Podkomisja stała do spraw osób z niepełnosprawnościami i włączenia społecznego (PSR)

6 October 2026

Podkomisja stała do spraw osób z niepełnosprawnościami i włączenia społecznego (PSR) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

02:33 - 05:34
Speaker 1
Szanowni Państwo, ja myślę, że zaczniemy, bo większość osób, która miała być to pisze mi tutaj wiadomości, że będą słuchać online, co oznacza, że prawdopodobnie do nas nie dotrą.  Dlatego otwieram 19.  Posiedzenie Podkomisji Stałej do spraw Osób z Niepełnosprawnościami I Włączenia Społecznego.  Witam państwa posłów oraz wszystkich gości biorących udział w dzisiejszym posiedzeniu.  Początek posiedzenia, zapoznanie się z informacją na temat funkcjonowania specjalistycznych centrów wspierających edukację włączającą, referuje podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej pani Izabela Ziętka. 

Czy są jakieś uwagi do porządku?  Nie słyszę, więc przechodzimy do realizacji porządku posiedzenia.  Będziemy rozmawiać, jak już wspomniałam, o specjalistycznych centrach wspierających edukację włączającą.  Przyznam, że zależało mi bardzo na poruszeniu tego tematu na naszej podkomisji, bo bardzo często, kiedy rozmawiamy o edukacji dzieci z niepełnosprawnościami, ze szczególnymi potrzebami, Skupiamy się przede wszystkim na tym, czego w systemie brakuje, a dzisiaj mamy też okazję porozmawiać również o rozwiązaniu, które już funkcjonuje I które warto rozwijać.  Miałam też okazję, zresztą wraz z panią minister w Międzyrzeczu brać udział w rozpoczęciu projektu z CFEV, posłuchać jak będzie on wyglądać w praktyce. 

To, co wydaje mi się bardzo ważne w tym modelu, to wykorzystanie ogromnego, a dotychczas nie wykorzystywanego potencjału nauczycieli I kadry szkół specjalnych, którzy są dobrze wykształceni, dobrze przygotowani do pracy I tutaj będą mogli ten potencjał wykorzystać, żeby wspierać innych nauczycieli.  Wiemy już, że edukacja włączająca nie może oznaczać po prostu umieszczanie dziecka ze specjalnymi potrzebami w ogólnodostępnej placówce, ale bez żadnego wsparcia dla pracującej tam kadry.  Dlatego bardzo się cieszę, że możemy dzisiaj rozmawiać zarówno o pierwszych doświadczeniach z CFEF, jak I o tym, jakie są dalsze plany.  Pani minister za chwilę nam przedstawi te informacje, ale też chciałabym zadać od razu kilka pytań, jak to wsparcie wygląda w praktyce.  Gdybyśmy mieli pokazać rodzicom, którzy nas słuchają I nauczycielom na konkretnym jakimś przykładzie, co szkoła zyskuje dzięki współpracy ze CFEV, to co by pani minister nam tutaj wskazała. 

Wiem też, że jeździ pani bardzo dużo po Polsce I czy są jakieś przykłady, może jakieś, nie wiem, spotkanie z nauczycielem, rodzicem albo jakaś konkretna historia, po której pomyślała pani, że właśnie po to tworzycie więc nie przedłużając, oddaję głos pani minister. 
05:35 - 07:25
Speaker 3
Bardzo serdecznie dziękuję.  Szanowna pani posłanko, wysoka komisjo, szanowni państwo, bardzo dziękuję za podjęcie tego tematu dotyczącego centrów wspierających edukację włączającą.  Nazwa trudna I bardzo rozbudowana.  Cóż to jest takiego?  Myślę, że o tym opowiedzą praktycy. 

Mamy tutaj z nami przedstawicieli Ośrodka Rozwoju Edukacji.  Jest ze mną pani dyrektor Departamentu pani Alina Sarnecka, jest ze mną pani Katarzyna Tyczka, która jest, która odpowiada za projekt SFEW-owy już od jakiegoś czasu w różnych rolach, więc myślę, że, że to będzie chyba najwłaściwszy adresat, żeby opowiedzieć jak funkcjonuje ten projekt Polsce, bo Ośrodek Rozwoju Edukacji koordynuje, prowadzi ten projekt.  Natomiast cóż to takiego są specjalistyczne centra wspierające edukację włączającą.  To jest nowa, chcę to bardzo podkreślić, nowa rola szkół specjalnych.  I kiedy mówię o tym, że to jest nowa rola szkół specjalnych, to czasem gryzę się w język, bo wiem, że szkoły specjalne tak naprawdę nieformalnie takie zadania wykonywały już od dawna, ponieważ jest to wspieranie szkół ogólnodostępnych, tworzenie sieci współpracy tak, by można było wspierać nauczyciela, bo ważnym elementem specjalistycznych centrów wspierających edukację włączającą są superwizje wspierających nauczyciela w pracy z dzieckiem. 
07:25 - 09:59
Speaker 2
Stąd to jest różna rola od roli poradni psychologiczno-pedagogicznych.  Ja wciąż takie pytania otrzymywałam, no ale czym to właściwie się różni od poradni?  Poradnia ma wspierać.  No właśnie tym, że CFEV pracuje, wspomaga szkołę w pracy z dzieckiem na terenie tej szkoły.  Prowadzi również wypożyczalnię sprzętu, który jest potrzebny. 

W tej chwili specjalistyczne centra wspierające edukację włączającą funkcjonują na etapie projektu.  Natomiast chcę powiedzieć, że w połowie sierpnia zostały one wpisane do wykazu prac legislacyjnych I programowych Rady Ministrów.  Są przygotowane przepisy, kończymy wewnętrzne konsultacje.  Przepisy za chwilę, za chwilę już ujrzą światło dzienne, zostaną oddane do konsultacji publicznych, więc ta zmiana, szanowni państwo, już się dzieje.  I czy specjalistyczne centra wspierające edukację włączającą są potrzebne. 

Ja wiem I państwo też to wiecie, że polska szkoła nie jest szkołą jednorodną.  Nigdy nie była taką szkołą, nigdy taką szkołą nie będzie, ponieważ jesteśmy jako społeczeństwo różnorodni.  Natomiast naszym zadaniem jest wsparcie nauczycieli, aby na tę różnorodność, na indywidualne potrzeby każdego dziecka, każdego ucznia mogli odpowiedzieć.  Czy to, że powstają specjalistyczne centra wspierające edukację włączającą, znaczy, że likwidujemy szkoły specjalne?  Myślę, że tutaj w Sejmie musi to wybrzmieć bardzo jasno. 

Szanowni państwo, nie likwidujemy szkół specjalnych, nie mamy takiego zamiaru.  Szkoły specjalne są ważnymi jednostkami w systemie edukacji I jest wiele osób, wiele dzieci, wiele uczniów, którzy właśnie w placówkach specjalnych odnajdują adekwatną do ich indywidualnych, bardzo indywidualnych potrzeb pomocy.  Więc to, że szkoła specjalna ma tę rolę z CFEW-u nie znaczy, że będzie zlikwidowana.  Szkoły specjalne są ważne, istnieją szkoły integracyjne również, nie likwidujemy tych form kształcenia.  Natomiast cały czas słyszymy o tym, że potrzeby 

10:00 - 14:35

Izabela Ziętka

Są zróżnicowane I one zawsze były zróżnicowane, ale my już w tej chwili jesteśmy na takim etapie wiedzy psychologicznej I pedagogicznej, że wiemy, że te, że, że tych uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi możemy wspierać w szkole I możemy to robić naprawdę na różnych poziomach I robimy to na różnych poziomach. Robimy to na poziomie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, czyli także wspierania bieżącej pracy, zajęć specjalistycznych, zindywidualizowanych ścieżek. Uczniowie z niepełnosprawnością I chcę to bardzo mocno podkreślić, mają wsparcie w zakresie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. I ja też wciąż to słyszę I wciąż czytam te interpelacje, że trzeba rozszerzyć katalog niepełnosprawności, że trzeba tam dopisać kolejne jednostki. Dlaczego tam nie ma uczniów I dzieci z ADHD?

Dlaczego tam nie ma dzieci I uczniów z FAST? Bo szanowni państwo, to jest kształcenie specjalne. I my chyba zapominamy też o tym, że kształcenie specjalne definiuje powstawanie szkół specjalnych. I my mamy szkoły dla dzieci I uczniów z niepełnosprawnością intelektualną, mamy szkoły dla dzieci I uczniów niesłyszących, niedosłyszących, niewido, niewidzących, niedowidzących, mamy szkoły dla dzieci I uczniów z autyzmem. I to jest myślę, że zasadne pytanie.

Nam nie potrzeba więcej szkół specjalnych. Te szkoły specjalne, które są naprawdę wpisują się świetnie w rolę. Nie chodzi nam o to, żeby dzieci z ADHD I FAS I innymi trudnościami, bo ja myślę, że tutaj nie można definiować. Nie możemy, szanowni państwo, udzielać pomocy przez rozpoznanie, przez rozpoznanie medyczne. Nie o to chodzi w systemie edukacji.

W systemie edukacji chodzi o to, żeby udzielić pomocy zasadnie do potrzeby. I właśnie specjalistyczne centra wspierające edukację włączającą są taką jednostką, która może wspierać dziecko w tym zakresie. I ostatnio może przedstawię, tak, że ponieważ działają na etapie projektu 1. Edycja od maja 2000 dwudziestego piątego roku do trzydziestego pierwszego lipca 2000 dwudziestego roku 14, SFEP. Od pierwszego września 2025 do trzydziestego listopada 2026, 22.

Od pierwszego stycznia 2026 do trzydziestego pierwszego marca 2027 23, od pierwszego czerwca 2026 do trzydziestego pierwszego sierpnia 2027 48 I teraz edycja od pierwszego września do trzydziestego listopada 18. No I mamy ostatnią edycję, do której trwa teraz nabór, jeszcze projektową, od pierwszego stycznia 2027 do trzydziestego pierwszego marca 2028. Widzę, że jest 15 zgłoszonych, czyli 140 specjalistyczne centrów edukacji... Wspierających edukację włączającą w systemie. Ja miałam przyjemność być ostatnio na na konferencji podsumowującej działalność specjalistycznego Centrum Wspierającego Edukację Włączającą w tutaj w Warszawie I ten stref realizowany był przez Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii.

To wyjątkowy stref, który pokazał I właściwie każda konferencja podsumowująca pokazuje, jaką wielką, wielką wartością jest współpraca między środowiskami, wzajemne wsparcie I wzajemna pomoc. I myślę, że to jest największa rola SCWEW-ów, to sieciowanie I udzielanie wsparcia. Ja myślę, że jeśli mogę oddać głos w tej chwili realizatorowi projektu, czyli pani Katarzynie, pani Katarzyna opowie nam jak to działa w projekcie. No I myślę, że też ma najbliższy kontakt ze służbami I będzie mogła nam powiedzieć też o tym, jak to wielka jest wartość w systemie. Ja bardzo serdecznie dziękuję.

14:35 - 14:47

Speaker 1

Bardzo dziękujemy pani minister. A ja dodam tylko, że nasze posiedzenie odbywa się także trybie zdalnym I jest tłumaczone na język migowy, a sala wyposażona jest w pętlę indukcyjną. Bardzo proszę.

14:49 - 14:56

Speaker 5

Szanowna Pani przewodnicząca, szanowna Pani minister, szanowni Państwo, posłowie. Mam nadzieję, że mnie słychać.

14:56 - 14:57

Troszkę bliżej mikrofonu.

14:57 - 14:59

Speaker 4

Zawsze jest jakiś kłopot z tym mikrofonem.

14:59 - 15:02

Speaker 6

Proszę się jeszcze przedstawić, żeby osoby online.

15:02 - 15:50

Katarzyna Tyczka

Katarzyna Tyczka, kierownik projektu budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na specjalistycznych centrach wspierających edukację włączającą. Tak jak pani minister już powiedziała, nasz projekt łączy 2 światy. I właśnie na tej konferencji, na której, o której mówiła pani minister, doszłam do takiego wniosku, że budujemy most pomiędzy szkolnictwem ogólnodostępnym I specjalnym. I to jest taki most, dzięki któremu prowadzimy wymianę doświadczeń w obie strony. To znaczy specjalistyczne centra, które zostały powołane do tego, aby wspierać te szkoły ogólnodostępne, udzielają im wsparcia, ale jednocześnie same uczą się, zdobywają nowych doświadczeń I nowej wiedzy.

15:50 - 16:25

Speaker 11

Myślę, że nie ma takich z celów, które nie są zadowolone z realizacji projektu. 1. Etap właśnie się rozlicza I, I mówią wprost, 1. Kroki były trudne, bo nie ma co ukrywać, realizujemy projekt niełatwy, systemowy, który wymaga no dużego zaangażowania kadry. Między innymi dlatego, że oprócz tego, że przekaż przekazujemy grant na realizację projektu, to przygotowujemy merytorycznie kadrę, która ten projekt realizuje.

16:25 - 19:03

Katarzyna Tyczka

Szkolimy liderów, szkolimy ekspertów, którzy są zaangażowani w realizację projektu tak, aby to wsparcie, którego udzielają nasze specjalistyczne centra, faktycznie było świadczone na wysokim poziomie. Zgodnie z tym, jakie są planowane zmiany w systemie oświaty, jeżeli chodzi o wykorzystanie zasobów właśnie szkół specjalnych w tym zakresie. Myślę, że ten projekt też jest pod tym względem wyjątkowy, że oprócz tego wsparcia merytorycznego też staramy się, aby wspierać grantobiorców naszych w rozliczaniu projektu, bo on też jest trochę inny niż większość projektów systemowych, bo rozliczany jest na podstawie wskaźników, które są przedstawiane w we wniosku grantowym. Na realizację grantu przekazujemy 718851 złotych, więc jest to niemała kwota. Projekty realizowane są w okresie piętnastu miesięcy I w każdym z tych projektów grantowych wsparciem obejmowanych jest 5 jednostek systemu oświaty, przedszkoli I szkół ogólnodostępnych.

Co ważne, oprócz tego wsparcia merytorycznego, w każdym specjalistycznym centrum powstaje wypożyczalnia, do której w ramach tych środków, które przekazujemy w grancie, można dokonać zakupu sprzętu specjalistycznego czy nowych technologii wspierających proces edukacji. I te zakupy też są szyte na miarę potrzeb tych przedszkoli I szkół, które obejmowane są wsparciem projekcie, bowiem aby dokonać zakupu, trzeba dokonać diagnozy I potrzeby konkretnego dziecka w konkretnej szkole czy przedszkolu. Co jeszcze takiego istotnego? Myślę, że coraz częściej nie tylko nauczyciele, którzy angażują się bezpośrednio w realizację projektu, doceniają te działania, ale coraz więcej samorządów wskazuje na to, że ten projekt jest potrzebny. Nie jest jakimś dodatkowym, uciążliwym zadaniem, ale właśnie pokazuje, w jaki sposób I jak wykorzystać te zasoby na poziomie lokalnym, które realizują różnego rodzaju wsparcie dla dzieci I ich rodzin.

19:03 - 19:59

Speaker 10

Bo dzięki projektowi na danym, w danym samorządzie powstają sieci współpracy I tak jak wskazują I samorządowcy I liderzy specjalistycznych centrów, te sieci współpracy pomimo zakończenia realizacji grantu nadal trwają, nadal są kontynuowane I wykorzystywane w codziennej pracy, tak aby to wsparcie dla dzieci I ich rodzin było właśnie szyte na miarę I odpowiadało ich potrzebom. A zachęcając państwa do włączenia się w realizację działań, chciałabym powiedzieć, że do dziewiętnastego października trwa ostatni już nabór w konkursie, więc zachęcam do włączenia się do naszej wspólnej, STEWowej rodziny. Czekamy jeszcze na wnioski. Pierwsz... Ósmego października, czyli w najbliższy czwartek, spotykamy się z potencjalnymi grantobiorcami, aby pokazać im,

20:00 - 20:11

Speaker 8

Krok po kroku przygotować wniosek, jak go przeprocedować w systemie Witkac. Także zachęcam, zapraszam, jeżeli będą państwo mieli jakieś pytania, to z chęcią odpowiem. Dziękuję.

20:12 - 20:18

Speaker 7

Bardzo dziękuję. Czy ktoś jeszcze z przedstawicieli resortu chciałby zabrać głos? Jeśli,

20:19 - 21:08

Izabela Ziętka

jeśli ja mogę, to są z nami również przedstawiciele praktycy I myślę, że tak naprawdę z różnych perspektyw opowiedzą o tym, jak wyglądają, jak wygląda praca Specjalistycznego Centrum Wspierającego Edukację Włączającą. Widzę, że jest z nami pani dyrektor Anna Tomaszewska z Łodzi, z ośrodka dla uczniów z niepełnosprawnością wzroku. Jest na pewno pani Agnieszka Jabłońska, która prowadzi placówkę specjalną Są również przedstawiciele samorządu, pani Elżbieta Płaszczyk I pan Zbigniew, więc... I pani Dominika również, przepraszam, również, więc myślę, że warto oddać głos praktykom.

21:09 - 21:56

Speaker 1

Oczywiście, że oddamy ten głos. Ja też w międzyczasie tutaj dostaję pytania od osób, które nas słuchają online, więc pozwolę sobie odczytać. Czy szkoły mogą się jeszcze zgłaszać? Jeśli tak, to gdzie? Czy szkoły wiejskie I w małych gminach mają dostęp do cwe na równych zasadach jak szkoły w dużych miastach?

Z jakimi problemami zwracają się szkoły? Czy to są sprawy konkretnych uczniów, czy częściej współpraca z rodzicami, jakie sprzęty można wypożyczyć, czy te sprzęty wypożyczane są szkołą czy uczniom. Więc zostawiam z tymi pytaniami na później I oddaję głos. Nie wiem kto z państwa może, może najpierw pani Dominika, jak już jest pani z nami na miejscu, to bardzo prosimy.

21:58 - 25:38

Dominika Grzesiak-Sikora

Dzień dobry państwu, Dominika Grzesiak-Sikora, Starostwo Powiatowe w Ostrzeszowie, Wielkopolska. Pani przewodnicząca, Pani minister, Panie I panowie posłowie. Powiat ostrzeszowski realizuje projekt Ośrodka Rozwoju Edukacji od stycznia tego roku. Mamy za sobą kilka miesięcy. Początki nie były łatwe, to prawda.

Natomiast już po tych kilku miesiącach spływają do nas jako tutaj projekto, projektobiorcę recenzję rodziców także. I projekt obejmuje przedszkola, szkoły podstawowe, a także szkołę ponadpodstawową. To, co jest z punktu widzenia samorządu dużą wartością projektu STEF, to jest całą pewnością podnoszenie jakości pracy szkoły. I to, że placówka specjalna jest placówką, którą my prowadzimy jako organ prowadzący, bo powiaty za to szkolnictwo specjalne odpowiadają, a także jesteśmy organem prowadzącym poradni psychologiczno-pedagogicznej, znacząco zmienia naszą perspektywę. Tak bym to ujęła.

I w chwili obecnej trafiają do nas głosy, że inne szkoły, które nie są objęte pilotażem, bo pilotaż obejmuje tylko I wyłącznie 5 placówek, chciałyby, aby na kolejnych etapach takim wsparciem mogły być objęte. Bo projekt to są konsultacje, to są konsultacje z nauczycielami, to są konsultacje z rodzicami, to są superwizje, to jest wsparcie naprawdę celowane I to jest w tym świetne. Oczywiście niebagatelne jest też to, że my podnosimy też nawet, no tak ujała bym to, prestiż naszej placówki specjalnej. Pokazujemy ją jako placówkę specjalistyczną ze świetnymi nauczycielami. Oni naprawdę chcą się dzielić tą wiedzą z nauczycielami-przedmiotowcami, którym kompetencji w tym zakresie nie chcę powiedzieć, że brakuje, ale brakuje im na pewno w tym systemie pomocy, tak.

Ten system kształcenia nauczycieli czasami trochę po macoszemu te specjalne potrzeby edukacyjne uczniów tutaj traktuję, wobec czego oni mogą skonsultować się z praktykiem. I to jest świetne, że konkretny uczeń jest tutaj wzięty pod lupę I wspólnie z nauczycielem przedmiotowcem, czy wspólnie z nauczycielem edukacji wczesnoszkolnej, czy z nauczycielem wychowawcą w przedszkolu, specjaliści z CFEV analizują, jak można mu pomóc I jak jak najbardziej tego, jak najlepiej tego wsparcia udzielić, jak wydobyć te mocne strony. Nie... Doskonałym, doskonałym elementem tego projektu jest wypożyczalnia. Te lokalne zasoby nie pozwalają na nam, aby szkoły wyposażyć na sprzęt do każdego rodzaju niepełnosprawności.

Szczególnie małe szkoły chciałyby też skorzystać. No my w chwili obecnej tutaj mamy tą wypożyczalnię dedykowaną szkołom, które mamy w projekcie. Ona jest wyposażona pod kątem ich potrzeb, prawda? Ale to, że placówka ogólnodostępna nie musi sprzętu kupować, może go wypożyczyć, może go przetestować, bo umówmy się, nie wszystkie technologie asystujące będą każdemu dziecku odpowiadać. To trzeba sprawdzić, więc to jest też niebagatelne I I bardzo, bardzo pozytywne.

25:38 - 26:04

Speaker 18

Także dla nas wartością jest to, że to po 1. Wydaje mi się, uczy inkluzji od samego początku I to jest takie ważne, uczy takiej kultury I podnosi jakość kształcenia, bo te dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w tym systemie były, są I będą I jest ich naprawdę już znacząca liczba. To z mojej strony wszystko. Dziękuję.

26:04 - 26:10

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Może ktoś z państwa, może pani poseł, czy pani poseł chciałaby zabrać głos?

26:14 - 26:30

Speaker 14

Ja tylko potwierdzam, u mnie w Chełmie działa akurat ta placówka, ta forma wsparcia I rzeczywiście są bardzo dobre oceny, więc to jest no duże wsparcie dla wszystkich, którzy prowadzą te placówki.

26:31 - 26:33

Speaker 12

Bardzo dziękuję. Ktoś się martwić,

26:35 - 26:50

Speaker 17

będzie, kiedy skończą się europejskie środki I będzie troszkę inne finansowanie. Już teraz jest inne od tych pierwszych. No niemniej na pewno jest to wsparcie I oby funduszy wystarczyło, żeby też mogło być to realizowane.

26:51 - 27:11

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Może ktoś z państwa online? Widzę łapkę w górze, ale niestety wzrok mi nie pozwala odczytać. Tak, prosimy o zabranie głosu. Czy pani Dzień

27:11 - 27:23

Speaker 15

dobry, witam szanownych państwa, panią przewodniczącą komisji, panią minister, wszystkich szacownych gości. Pozwolę sobie powiedzieć, czy słychać mnie?

27:26 - 27:28

Speaker 13

Słychać, tak, bardzo proszę, słychać.

27:28 - 29:53

Speaker 15

Dziękuję. Zatem będę kontynuować. Szanowni państwo, dzisiaj na projekt specjalistycznych centrów wspierających edukację włączającą warto popatrzeć jak na uruchomienie zasobów systemowych. Bo tak jak powiedziała pani minister, to jest projekt, który polega na tym, iż wykorzystujemy wiedzę nauczycieli I specjalistów zatrudnionych w szkołach specjalnych, by dokonać transferu wiedzy I umiejętności na grudczku ogólnodostępnym. I tak naprawdę uruchamiamy to, co mamy w zasobach systemowych.

To powinno nam również uruchomić cały ten projekt z CWU. Powinien nam uruchomić zasoby szkół ogólnodostępnych ogólnodostępnych do budowania kultury edukacji włączającej. Takiej, która jest skierowanego na, skierowana na każdego ucznia, który potrzebuje wsparcia I który w tym momencie powinien je dostać. Zaprojektowanie ścieżki tego wsparcia. Ale cały projekt III całe działanie specjalistycznych z centrów wspierających edukację włączającą opiera się na bardzo ważnej rzeczy.

Czyli na diagnozie skupnej, szkół objętych wsparciem. To możemy potem systemowo przełożyć na diagnozę wstępną szkół w powiecie. To tak można byłoby pokazać tą korzyść dla, tę korzyść dla samorządu. Gdy już obejmujemy jako SCEF szkoły wsparcia, dokonujemy diagnozy pogłębionej, która płaci nas jako zespół specjalistów, czyli z CWU do tego, by ułożyć odpowiednią ścieżkę wsparcia, zgodną z potrzebą każdej szkoły, bo przecież potrzeby szkoły powinny I odpowiadają na potrzeby uczniów I nauczycieli oraz rodziców całych społeczności szkolnej. To co warto byłoby też jeszcze podkreślić, że jest unikalna forma współpracy, ponieważ jest tam ogromna relacyjność.

29:53 - 30:00

Speaker 20

Spotka się nauczyciel z nauczycielem, którzy uczą w klasach, którzy

30:00 - 32:32

Speaker 15

Mają podstawy programowe, którzy jakby posługują się tym samym językiem I mogą się upewniać co do tego, czy dane działania będą mogły być przydatne szkole ogólnodostępnej, tak. Czyli mamy dwóch nauczycieli, którzy budując relacje, budują nie tylko prace między szkołami, ale ten projekt zakłada również tworzenie sieci między różnymi instytucjami, które działają na rzecz ucznia I jego rodziny I środowiska szkolnego. Zatem STEW sprawia, że różne elementy zawarte w różnych systemach widzą się I to wsparcie jest udzielane dziecku, rodzinie I nauczycielom w sposób, jak tu już padło, szyty na miarę. Co jest ogromną wartością tego projektu. W pierwszym projekcie pilotażowym, co jest niezmiernie istotne I będę chciała to podkreślić, już zaplanowane, zaplanowano współpracę międzyresortową, bo równolegle z pierwszym pilotażowym projektem były uruchomione środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na powstanie I cestów.

I z CERV-y, te 1. W pilotażowym projekcie wypracowały różne ścieżki wsparcia osób z niepełnosprawnością, które mogły z tego skorzystać jako wsparcia indywidualnego I umożliwić pełniejsze uczestnictwo w szkole, ale również powstałe wypożyczalnie SEWowe, które służą całej społeczności szkolnej. Ten projekt to projekt pokazujący współpracę. Pokazujący, że można uruchomić zasoby szkoły ogólnodostępnej, bo tam już mamy specjalistów, mamy pedagogów specjalnych, mamy osoby, które, którym należy wskazać w jaki powiązany sposób można byłoby budować efektywny proces wsparcia dla uczniów. To tak z perspektywy I lidera z CF, ale również osoby zaangażowanej w to, by jakość edukacji była wysoka.

32:32 - 32:39

Speaker 1

Dziękuję państwu. Bardzo dziękuję za ten głos I już widzę kolejne zgłoszenie. Pan Zbigniew Pietrzak.

32:44 - 32:48

Speaker 19

Halo, halo. Mam nadzieję,

32:48 - 32:49

że Słyszymy pana,

32:49 - 39:59

Speaker 21

tak. Witam wszystkich bardzo serdecznie. No chciałbym się przyłączyć tutaj do do dyskusji. Muszę państwu powiedzieć, kiedy przystępowaliśmy do pilotażu w 2000 dwudziestym pierwszym roku, ja nie należałem do tego tego projektu. Może dlatego z perspektywy czasu, jak na to patrzę, może dlatego, że też sposób, w jaki to było wprowadzanie wprowadzane może nie do końca był tam odpowiednio przygotowany dla odbiorców.

Z perspektywy czasu muszę powiedzieć, że stałem się orędownikiem z CW. Na przykładzie powiatu bartoszyckiego. Co nam to... W ogóle no ja teraz oręduję za tym, za tym projektem? Między innymi, kiedy w 2000 dwudziestym czwartym roku zrobiliśmy taką diagnozę przy współpracy ze wszystkimi jednostkami samorządu terytorialnego powiatu, a więc z gminami, miastami, jak wygląda ilość uczniów w szkołach podstawowych od jedynki do, od jej klasy pierwszej do klasy ósmej.

Jeżeli chodzi o opinie orzeczenia, stan na trzydziestego pierwszego grudnia 2000 dwudziestego czwartego roku. Uświadomiło to nam, że w każdym roczniku mamy około dziesięciu procent dzieci, uczniów, którzy już mają opinie lub orzeczenie. Ja reprezentuję starostwo powiatowe, w związku z tym szkolnictwo ponadpodstawowe oraz oczywiście szkolnictwo specjalne. Zadaliśmy sobie wtedy pytanie, jak sobie poradzimy z tym narastającym zadaniem, bo nie chcę używać tu słowa problem, zadaniem edukacyjnym, tak? Żeby wszystkim nam, uczestnikom systemu edukacji, było po prostu dobrze.

No I pojawił się wtedy, wtedy z cyfr. I zdiagnozowaliśmy potrzeby, które jakie są w szkołach. I co z tego nam wyszło? No wyszło nam, że w szkołach jest brak specjalistów lub jest niewystarczająca, bądź też mają niewystarczającą liczbę godzin, że są trudności w indywidualizacji pracy, że klasy są bardzo zróżnicowane. W klasach ogólnodostępnych przybywa coraz więcej uczniów z różnego rodzaju deficytami, tak.

Że nauczyciele, nauczyciele specjaliści narzekają na brak czasu, że nie mają czasu na konsultacje, na współpracę, na wymianę doświadczeń. Poza tym przed nauczycielami stają co już nowe wyzwania, również jeżeli chodzi o deficyty. Zaczęły się pojawiać w szkołach ogólnodostępnych diagnozy, które wskazywały na pewne zaburzenia również nie tylko emocjonalne, ale również psychiczne. Kadra nie była na tego typu wyzwania przygotowana. No I to chyba co najważniejsze, to potrzeba praktycznej wiedzy, a nie tylko szkoleń teoretycznych.

Zadaliśmy sobie pytanie teraz w związku z tym, czy każda szkoła jest w stanie sprostać tym wszystkim wymaganiom, zabezpieczyć odpowiednią ilość specjalistów, zabezpieczyć również narzędzia takie, żeby tym uczniom pomóc. Oczywiście I czy jest w ogóle taka potrzeba, żeby każda jednostka edukacyjna, każda placówka była samowystarczalna w tym obszarze. Stwierdziliśmy, że niekoniecznie. Nie, nie ma takiej potrzeby. No I znowu po jest, pojawił się SCEF.

I z cyfr... Wniosek, który, do którego doszliśmy, to to, że nie każda szkoła musi mieć wszystko na własność, oczywiście w cudzysłowie. 2. Rzecz, że przecież możemy skorzystać z niesamowitego potencjału specjalnego ośrodka, który mamy na terenie powiatu, który do tej pory zatrudnia, można powiedzieć, samych specjalistów z takim bagażem doświadczenia, kompetencji I wiedzy, których nie ma żadna inna placówka ogólnodostępna. Jeżeli tak jest, to dlaczego nie mielibyśmy tego wykorzystać?

SCEF jak najbardziej nam dał taką możliwość, a poza tym jeszcze wzbogacił o tak zwaną wypożyczanie sprzętu, która jest absolutnie nie do przecenienia, gdzie rodzice mogą wziąć na przetestowanie sprzęt, który jest przydatny dla dziecka, przynajmniej sprawdzić, czy to jest odpowiednie. Nie muszą inwestować prywatnych pieniędzy. Pytanie, czy taka wypożyczalnia byłaby w możliwościach finansowych na przykład powiatów. Tych bogatych pewnie tak, tych bardziej ubogich pewnie, pewnie nie. A więc to jest 1, 1 z takich wielkich plusów.

Drugich to też było, to jest współpraca międzyinstytucjonalna. SET wymusza pewne działania I tworzy takie networking, networking między różnego rodzaju instytucjami, które pewnie do tego czasu też istnieją, ale może niekoniecznie aż w takim, w tak w takich bliskich relacjach. Co powoduje, że to wszystko zaczyna się przenikać. Co jeszcze jest tutaj takiego istotnego? No my, ja oręduję między innymi też dlaczego my sobie zadaliśmy takie pytania 3 podstawowe, co zyskuje organ prowadzący na przykład takie pytanie.

No co myśmy na tym zyskali? No podniesienie kompetencji nauczycieli, absolutnie. To jest 1. Rzecz. 2.

Rzecz, no tam wypożyczanie sprzętu. 3. Rzecz, nie ponieśliśmy żadnych kosztów finansowych, co jest myślę, że bardzo istotnym elementem. Poza tym, szkoły ogólnodostępne mają dostęp, lepszy dostęp do specjalistów, jest lepsza współpraca, jest myślę, że lepsze porozumienie I integracja również taka społeczna. A poza tym zmienia się też punkt, zmienił się na pewno u nas punkt widzenia, czy też postrzeganie specjalnego ośrodka.

Nie tylko jako placówki, która zajmuje się dziećmi o zróżnicowanych, specyficznych potrzebach edukacyjnych, ale również jako to zagłębie czy centrum wiedzy o dzieciach, które mają zróżnicowane potrzeby, gdzie można pójść, gdzie można się poradzić, gdzie czekają specjaliści, którzy na rynku ogólnodostępnym

40:00 - 43:16

Speaker 21

To no za te tego typu porady trzeba płacić z prywatnych pieniędzy. O tym się nie mówi, ale to jest też wielka wartość, myślę dodaną. Poza tym no buduje, mamy możliwość budowania, lepszego budowania wizji rozwoju edukacji oświaty na terenie, na terenie powiatu. Czym, zadaliśmy sobie pytanie też, czym nie może być SCEF, tak? Czym on nie może być?

No on nie może przede wszystkim być, zastępować szkoły, nie może zastępować poradni, na pewno nie przejmuje zadań dyrektora ani nauczyciela. Nie jest też na pewno z naszego punktu widzenia obowiązkiem do dodatkowym jakimś, obowiązkiem nałożonym na szkołę. Nie oznacza, co jest też myślę istotne, przeniesienia tej odpowiedzialności z ucznia na inną placówkę. No a przede wszystkim nie jest eksperymentem też na uczniach. SCEF jest elementem, który tworzy system, z którego może skorzystać nauczyciel, może skorzystać rodzic, a przede, żeby budować dobrostan ucznia.

Więc szkoła nie musi mieć zabezpieczonego pełnego dobrostanu specjalistów. To jest myślę bardzo istotne. I z drugiej strony wykorzystujemy lokalne zasoby specjalistyczne do tego, ażeby z nich wszyscy mogli korzystać. Także my po tych kilku latach możemy powiedzieć tak, z odpowiedzi, odpowiedzialność, może inaczej powiem, kompetencje kadry nauczycielskiej w fazie wyjściowej I w fazie końcowej na zakończenie projektu uzyskaliśmy przyrost pięćdziesięcioprocentowy. Można powiedzieć, że to mało czy dużo.

Ja myślę, że każde przełożenie się na sukces edukacyjny dziecka, tak, w szkole ogólnodostępnej, bo o niej przede wszystkim tutaj mówimy, jest dowodem na to, że warto kontynuować ten projekt. Czy mam jakieś obawy? No pewnie mam, pewnie, bo jak czytałem w projekcie rozporządzenia, ma z cech przejść jako w ramach statutowej działalności placówek szkolno- wychowawczych, tak? Ma wejść w ich podstawowe obowiązki. Ale myślę, że nim to się stanie, zostaną dopracowane szczegóły, że nauczyciele pracujący obecnie w strefach nie będą wykonywać swojej funkcji kosztem podstawowego zatrudnienia I obowiązków, które mają jako nauczyciele w specjalnych ośrodkach.

Mam nadzieję, że to zostanie odpowiednio,

43:17 - 43:21

Speaker 22

To ja już powiem, że tak, tak, tak zostanie właśnie.

43:23 - 43:29

Speaker 21

Tak? Także no generalnie to tym chciałbym się w tym momencie z państwem, państwem podzielić.

43:31 - 43:38

Speaker 1

Bardzo dziękujemy za ten praktyczny, ważny głos. Czy ktoś z państwa w sali chciałby zabrać głos w dyskusji? Jeśli

43:39 - 44:18

Izabela Ziętka

ja jeszcze mogę, najpierw pani jeszcze może To najpierw może później pani na końcu się niech pani Ali. To jest ważna sprawa, tak szanowni państwo. Ja tutaj tak żartem mówiłam, że że nie będą, natomiast zaprojektowaliśmy tę zmianę tak, żeby nie przeszkadzała w pracy pedagogom specjalnym, żeby żeby to, żeby nie musieli odrywać się od swoich uczniów czy dzieci w przedszkolach specjalnych, więc jak najbardziej bardzo mocno tutaj też w tym kontekście te zmianę regulujemy I oczywiście no jeśli to są rozwiązania, które mają już ramy legislacyjne, to mają również finansowanie I o tym też mogę zapewnić. Dziękuję.

44:18 - 44:25

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Najpierw pani, później pani Alicja, później jeszcze 1 osoba online pani Anna Tomaszewska.

44:25 - 45:16

Speaker 23

Oddaję głos. Witam państwa bardzo serdecznie. Pani przewodnicząca, pani minister. Jako przedstawicielka Solidarności chciałabym zapytać właśnie o te konkrety. Padło wiele pięknych słów pod adresem szkół specjalnych, które są takim niesamowitym potencjałem I właściwie bez nich nie byłoby tego projektu.

Chciałam zapytać w jaki sposób zostali wynagrodzeni ci nauczyciele, którzy się tak bardzo w to zaangażowali, bez których nie byłoby tego, tego, tego projektu, tego pomysłu. Chciałam zapytać, jak to wygląda teraz na etapie realizacji tego grantu czy pilotażu, jak to ma być realizowane w przyszłości, bo mam nadzieję, że misyjność I I powołanie w tym zawodzie no nie będzie traktowane jako praca bez wynagrodzenia. Dziękuję bardzo.

45:16 - 45:18

Bardzo dziękuję.

45:18 - 48:42

Izabela Ziętka

To może jeśli, jeśli ja mogę. Tak jak powiedziałam, my kończymy prace wewnętrzne. Za chwilkę konsultacje, za chwilkę konsultacje zewnętrzne, więc państwo będziecie mogli już sami zobaczyć jak wyglądają specjalistyczne centra edukacji włączającej, zaprojektowane w systemie, tak. No oczywiście, że nie nie nie może to być wolontaryjna rola szkół specjalnych, bo już tak jak już powiedziałam, tak, ja wiem, że szkoły specjalne zawsze udzielały pomocy nauczycielom szkół ogólnodostępnych. Tak było, szanowni państwo.

To, to, to. Natomiast to, co teraz się dzieje, to nabiera to form I struktur prawnych I finansowania. Zgodnie z awansem nauczyciela to nie jest, to, to na pewno nie może być umowa o pracę czy umowa już o zlecenie, więc tutaj jakby zgodnie ze stopniem awansu to wynagrodzenie będzie przydzielane. Jeśli chodzi o finansowanie, to ten 1. Rok, czyli od roku 2027, to to będzie jeszcze na poziomie dotacji I to będą strefy, które już kończą działalność te projektowe.

Bardzo zależy nam na tym, żeby nie było, żeby nie było tutaj przerwy, żeby one mogły działać dalej, żeby mogły dalej wykonywać swoją pracę. Myślę, że, że to jest tutaj jak najbardziej kluczowe. Trudno mi jest w tej chwili mówić o rozwiązaniach prawnych, bo one pewnie nabiorą, po to też jest Sejm, po to też są komisje, nabiorą pewnie, pewnie jeszcze różnego kształtu, znając, znając życie I doświadczenie, jak wygląda proces legislacji. Natomiast no tak my to projektujemy. Także finansowanie z FEW-ów zgodnie, jeżeli chodzi o wypłaty dla nauczycielek zgodnie z awansem zawodowym.

Chcemy również, żeby nauczyciele, ponieważ to też do nas bardzo mocno docieramy, naprawdę odbyliśmy wiele konsultacji z nauczycielami szkół specjalnych, ja wiele spotkań I rozmów I też na początku wiele obaw dotyczących tego projektu trzeba było rozwiać tak naprawdę po ludzku, bo właśnie były takie głosy, że to likwidacja szkół specjalnych, że to, że, że po co, tak? Więc też usłyszeliśmy bardzo mocno ten głos, że większość nauczycieli szkół specjalnych to jest półtora etatu, bo takie są potrzeby I, I jeśli będzie ta pomoc udzielana, to będzie to robił specjalista adekwatnie do swojego, do swoich umiejętności I kwalifikacji. To jest po 1., to jest ważne, że to nie będzie 1 osoba w szkole, która jakby no odpowiada za te tylko dyrektor będzie mógł zdecydować, który z nauczycieli najbardziej się sprawdzi w danych warunkach. I myślę, że tu o to chodzi, o tą elastyczność. Więc tu też ta jest...

Najłatwiej to jest oczywiście w ramach godzin ponadwymiarowych zrealizować, no ponieważ arkusz organizacji pracy wymaga jednak jakichś sztywności, więc to po prostu też na zasadzie wynagrodzenia za godziny ponad, ponadwymiarowe. Więc tutaj tak to wygląda. Obecnie pani Katarzyno, to, jak to jest finansowane? Myślę, że tutaj

48:42 - 48:52

Speaker 11

W projekcie oczywiście to też nie jest praca wolontariacka. W w ramach grantu nauczyciele, którzy są zaangażowani w realizację zadania też otrzymują wynagrodzenie.

48:53 - 48:56

Speaker 24

Bardzo dziękuję. Pani Alicja Szatkowska.

48:59 - 50:48

Alicja Szatkowska

Tak się zastanawiam, dokładnie co powinnam powiedzieć, bo obydwie panie wiedzą, że ja jestem wielką zwolenniczką CWE-ów, że jestem zwolenniczką nauczania włączającego I jako stowarzyszenie zajmujące się osobami z niepełnosprawnością, myśmy taką działalność zaczęli wcześniej nim te zsewy powstały. Wstyd, nie utworzyliśmy z cewów, chociaż wiem, że wszyscy na to liczyli. Ale ponieważ zawsze staram się mieć wszystko poukładane od a do z, to wiecie państwo, myśmy zaczynali od diagnozy I terapii dzieci, które... Tych, które nie mają diagnozy lekarskiej, które nie mają orzeczeń I korzystaliśmy z tak zwanego WOKRO. I

faktycznie

Dzieci, które zaczynały mieć problemy. Mówimy tutaj o małych dzieciach, ponieważ my zatrudniamy I lekarzy psychologów, wszystkich specjalistów, w związku z tym te diagnozy były robione, dzieci miały terapię. Co to dla nas oznaczało? Przygotowywaliśmy te dzieci do ewentualnego oczywiście diagnozy I orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznej, ale myśmy również przygotowywali te dzieciaki do nauczania włączającego. Wiadomo było, że one potem będą miały minimum problemów.

Zmniejszamy tą ilość. Ja jestem trochę przerażona tym, że od stycznia w okro nie ma. Co oznacza,

50:49 - 50:50

To nieprawda, to nieprawda.

50:50 - 50:50

Nie będzie

50:50 - 51:08

Izabela Ziętka

jeszcze informacji. Natomiast... Bo rozumiem, że rozmawiamy o programie Za życiem, tak? Tak. No my też czekamy jeszcze na informacje Ministerstwa Pracy Rodziny I Polityki Społecznej.

Natomiast no wszyscy jesteśmy gorącymi orędownikami, tak. I pieniądze w budżecie są, także.

51:09 - 01:00:33

Alicja Szatkowska

To chyba najpiękniejsza dzisiejsza wiadomość, bo wracając do Milicza będę mogła powiedzieć rodzicom zmartwionym, że co będzie od pierwszego stycznia, jeżeli idzie o terapię ich dzieci, za którą oczywiście nie płacą, bo u nas akurat tak się składa, że dzieci nie... Rodzice nie płacą za terapię niezależnie od wieku I tego, jakie mają problemy, tłukłą w stronę Oszczeszowa, bo do nas z Oszczeszowa przywożone są 2 busy dzieci. Wiem, że jeszcze 3. Miał być, ale my już miejsc nie mamy, ale do nas dojeżdża z dwudziestu trzech gmin, dzieciaczki są dowożone. Natomiast dzięki za tą wspaniałą wiadomość rodzice I moi pracownicy odetchną.

To jest 1 rzecz. 2. Rzecz to jest problem, o którym tutaj nie mówimy, nastawienie rodziców, dzieci, które nie mają problemów. Inaczej mówiąc, nie wiem jak państwo, ale ja coraz częściej mam do czynienia z buntem rodziców, dlaczego moje dziecko ma chodzić do szkoły z dzieckiem, które stwarza problemy, z którym nie potrafimy sobie poradzić. SCEW-y bardzo dużą robotę robią, ja o tym wiem, tylko że SCEW-u wszędzie nie ma.

Ja mam świadomość tego, jaką żeście niesamowitą panie pracę zrobiły. Przepraszam, patrzę na panie, bo ja tyle już wspaniali współpracując, trochę traktuję was prawie jak 1. Dlatego, że obydwie panie walczycie o to, żeby ta godność tych dzieci I możliwość ich rozwoju była jak najlepsza. W związku z tym, z tym się cały czas zgadzamy. Ja tak ostatnio podsumowałam, że ja to walczę już 40 lat.

Jakoś tak mi wyszło. Też zaczynałam jako dyrektor poradni psychologiczno-pedagogicznej I wtedy zaczęłam tą walkę. Czyli tu mamy już jak gdyby jedną rzecz z głowy, natomiast cały czas się zastanawiam, jak pokazać rodzicom dzieci, które nie mają takich problemów, jak pokazać, że daną wartością jest to, że uczą się w klasie, w szkole razem z dziećmi z niepełnosprawnością. I patrząc na to, patrząc na niż demograficzny, wiadomo, że ja uważam, że wszystko się powinno zaczynać jak najszybciej, czyli ja jestem zwolenniczką żłobka też w tym momencie, Nie ma żłobków integracyjno-terapeutycznych, może kiedyś się uda utworzyć. Natomiast mamy przedszkola, które tam przygotowywujemy ich do właśnie tego typu działalności, ale samorządy mają bardzo różną postawę, bo u siebie to, żeby się opłacało, muszą mieć odpowiednią ilość dzieci w grupie.

W związku z tym przyjmuje się dzieci, które nie mają orzeczeń, no w ostateczności to, a najlepiej gdyby poszły gdzie indziej, bo nie mamy specjalistów, bo nie prowadzimy terapii. Różne rzeczy się dzieją. Ja mówię tutaj, jak zawsze powtarzam, jako przedstawiciel najmniejszego powiatu w Polsce I obserwuję tego typu problemy od lat. Dalej, przedszkola samorządowe, przynajmniej u nas, to są jedyne przedszkola złotówkowe, chyba że nie znajdzie się miejsce dla dziecka zdrowego w przedszkolu samorządowym, no to wtedy może być gdzie indziej. Natomiast rodzice, którzy chcą nawet dać dzieci do przedszkola, gdzie są dzieci z niepełnosprawnością, nie zawsze ich na to stać po prostu.

To jest 1 rzecz. Na ile można zmobilizować samorządy do tego, żeby jeżeli jest dziecko w grupie, nazwijmy to integracyjnej, mieszanej, Nie potrafię, nie chciałabym złego słowa użyć, żeby to z góry było wiadomo, że to będzie złotówkowe. Wiecie państwo, u nas przede wszystkim, wyobraźcie sobie, to są dzieci lekarzy, bo oni ich stać na to I nie płacą I zależy im na tym, żeby ich dzieci miały kontakt z dzieckiem z niepełnosprawnością. Ja to uważam za największy sukces właśnie, tego typu postawa. Sama jestem babcią, trochę mam tych wnucząt I wszystkie oczywiście chodziły do takiego przedszkola ani innego, bo dla mnie to jest normalne, oczywiste I w ogóle.

Więc kwestia rozwiązania tego, na ile można ustawowo nie potrafię tego powiedzieć, ale gdyby to był tego typu obowiązek, żeby rodzice mieli możliwość wyboru, szczególnie tym, którym zależałoby na tym, żeby dzieci były w integracji, żeby brały udział w nauczaniu włączającym, bo proszę państwa, my mamy tego typu, bo to są lata naszej pracy, doświadczenie, jak potem ta grupa idzie do szkoły, rodzice akceptują. Dzieci siebie nawzajem akceptują, znają, rozumieją, wiedzą, w którym momencie pomóc, a w którym nie. I to jest coś, co bardzo bym chciała, żeby przy całym szacunku do tego, co już jest zrobione, jeżeli mówimy o cyfry, żeby jednak jeszcze w tym kierunku pójść rozszerzyć, bo jeszcze raz mówię, niż demograficzny wykorzystajmy to na rzecz dzieci, ten niż. A samorządy, jak państwo sobie zdajecie sprawę z tego, przy małych wiejskich szkołach, żaden w tej chwili burmistrz, wójt nie zdecyduje się szybko zlikwidować, zamknąć szkołę, chociażby dlatego, że na tę wstępną kadencję ma wykreślony, jest z automatu, nie ma co kandydować. Dlaczego ja o tym mówię?

Dlatego, że ostatnio oglądałam podsumowanie też finansów I w dużej szkole koszt dziecka powiedzmy jest 16000, gmina dokłada 6000, w małej 40000. Gminy z jednej strony się bronią I pytanie jest, gdzie są właśnie te ci ci dodatkowi nauczyciele, gdzie takie prawdziwe wsparcie. To nie jest tak, że najmniejsza szkoła jest najlepsza dla dzieci. To nie jest tak. I tutaj państwo nieraz o tym mówiły, to nie idzie o to, żeby zrobić bardzo malutkie klasy.

To, to nie daje takiego efektu, musi być jednak bardziej zróżnicowana. Ale mnie w tej całej filozofii jako uzupełnienie brakuje właśnie jeszcze tych rzeczy, bo mam wrażenie takie. Ten program, który jest robiony to jest raz, a do tego jeszcze właśnie przygotowanie w ten sposób. Jeszcze raz dzięki za mokro, Kłaniam się nisko w imieniu rodziców I w ich naprawdę imieniu to robię, bo mieli pisać do państwa akurat listy rozpaczy I do posłów, więc akurat to odetniemy. Natomiast proszę pomyśleć jeszcze o tego typu rzeczach.

Natomiast ja mam z Wrocławiem do czynienia z Ewą Połaksę, którą bardzo szanuję. Kiedyś nawet była moją szefową wiele, wiele lat temu, jak pracowała w kuratorium I naprawdę zrobiła kawał, cały jej zespół fantastycznej pracy. My wypożyczalnie też mamy, mimo że nie bierzemy w tym udziału, ale myśmy mieli zawsze jako stowarzyszenie wypożyczalnię wszystkiego, co tylko było potrzebne, tak nam się ułożyło, ale 1 rzecz, o której państwo tutaj było przed chwileczką mówiło, propos PFRON-u. Przykronijcie się państwo, jak wygląda aktualny konkurs PFRON-owski. Nagle zostaje wycięte to, co jest w placówkach oświatowych.

Inaczej mówiąc, jeżeli coś jest w ramach subwencji I działania, czyli jeżeli dziecko jest 5 godzin, to w tym momencie nie ma mowy o tym,

Żeby jakiekolwiek działania miały być finansowane z PFRON-u, czyli zajęcia, terapia I tak dalej. To jest, przyznaję się, ja to dopiero wczoraj odkryłam, szykując się do kolejnego konkursu. To mówię o tym, bo to będzie też dotyczyło szkół. To sygnalizuje to, co się zaczyna dziać. Ja na razie tyle.

Jeszcze raz chyląc czoło I przez mokro I jeżeli idzie odcef. Dziękuję.

01:00:34 - 01:00:46

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Pani Anna Tomaszewska, online. Czy jest z nami pani Anna Tomaszewska? Tak, jestem.

01:00:46 - 01:00:47

Dzień dobry.

01:00:47 - 01:01:37

Speaker 27

Dzień dobry państwu. Witam panią przewodniczącą I całe zacne grono. Przysłuchuję się tutaj dyskusji I chciałabym wrócić do głównego tematu, od którego dzisiaj zaczęło się to spotkanie, czyli do SFEV-ów, ponieważ tak jak tutaj moja poprzednia rozmówczyni pani Agnieszka Jabłońska również brałyśmy I jak Bartoszyce, tak? Braliśmy udział w pilotażu I teraz realizujemy też projekt Specjalistycznego Centrum Wspierającego edukację włączającą. Chciałabym odnieść się do takich trzech punktów, które zostały określone w tytule naszej konferencji strefowej, która odbyła się w ubiegłym tygodniu, a mianowicie 3 r.

01:01:38 - 01:02:28

Speaker 28

1. To rekomendacje, czyli te rekomendacje, które po pilotażu zgłosiliśmy do Ośrodka Rozwoju Edukacji. One zostały przyjęte, ale najważniejszym takim tematem, jeżeli chodzi o rekomendacje I wnioski z naszego działania, to było to, co już byli moi przedmówcy, czyli pani Jabłońska I pan Pietrzak mówili, ale również dla nas było bardzo ważne takie poszerzenie definicji edukacji włączającej. Nie skup... Szkoły I placówki, z którymi współpracowaliśmy zobaczyły, przestały się skupiać tylko I wyłącznie na uczniach z niepełnosprawnościami, które potrzebują wsparcia, również zauważono każde dziecko, czyli zauważono dziecko, które potrzebuje tego wsparcia.

01:02:28 - 01:03:33

Speaker 26

W międzyczasie jak realizowaliśmy pilotaż, do szkół zostali włączeni specjaliści, tak? Czyli to był 22. Rok, zostali włączeni specjaliści, pedagog specjalni, specjalny psycholog, logopedzi I inni specjaliści. I to był taki moment, kiedy nasza praca I wsparcie placówek ogólnodostępnych zmieniło się, tak. Czyli zaczęliśmy pracować z tymi ludźmi, pokazując im, jakie są ich zadania, w jaki sposób ich wiedza I kompetencje mogą być wykorzystany w pracy w innym środowisku, tak?

W środowisku, szkoły czy przedszkola ogólnodostępne. Tutaj to, co było już powiedziane, placówki, które były, są I były pod naszą naszą współpracę. To było teraz, teraz jest 5 placówek, przedtem my mieliśmy 7. Wiem, że w różnych stepach było to różnie. Ale to, że w jednym z działań to były konferencje I budowanie sieci współpracy, różnego rodzaju kampanie społeczne.

01:03:34 - 01:04:59

Speaker 28

Te działania pozwoliły nam budować to środowisko inkluzyjne, o którym też już dzisiaj Agnieszka mówiła, szerzej. Na sieci współpracy zrzeszaliśmy zarówno nasze szkoły, z którymi współpracowaliśmy I przedszkola, ale również inne placówki, które były zainteresowane I były to takie dedykowane I są I są to dedykowane spotkania właśnie w poszerzeniu tego środowiska, gdzie budujemy tą sieć współpracy, o której też, którą też podkreślił tutaj pan Piotr, która skutkuje takim lokalnym poszerzeniem tego całego budowania, tego lokalnego środowiska włączającego, środowiska edukacji dla każdego I tego zrozumienia, że każde dziecko jest ważne, że każde dziecko potrzebuje wsparcia. Również naszym takim jednym z kolejnych działań było współpraca I praca z nauczycielami współorganizującymi. I tutaj myślę, że więcej o tym może również powiedzieć pani dyrektor Wydziału Edukacji w Łodzi, pani Elżbieta Płaszczyk obecna, ale staraliśmy się pokazać nauczycielom, że ich rola jest nie tylko odnośnie jednego dziecka z orzeczeniem, ale całego zespołu klasowego, w którym są dzieciaki, które potrzebują w danym momencie wsparcia. Było pytanie, komu dedykowana jest wypożyczalnia z CPW?

01:04:59 - 01:06:03

Speaker 29

Ona jest dedykowana placówkom. Placówkom tak, aby placówki mogą od nas wypożyczać sprzęt. Szczególnie te placówki, które są w projekcie, mają pierwszeństwo, ale po pilotażu my również jesteśmy nadal we współpracy z placówkami, które wtedy mieliśmy objęte, objęte współpracą I tam również jeszcze ten sprzęt funkcjonuje, ponieważ to dziecko jeszcze tam jest, na przykład dzieci niewidome czy dzieci właśnie ze specjalistycznymi czy specjalnymi potrzebami, takie gdzie ten sprzęt jest wyjątkowo drogi, a dzieci są przez jakiś tam okres czasu. To jest bardzo racjonalne I takie efektywne wykorzystanie publicznych środków, ponieważ wiadomo, że nie zawsze w szkole ogólnodostępnej są wszystkie dzieci, które mają jakieś specjalne potrzeby rok po roku, a tutaj jednak wypożyczalnia pozwala na to, że to, że to wykorzystanie środków publicznych jest bardzo efektywne. O OBIT-ach już tutaj Agnieszka Jabłońska mówiła, to było dla nas bardzo ważnym przedsięwzięciem.

01:06:04 - 01:06:45

Speaker 30

Część organów, tak, czyli te 1. 16 OBIT-ów, które powstały, również zadeklarowały zbudowanie tej współpracy międzysektorowej I podjęcie się działania ośrodków wsparcia I testów finansowane przez PFRON. To było bardzo komplementarne działanie, ponieważ tu właśnie rodzice dzieci z niepełnosprawnościami mogli wypożyczyć sprzęt do domu, mogli go przetestować I nadal mogą dopiero I dopiero wtedy zakupić. To były takie nasze rekomendacje. Kolejnym punktem naszego CR są relacje.

01:06:46 - 01:07:44

Speaker 31

Relacje pomiędzy nauczycielami placówek ogólnodostępnych I placówek specjalnych. I to też już Agnieszka o tym mówiła. Ten transfer wiedzy, ta współpraca, to wsparcie właśnie szyte na miarę, co cytat jest z Agnieszki, było jest niezwykle ważne. Ale to zaskutkowało to budowanie zaufania, budowanie, budowanie właśnie tych relacji, współpracy, poprzez różnego rodzaju działania, które są realizowane przez PEW-y, czyli I konsultacje eksperckie I konsultacje z rodzicami, ale lekcje modelowe. My pokazujemy jak wykorzystać ten sprzęt, jak zaprojektować to działanie, żeby I jak projektować pracę w klasie, żeby ona była jak najbardziej efektywna, ale również co budowanie relacji I tego wzajemnego szacunku I zaufania spowodowało, to są superwizje.

01:07:44 - 01:08:30

Speaker 29

Czyli superwizje, które są realizowane zarówno przez naszych specjalistów, jak I czasami posługujemy się też specjalistami zewnętrznymi. To też daje poczucie takiego dowartościowania I faktycznego sprawstwa, tak, u nauczycieli w placówkach ogólnodostępnych, w szkołach czy w szkołach. Bo często są to osoby, które intuicyjnie bardzo dobrze pracują, nie mając wykształcenia I jakby tego specjalistycznego wykształcenia. I superwizja pozwala na to, że oni utwierdzają się w swoich kompetencjach albo pozwala na to, żebyśmy w grupie nauczycieli rozstrzygnęli jakieś, jakieś problemy, podzielili się swoim doświadczeniem. Także to też jest bardzo ważny element.

01:08:30 - 01:09:46

Speaker 31

No I 3. Nasza literka r, czyli rozwój, który podnosi kompetencje, o tym też już dzisiaj była mowa, mówiła o tym pani minister, placówki specjalne, specjalistyczne, bo to jest taka myślę, że w tych czasach niepelioratywna nazwa dla naszych wysoko specjalistycznych szkół I placówek I dziękuję, że to tutaj wybrzmiewa, To zespół profesjonalistów, ludzi, którzy chcą dzielić wiedzą, wtedy nie powstały nagle. Wtedy powstały z doświadczenia właśnie placówek specjalnych, gdzie my pracując w różnych zespołach od wielu, wielu lat, przy Ministerstwie Edukacji, to w zasadzie już ponad 20 lat, cały czas podkreślamy to, że my to robimy, tak? Robiliśmy to społecznie, robiliśmy to dlatego, że widzieliśmy te potrzeby w szkołach ogólnodostępnych, a teraz zostało to usystematyzowane, ustrukturalizowane I możemy to sprawdzić w praktyce, takiej bardzo sensownej, projektowej I procesowej praktyce, jak ten rozwój działa. Rozwój działa zarówno dla placówki specjalnej, o której też to już była mowa.

01:09:46 - 01:10:00

Speaker 32

Dla nas jako specjalistów my się uczymy pracować z dorosłymi I to, już dzisiaj też padło, w jaki sposób zatrudniać osoby, znaczy pracowników specjalnej placówki

01:10:00 - 01:11:12

Speaker 30

No to są tak naprawdę zupełnie rodzajowo inna praca, tak? To nie jest praca z dzieckiem. To jest praca ekspercka z dorosłymi. Bardzo się cieszę, że pani minister to również tutaj dzisiaj podkreśliła. To jest praca ekspercka, tak.

Praca wysokiej jakości z pracownikami innych placówek, tak. Czyli praca nauczyciela z nauczycielem, z dorosłego, z dorosłym. Jeżeli chodzi o rozwój, to do tego rozwoju również przyczynił się projekt oceny funkcjonalnej, czyli walidacji, pilotażowy projekt innowacyjny, wdrażający ocenę funkcjonalną, w konsekwencji którego, który był realizowany w latach 22 23, w konsekwencji czego powstała platforma wsparcie gov kropka p l. My mieliśmy to szczęście, że byliśmy również częścią tego projektu, czyli ta międzysektorowość, poszerzenie na różne instytucje, poszerzenie tego zakresu współpracy też skutkowało tym, że nauczyciele dostali też narzędzie I taką też czasami informację dla rodziców, w jaki sposób rozmawiać, w jaki sposób też pokazywać rodzicom, w którym miejscu dziecko jest. Także to jest bardzo ważne.

01:11:13 - 01:12:52

Speaker 28

Wniosek z naszego działania, teraz kończymy już kolejny projekt, kończy na siebie w listopadzie, więc jesteśmy na etapie ewaluacji. Ważnym jest to, co też mówił pan 1., już pani Agnieszka Jabłońska, ten rozwój kadr w placówkach ogólnodostępnych, z których współpracowaliśmy. Po 1., to jest dla mnie bardzo ważną rzeczą, poszerzenie tej definicji edukacji odmroczającej o każde dziecko, które potrzebuje wsparcia. Nie czekając na to, żeby była opinia, orzeczenie, bo często są dzieci, które tego po prostu nie dostaną, potrzebują okresowo wsparcia, to jest jakaś sytuacja wyjątkowa. Zresztą poszerzanie, to co mówi pani minister, poszerzanie katalogu niepełnosprawności w sytuacji, kiedy mamy specjalistów w szkole, w przedszkolu no nie zawsze jest zasadna, tak, bo to dziecko może dostać to wsparcie tu I teraz.

Także to ten rozwój placówek, budowanie tej kultury I ludzi. Nauczyciele szkół I placówek, z którymi współpracujemy bardzo tu podkreślali, tak? Że po 1. Zdobyli nowe kompetencje, doświadczenie, ale zdobyli również, można powiedzieć, specjalistów, czasami nawet przyjaciół, tak, którzy bez oceniania Investrom, z którymi mogą porozmawiać, o swoich kłopotach, o tym jak z dzieckiem, jak zaplanować ten proces edukacyjny dla danego dziecka, żeby on był jak najbardziej efektywny. Także podsumowując, SCWEW-y, cieszę się, że one będą funkcjonowały.

01:12:52 - 01:13:17

Speaker 26

Mam nadzieję, że one będą również, że nauczyciele pracujący jako eksperci w specjalistycznych centrach, będą też mieli dobrą gratyfikację też finansową, bo to jednak jest zupełnie dodatkowa, inna rodzajowo praca. Także bardzo dziękuję za możliwość wypowiedzi.

01:13:18 - 01:13:26

Speaker 1

Bardzo dziękuję za ten głos. Czy pani minister albo ktoś z przedstawicieli ministerstwa odniesie się jeszcze do pozostałych pytań?

01:13:27 - 01:13:30

Izabela Ziętka

Ja jeszcze z przyjemnością się odniosę I bardzo dziękuję.

01:13:30 - 01:13:47

Speaker 1

Ja, ja przepraszam pani minister, ale ja jeszcze się wtrącę I powiem co do nazwy, ta nazwa jest strasznie trudna. Skomplikowana. Czy jest szansa, że będzie jakiś skrót, który będziemy w stanie I my I rodzice I szkoły zapamiętać?

01:13:48 - 01:19:59

Izabela Ziętka

Widzę, że, że wszyscy tutaj kiwamy głową, mamy różne propozycje na etapie już legislacyjnym, bo faktycznie myślę, że chodzi o to, że wsparcie dostępne musi być dostępne, także jeśli chodzi o nazwę, więc prawdopodobnie będzie skrócona I łatwiejsza do zapamiętania dla, dla rodziców przede wszystkim. Chcę powiedzieć, że dla mnie Specjalistyczne Centra Edukacji Włączającej, tak jak już mówiłam, to ważna rola szkół specjalnych, bardzo ważna rola szkół specjalnych. Chcę tutaj bardzo mocno podziękować Ośrodkowi Rozwoju Edukacji za to, w jaki sposób państwo ten projekt prowadzą, jak angażują poszczególne szkoły specjalne, bo to nie jest łatwe. My ciągle słyszymy o superwizji, o tym, że nauczyciele potrzebują superwizji, ale kiedy mają taką możliwość, to często jest nagle takie strach, strach przed oceną, a czy może ja czegoś nie umiem, może ja czegoś nie wiem. I tu się pojawia kłopot, a ta superwizja tutaj w tym projekcie naprawdę bardzo dobrze wybrzmiewa, bardzo dobrze jest realizowana I za to bardzo, bardzo serdecznie dziękuję, bo to tak naprawdę jest też pilotaż superwizji w całym systemie edukacji.

To jest naprawdę, myślę, że działanie nieocenione I I bardzo, bardzo ważne w tym systemie. Tak jak powiedziałam, specjalistyczne centra są formalnie nową rolą, formalnie nową rolą szkół specjalnych. Szkoły specjalne zawsze takie działania prowadziły, ale tak jak już tutaj myślę, że też mocno wybrzmiało, to nabiera, nabiera struktur prawnych, legislacyjnych, finansowych, co jest z tym oczywiście bardzo mocno powiązane. Ja bardzo się cieszę, że my tutaj mogliśmy poznać bardzo różne perspektywy I bardzo różne głosy, w większości pozytywne, co mnie bardzo cieszy. Dlatego też chcę, że też myślę, że chcę podkreślić, że bardzo przyglądaliśmy się temu projektowi, bardzo reagowaliśmy na to, mówią beneficjenci.

Oczywiście, że projekt rządzi się swoimi prawami, wymaga zdecydowanie większej dokumentacji, niestety tego zaangażowania takiego formalnego zdecydowanie większego, no ale wierzę, że jak już te te specjalistyczne centra nabiorą ram prawnych, to już to, to, to już nie będzie tak wyglądać, nie będzie tak mocno skomplikowane. Natomiast też myślę, że to jest takie miejsce, w którym warto podziękować placówkom również, który I organom prowadzącym. Chcę powiedzieć organom prowadzącym, które też stały pod w takim, myślę, że to, to było bardzo trudne z ich perspektywy, żeby żeby przystąpić do tego projektu, bo to była wielka niewiadoma. Natomiast cieszę się, że został sfinalizowany, że to jest, że to jest taki element bardzo systemu, który bardzo, którego bardzo brakowało, którego bardzo brakowało, bo poradnia świetnie pisze orzeczenia, daje super zalecenia I kiedy nauczyciel dostaje orzeczenie, to nagle staje przed ta przed myślę, że pytaniem, dobrze wiem co, ale czasem brakuje mi tej wiedzy jak. I właśnie poradnia wie co, a SCEF jak.

I one się też świetnie razem uzupełniają, więc to absolutnie też nie jest przeciwko poradniom. Myślę, że poradnie też to wiedzą. Chcę podkreślić, że z poradniami również bardzo mocno pracujemy. Myślę, że to też może być jakiś temat pani przewodnicząca na podkomisję. Wiele, wiele, wiele spraw, jeżeli chodzi o poradnie, wyjaśniło.

Nowe rozporządzenie o wydawaniu opinii I orzeczeń, które nie było łatwe. Natomiast to, się tam wydarzyło I też chcę to podkreślić, to też nie nowość polskiej szkoły, bo ja również otrzymywałam pytania czy ocena funkcjonowania wchodzi do polskich szkół. Ja na początku nie rozumiałam zupełnie tego, ponieważ ocena funkcjonowania w polskich szkołach od 2000 siedemnastego roku przecież funkcjonuje. To, co my zrobiliśmy, to daliśmy ramy jasne, konkretne, jakiej informacji oczekuje poradnia od szkoły. A szkolę daliśmy narzędzia, żeby tą informację mogła wykonać, jak najprościej jest to możliwe I to zrobiliśmy.

Więc ja wierzę, że, że ten system zaczyna się jawić też nie tylko nam w ministerstwie, ale także właśnie przeciętnemu odbiorcy I jako całość, jako, jako 1, jako wizja takiej pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Myślę, że to jest w tym wszystkim, we wszystkich naszych działaniach najważniejsza, która odpowie na potrzeby każdego dziecka I każdego ucznia, nie kosztem nauczyciela, bo nauczyciel również otrzymuje tu wsparcie. Ja też wielokrotnie już kończąc, powiem, że ja, ja naprawdę rozumiem. Ja kiedy kończyłam polonistykę, to już było lata temu, ale myślę, że już wtedy trochę wiedzieliśmy, że, że jest dyslekcja, że jest dyskgrafia, a na polinistyce ja wtedy ani słowa o tym nie miałam, więc ja rozumiem nauczycieli I nie chcemy z nauczycieli zrobić specjalistów I pedagogów specjalnych. I ja też słyszę, a co wy teraz robicie?

Pomoc udzielana w trakcie bieżącej pracy. Szanowni państwo, nauczyciele zawsze udzielali pomocy w trakcie bieżącej pracy I to nie jest tak, że oni teraz nagle mają prowadzić jakąś indywidualną terapię, zostawić pozostałe dzieci I prowadzić indywidualną terapię z tym konkretnym dzieckiem. Nie. Natomiast myślę, że też trzeba jasno stawiać, jasno stawiać

01:20:00 - 01:21:20

Izabela Ziętka

Kryteria, ale I sprawę, że dziecko, że kształcenie specjalne jest kształceniem specjalnym dla osób z niepełnosprawnościami. Najpełniej może być realizowane w szkole specjalnej. To jest przecież dla wszystkich pedagogów specjalnych jasne. W szkole, w szkole integracyjnej również, a w szkole ogólnodostępnej myślę, że to wsparcie powinno być jak najpełniejsze, natomiast no nigdy nie będzie tak zindywidualizowane I sobie musimy to jasno wszyscy powiedzieć wprost, jak w szkole specjalnej, więc tak to, tak to wygląda. Bardzo jeszcze raz dziękuję państwu za to, że podzieliliście się tymi swoimi doświadczeniami, bo ja też miałam wiele obaw, jeżeli chodzi o te specjalistyczne centra.

Te obawy w kolejnych projektach były rozwiewane, za co bardzo serdecznie dziękuję. I tak jak mówię, reagowaliśmy elastycznie, zgodnie z potrzebami środowiska I wierzę, że, że te, że ta, ta, ta nowa rola dodatkowa, sformalizowana ról, rola szkół specjalnych przyniesie naprawdę dobre efekty beneficjentom systemu edukacji I bardzo serdecznie wszystkim państwu dziękuję.

01:21:20 - 01:22:50

Speaker 1

Bardzo dziękuję pani minister. Przed dzisiejszym posiedzeniem 1 z posłów mnie zapytał, co to są te z FEV, nie potrafiąc wymówić tego skrótu I nie wiedziałam jak jednym zdaniem właściwie odpowiedzieć, ale dzisiaj padło tutaj z ust, nie wiem której z pań stwierdzenie, że to jest budowanie mostu między szkolnictwem specjalnym a ogólnodostępnym I to jest chyba kluczowe. Bardzo dziękuję pani minister, bo te obawy, o których dzisiaj państwo mówili, ja wiem, że tych obaw była cała masa, ten projekt wyglądał nieco inaczej, więc bardzo dziękuję za ogromne zaangażowanie I doprowadzenie tego projektu do miejsca, w którym dzisiaj jesteśmy. Bardzo dziękuję za głosy, przede wszystkim za głosy praktyków, którzy słyszymy, że też mieli obawy, a dziś są orędownikami tego projektu I mam nadzieję, że jak spotkamy się tu być może w innych okolicznościach za kilka lat, to będziemy mogli mówić o doświadczeniach I pytać o doświadczenia właściwie wszystkich placówek w Polsce, bez względu na to, czy zgłosili się do programu, czy nie zgłosili, bo wiemy, że program to tylko wstęp, a docelowo ważne są rozwiązania systemowe. Dlatego bardzo dziękuję za dzisiejsze wyjaśnienie nam dokładnie, jak to działa.

Dziękuję za pytania, które padły I na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia podkomisji. Zamykam posiedzenie podkomisji. Dziękuję bardzo.