kompetencje związane z ze sprawami gospodarki wodnej przeszły z Ministra do spraw Środowiska na Ministra do spraw Infrastruktury, a w tamtym momencie to był obszar kompetencji Ministerstwa Gospodarki Wodnej I Żeglugi Śródlądowej. My tutaj w raporcie nie krytykujemy tego, tylko po prostu stwierdzamy fakt, że nastąpił pewien taki paradygmat w myśleniu o zasobach wodnych, w dużym stopniu osadzony w takiej logice infrastrukturalno-gospodarczej. Zwracamy też uwagę na to, że te kompetencje w Polsce, ale również w wielu innych krajach europejskich są rozproszone na różne ministerstwa. Jeśli chodzi na przykład o wodę I adaptację do zmian klimatu, no to to jest Ministerstwo Klimatu I Środowiska. Kwestie związane z retencją wody w krajobrazie rolniczym to jest Ministerstwo Rolnictwa I Rozwoju Wsi, jak I kwestie związane z zarządzaniem kryzysowym, które należą do MSWiA.
Jedyne, o czym tak naprawdę mówimy, to jest fakt, że potrzeba większej koordynacji tych działań I wynika to również z naszej analizy raportów pokontrolnych NIK, które zwracają uwagę na, na przykład, na kwestie finansowania wód polskich, które w naszym mniemaniu, ale również interesariuszy, z którymi rozmawialiśmy, są niewystarczające, aby w pełni zrealizować zadania, jakie stoją przed tym centralnym organem. Zadania takie jak utrzymanie infrastruktury, modernizacja I inwestycje. Tutaj po prostu potrzeba większych nakładów, ale też może spojrzenia trochę innego na to, jakiego typu inwestycje powinny być realizowane w dobie tych zmieniających się warunków klimatycznych, ale również naszej sytuacji geopolitycznej, gdzie duże obiekty infrastrukturalne po prostu mogą stać się łatwym celem dla naszych adwersarzy. To może tyle w kontekście właśnie tych wniosków. To znaczy podkreślamy potrzebę większej koordynacji, ale też kwestie lepszego powiązania między różnymi sektorami.
Speaker 5
Tutaj na przykład, jeśli chodzi o planowanie przestrzenne, widzimy, że przez wiele lat to był temat nie do końca zaopiekowany, a rezultatem tego jest to, że 4000000 Polaków mieszka na terenach zagrożonych powodzią. Oczywiście to jest różny stopień, ale jednak I to ma kolejne konsekwencje, takie kaskadowe postaci tego, że w pewnym momencie ubezpieczyciele już nie chcą ubezpieczać nieruchomości znajdujących się na terenach zalewowych. Oni, firmy ubezpieczeniowe, banki dokonują bardzo szeroko zakrojonych analiz ryzyka klimatycznego I po prostu bardzo często wartość takiego ubezpieczenia przekracza możliwości osób mieszkających na tych obszarach. I my po prostu sygnalizujemy w raporcie, że to jest temat, którym należy się zająć, czyli po prostu lepsza integracja I połączenie tych różnych kwestii. A teraz może, przechodząc do tego, co państwa, szczególnie spod Komisji Obrony Narodowej, może bardziej interesować, czyli kwestie wody a obronność.
Tutaj pochyliliśmy się nad... Czy przeprowadziliśmy taką zwięzłą analizę rozwiązań opartych na przyrodzie, ponieważ bardzo często w dyskursie publicznym te kwestie obronnościowe I rozwiązań opartych na przyrodzie są sobie przeciwstawiane, szczególnie w kontekście wydatków publicznych, kiedy następuje taka tychotomia, że albo płacimy na naszą obronność, albo właśnie na mitygację I adaptację do zmian klimatu, a uważamy, że taka tychotomia jest tak naprawdę pozorna, ponieważ rozwiązania oparte na przyrodzie, to co po angielsku nazywamy naturebased solutions, mogą stanowić taki element komplementarny do działań obronnych. I w przypadku Polski najczęściej wymienianymi rozwiązaniami są renaturalizacja rzek I terenów podmokłych, odbudowa mokradeł, zalesianie lasów. I to ma szczególne zastosowanie w północno-wschodniej I wschodniej Polsce. A jeśli chodzi o, tutaj państwo widzą na slajdzie, niektóre funkcje obronne ekosystemów, to, to są, to jest również potwierdzone słowami pułkownika Marka Pietrzaka, który mówił o tym, że środowisko naturalne może być sprzymierzeńcem Wojsk Polskich, ponieważ utrudnia atak przeciwnikowi, powiększa te obszary, które są zwane jego no-go, czyli tereny trudno dostępne dla ciężkiego sprzętu, czołgów I piechoty I tym samym stanowią taką dodatkową linię obrony.
To na przykład dobrze widać na przykładzie Ukrainy, gdzie w pierwszych dniach wojny ten teren, środowisko naturalne było niezwykle nieocenione w działaniach obronnych Ukrainy, ponieważ Ukraińcy po prostu zalali tereny wokół rzeki Irpień, tym samym spowolnili rosyjskie natarcie na Kijów. To jest taki namacalny przykład, bardzo często cytowany. I my bardzo, my pozytywnie w raporcie odnosimy się do tego, że państwo polskie zauważa ten element przyrodniczy, który w ramach Narodowego Planu Odbudowy I Odstraszania Tarcza Wschód nosi nazwę Zielona Tarcza Wschód I program zakłada odbudowę mokradeł, terenów podmokłych oraz innych systemów zależnych od wody. Jednak widzimy tutaj pewne wyzwania związane właśnie z, ze współpracą z lokalnymi interesariuszami, gdzie należy mówić szczególnie do, do rolników językiem korzyści, bo bardzo często wiele grup na tym poziomie już lokalnym obawia się, że renaturalizacja rzek czy terenów, czy odbudowa terenów podmokłych będzie kosztem na przykład terenów rolniczych, więc tutaj ważna jest taka
Koordynacja wertykalna między administracją centralną, samorządową I jednostkami podległymi I też taka strategiczna komunikacja. I przechodząc do innego, nam w programie bliskiego tematu, to są kwestie związane z energetyką. Tutaj dosłownie pokrótce powiem o tym, jaką znaczącą rolę energetyka odgrywa w naszym, systemie, znaczy woda odgrywa w naszym systemie energetycznym poprzez wydobycie, przetwarzanie węglowodorów, ich przygotowanie aż po produkcję. W Polsce jest to szczególnie kluczowe, jeśli chodzi o energetykę konwencjonalną, bloki węglowe I gazowe, które zużywają w znaczącej ilości wody w swoich systemach chłodzenia. I tu już pan przewodniczący mówił o tym, jak zmiany klimatu, ta fala upałów I niedobór wody w rzekach wpłynęły na energetykę jądrową w krajach europejskich, ale również w Polsce odnotowaliśmy ograniczenie pracy takich elektrowni jak elektrownia połaniec czy elektrownia kozienice, które doprowadziły do wypadnięcia, mówiąc kolokwialnie, systemu około jednego gigawata mocy.
Co udało się zbilansować, ale jeśli te, te kwestie właśnie niedoboru wody, tutaj państwo mają przed sobą mapę, która pokazuje, duży, jak znaczny obszar Polski znajduje się na obszarach, które eksperci określają niedoborem wody lub nawet stresem wodnym, kiedy ilość zasobów wodnych nie wystarczająca na zaspokojenie potrzeb ludzi, środowiska I gospodarki. I z tym będziemy mieli coraz częściej do czynienia, ponieważ tutaj raport naszych, znaczy ekologów z pracowni na rzecz wszystkich istot mówi o tym, że 15 z dwudziestu dwóch elektrowni konwencjonalnych znajduje się już teraz na obszarach z dużym niedoborem wody, a kolejne 5 planowanych elektrowni gazowych, poniekąd no wynika to z tego, że tam jest ta już infrastruktura energetyczna, będzie budowanych dokładnie w tych miejscach, które już są narażone na niedobór wody, a w takich okresach pogłębionej suszy na stres wodny. I tutaj przekazuję głos Maćkowi.
Maciej Bukowski
Szanowni państwo, w takim koniem trojańskim polskiej energetyki w zakresie poboru wody. Pokazać się może projekt, który na tym etapie jest jeszcze stosunkowo teoretyczny, niemniej zdajecie, że wszystkie znaki na na niebie sugerują, jak gdyby miał się on ostatecznie materializować, a mianowicie projekt drugiej elektrowni jądrowej. Gwoli ścisłości zaznaczmy, że mówimy o dużej jednostce kilkublokowej, nie zaś o osobnym wątku, który często również w mediach omawianym, tak zwanych małych modularnych reaktorów, które są zupełnie innym tematem I tak naprawdę nie są szczególnie przedmiotem naszej tutaj w raporcie analizy. Natomiast postanowiliśmy się pochylić nad kwestią tego dość na tę chwilę w stosunku do jeszcze teoretycznego wątku, ale który być może, jeżeli dobrze do niego podejdziemy rezolutnie I zawczasu, sprawę dobrze przemyślawszy, to będziemy w stanie sobie zaoszczędzić pewnych problemów, gdyż na tę chwilę dwoma kandydatami, jak pewnie z państwo wiecie, którzy są, 2 lokalizacje, które są predestynowane do tego, aby ta 2. Lokalizacja miała miejsce tam właśnie, to jest Bełchatów I Konin.
2 lokalizacje znajdujące swoje zasilenie wodne w rzece Warcie, 2 lokalizacje będące już w miejscu geografi poddanej im dużemu stresowi wodnemu. Zaznaczmy może jeszcze też na wstępie, że jest to sytuacja diametralnie na antypodach względem pierwszej lokalizacji, która jest nad morzem I która jest oparta na tak zwany system chłodzenia otwartego, czyli pobiera wodę morską w tym wypadku. W wypadku zaś elektrowni, która miałaby powstać w Koninie bądź w Bełchatowie, wprawdzie ten Bełchatów z racji tego, iż mamy dzisiaj tam dużą infrastrukturę energetyczną, która jest przewidziane I odłączanie stosunkowo w niedalekiej przyszłości. Wiemy, że Polska Grupa Energetyczna już przedsięwzięła różne wyliczenia, które urzeczywistniają tę wizję ustanowienia tamtejże jednostki. Niemniej w dalszym ciągu pozostaje pytaniem otwartym, czy lokalizacja wybrana tam, tudzież właśnie w Koninie oparta była w takim razie o system również otwarty, czy jednak zamknięty.
A zamknięty to jest taki, który opiera się o wodę, która która w systemie wodą cyrkuluje, następnie takim, tą technologię powietrzną jest ponownie chłodzona do ponownego wykorzystania. Pragnę to zaznaczyć także w kontekście innego zagadnienia, jakim jest fakt, iż Bełchatów jest jednocześnie z racji nadziei, jakie jest to miejsce I możemy w odniesieniu do tejże, do tejże elektrowni. Miejscem, gdzie już dzisiaj powstaje 1 z największych centrów danych w Polsce. I być może nawet nie w odniesieniu do konkretnie tego, tej ilustracji, ale pewnego, raczej do tego konkretnie no przedsięwzięcia, ale na jego bazie wyciągając pewną wnioski, które mogłyby sugerować swoim rodzaju ilustracje. Ja chcielibyśmy państwu przedstawić, zobrazować, zamanifestować może w swego rodzaju takiego, takiej konwergencji ryzyk wodnych, które mogą się zmaterializować w momencie, kiedy mamy 2 wodnochłonne przedsięwzięcia realizowane obok siebie.
Wprawdzie one miałyby być względem siebie komplementarne w tym sensie, że te centrum danych docelowych miałoby być najlepiej zasilane właśnie tą energią atomową płynącą z tejże lokalizacji. Niemniej samo zjawisko WWWZ zlokalizowania dwóch takich przedsięwzięć koło siebie jest z punktu widzenia bezpieczeństwa I wodnego regionu już na duże ryzyko wodne wystawionego bardzo, bardzo duże, a co pragniemy zaznaczyć w odniesieniu do centrów danych, które też był przedmiotem naszej analizy, co jest takim troszeczkę białą taką kartą w Polsce w zakresie tego, jakim mówimy o przyszłości polskiej tak energetyki, jak I I naszych ambicji, chociażby obszaru sztucznej inteligencji. Wiemy, że żebyśmy mogli wychodzić naprzeciw tym obszarze, to centra danych musimy budować, najlepiej żeby one były nasze, bo jeżeli będą u naszych sąsiadów, no to wówczas mogą one być, te dane po prostu będą trzymane na obcych serwerach. I odniesieniu do centrów danych, tutaj może też nie będę bynajmniej próbował się pod państwem doktoryzować. Temat jest niewątpliwie cały czas nabiera rozpędu, ale warto wskazać na jedną taką, wielce istotną czerwoną flagę, która w tym, w obszarze tej tematyki zdoła nam się być no tak wyjątkowo mocno fruwająca, a mianowicie to, iż centra danych planowane są w Polsce w stosunkowo nietransparentny sposób.
Konia z rzędem temu, który jest w stanie dobrze zmapować wszystkie projekty centrów danych, które mają miejsce, chociażby w samym województwie mazowieckim. A jeszcze drugiego temu, który by nie był w stanie pozyskać od właścicieli tychże projektów informacji co do tego, w jaki sposób te centra danych mają być chłodzone. Tu podobnie jak wspomniałem elektrowni atomowej, również co do zasady jest wprawdzie kilka rodzajów systemów chłodzenia, które mają zwyczajowe zastosowanie. W systemie tak zwanym zamkniętym również woda jest odzyskiwana I wówczas ten wpływ na środowisko wodne jest zdecydowanie mniejsza niż w przypadku systemów chłodzenia otwartego. Niemniej zdajemy sobie sprawę, iż sam brak informacji w domenie publicznej, które można by zagregować, przeanalizować, a następnie próbować na ich bazie wyciągnąć jakieś dla nas konkluzywne wnioski, jest problemem samym w sobie.
A jako ostatni wątek, który chcielibyśmy państwu troszeczkę przybliżyć, który leży być może najdalej względem takich naszych chorób kompetencji merytorycznych, ale który, bez którego nie dałoby się mówić o problemie wody w Polsce, bezpieczeństwa wodnego w Polsce, to jest kwestia oczywiście rolnictwa. Rolnictwa, które w Polsce żyje głównie z, czy korzysta z wód opadowych I powierzchniowych, czyli nie mamy co do zasady systemu, w którym tak jak chociażby we Francji, czy, czy w Hiszpanii, że polski rolnik korzysta czy z retencji, czy z jakichś zbiorników wodnych I ta woda funkcjonuje w jakiś sposób systemowo. Na spotkaniu, które zorganizowaliśmy, które zorganizowaliśmy w fundacji jakiś czas temu, poświęcony temu temat tematowi, Między takie sformułowanie, co sobie dobrze poinformowany jest jednego z czołowych instytutów, że czterech na pięciu rolników w Polsce swoje pola nawadnia na oko. Taka jest metoda defaultowa nawadniania pól uprawnych. A jednak pamiętajmy, że jednocześnie wielu rolników w Polsce w zależności od regionu mierzy się z coraz większą suszą, no a jednak brak opadów I mniej wilgoci w glebie, która się mierzy przecież z suszą hydrogeologiczną już, no to są co do zasady słabsze zboża.
Susza w lipcu, sierpniu to jest słabsza kukurydza I pasze. Słabsze pasze, no to jest droższe mleko, drób, wołowina. Mniej wody w warzywach I owocach, no to jest niższy plon, gorsze chleby, większe ceny, skoki produkcji I tak dalej. I może, zamiast wchodzić jeszcze w jakiś taki poziom molekularny, tej dyskusji o rolnictwie, czego nie chcielibyśmy robić, ponieważ nie czujemy się w tej materii ekspertami, to pragniemy z jednak może skonkludować tę część merytoryczną prezentacji. Takim wnioskiem, który też przywędrował do nas na jednym ze spotkań, które pani z Instytutu Gruntów
Się podzielić, że składową dyskusji o bezpieczeństwie wodnym Polski jest jakby podskładowa, którą nazwę może by roboczo roboczo zjawiskiem bezpieczeństwa żywnościowego. Na które oczywiście składa się szereg elementów, ale jednym z nich jest właśnie woda, być może najważniejszym. I teraz, jeżeli pomyślimy sobie, że jednak w świecie coraz to bardziej poszarpanych łańcuchów dostaw, w momencie kiedy jednocześnie przytaczająca większość żywności w polskich sklepach, zwłaszcza dyskontach, w których zakupy robi przytłaczająca większość polskich obywateli. Właśnie przytłaczająca większość tych produktów pochodzi z łańcuchów dostaw zagranicznych, często z końca świata, bo jednak pamiętajmy, że co do zasady w dalszym ciągu rynek żywnościowy opiera się na jako tą taką fundamentalną zasadę handlu międzynarodowego, tej zasady komperatywnej, czyli sam fakt, iż potrafisz coś wyprodukować u siebie, czyli w Polsce, nie oznacza, że najbardziej optymalnym jest to robić, ponieważ być może możesz to kupić z końca świata I przywieźć. I jeżeli się okaże, że gdzieś skutki zmian klimatu, czy nawet na dobrą sprawę jednego tylko z jej aspektów, problemów z doborem wody, gdzieś w takim dalekim miejscu, dla nas egzotycznym, ale w którym powstają te elementy tego łańcucha wartości gospodarki żywnościowej, które trafiają na polskie półki I zostanie przerwany, to będziemy tym bardziej zależni od naszej domowej produkcji, która to ergo, wracając do punktu pierwszego tej planszy, zależna jest od stanu bezpieczeństwa wodnego, który jak zaznaczyliśmy, pozostawia sobie wiele do życzenia.
Szanowni państwo, w ten sposób będzie możesz tutaj próbować lądować, jak to przecież zwykliśmy mówić, w naszej fundacji z tematem. Podzielić się kilkoma takimi naszymi refleksami co do takich zasadniczych rekomendacji, które wydają nam się być słuszne. One są tu wymienione numerycznie, bynajmniej nie w kolejności hierarchicznej, wręcz tak na dobrą sprawę teraz na jakie patrzę, to z boku, bo z pokusiłbym się powiedzieć, że raczej może wręcz odwrotnej, ponieważ z naszej analityki, która doprowadziła do powstania tego dokumentu, takim chyba najważniejszym, bardzo konkretnym wnioskiem jest to, iż nie mamy jednolitej bazy danych tyczących się wody w Polsce. Jak Karolina wspomniała, kompetencje są rozpostarte po wielu instytucjach, jak tak jak w tym w ministerstwach I brak zintegrowanego systemu danych hydrologicznych, na bazie której moglibyśmy następnie próbować zastanawiać się, które rozwiązania, w którym miejscu mają największy sens, no bo ciężko jest je ujednolicać na cały kraj w momencie, kiedy różne jego połacie mierzą się z różnymi aspektami I też skalą kryzysu hydrologicznego. Jest to niewątpliwie pięta achylesowe, którą trzeba po naprawić w pierwszej kolejności, aby wszystkie te kolejne rekomendacje miały sens.
A te kolejne rekomendacje, no to są właśnie lepsza koordynacja działań międzysektorowych. Międzysektorowych to też chcemy powiedzieć tutaj nie tylko między poszczególnymi gałęziami administracji publicznej, ale także między sektorem prywatnym a publicznym. Gdyż często depozytrujesz nam tej wiedzy takiej operacyjnej, przyziemnej, ale potrzebnej do tego, żebyśmy byli w stanie określić, czy to bezpieczeństwo jest na danym odcinku lepsze, czy gorsze, są właśnie podmioty prywatne. Nierzadko są to międzynarodowe korporacje. Jaśniejszy podział kompetencji między instytucjami niewątpliwie nam się przydał.
To Karolina troszeczkę już o tym powiedziała. Ja może pozwolę sobie tutaj jakby na razie doskwitować ciszą. Jestem ciekaw państwa refleksji, bo myślę, że mamy tutaj ogrom ekspertyzy w tym I przemyśleń w tym pomieszczeniu, w które moglibyśmy teraz próbować, w jaki sposób raz jeszcze zagregować, użyję tego słowa I wyciągnąć jakieś sensowne wnioski. No I ostatecznie niech to wszystko będzie przykryte płaszczem strategii bezpieczeństwa zasobów wodnych I odporności wodnej. Oczywiście papier wszystko przyjmie I można by ZUS-ie wypowiedziałby, że już mamy dość w Polsce strategii.
Dość powiedzieć, że w energetyce strategie różnie nam wychodzą. Natomiast jesteśmy przekonani, że jeżeli nie będzie swego rodzaju takiego, takiej mapy drogowej, która mogłaby być przyjęta I pozostać względnie apolityczną numerem możliwości, czyli jeżeli dotyczyć ona będzie rozwiązań, które służyć, mają dobro nas wszystkich, to że przeżyją one, przeżyją one kolejne wybory, bo ostatecznie wiele rzeczy, jak wiemy, do tego się fundamentalnie sprowadza. I 1 z takich podz rekomendacji, które ostatecznie widzę, nie znalazły się w rekomendacjach takich taktycznych, operacyjnych, ale... Może niech powiesz, co teraz? Tylko jedną rzecz powiem, bo to po pomocniku, że z tak z naszych rozmów z przedstawicielami również różnych instytucji, jak I też z naszych własnych przemyśleń wynika, iż być może jednym rodzajem rozwiązania, które akurat ma pewną skuteczność przy właśnie tym PZL-u kompetencyjno-instytucjonalnym w Polsce, który nierzadko zmienia się właśnie po tym, kiedy na przykład zmienia się dany minister czy zmieni się rząd, to jest instytucja pełnomocnika, czyli osoby, która bynajmniej nie chodzi o to, że dokonywać jakiejś inflacji instytucjonalnej, tworzyć kolejne stanowisko dla zasady, ale żeby jednak był jakiś rzecznik sprawy, który będzie z tym tematem po kolejnych instytucjach biegał, starał się harmonizować, harmonizować dane plany.
Karolina Pawlik
Tutaj chciałam tak naprawdę zaznaczyć 2 kwestie, czyli finansowanie, ponieważ Europejska Strategia Odporności Wodnej bardzo jasno mówi, że finansowanie będzie powiązane z realizacją tych głównych celów, o których wspominałam. Jesteśmy w przednią negocjacji MultiAnual Finacial Framework, tych wieloletnich, ram wieloletnich, finansowania w Unii Europejskiej I na pewno szczególnie ze strony krajów, które już wdrażają pewne rozwiązania, będzie większy nacisk właśnie na powiązanie efektywności czy rezultatów z finansowaniem. I kolejna kwestia, którą tutaj znowu mamy tutaj przedstawicieli Podkomisji Obrony Narodowej, to chciałam zaznaczyć odnośnie tego 1.5 procent natowskiego finansowania. Tutaj wyobrażamy sobie, które ma na celu wzmacnianie naszej odporności systemowej I należy się zastanowić nad tym, jak właśnie te pieniądze moglibyśmy wykorzystać do wzmacniania naszej odporności w zakresie bezpieczeństwa wodnego, bo tak naprawdę jest to temat, który dotyczy nas wszystkich bez względu na to, czy mieszkamy w miastach, na wsi, bo ten temat I nadmiaru wody I niedoboru wody dotyczy nas wszystkich. I ostatnia kwestia to jest budowanie świadomości.
Ciekawym spostrzeżeniem, z którym podzielił się 1 z ekspertów, była właśnie kwestia rolników, że najlepiej trafić do rolników poprzez takie pokazowe farmy czy, czy miejsca. Tego nauczyli się polscy rolnicy, będąc na wizycie w Hiszpanii, że tam właśnie takie demonstracyjne farmy działają najlepiej, bo pokazują, jak pewne elementy faktycznie się dzieją, a nie po prostu przychodzą eksperci czy decydenci, mówią, teraz będzie, teraz musimy te kwestie tak, tak nimi zarządzać. I to jest bardzo ważne, jeśli chodzi na przykład o zastawki na rowach melioracyjnych. Często się mówi o tym, one są niszczone, ponieważ w u jednego rolnika jest nadmiar wody, u drugiego brakuje, więc należy wzmacniać tą świadomość społeczną nie tylko u rolników, ale też kwestie tego, że woda, szczególnie w Polsce, nie jest zasobem nieograniczonym, tak jak nam się wydaje. Tylko jeśli chodzi o Unię Europejską, to jesteśmy jedne, na jednym z najniższych miejsc w zestawieniu.
Mamy około 1600 metrów sześciennych na osobę. To jest naprawdę bardzo mało. Średnia unijna jest trzykrotnie większa. Dziękuję.
Speaker 2
Dziękuję bardzo. Proszę państwa, ja nie dopełniłem pewnego obowiązku na samym początku, ale z pełną świadomością to uczyniłem, żeby teraz podziękować autorom raportu, którymi są pan Maciej Bukowski I pani Karolina Pawlik z... W ramach programu Energetyka odporność Fundacji Puławskiego oraz będący tutaj z nimi pan Wojciech Dzięgiel, członek zarządu fundacji. Dziękujemy fundacji też za tę inicjatywę, aby podzielić się tym raportem z polskim parlamentem, bo to była państwa inicjatywa. To państwo do nas dotarliście.
Ja miałem zaproszenie akurat na tą, na ten panel dyskusyjny, kiedy była kwestia przygotowywania tego raportu, nie miałem okazji być ze względów oczywistych, nie z mojej osobistej niechęci tylko, tylko właśnie z ograniczeń czasowych. Są również z nami eksperci zewnętrzni, których chciałem w tej chwili powitać. Jest to pan doktor Łukasz Pozub, przewodniczący Centrum, Zarządu Centrum Ochrony Mokradeł z Uniwersytetu Warszawskiego. Jest pan profesor Mateusz Grygoruk, profesor Centrum Badań Klimatu SGGW. Jeżeli państwo są, to to może jakoś tam dajcie państwo znać, że że jesteście albo jeżeli nie ma, no to to oczywiście przepraszam, że odczytuję.
Speaker 2
Wereszczyński, starszy specjalista do spraw programu dotyczącego użytkowania gruntów. Pani z European Climate Foundation. Pani Anna Zatońska. Jest z nami, tak? Komunikacja strategiczna w tejże, w tym, w tymże samym, w w tamtej organizacji European Climate Foundation.
Z stronę rządową I zarazem siły zbrojne reprezentuje pan pułkownik Sławoj Walenczykowski, szef zarządu logistyki P4 Sztabu Generalnego, który serdecznie witam. Jest z nami obecna pani Weronika Dolańska, Anna zastępca dyrektora generalnego dyrekcji ochrony środowiska, pan Marcin Jarzyński, zastępca prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego. Dobry państwu. Pani Anna Jobda, naczelnik Wydziału Rolnośrodowiskowego w Departamencie Płatności Bezpośrednich w Ministerstwie Rolnictwa I Rozwoju Wsi. Pani Edyta Kosiarz, wicedyrektor Departamencie Zasobów Naturalnych w najwyższej izbie kontroli.
I pani, pani Lidia Kostańska, zastępca dyrektora Departamentu Nieruchomości I Infrastruktury Wsi w Ministerstwie Rolnictwa I Rozwoju Wsi. Na tej liście też jest pani Wemoula Anna, naczelnik Wydziału Gospodarki Wodnej w Departamencie Nieruchomości I Infrastruktury w Ministerstwie Rolnictwa I Rozwoju Wsi. Pani Sylwia Gawrońska, radca w departamencie, zarządzani zasobami przyrody dyrekcji Generalnej Ochrony Środowiska. Pani Karpaś-Fiderek, dyrektor Departamentu Ochrony Przyrody I Edukacji w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska I Gospodarki Wodnej. Pani Agnieszka, ekspert w Departamencie Ochrony Wód w Narodowym Funduszu.
Pan Szymon Tumielewicz, zastępca dyrektora Departamentu Strategii I Odporności Klimatycznej, Ministerstwo Klimatu I I Środowiska. Pan Piotr Kropiński, zastępca dyrektora w Departamencie Ochrony Przyrody, Ministerstwo Klimatu I Środowiska. Pani Karolina Bartosz, radca w Departamencie Ochrony Przyrody, Ministerstwie Klimatu I Środowiska. Pani Sylwia Gawrońska, również radca w Departamencie Zarządzania Zasobami Przyrody Generalnej Dyrektycji Ochrony Środowiska, pan Krzysztof Szymański, naczelnik Wydziału Strategii I Regulacji w Departamencie Energii Jądrowej w Ministerstwie Energii. Pan Krzysztof Chęć, dyrektor Departamentu Ochrony Przed Powodzią I Suszą w Państwowym Gospodarstwie Wodnym Wody Polskie.
Pani Edyta Koziarz, dyrektor w Departamencie Osób Naturalnych Najwyższej Izby Kontroli I pan Jacek Kaczorowski, prezes zarządu PGE Górnictwa I Energetyka Konwencjonalna S. A. Dziękuję panu panu, że pan jest. Już przemysł ktoś reprezentuje tutaj. I pani Magdalena Łapin, specjalistka do spraw komunikacji Fundacji imienia Kazimierza Puławskiego.
Więc przepraszam, że w tej kolejności to czytałem, bo chciałem tą fundację jakoś tak połączyć. Proszę państwa, chcę za chwilę od otworzyć dyskusję. No to, że Polska jest uboga I wodę, no to wiemy, gromadzimy gdzieś tam od 6 I pół do 7 I pół procenta, retencjonujemy tej wody, tej która pochodzi z, która odpływa, że tak powiem, pochodzi z opadów, tak. Tutaj wszystko wskazuje na to, że że średnio w Europie mamy około dwudziestu procent, a we Francji I Hiszpanii to jest około trzydziestu procent, więc mamy dużo do nadrobienia I myślę, że te gospodarstwa demonstracyjne, o których mówiła tutaj nasza pani ekspert w Hiszpanii, mogą być dobrym przykładem, jaki sposób tam gospodaruje się wodą przez jej retencję. Nie mówiąc o wykorzystaniu wtórnym wody, a więc wody, która pochodzi z...
Co jest też dosyć kontrowersyjne, jeżeli chodzi o rolnicze wykorzystanie, ale już w energetyce wykorzystanie wody, która pochodzi z oczyszczania ścieków, no kontrowersji takich nie budzi. Ponadto z, tak jak państwo powiedzieliśmy, jest to około 1600 litrów, przepraszam, 2600 metrów sześciennych na jednego obywatela, gdzie w innych krajach jest to 3 razy więcej, a nawet więcej niż 3 razy. Więc to pokazuje, że tutaj mamy bardzo szczupłą rezerwę ewentualnie. A z drugiej strony retencjonujemy gdzieś 4000000000 metrów sześciennych wody, a potencjał ten jest ogromny, ogromny. W szczególności wydaje mi się, że nieuświadomiony społecznie potencjał jakim stanowią gleby zarówno rolnicze, jak I, jak I leśne.
No bo, proszę państwa, gdyby tylko, co jest oczywiście szalenie trudne I tutaj proszę mnie nie nie chwytać za słowo, ale 1 procent na przykład próchnicy w glebie rolniczej, w glebach rolniczych w tym profilu do dwudziestu centymetrów, no to jest do 150, 180 ton wody na jednym hektarze. Zważywszy na 4 I pół miliarda, przepraszam, 14 I pół miliona hektarów, które mamy w Polsce, gleb rolniczych, to widać, jaki to jest ogromny potencjał, gdybyśmy tylko o trochę podnieśli zawartość materii organicznej. I to jest woda, która jest dostępna, dostępna rolniczo, prawie. Najtańszy sposób retencjonowania wody, który jest dostępny później w rolnictwie. Nie ma tańszego sposobu.
Wszystkie inne sposoby są szalenie drogie. To proszę państwa, byłoby... Czyli 10:10 potencjał taki bym powiedział retencyjny gleb, no to jest zdecydowanie więcej niż mamy w zbiornikach retencyjnych I to wielokrotnie. Również gleby leśne, których ponad 30 procent mamy w Polsce, no to jest możliwość tylko w samym profilu zgromadzenia około czterdziestu 1000000000 metrów sześciennych. 10 razy tyle, co co mamy w zbiornikach retencyjnych.
Pytanie, czy umiemy to też dobrze tym zarządzać. No I proszę państwa, to sprawia, że, że te wszystkie fakty przekazane tutaj przez autorów raportu pokazują, że to nie jest tylko kwestia środowiskowa, nie tylko kwestia bezpieczeństwa w zabezpieczeniu potrzeb ludności, również potrzeb wyżywienia, ale też no jawne ograniczenia, które występują w działalności przemysłowej, gospodarczej, również w tym bezpieczeństwie energetycznym. W tym roku też mieliśmy przykłady, że połaniec I inne elektrownie węglowe musiały ograniczyć swoją produkcję, bo niestety pobór wody był ograniczony ze względu na niski stan rzek. No a przyszłość pokazuje, że, że ta zmiana paradygmatu, jeżeli chodzi o wytwarzanie energii I przekwalifikowanie wielu elektrowni węgl, węglowych na, na razie, póki co, gazowe, w później na wytwarzanie również energii w z atomu, też pokazują, że że ten bilans nie jest tutaj najciekawszy z naszego punktu widzenia. Stąd też wydaje mi się, że wszystkie te elementy wskazują na to, że woda jest zasobem strategicznym, mającym wpływ na również nasze strategiczne zdolności obronne.
No bo skoro, na przykład ostatnio czytałem, jedną z, 1 z inwestycji dotyczących lokalizacji w Polsce Data Center. To jest oczekiwanie na dostarczenie dla tegoż centrum około pięciuset megawatów energii w jednym miejscu. I w tej chwili nie pamiętam, ile tam wody potrzeba do chłodzenia tego całego systemu. To to pokazuje, jakie też mamy wyzwania o charakterze cywilizacyjnym. Bez centrów obliczeniowych nie będziemy dobrze funkcjonowali.
Chociażby ze względu na nasze cyberbezpieczeństwo I potrzeby gospodarki. Ale też z drugiej strony widzimy jak, jak to rośnie. Cieszymy się z rozwoju sztucznej inteligencji, ale każdy megabit tej sztucznej inteligencji to jest też związany z wykorzystaniem wody. Bo najczęściej mówimy tak, że wyprodukowanie jednej, na przykład jednego też IRTA, to jest ileś tam setek litrów wody, a pobranie na przykład iluś informacji z chociażby zasobów sztucznej inteligencji, to też są konkretne ilości. Myślę, że takie połączenie tych różnych faktów pokazuje, jak woda staje się takim zasobem strategicznym.
Speaker 7
Proszę bardzo, państwo posłowie, kto z państwa chciałby zabrać głos? Proszę bardzo, pan was uzyska.
Speaker 8
Bardzo dziękuję panie przewodniczący, wysoka komisjo, szanowni państwo. Bardzo dziękuję I gratuluję tego raportu. Zapoznałem się, wczytałem się dość szczegółowo. Oczywiście tutaj jest dość taki poziom w związku z obszernością, niewielką obszernością tego raportu, poziom ogólnikowy dość, ale sygnalizuje istotne, istotne problemy w gospodarce wodnej w Polsce.
Przez rolnictwo, energetykę, do oczywiście bezpieczeństwa narodowego, cały system zarządzania tym obszarem w państwie. I już nie będziemy powtarzać tych wniosków, które państwo tutaj wyartykułowali, ale z pewnością warto skupić się na rekomendacjach zarówno tych operacyjnych, jak I rekomendacjach strategicznych. Szczególnie tutaj zwróciło moją uwagę stworzenie jednego zintegrowanego systemu danych hydrologicznych. I też może wycinkowo tylko przez pryzmat inwestycji, które są realizowane, strategicznych inwestycji, które potrzebują do swojego funkcjonowania ogromnych ilości wody. Tutaj pan prezes przekazał informacje o centrach danych.
Jeżeli w tej chwili wiemy dość nieoficjalnie, to są informacje cząstkowe, rozproszone, że na Mazowczu, na Mazowszu w okolicach wiadomo, tu jest, mamy stolicę, mamy dużo przedsiębiorstw, mamy też administrację, budują się centra danych I teraz decyzje w tym zakresie środowiskowe wydają starostowie. Proszę państwa, wydaje mi się, że jeżeli jeszcze nie ma oczywiście katastrofy, ale na przyszłość jest to postulat de lege ferenda, tak mi się wydaje, że warto, żeby decyzję w tym zakresie podnieść na wyższy poziom co najmniej bądź marszałka województwa, a może nawet ministerstwa. To niech też taką, taką, takim postulatem zakorkować tych decyzji, bo, bo za chwilę stworzy nam się wąskie gardło. Ale mam na myśli to, szanowni państwo, że biorąc pod uwagę właśnie system zarządzania gospodarką wodną w Polsce, nie możemy skoncentrować inwestycji, które mają ogromne zapotrzebowanie na wodę w jednym miejscu albo terytorialnie skupionych, skupionych w okolicy, bo to będzie tak, to będzie tak mniej więcej oddziaływać, jak odkrywka węgla brunatnego w Bełchatowie czy czy w Koninie, gdzie tworzy się ogromny depresyjny w promieniu powiedzmy pięćdziesięciu czy nawet więcej kilometrów I mamy do czynienia ze zjawiskiem pustynnienia, obniżenia się poziomu wód gruntowych, obniżenia poziomu w studniach. No III też cały szereg innych komplikacji.
Bo jeżeli popatrzymy na poziom wód w głównych rzekach Polski, tutaj państwo podawali przykład elektrowni węglowych w Połańcu czy w Kozienicach, to albo też wiemy z mediów, w tym roku była wyjątkowa susza w Europie, że na przykład w na Węgrzech operator był zmuszony do zatrzymania elektrowni jądrowej z uwagi na bardzo niski stan poziomu wody w Dunaju. No to nawet taka refleksja, też w dyskusjach, które prowadziłem na jednej z konferencji, taka refleksja się pojawiła, że proszę państwa, źródła energetyczne, które dotychczas określaliśmy jako stabilne, też w sezonie, w sezonie letnim, w sezonie, kiedy mamy do czynienia z suszą, możemy określić jako źródła pogodozależne. Jest to straszne, bo ma ogromne konsekwencje dla gospodarki, ale tak to niestety wygląda. Zmieniający się świat stawia przed nami nowe wyzwania, nowe wymagania I z pewnością nie nie chcę tutaj jakiegoś długiego wywodu toczyć, ale myślę, że też kwestie dotyczące bezpieczeństwa, obronności państwa. Wiemy o tym projekcie zielona tarcza wschód, gdzie tereny podmokłe, mokradła, tereny bagniste, torfowiska, czy też bardziej zalesione w sposób naturalny mogą tworzyć barierę obronną, szczególnie na wschodzie naszego kraju, ale też muszą być uwzględnione w tym całym systemie hydrologicznym informacji I zarządzania gospodarką wodną, nie mówiąc już o rolnictwie, bo no w tym roku w całym kraju, ja też mam w rodzinie rolników I I wiem z bezpośredniej relacji z doświadczenia, że na przykład na Dolnym Śląsku zbiory w tym roku są o jedną trzecią niższe niż przed rokiem, czy w poprzednich okresach czasu.
Zatem jest to temat pilny. My się przyzwyczailiśmy, że Polska jest krajem zielonym, że mamy dużą, duży zasób wody, czy to w jeziorach, czy w rzekach, ale obserwujemy już od kilku lat zmiany w tym zakresie. I trzeba podjąć pilne działania państwa, nie jakieś takie oparte o o ideologię, o że będziemy tutaj do tego dorabiać, hasłowość pewną, ale naprawdę cały szereg strategicznych sektorów gospodarki. Mogę, może za chwilę, za 3, 4, 5 lat już na pewno bardzo mocno ucierpieć. Zatem te rekomendacje, które Fundacja Pułaskiego przedstawiła, myślę, że też po pogłębionej analizie, po dyskusjach w odpowiednich departamentach ministerstw, powinny być poddane realizacji poprzez przygotowanie I wdrożenie nie tylko strategii.
To, to za mało, ale te działania operacyjne, szczególnie, koordynowane przez 1 ośrodek decyzyjny, musimy wyznaczyć w systemie administracji publicznej jedną osobę czy jedną instytucję, która będzie zarządzać tym tą gospodarką wodną. To jest kwestia oczywiście wyboru, kto kto najlepiej będzie miał 10:10 klucz decyzyjny. Oczywiście w konsultacji z innymi z innymi interesariuszami, ale to jest, szanowni państwo, bardzo ważne. Zatem jeszcze raz dziękuję za ten raport, no I prośba, bo na sali są przedstawiciele urzędów, ministerstw. Myślę, że temat trzeba potraktować jako strategiczny, jako pilny I bardzo ważny.
Dziękuję.
Speaker 2
Dziękuję bardzo. Czy jeszcze ktoś z państwa posłów chciałby zabrać głos? Nie widzę. Wobec tego nasi goście w tej chwili mają możliwość zabrania. Proszę uprzejmie.
Jacek Kaczorowski
Jacek Kaczorowski, prezes PGG IEK. Raport oczywiście jest potrzebny, ale chciałbym zwrócić uwagę na jego nierzetelność dotyczącą Bełchatowa. Wnioski, które państwo stawiacie w raporcie niestety nie odzwierciedlają stanu faktycznego w zakresie prowadzonej działalności, zasobności rodnej I sposobu, który dla bezpieczeństwa prowadzenia robót górniczych wymaga odwodnienia złoża. I w realizacji tego zadania pozyskujemy 5 I pół metra sześciennego wody na sekundę przy czynnej elektrowni 5.110 gigawata w konwencji. Dzisiaj czynnych 12 jednostek wytwórczych.
Projekt, o którym mówimy, jako kontynuacja działalności wytwórczej w Bełchatowie, ma odnieść się do zasobu wodnego, którym dysponujemy w ramach odwodnienia kopalni dla bezpiecznego prowadzenia robót górniczych. To odwodnienie funkcjonować będzie również na czas prowadzenia, wcześniej przygotowania, robót rekultywacyjnych wyrobiska, jednego I drugiego, po to, żeby w sposób bezpieczny można było je wypełnić wodą. Potrzeby wodne dla projektowanej wielkoskalowej elektrowni jądrowej opiewają na 3 I pół do 4 I pół metra sześciennego na sekundę. To są dane dostępne, to nie jest rzecz, która jest poza możliwością pozyskania. 3 I pół metra sześciennego w zakresie zoptymalizowanej instalacji chłodzeniowej oraz technologicznej 4 I pół dostępne bez tego procesu optymalizacyjnego.
Z tych pięciu I pół metra sześciennego dostępnej wody z systemu odwodnienia potrzebujemy więc 3 I pół metra dla jednostki o klasie 3.610 gigawata. I taką jednostkę proponujemy jako jednostkę jądrową stanowiącą no substytucję, czy też wypełnienie miejsca w systemie. Przypomnę Bełchatów leży w centralnej Polsce, z doskonale rozwiniętą siecią przesyłową z wyprowadzeniem mocy na poziomie pięciu I pół gigawata. Infrastruktura, której nie ma nigdzie. Wracając do gospodarki wodnej, z tych pięciu I pół metra sześciennego potrzebujemy 3 I pół metra sześciennego, 2 metry sześcienne, przeznaczone zostaną na spowolnione wypełnianie wyrobisk.
Odkrywek tej klasy nie zalewa się, korzystając z ograniczonych przepływów sieci hydrograficznej, a z systemu wód podziemnych, systemu wód poziomu wodonośnego czwarto, trzeciorzędowego oraz mezozoicznego. To są rzeczy, które muszą być realizowane na czas prowadzonej
I kończącej się działalności górniczej dla bezpiecznego wypełnienia wyrobiska należy je wypłycić do głębokości minimum 200 metrów zmniejszyć kąty generalnego nachylenia zboczy pozwalających na uzyskanie naturalnego kąta usypu po to, żeby zabezpieczyć powierzchnię wokół tych dwóch wyrobisk, w związku z tym ten projekt nie jest projektem pobożnych życzeń. To jest projekt przemyślany, zwymiarowany. A propos zarzutu, który państwo stawiacie, że nie ma żadnego opracowania. Otóż takie opracowanie dotyczące zarówno parametrów sejsmicznych, jak I hydrogeologicznych jest. Jest to opracowanie sporządzone przez Akademię Górniczo-Hutniczą jako lidera konsorcjum, w składzie którego oprócz, czy obok funkcjonuje Państwowy Instytut Geologiczny, Główny Instytut Górnictwa oraz Instytut Górnictwa Odkrywkowego POLTEGOR, jednostki, myślę o najwyższym autorytecie, jeśli chodzi o prowadzenie działalności wydobywczej, ale też I nauk geologicznych oraz gospodarki wodnej.
W związku z tym mam uprzejmą prośbę, te dane są dostępne. Gdybyście państwo zechcieli skorzystać z wiedzy, którą mamy zarchiwizowaną od początku prowadzenia eksploatacji, dokumentacji geologicznej, hydrogeologicznej oraz dokumentacji, którą uruchomiliśmy w roku 2900 osiemdziesiątym pierwszym, tzw. Rocznika hydrologicznego, w którym opisany mamy całość gospodarki wodnej realizowanej w ramach projektu wydobycia węgla dla elektrowni, największej polskiej elektrowni konwencjonalnej. Jej substytucją ma być elektrownia o mocy 3.610 gigawata mocy brutto, 3.3 mocy netto. Tak jak powiadam, te dane są, po prostu trzeba po nie sięgnąć.
Natomiast jeśli chodzi o kwestie raportu I gospodarki wodnej, posiadamy wszystkie wymagane koncesje. Posiadamy pozwolenia wodnoprawne na prowadzenie odwodnienia zakładu górniczego. Posiadamy pozwolenia wodnoprawne na zrzut wód, bo oprócz wód podziemnych mamy również wody powierzchniowe pochodzące z opadów I jest to skala około trzydziestu 1000000 metrów sześciennych, które oczyszczamy w naszych osadnikach, zasilając również potrzeby elektrowni. Ten system jest systemem naczyń połączonych pozwalających na optymalne wykorzystanie zasobów, którymi dysponujemy. Prośba, po prostu, jeśli przygotowujemy dokument tej wagi, naprawdę trzeba sięgnąć po rzetelne dane.
Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Dziękuję bardzo. Ja myślę, że to nie jest myślę taki zarzut kategoryczny, który deprecjonuje akurat ustalenie autorów raportu. On zawsze może być uzupełniany, tym bardziej, że z tego co widzę zasób literaturowy sięga tu z ponad 100 pozycji. Natomiast istotnie, panie prezesie, jest jest czasami pewien problem z dotarciem do danych, które po, które są w... Też mają wartość strategiczną z punktu widzenia akurat przemysłu.
Więc to nie jest tak, że on jest wszędzie dostępny, że w każdym miejscu, gdzie klikniemy, to ten raport zostanie nam udostępniony, więc.
Jacek Kaczorowski
Ale u mnie te dane są I powiem więcej, chcę ten projekt promować udostępniając te dane.
Speaker 2
Jasne. Natomiast też zdajemy sobie z tego sprawę, że ten proces przywracania stosunków wodnych po zakończeniu działalności odkrywczej poza oczywiście regulacją powierzchni, z na której nastąpi ten proces zalewowy, będzie procesem długotrwałym. Długotrwałym, tym bardziej że w chwili obecnej z tego co tam pamiętam to gdzieś w granicach 500 do 800 kilometrów kwadratowych powierzchni jest objęty oddziaływaniem akurat ze względu na depresyjny, który wokół kopalni został wytworzony, więc odbudowanie tego zasobu wodnego będzie długotrwałym procesem. Ja nie wiem, jak on jest tam u państwa wyliczony, gdyby pan był uprzejmy to powiedzieć.
Jacek Kaczorowski
10 lat odtwarzaliśmy poziom zwierciadła wód w rejonie zwałwiska zewnętrznego, czyli tej górki kamieńsk widocznej z Kamińsku, tak? Tak. To jest góra kamieńsk, zwałwisko zewnętrzne I w zwałowisku wewnętrznym w tej części, która już została.
A pamięta pan jak długo?
10 lat.
Jacek Kaczorowski
W Klepszewie trudno mi jest odnieść się do do Konina I nie chciałbym mówić w imieniu kolegów, ponieważ nie mam danych wiarygodnych. Wolałbym, żeby to oni się w tym zakresie wypowiedzieli.
Może króciutko ad vocem?
Uważacie pani, państwo, że
Tylko się odnieść króciutko do
Proszę bardzo.
Maciej Bukowski
Szanowny panie prezesie, dziękuję za za tę uwagę. Pragnę tylko zaznaczyć może, że część danych, które pan przytoczył, mamy przytoczone w raporcie słowami samego prezesa PG I bynajmniej nic, co chcieliśmy powiedzieć, nie miałoby być ani krytyką samego przedsięwzięcia, jakie PG próbuje Bełchatowie realizować, ani też jakkolwiek próbą przypisania państwu łatki podmiotu, który tego śladu wodnego nie policzył, bynajmniej. To, co chciałem powiedzieć w mojej prezentacji, to jest to, iż w momencie, kiedy mamy to przedsięwzięcie, a jednocześnie inne przedsiębiorstwa planują centra danych, które to natomiast nie udostępniają tych, tych, tych informacji, to zebranie tych dwóch śladów wodnych, niepoliczenie tego, może się nam odbić czapką. To znaczy tutaj tylko tyle. Dziękuję.
Speaker 11
Dziękuję bardzo. Proszę uprzejmie, gdyby pani była uprzejma coś przedstawić.
Edyta Tuźnik-Kosna
Panie Przewodniczący, szanowni państwo, Edyta Tuźnik-Kosna, dyrektor Departamentu Gospodarki Wodnej Ministerstwa Infrastruktury. Ja powiem tak, bardzo się cieszymy, że powstał kolejny dokument I pokazuje, jak istotny problem jest kwestia wody, gospodarowania wodą, więc tutaj absolutnie bardzo dobrze się stało. Ja również, jak obok siedzący mnie pan prezes Marcin Jarzyński, uczestniczyliśmy w panelu, który służył państwu do ewentualnego jakiegoś wsparcia, do przygotowania tego raportu. Zatem na pewno dobrze, że ten dokument powstał. Mamy też pewne uwagi do tego dokumentu I zdajemy sobie sprawę, że taki dokument, który powstaje, nad którym się pracuje, ma prawo mieć, nieść tutaj w swojej treści pewne, no może nieścisłości, jakieś kwestie, ale wydaje mi się, że to jest ten etap, że dokument został zaprezentowany I w takim momencie rozumiem, że będziemy mogli jako resorty konkretnie odnieść się, zasugerować po prostu pewne rozwiązania, tak aby ten dokument naprawdę spełniał nasze oczekiwania I jak również no mógł być już, mówiąc wprost, oczywiście w zależności od decyzji autorów I opracowujących, upubliczniony.
Zatem w tym momencie po prostu wydaje nam się, że że pewne kwestie tutaj na roboczo jeszcze przed rozpoczęciem komisji, panie przewodniczący, rozmawialiśmy po prostu o ewentualnej wymianie naszych uwag I I ewentualnie jakichś kwestii, które uważamy, że powinny być po prostu podniesione. Więc to, to, to tyle z naszej strony. Na pewno dobrze, że mówimy o strategii wodnej. Zresztą fakt, że szesnastego września pani Urszula Wandellejan mówiła o tej kwestii w Orange'u, ten element jest naprawdę bardzo istotny, a te wszystkie kwestie, które są w dokumencie, to po prostu potwierdzają. Więc kwestia dopracowania I wygładzenia dokumentu, pewne kwestie nieścisłości.
Anna Ronykier
Dziękuję bardzo panie przewodniczący, szanowni państwo, Anna Ronykier, zastępca generalnego dyrektora ochrony środowiska. Ja powiem tak, to jest dokument ogólny, bo trudno, żeby był szczegółowy I najogólniej powiem, zdecydowanie popieramy wszystkie wnioski I rekomendacje, które znalazły się w tym dokumencie. Nie ma tutaj żadnego pola, nawet bym powiedziała dyskusji, jakichś rozbieżności. Natomiast I jakby na tym mogłabym zakończyć tę wypowiedź, tylko nie to, że mnie kusi, żeby powiedzieć o jednej rekomendacji, którą uważam za kluczową. Rekomendację chyba piątą, czyli budowanie świadomości, edukacji.
Dodałabym decydentów. Proszę państwa, częścią tej całej polityki, która tutaj została zawarta, czyli w szczególności tej rekomendacji co do utworzenia strategii bezpieczeństwa zasobów wodnych czy też odporności wodnej, Jest, bym powiedziała, procedowana, można powiedzieć nawet od kilku lat. Bo kilka lat temu powstała Strategia Ochrony Obszarów Wodnych. W lutym tego roku światowym dniu obszarów wodnych, chyba wodnych, zasobów wodnych, przepraszam, że nie pamiętam pełnej nazwy, uruchomiliśmy udział społeczny do tego dokumentu.
Rozpoczęły się uzgodnienia wewnątrzresortowe, potem zewnątrzresortowe. Do dnia dzisiejszego nie mamy uzgodnień. Do dnia dzisiejszego zrezygnowaliśmy z wielu zadań ambitnych, bardzo tam zapisanych, które nie są tylko w interesie oczywiście samych obszarów wodno-błotnych, bo to jest tylko ten pretekst. A tak naprawdę chodzi o wodę w środowisku I nie tylko w środowisku tak zwanym przyrodniczym. To nie chodzi o to, żeby realizować ambicje przyrodników.
To jest też część bezpieczeństwa narodowego, to jest tego obronnego, z którym zresztą akurat na marginesie powiem, że świetnie się współpracuje z wojskiem w obszarze zielonej tarczy wschód I myślę, że tu ambicje nasze są realizowane. Natomiast trochę jednak gorzej jest w obszarze na przykład rozmów z resortem rolnictwa. Czekamy na kolejną turę rozmów I niestety no wciąż te nasze ambicje muszą być zmniejszone. Więc tutaj taki też apel, żeby, żeby jednak zwiększać, że takie spotkanie jak dzisiaj powinno być naprawdę szersze, pogłębione, w różnych, powinny być interdyscyplinarne, no I oczywiście wśród decydentów, zarówno różnych resortów, ponieważ no niestety spotykamy się z tak zwanymi interesami resortów. To to są pozorne interesy.
Ale też interesami politycznymi. W związku z tym chciałam zaapelować, że coś takiego to powinno być ponadpolityczne I ponadresortowe. Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Dziękuję, dziękuję bardzo. Ja myślę, że ja bym tylko zwrócił na taki drobny aspekt związany z ochroną tych terenów wodonośnych I czy tam wodno-błotnych albo torf, torfiastych, czy tam terenów również torfów niskich. One są powszechnie w tej chwili tak, ja tu mówię trochę przedmiotem agresji, bo najczęściej mieszczą się, bardzo często się też mieszczą w obrębie atrakcyjnych terenów, tuż przy przy miejskich, tak? W związku z tym w szczególności przy torfach głębokich to nie ma takiego problemu, ale przy torfach niskich to jest naturalna skłonność. Wybierzemy aż do białego piasku, nawieziemy pospółki I uznamy teren jako teren dostępny do zabudowy.
Mnóstwo takich miejsc, jak jeżdżę po Polsce, spotykam. Tutaj nie ma takiej refleksji ze strony akurat tych, którzy wydają zgody związane z lokalizacją, że trzeba te tereny chronić. I uważam, że że bo tam, gdzie są duże kompleksy, gdzie jest, gdzie jest na przykład głęboki torf, torf wysoki, no to, to to jest naturalne, tak. Natomiast tam, gdzie jest to warstwa 80 centymetrów do metra, to nie stanowi żadnego problemu, żeby w parę tygodni to wszystko wybieźć, tak. Co jest też cennym materiałem organicznym, a w to miejsce na przykład przywieźć po spółkę I ustabilizować ten grunt I na nim pobudować.
I uważam, że, że pod tym względem tu tracimy dużo takich cennych obszarów, które lokalnie mogą rozwiązywać problemy z tej retencji glebowej, tak. No ale to już jest tak na raczej hobbystyczne moje obserwacje niż niż rzeczywiście dane tutaj z tym związane. Proszę bardzo, kto z państwa jako następny chciałby zabrać głos? Proszę bardzo. Proszę uprzejmie.
Sylwia Gawrońska
Dziękuję bardzo. Panie Przewodniczący, szanowna Komisjo, szanowni państwo. Sylwia Gawrońska, też Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Oczywiście głos pani dyrektor bardzo wspieram. Natomiast chciałabym jeszcze, chciałabym jeszcze też dodać, że po 1.
Bardzo dziękujemy za ten raport. Myślę, że jest kilka już takich raportów I ze strony rolnictwa na temat wody I ze strony biznesu. Życzyłabym, żeby ten był słyszalny I żebyście, tak jak było powiedziane, żebyście państwo w różnych gronach, przede wszystkim na forum osób nieprzekonanych, rozmawiali na ten temat. Musimy mówić przede wszystkim o bezpieczeństwie wodnym, tak jak mówimy o bezpieczeństwie żywnościowym czy bezpieczeństwie energetycznym. Jest to 1 z głównych, z głównych elementów bezpieczeństwa kraju.
Jeśli chodzi o strategię ochrony obszarów wodno-błotnych, nad którą sama pracuję, szczerze powiedziawszy. Ona powstała już 5 lat temu I rozmowy, które się nad nią toczą pokazują problemy, które państwo wskazują, czyli brak koordynacji tego problemu I brak priorytetyzacji ochrony zasobów wodnych na poziomie rządu, dlatego że każdy resort ma swoje interesy. Niewłaściwa gospodarka wodna, która no jest prowadzona tak jak była prowadzona 50 lat temu I przepisy też nie nadążają za zmianami, które które widzimy za oknem. I niedostosowanie do do obecnych wyzwań. Poza tym w rozmowach z zarządzającymi różnymi obszarami wodno-błotnymi, mówił pan przewodniczący o torfach tych płytkich I torfach głębokich.
Każdy z nich mają swoje presje. Oczywiście łatwiej jest wydobyć torf, który jest przy samej powierzchni. Zasadniczo jest to równie nieodpowiedzialne jak odwodnienie jeziora na przykład, po to żeby coś tam pobudować. Natomiast torfy głębokie na przykład są zagrożone kopalniami, bo często na ich terenach wydobywa się, wydobywa się ten zasób na przykład na potrzeby ogrodnictwa. Bardzo dziękuję, że zostały uwzględnione takie elementy nowe jak centra danych.
Myślę, że też, że warto by się było pochylić na przykład nad wodami podziemnymi, które nierozerwalnie są związane z wodami powierzchniowymi. To jest 1 system, który przepływa. Trochę mam ciarki, kiedy słyszę o wydobywaniu wód jurajskich sprzed dwustu 1000000 lat. Ale myślę, że to jest zupełnie inny problem. No I jeszcze jest kwestia własności, czyli to, że święte prawo własności nie pozwala na podnoszenie poziomu wody, a tak naprawdę do do retencjonowania wody w glebie potrzebujemy takiego wspólnego działania.
Dziękuję bardzo I mam nadzieję, że państwa raport wybrzmi gdzieś szerzej. Dziękuję bardzo.
Katarzyna Karpaś-Widerek
Bardzo dziękuję za głos. Witam serdecznie panie przewodniczący, szanowni państwo. Katarzyna Karpaś-Widerek, ja jestem dyrektorką Działu Ochrony Przyrody I Edukacji Ekologicznej w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska. Koło mnie są koleżanki, które reprezentują 2 inne działy, w których również woda jest istotnym elementem, adaptacja do zmian klimatu I gospodarka wodno-ściekowa. Ja chciałabym powiedzieć, że Narodowy Fundusz to jest, to jest fundusz, który odpowiada za finansowanie tego, co chcielibyśmy w dużej mierze, żeby się w naszej przyrodzie wydarzyło, czyli chcielibyśmy odtwarzania terenów podmokłych, chcielibyśmy przywracać wodę środowisku I mamy na to faktycznie środki, które możemy wykorzystywać.
Teraz, jeżeli państwo mają chwilę, to zapraszam też na stronę funduszu, można zobaczyć, jest ogłoszony nabór na 450000000 złotych. To są środki Feniksowe. Bardzo się cieszę, że to znalazło się również w tym raporcie, za który dziękuję. Jest kompleksowy, ciekawy I myślę, że zbiera w punkt to, czego potrzebujemy. I to, o czym ja bym chciała powiedzieć, to że nie wystarczy, że mamy pieniądze do tego, żeby zrobić robotę.
Tak jak padło tutaj już takie sformułowanie, że papier wszystko przyjmie, tak samo możemy wydać każde pieniądze, ale nie mieć efektów, o które walczymy. I żeby te efekty mieć, myślę, że też musi być duża świadomość społeczna tego, jakie mamy potrzeby I co musimy zrobić. Powiedziała o tym pani dyrektor z Generalnej Dyrekcji. Brakuje wiedzy na temat tego, jak trzeba renaturyzację robić. Wiem, że tej wiedzy brakuje, bo rozmawiam z tymi, którzy te pieniądze mają potem wydawać.
A niektóre rozwiązania idą trochę kontrintuicyjnie w stosunku do tego, czego uczono nas przez wiele lat, tak? Bo na przykład w ramach tych projektów my na przykład niwelujemy, chociażby wały przeciwpowodziowe w niektórych miejscach, wydaje się, że idziemy w kontrze do bezpieczeństwa, natomiast w niektórych miejscach można to zrobić, jednocześnie zwiększając bezpieczeństwo, tyle że wodne. I to, co musi się zadziać, to rzeczywiście zwiększenie wiedzy w różnych środowiskach, także po stronie samorządowców, także po stronie rolników. Musimy rozumieć, czemu służą te projekty I ta akceptacja dla tych działań musi nastąpić. Jeżeli ona nie nastąpi, to nawet jeżeli my wydamy te ogromne pieniądze, a to są naprawdę, to jest naprawdę ogromna
szansa
Katarzyna Karpaś-Widerek
Na zmianę sytuacji wodnej, która jak tutaj wybrzmiały, jest w Polsce bardzo trudna, to efekt długotrwały tych projektów nie nastąpi, bo my bardzo szybko dojdziemy do tego, że odwrócimy to, co udało nam się zrobić. A zatem to odtwarzanie mokradeł, przywracanie drożności rzek, usuwanie obwałowań tam, gdzie możemy I zatrzymywanie wody tam, gdzie spadnie, no to jest to, co musimy zrobić. Bardzo cieszę się, że też padł ten argument centrów danych, bo jeżeli my chcemy być skuteczni w rozwiązywaniu problemów, to musimy wiedzieć, gdzie jesteśmy. I martwi mnie to, że nie wiemy, jeśli chodzi o pobór wody, ile na przykład takie centra danych, a będzie ich przybywało, tej wody biorą. Więc pewnie to jest praca z kolei dla państwa, dla legislatorów, żeby tego typu dane umożliwić pozyskiwanie instytucjom takim jak chociażby Generalna Dyrekcja czy różne badawcze instytuty, a nam potem dobrze adresować te pieniądze, które mamy do dyspozycji.
Bardzo dziękuję.
Speaker 2
Dziękuję bardzo za wypowiedź pani. Czy... Proszę bardzo, zapraszam do odpowiedzi.
Krzysztof Szymański
Dziękuję bardzo panie przewodniczący. Krzysztof Szymański, naczelnik Wydziału Strategii Regulacji o to Patencie Energii Jądrowej Ministerstwa Energii. Ja chciałem jeszcze wrócić trochę do tego wątku tutaj podniesionego elektrowni jądrowej, może z takiego poziomu trochę wyżej, bo prezes Kaczorowski już się odniósł do tych konkretnych informacji dotyczących lokalizacji Bełchatowa. No I chciałem powiedzieć jeszcze o tym, że oczywiście wydaje się, że panuje zgodę zarówno ekspertów z obszaru energetyki, elektroenergetyki, co do potrzeby realizacji tego projektu dla osiągnięcia celów dekarbonizacji I zapewnienia bezpieczeństwa systemu energetycznego po tym, gdy będziemy musieli zastąpić pracujące jednostki węglowe, pracujące w podstawie systemu, tak jak obecnie Bełchatów. I również politycznie wydaje mi się, że mamy tutaj zgodę też wszystkich sił w Polsce co do realizacji tego projektu.
Speaker 21
Natomiast pewne aspekty, na które chciałbym tu zwrócić uwagę to, że lokalizacje preferowane drugiej elektrowni są przedstawione już w 2000 dwudziestym roku, zostały przy aktualizacji programu I to tak naprawdę nie zmienia się teraz również w toku najnowszej aktualizacji, którą opracowujemy. Wydaje mi się, to też stwarza dobre warunki do tego, żeby dyskutować o tym, tak I móc brać pod uwagę różne aspekty, takie jak I również te istotne, o których tu mówimy dzisiaj o o zasobach wodnych. Ważne jest chyba też, żeby tutaj zwrócić uwagę, że wszystkie sprawdzone technologie energetyki jądrowej, tak zwanej generacji trzeciej, czyli reaktorów wodnych, mają doświadczenie z pracy zarówno z systemami otwartymi, czyli na na wybrzeżu, na brzegu morskim, jak I w lokalizacjach śródlądowych. To to tutaj tak jak słusznie autorzy raportu zauważyli, jest kwestia doboru tych przyjęcia parametrów przy projektowaniu systemu chłodzenia, który oczywiście jest bardzo ważnym elementem elektrowni. I tak naprawdę przy przy wszystkich tych trzech rodzajach technologii w Polsce rozważanych, z którymi toczy się w tej chwili dialog na na temat możliwości współpracy przy budowie drugiej elektrowni jądrowej, To kwestia jest, jest do przyjęcia, tak, przy odpowiednich założeniach przy projektowaniu tej elektrowni.
I jeszcze 1 taka kwestia, którą chciałem zwrócić uwagę, bo jakby to dość mocno też wybrzmiały, te takie obawy, prawda, o to, o prawidłowość wyboru lokalizacji dla drugiej elektrowni. Tutaj chciałbym zwrócić uwagę na, na przepisy w tym zakresie, które mamy obowiązujące, czyli zarówno jeżeli chodzi o uzyskanie zezwolenia prezesa Państwowej Agencji Atomistyki na budowę elektrowni jądrowej. Mamy szczegółowe przepisy. W zeszłym roku znowelizowane rozporządzenie na temat szczegółowego zakresu przeprowadzania oceny terenu pod, pod lokalizację obiektu energetyki jądrowej, gdzie kwestie hydrogeologiczne, czyli wód podziemnych, ale hydrologiczne I meteorologiczne również są analizowane, są to kluczowe aspekty. Ale po poza tym jest jeszcze 2.
Strumień oczywiście równie ważny jakby oceny, oceny lokalizacji obiektu jądrowego, czyli to, jest przeprowadzane przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, czyli ocena oddziaływania na, na środowisko obiektów, energetyki jądrowej, gdzie również te kwestie oczywiście wpływu na, na, na środowisko wodne są istotne. Tu też są normy, które które wymagają spełnienia. Więc w obydwu jakby tych strumieniach, czasami potencjalnie nazywanego licencjonowania obiektu energetyki jądrowej, kwestie te są przewidziane I na pewno lokalizacja, bo jeszcze 1 rzecz zwrócę uwagę. Na razie jakby program polskiej energetyki jądrowej posługuje się pojęciem lokalizacji, ale to jest jeszcze takie szersze pojęcie, prawda, te tam Bełchatów I Konin. Na dalszych etapach, kiedy przyjdzie do, do sprecyzowania, tak, konkretnej lokalizacji tego, tego obiektu po decyzji zasadniczej dla, dla projektu też wtedy przyjdzie pora do oceniania tych, tych szczegółowych informacji, które których zakres do przedstawienia jest określony w tych przepisach, o których mówiłem.
Dziękuję.
Speaker 18
Dziękuję bardzo. Czy ktoś jeszcze z państwa? Proszę bardzo, pan jeszcze się zgłasza.
Piotr Kropiński
Dzień dobry panie przewodniczący Piotr Kropiński, Departament Ochrony Przyrody, Ministerstwo Klimatu I Środowiska. Ja chciałem w pierwszych słowach podziękować za ten raport. Uważam, że to jest bardzo ważny dokument, który może być podstawą dalszych dyskusji. Jeśli... Wspieram oczywiście tutaj głos Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, żeby zauważyć ten dokument, nad którym pracujemy strategia ochrony obszarów wodno-błotnych, ale jednocześnie też równolegle w Ministerstwie Klimatu I Środowiska toczą się prace nad prawym planem odbudowy zasobów przyrody, który będzie implementował rozporządzenie w sprawie odbudowy zasobów przyrody.
I ten dokument będzie spójny. Również będzie częściowo traktował, traktował wodę jako zasób strategiczny. Będą tam fragmenty, które będą dotyczyły gospodarki wodnej. Natomiast to jeśli mogę z taką pewną uwagą do tego raportu, wydaje się, że raport trochę rozwadnia odpowiedzialność, bo wspomina o tym, że nie są rozpisane kompetencje. No proszę państwa, jednak gospodarka wodna jest w Ministerstwie Infrastruktury I to jest wpisane w ustawę o działach administracji I wszystko co inne resorty robią to są rzeczy pomocnicze, dodatkowe.
To co próbujemy łatać widząc pewne niedociągnięcia, niedociągnięcia czy czy no konieczność działania w tym w tym zakresie. Też zwracam uwagę na to, że jeśli chodzi o dostępne informacje hydrogeologiczne I hydrologiczne, Mamy w Polsce 2 służby, mamy Polską Służbę Hydrogeologiczną w Państwowym Instytucie Geologii I mamy Państwową Służbę Hydrologiczną I MGW. I to są instytucje, które też podlegają ministerstwu, Ministerstwu Infrastruktury I oczywiście jak najbardziej te dane mogą być pewnie zespolone, bo 1 służba odpowiada za za wodę podziemną, 2. Za tą powierzchniową. Jeszcze jeśli chodzi o taką małą refleksję, wspierałbym tą ten proces transformacji energetycznej, bo wszystkie dane wskazują raczej na to, że zmieniając nasze źródła energii, będziemy tej wody konsumować w energetyce raczej mniej niż więcej.
Więc tu jak gdyby jak najbardziej raczej bym wspierał tą transformację. I 1 być może nierzetelność, jeśli chodzi o pobór wody w rolnictwie. Wydaje się, że tam pojawiło się 10 procent. To jest albo nieoparte na na na danych naukowych, albo po prostu przestrzelona wielkość. To nad tym bym się zastanowił, bo wydaje się, że rolnictwo w tej chwili nie pobiera tyle wody, ile państwo przedstawili w raporcie.
Ale zasadniczo bardzo się cieszę, że dokument powstał. Będziemy nad tym zapewne dalej pracować, wyciągać jakieś wnioski, dealer geferenda. Dziękuję.
Speaker 22
Dziękuję bardzo panu za odpowiedź. Czy jeszcze ktoś z zaproszonych gości chciałby zabrać głos? O, proszę bardzo, pani dyrektor.
Anna Ronykier
To ja tylko ostatni głos, bo nie ma pana posła, ale on zasugerował, żeby zmienić organy wydające decyzje środowiskowe. To o tyle jest ważne, będziemy na ten temat się zastanawiać przy zmianie, kiedy już płynie do sejmu ustawa o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, taka bardzo długa nazwa, gdzie właśnie ustala się organy. Tam jest rzeczywiście propozycja, żeby decyzje środowiskowe wydawali nie wójtowie, tylko senatorowie. Pewnie będzie na ten temat. Starostowie.
Rzeczywiście śmiesznie.
Anna Ronykier
I rzeczywiście trzeba by na ten temat dyskutować. Natomiast spotykamy się z podczas różnych procesów legislacyjnych, jednak z naciskami także z Komisji Europejskiej, żebyśmy skracali, zmniejszali I likwidowali procedury administracyjne. I tutaj proszę zauważyć, że jedynym dokumentem, w którym możemy się zastanowić nad skumulowanym oddziaływaniem, czyli kilku inwestycji, kilku przedsięwzięć, kilku działań w rejonie, na przykład pobierających wodę, to jest raport oddziaływania na środowisko. A my tutaj dochodzimy do tego, żeby jednak było
Anna Ronykier
Procedur jak najmniej, żeby jak najmniej przedsięwzięć mogło uzyskiwać te, musiało uzyskiwać te decyzje środowiskowe. Więc trochę jesteśmy w takim trochę potrzasku w tym obszarze. To tylko tyle tak, żeby zwrócić państwu uwagę, jak będzie, przyjdzie dyskusja na ten temat przy zmianie ustawy ocenowej.
Speaker 24
Dziękuję bardzo. Jak rozumiem był to ostatni głos ze strony naszych gości, których zaprosiliśmy na dzisiaj wspólne posiedzenie połączonych podkomisji. Chciałem serdecznie państwu podziękować za raport, jego prezentację. Również za ten naturalny, merytoryczny spór, który się zawsze pojawia przy tego typu dokumentach. Nie znam takiego raportu, który by nie miał, nie był obarczony jakimiś uwagami.
Speaker 2
A jeżeli są takie raporty, to znaczy, że one są mało znaczące. Natomiast w sposób naturalny prezentacja tego w polskim parlamencie pokazuje też, że przykładamy wagę do te, do kwestii gospodarowania, do zasobów gospodarowania wodą, sposobu zarządzania również, również wyciągania wniosków z tych błędów, których żeśmy popełnili. No resortowość nie sprzyja takim horyzontalnym, horyzontalnemu spojrzeniu na określone problemy. I myślę, że tego typu raporty mają właśnie ten walor takiego horyzontalnego spojrzenia. Nawet one, jeżeli one nie są bardzo szczegółowe, to jednak pozwalają na uświadomienie sobie w różnych obszarach jaka jest waga akurat danego, danego problemu.
W tym wypadku akurat dostępności I sposobu gospodarowania wodą. Ja myślę, że też poszczególne reformy, które odbywały się w polskiej administracji też trochę zaważyły na tym. No bo rok 90., na przykład zarządzanie na szczeblu podstawowym, kiedy były terenowe organy administracji państwowej, to na przykład spółki wodne, które odgrywają ogromną rolę w prawidłowym gospodarowaniu wodą na tym poziomie gminy, zostały, że tak powiem pozbawione nadzoru ze strony, ze strony samorządów gminnych. Tam byli specjalni inspektorzy, którzy zajmowali się akurat tym nadzorem I funkcjonowaniem również. A ja uważam, że właśnie ten twór, który jest może mało, że tak powiem, stanie w sprawie wodnym umieszczony, jak mówię o spółkach wodnych, On ma ten walor, że tam istnieje samorząd.
Samorządowa forma zarządzania tego, tak? Bo spółki wodne działają przecież w środowisku tych, którzy korzystają z tej wody, tak? Albo korzystają też z urządzeń wodno-melioracyjnych. Ogromne nakłady swego czasu zostały poczynione, oczywiście też przyczyniły się do tych zmian, które w środowisku rolniczym nastąpiły w wyniku odwadniania, a jednocześnie nieprowadzenia równoległego procesu zatrzymywania wody, kiedy jest jej nadmiar. A to jest też to, co o czym tak trudno jest rozmawiać w chwili obecnej, bo to jest krytycznie przyjmowane.
Mianowicie ta kwestia okresowego zalewania użytków zielonych. No bo chcą nam zalać, zalać użytki zielone. To jest częstokroć w bardzo krzywym zwierciadle pokazywane przez krytyków wszelkich działań o charakterze środowiskowym. Istnieje brak jak gdyby zrozumienia, przecież to chodzi o okresowe podwyższenie wód na terenach, które są z użytkami zielonymi, a potem doprowadzenie do tego, że ta woda jest obniżana, następuje zbiór I znowu tam gdzie są jest prawidłowe zagospodarowanie znowu podnosi się przez zastawki I inny cały system, żeby żeby nastąpiło tutaj zdecydowanie lepsze lepsze podciąganie. Choć muszę powiedzieć, że znam też takie przykłady, gdzie na przykład rolnicy stworzyli taki specjalny system, w którym to woda poprzez system melioracyjny wpływa na tę wodę, na na te tereny, a nie odpływa.
Więc to pokazuje, że, że, a następuje jak gdyby przebudowanie tej, tej świadomości w jaki sposób gospodarować tą wodą. Również, proszę państwa, myślę, sposób komunikacji jest, jest tutaj istotną rolą I myślę, że ta, ten punkt 5. Rekomendacji taktycznych, budowanie świadomości, no wymaga też trochę przepracowania sposobów, w jaki się komunikujemy akurat odnośnie tych problemów związanych z wodą. No bo tak de facto ono jest takim dobrem, które jest w kranie, tak, jest jest dla nas dostępne, odkręcamy, leci, nie zastanawiamy się nad tym problemem. Co się później z tym dzieje, tak?
Jaki mamy rozrzutny też sposób gospodarowania. Częstokroć też przez małą dbałość o jakość urządzeń, sprawiamy, że potem ileś musimy tej wody zrzucić po to, żeby uzyskać prawidłową jakość I bezpieczeństwo akurat dostaw. Ale też na tej, przy tej okazji, proszę państwa, taki bardzo ciekawy problem wybrzmiał. Okazało się, że w wielu samorządach nie było w ogóle zbiorników w wypadku awarii, żeby dobić wodę pitną. W jednym z powiatów, który liczył 150000 mieszkańców właśnie tej wczesnej wiosny.
W jednej z gmin zepsuły się, to znaczy zostały wyłączone 2 studnie ze względu na nadmiar zawartości manganu w wodzie. No I powstał problem, że w całym powiecie było był tylko 1 zbiornik na 6 metrów sześciennych wody, żeby dobić wodę pitną. Interwencja do mnie, żebym pomógł może znaleźć, gdzie tą wodę można I w jaki sposób zgromadzić, aby całej gminie ją dostarczyć. No komunikuje się z tamtejszym komendantem straży, bo to były późne godziny wieczorne. A on mówi, a ja mam dwudziesto...
20 metrów sześciennych cysterny, ale przygotowanie tej cysterny to żeby można później było podać wodę dla celów użytkowych, no wymaga dwóch dni dezynfekcji. Sprawdzenia potem oczywiście I tak dalej. No I okazuje się, że te 1. Pieniądze, które są, zostały wydane z ubiegłorocznej, ubiegłorocznego wsparcia na cele związane z obroną cywilną, w wielu samorządach zostały wydane na zakup zbiorników na wodę pitną. Czy też na zakup urządzeń do konfekcjonowania wody, czyli inaczej paczkowania wody.
I tym sposobem sprawniejszego, że tak powiem dystrybuowania w warunkach jej niedoboru. Pokazuje to jako pewien, wydawało się, drobny problem, ale on częstokroć środowiskowo bardzo mocno waży I też pokazuje jak zupełnie inaczej zaczyna się w tej chwili obecnej mówić, że to nie jest tylko kwestia gospodarki komunalnej, ale też bezpieczeństwa dostaw. Jednocześnie też chciałbym państwu dziękując za te wszystkie uwagi, które tutaj zostały złożone, powiedzieć, że jesteśmy przekonani, że wspólnie z fundacją pułapskiego będziemy mogli nie tylko w ramach podkomisji o tym powiedzieć, ale być może uda nam się w ramach negocjacji I tłumaczy na sekretariat komisji ochrony środowiska zrobić takie wspólne posiedzenie akurat tych połączonych komisji. I wtedy między innymi ten efekt dyskusji, który tutaj mieliśmy, mógłby zostać przełożony na też finalne konkluzje, które niewątpliwie państwo po dzisiejszym posiedzeniu jako autorzy raportu I jako think tank też zechcecie państwo wpisać w w tę, w tę, w ten finalny, finalny dokument. Proszę państwa, to jest 3.
Raport, który rozpatrujemy akurat w tych, w tych dwóch podkompisach uznając, że raporty o takim horyzontalnym charakterze, czego mało jest WWW pracach samych komisji, bo z reguły ta działalność legislacyjna jest taką obresją, bieżące tematy są tutaj najważniejsze. Natomiast podkomisje mają to do siebie, że mogą się zająć właśnie częstokroć takimi raportami. Uznaliśmy tutaj wspólnie z sekretariatami komisji, że że to będzie też właściwe gremium. I takie wydaje się dosyć egzotyczne połączenie Komisji do spraw modernizacji przemysłu obronnego I I modernizacji Polskich Sił zbrojnych z pod Komisją do spraw Zielonego ładu. Ta egzotyka okazuje się być bardzo użyteczna, tak.
Bo nawet to, że dyrekcja generalna ochrony środowiska chwali współpracę wojskiem w zakresie odbudowy terenów zalewowych, które mają służyć z jednej strony odbudowie zasobów przyrodniczych, a z drugiej strony celom obronnościowym pokazuje, że to nie jest egzotyczne. Że to jest bardzo, bardzo, bardzo naturalne. Także chciałbym bardzo serdecznie państwu podziękować autorom z Fundacji Puławskiego, która oczywiście też jest znana głównie z tego, że to jest Team Tag pracujący w obszarze związany z bezpieczeństwem I obronnością. 12., 13., tak, jest wielka konwersja warsa security forum, więc nie czynię tutaj żadnej kryptorekramy, ponieważ też otrzymaliśmy zaproszenia na to. Z resztą
Speaker 2
Różnych formatów związanych z problemami bezpieczeństwa w chwili obecnej jest bardzo wiele. I, I myślę, że, że dobrze, bo uświadamiamy sobie, że żyjemy w takim bardzo dynamicznym okresie. Uczuję takiego określenia, myślę, że dzisiejszy dzień też był tego przykładem, że nigdy nie wiemy co się wydarzy za parę godzin. A to, że Polska stała się państwem frontowym, że czujemy te zagrożenia, nie po to, żeby straszyć społeczeństwo, tylko żeby je sobie uświadomić, w jaki sposób powinniśmy reagować w warunkach kryzysowych, to jest niezmiernie potrzebne. Także jeszcze raz bardzo serdecznie państwu dziękuję.
Trochę dłużej to trwało niż zwykle podkomisja u nas trwała, bo to jest z reguły półtorej godziny, ale mam nadzieję, że te 20 minut państwo wybaczycie jako ten okres przedłużenia naszych prac. Dziękuję, zamykam posiedzenie połączonych podgopis.