Podkomisja stała finansów i ustroju samorządu terytorialnego (STR)

16 September 2026

Podkomisja stała finansów i ustroju samorządu terytorialnego (STR) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

05:28 - 05:30
Dziękuję. 
05:30 - 05:52
Speaker 3
Szanowni państwo, dzień dobry.  Z lekkim opóźnieniem otwieram posiedzenie, 18.  Posiedzenie Podkomisji Stałej Finansów I Ustroju Samorządu Terytorialnego.  Witam serdecznie pana Damiana Grzelka, Przewodniczącego Krajowej Rady regionalnych izb obrachunkowych. 
05:53 - 06:53
Speaker 4
Witamy.  Witam pana Grzegorza Czarnockiego, Wiceprzewodniczącego Krajowej Rady regionalnych izb obrachunkowych, Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu.  Witam pana Wojciecha Winnika, przedstawiciela Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu.  Powitany, pan powitany Wojciech został.  Witam bardzo serdecznie pana Marka Wójcika, sekretarza strony samorządowej, komisji wspólnej rządu I samorządu terytorialnego. 

Witam serdecznie posłów, witam serdecznie zaproszonych gości, w tym członków Rady Miejskiej z Jeleniej Góry I Młodzieżowej Rady Miejskiej z Jeleniej Góry, tak?  Dobrze.  Rozpoczynamy.  Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum, możemy obradować.  Panie pośle, witam serdecznie. 
06:54 - 07:16
Speaker 2
Porządek dzienny posiedzenia przewiduje informacje o wynikach kontroli koordynowanej na temat wydatków jednostek samorządu terytorialnego na funkcjonowanie organów stanowiących, referuje przewodniczący Krajowej Rady regionalnych izb obrachunkowych.  Bardzo proszę o zabranie głosu. 
07:16 - 07:55
Speaker 7
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni panowie posłowie, panie posłanki.  W tym zakresie kontrola koordynowana została przeprowadzona z inicjatywy krajowej rady regionalnych izb obrachunkowych.  Obejmowała wydatki jednostek samorządu terytorialnego na funkcjonowanie organów stanowiących.  Koordynatorem kontroli była Regionalna Izba Obrachunkowa w Opolu.  Przygotowała sprawozdanie, które zostało przyjęte przez krajową radę I z racji, że mamy tutaj osoby koordynujące tę kontrolę, a głównie Wiceprzewodniczącego Krajowego Rady regionalnych Izby Obrachunkowej, który był całym mentorem tej kontroli, oddam głos panu Przewodniczącemu. 

Dziękuję bardzo. 
07:59 - 09:34
Damiana Grzelka
Przewodniczący Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych
Dziękuję bardzo.  Już bez zwłoki przystępuję do do referowania.  Szanowni państwo, jeśli chodzi o o to, co chciałem państwu przedstawić, to bardzo krótko.  Powiem najpierw, jakie założenia legły u podstaw tego pomysłu na kontrolę, jakie problemy zdiagnozowaliśmy w związku z tą kontrolą, jakie nieprawidłowości stwierdziliśmy I wreszcie, jakie propozycje ewentualnych zmian w przepisach chcieliśmy Wysokiej Izbie przedstawić.  Szanowni państwo, jeśli chodzi o założenia, to tak jak powiedział pan przewodniczący, była uchwała krajowej rady w roku 2000 dwudziestym czwartym. 

Tak to wygląda, że ta nasza kontrola koordynowana de facto trwa 3 lata od momentu zaprojektowania do przeprowadzenia I ostatecznie ogłoszenia wyników.  Trochę to trwa.  Celem kontroli było sprawdzenie prawidłowości ustalania I wypłacania diety awne organów stanowiących JST w latach 2003, 2024.  Ale co jest ciekawego, to ciekawe jest to, że takim impulsem do zajęcia się tą tematyką było oprócz tego, że oczywiście, że oczywiście diety są no istotnym wydatkiem, który występuje, pojawia się na wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, to jest to, że w ostatnich latach doszło do całkowitej zmiany poglądów organów nadzoru I orzecznictwa sądów w zakresie charakteru prawnego uchwały dotyczącej diet radnych.  Spotykamy się również w zasadzie na terenie całego kraju z takim też nietypowym zjawiskiem, które, które się narasta w ostatnim czasie, to jest wzrost aktywności prokuratorów w sprawach związanych z legalnością UV organów samorządu, w tym w szczególności UV w sprawach diet. 
09:36 - 09:59
Speaker 1
Jako izby nie mamy takiego aż tak dużego potencjału jak Najwyższa Izba Kontroli, jeśli chodzi o możliwości kadrowe, organizacyjne I przeprowadzanie kontroli, ale możemy się chlubić tym, że kiedy realizujemy kontrolę koordynowaną, to te jej wyniki są naprawdę, naszym zdaniem, przedstawione na szerokiej próbie, na szerokiej bazie.  Otóż bazą do tych ustaleń, które dzisiaj 

10:00 - 14:02

Damiana Grzelka

Będę przedstawiał, były kontrole przeprowadzone w 129 jednostkach samorządu terytorialnego, w 50 gminach wiejskich, w 20 gminach miejsko-wiejskich, 5 gminach miejskich, 4 miastach naprawach powiatu, 29 powiatach ziemskich I 12 województwach. Szanowni państwo, byliśmy we wszystkich województwach w kraju I stąd te wyniki w naszej ocenie są naprawdę miarodajne. Jakie dane zebraliśmy? Zebrałem dane dotyczące właśnie zasad wypłat diet radnym zawartych w uchwałach, to znaczy rozróżnienie należnej diety od pełnionej przez żadnego funkcji, charakterystyki sposobu ustalenia diety, tej kwestii, o której już mówiłem, czyli analizowanie I traktowanie uchwał w sprawie diet radnych za akt prawa miejscowego. To znaczy zweryfikowano to w latach objętych badaniem, w dalszym ciągu występowały rozbieżności w tej praktyce promugacyjnej, czyli po publikowaniu UV w dziennikach urzędowych.

Jakie problemy zdiagnozowaliśmy? Tak jak mówię, czy uchwała w sprawie diety jest aktem prawa miejscowego? Akt organu jednostki samorządu terytorialnego, inne niż akt prawa miejscowego. Tak kiedyś, tak kiedyś doktryna I orzecznictwo sądowe, wojewodowie, wojedowie uważali, że uchwały w sprawie diet nie były aktami prawa miejscowego, ponieważ dotyczyły tylko radnych, a nie nieograniczonego kręgu adresatów, regulowały jedną z kwestii związanych z wykonywaniem mandatu. Uchwały w sprawie diet absolutnie nie wkraczają w prawa I obowiązki mieszkańców danej wspólnoty lokalnej I w zasadzie ich w ogóle nie dotyczą.

Co więcej, organ stanowiący, w ramach którego zasiadają radni, nie ma odrębnej osobowości prawnej. Uchwały te traktowano zatem jako akty kierownictwa wewnętrznego, które dotyczą określonej zamkniętej liczby osób I de facto mają charakter, powiedzmy, jakiegoś quasi regulaminu. W związku z tym nie publikowano tych uchwał w dzienniku urzędowym województwa. I nie musiały one być publikowane, żeby musiały być stosowane, czyli uchwała podejmowała, rada, rada danego samorządu podejmowała uchwałę, a następnie ona była publikowana, nie wiem gdzie, w, przepraszam bardzo, na tablicy ogłoszeń, w jakiś przyjęty sposób, przyjęty sposób lokalnie. I ten pogląd dominował przez 30 lat.

Natomiast aktualnie już od jakichś trzech, czterech lat pojawiły się takie poglądy, które reprezentuje choćby tutaj ten wyrok WSA w Gdańsku, ale tych wyroków jest mnóstwo w całym kraju, Zgodnie z którym pełnienie funkcji prawnego nie powoduje nawiązania stosunku pracy z wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta, ani innego stosunku prawnego, z którego wynikałaby zależność służbowa. Radny nie jest częścią wewnętrznej administracji samorządowej, zgoda, ani nie jest też organem rady gminy. Uchwała w sprawie ustalenia diet nie jest związana z kadencyjnością rady, co oznacza, że uchwała zachowuje ważność także po zakończeniu kadencji, co przemawia za tym, że jest to akt normatywny o charakterze generalnym. Zatem obecnie dominuje stanowisko, że uchwała I takich, takich rozstrzygnięć jest naprawdę bardzo dużo we wszystkich, dorobku orzeczniczym, wszystkich sądów administracyjnych w Polsce. Obecnie zatem dominuje stanowisko, że uchwała w sprawie diet jest, stanowi jak prawa miejscowego I jako taki podlega ogłoszenie w dzienniku urzędowym.

I ta zmiana, tak jak mówię, nastąpiła de facto w ostatnich kilku latach. Kolejny problem, który zaczął, który chcieliśmy zbadać, to jest charakter prawny diety. Ten temat nie jest może tak w środowisku samorządowców znany, jak, jak temat tego, czy te uchwały w sprawie diety należy publikować, czy nie. Niemniej od wielu lat w różnego rodzaju komentarzach I publikacjach naukowych podkreśla się, że diety nie są formą wynagrodzenia za pełnienie funkcji radnego, a są wyłącznie formą zwrotu za wydatki poniesione w związku z pełnieniem funkcji. Że radny, pełniąc swoje funkcje, pracuje na rzecz społeczności lokalnej, a nie na rzecz osobistego zysku.

14:03 - 16:11

Speaker 6

A wszystkie, wszelkie diety powinny być adekwatne do rzeczywistych wydatków poniesionych przez radnych. Dieta radnego funkcjonuje jako świadczenie rekompensujące, a nie jako świadczenie wynikające z zatrudnienia. I taki taki pogląd przedstawił między innymi NSA w wyroku w 2000 czternastym. On się przewija w komentarzu popularnym pana Dręczkowskiego do ustawy o samorządzie gminnym. Mamy tutaj wyrok w USA dość nowy, gdzie wskazuje się, że dieta jako świadczenie kompensacyjne nie może być kształtowana jako forma ekwiwalentnego za świadczenie pracy lub wykonywanie czynności wchodzących w skład mandatu, ma jedynie wyrównywać beneficjentowi uszczerbek finansowy związany z pełnieniem funkcji radnego.

Jest to więc ekwiwalent utraconych korzyści, jakie radny nie uzyskuje w związku z wykonywaniem mandatu, czyli w związku z tym, nie wykonuje swojej pracy zawodowej. Wojewoda Wielkopolski, unieważniając uchwałę w sprawie diet, wskazał, że przy orzecznictwie sądów administracyjnym dopuszcza się wprowadzenie diety o charakterze ryczałtowym, ale nie może to prowadzić do sytuacji powstania stałego miesięcznego wynagrodzenia niezależnego udziału w pracach organów gminy. I to właśnie ten aspekt comiesięcznego wynagrodzenia niezależnego, znaczy no udział w comiesięczny w pracach organów gminy, rozumiany właśnie w zasadzie tylko I wyłącznie jako praca radnego na sesji, uczestnictwo w sesji, nas jak gdyby jako organ kontrolny I nadzorczy zaniepokoił. Wojewoda Mazowiecki z kolei w rozstrzygnięciu wskazał, że charakter pracy radnego zawsze się wiąże z ponoszeniem przez zainteresowanych kosztów związanych z pełnieniem mandatu, między innymi kosztów związanych z utraceniem wynagrodzenia za pracę, AIW związku z tym w sytuacji, kiedy Rada, Rada, kiedy w uchwale, którą badał Wojewoda Mazowiecki był taki zapis, który przyznawał radnym danej konkretnej jednostki samorządu terytorialnego dietę również w miesiącu, w którym nie było sesji, ten zapis został zakwestionowany przez wojewodę I uchwałę w tej sprawie unieważniono, ponieważ uznano, że istotnie narusza prawo. Co mogę powiedzieć?

16:12 - 22:38

Damiana Grzelka

Ten, te poglądy, które odnajdujemy w orzecznictwie I w nadzorze niekoniecznie, niekoniecznie jak gdyby, może tak, zderzają się nieco z taką intuicją dotyczącą charakteru pracy radnych, którą samorządy przedstawiają zarówno w skargach na rozstrzygnięcia nadzorcze, jak I w, no w naszych, przy okazji naszych kontroli, bo tam też ten wątek się przewijał. Otóż takie podejście bardzo wąskie do obowiązków radnego jako tylko I wyłącznie koncentrujących się na tym, że ktoś uczestniczy w sesji albo nie, pomija ogromny, ogromnie szeroki aspekt właśnie działalności prawnego związanej z jego codziennym pełnieniem mandatu, z kontaktem z mieszkańcami, z uczestniczeniem w różnego rodzaju przedsięwzięciach o charakterze lokalnym, z reprezentowaniem Rady Gminy choćby, nie wiem, w placówkach oświatowych. Jak gdyby wyłącza ten, wyłącza temat samokształcenia się radnego, jak gdyby nie bierze pod uwagę tematu, chociażby zapoznawania się z materiałami na sesję. I jak gdyby tylko I wyłącznie koncentruje się na tym, że istotą pracy radnego jest uczestnictwo na sesji. Zresztą nie wiadomo, jak I jak aktywne I jak I jak roztropne.

Zadaniem radnego w naszej ocenie, radny powinien powinien wykonywać swoje zadania również poza poza budynkiem, budynkiem Urzędu Miasta czy Rady, czy czy Urzędu gminy, czy też Urzędu Marszałkowskiego I powinien I tam w zasadzie powinien powinien się realizować swoje działalności. Co więcej, gdybyśmy patrzyli tylko I wyłącznie w ten sposób, że radni powinni otrzymywać wynagrodzenie za utracone dochody, doszlibyśmy do takiego bardzo oryginalnego wniosku, że na przykład radni bezrobotni I emeryci w ogóle nie powinni otrzymywać diety, ponieważ nie tracą dochodów związanych z pracą. Trzecim tematem jest, jest temat, jest temat, którym chcieliśmy się zainteresować, jest temat liczby mieszkańców danej jednostki samorządu terytorialnego. Diety w polskim prawie są tak skonstruowane, że maksymalna wysokość diety, jaką radny może otrzymywać w ciągu miesiąca, wynosiła w latach 2023, 2024, no 4300 złotych w gminach powyżej stu 1000 mieszkańców, 3200 w gminach od piętnastu do stu 1000 mieszkańców I 2147 w gminach poniżej piętnastu 1000 mieszkańców. Jeśli chodzi o powiaty, te wielkości są takie same, tylko liczba mieszkańców jest inna, to znaczy maksymalna dieta 4 300 dotyczyła powiatów, które mają powyżej stu dwudziestu 1000 mieszkańców, a niższa kwota diety 3 650 dotyczyło powiatów od 60 do 120000.

W najmniejszych powiatach poniżej 60000 mieszkańców. Ta maksymalna dieta, którą może otrzymać radny powiatu, również, również przewodniczący rady na przykład, to 3000 złotych. I jaki pojawia się, jaki pojawia się problem? Jeśli chodzi o żadnego województwa, to jest to maksymalnie 4300 złotych. Wiadomo, że województwa jednak są jednostkami takimi samorządu terytorialnego, które mają znaczny rozmiar I znaczny budżety I znaczną liczbę mieszkańców.

Przepisy regulujące maksymalną wysokość diet uzależniające je od liczby mieszkańców nie precyzują, kogo należy uważać za takiego mieszkańca. I to jest problem, który pojawia się we wszystkich ustawach ustrojowych. Nie ma definicji mieszkańca, czy to jest, czy to jest mieszkaniec, który jest zameldowany na terenie danej jednostki, czy to jest mieszkaniec, który się pojawia w rejestrze wyborców, czy to jest mieszkaniec, który pojawia się w rejestrze osób płacących opłatę za gospodarowanie odpadami. Ten problem na tyle jeszcze nabiera dodatkowego znaczenia, że w zasadzie w całym kraju, we wszystkich jednostkach samorządu terytorialnego zderzamy się z tym, że liczba mieszkańców maleje. I jeżeli ta liczba mieszkańców maleje w ten sposób, że że liczba mieszkańców spada poniżej wartości granicznej, na przykład mieliśmy taką sytuację na kontroli, że liczba

Mieszkańców spadła w powiecie poniżej 60000 mieszkańców, a była wcześniej powyżej 60000 mieszkańców, to nagle okazało się, że od pewnego momentu niedoprecyzowanego w przepisach maksymalna wysokość diety, którą można wypłacić dawnemu, również się zmniejszyła. Jakie były ustalenia kontroli? Przechodzę już do w zasadzie meritum, po tym takim przydługim wstępie. Otóż na 70 podjętych uchwał, 65 zostało opublikowane w dziennikach urzędowych, 5 pozostałych uchwał nie zostały opublikowane w dziennikach, mimo tego, że zostały przekazane do organów nadzoru. Stwierdziliśmy również, że w tej badanej próbie rozstrzygnięcia nadzorcze podjęto 7 razy do tych że 70 uchwał, więc rzeczywiście jest to sporo, około dziesięciu procent.

I teraz może, szanowni państwo, pokażę przykład, który nas jak gdyby, który nas zainspirował. Może nie ten przykład, ale to zjawisko nas zainspirowało właśnie do podjęcia tej kontroli, które pokazuje na pewnym moim zdaniem jednak, nie chcę powiedzieć dysfunkcję, no ale, ale możemy zastanowić się rzeczywiście, jak to określić. Miasto Słupsk, Kontrolując miasto Słupsk ustaliliśmy, że Rada Miejska w Słupsku podjęła do dnia dwudziestego ósmego czerwca uchwałę w sprawie ustalenia zasad przyznawania I wysokości diety dla radnych Rady Miejskiej w Słupsku oraz zasad zwrotu kosztów podróży, podróży przysługującej radnym. Rada miejska postanowiła, że ta uchwała stanowi akt prawa miejscowego I powinna zostać opublikowana w dzienniku urzędowym województwa. Niemniej już po kilku, no po ustawowym terminie wojewoda pomorski podjął rozstrzygnięcie nadzorcze w dniu 2 sierpnia 2023, w którym stwierdził nieważność paragrafu 7 uchwały, tejże właśnie uchwały rady, wskazując, że zdaniem organu nadzoru uchwała w sprawie wysokości diet radnych rady gminy wydana jest, wydawana na podstawie artykułu 25 ustęp 4 ustawy o samorządzie gminnym, nie jest aktem prawa miejscowego, a jedynie przepisem wewnętrznym, albowiem dotyczy tylko radnych wewnątrz Układu Rejestrowego gminy, a nie nieograniczonego kręgu adresatów oraz reguluje jedną z kwestii związanych z wykonywaniem powierzonych radnym czynności.

Czyli Rada Miejska uznała, że to jest akt prawa miejscowego, przekazał sprawę do publikacji do Wojewody. Wojewoda uznał, że to nie jest akt prawa miejscowego, nie opublikował I stwierdził nieważność części uchwały. Było to... Niemniej ta uchwała obowiązywała w pozostałej części. I co się potem stało?

22:38 - 23:15

Speaker 6

Otóż rok później, nie, rok później, dobrze nie. To chyba no kilka, jakiś tam czas, nie pamiętam dokładnie, ale kilka miesięcy później, prokurator okręgowy w Słupsku zainteresował się tą sprawą I wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w brzmieniu po rozstrzygnięciu nadzorczym. Prokurator z kolei uznał, że ta uchwała stanowi właśnie akt prawa miejscowego I powinna być opublikowana w dzienniku. I tutaj już można powiedzieć, że cała ta procedura trwa rok. Sąd administracyjny w Gdańsku po roku stwierdził właśnie, wojewoda, że prokurator ma rację I orzekł nieważność całej omawianej uchwały.

23:16 - 23:57

Damiana Grzelka

I w uzasadnieniu sąd wskazał, że podziela pogląd wyrażony w judakturze, zgodnie z którym uchwała w sprawie ustalenia zasad przyznawania wysokości diet radnych jest aktem prawa miejscowego. Czyli skracając, mieliśmy taką sytuację, Rada gminy uznała, że jest aktem prawa miejscowego, wojewoda uznał, że nie jest unieważnił część uchwały. Potem z kolei sąd na wniosek prokuratora stwierdził, że właśnie jest aktem prawa miejscowego, ale jaki jest efekt? Całą uchwałę unieważniono. I teraz pojawia się takie pytanie, czy rzeczywiście efekt prawny jest taki, że ta uchwała, że de facto, gdybyśmy patrzyli tak stricte formalnie na podstawy prawne wypłacenia diet dla radnych słupsku, to okaże się, że przez półtorej roku nie powinni mieć żadnej uchwały, nie powinni dostać diet, bo nie było żadnej podstawy prawnej.

23:57 - 24:10

Speaker 6

A jeszcze pozwolę sobie uzupełnić, pani przewodnicząca, że poprzednia uchwała prawdopodobnie też nie była opublikowana w dzienniku urzędowym, tak. No I powoduje to pewną, jakby to powiedzieć, konfuzję. Prawda. Powoduje to pewną konfuzję. Prawda.

24:11 - 35:34

Damiana Grzelka

Powoduje to pewną konfuzję I jak gdyby takie pytanie, czy rzeczywiście tak organy państwa powinny działać I czy tak naprawdę ci urzędnicy, czy też radni naprawdę muszą mieć taką wiedzę, jak subtelnie przepisy się zmieniają I jak sądy zmieniają swoje zdania, a jak prokuratorzy poczuwają potrzebę, żeby się uaktywniać. W ramach kontroli oczywiście badaliśmy również takie zwykłe kwestie, które badamy w każdych kontrolach finansowych, tak. Czyli badamy między innymi prawidłowość naliczenia diet dla przewodniczących rady, wiceprzewodniczących, ujęcie w księgach anonimowych zdarzeń, prawidłowość naliczenia, prawidłowość wypłaty wynagrodzeń za pracę radnych, którzy są zatrudnieni w innych jednostkach. To też jest takie zagadnienie, o którym jeszcze za bardzo jeszcze powiem. I zbadaliśmy również taką kwestię, która jest nowym zagadnieniem, a która pojawiała się, która pojawiła się kilka lat temu przy nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym I innych ustaw ustrojowych.

Chodzi o polecenia służbowe przewodniczącego organu stanowiącego. Szanowni państwo, może to jest najważniejsze I to powinienem powiedzieć przede wszystkim obecnym na sali samorządowcom, ale również oczywiście zainteresowanym posłom, że realizacja zadania dotyczącego naliczenia wypłaty diet radnym w większości samorządów jest wykonywana prawidłowo. Kontrolowane jednostki co do zasady przestrzegały obowiązujących przepisów regulujących te właśnie zagadnienia I przestrzegały przepisów dotyczących prawidłowego ustalania, wypłaty diet oraz ich księgowania. A te nieprawidłowości, które stwierdziliśmy, nie miały w poszczególnych jednostkach kontrolowanych powszechnego charakteru I najczęściej były spowodowane błędną wykładnią przepisów, prawa, jakimś nie nie nie niedoskonałością ludzką. I jak gdyby zwracamy też uwagę, że oczywiście ta niejednolitość przedmiotowych regulacji, a także czasem niejasność samych przepisów uchwał rady była rzeczywiście tego przyczyną.

W dwunastu jednostkach na 129 zbadanych stwierdzono, że właściwe uchwały nie zawierały terminu wypadki dla radnych. Nie określono również w osiemnastu na 129 zbadanych uchwał, Nie określono sposobu weryfikacji obecności. To może powiem, to już pominę, żeby już nie przedłużać tego. Jeśli chodzi o same nieprawidłowości, to zwróćcie państwo uwagę na liczbę jednostek. Tutaj mamy 3 jednostki, 10 jednostek, 1 jednostka.

Skutki finansowe to są dosłownie 800 złoty, 1000 złoty, 6000 złoty, 600 złoty. To nie są istotne, istotne kwoty. One są zwykle, analizując sytuację w poszczególnych jednostkach, nasi inspektorzy po prostu bardzo dokładnie to weryfikowali I stwierdzali, że niektórym radnym nieco nadpłacono, innym radnym nieco nie dopłacono. Raczej, tak jak mówię, były to błędy. Co jest ciekawe, to mieliśmy taką jedną jednostkę, której doszło do nieprawidłowego naliczania wypłat diet radnym poprzez przyjęcie do wyliczeń maksymalnej wysokości diety przysługującej radnym właśnie w gminie, w której była poniżej piętnastu 1000 mieszkańców, a powinna być wzięta inna kwota bazowa I rzeczywiście doszło do wyłącznie do zawyżenia wysokości diety dla wszystkich radnych w kwocie 70000 złotych.

No to jest myślę znaczny wynik dotyczył jednej jednostki. W pięciu jednostkach doszło do wypłaty diet radnym za miesiące, w których nie odbywały się posiedzenia sesji rady ani komisji I to ponieważ było niezgodne z właściwymi uchwałami, które podjęte były przez te rady, doszło do jak gdyby bezpostannej wypłat diet. Tutaj mówimy o dużych kwotach, to by było blisko pół miliona złotych w tej konkretnej jednostce. I podkreślam, bo to też już nie 1. Raz o tym dyskutujemy.

Są takie uchwały obowiązujące na terenie całego kraju, zgodnie z nowymi powiedzmy no poglądami komentatorów, że w miesiącach, z których nie odbywa się sesja Rady Gminy albo Rady Miejskiej, nie są w ogóle żadne wypłacane diety. Zdarzały się również takie przypadki, że błędnie walaryzowano diety. W trzech jednostkach doszło do wypłaty diet w wysokościach przekraczających maksymalną wysokość rozporządzenia. Tutaj było, skutki finansowe wyniosły 86000 złotych. Również te podobne nieprawidłowości występowały w siedmiu, sześciu jednostkach.

Co jest dla nas istotne I przyznam, co zawsze jest, podkreślam, we wszystkich przypadkach, a badamy tą kwestię, zawsze ustalono, że diety przekazywano właściwemu radnemu, to znaczy nie stwierdzono, aby wypłaty diet były na niewłaściwy rachunek albo nastąpiły do osoby nieuprawnionej w kasie, czyli że nie mieliśmy sytuacji o charakterze jakiegoś nadużycia, o charakterze kryminalnym. Natomiast na co zwróciliśmy uwagę, co nas nieco zaniepokoiło? Zaniepokoiło nas to, że takie zjawisko, które zdiagnozowaliśmy. Nie ukrywam też, że zdiagnozowaliśmy je w związku z też z sygnalizacjami, które do nas trafiały, że ono dotyczy pracowników, którzy są... Radnych, którzy pełnią funkcję pracowników I są zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych albo tej jednostki, które są rannymi, albo innych jednostek, jednostkach organizacyjnych.

Zgodnie z przepisami ustaw ustrojowych pracodawca zobowiązany jest zwolnić żadnego od pracy zawodowej w celu umożliwienia mu brania udziału w pracach organów stanowiących właściwe jednostki samorządu terytorialnego, ale oczywiście zgodnie z przepisami kodeksu pracy, za ten czas, który jest czasem niewykonywania pracy, pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Czyli jeżeli radny, który pracuje, powiedzmy, nie wiem, dom pomocy społecznej, w przypadku radny powiatu albo albo radny jest nauczycielem I jak gdyby nie jest w szkole, tylko jest na sesji rady, to w tej swojej tak zwanej jednostce macierzystej, trochę używam kolokwialnego określenia, powinien mieć potrącona potrącone wynagrodzenie w związku z nieobecnością I w związku z tym, że właśnie tu nie ma nadradnego. Trudno jest to badać, nie jest to jednoznaczne, prawda? Ale jeżeli czasem jesteśmy w tej samej jednostce, to udało nam się to zbadać ze stu trzydziestu jednostek, dwudziestu dziewięciu

Mieliśmy to aż w siedemdziesięciu trzech jednostkach, więc rzeczywiście sporo. Co jednak pokazuje, że że istnieje takie zjawisko przenikania się, przenikania się radnych głównie z pracownikami jednostek organizacyjnych. Myślę, że nauczyciele to jest taki przykład najczęstszy. Okazało się, że ta nieprawidłowość wystąpiła w sześciu jednostkach. Te skutki finansowe nie są bardzo duże.

Oczywiście łączna wysokość nieprawidłowego, nieprawidłowości to było 8300 złotych. W jednej z gmin okazało się, że radny będący nauczycielem w jednostkach oświatowych gminy brał udział w czternastu sesjach rady oraz posiedzeniach komisji rady, których był członkiem, a na podstawie listy obecności na sesjach rady gminy I posiedzeniach komisji oraz dokumentacji płacowej ustalono, że radny pobierał wynagrodzenia za pracę w szkołach oraz diety za uczestnictwo na sesjach rady gminy, które odbywały się w godzinach pracy radnego. Ja może powiem tutaj, tego nie ma, nie ma tego w materiale, ale bardzo często też jest tak, że oczywiście pracownicy przesuwają sobie godziny, sobie organizację pracy w ten sposób, żeby żeby jak gdyby nie mieć tego powiedzmy dyskomfortu, że jeszcze te wynagrodzenie im się pomniejsza I bardzo często, kiedy my kontrolujemy jako Izba Opolska tą sprawę, to tak się właśnie okazuje, że że te godziny jakoś były przesuwane I rzadko faktycznie do potrącenia dochodzi. Tutaj stwierdzona nieprawidłowość. Mam nadzieję, że to było jakieś zapomnienie, nie jakieś celowe działanie.

Badaliśmy również ten temat, o który sygnalizowałem, czyli wydawanie poleceń służbowych pracownikom Urzędu Starostwa. I chodziło o to, żeby przewodniczącym rady, sejmiku przyznać upoważnienia, które umożliwiałyby im, ułatwiały wykonywanie obowiązków swoich. Przewodniczący ma pewne obowiązki, reprezentuje radę na zewnątrz, tworzy jakieś zaplecze organizacyjne dla dla Rady Sejmiku. Cóż, okazało się niestety, że w osiemdziesięciu czterech zbadanych jednostkach, czyli w prawie dwóch trzecich, wyznaczono formalnie pracownika urzędu odpowiedzialnego za wykonywanie obowiązku przewodniczącego. Głównie, głównie było to tak, że określono pracownikowi, wskazywano w zakresie czynności to, że ma właśnie realizować te polecenia.

Natomiast nas niepokoi trochę, że mimo jasnego zupełnie przepisu ustawowego, aż w czterdziestu pięciu jednostkach, czyli jednej trzeciej, nie doszło do żadnego formalnego uregulowania tej kwestii, czyli nie ma ani w ani w regulaminie funkcjonowania rady, ani w no już tam w statucie tym bardziej, ani w zakresie czynności żadnego śladu, że jakiemuś pracownikowi powierzono te obowiązki, co może stawać pod znakiem zapytania, czy faktycznie rzeczywiście to zadanie zostało zrealizowane. Jeśli chodzi o działania pokontrolne, już będzie bardzo krótko. Tak jak państwu wskazywałem, nie mieliśmy jakichś spektakularnych ustaleń, w związku z tym też nie było żadnych, nie wiem, zawiadomień do prokuratury I tego typu rozstrzygnięć. 5 zawiadomień trafiło do Rzeczników Dyscypliny Finansów Publicznych. 3 zawiadomienia do właściwych organów nadzoru Wojewodów w takich sytuacjach, kiedy izby uznały, że celowe jest poinformowanie organu nadzoru ogólnego.

Tutaj już ostatnim punktem, który chcę przedstawić są wnioski do leg referenda. Przedstawialiśmy 2 wnioski właśnie oparte o te nasze ustalenia. Otóż wskazujemy, że w świetle praktyki stosowanej przez samorządy, myślę uzasadnionej, należałoby rozważyć, ażeby zmienić regulację prawa I dietą przyznać charakter właśnie tym, co aktualnie nazywamy jako diety, żeby to świadczenie nie nazywało się dieta I nie łączyło się w komentarzach, komentarzach, no powiedzmy, naukowych I w rozstrzygnięciach nadzorczych, nie stanowiło formy rekompensaty za utracone dochody, ale żeby stanowiło swoiste, ryczałtowe wynagrodzenie czy świadczenie za pełnienie ważnej funkcji społecznej. I uważamy, że ta kwestia powinna być poddana pod rozwagę Wysokiej Izbie. Podkreślam, że oczywiście uważamy, że absolutnie zasadne jest to, żeby radni mieli, rady miały prawo ustalania różnych komponentów tej diety I uzależniały wysokość tej diety od pełnionej funkcji, od uczestnictwa w obradach, ewentualnie nawet umożliwiały potrącanie części tej, tego świadczenia czy ryczałtu za nie wywiązywanie się z obowiązków.

Niemniej uważamy, że jest to dalece niewłaściwe, to podejście radykalne jest dalece niewłaściwe, kiedy mamy taką sytuację, że w miesiącach, w których nie odbywa się sesja albo w takim miesiącu, kiedy radny z powodów na przykład, wiem, zdrowotnych nie może uczestniczyć w sesji, po prostu źle się czuł, zachorował, nagle okazuje się, że on ma tracić całą dietę, wydaje nam się to po prostu zupełnie nieracjonalne, nie niezrozumiałe wręcz. Więc to, to jest wniosek I 2. Wniosek ma charakter techniczny. Chodziłoby o to, żeby w ustawach o samorządzie, w ustanawiach o samorządzie wskazać właśnie źródło, źródło, źródło tej liczby mieszkańców I żebyśmy, żebyśmy my proponujemy, żeby to były dane GUS-u. Już tutaj jesteśmy po dyskusjach między innymi na Komisji Kontroli Państwowej.

Może te dane GUS-u nie są idealnym źródłem, natomiast wydaje się, że nam, że lepsze są dane GUS-u niż jakieś inne dane, niż brak danych, które mamy aktualnie. Ja jeszcze uzupełnię, że mamy taką informację, że w aktualnym projekcie procedowanym w MSWiA jest, jest tak, tym tak zwanym projekcie liberalizacyjnym. Jest również to zagadnienie poruszone, nie wiem jak w ostatecznej treści, natomiast samorządy również interweniowały w tej sprawie w MSWiA, żeby była wskazana, było wskazane źródło, skąd ta liczba mieszkańców będzie brana. Ogromnie państwu dziękuję za cierpliwość. Dziękuję bardzo.

35:34 - 35:56

Speaker 3

To my bardzo dziękujemy. Naprawdę w telegraficznym skrócie, ale niesamowicie ważne materiały, szczególnie dla naszych obecnych tu gości. Już widziałam, jak będziecie przetwarzać, jak gdyby wykorzystywać materiały, żeby sprawdzić, co dzieje się w waszych samorządach, tak. Bardzo proszę, przechodzimy do dyskusji, czy... Bardzo proszę, pan poseł Chmielewski.

35:57 - 37:58

Marek Chmielewski

Pani przewodnicząca, szanowni państwo, bardzo ciekawy materiał, dziękuję, bo podejście deholistyczne do niego jest naprawdę olbrzymie I widać wszystkie zagadnienia, które chyba od, poczynając od samorządu gminy, przez kolejnych szczebli dotykały. Na samym końcu, w tej, ale w tej pierwszej części wypowiedzi, poruszył pan chyba najważniejszy temat, który dzisiaj należy rozwiązać, czyli wyeliminować pojęcie diety. To jest moje zdanie. Najbardziej bliskim dla mnie byłoby pojęcie, które mogłoby nazwać się uposażeniem radnego, dlatego że jest to forma, uposażenie przysługuje służbie. To jest forma służby publicznej, to jest nawiązanie kontraktu pomiędzy wyborcami, którzy wybrali danego radnego a radnym, który został wybrany I w ślad za tym powierza się mu określone obowiązki.

Jest to pewnego rodzaju służba, więc być może gdzieś w tej nomenklaturze, w tym słowniku uposażenie radnego byłoby chyba najbardziej szczęśliwym określeniem, w którym będzie brany pod uwagę również jego stopień zaangażowania, czyli przewodniczenie komisją, przewodniczenie radzie, liczba posiedzeń, ewentualnie jeżeli do tego może adresować, czy ewentualnie te momenty, w których należałoby potrącić po uposażeniu z tytułu niewykonywania swojego zadania. No najlepszym przykładem może być taki, do niewłaściwego sformułowania diety, radni sejmiku, tak. Może być w żadnym sejmiku I mieszkać w mieście wojewódzkim, w którym ten sejmik obraduje, a można mieszkać 150 kilometrów dalej, ponosić określone koszty, czas związane z tym, czyli tracić dochody. No, uśmiałem się tutaj państwo też przed chwilą się uśmiali, jak mówimy o bezrobotnych, tak, emerytach, czy oni tracą dochody, czy nie tracą. Więc dlatego w mojej ocenie pojęcie diety się zdewaluowało.

Najbliższe mi dzisiaj jest uposażenie radnego jako zupełnie niezależny stosunek. Kto będzie ustalał, czy to będą wytyczne ministra MSWiA, czy może kogoś innego, trudno mi w tej chwili powiedzieć, ale warto nad tym podyskutować. Dziękuję.

37:59 - 38:33

Speaker 3

Bardzo dziękuję. Doskonale pamiętam, przez 10 lat byłam radną Sejmiku Województwa Dolnośląskiego, 108 kilometrów do siedziby, do której należało dojechać I dokładnie pobierałam tą samą dietę, nie uposażenie jeszcze, które oczywiście pobierali moi koledzy z Wrocławia. Czyli jest jak najbardziej zasadne, że ten temat wymaga regulacji dalszej. Kto z państwa chciałby jeszcze zabrać głos? Bardzo proszę, pan sekretarz.

Bardzo proszę, Marek Wójcik.

38:33 - 44:27

Marek Wójcik

Dziękuję bardzo. Pani przewodnicząca, państwo posłowie, panowie doktorze, szanowni państwo. Marek Wójcik, Związek Miast Polskich. Otóż ja przede wszystkim bardzo dziękuję za podjęcie tej tematyki. To już 2.

Materiał, który mamy przyjemność poznać dzięki działalności regionalnych izb obrachunkowych. 1. Dotyczył jednostek pomocniczych, który rzeczywiście odsłania problem, nad którym się nie pochyliliśmy, tak? Bo to jak gdyby ja myślę, że na spotkanych, po spotkanych stu radnych, których zapytalibyśmy o to, jak wygląda ich sytuacja w zakresie, zakresie, w zakresie otrzymywania wynagrodzenia, diety, różnie to oczywiście można nazwać. I...

A szczególnie kryteriów, które pozwalałyby ich na na pozbawianie lub nie tej diety, to mielibyśmy, podejrzewam szeroko otwarte oczy po tym, jak usłyszeliby to, co myśmy teraz słyszeli. Także bardzo dziękuję za to podjęcie tej problematyki. Podawały mi się też te propozycje, które dotyczą potencjalnie korekty przepisów. Rzeczywiście trzeba to uregulować. Poczynając od prawa miejscowego, tak.

Bo szczerze mówiąc, te przesłanki, które wynikają z tego rozstrzygnięcia sądu, są dosyć wątpliwe, tak. No po 1. Termin obowiązywania uchwały. To, że

Obowiązuje powyżej okresu kadencji. No bo ośmielam się, że w stosunku do naszych uchwał, które nie są aktem prawa miejscowego w sposób oczywisty, większość z nich ma właśnie taki charakter, obowiązuje w czasie, nie ma tu określonego terminu ich obowiązywania. To, to raz. 2. Przesłanka to jest ten stosunek pracy, tak.

To, czy, że nie jest to, no to stosunek prasy, też jest wątpliwy do... Mógłbym spróbować, nie wiem, sięgać po konstytucję co do obalenia tego argumentu. Tym bardziej zresztą, że w tym wyroku sądowym podnosi się sąd do artykułu osiemdziesiątego ósmego konstytucji, uważając jakby, że artykuł 87. W sposób oczywisty dotyczy tej uchwały, a artykuł 87. Definiuje, co jest aktem prawa miejscowego, tak więc przesądza.

Dlatego wydaje mi się, że to jest no dosyć karkołomne. Według mojej wiedzy zróżnicowanie w tym zakresie w dalszym ciągu istnieje I tu nie ma przyjętej jednoznacznej praktyki. Zresztą nie jesteśmy takim państwem, w którym jednostkowa praktyka zobowiązuje wszystkich do stosowania określonej regulacji, nawet przesądzona przez, przez sąd. To po 1. I to rzeczywiście dziękuję za odkrycie tej, tej kwestii, to po, to po 1..

Po 2., ta sprawa, która po trosze jest regulowana w naszych statusach, w statutach, mianowicie ta kwestia próby dookreślenia, kiedy, w jakich warunkach dieta może być wypłacona, tak. Natomiast ja w pełni podzielam opinię pana dyrektora, kilkukrotnie zresztą po, po podnoszoną, że zdefiniowanie, kiedy radny wykonuje swoje obowiązki, a kiedy nie tylko I wyłącznie w oparciu o to, czy on uczestniczy w sesji rady, czy też uczestniczy w posiedzeniach komisji. A tutaj docieramy do tego wątku, który się kiedyś naszych spotkaniach podnosiłem. Teoretycznie rzecz biorąc, z jednej strony radny ma obowiązek uczestniczyć w określonej, określonej... Pracować w komisjach rady, ale są też takie przypadki, kiedy rady jako całość blokują możliwość pracy radnemu w komisji I nie, nie uwzględniając go o składach osobowych.

To się zdarza. Niestety wcale nierzadko. Szczególnie wtedy, kiedy to jest jak radny tak zwany opozycyjny. I tutaj też w pełni podzielam, tu dziękuję za to, za tą, podniesienie w tej kwestii, że radny wykonuje różne obowiązki. To powiązanie z wynagrodzeniem utraconym rzeczywiście nabiera wymiaru nie wiem humorystycznego, tak.

Bo to fakt, że bezrobotny wiadomo, nic mu się nic nie potrąci, nic mu nie można potrącić, bo wynagrodzenia nie otrzymuje. Natomiast z całą pewnością radni wykonują różnego rodzaju by prace I poza uczestnictwem sesji. Ja sobie wyobrażam to, że radny, który spotyka się z mieszkańcami w wakacyjnych, mieszkańcami w wakacyjnych, letnich, miesiącach letnich, wakacyjnych, w, na różnych spotkaniach mniej lub bardziej formalnych, bo przecież ta, ta kwestia, od kiedy ja jestem radnym, spotykając mieszkania w sklepie, a kiedy jest ona niedyskusyjna, tak. Więc ja mogę próbować wywodzić tutaj tezę, że, że ten radny, który spotka się pod tym sklepem z kilkoma mieszkańcami I wyjaśnia im, co się w tej radzie dzieje I jakie uchwały są podejmowane, wykonuje swoją funkcję, tak. Natomiast czyli to jest kolejny obszar.

Co do, co do tych kwestii, kwestii przykładu zresztą podanego dotyczącego, dotyczącego radnego, który jest pracownikiem jednostki organizacyjnej, tu w tych przykładach dotyczyło szkoły, to mamy sytuację nadzwyczaj zagmatwaną, bo przypomnę, że nauczyciel ma czterdziestogodzinny tetrycznie czas pracy, a przy tablicy 18. Więc ja, ja zaznałem, że teraz, jak do tego podejść, bo znów można na 2 różne sposoby. Ja rozumiem, że ten przypadek dotyczył takiej sytuacji, kiedy, nie wiem, radny był równocześnie miał mieć godziny w szkole z dziećmi. Tak, bo nie Znaczy tablice, prawda.

44:28 - 44:29

Ale by nie było, no tak rozumiem.

44:29 - 47:56

Marek Wójcik

A jego nie było. No to tutaj wydaje się, że jeszcze można próbę znaleźć jakieś powiązanie. Ale przypominam, jest 40 godzin. Także w związku z tym, w jaki sposób ja byłbym w stanie nauczycielowi, który jest zatrudniony, nie pracuje przy tablicy, powiedzieć, okay, ale ty masz w takim razie zwrócić swoją część wynagrodzenia, bo co prawda nie pracujesz z dziećmi, tak, no, no, no gdzie, gdzie jest te twoje 40 godzin, tak. Czy, czy poprawiasz klasówki, czy poprawiałeś wtedy klasówki, czy przygotowujesz się do jakichś zajęć, dochodzimy takich, do takich trochę do absurdów, tak.

Więc rzeczywiście, ale to jest kolejny, rozwodzę się o tym, bo to jest kolejny dowód na to, że ta kwestia powinna zostać uregulowana I podzielam zdanie, że raczej w kierunku nie da się jej, nie da się tego opanować, tak. Więc musimy to uregulować w taki sposób, żeby tych wątpliwości nie było. Ustalenie zryczałtowanej kwoty ich jest dobrym pomysłem I to rzeczywiście rozwiązywałoby tą, tą, tą kwestię z całą pewnością, tak. Podzielam też to zdanie dotyczące różnicowania kosztów radnych o tym, że szczególnie radni wojewódzcy, chociaż, chociaż nie tylko, powiatowi także, w dużych powiatach ponoszą dodatkowe koszty, jeżeli mieszkają poza siedzibą organu. I tu rzeczywiście jest spora różnica, która nigdy nie znalazła swojego odzwierciedlenia.

I ostatni temat to jest ta kwestia, którą też słusznie tu państwo podnieśliście, liczby mieszkańców. Oczywiście, że nie ma definicji prawnej. I jedyna, która jest nie definicją, a interpretacją GUS-owską, to jest ta, która mówi o tym, że mieszkaniec to jest ten, który mieszka, który jest zameldowany na stałe lub czasowo. 2, zmiany w podziale terytorialnym. 3, zgony I urodzenia.

Czyli tak naprawdę docieramy do liczba mieszkańców w nalisie liczba zameldowanych. No to oczywiście nie jest prawdziwa liczba, to jasne. Natomiast opieramy się wtedy, już mówię z perspektywy tworzenia takich uchwał, opieramy się o dane GUS-owskie, zdając sobie sprawę, że one mogą być, mogą być wielokazywane. Na pewno w wielu miejscach nie są, nie oddają realnie zamieszkujących, tak. To, to jest, to jest, to jest oczywiste.

I w tym kontekście też jest bardzo ważne to, żebyśmy mogli wiedzieć, w jakim terminie mamy reagować na tą zmianę liczby mieszkańców, która wywołuje na przykład zmniejszenie liczby radnych, tak, to, to też jest oczywiste. To niezwłocznie, ja sobie przypominam kiedyś takie ogromne moje zaskoczenie, jak przeczytałem wyrok Sądu Najwyższego, Sądu Najwyższego w tej sprawie definicji niezwłocznie. Okazało się, że niezwłocznie to jest 4 I pół roku, Tak? To też dlatego to jest definicja dosyć pojemna powiedziałbym. Ale jeszcze zakończę podziękowaniem raz jeszcze.

Pani przewodnicząca, nie, nie, mamy jeszcze połowę kadencji samorządowej przed nami. Państwo macie przed sobą rok, ale my mamy jeszcze połowę kadencji. Może warto byłoby zainicjować jakieś prace, jakieś rozmowy na temat tego, żeby można, żeby te słuszne, słuszne, słuszne wnioski wynikające z tej kontroli można było kiedyś skonsumować konkretną zmianą przepisów. Dziękuję.

47:57 - 49:19

Speaker 3

Bardzo dziękuję. Jak to jest, diabeł tkwi w szczegółach, bo generalnie to jest tak, że ta praca moja zawodowa jest tych lat sporo. Pamiętam, jak byłam dyrektorem szkoły, szkoły ponadpodstawowej. Zawsze irytowali mnie właśnie ci radni, którzy wiecznie potrzebowali tego czasu, bo idą albo na posiedzenie komisji, albo idą sobie właśnie na sesję, a ty rób, co chcesz. Ty rób, co chcesz.

Oczywiście młodzież wymaga w tym czasie zaopiekowania. Później, kiedy byłam radną, pamiętam, wojewódzką, to oczywiście znalazłam się z drugiej strony I ten pracodawca, ale pracodawcę miałam fajnego, bo to skarb państwa jak gdyby widział potrzebę, żebym uczestniczyła w tych posiedzeniach, bo to są dobre działania. Natomiast mówiąc o tym, że diabeł tkwi w szczegółach, powiem tak, my musimy czy moglibyśmy dzisiaj odnieść się do tego, że są, które są dobre, ale są na przykład nierespektowane I są takie, które wymagają zmiany. I na przykład ja byłam zaskoczona faktem, że ten nowy przepis, o którym się tak dobrze mówiło, powiem, że przewodniczący będzie miał do dyspozycji tych pracowników urzędu, którzy wesprą go w tych działaniach, a tu się okazuje, że jednak są, są. No właśnie I to jest temat, który jest dla mnie niezwykle istotny, Bo z czego to wynika?

49:19 - 49:59

Speaker 4

Czy ten przewodniczący nie opanował tego tematu, to znaczy nie zadbał o to, żeby zagwarantować sobie oddelegowanego pracownika czy też no jakieś są inne formy, bo z czego to wynika? Z czego to wynika? To jest ta 1 kwestia. Ja na przykład jestem tym naprawdę bardzo zaskoczona. To, co powiedział pan sekretarz w odniesieniu do tej definicji czy zamieszkania, czy zameldowania.

A mnie by interesowała jeszcze 1 kwestia. Dziś kadencja trwa 5 lat I teraz tak,

50:00 - 50:42

Speaker 4

Liczba mieszkańców, a jeżeli popatrzymy na dynamikę zmian, na tej demografię, to teraz tak, czy mówimy o liczbie mieszkańców, jak nas wybierają? Czy, bo, bo za chwileczkę może się okazać, że jednak I tak jak patrzę na samorządy, które są mi bliskie, to te ilości już niosłyby za sobą konieczność dokonania korekty I zmian w wynagrodzeniach. Kiedy to ma być czynione. Czyli mówimy o takiej precyzji, czyli jak już zacznijmy, zaczniemy to zmieniać, to może patrzmy też na takie szczegóły. Pan przewodniczący powiedział też, że trwają jakieś prace w MSWiA, tak?

50:43 - 50:49

Speaker 10

Bo gdybym poprosiła tak o doprecyzowanie, które to prace, jakie tam.

50:49 - 51:00

Damiana Grzelka

Myślę, to myślę, że pan sekretarz lepiej niż ja, bo to jest inicjatywa samorządowa MSWiA. Proceduje taką ustawę, ona ma roboczą nazwę, ustawa tam liberalizacyjna czy deregulacyjna?

51:00 - 51:05

Speaker 11

Deregulacyjna, a nie, to są, okay, to ja już wiem. To ja już wiem.

51:05 - 52:36

Speaker 4

A tak już na koniec powiem tak, że ja bardzo ubolewam, że coraz częściej jest tak, że my radnych karzemy. Naprawdę. Ja powiem państwu, dlaczego tak karzemy. No tak, no to być może to jest zbyt mocne słowo, ale spotykam się coraz częściej z osobami, które nie chcą być na widelcu. I jak gdyby co na widelcu mówię tak, zacząwszy od tego, że muszą oświadczać się, prawda, czyli prezentować swój stan posiadania, o są tutaj z nami państwo radni.

Po 2., muszą przed pracodawcą cały czas udowadniać, że ich wyjście naprawdę ma związek z tym, że są, sprawują funkcje radnych. Dlatego też tak mówię o karani. Ja bym bardzo chciała, naprawdę 10 lat byłam radną, żeby ten status tego radnego był formą nagrody, żeby to było coś wyjątkowego, że osoba, która jest wybierana przez lokalną społeczność, żeby czuła się wyjątkowo wyróżniona, doceniona I te gratyfikacje finansowe też żeby płynęły strumienie. I to by było na tyle. Bardzo dziękuję za udział w dzisiejszym posiedzeniu.

Zamykam 18. Posiedzenie Podkomisji Stałej Finansów I Ustroju Samorządu Terytorialnego. Dziękuję bardzo. No tak.