Podkomisja stała do spraw zabezpieczenia społecznego (PSR)

17 September 2026

Podkomisja stała do spraw zabezpieczenia społecznego (PSR) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Follow its sittings
01:42 - 03:46
Speaker 3
Dzień dobry, witam państwa bardzo serdecznie.  Otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw zabezpieczenia społecznego.  Witam państwa posłów oraz wszystkich gości, którzy biorą udział w dzisiejszym posiedzeniu.  Porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje dyskusja na temat reformy systemu orzecznictwa lekarskiego I orzekania o niepełnosprawności.  Witam wszystkich zgromadzonych gości. 

Witam pana Adriana Pokrywczyńskiego, Związek Powiatów Polskich, panią Edytę Sieradzką I pana Tomasza Lenarda, Federacja Przedsiębiorców Polskich, panią Annę Błaszczak-Banasiak, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, panią, pana Aleksandra Ciaciurę, Porozumienie Autyzm Polska.  Jest z nami pan Piotr Wiciunas, pani Ewa Nurzyńska, pan Łukasz Jurek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.  Witam serdecznie Stowarzyszenie Ostoja na Rzecz Osób z Niepełnosprawnościami, pani Małgorzata Gorący.  Z Biura Rzecznika Praw Dziecka witam serdecznie panią Katarzynę Skrętowską-Szyszko oraz panią Paulinę Nowosielską.  Witam panią Marię Mielnik-Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. 

Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami reprezentowane jest przez pana Pawła Kubickiego, pana Krzysztofa Kurowskiego I pana Tomasza Przybysza-Przybyszewskiego.  Milickie Stowarzyszenie Przyjaciół Dzieci Osób z Niepełnosprawnych reprezentowane przez panią Alicję Szatkowską I pana Wojciecha Biernata.  Witam pana Łukasza Iwancio z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych I Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej reprezentowane przez pana Krzysztofa Czechowskiego, pana Sebastiana Kamińskiego I panią Elizę Okułowicz.  Mam nadzieję, że nikogo z państwa nie pominęłam.  Czy są uwagi do porządku? 

Nie słyszę.  Stwierdzam zatem, że podkomisja przyjęła porządek dzisiejszego posiedzenia I jako pierwszego będę prosiła pana Krzysztofa Czechowskiego, dyrektora w Biurze Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych w Ministerstwie Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej o przedstawienie informacji. 
03:47 - 03:51
Sebastian Kamiński
pracownik Departamentu Ubezpieczeń Społecznych w Ministerstwie Rodziny
Sebastian Kamiński nie ma, ale może jeszcze dotrze, więc może ja bym 1. 
03:52 - 03:53
Powiadał.  Dobrze. 
03:53 - 03:55
Jako Ministerstwo Rodziny. 
03:55 - 03:59
Speaker 1
Dobrze, proszę.  Tylko jakby się pan mógł przedstawić do Sebastian 
04:00 - 05:28
Sebastian Kamiński
pracownik Departamentu Ubezpieczeń Społecznych w Ministerstwie Rodziny
Kamiński, Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej, zastępcę dyrektora w Departamencie Ubezpieczeń Społecznych.  W dwutysięcznym dwudziestym piątym roku zostały uchwalone istotne przepisy w zakresie orzecznictwa lekarskiego od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.  Jest to ustawa z dnia osiemnastego grudnia dwutysięcznego dwudziestego piątego roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza znaczne reformy w zakresie orzecznictwa lekarskiego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.  Projekt na etapie rządowego procesu legislacyjnego został przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej we współpracy ścisłej z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.  Powodem rozpoczęcia prac nad tym projektem ustawy były zidentyfikowane problemy występujące w zakresie orzecznictwa lekarskiego. 

Można wyróżnić tu takie 4 główne problemy, które istnieją w zakresie orzecznictwa lekarskiego.  Po 1.  To jest rozproszenie przepisów w zakresie orzecznictwa w różnych aktach prawnych.  Przepisy te występują zarówno w ustawie o Ubezpieczeń Społecznych, jak I w ustawie o emeryturach I rentach z fus, jak również w aktach wykonawczych.  Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosuje również wewnętrzne akty w zakresie prowadzonego postępowania orzeczniczego. 

05:28 - 09:59

Sebastian Kamiński

Drugim takim problemem, który ministerstwo zidentyfikowało jest długotrwały okres oczekiwania na, na orzeczenia. Orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych są podstawą do świat, świadczeń zarówno z ubezpieczeń społecznych, jak także innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, tak jak renta socjalna. Wydłużenie okresu oczekiwania na orzeczenie lekarskie jest zjawiskiem niepożądanym, ponieważ to automatycznie wydłuża proces przyznawania świadczenia dla, dla osób, które, które te świadczenia zapewniają niezbędne środki do, do życia. Kolejnym problemem takim zidentyfikowanym jest to, które powstały na przestrzeni lat problemy z zatrudnianiem nowych lekarzy, ponieważ no tutaj Zakład Ubezpieczeń Społecznych przestał być atrakcyjny, atrakcyjnym pracodawcą dla, dla lekarzy ze względu na sytuację na rynku, rynku lekarskim. Kolejnym takim problemem była pewne ograniczenia dla ZUS-u w zakresie formy zatrudniania lekarzy, więc tutaj postanowiliśmy te problemy rozwiązać poprzez zmiany legislacyjne.

Projekt ustawy, który wszedł już w życie I ta ustawa jest z osiemnastego grudnia dwutysięcznego dwudziestego piątego roku, odpowiada na te problemy I w ramach tej ustawy można wyróżnić 2 filary. 1. Filar jest to reforma zwolnień lekarskich, 2. Filar jest to już reforma orzecznictwa lekarskiego. Orzecznictwo, lekarstwo, reforma orzecznictwa lekarskiego ze względów organizacyjnych została podzielona na 2 etapy zasadnicze.

1. Etap to, o który wszedł już jest od trzynastego kwietnia dwutysięcznego dwudziestego szóstego roku I Dotyczy on przede wszystkim zatrudniania lekarzy oraz ich wynagrodzeń. Natomiast kolejnym etapem jest 1. Styczeń 2027, siódmego roku, czyli jesteśmy jeszcze przed etapem wdrożenia tego. Jest to reforma postępowania, reforma postępowania orzeczniczego.

Tak, jeśli chodzi o 1. Etap, no to tutaj można wyróżnić takie 4, 4 punkty, które zmiany w zakresie orzecznictwa lekarskiego. Poza lekarzami orzecznikami orzekać będą mogły również osoby wykonujące samodzielne zawody medyczne I posiadające tytuł specjaliści w zakresie fizjoterapii oraz pielęgniarki lub pielęgniarze. I tutaj tylko trzeba zaznaczyć, że te osoby są... Zakres ich orzekania jest ograniczony do określonych spraw.

Jeśli chodzi o fizjoterapeutów, to tylko orzeczenie w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS, natomiast pielęgniarki lub pielęgniarze orzecznictwo w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji. Zmieniły się również kwalifikacje, jakie muszą legitymować się lekarze orzecznicy. Obok lekarzy specjalistów zostali dopuszczeni do orzekania również lekarze, którzy są w trakcie specjalizacji oraz lekarze, którzy legitymują się odpowiednim stażem pięciu lat, lecz nie, nie posiadają tytułu specjalisty ani nie są specjalistami. Również zostało wprowadzone, zostały również wprowadzone w inne formy niż umowa o pracę, zatrudnianie lekarzy. Lekarz teraz będzie mógł być zatrudniony w formie, na podstawie umowy o świadczenie, o świadczenie usług I jest to odpowiedź na, na obecną rzeczywistość, ponieważ no wielu lekarzy nie świadczy obecnie pracę nie tylko na podstawie, na podstawie umów o pracę, ale również na podstawie umów zlecenie.

Również weszły w życie już przepisy dotyczące wynagradzania. Obecnie wynagrodzenie zasadnicze będzie ustalone z zastosowaniem mnożników kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym. Oznacza to, że

10:00 - 14:14

Sebastian Kamiński

Będzie po prostu powiązane mnożnik z przeciętnym wynagrodzeniem. Przy czym należy tutaj też zauważyć, że weszła w życie delegacja upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w którym ustala się pewne, pewne widełki, w jakie to wynagrodzenie będzie mogło być przy, być lekarzom przydzielone. Natomiast tutaj, jeśli chodzi o kształtowanie wynagrodzenie, no to oczywiście to, to jest dowolność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, tylko Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach tych widełek będzie musiał kształtować to, to wynagrodzenie I jest to 1. Etap, który wszedł w życie I który jest już wdrażany. Drugim etapem, który wejdzie w życie dopiero od pierwszego stycznia dwutysięcznego dwudziestego 7 roku, są to zmiany dotyczące organizacji postępowania I są to zmiany daleko idące.

Przede wszystkim wprowadzono jednolite reguły dotyczące zasad I trybu wydawania orzeczeń lekarskich. Od teraz, od dwutysięcznego dwudziestego siódmego roku regulacje te będą znajdowały się w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych I to będzie taka regulacja podstawowa w zakresie, w zakresie orzekania. Od pierwszego stycznia 2027 zostanie wprowadzone jednoosobowe orzekanie. Oznacza to, że obecnie pierwszej instancji jest również jednoosobowe orzekanie, natomiast w przypadku złożenia sprzeciwu lub zarzutu wadliwości, zarzutu wadliwości to rozpatrywane jest przez Komisję Lekarską w składzie trzech lekarzy. Od pierwszego stycznia 2027 będzie to rozpatrywane przez jedną, jednego lekarza z z jednakże tutaj trzeba pewne zastrzeżenie zrobić, ponieważ w sprawach szczególnie skomplikowanych będzie możliwość, aby orzeczenie rozpatrujące sprzeciw lub zarządcy wadliwości był rozpatrywany również przez trzech lekarzy.

Wprowadzono również maksymalne terminy na wydanie orzeczenia, będzie to 30 dni. Wprowadzono również do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych instytucje ponaglenia, ponaglenia, z której będzie mogła skorzystać osoba starająca się o wydanie zaświadczenia. W ustawie określono również te terminy, jak powinno być liczone termin, termin od kiedy jest wszczęcie tego postępowania. Wprowadzono również elektronizację postępowania orzeczniczego. Badanie będzie można przeprowadzić z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, możliwość wydawania orzeczeń w postaci dokumentu elektronicznego, określono nowe sposoby doręczania orzeczeń.

Również na podstawie tej tej regulacji zakład uzyskał dostęp do dokumentacji medycznej podmiotów udzielających świadczeń, świadczeń zdrowotnych, więc na zakończenie chciałem powiedzieć, że te zmiany jak one są, one nie są zmianami, znaczy te zmiany mają halektryk kompleksowy. To jest prawdziwa reforma orzecznictwa lekarskiego, która nie wprowadza tylko pewnych jakichś korekt, ale zmienia realnie orzecznictwo lekarskie I w ramach wdrażania tych przepisów, które część już weszła, część wejdzie od pierwszego stycznia, ministerstwa utrzymuje stały kontakt roboczy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w tym formie spotkań, których jest celem bieżące monitorowanie procesu wdrożenia. Na sali są obecni też przedstawiciele Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeśliby tam chcieli uzupełnić tą wypowiedź, ewentualnie coś dodać, więc tutaj. Dziękuję.

14:15 - 14:23

Speaker 3

Bardzo serdecznie dziękuję. Tak, poproszę dyrektora Departamentu Uczestnictwa Lekarskiego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych pana Piotra Winciunasa o przedstawienie informacji.

14:25 - 17:57

Piotr Winciunas

Czy właściwie pan dyrektor Sebastian Kamiński przedstawił państwu te wszystkie założenia, które są realizowane obecnie, tak jak 3. Etap będzie wdrożony dopiero od pierwszego stycznia 2027. To jest zmiana organizacji I trybu wydawania orzeczeń w ponownie, czyli w wyniku złożenia środków odwoławczych przez ubezpieczonego jakimś jest sprzeciw lub zarzut wadliwości, jaki jest przez lekarzy nadzoru. Na razie monitorujemy taką sytuację, że mamy od wielu, wielu lat, gdy tendencja do zatrudnienia kadry medycznej w zakładzie była spadkowa, to znaczy mieliśmy przed wprowadzeniem przepisów umożliwiających inne formy zatrudnienia sytuację taką, że ogólnie w... Nie mieliśmy zatrudnione, nieobsadzone ponad 50 procent etatów w niektórych oddziałach, gdzie funkcjonują wydziały orzecznictwa lekarskiego.

Te nieobsadzenie kadry medycznej było większe, bo sięgające sześćdziesięciu, a nawet siedemdziesięciu pięciu procent, w związku z tym przekładało się to na realizację zadań w postaci sprawnego wydawania orzeczeń dla potrzeb wypłaty świadczeń uzależnionych od ustalenia między innymi niezdolności do pracy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Na razie takich dużych nie można powiedzieć, bo to jest krótki okres oczywiście od wprowadzenia, bo nowe formy zatrudnienia były wprowadzone tak naprawdę dopiero 3 miesiące temu. Mamy chętnych do pracy zarówno wśród lekarzy, jak I specjalistów fizjoterapeutów I specjalistów pielęgniarstwa, więc w niektórych oddziałach, w których uzupełniono kadrę w ten sposób, że lekarze pod... Zgodzili się zawrzeć z zakładem umowy cywilnoprawne, to są umowy B2B lub umowy zlecenia. To jakby obserwujemy niewielką na razie tendencję, bo to jest za krótki oczywiście okres, żeby powiedzieć, że mamy pasmo jakiegoś dramatycznego sukcesu, że poprawiła się terminowość wydawania orzeczeń, co jest istotne z punktu widzenia ubezpieczonych, no bo terminy w niektórych oddziałach na wydanie orzeczenia były no dosyć dramatyczne, bo przekraczały ponad 100 dni.

Czas na wydania orzeczenia, a wiadomo, że jeszcze orzeczenie, które zawsze w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jest podstawą do wydania decyzji, więc ten okres dla osoby ubezpieczonej był dosyć długi, no I nieakceptowalny. Nie był akceptowalny również z naszego punktu widzenia, ale biorąc pod uwagę, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych funkcjonuje w formie, że wynagrodzenia są uregulowane w układzie zbiorowym pracy, to tam wynagrodzenia te, no jakby były ograniczeniem. No Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest pierwszą destynacją w poszukiwaniu miejsc pracy przez lekarzy, biorąc pod uwagę rynek pracy, jaki funkcjonuje w Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli państwo chcą, to oczywiście ja mam bardzo szczegółowe dane w jakim oddziale, ile osób jest zatrudnionych, ale to może jakby były dalsze dodatkowe pytania, to oczywiście

17:57 - 18:15

Speaker 3

To taką informację będę prosiła o przesłanie do sekretariatu komisji, żeby członkowie podkomisji mogli się też zapoznać, ewentualnie Dobrze, dziękuję serdecznie. I czy jest z nami pani Anna Błaszczak-Banasiak zastępczyni Rzeczniczki Praw Obywatelskich? Proszę bardzo.

18:16 - 19:59

Anna Błaszczak-Banasiak

Dzień dobry państwu. Nazywam się Anna Błaszczak-Banasiak, jestem zastępczynią Rzecznika Praw Obywatelskich. Tematyką ochrony praw osób z niepełnosprawnościami zajmuję się blisko 20 lat. Mówię o tym nie po to, żeby się pochwalić, ale dlatego, że przygotowując się do tego posiedzenia, bardzo dziękuję zresztą za zaproszenie naszej instytucji, sprawdziłam, że 1. Kompleksowe wystąpienie w sprawie orzecznictwa.

Rzecznik kierował do ministerstwa ponad 18 lat temu. To wydaje się być dosyć długi okres I w tym okresie obawiam się, że problemów mamy tylko więcej, na pewno nie mniej. Ja pozwolę sobie troszkę się cofnąć, bo moi przedmówcy zajęli się problemami, które są bez wątpienia szalenie ważne I ja też z dużym uznaniem słucham o próbach ich rozwiązania. Mam pełną świadomość tego, że to są problemy, których nie da się załatwić z dnia na dzień. Niemniej jednak mam też wrażenie, że są to problemy powiedziałabym dosyć bieżące, bo oczywiście kwestia przewlekłości jest problemem fundamentalnym I do biura rzecznika również takie skargi trafiają.

Powiedziałabym, że przede wszystkim trafiają takie właśnie skargi. To znaczy na przewlekłość tych postępowań dotyczących orzecznictwa. Niemniej jednak wydaje mi się I myślę, że wszyscy na sali jesteśmy świadomi tego, że problem jest jeszcze bardziej złożony. To znaczy te problemy, które Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich od tych osiemnastu lat identyfikuje w systemie orzecznictwa, dotyczą raczej kwestii jego wielotorowości I w ogóle definiowania kwestii niepełnosprawności Do chwili obecnej cały czas z

19:59 - 20:00

perspektywy

20:00 - 27:22

Anna Błaszczak-Banasiak

Raczej medycznej niż prawno-człowieczej. Wiem, że Państwo to wiecie, ja tylko dla, do protokołu I do porządku przypomnę, że my w chwili obecnej mamy 4 równoległe systemy rentowe, system orzecznictwa o stopniu niepełnosprawności, zupełnie osobny system orzekania w zakresie kształcenia specjalnego, czyli na potrzeby edukacyjne. I jeszcze od relatywnie nie niedawna tak zwane nakładki, czyli kwestia dotycząca niezdolności do samodzielnej egzystencji w kontekście dodatku do renty socjalnej, orzekania o potrzebie wsparcia w zakresie świadczenia wspierającego I to, co nas pewnie jeszcze czeka w najbliższym czasie, o ile uda się przyjąć przepisy o asystencji osobistej, to również orzekanie w sprawie tych potrzeb tym, tym, tym, tym przepisom dotyczącym asystencji. Oczywiście gorąco kibicujemy. Mówię o tym dlatego, że wydaje się, że ten problem wielotorowości jest takim problemem, który jednak powinniśmy wyjąć przed nawias, bo on jest problemem podstawowym, to znaczy państwo sobie świetnie zdajecie sprawę, że on właśnie powoduje, że ta osoba z niepełnosprawnością, która potrzebuje wsparcia ze strony państwa, stoi w kolejnych kolejeczkach, próbując to wsparcie, próbując to wsparcie uzyskać.

I mam pełną świadomość tego, jak złożony jest ten system I jak trudne trudno jest przygotować odpowiednie rozwiązania, ale tak jak mówię, od osiemnastu lat toczymy rozmowę w tej, w tej sprawie. I jeszcze 1 kwestia, która jest być może nawet ważniejsza od tej kwestii wielotorowości. To jest kwestia definiowania niepełnosprawności I zakresu udzielanego wsparcia. I tutaj odwołam się do Konwencji o ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami, która w moim głębokim przekonaniu zrewolucjonizowała system myślenia tego, kim w ogóle jest osoba z niepełnosprawnością I jakie cechy ją wyróżniają. Ja tylko przypomnę, że konwencja za nią także, przepisy unijne, mówi o niepełnosprawności jako o, o osobach z niepełnosprawnościami, jako o tych osobach, które są, które mają długotrwale naruszoną sprawność, co może w oddziaływaniu z różnymi barierami ograniczać ich możliwości takiego pełnego I skutecznego udziału w życiu społecznym.

A to powoduje, że my myśląc o niepełnosprawności powinniśmy nie tyle koncentrować się na deficytach czy tych właśnie ograniczeniach, ale na tych barierach, czyli raczej myśleć, jakiego wsparcia udzielić osobie z niepełnosprawnością, a nie o tym, jakie dysfunkcje ta osoba ewentualnie posiada. Ja przepraszam, bo wiem, że mówię o pełnych truizmach, ale wydaje się, że jeżeli mówimy o orzecznictwie, to to powinno, powinno wybrzmieć. I dlaczego o tym teraz? Bo zanim będziemy rozmawiali jak zwiększyć poziom zatrudnienia, wyobrażam sobie, że to jest poważne wyzwanie, Jak walczyć z przewlekłością, to z całą pewnością jest również kolejne poważne wyzwanie. My w ogóle musimy mieć taką pewność, kim jest w Polsce osoba z niepełnosprawnością, jakie wsparcie konkretnym tym osobom możemy zaoferować I w jakim systemie o tym orzekać.

I wiem, bo jeszcze pan minister Krasoń w takiej odpowiedzi udzielonej biuru rzecznika z dwutysięcznego dwudziestego piątego roku wspominał, że toczy się obecnie projekt, o ile wiem udało się pozyskać na niego finansowanie ze środków europejskich, to jest świetna, świetna wiadomość, która ma na celu przetestowanie różnego rodzaju rozwiązań po to, żeby przed zaproponowaniem nowych regulacji, nowych przepisów móc te rozwiązania przetestować w praktyce. I to wspaniale, bo oczywiście chcielibyśmy, żeby każda duża zmiana społeczna była poprzedzona tego rodzaju badaniem, analizą I pewnym pilotażowym projektem, więc możemy temu tylko przyklasnąć. Problem, który jest to, że w tej odpowiedzi, którą uzyskaliśmy w dwudziestym piątym roku, te zapowiedzi były takie, że już w połowie dwudziestego siódmego roku takie propozycje legislacyjne zostaną przygotowane. No wiemy, że jest to w chwili obecnej zupełnie niemożliwe. A więc ten okres, ja mówię o tych osiemnastu lat, ale to jest tylko jakiś wycinek, prawda, bo to jest ten okres takiej powiedziałabym intensywnej dyskusji pomiędzy naszą instytucją a, a ministerstwem I innymi instytucjami zaangażowanymi w rozwiązanie tego problemu.

No ten okres się odpowiednio, odpowiednio wydłuży I mam nadzieję, że nie jesteśmy specjalnie bliżej rozwiązań. Już kończąc, bo nie chciałabym monopolizować też trochę w celu zwiększenia wiarygodności tego, co mówię. Chciałabym przywołać zalecenia I rekomendacje Komitetu ONZ do spraw Praw Osób z Niepełnosprawnościami, czyli te zalecenia, które Komitet wydał Polsce w dwutysięcznym osiemnastym roku, a więc już również kolejne 8 lat temu. Tam komitet, pozwólcie państwo, że będę się posługiwała cytatami, żeby nie być gołosłownym, na temat systemu orzecznictwa w Polsce powiedział, że jest zaniepokojony różnymi systemami orzekania o niepełnosprawności, w tym odrębnymi systemami dla dzieci do szesnastego roku życia, a także różnymi definicjami niepełnosprawności, które nie są zgodne z artykułem pierwszym konwencji. Opierają się na medycznym modelu, a więc tym, o czym mówiłam wcześniej, czyli koncentrowaniu się na deficytach, nie, nie na potrzebnym wsparciu.

Stosują obraźliwą terminologię, taką jak upośledzenie umysłowe, niezdolność do pracy, niezdolność do pełnienia ról społecznych, zależny lub niezdolny do samodzielnej egzystencji. I w kontekście tych, tych stwierdzeń komitet wyraźnie zalecał wprowadzenia orzekania o niepełnosprawności, które w pełni uwzględniłoby ten model prawno-człowieczy oparty właśnie na konwencji ONZ, której Polska jest stroną od dwunastego roku, a więc też już jakiś czas. I w tym systemie komitet przede wszystkim zalecił wyeliminowanie wielu systemów orzecznictwa, a więc tej wielotorowości, od której zaczęłam. Spowodowanie, że informacja na temat wymogów, jakimi te systemy, ten system się kieruje, powinna być dostępna I łatwa w zrozumieniu dla osób z niepełnosprawnościami, ale także I to jest może kluczowe włączenie zarówno samych osób z niepełnosprawnościami, jak I ich organizacji do prac nad tym systemem, tak żeby on uwzględniał rzeczywiście perspektywę osoby z niepełnosprawnością. I mam takie głębokie przekonanie graniczące z pewnością, że te rekomendacje nie są kluczowe w tych zmianach, nad którym teraz Ministerstwo pracuje.

Jeśli się mylę, to oczywiście proszę mnie wyprowadzić z tego błędu, a mam wrażenie, że od tego powinniśmy zacząć. Nie wiem, czy po osiemnastu latach można jeszcze zaczynać, zanim zaczniemy się na poważnie zajmować kwestiami powiedziałabym bardziej przyziemnymi I bardziej bieżącymi. Bardzo dziękuję. Dziękuję serdecznie.

27:22 - 27:25

Speaker 3

Czy ktoś z państwa ze strony rządowej chciałby jeszcze zabrać głos w tym momencie?

27:25 - 27:26

Proszę bardzo.

27:26 - 29:58

Krzysztof Czechowski

Witam serdecznie, Krzysztof Czechowski, dyrektor Biura Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych. Przepraszam, ja miałem chwilowe spóźnienie, ponieważ mieliśmy spotkanie z przewodniczącą Komisji Rodziny I musiałem przejść kawałek z meandrami pomiędzy budynkami. To mi zajęło chwilę. Drodzy państwo, oczywiście to co powiedziała przedstawicielka Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, to wszystko się zgadza poza jednym małym wyjątkiem, ale to informacyjnie uzupełnię I myślę, że, że, że będzie bardzo fajnie dlatego, że przekażełem bieżące informacje dotyczące projektu. Tak słuchając wypowiedzi, brakowało mi jeszcze dwóch kwestii.

Mianowicie, że w historii systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami w naszym kraju to już funkcjonowały 2 międzyresortowe zespoły, które miały za zadanie wypracować ujednolicenie, a ostatni pod kierownictwem profesor Gertrudy Uścińskiej, no tylko właśnie, znaczy, żeby była jasność, zespół zakończył pracę I wypracował rekomendację, raport powstał, projekt ustawy nawet powstał, tylko niestety nie zostało to wdrożone. A szkoda można powiedzieć, bo szkoda tych lat pracy. Szczególnie, że tam byli przedstawiciele wszystkich resortów, wszystkich stron zainteresowanych z niepełnosprawnością, ze środowiskiem I pragnę również zauważyć, że mo mówimy o sześciu systemach tak naprawdę orzeczniczych. Do celów rentowych, poza rentowych, do celów edukacyjnych I do celów rentowych systemu służb mundurowych. Te rozmowy nigdy nie były proste I nie były łatwe, dlatego trwały one latami, dlatego poprzez tarcia, że tak powiem interesów, które niestety tu następują, wiadomo to są prawa nabyte też, ale warto by było, żeby pochylić się nad tym, co już onegdaj zostało wypracowane.

Oczywiście, jeżeli mówimy o o kwestii orzecznictwa do celów poza rentowych, to wojewódzkie I powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, nad którymi nadzór emeryt publiczny ma pełnomocnik rządu do spraw osób niepełnosprawnych.

30:00 - 37:08

Krzysztof Czechowski

Wskazują kontrole choćby najwyższej izby kontroli, obarczone są pewnymi niedociągnięciami, które są zidentyfikowane te obszary I w chwili obecnej staramy się również po prostu sukcesywnie I na bieżąco te sprawy, te sprawy prostować, kolokwialnie mówiąc. Między innymi to jest kwestia choćby standaryzacji. Standaryzacji I wytycznych w zakresie orzekania o, o niepełnosprawności. Natomiast nawiążę do tego, co mówiła pani właśnie przedstawicielka Biura Pełnomocnika, Rzecznika Praw Obywatelskich. Tak, Biura Pełnomocnika jest ten projekt.

Ten projekt, o którym wspominał wcześniej pełnomocnik Krasoń, Łukasz Krasoń, on z pewnym poślizgiem został, został uruchomiony. W związku z powyższym co do tych efektów, o których pani wspomniała, tak, to to na pewno nie zadzieje się w 2000 dwudziestym siódmym roku. Ale korzystałem z okazji, żeby te osoby, które są zainteresowane też mogły poznać szczegóły w zakresie tego projektu. Chwilkę poświęcę, powiem, a to jest wyjątkowo ważny czas dla projektu dlatego, że w tej chwili rozpoczynamy właśnie konsultacje w zakresie orzecznictwa. Ogólnopolskie konsultacje, które się odbywają w wielu miastach I miasteczkach.

I to jest ważny czas dlatego, że po prostu jakby będziemy mieli na bieżąco feedback ze strony społecznej, a pamiętajmy, że zresztą też pani o tym wspomniała, że kolejne lata przynosiły kolejne rozwiązania w zakresie właśnie orzeczniczym. Między innymi to, że w wojewódzkich zespołach do spraw orzekania o niepełnosprawności funkcjonują zespoły do spraw orzekania o potrzebie wsparcia. Mało tego, drodzy państwo, mam nadzieję, że za chwilę zakończymy pracę, znaczy proces legislacyjny nad asystencją dla osób z osobistą, dla osób z niepełnosprawnościami. I w tym projekcie ustawy również są zespoły, które będą przyznawały prawo do asystencji. No ale dobrze, proszę państwa, projekt.

Biuro Pełnomocnika realizuje projekt pod nazwą przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności I partnerami w projekcie są Fundacja Aktywnej Rehabilitacji oraz Towarzystwo Zdrowia Publicznego. Celem projektu jest przygotowanie kompleksowego modelu orzekania o niepełnosprawności odpowiadającego na indywidualne potrzeby osób z niepełnosprawnościami oraz systemu świadczeń I innych form wsparcia. I tu się na chwilę zatrzymam. Cel by był taki, drodzy państwo, żeby trakcie tych prowadzonych prac, konsultacji zostały zidentyfikowane wszystkie kwestie związane z formami wsparcia dlatego, że mimo iż nie jest to orzecznictwo do celów rentowych, to tutaj pojawia się szereg form wsparcia, które idą w ślad za tym orzeczeniem. W związku z powyższym właśnie też między innymi ta reforma dotyczy też korelacji pomiędzy orzeczeniem a, a tymi świadczeniami, które są przyznawane.

Zmodyfikowany model orzekania o niepełnosprawności będzie oparty o międzynarodową funkcjonowania niepełnosprawności I zdrowia, ICF, a także zgodny z postanowieniami Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych. W ramach projektu analizujemy obecnie stan funkcjonujących rozwiązań systemowych odnoszących się do systemu orzecznictwa o niepełnosprawności I stopniu niepełnosprawności, w tym systemów rentowych I orzecznictwa dla celów edukacyjnych. Przeprowadziliśmy pogłębione wywiady ze środowiskiem osób z niepełnosprawnościami I przygotowujemy się do przeprowadzenia wywiadu z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz osób z niepełnosprawnościami I pracownikami systemu orzeczniczego. W ramach projektu przeanalizujemy zgłoszone wyzwanie I bariery oraz doświadczenia wynikające z przeprowadzanej oceny służącej ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia wraz z podstawowymi, z podstawami prawnymi oraz skutkami wprowadzenia tego rozwiązania. W tym celu też zorganizowaliśmy cykl warsztatów konsultacyjnych, które odbędą się w formie stacjonarnej w całej Polsce oraz w formie zdalnej I hybrydowej.

1. Te warsztaty konsultacyjne odbędą się już dwudziestego ósmego września w Warszawie, w godzinach między dziewiątą a siedemnastą, a skierowane będą one do osób z niepełnosprawnościami, członków ich rodzin oraz opiekunów. Inaugurując cykl konsultacji, których celem jest zebranie doświadczeń, opinii, potrzeb I oczekiwań związanych z funkcjonowaniem obecnego systemu orzekania o niepełnosprawności oraz wypracowanie rekomendacji dotyczących jego przyszłego kształtu. Kolejne warsztaty będą realizowane w okresie od października do jedenastego grudnia w formule stacjonarnej oraz online na terenie wszystkich województw. Do udziału zaproszeni będą o, będą osoby z niepełnosprawnościami, ich rodziny, przedstawiciele systemu orzekania, instytucje wsparcia, organizacje pozarządowe oraz pracodawcy zatrudniający osoby z niepełnosprawnościami.

Także na naszych stronach, na stronie Biura Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych jest informacja, jest formularz zgłoszeniowy I serdecznie drodzy państwo zapraszam do tego, aby zarejestrować się na te, na te konsultacje. Tak, w ramach tego projektu jest oczywiście również kwestia legislacyjna, czyli wypracowanie tych rozwiązań. Mam tylko gorącą nadzieję, tak jak podejrzewam I wszystkie osoby w latach ubiegłych, które chciały zmian korzystnych w zakresie orzekania o niepełnosprawności I tego, co powiedziała właśnie pani z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, że będzie również chęć I wola osób, które podejmują te decyzje, aby dokonać zmian. Ponieważ o problemach, o problemach, o których mówimy, czytamy I o których przede wszystkim, z którymi się przede wszystkim te osoby z niepełnosprawnościami spotykają na co dzień, no wszyscy doskonale wiemy, więc byłoby truizmem, gdyby, gdyby powtarzać to. Z drugiej strony drodzy państwo, bez tak naprawdę dogłębnej, dogłębnej reformy, która naprawdę nie jest oczywiście rzeczą łatwą, prawdopodobnie zmiany odczuwalne dla dla tych osób nie są możliwe.

Dziękuję bardzo.

37:09 - 37:17

Speaker 3

Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa chciałby jeszcze zabrać głos? Tak? Pan Adrian Pokrówczyński, Związek Powiatów Polskich.

37:18 - 37:19

Dziękuję pani przewodnicząca.

37:19 - 39:59

Adrian Pokrówczyński

Adrian Pokrówczyński, Związek Powiatów Polskich. My się znajdujemy tak pomiędzy troszeczkę, ponieważ z jednej strony jesteśmy elementem systemu orzeczniczego, z drugiej mamy pewne, pewnego rodzaju postulaty czy też uwagi do funkcjonowania tego systemu, co pewnie mają też środowiska związane z osobami niepełnosprawnymi. Ja króciutko. Jaki jest główny problem z naszej perspektywy? Ja się zgadzam tutaj z wystąpieniem pani Rzecznik, że w zasadzie faktycznie powinniśmy dążyć do ujednolicenia systemów orzeczniczych.

Przynajmniej zmniejszenia ich liczby, tak. No nie mówię, że musi być to 1 wielki system, natomiast faktycznie tutaj zauważamy, że to rozdrobnienie jest niekorzystne przede wszystkim dla obywateli, tak? Nie dla organów, nie dla orzeczników, tylko dla obywateli. Natomiast no jest ten organ orzeczniczy I my go reprezentujemy tutaj. I muszę powiedzieć, że z perspektywy powiatów my widzimy na przykład zaległości, tak?

Tak jak tutaj pan przedstawił, że są pewne niedociągnięcia, czy obarczone są pewnymi niedociągnięciami te zespoły. No tylko z czego to się bierze? Z naszej perspektywy, brutalnie zabrzmi, tak? To chodzi o pieniądze. No bo jeżeli my obserwujemy od wielu lat I związek powiatów to przedstawiał na przykład w formie stanowiska zgromadzenia ogólnego, że na przykład stawki między poszczególnymi województwami znacząco się różnią, stawki za orzeczenie, to coś tu jest nie tak.

Ja mam ze sobą dokumenty, nie będę ich czytać, tak? Mogę pani przewodniczącej później na ręce złożyć, jakie problemy my wskazywaliśmy. No ale przede wszystkim stawka dotacji nie pozwala na przykład powiatom zatrudniać lekarzy. To co tutaj ZUS wcześniej miał problem, tak? Więc my też się z tym borykaliśmy.

Co więcej, nasze stawki są tak nie nieatrakcyjne, że my nawet mogliśmy oferować stawki mniejsze niż wcześniej ZUS. Więc tutaj był problem I tutaj, I tutaj rzeczywiście z tego powodu tworzyły się zatory orzecznicze. My na to wskazujemy, tak. Nie padło tutaj zdanie dotyczące reformy w ogóle funkcjonowania zespołów, bo kiedyś po pojawił się pomysł, żeby zlikwidować powiatowe zespoły, no to chyba z tego się wycofano, jak rozumiem. Natomiast tutaj pragnę zauważyć, że no właśnie te stawki finansowe, bo można by powiedzieć, no dobrze, niech powiat zorganizuje, niech dorzuci, tylko że to jest zadanie zlecone z

39:59 - 40:00

administracji

40:00 - 40:33

Adrian Pokrówczyński

Rządowej. My jesteśmy uzależnieni od dotacji wojewodów. Tak? Tutaj, tutaj zwracam na to uwagę. Tu jest gdzieś ten błąd systemowy, problem systemowy.

Natomiast jeżeli mogę zapytać tutaj biuro pełnomocnika, bo mowa tu jest o konsultacjach w sprawie orzecznictwa. Pytanie, co to jest za formuła konsultacji, czy to będą takie spotkania tylko stacjonarne, czy pojawi się jakiś dokument, w którym na przykład komisja wspólna rządu I samorządu będzie mogła się wypowiedzieć. Także na razie tyle z mojej strony, ewentualnie mogę dalej uczestniczyć w dyskusji.

40:33 - 40:35

Speaker 7

Dziękuję panie dyrektorze, czy chce się pan odnieść od razu?

40:36 - 45:29

Krzysztof Czechowski

Tak, oczywiście, odniosę się. Jeśli chodzi o konsultacje, to tak jak powiedziałem, to jest projekt, w związku z powyższym zachęcę tam na stronę naszego biura pełnomocnika rządu I tam również znajdą się informacje, gdzie dokładnie, w jakich terminach będą się odbywały te konsultacje, które będą stacjonarne, a które z kolei będą online lub hybrydowe. Natomiast jeśli chodzi o kwestie finansowe, tak, rozmawiamy z przewodniczącymi wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, bo problem jest oczywiście rzecz biorąc znany, że tych pieniędzy brakuje. Mało tego, dochodzi do sytuacji, że bardzo często nawet stawia nas się przed takim, przed takimi sytuacjami, że z siły wyższej zamknięta może być komisja, tak. Drodzy państwo, no oczywiście tak.

My uruchamiamy rezerwy celowe, my wiemy doskonale na ile procent zapotrzebowania starcza nam pieniędzy w tym zakresie I jeżeli na przykład mówimy o kwestii stawek wynagrodzenia w tym, w tym, w tym obszarze, to oczywiście wszyscy wiemy jakie są zróżnicowania, wiemy od czego to z, od czego jest to uzależnione. Natomiast ogromny wpływ ma również organizacja pracy, ponieważ to również ma wielkie znaczenie dlatego, że są, są po prostu regiony Polski, gdzie wniosków z jest naprawdę bardzo, bardzo dużo, a jednak okres oczekiwania na na orzeczenie nie jest zbyt długi, a są regiony, gdzie ewidentnie widać, że że jest po prostu ta praca w inny sposób organizowana. Wszystko możemy sprowadzić do pieniędzy? Jak się postaramy, to zawsze jest taka możliwość, żeby zawsze sprowadzić to do kwestii finansowych drodzy Państwo, ale z drugiej strony, też powiem państwu, bo my odbieramy setki telefonów, korespondencji, to są, to jest w tysiącach, to w tysiącach, drodzy państwo, to trafia do biura pełnomocnika I to są również osoby, osoby niepełnosprawne, które piszą swoje skargi I zażalenia na to, jaki sposób zostały potraktowane przez zespół orzeczniczy, że samo badanie odbywało się w sposób bardzo przedmiotowy, że nawet lekarz nie zadał żadnego pytania, że nie zapoznali się dokładnie z z dokumentacją złożoną.

Drodzy państwo, tu jest cały jakby katalog, no ale sytuacja też wygląda tak, że czasami jak jak widzę ze sprawozdania, to 1 osoba dziennie potrafi 35, 35 orzeczeń wydać. W związku z powyższym też to łatwo przeliczyć ile czasu mogę poświęcić na tą osobę. A płatności za wydaną decyzję są od sztuki. Są od sztuki, to nie są pracownicy etatowi, tylko płacony jest za sztukę. W związku z powyższym jest ogromne też zróżnicowane wynagrodzenie członków tych zespołów dlatego, że im więcej tych decyzji wyda.

Ja nie mówię teraz o jakości tej decyzji, bo ja wiem jaka jest jakość decyzji, dlatego że te zażalenia I odwołania trafiają również do nas. Też pozostawia wiele do życzenia. Także oczywiście tak jak powtarzam, wszystko można sprowadzić do kwestii finansów, niemniej jednak między innymi ten projekt, przynajmniej taki pokładamy nadzieję, że pozwoli nam na opracowanie jakichś rozwiązań, ale w międzyczasie zostaną wprowadzone standardy I wytyczne, które mają obowiązywać we wszystkich zespołach orzeczniczych. A tak na zakończenie to powiem tylko, że obecna pełnomocnik rządu do spraw osób niepełnosprawnych pani minister Monika Sikora postawiła sobie to jako priorytet. Właśnie kwestie orzecznicze, które są w jej nadzorze merytorycznym.

W związku z powyższym będzie podejmowała interwencję w sytuacjach, kiedy będzie dochodziło do właśnie pewnych nieprawidłowości, choćby w zakresie tego, jak są traktowane osoby na, na tych zespołach orzeczniczych. Dziękuję.

45:29 - 45:37

Speaker 3

Bardzo dziękuję. Pani zastępczyni chciała się jeszcze odnieść, tak? Bo chcemy oddać też przestrzeń na dyskusję.

45:37 - 45:50

Anna Błaszczak-Banasiak

Dosłownie jednym zdaniem panie dyrektorze, ponieważ ta kwestia jest naprawdę jednym z priorytetów dla biura rzecznika. Jeżeli pan mi gdzieś w kuluarach po cichutku powie, kto jest hamulcowym, to ja się bardzo chętnie spotkam, porozmawiamy o tej sprawie, może uda się pomóc. Dziękuję bardzo.

45:51 - 46:07

Speaker 3

Dziękuję serdecznie. Szanowni państwo, otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Strona społeczna. Proszę bardzo I bardzo proszę o przedstawienie się.

46:08 - 48:12

Katarzyna Skrętowska-Szeszka

Katarzyna Skrętowska-Szeszka, jestem dyrektorem zespołu zdrowia I koordynuję pracę zespołu spraw socjalnych w Biurze Rzecznika Praw Dziecka. Chciałam tylko potwierdzić, że z naszego doświadczenia, bo nie byliśmy ujęci tutaj w harmonogramie, natomiast dostajemy mnóstwo, mnóstwo spraw dotyczących kwestii związanych z orzekaniem o niepełnosprawności wobec osób małoletnich w zakresie dotyczącym zarówno przewlekłości w orzekaniu, czyli w dostępie do badania przez lekarza orzecznika, jak I przede wszystkim do właśnie formy I zakresu samego badania małoletniego przez lekarza orzecznika w kontekście zarówno traktowania osoby małoletniej z niepełnosprawnością w trakcie tego badania, jak I form, jakby form wypowiedzi kierowanych do rodziców trakcie takiego badania I w tej sprawie kierowaliśmy szereg wystąpień generalnych do resortu pracy I polityki społecznej, łącznie oczywiście tutaj mam na myśli też biuro pełnomocnika rządu do spraw osób niepełnosprawnych, więc bardzo cieszy mnie to zapewnienie, że te kwestie będą teraz priorytetem dla pani pełnomocnik I myślę też z tych wypowiedzi, że te sprawy są w zainteresowaniu ścisłym resortu, mamy nadzieję, że ta sprawa jakoś zostanie z pozytywnym skutkiem rozwiązana I będzie jakiś pozytywny finał tego wszystkiego. Natomiast też zwrócić uwagę, że mamy szczególnie dużo zgłoszeń z określonych regionów Polski I pomimo licznych kontroli Wojewody, między innymi chodzi mi o region zachodniopomorski I Szczecin, pomimo licznych zapewnień Wojewody o tym, że jest kontrolowana sytuacja w zespołach orzekających o niepełnosprawności właśnie z województwa zachodniopomorskiego.

Dalej otrzymujemy bardzo dużo zgłoszeń dotyczących właśnie tego konkretnego województwa I tutaj jest pytanie I konieczność zastanowienia się czym to jest spowodowane. Dziękuję.

48:13 - 48:46

Speaker 3

Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa ze strony społecznej chciałby zabrać jeszcze głos? To ja mam takie pytanie jeszcze, czy biorąc pod uwagę, no jakby krótki okres funkcjonowania tych zmian, tak, do do pana dyrektora, czy jesteśmy w stanie już powiedzieć dziś, jak to zaczęło wpływać na system, te zmiany, czyli czy jak zwiększyła się liczba osób orzekających I I jak w poszczególnych miejscach, gdzie ta liczba wzrosła, skrócił się ewentualnie ten czas orzekania.

48:48 - 52:00

Piotr Winciunas

Pani przewodnicząca, szanowni państwo, tak jak powiedziałem, jest to za okres, bo dopiero to oczywiście zawarcie umowy cywilnoprawnej I chęć osób do współpracy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w nowej formie zatrudnienia, bo tu chciałem sprostować to, co powiedział pan przedmówca mój z związku powiatów w zespołach o niepełnosprawności. Nigdy zespoły orzekające nie były zatrudniane na umowę o pracę. My mogliśmy do zmian przepisów zatrudniać tylko I wyłącznie na umowę o pracę, a teraz jakby ta nowa forma zatrudnienia spowodowała to, że I dopuszczenie innych specjalistów samodzielnych zawodów medycznych plus jeszcze obniżyliśmy kwalifikacje lekarzy, bo w dotychczasowych przepisach Zakład Ubezpieczeń Społecznych lekarzem orzecznikiem, członkiem Komisji Lekarskiej, lekarzem inspektorem Nadzoru Orzecznictwa Lekarskiego, naczelnym lekarzem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mógł być, mogła być tylko osoba posiadająca tytuł specjalisty. Więc tu jeszcze taka drobna zmiana, o której nie wspomniał pan dyrektor Kamiński I ja. Ale jak to wpłynęło?

Może takich danych

Statystycznych trochę. Obecnie mamy 125 osób, mówię o całej Polsce, osób, które realizuje już współpracę na podstawie umów o świadczenie usług medycznych. To zawarcie umowy jest również tak, że nie od pierwszego dnia zawarcia umowy ta osoba siada I wydaje orzeczenia, bo musi być przeszkolenia w... Przeszkolona w zakresie zasad orzekania o niezdolności do pracy, o niezdolności do samodzielnej egzystencji czy też o zasadach, jeżeli chodzi o specjalistów fizjoterapii, o zasadach kierowania na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej zakładu. W związku z tym najpierw te osoby, jeśli podpiszą umowę, to są przez okres szkolnych, są opracowane szkolenia w formie zarówno stanowiskowej, onlinowej, czyli te osoby dopiero jak te szkolenia przejdą.

Główny lekarz orzecznik, czyli osoba nadzorująca bezpośrednio w imieniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzecznictwo lekarskie w danym oddziale, w którym istnieje Wydział Orzecznictwa Lekarskiego, dopiero jak odbierze od tej osoby egzamin, sprawdzi, że tak powiem, jakość tego nauczenia się, tego szkolenia, dopiero ta osoba jest dopuszczana do wydawania orzeczeń I te orzeczenia są oczywiście na początku kontrolowane przez nadzór. I z danych, które mamy na wczoraj, to tak, 40 pięciu lekarzy specjalistów zaczęło z nami współpracę na te umowy cywilnoprawne, co jest, proszę państwa, ogromnym, można powiedzieć z mojego punktu widzenia, postępem, bo tak naprawdę odkąd ja pracuję w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, a to jest prawie 18 lat, to od ponad dziesięciu mieliśmy tendencję taką, że z roku na rok, miesiąc do miesiąca ubywało nam osób, które mogły wydawać orzeczenia, w związku z tym tu jest tendencja na pewno pozytywna.

52:01 - 52:08

Speaker 3

Mamy Czyli mówimy o czterdziestu pięciu nowych osobach od Czterdziestu ośmiu lekarzach. Kwietnia czy od stycznia?

52:09 - 58:59

Piotr Winciunas

Te umowy są w różnym okresie, one są zawierane cyklicznie. Możliwość zawierania tych umów jest praktycznie od połowy kwietnia, czyli no one są non stop zawierane. Część była już w lipcu zawarta, część jest teraz zawierana, część osób jest teraz w szkoleniach, mamy kandydatów, mamy ciągłe rekrutacje. I mamy czterdziestu ośmiu lekarzy, w tym czterdziestu pięciu specjalistów, więc to jest też dobre z punktu widzenia tej nowej formy drugiej quasi instancji, bo do końca roku dalej funkcjonują komisje lekarskie, które rozpatrują środki odwoławcze, czyli sprzeciwy osób ubezpieczonych I zarzuty wadliwości. Nowy system jest tak zrobiony, że ponowne rozpatrzenie sprawy, czyli jak osoba nie zgadza się z tym orzeczeniem, jest musi być rozpatrzone przez lekarza specjalistę.

Poza tym jedną z celów reformy jest zrobienie dostępności, ponieważ my mamy duże centra orzecznicze, musieliśmy organizacyjnie tak działać, że na przykład 3 wielkie oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na przykład oddział w Pile, oddział w Koninie obsługuje orzeczniczo oddział w Poznaniu. To są centra orzecznicze I te tereny też były problematyczne z punktu widzenia I też dojazdu osób ubezpieczonych czy też nawet efektywności, bo jest oczywiście w przepisach dopuszczone, że możemy badać w miejscu pobytu tej osoby, no ale wysłanie Komisji Lekarskiej 200 kilometrów od poznania, oznacza to, że oni de facto mogą 1 orzeczenie czy 2 wydać w ciągu swoich godzin pracy. Więc teraz od pierwszego stycznia każdy oddział, w którym funkcjonuje orzecznictwo lekarskie, jest ich trzydziestu 8, będzie musiał I tak planujemy to zrobić, żeby każdy oddział też miał możliwość rozpatrzenia sprawy w tej quasi drugiej instancji. Ja mówię tak dla uproszczenia, żeby państwo mnie może lepiej zrozumieli, formalnie to się nazywa ponowne rozpatrzenie sprawy według przepisów. W związku z tym budujemy kadrę w każdym oddziale, co spowoduje to, że już nie będzie takich też generalnie odległości, bo mieliśmy sygnały, że jest to trochę utrudnione I dla tych osób, które ubiegają o świadczenia.

Jeśli chodzi o inne zawody medyczne, to mamy już dwudziestu pięciu specjalistów fizjoterapii, bo musimy tu też jedną rzecz zauważyć, że fizjoterapeuta nie równa się fizjoterapeucie. Według przepisów, które obowiązują osobami, które mogą być orzecznikami, musi to być specjalista fizjoterapii, czyli osoba, która legitymuje się magisterskim dyplomem ukończenia studiów w zakresie fizjoterapii I ukończeniem szkolenia specjalizacyjnego zakończonego egzaminem specjalizacyjnym I nadaniem tytułu specjalisty fizjoterapii. I taki proces szkolenia podyplomowego w zakresie fizjoterapeutów wykonuje Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, a egzamin specjalizacyjny zdaje się w cent zdaje się w Centrum Egzaminów Medycznych. Jeśli chodzi o pielęgniarki, które wydają orzeczenia w celu ustalenia niezdolności do samodzielnej egzystencji. I tutaj to, o czym mówimy.

Ustalenie niezdolności do samodzielnej egzystencji według zasad orzekania wynikających z artykułu trzynastego ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, mówi o takiej właściwie ocenie funkcjonalnej, bo tam trzeba ocenić, to już rozpoznanie jest istotne, ale nie chcę powiedzieć, że jest wtórne, ale tu patrzy się, jak choroba niezależnie od rozpoznania wpływa na codzienne funkcjonowanie I konieczność wsparcia w codziennych czynnościach dnia codziennego przez osoby, więc ocenia się tu sferę bardziej funkcjonalną niż medyczną, bo ocenia się, ta osoba z danym rozpoznaniem, różne te rozpoznania są oczywiście, bo mogą to być osoby po udarze, czy osoby z rozsianym chorobą nowotworową, czy z innymi chorobami przewlekłymi, których stan zdrowia już jest na tyle zaawansowany I proces chorobowy, że do samodzielnego funkcjonowania muszą mieć wsparcie drugich osób I wtedy się ustala niezdolność do samodzielnej egzystencji. I te orzeczenia dopuściliśmy, żeby w pierwszej instancji wydawały specjalistki, pielęgniarki, czyli podobna zasada ustawowa I wymóg kwalifikacyjny, jaki obowiązuje w ustawie, czyli magister pielęgniarstwa z ukończoną specjalizacją. Podobny tryb specjalizacji odbywany w jednostce CMKP I egzamin zdany w Centrum Egzaminów Medycznych. W większości oddziałów, w których funkcjonuje orzecznictwo, już mamy podpisane tę umowę. Oczywiście to się zmienia różnie.

Najwięcej takich efektywnych osób jest, znaczy efekt jest taki, że na przykład w oddziale w Bydgoszczy, gdzie zatrudniono I lekarzy I tych I te inne zawody medyczne, przełożyło się trochę, że poprawiła się terminowość. My tą terminowość monitorujemy praktycznie na bieżąco, ale dane takie kwartalne już z tego roku, patrzymy, że poprawiła się terminowość rozpatrywania tych wniosków o wydanie orzeczenia. Oczywiście do tej pory, to też trzeba zwrócić uwagę, o czym mówił pan dyrektor Kamiński, że ten wskaźnik, który do tej pory obowiązuje, to terminowość jest tak, że rozpatruje się te orzeczenie do czterdziestu pięciu dni od wpłynięcia. Teraz ustawa nakłada na nas ten termin trzydziestodniowy, w związku z tym mam nadzieję, że przez to odbudowanie tych zespołów orzekających I te atrakcyjniejsze formy może zatrudnienia, bo nie wszyscy lekarze I lekarki chcą pracować, czy fizjoterapeuci, na umowy cywilnoprawne, część chce na umowę o pracę, więc jakby zakład tutaj w zakresie formy jest bardzo elastyczny w sensie możliwości zatrudniania tych osób, bo też mamy możliwość zatrudnienia oczywiście na umowę o pracę, bo to się nie zmieniło jakby od osoby, która chce z nami współpracować, to też jesteśmy elastyczni, więc to już na przykład w oddziałach bydgoszczy poprawiło trochę terminowość. Widzimy też niewielkie, że tak powiem, poprawę w tych oddziałach, w których jest, no ale nie ukrywamy, że też mamy oddziały takie, że z uwagi na to, że tam było bardzo niskie obsadzenie kadry według planu zatrudnienia, czyli były, sięgały te niedobory siedemdziesięciu procent według planu zatrudnienia, no to ta terminowość jest no taka mała, nawet 10 procent mamy oddziały, ale tu podejmujemy działania, żeby te sprawy były rozpatrywane szybciej, udzielane z pomoc innym oddziałom, w rozpatrywaniu zaocznie.

59:00 - 59:07

Speaker 10

To tak to mniej więcej na dzień dane wczorajsze wyglądają. Bardzo dziękuję.

59:08 - 59:14

Speaker 3

Dziękuję serdecznie panie dyrektorze. Czy ktoś z państwa chciałby jeszcze zabrać głos? Proszę bardzo I proszę się przedstawić do mikrofonu.

59:15 - 59:44

Małgorzata Gorący

Małgorzata Gorący, Stowarzyszenie Ostoja. Ja tylko chciałam zadać takie pytanie panu właśnie, czy z tego, bo powiedział pan, że będą uwzględniana ocena funkcjonalna w ocenie. To jest dość specyficzne podejście, inne niż to, które było zawsze, jak był traktowany w oceniany osoba, która była oceniana. Czy te zespoły w zakresie sposobów oceniania Ale

59:44 - 59:46

pyta mnie o zespoły, a ja nie, a ja muszę

59:46 - 59:50

Speaker 11

Ale lekarze, ci lekarze czy specjaliści. Ci specjaliści, którzy są

59:50 - 59:52

Ale o co pani pyta, o jakie orzeczenia?

59:52 - 59:57

Małgorzata Gorący

Czy oni są odpowiednio przygotowani w zakresie tej oceny funkcjonalnej, dlatego że to jest dość specyficzna praca.

59:57 - 59:59

Ale pyta pani o

01:00:00 - 01:00:09

Piotr Winciunas

Sprawności, bo ja przed chwilą o tych szkoleniach mówiłem. Czy o orzecznictwo w ZUS-ie, bo to są różne systemy. Chciałbym doprecyzować, o co pani chce zapytać.

01:00:09 - 01:00:19

Małgorzata Gorący

Usłyszałam, że że będzie uwzględniana ocena funkcjonalna, nie tylko medyczna. I takie podejście to jest ogromna zmiana, więc chciałam tylko dopytać.

01:00:19 - 01:03:55

Piotr Winciunas

Wytłumaczę może pani, czym my się zajmujemy w ZUS-ie. Przepraszam za, jeśli pani przewodnicząca pozwoli, to oczywiście wytłumaczę. Niezdolność do pracy jest oceną funkcjonalną I kwalifikacyjną. Zawsze tak było. Bo niezdolność do pracy zdefiniowana w tej ustawie, którą cytowałem państwu na początku, czyli w ustawie o emeryturach I rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tam są zawarte zasady orzekania, to tam oprócz tej kwestii płaszczyzny medycznej, musi być oceniona płaszczyzna kwalifikacji ekonomiczno-zawodowych, czyli oceniamy to po poziomu kwalifikacji.

O ile na przykład możemy powiedzieć, że dana osoba, która ma jakieś strukturalne uszkodzenie, powiedzmy, nie ma kończyny dolnej prawej, czy jest to w wyniku upadku, czy w, czy wrodzony ten, to my oceniamy ją, jej zdolność do pracy do poziomu kwalifikacji. I tu orzeczenia mogą być zupełnie różne, bo różnie jest oceniana osoba, która na przykład ma brak kończyny prawej, która jest kończyną na przykład niedominującą, ale ma wyższe wykształcenie, na przykład jest profesorem prawa, a inna osoba, która ma poziom kwalifikacji podstawowy. I ocena funkcjonalna to jest oczywiście to, co my jako orzecznicy badamy, widzimy, czyli badanie orzecznicze, które należy odróżnić od badania takiego, jaki jest większość obywateli przyzwyczajona w badaniu takim lekarskim w opie w ochronie zdrowia, od badania orzeczniczego. Badanie orzeczniczo-lekarskie zupełnie służy innemu celowi. Najpierw jest kwestia medyczna, później jest kwestia ustalenia odpowiednich poziomu kwalifikacji I ocena czy dana osoba z tym naruszeniem może.

Ocena funkcjonalna zawsze była w ZUS-ie. Niezdolność do samodzielnej egzystencji, tak jak powiedziałem, jest oceną według kryteriów wynikających z tej ustawy o emeryturach I rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdzie ocenia się, czy stan na zdrowia, stan naruszenia I zaawansowanie chorób powoduje konieczność pomocy w takich czynnościach dnia codziennego, jak karmienie, ubieranie czy ssanie. To jest ocena funkcjonalna, bo to już medycznie jakby rozpoznanie jest ten. I zawsze taka ocena funkcjonalna w Zakładzie Ubezpieczeń obowiązywała, biorąc pod uwagę definicję niezdolności do pracy I niezdolności do samodzielnej egzystencji, jakie były zawarte w przepisach ustawy o emeryturach I rentach, która jak państwo doskonale pamiętacie, jest z ubiegłego wieku już. Z licznymi poprawkami na bieżąco, ale definicje się nie zmieniły.

1 ważna rzecz, żebyście państwo może to zapamiętali, zasady orzekania się nie zmieniły. Ta zmiana, która była teraz wprowadzona, dotyczy trybu, organizacji I nowych form zatrudnienia I dopuszczenia innych samodzielnych zawodów. Zasady orzekania pozostają niezmienione I one są od właściwie dziewięćdziesiątego dziewiątego roku, bo ustawa jest tam z sierpnia dziewięćdziesiątego ósmego, ale przepisy weszły od stycznia. Tak że zasady orzekania się nie zmieniły. Zmieniliśmy tylko tryb, formę zatrudnienia, dopuszczenie nowych samodzielnych zawodów medycznych do posz...

Do określonych rodzajów spraw I to było clue tej reformy orzecznictwa. Zasady orzekania się nie zmieniły. Dziękuję.

01:03:55 - 01:04:46

Speaker 3

Dziękuję panie dyrektorze. Nie widzę więcej zgłoszeń już w dyskusji. Bardzo serdecznie dziękuję za przedstawioną informację. Oczywiście po tak krótkim czasie funkcjonowania tej zmiany ciężko nam jest dzisiaj w pełni oczywiście ocenić, ale wydaje się, że te informacje, które państwo przedstawili, no dają jakąś taką iskierkę nadziei I jeżeli nie zmniejsza się liczba osób zaangażowanych, a zwiększa się, to mamy nadzieję, że jak spotkamy się za rok, bo myślę, że możemy spotkać się, żeby ocenić po pierwszym takim pełnym roku funkcjonowania zmianę tych, tych zasad za rok właśnie po to, żeby ewentualnie przystąpić do jakiejś dalszej ewaluacji, tak, III myśleć o tym, jak możemy system jeszcze poprawiać. Tak że bardzo serdecznie dziękuję za te przedstawione informacje.

Zamykam posiedzenie podkomisji. Dziękuję serdecznie.