Podkomisja stała do spraw transformacji energetycznej, odnawialnych źródeł energii i energetyki jądrowej (ESK)

8 October 2026

Podkomisja stała do spraw transformacji energetycznej, odnawialnych źródeł energii i energetyki jądrowej (ESK) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

00:05 - 00:35
Speaker 4
Witam państwa bardzo serdecznie na posiedzeniu podkomisji stałej do spraw transformacji energetycznej odnawialnych źródeł energii I energetyki jądrowej.  Dzisiaj mamy tą przyjemność, że możemy spotkać się z Polską Agencją Atomistyki.  I to tego spotkania nie było przez wiele lat.  Tak więc chyba nadszedł czas.  On jest uwarunkowany tym, że podjęliśmy się bardzo wielkiego projektu. 
00:35 - 01:08
Speaker 1
I jak wieść gminna niesie, 40000 stron trafiło do Polskiej Agencji Atomistyki.  Witam wszystkich gości biorących udział w dzisiejszym posiedzeniu.  Pana Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki Andrzeja Głowackiego, pana Józefa Sobolewskiego, pełnomocnika dyrektora NCBJ do spraw rozwoju reaktorów wysokotemperaturowych, tak.  Marcina Dąbrowskiego, dyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Jądrowego Państwowej Agencji Atomistyki.  Witam serdecznie, witam pana. 
01:09 - 02:26
Speaker 3
Karola Łyskawińskiego, zastępcę dyrektora Centrum do spraw Zarządzeń Radiacyjnych Państwowej Agencji Atomistyki.  Witam pana.  Sandro Kurusz-Krurulisz-Filego, tak, dobrze.  Dyrektora Biura Generalnego Państwowej Agencji Atomistyki, Jacka Łatkę, Naczelnika Departamentu Prawnego Państwowej Agencji Atomistyki, Dariusza Janusza, naczelnika Biura Polityk Strategicznych I Współpracy Międzynarodowej Państwowej Agencji Atomistyki.  Witam pana. 

Natalię Leon, specjalistę Departamentu Ochrony Radiologicznej Państwowej Agencji Atomistyki.  Witam panią.  Ernesta Staronia, radcę Departamentu Bezpieczeństwa Jądrowego Państwowej Agencji Atomistyki.  Jakuba Jodłowskiego, dyrektora Departamentu Eksplotacji Obiektów Jądrowych NCBJ.  Dzień dobry panu. 

Mariusza Dąbrowskiego, kierownika Zakładu Energetyki Jądrowej I analiz Środowiska również z NCBJ.  Witamy.  Gabrielę Saborską, Inspektora Ochrony Radiologicznej NCBJ.  Witam panią.  Magdalenę Piątkowską, zastępcę dyrektora Departamentu Geologii Ministerstwa Klimatu I Środowiska, witam panią. 
02:27 - 02:55
Speaker 5
Izabelę Stefanowicz-Piętę, zastępcę naczelnika Wydziału Departament Geologii Ministerstwa Klimatu.  Agatę Koszulińską, starszego specjalistę Departament Geologii, też Ministerstwo Klimatu.  Pawła Gajdę, dyrektora Departamentu Energetyki Jądrowej w Ministerstwie Energii.  Witamy pana dyrektora Michała Chomendę, główny specjalista w Biurze Obsługi Pełnomocnika Rządu do spraw Strategicznej I Infrastruktur Energetycznej w Ministerstwie Energii.  Jest pan. 
02:55 - 03:32
Speaker 3
I Marcina Harębskiego, Społeczny Monitor Atomowy.  Witam serdecznie.  To wielka przyjemność dzisiaj poprowadzić tę podkomisję.  Porządkę bowiem dzisiejszego posiedzenia przewiduje informację prezesa Państwowej Agencji Atomistyki na temat gotowości agencji do monitorowania I nadzorowania budów reaktorów jądrowych, składowisk, dostępu do materiałów rozszczepianych, bezpieczeństwa jądrowego I ochrony radiologicznej.  Panie prezesie, my oddajemy panu głos. 

Proszę bardzo zaprezentować, 
03:33 - 03:37
Speaker 1
jak wygląda sytuacja w Państwowej Agencji Atomisty. 
03:38 - 04:02
Andrzej Głowacki
Prezes Państwowej Agencji Atomistyki
Dzień dobry państwu.  Szanowny panie przewodniczo, przewodniczący, szanowni państwo.  No jest mi niezmiernie miło, że otrzymaliśmy zaproszenie na to posiedzenie podkomisji I że jest zainteresowanie działaniami prezesa Państwowej Agencji Atomistyki I podległego mu urzędu, czyli Państwowej Agencji Atomistyki.  Ten temat dzisiejszego posiedzenia jest dość szerokim. 

04:02 - 09:59

Andrzej Głowacki

Materiał pisemny przekazaliśmy do podkomisji. Natomiast ja muszę powiedzieć z tego miejsca, że informacja taka bardzo szczegółowa dotycząca działalności w ogóle prezesa I Państwowej Agencji Atomistyki, zadań I realizacji tych zadań za ubiegły rok znajduje się w sprawozdaniu prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, corocznie publikowanego na stronach agencji, ale także składanego premierowi Rzeczypospolitej Polskiej. Tak że dzisiaj postaramy się przedstawić takie najważniejsze wybrane informacje odnośnie naszej gotowości do nadzorowania budów reaktorów, tych, które są już planowane, tych które są w dalszej perspektywie, ale także do tego, w jaki sposób nadzorujemy, monitorujemy obecnie już istniejące obiekty jądrowe, składowiska. O tym jak nadzorujemy bezpieczeństwo jądrowe I ochronę radiologiczną. Agencja istnieje od prawie czterdziestu pięciu lat I pełni swoją funkcję, to znaczy jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach bezpieczeństwa jądrowego I ochrony radiologicznej.

Nadzorujemy obiekty jądrowe, które wykorzystuje instytucje, które wykorzystują promieniowanie jonizujące, prowadzimy monitoring radiacyjny kraju. Absolutnie bierzemy udział w programie polskiej energetyki jądrowej. Natomiast naszym priorytetem jest zawsze było I będzie bezpieczeństwo. Bezpieczeństwo jądrowe, bezpieczeństwo obywateli, bezpieczeństwo środowiska. Tu macie państwo informacje odnośnie PA w liczbach.

Obecnie mamy w nadzorze ponad 9000 działalności związanych z wykorzystaniem promieniowania jonizującego w medycynie, przemyśle I nauce. To jest to, z czym na co dzień państwo możecie się spotkać, czyli te urządzenia, które są na przykład w na lotniskach, czy w rentgeny u weterynarzy, czy inne wykorzystania w medyczne w przemyśle I w nauce. Prezes PA wydaje zezwolenia I prowadzi kontrolę w tych, w tych instytucjach. Średnio rocznie wydawanych jest blisko 202000 decyzji w zakresie, o którym powiedziałem, czyli tych działalności wykorzystujących szeroko pojęte promieniowanie jonizujące. Około dwustu kontroli prowadzimy rocznie w tych, w tych instytucjach.

Tutaj macie państwo na schemacie, na na ilustracji nasz schemat aktualny, organizacyjny. Oprócz prezesa w instytucji jest wiceprezes I dyrektor generalny, natomiast główne zadania realizowane są przez departamenty, to jest Centrum do spraw Zdarzeń Nadiacyjnych, w którym jest 30 osób zatrudnionych. Departament Bezpieczeństwa Jądrowego, gdzie mamy 60 osób. Departament budżetowo-organizacyjny 11 osób. Departament Ochrony Radiologicznej 30 osób.

Departament Prawny 10 osób. Potem Biuro Dyrektora Generalnego 31 osób I Biuro Polityk Strategicznych I Współpracy Międzynarodowej 14 osób. No te zadania wszystkie, które są przypisane prezesowi, realizowane są właśnie w tych departamentach. Dodatkowo przy prezesie działa Rada do spraw Bezpieczeństwa Jądrowego I Ochrony Radiologicznej. To są specjaliści z różnych dziedzin związanych z bezpieczeństwem jądrowym I ochroną radiologiczną.

Na dzień trzydziestego pierwszego grudnia 20, dwudziestego piątego roku w agencji było zatrudnionych 175 osób, obecnie to jest 190 osób według stanu na dzień, na dzień dzisiejszy. Tu macie państwo przedstawione informacje na wykresie, jak zmieniała się, jak zmieniał się ten stan osobowy agencji. Widać, że w ostatnich kilku latach następuje znaczący wzrost zatrudnienia w agencji. Mamy też aktualnie dwudziestu ośmiu inspektorów dozoru jądrowego, czyli osób, które są specjalnie przeszkolone I posiadają uprawnienia do prowadzenia kontroli w jednostkach wykorzystujących promieniowanie jonizujące, w reaktorze badawczym Maria, w Krajowym Składowisku Odpadów Promiotwórczych, w instytucjach posiadających materiały jądrowe, a także w planowanej przyszłej elektrowni jądrowej. Teraz, jeżeli chodzi o rolę Państwowej Agencji Atomistyki w programie polskiej energetyki jądrowej, to tu macie państwo wypisane zadania, które są realizowane w ramach programu Polskiej Energetyki Jądrowej, to znaczy Agencja I pracownicy agencji formułują wymagania bezpieczeństwa jądrowego, ochrony radiologicznej, czyli w zasadzie przygotowujemy projekty rozporządzeń, przygotowujemy projekty ustawy prawo atomowe, zmian do tych rozporządzeń, zmian do ustawy prawo atomowe.

Ten proces później jest prowadzony przez Ministerstwo Klimatu I Środowiska, natomiast wymagania są formułowane przez naszych pracowników. Będziemy prowadzić ocenę wniosku o wydanie zezwolenia, w zasadzie już

10:00 - 43:28

Andrzej Głowacki

O czym za chwilę też powiem. Wykonujemy analizy I oceny, prowadzimy I będziemy prowadzić kontrole zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego I ochrony radiologicznej. Wydajemy zalecenia organizacyjne I techniczne, czyli takie dokumenty, które wskazują, w jaki sposób wnioskodawca może wypełnić przepisy prawa, przepisy rozporządzeń. To są takie szczegółowe bardzo informacje, które pomagają wnioskodawcy w przygotowaniu odpowiednich dokumentów, które później złoży do prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. No I w przypadku, jeżeli stwierdzimy w trakcie kontroli, że instytucja nie przestrzega wymagań bezpieczeństwa jądrowego I ochrony radiologicznej, postępuje niezgodnie z zezwoleniem, prezes ma możliwość nakładania sankcji, to znaczy pewnych decyzji, które nakazują określone, podjęcie określonych działań, tudzież administracyjne kary, kary pieniężne.

Jeżeli chodzi o program polskiej energetyki jądrowej, to on przewiduje dla agencji takie 4 bloki zadań. To jest wzmocnienie kadrowe I budowa kompetencji, to jest wzmocnienie infrastrukturalne, wzmocnienie zaplecza infrastrukturalnego, budowanie systemu wsparcia techniczno-eksperckiego I prowadzenie nadzoru I kontroli. Na tym slajdzie macie państwo informacje o tym, w jaki sposób będzie się zmieniać zatrudnienie pracowników agencji w kolejnych latach. To są liczby, które wynikają z niedawno przyjętej aktualizacji programu polskiej energetyki jądrowej z września, z dwudziestego dziewiątego września. W dwudziestym szóstym roku, czyli na koniec bieżącego roku w agencji powinno być 97 osób zatrudnionych, które będą realizowały zadania stricte związane z programem polskiej energii, energetyki jądrowej.

Ja powiedziałem, że jest w agencji w tej chwili 190 osób, natomiast 97 osób ma być dedykowanych wyłącznie do prac związanych z z nadzorem, z licencjonowaniem elektrowni jądrowych. I w kolejnych latach następuje dalszy wzrost zatrudnienia specjalistów w Państwowej Agencji Atomistyki, tak żeby w trzydziestym ósmym roku ten stan był około stu siedemdziesięciu 1 osób. Oprócz wzmocnienia kadrowego, to znaczy rekrutacji, prowadzenia rekrutacji, zatrudniania osób, mamy też przewidziany program bardzo obszernych szkoleń, żeby ci nowi, nowo zatrudnieni pracownicy mogli być odpowiednio wdrożeni do pracy nad oceną wniosku, a później nad budową, rozruchem I eksploatacją elektrowni jądrowych. To jest średnio 301400 osobodni szkoleniowych rocznie. W ramach rozwoju infrastruktury będziemy rozbudowywać sieć stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych.

I tu też w roku trzydziestym ósmym powinniśmy otrzymać, osiągnąć docelową liczbę stu czterdziestu pięciu stacji rozlokowanych na terenie całego kraju, o czym też będę jeszcze mówił w dalszej części prezentacji. Jeżeli chodzi o te 3 pozostałe zadania, o których powiedziałem, to dostosowanie zaplecza sprzętowego, infrastrukturalnego. Na bieżąco wzmacniamy nasz, na bieżąco wzmacniamy nasze sieci IT, oprogramowanie do prowadzenia analiz bezpieczeństwa, wzmacniamy odporność naszych systemów pod kątem cyberbezpieczeństwa, ale też budujemy tą sieć stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych. W kontekście budowy systemu wsparcia techniczno-eksperckiego to, to jest zadanie, które ma pomóc prezesowi momencie, kiedy brakuje kompetencji w jakimś obszarze w agencji, prezes może skorzystać z autoryzowanych instytucji, podmiotów, organizacji. I na dzień dzisiejszy prezes PAA wydał dla siedemnastu jednostek krajowych I zagranicznych takie autoryzacje, to znaczy, że będzie mógł skorzystać z pomocy tych instytucji w ocenie wniosku o wydanie zezwolenia, ale później także w nadzorze nad budową, rozruchem, eksploatacją elektrowni jądrowych.

Pełną listę tych instytucji otrzymaliście państwo w materiale pisanym. Ona jest też na dostępna na stronie, na stronie agencji. I ostatnie takie zadanie, które jest przewidziane przez Program Polskiej Energetyki Jądrowej, to jest licencjonowanie I nadzór prezesa PAA. W dwóch poprzednich latach no nie mieliśmy żadnych wniosków, które by wymagały prowadzenia tego typu analiz, ocen. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki brał udział aktywny w wydawaniu środowiskowej przez GDOŚ I konsultacjach transgranicznych, które miały miejsce przed dwudziestym trzecim rokiem.

Natomiast w ramach tego zadania, jak pan przewodniczący powiedział, do prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w dniu trzydziestego pierwszego marca wpłynął wniosek spółki Polskie Elektrownie Jądrowe o wydanie zezwolenia na budowę elektrowni jądrowej trzech bloków w technologii reaktorów AP 1000 w Lubiatowie-Kopalinie. Ten proces u nas rozpoczął się w zasadzie jak tylko systemy nasze przyjęły wszystkie dokumenty. Tych dokumentów jest sporo, jak powiedział pan przewodniczący, 40000 stron dokumentacji. Z grubsza połowa z tego I jest w języku polskim, 2. Połowa jest w języku angielskim.

W zasadzie proces jest prowadzony w języku polskim, natomiast my z uwagi na nomenklaturę także bardzo dobrze rozumianą anglojęzyczną. Poprosiliśmy wnioskodawcę, żeby też dołączył dokumentację w języku oryginalnym angielskim, bo czasami trudności tłumaczeniowe mogą powodować pewne niezrozumienie. Natomiast jak się sięgnie do wersji oryginalnej, anglojęzycznej, wiemy, wiemy o co chodzi. I proces ten wydawania zezwolenia, w zasadzie dokonywania oceny przez Państwową Agencję Atomistyki jest dwuetapowy. 1.

Etap to jest ocena formalno-prawna. To znaczy sprawdzamy po 1., czy wszystkie dokumenty, które są wymagane prawem rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie dokumentów, wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwoleń różnych. Sprawdzamy, czy te wszystkie dokumenty zostały załączone. To jest 1 rzecz. Natomiast 2.

Rzecz to jest też, czy z grubsza zawartość takiego dokumentu odpowiada jego tytułowi. To znaczy, czy nie jest tak, że został podany tytuł, a zawartość dokumentu zupełnie nie odpowiada danemu danemu tytułowi. I to zapoznanie się z dokumentacją, sprawdzenie pod kątem formalnym, prawnym. Okazało się, że zidentyfikowaliśmy kilka braków w tej dokumentacji, co oznacza, że musieliśmy wezwać wnioskodawcę zgodnie z przywołanym tutaj rozporządzeniem, żeby przedłożył brakujące, brakujące dokumenty. No zidentyfikowaliśmy też braki tłumaczenia części dokumentów na język polski, co oznacza, że też wnioskodawca był zmuszony I jest zmuszony dołączyć, dołączyć te te tłumaczenia.

Daliśmy wnioskodawcy 180 dni na uzupełnienie braków formalnych. Część z tych braków już została uzupełniona, natomiast no brakuje jeszcze opinii Inspektora Ochrony Radiologicznej I części dokumentacji, która jest w związana z raportem, raportem bezpieczeństwa. I teraz po uzupełnieniu tej dokumentacji sprawdzimy jeszcze raz od strony formalnoprawnej czy wszystkie dokumenty są już złożone, wniosek jest kompletny, wtedy przejdziemy formalnie do oceny merytorycznej. Natomiast też, żeby to było dla wszystkich jasne, my nie czekamy te ileś miesięcy, nie czekaliśmy na to, żeby wnioskodawca uzupełnił tą dokumentację, tylko zespół cały czas w zasadzie te 20, a łącznie z wersją angielską 40000 stron czyta, zapoznaje się I I dokonuje takiej wstępnej, wstępnej analizy. I teraz mówiąc o zespole, mam na myśli zespół, który

Został powołany w agencji w kwietniu, na początku kwietnia tego roku, czyli po tym jak wpłynął wniosek. Formalnie zarządzeniem powołałem zespół, który ma procedować właśnie postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na budowę elektrowni jądrowej. Dostosowaliśmy też ten, tą strukturę organizacyjną samej agencji, jak jaką przedstawiłem. Dostosowaliśmy w maju do właśnie bardziej takiej struktury projektowej, zwłaszcza w kontekście Departamentu Bezpieczeństwa Jądrowego, który odpowiada za, za prowadzenie tego procesu. I teraz, tak jak powiedziałem, powołany został zespół, który zajmuje się wsparciem tego postępowania.

Zespół, jak tu państwo widzicie na schemacie, został podzielony na kilka takich podzespołów tematycznych, tak żeby każdy z podzespołów tematycznych miał, nazwijmy to, swój obszar merytoryczny odpowiedzialności. I mamy zespół do spraw oceny ochrony fizycznej, zabezpieczeń, zespół do spraw oceny ochrony radiologicznej, do spraw oceny technicznej, do spraw systemów elektrycznych, aparatury kontrolno-pomiarowej I automatyki, do spraw oceny analiz bezpieczeństwa, oceny lokalizacji I zespół do spraw eksploatacji. Obecnie to jest prawie 60 osób z różnych departamentów, agencji, natomiast w przeważającej większości są to pracownicy zespołu Departamentu Bezpieczeństwa Jądrowego. Tu chciałbym tylko nadmienić, że w zasadzie od 2000 dwudziestego trzeciego roku w agencji istniał zespół składający się niemalże z tych samych osób, który miał za zadanie przygotować agencję do właśnie tego zadania pod tytułem licencjonowanie obiektów jądrowych. Ten zespół funkcjonował dwudziestego trzeciego roku, przygotowywał takie może prozaiczne rzeczy jak harmonogramy oceny, jak dokumenty wspierające ocenę dozorową, czyli pewne wytyczne jak należy sprawdzać dokumenty.

Więc naturalnym było, że w momencie, kiedy wpłynie wniosek, ten zespół w zasadzie przekształci się w ten zespół, który będzie dokonywał oceny dokumentacji już złożonej do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Tu macie państwo informacje o tym, jakie mamy ramy czasowe, to znaczy zgodnie z ustawą prawo atomowe prezes ma 24 miesiące na wydanie zezwolenia na budowę elektrowni jądrowej, natomiast w to zastrzegam, nie wliczają się czasy, w których oczekujemy na uzupełnienie dokumentacji. To znaczy w momencie, kiedy będziemy mieli kompletną dokumentację, wtedy będziemy mieli 24 miesiące na wydanie zezwolenia na budowę. Ale to też chcę podkreślić, że z jednej strony to jest dużo, z drugiej strony to wcale nie jest dużo, jeżeli chodzi o tak obszerną dokumentację. Samo przeczytanie tych dwudziestu 1000, tak jak mówię, najważniejszych dokumentów, które macie państwo tu wymienione, czyli wstępnego raportu bezpieczeństwa, raportu lokalizacyjnego, zintegrowanego systemu zarządzania, programu badań I monitoringu, programu testów przed przedeksploatacyjnych.

Samo przeczytanie tej dokumentacji zajmuje trochę czasu, natomiast no my przygotowujemy się do tej roli już od naprawdę kilku nastu lat. Mamy kody obliczeniowe, więc będziemy też dokonywać sprawdzenia obliczeń I będziemy weryfikować, czy to, co jest zawarte w dokumentacji, spełnia nasze wymagania bezpieczeństwa. Więc będziemy dokonywać, specjaliści z tego zespołu będą dokonywać niezależnej oceny I weryfikacji tego, co zostało złożone. Oczywiście ważnym aspektem całej tej układanki jest to, że reaktor AP 1000 został już zbudowany I zlicencjonowany w Stanach Zjednoczonych I w Chinach, więc nie jest to technologia zupełnie nowa. Natomiast z drugiej strony na rynku europejskim wiemy, że tylko dozór, czy urząd dozoru jądrowego, odpowiednik ta w Wielkiej Brytanii przeprowadził taką analizę I też miał pewne wnioski dotyczące tej tej technologii, z czego też będziemy korzystać.

Więc te 24 miesiące, tak jak powiedziałem, to wydaje się dużo, ale żeby móc w pełni potwierdzić I sprawdzić bezpieczeństwo jądrowe tej instalacji, potrzebujemy dalszego wzmocnienia agencji, co też się dzieje w tym niedawno przyjętym, w tej niedawno przyjętej aktualizacji programu polskiej energetyki jądrowej. Agencja dostała finansowanie dodatkowych sześćdziesięciu jeszcze 1 osób w porównaniu do tego, co było w poprzednim programie, tak żeby rzeczywiście jeszcze wzmocnić rolę dozoru, żeby też tą efektywność móc dozorowi jądrowemu, czyli Państwowej Agencji Atomistyki, zapewnić. Dalej, jak już zostanie wydane zezwolenie na budowę elektrowni jądrowej, elektrownia będzie w trakcie budowy, pod koniec budowy. Kolejnym etapem będzie złożenie przez inwestora wniosku o wydanie zezwolenia na rozruch tej elektrowni jądrowej. Będzie musiał także załączyć odpowiednie dokumenty.

Kilka z nich jest tutaj wymienionych. To będzie w zasadzie aktualizacja tych dokumentów, które zostały złożone na etapie przed budową o informacje z etapu budowy. I tu prezes ma 9 miesięcy na wydanie zezwolenia na rozruch, a później w momencie, kiedy reaktor zostanie uruchomiony, kolejnym etapem będzie wydanie zezwolenia na eksploatację elektrowni jądrowej. Wszystkie prace związane z budową, rozruchem eksploatacji elektrowni jądrowej będą pod stałym nadzorem inspektorów dozoru jądrowego, Państwowej Agencji Atomistyki, o których mówiłem wcześniej. Obecnie mamy już wyszkolonych I z odpowiednimi uprawnieniami dziesięciu inspektorów dozoru jądrowego, który, którzy mogą prowadzić kontrolę na terenie budowy elektrowni jądrowej.

Będziemy tam mieli stałą obecność, to znaczy tak zwanych inspektorów rezydentów mieszkających w zasadzie w pobliżu lokalizacji I no prowadzących tak zwane kontrole ciągłe, czyli w momencie, kiedy będzie nawet w nocy konieczność prowadzenia tam weryfikacji, nasi inspektorzy będą pilnować to czy, tego czy budowa postępuje zgodnie z zatwierdzonymi dokumentami. Teraz, jeżeli chodzi o przygotowanie nasze do planów dotyczących wdrożenia małych reaktorów modułowych, to w dwudziestym trzecim roku w lipcu w Departamencie Bezpieczeństwa Jądrowego został utworzony specjalny wydział oceny zaawansowanych reaktorów, do którego zadań właśnie należy analiza technologii reaktorów SMR, międzynarodowych wymagań, podejść regulacyjnych, a także przygotowanie do procesu licencjonowania SMR-ów, w tym rozwój kompetencji procesów naszych wewnętrznych regulacyjny, regulacyjnych I współpraca międzynarodowa, o której tutaj na slajdzie macie państwo kilka informacji, to znaczy my aktywnie uczestniczymy w różnych inicjatywach międzynarodowych, przeglądach reaktorów, które są inicjowane czy to z przez dostawców technologii, czy to przez urzędy dozoru jądrowego z z innych krajów. Braliśmy udział w takim projekcie Joint-Early Review reaktora Newart, proponowanego przez francuski EDF. Bierzemy udział w przeglądzie takim joint early review reaktora LDR 50 razem z naszymi partnerami z Finlandii, z ze ze Szwecji, ale też bierzemy udział w różnych grupach, grupach roboczych, które działają w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w takiej inicjatywie, która się nazywa NHSI, Nuklearharmonization & Standardization Initiative.

Mamy bardzo szeroką współpracę z Kanadyjskim Urzędem Dozoru Jądrowego CNSC. W dwudziestym trzecim roku zostało podpisane porozumienie do... Które rozszerza dotychczasową współpracę. Macie też państwo informacje o tym, co to porozumienie I ta współpraca obejmuje. Jednocześnie należy powiedzieć, że w dwudziestym piątym roku CNSC wydało zezwolenie na budowę reaktora BWRX 300 w Darlington w Kanadzie.

To też my z tych doświadczeń bardzo mocno korzystamy w tym roku w ramach staży stanowiskowych. Nasi pracownicy byli razem z CNC na budowie tej elektrowni jądrowej, żeby przyjrzeć się też procesom, jakie

Prowadzone przez Kanadyjski Dozór Jądrowy. Prowadzimy, a w zasadzie, w zasadzie zainteresowanym reaktorami BWRX 300 jest spółka Orlen Synthoss Gree Energy. Od kilku lat ta spółka jest w kontakcie z Państwową Agencją Atomistyki. Prowadzimy tak zwany dialog przedlicencyjny. Odbywają się w miarę regularnie spotkania robocze, które dotyczą różnych tematów, jakimi zainteresowany jest Orlen Synthoss Green Energy.

Mieliśmy 10 takich spotkań w zeszłym, znaczy w tym roku. Dodatkowo pod koniec czerwca OZGE złożyło do prezesa 2 wnioski o wydanie ogólnych opinii na podstawie artykułu 39 b ustawy prawo atomowe. I te opinie mają umożliwić inwestorowi otrzymanie takiej wstępnej oceny proponowanych przez nich rozwiązań organizacyjnych I technicznych. To znaczy, inwestor może przyjść do prezesa agencji z pytaniem o to, czy dany projekt, kawałek projektu, dany dokument spełnia wymagania naszego prawa, naszych rozporządzeń ustawy prawo atomowe I prezes taką ogólną informację może przekazać inwestorowi w ramach właśnie takich narzędzi przelicencyjnych. Spodziewamy się, że te opinie dla OsgE zostaną wydane gdzieś tam w połowie marca przyszłego roku.

Mieliśmy też w ramach zainteresowania różnych innych firm dialog przedlicencyjny. Natomiast niektóre firmy wycofały się z gdzieś tam z tego dialogu. Inne jak na przykład Narodowe Centrum Badań Jądrowych z reaktorem wysokotemperaturowym. Mieliśmy pewne spotkania. Wiem, że NCBJ zamierza też złożyć wniosek o wydanie właśnie takiej ogólnej opinii dotyczącej reaktora HPR.

Jeżeli chodzi o nadzór nad istniejącymi obiektami jądrowymi, to... Dziwne, bo się mapka nie pokazuje, ale, ale cóż, technika czasami nie pozwala na na pewne rzeczy. Otóż tu jeszcze powinniście państwo wyobrazić sobie mapę Polski, gdzie zaznaczone są te obiekty, gdzie gdzie zaznaczone są te obiekty. Otóż aktualnie mamy w nadzorze reaktor badawczy Maria, który się znajduje w Świerku. W zeszłym roku zostało wydanie, wydane kolejne zezwolenie na eksploatację tego reaktora.

To zezwolenie jest bezterminowe. Mamy reaktor badawczy w kraju, mamy I prezes PA ma w nadzorze reaktor badawczy EVA w likwidacji I przechowalniki wypalonego paliwa jądrowego. Prowadziliśmy w dwudziestym piątym roku 14 kontroli tych obiektów jądrowych. W tym roku już 11 takich kontroli. Jednocześnie, jeżeli chodzi o reaktor badawczy Maria, no to, ponieważ podlega on w zasadzie ciągłym modernizacji, modyfikacjom, to też wiele z tych prac wymaga analizy dokumentacji przez dozór jądrowy, przez Państwową Agencję Atomistyki I wydawania odpowiednich zgód, pozwoleń, aneksów do zezwolenia, co też jest realizowane przez agencję.

Żeby sprawnie prowadzić proces kontroli I nadzoru nad obiektami jądrowymi, w ustawie jest zapisane coś, co się nazywa systemem koordynacji między instytucjonalnej, to znaczy w obiektach jądrowych, w reaktorze badawczym Maria, ale także później w w elektrowni jądrowej. Nie tylko prezes PA będzie prowadził nadzór I kontrolę. Są też inne instytucje, krajowe organy jak Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Urząd Dozoru Technicznego, GIOŚ, GIS, GUNP, Główny Inspektor Pracy. Więc żeby odpowiedni sposób skoordynować te instytucje, jest zapewniony mechanizm koordynacji, ale też w zeszłym roku podpisaliśmy wspólnie porozumienie, które jakby implementuje postanowienia ustawowe I wskazuje w szczegółach, w jaki sposób ta koordynacja na poziomie tych różnych naszych instytucji będzie, będzie działać. Więc to dla nas był też bardzo, bardzo ważny kamień milowy.

Tematem podkomisji jest też postępowanie z odpadami promieniotwórczymi, a w zasadzie nadzór prezesa nad tym postępowaniem. Prowadzimy nadzór nad bezpieczeństwem postępowania z opadami promieniotwórczymi wypalonym paliwem jądrowym. Prezes wydaje zezwolenia na budowę, rozruch, przepraszam, na budowę, eksploatację zamknięcie składowisk odpadów promieniotwórczych. No obecnie mamy w nadzorze Krajowe Składowisko Odpadów Prominiotwórczych, które jest eksploatowane przez Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Prominiotwórczych. Tam też regularnie prowadzimy kontrole.

W zeszłym, w tym roku mieliśmy już 2 kontrole w KSOP. Natomiast w zasadzie takie strategiczne decyzje podejmuje minister energii w ramach Krajowego Planu Postępowania z Odpadami Prominotwórczymi wypalonym paliwem jądrowym. No prezes jest częścią I bierze udział w tych działaniach, natomiast za, za ten aspekt właśnie strategii postępowania z odpadami promieniotwórczymi odpowiada minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi. Jeżeli chodzi o nadzór nad wykonywaniem działalności związanej z narażeniem, to mieliśmy w zeszłym roku, przeprowadziliśmy 219 kontroli. Prezes PA prowadzi Centralny Rejestr Dawek Indywidualnych.

Aktualnie w CRD jest zarejestrowanych 1567 osób. Wydajemy indywidualne dokumenty narażenia pracownikom zewnętrznym. No I tak jak powiedziałem, blisko 2000 postępowań jest prowadzonych rokrocznie. No w zeszłym roku to było 1000, prawie 1800 postępowań. Jeżeli chodzi o kwestie zabezpieczeń materiałów jądrowych, to prezes wykonuje zadania wynikające ze zobowiązań międzynarodowych RP w zakresie prowadzenia ewidencji I księgowości materiałów jądrowych.

I znów tutaj prowadzimy wspólnie lub samodzielnie lub wspólnie z inspektorami MAA I EURATOM-u kontrole zabezpieczeń materiałów jądrowych, czyli te jednostki, które mają I są w posiadaniu materiałów jądrowych, weryfikujemy, te materiały są wykorzystywane do celów pokojowych. W zeszłym roku 42 kontrole, w tym roku już 28 kontroli przeprowadzonych. Jeżeli chodzi o ochronę fizyczną, czyli też aspekt niezwykle istotny, to prowadzimy nadzór nad ochroną fizyczną zarówno obiektów jądrowych, jak I materiałów jądrowych, ponieważ zgodnie z ustawą prawo atomowe obiekty jądrowe I materiały jądrowe podlegają ochronie fizycznej. Mają być one skutecznie zabezpieczone przed różnymi aktami terroru, dywersji sabotażu czy też kradzieży. W zeszłym roku mieliśmy 13 kontroli w zakresie ochrony fizycznej, w tym roku 6 kontroli.

Natomiast też w materiale pisanym macie państwo informacje o tym, że pod koniec zeszłego roku zostało zaktualizowane, został zaktualizowany taki dokument, który się nazywa podstawowe zagrożenie projektowe. Dokument niejawny, który opracowuje prezes w porozumieniu z szefem ABW, z Ministerstwem Energii, z policją, który wskazuje przed jakimi zagrożeniami muszą się bronić użytkownicy materiałów jądrowych czy eksploatujący elektrownię jądrową. I z uwagi na to, że ta aktualizacja została przekazana tym podmiotom na początku tego roku, to też sporo systemów ochrony fizycznej, czyli takich dokumentów, które określają jak instytucja broni się przed tego typu atakami, musiało zostać zaktualizowanych I ocenionych przez pracowników Państwowej Agencji Atomistyki. Monitoring sytuacji radiacyjnej kraju. W agencji funkcjonuje dwudziesto czterogodzinny, 7 dni w tygodniu dyżur.

Zawsze jest osoba dyżurny na w centrum awaryjnym. 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu monitorujemy stan I sytuację radiacyjną w kraju. Obecnie mamy 65 urządzeń

Wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych. Macie państwo na mapce tą informację, gdzie rozblokowane są te urządzenia. Tak jak powiedziałem, docelowo ma być zainstalowanych 145 stacji na terenie całego kraju, jako monitoring ogólnokrajowy. Wyniki odczyty z tych stacji są dostępne dla wszystkich na stronie Państwowej Agencji Atomistyki. Dodatkowo mamy zakupiony, specjalnie wyposażony, lekki pojazd ciężarowy, mobilne laboratorium, który jest w stanie w terenie dokonać weryfikacji I pomiarów powietrza, gleby, wody I różnych innych komponentów środowiska pod kątem czy to skażeń promieniotwórczych, czy właśnie poziomu promieniowania.

Współpracujemy też z innymi instytucjami w kraju, w tym Centralnym Laboratorium Ochrony Radiologicznej, który dysponuje stacjami ASS 500. Wszystkie te dane spływają do Państwowej Agencji Atomistyki po to, żeby agencja miała pełen obraz sytuacji radiacyjnej w kraju I mogła dzielić się tą informacją z wszystkimi mieszkańcami naszego, naszego kraju. Mamy bardzo, bardzo szeroką współpracę międzynarodową, ponieważ no to prawo I I energetyczne, energetyki jądrowej, prawo atomowe I w ogóle energetyka jądrowa, wymagania są bardzo umiędzynarodowione. Mamy współpracę zarówno z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej, jak I współpracę bilateralną w ramach różnych stowarzyszeń Venra, Essarda, Nea, ECD. Mamy też bardzo szeroką współpracę bilateralną z naszymi sąsiadami, ale także z krajem dostawcy technologii ze Stanami Zjednoczonymi, z Komisją Dozoru Jądrowego USNRC.

Po co ta współpraca międzynarodowa? Otóż, korzystając z tej współpracy międzynarodowej, wysyłamy naszych pracowników na różne szkolenia specjalistyczne, staże stanowiskowe, tak żeby pracownicy mogli nabrać doświadczenia, tak zwanego hands-on, czyli praktycznego, jak prowadzić procesy oceny nadzoru, analiz, kontroli. To wszystko umożliwia właśnie współpraca międzynarodowa. Tu jest jeszcze wskazana Kanada, o której już mówiłem w ramach głównie nadzoru nad reaktorem BWRX 300. I tu macie państwo podane informacje na temat tego rozwoju kompetencji agencji, Państwowej Agencji Atomistyki w różnych krajach na całym świecie.

I myślę, że na tym chciałbym zakończyć. Bardzo dziękuję za uwagę. Jeżeli są jakieś pytania do do PAA, to z chęcią na nie, na nie odpowiemy. Bardzo dziękuję panie przewodniczący.

43:28 - 44:00

Speaker 4

Dziękuję bardzo panie prezesie za bardzo kompleksowy materiał I ten pisemny, który dostaliśmy I teraz bardzo interesującą prezentację, którą też, jeśli pan pozwoli, może na do sekretariatu poprosimy o przesłanie. Jak najbardziej. Panie prezesie, takie 1. Pytanie. Elektrownia jądrowa, która powstanie w Choczewie, była bez postępowania konkurencyjnego.

44:00 - 44:12

Speaker 3

Czy w przypadku w tej chwili badania, przygotowania konkurencyjnego między technologiami wy macie jakiś głos? Tak? Czy czy jesteście w tej sprawie?

44:12 - 44:15

Andrzej Głowacki

To jest zupełnie poza prezesem państwowego. Poza prezesem.

44:16 - 46:51

Speaker 3

A w związku z tym proszę, bo powiedział pan, że ocena bezpieczeństwa biała regulator w Stanach Zjednoczonych czy Unii Europejskiej. Mówię o technologii właśnie AP 1000. Czy tutaj macie zidentyfikowane problemy, które mogą wystąpić I czy te problemy są przez was czytane, czy też tych problemów nie widzicie. Czytając dalej, czy wizytowaliście też WOKTL, czy widzieliście tam reaktory. To jest 1..

2. Sprawa to jest kwestia czasu. No wiadomo, że bardzo ważną informację, którą pan przekazał, że te 40000 stron jest analizowanych już w tej chwili, mimo że wezwany został JK została, PJK została do uzupełnienia materiałów, ale czy ta możliwość przedłużania waszej decyzji nie będzie postępowała nadal, czy w trakcie analizy dwudziestu 1000 stron nie będziecie dochodzili do wniosku, że jeszcze trzeba uzupełnić jeszcze o coś, jeszcze, o coś, jeszcze, o coś I tak możemy po te 180 dni wydłużać razy, razy, razy I nagle się może okazać, że 2028. Rok nie będzie rokiem, w którym dojdzie do wydania przez was stosownej decyzji. Jeszcze teraz mam jeszcze takie pytanie, pewnie tutaj będzie, ale co się stało z Marią?

Czemu reaktor Maria miał takie kłopoty I jak pan widzi perspektywę, perspektywę właśnie tego reaktora? Pytanie co do SMR-ów. Rozumiem, że z Kanadą jesteście w dialogu. Czy wy oceniacie, że rok 2028. Dla realizacji tego reaktora jest rokiem niezagrożonym?

I czy u nas w związku z tym, jeśli będzie taka strategia SMR-owa, nasze, nasz Włocławek również ruszy w tym samym czasie. I jeszcze tylko 1 pytanie, pytanie o, o tą mapkę z pomiarami radiologicznymi. Czemu tam wschód jest tak bardzo zaznaczony, a centrum kraju I zachód jest w takim, w takiej małej skali. To na razie tyle. Czy panowie posłowie?

Proszę bardzo.

46:51 - 48:43

Speaker 6

Dziękuję bardzo panie przewodniczący. Panie prezesie, bardzo dziękuję też za bardzo szczegółowe omówienie działalności agencji. Mam pytanie, jeśli chodzi o... Bardzo cieszy to, że agencji udało się zagwarantować finansowanie na zwiększenie zatrudnienia, bo wiemy, że to było taka pięta achillesowa, jeśli chodzi o realizację tych projektów atomowych, jądrowych, które mamy. Pytanie jest takie, wiadomo, że przez tą dziurę, jaką mieliśmy od lat siedemdziesiątych do chwili obecnej, ilość specjalistów w zakresie energetyki jądrowej no niestety nie jest za duża.

Czy w związku z tym nie będziecie państwo mieli problemu z pozyskaniem ludzi kompetentnych z jakimś doświadczeniem I przygotowanych realizację tych waszych zadań. Widziałem też, że macie bardzo dużą ilość szkoleń, czyli domyślam się, że osoby, które są na nowo zatrudnione, są jakby szkolone I przygotowywane do pełnienia tych funkcji. Pytanie jeszcze dodatkowo, czy podjęliście współpracę z uczelniami, dlatego że rzeczywiście, żeby później prowadzić te wszystkie... Funkcjonowanie tych elektrowni jądrowych wymaga odpowiednich ludzi, czy zostały już podjęte, bo wiem, że niektóre uczelnie już otworzyły wydziały, jeśli chodzi o przygotowanie ekspertów z dziedziny atomu. Bardzo cieszy również to, że zwróciliście państwo uwagę, że część już reaktorów, które funkcjonują na rynku światowym, które będą przede wszystkim Westy House, że możecie wykorzystać pewne certyfikaty I pewne analizy, jeśli chodzi o zakresy bezpieczeństwa właśnie, żeby nie powielać tego, tylko wykorzystać te, które, które macie.

To tak, jeśli chodzi o moją, moje pytania.

48:43 - 48:55

Speaker 3

I uzupełniająco do pytania kolegi właśnie o kadry, bowiem 97 osób dla tutaj AJ-ki, PJ-ki, a w tej chwili ile jest? Bo tyle miało być w

48:56 - 49:15

Speaker 3

roku. Jak jest z rynkiem, z rynkiem zatrudnienia, no bo faktycznie tutaj specjalistów to tak pewnie ciężko znaleźć. I czy, I czy wy macie... Delikatna sprawa, ale takie, takie... Czy jesteście konkurencyjni na rynku finansowym.

49:21 - 52:17

Andrzej Głowacki

Dobrze, szanowni państwo, trochę pytań jest. Jeżeli chodzi... I będę tak po kolei. Postaram się odpowiedzieć po kolei, jeżeli będzie jakieś dodatkowe pytanie, to prośba od razu, żeby żeby żeby pytać. Problemy z oceną dokumentacji dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, temat tego, byliśmy na elektrowni jądrowej, w elektrowni jądrowej w ogóle.

Tak, niejednokrotnie wiemy, jak ta elektrownia funkcjonuje. My sporo dokumentacji czytaliśmy nawet już wcześniej, ponieważ ona była

Dostępna na stronach dozoru amerykańskiego, więc w zasadzie od naprawdę wielu lat my się do tej elektrowni I do oceny tej konkretnej technologii przygotowujemy. Żeby móc wykorzystać doświadczenia I analizy, które zrobił dozór amerykański, my dokonaliśmy porównania wymagań bezpieczeństwa, które są w Stanach I w Polsce. I teraz zidentyfikowaliśmy takie obszary, gdzie te wymagania są takie same, więc możemy powiedzieć, okay, macie taki sam... Czy w zasadzie my mamy takie same wymagania, jak są w Stanach Zjednoczonych. Możemy spokojnie skorzystać z analiz doświadczeń, które tam zostały już zdobyte.

Ale są też obszary, gdzie to podejście amerykańskie jest nieco inne. Te wymagania są nieco inne. Na przykład w przypadku dawek dla osób z ogółu ludności czy dawek dla personelu. I teraz musimy sprawdzić, czy te różnice I czy te przyjęte rozwiązania spełniają także nasze wymagania, tam, gdzie te różnice zidentyfikowaliśmy. Jest kilka takich obszarów, tak jak mówię, dawki, postępowanie I planowanie awaryjne to są jedne z tych obszarów, gdzie będziemy musieli bardziej w szczegółach sprawdzić tą dokumentację.

Oczywiście zmiany, które się dokonały od czasu, kiedy został zbudowany reaktor Vogel czy reaktor AP 1000 w lokalizacji Vogel. I zmiany wynikające, potencjalne zmiany wynikające z doso, z dostosowania do naszej lokalizacji, czyli tak zwane aspekty specyficzne dla danej lokalizacji. Mamy też takie prozaiczne rzeczy jak zmiany jednostek, takie prozaiczne rzeczy jak zmiany częstotliwości, na przykład inna jest w Stanach, inna jest w Polsce. Jest kilka elementów, na które my będziemy szczególnie zwracać uwagę. I o tym też spółka doskonale wie, wiedzą też, wie też dozór amerykański, który nam bardzo mocno pomaga w tych aspektach, gdzie zidentyfikowaliśmy pewne różnice, tak.

52:17 - 52:55

Speaker 3

Jeśli, jeśli można uzupełniająco, bo takie wrażenie, że jednak to każdy reaktor jest budowany trochę w systemie projektuj I buduj. To znaczy, że nie, nie, nie ma sztancy jednej I jednego rozstrzygnięcia. I teraz jak w tym momencie, w którym zaistnieją określone modyfikacje do do do polskiego systemu, wy jesteście zaangażowani. Czy to jest... Wymaga na przykład zatrzymania I rozstrzygnięcia po po roku czy półtora, czy też jesteście w trakcie dialogu, który umożliwi realizację od razu sprawy, rozwiązania problemu?

52:55 - 53:33

Andrzej Głowacki

To to to znaczy, to wszystko trochę zależy od tego, jakiego rodzaju to są zmiany I modyfikacje. Jeżeli tyczą się obiegu pierwotnego, reaktora I systemu, które mają istotne znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego I ochrony radiologicznej, wtedy zanim taka modyfikacja zostanie wprowadzona, my musimy się na nią zgodzić. Ale są też takie, które nie będą bezpośrednio wpływać, zmiany, które nie będą bezpośrednio wpływać na bezpieczeństwo tego obiektu I ten inwestor może I generalny wykonawca może sobie wykonywać, informując tylko nas o tym, że takie działania są robione.

53:33 - 53:43

Speaker 3

Świadczenia z WOK, czyli między trzecim reaktorem a czwartym reaktorem są takie fundamentalne zmiany, które wymagałyby czy takich działań, czy też to jest raczej kosmetyka?

53:45 - 57:29

Andrzej Głowacki

Z naszego punktu widzenia to takich na razie nie ma zmian, które wymagałyby zatrzymania pracy. Ale tak jak powiem jeszcze raz, dopiero po pełnej ocenie tej dokumentacji będziemy wiedzieć, czy te różnice w wymaganiach nie spowodują tego, że będzie konieczne pewne przeprojektowanie systemów mających istotne znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego I ochrony radiologicznej. Na razie zakładamy, że nie, ale tak jak mówię, ta ocena musi zostać wykonana. Teraz pytał pan przewodniczący o czas na zadawanie pytań I te 24 miesiące. No my przewidujemy, że kilka pytań na pewno się pojawi odnośnie dokumentacji.

Im lepiej będzie ta dokumentacja przygotowana, im więcej wysiłku włoży inwestor I generalny wykonawca w zapewnienie odpowiedniej jakości tej dokumentacji, tym myślę mniej będzie pytań dotyczących samego, samego projektu. Natomiast musimy też zdawać sobie sprawę z tego, że trochę wszyscy się uczymy na tym pierwszym projekcie, zwłaszcza na pierwszym bloku. To znaczy w momencie, kiedy my tą dokumentację już będziemy mieli opanowaną I sprawdzoną, to kolejne etapy powinny iść bez najmniejszych problemów. Natomiast no niestety albo stety jest tak, że prezes nie wyda decyzji, jeżeli nie będzie miał przekonania, że ta instalacja może być bezpiecznie zbudowana, uruchomiona I potem eksploatowana. To jest bezpieczeństwo, proszę państwa, nas wszystkich.

Mieszkańców, które, którzy są blisko, ale to też jest kwestia tego, że jak to się zwykło mawiać zdarzenie w jednej z elektrowni jądrowych powoduje zatrzymanie albo reperkusję w kolejnych elektrowniach jądrowych. Wiemy, co się wydarzyło po awarii w elektrowni jądrowej w Kushimie. Znamy tą, znamy tą historię, tak. Więc chcemy efektywnie prowadzić ten proces licencjonowania. To nie tak, że będziemy teraz czekać I zaskakiwać wnioskodawcę, a jeszcze nam tego brakuje albo tamtego.

Wszystkie rzeczy, po to mamy też dialog ustanowiony na różnych poziomach z inwestorem, żeby móc odpowiednio wcześnie przekazać mu informację tak, tego nam brakuje, prosimy o dostarczenie tego, czy tej, takiej, czy innej informacji, albo że należy skorygować ten czy inny dokument. Tak, tak będzie to, tak będzie to wyglądało w praktyce. Jeżeli chodzi o Marię, czyli mówił pan przewodniczący o kłopoty z zezwoleniem. Właśnie trochę wynikało, te kłopoty wynikały z jakości dokumentacji, jaka została złożona wtedy do prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Nie mogliśmy pomimo tego procesu rozpoczętego w miarę wcześnie, nie mogliśmy uzyskać wtedy z NCBJ-u dokumentów, które by potwierdzały spełnienie wymagań bezpieczeństwa jądrowego I ochrony radiologicznej, dlatego ten proces przeciągnął się o tych kilka miesięcy I reaktor otrzymał nowe zezwolenie w lipcu dwudziestego piątego, a poprzednie skończyło się w marcu dwudziestego piątego roku.

57:29 - 57:56

Speaker 4

To jest niepokojące, bo reaktor, który jest znany nam bardzo I którego dokumentacyjnie opracowany był na wszystkie możliwe sposoby, nagle się okazało, że że że nie spełnia wymogów to w kontekście nowej inwestycji, tym bardziej jest to niepokojące pytanie, że może być tak, że nad to nad czym pracujemy w tej chwili po raz 1. Może napotkać więcej przeszkód niż nam się wydaje I ten może go mieć zagrożony data realizacji.

58:00 - 01:00:56

Andrzej Głowacki

Tak, tak może być. Tak jak powiedziałem, my musimy zweryfikować po prostu bezpieczeństwo tej instalacji. Jeżeli chodzi o SMR-y, tu pan przewodniczący powiedział, czy 28. Rok nie jest zagrożony dla realizacji. Ja rozumiem, że mówi pan przewodniczący o Kanadzie.

Tu wolałbym jednak nie wypowiadać się na temat tego, czy ten projekt jest zagrożony, ta data realizacji jest zagrożona, czy nie jest zagrożona. Wedle moich informacji, które mam z Kanadyjskiego Dozoru Jądrowego jest on na ścieżce właściwej. Natomiast czy I jakie w konkretne są problemy związane, czy są jakieś z tym z budową, no tu takiej informacji nie posiadam. Dlaczego wschód na mapce radiologicznej, czyli kwestia stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych? No ta sytuacja wynikała z...

Czy ten plan agencji musiał zostać dostosowany do sytuacji, jaka była związana z działaniami wojennymi na Ukrainie I ewentualnym zagrożeniem ze strony tamtejszych obiektów jądrowych W przypadku działań militarnych, no tam było raptem kilka stacji rozlokowanych jeszcze w dwudziestym czy dziewiętnastym roku. W momencie, kiedy miały miejsce sygnały o właśnie tych działaniach czy przymierzaniu się do tych działań wojennych. No my podjęliśmy wtedy trochę też razem z ministrem klimatu I środowiska decyzję, że okej, zaczynamy rozmieszczanie tych stacji od granicy wschodniej, tak że w przypadku, gdyby nastąpił

Atak na którąś z elektrowni, no będziemy dużo wcześniej w stanie zareagować I wiedzieć o tym, jakie to zagrożenie radiologiczne do nas, do nas płynie. Natomiast w tej chwili sukcesywnie dalej rozwijamy I rozbudowujemy już bardziej tą centralną, północną, a później zachodnią część, zachodnią część krajów. Muszę też powiedzieć, że oprócz tych stacji stacjonarnych, które są rozlokowane na terenie kraju, my jako agencja będziemy też budować monitoring lokalny, czyli w pobliżu samych obiektów jądrowych będziemy mieli rozlokowane nasze własne stacje pomiarowe, tak żeby móc weryfikować to, co robi też operator, czyli móc niezależnie sprawdzać, czy nie ma jakiegoś zagrożenia dla środowiska I dla społeczeństwa.

01:00:56 - 01:01:19

Speaker 4

Jak te stacje radiologiczne, jaki to jest rodzaj budynku czy czy rodzaj urządzenia I jak on jest zabezpieczone przed tym, ażeby jak w filmie z Bondem no będzie zagrożenie radiologiczne, ale okaże się, że urządzenie nie wykryje, bo nie zostało zainfekowane wirusem informatycznym, które zmieniło sytuację.

01:01:19 - 01:05:38

Andrzej Głowacki

Znaczy o kwestii samych zabezpieczeń to nie mogę tutaj za bardzo mówić, natomiast rzeczywiście one są po 1. Głównie lokowane na miejscach, które są własnością Skarbu Państwa. To, to, to znaczy są mało dostępne, to po 1.. Po 2. Mają niezależne kanały komunikacji, zasilania.

Tak jak powiedziałem, o zabezpieczeniach nie chcę za dużo mówić, natomiast rzeczywiście jest to urządzenie, które będzie działać I nie nie... My regularnie też sprawdzamy poziom zabezpieczeń tych, tych stacji, czy także testy penetracyjne wykonujemy. Także tu absolutnie kwestia bezpieczeństwa I możliwość skorzystania z tych stacji właśnie w takiej sytuacji jest dla nas priorytetem. Teraz, jeżeli chodzi o kadry, naszą współpracę z uczelniami, to no dużo zawdzięczamy programom, które są realizowane przez Ministerstwo Energii, Ministerstwo Nauki I Szkolnictwa Wyższego. Korzystamy z tego, co uczelnie oferują, to znaczy z nowych adeptów, którzy kończą te studia.

Jednocześnie współpracujemy z uczelniami I nasi pracownicy prowadzą też zajęcia, wykłady na tych uczelniach, żeby kwestie bezpieczeństwa jądrowego I ochrony radiologicznej były I znajdowały się w programach kształcenia. Współpracujemy z uczelniami w tym też zakresie, że przyjmujemy na staże do agencji tych pracowników. To znaczy gdzieś tam w na czwartym czy piątym roku prosimy o to, żeby wysyłać do nas studentów na, na staże. Mamy dobrą współpracę z Politechniką Warszawską, z Uniwersytetem Warszawskim, z Politechniką Gdańską, z Akademią Górniczą, Hutniczą, więc kilka instytucji, kilka tych uczelni, tak jak mówię, nasi pracownicy jeżdżą tam, bierzemy udział w targach pracy, więc no można powiedzieć, że są pewne wyzwania związane z zatrudnianiem pracowników I tym, I te wyzwania widzimy, bo rekrutacji dużo uruchamialiśmy w przeciągu ostatnich lat, sporo osób udało się dzięki temu zatrudnić. Natomiast to, szanowni państwo, co dla nas jest ważne, to właśnie to, że nasze zarobki stały się konkurencyjne.

Konkurencyjne w stosunku nie dość, że do administracji, ale też w niektórych przypadkach także do sektora prywatnego. Co oznacza, że te rekrutacje na te kluczowe stanowiska dla nas związane właśnie z bezpieczeństwem jądrowym I ochroną radiologiczną jest coraz większe zainteresowanie przyjściem do samej, do samej agencji. No też, też pewnie nie jest specjalnym, specjalną tajemnicą można zobaczyć na stronach I w raporcie szefowej służby cywilnej, że za 25. Rok agencja I pracownicy agencji średnie wynagrodzenie mają najwyższe wśród urzędów centralnych, co cieszy, bo tak jak mówię, mamy coraz większe możliwości zatrudnienia pracowników. Potrzeby mamy ogromne, ale też muszę państwu powiedzieć, że to, co dla nas jest ważne, to zmniejszający się poziom rotacji w agencji.

Jeszcze parę lat temu mieliśmy dużo odejść z PAA, bo ktoś właśnie oferował lepsze, konkurencyjniejsze warunki. W tej chwili ten poziom, nazwijmy to rotacji, jest poniżej pięciu procent, więc to jest raptem 1, 2 osoby rocznie agencje, agencje opuszczają. I to też powiedziałbym nie takich najbardziej kluczowych, kluczowych osób. Więc to jest rzecz, która jest bardzo, bardzo budująca. Nie wiem, czy coś w kontekście rekrutacji.

01:05:40 - 01:06:19

Speaker 6

Tak, ja nawiązując już do do do kwestii kadrowych. Z informacji, które pan przedstawił, poziom zatrudnienia w 2000 dwudziestym siódmym roku, jeśli chodzi o osoby, które będą odpowiedzialne wyłącznie za przygotowanie dokumentacji dla dużego I małego atomu, będzie zwiększona około dwudziestu procent. Mam pytanie, czy ta ilość pracowników zapewni sytuację, w której koncentracja nad wydawaniem decyzji dla dużego atomu nie spowolni prac związanych z wydawaniem zezwoleń dla małego atomu? Czy to jest ilość pracowników wystarczająca, żeby te procedowanie tych dwóch wniosków było równoległe?

01:06:22 - 01:06:59

Andrzej Głowacki

Nie, na równoległość dwóch postępowań ta ilość pracowników nie jest wystarczająca. To jest tylko I wyłącznie... To są potrzeby I dane dotyczące programu polskiej energetyki jądrowej, czyli dużego atomu. Na mały atom mamy osobnych, zatrudnionych pracowników. Oczywiście staraliśmy się gdzieś tam pozyskać dodatkowe środki na zatrudnienie właśnie specjalistów dotyczących...

Czy w zakresie SMR-ów.

01:07:01 - 01:07:06

Speaker 7

Na razie więcej nie dostaliśmy, tyle mogę, tyle mogę powiedzieć.

01:07:06 - 01:07:17

Speaker 4

Chylę oddam głos panu posłowi Ireneuszowi ze sceny. Natomiast jeszcze tylko uzupełniające pytanie, w takim razie czy wspomagają waszych pracowników pracownicy AI?

01:07:21 - 01:08:35

Andrzej Głowacki

Więc tak, panie przewodniczący, szanowni państwo, staramy się wdrożyć pewne rozwiązania AI-owe automatyzujące. Wybraliśmy kilka procesów takich podstawowych w agencji, które chcemy zautomatyzować I wykorzystać przy tym AI. Natomiast stricte do procesu zezwoleniowego, to jeszcze nie korzystamy tak, żeby można było powiedzieć, że że AI, że AI będzie oceniać tą dokumentację za nas. Natomiast też to nie jest tak, że nie robimy nic. Mieliśmy niedawno, w zeszłym tygodniu, spotkanie z przedstawicielami Departamentu Energii Stanów Zjednoczonych, którzy też pracują nad rozwiązaniami właśnie takimi wspomagającymi proces licencjonowania, zaproponowali I zaprezentowali nam pewne narzędzie I będziemy starać się tą współpracę I I to, to narzędzie, to rozwiązanie sprawdzić, zweryfikować.

Być może uda się coś w tym

01:08:35 - 01:08:37

aspekcie wdrożyć.

01:08:37 - 01:08:39

Pan poseł Ireneusz Zeska.

01:08:39 - 01:12:56

Ireneusz Zyska

Bardzo dziękuję panie przewodniczący, wysoka komisjo, szanowni panie prezesie. Tutaj z informacji, którą otrzymaliśmy przed posiedzeniem, jest informacja podana, że współpracujecie państwo z kanadyjskim nadzorem jądrowym Canadion Nuklear Safety Komision w zakresie nadzoru nad realizacją projektu BWRX 300 w Darlington w Kanadzie. Wiemy o tym, że Orlen Synthos Green Energy w czerwcu tego roku złożył wnioski do państwa, do prezesa PAA o wydanie ogólnych opinii, które mogłyby zgodnie z prawem atomowym artykuł 39 b pozwolić na dalsze procedowanie tych projektów. Ma to ogromne znaczenie też, jeżeli chodzi o koszty realizacji, bo gdyby to się przesunęło w czasie, no to wiadomo, że, że każde przesunięcie w czasie też zwiększa nakłady CAPEX-owe na realizację pierwszego polskiego SMS-a. I w kontekście pytania, które

Postawił pan poseł Meysztowicz, na które pan prezes odpowiadał. Czy nie zagrożony, czy nie jest zagrożony ten termin wydania opinii, który też wynika z prawa atomowego, do dziewiętnastego marca 2000 dwudziestego siódmego roku I jak państwo w zakresie tej współpracy z kanadyjskim nadzorem jądrowym, dozorem jądrowym Przygotowujecie się tutaj, oceniając te projekty, bo wiemy o tym, że to nie będzie tylko według założeń biznesowych oczywiście OSG, ale to nie ma być tylko I wyłącznie 1 SMR, ale cała flota SMR-ów, która też według założeń tego projektu ma pozwolić na zmniejszenie kosztów I większy udział tej technologii w polskim miksie energetycznym. Na marginesie powiem, że wczoraj odbyło się posiedzenie parlamentarnego zespołu do spraw energii I wodoru, którego mam zaszczyt być przewodniczącym. Tam odbyła się niezwykle interesująca dyskusja. Był pan prezes Rafał Kasprów, ale także inni uczestnicy, uczestnicy debaty w zakresie małej energetyki jądrowej.

Był obecny tutaj pan profesor Mariusz Dąbrowski z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Traktujemy oprócz dużej pierwszej polskiej elektrowni w Choczewie, również te małe projekty energetyki jądrowej bardzo poważnie I chcielibyśmy, żeby Polska Agencja Atomistyki była w stanie wypełnić swoje statutowe obowiązki, w tym zarówno co do dużego projektu, jak I tych małych projektów, bo one mają inną jakby charakterystykę, inny troszeczkę cel w zakresie generacji energii, ale oba są bardzo ważne I oczekiwane. Stąd też, jeżeli byłyby jakieś zagrożenia, to ogromna prośba do pana prezesa, żeby w poczuciu odpowiedzialności komunikować to po 1. Władzom rządowym, ale też nam tutaj w parlamencie, żebyśmy mogli podjąć działania, które pozwolą wypełniać agencji te swoje statutowe obowiązki. I to prośba o taki komentarz czy informację też o współpracę z tym dozorem jądrowym kanadyjskim w zakresie oceny tego projektu, który jest już jest realizowany w Darlington w Kanadzie.

No I na marginesie, jak jestem przy głosie, to chciałem zapytać, mieliśmy tutaj prezentację, ja akurat bardzo przepraszam, nie mogłem w związku z innymi obowiązkami uczestniczyć od początku dzisiejszego posiedzenia komisji. Czy prezentacja, która była wyświetlana, będzie dla nas wszystkich udostępniona? Dziękuję bardzo.

01:12:56 - 01:13:01

Speaker 8

Będzie udostępniona. Natomiast pytanie pan Stanisław Ramczyk, poseł.

01:13:01 - 01:13:25

Speaker 11

Tak, mam może 2 pytania. Jestem z Pomorza, może nie z sąsiedztwa właśnie tego tego właśnie, lokalizacji tej elektrowni. Natomiast mam pytania, znaczy 1, czy jest panu znany ostatni raport Horvardu, który właśnie badał umieralność, znaczy w powiatach sąsiednich odnośnie energii jądrowej.

01:13:25 - 01:13:49

Speaker 12

To jest z tego, z tego tegoroczny raport I to jest właśnie przekrój. 2 2002 2000 właśnie 12., 18. Rok. I okazuje się, że ta śmiertelność z powodu nowotworów jest wyższa w tych powiatach, które są wokół. I one, badania były robione nie tylko w Stanach były robione, ale one były właśnie też w europejskich państwach również robione.

01:13:49 - 01:14:01

Speaker 10

To jest 1 pytanie, a 2., 2. Pytanie jest, jaka, jaka właśnie pan ma spojrzenie na budowanie odporności energetyki jądrowej do tej sytuacji, która jest na Ukrainie?

01:14:03 - 01:14:44

Speaker 4

I jeszcze ja mam pytanie 1, ale o różaniec. To znaczy kończy się tam składowisko, tak? Będzie nowy, nowe składowisko odpadów. 1. To tak, czy czy jest akceptacja społeczna dla te w Różanach, dla tego składowiska I nie ma poczucia tego niebezpieczeństwa I zagrożenia, o którym też mówi pan Stanisław Ramczyk.

No I gdzie szukacie w tej chwili składowiska głębokiego? Gdzie to może, gdzie się rozglądacie po prostu w Polsce I jak przygotowujecie opinię publiczną do tego, żeby ta akceptacja była.

01:14:51 - 01:15:51

Andrzej Głowacki

Jeżeli chodzi o współpracę z Komisją Dozoru Jądrowego Kanady, to ta współpraca jest naprawdę bardzo ścisła. Mamy opracowany plan współpracy, zagadnienia I tematy, które regularnie omawiamy. Jeżeli chodzi o te 2 wnioski, OSG, to one dotyczą no dwóch wybranych aspektów kodu do obliczeń I paliwa jądrowego. Absolutnie ten termin na wydanie ogólnych opinii jest niezagrożony. I tutaj też korzystamy ze współpracy z CNSC, to znaczy prowadzimy naszą własną ocenę, później rozmawiamy z CNC, w jaki sposób oni podchodzą do tematu, czy te nasze wnioski się zbiegają, czy są takie same.

1, 2. Temat dokładnie tak samo jest prowadzony, więc tutaj żadnych zagrożeń absolutnie nie widzę. Ta współpraca jest naprawdę, naprawdę bardzo dobra.

01:15:51 - 01:15:54

Speaker 13

A przepraszam, czy ta opinia może wcześniej być wydana czy raczej...

01:15:59 - 01:20:10

Andrzej Głowacki

Pewnie jest taka szansa na to, że będzie trochę wcześniej wydana, ale jednak 10:10 termin wolałbym na razie trzymać z połowy marca. Ale tak, no to to nie są tematy, które, które nas specjalnie mocno gdzieś tam absorbują w tym sensie, że że wymagają nagle zaangażowania wielu, wielu specjalistów. Te, te tematy mamy dobrze, dobrze opanowane. Jeżeli chodzi o komunikację z z rządem, to my oczywiście będziemy wnioskować o o wzmocnienie agencji w kontekście nadzoru nad wdrażaniem SMR-ów. W zależności od tego, jak te plany spółki też będą nam komunikować, jesteśmy w kontakcie z OZG.

Wiemy jakie mają plany, kiedy te te ich wnioski kolejne mają się pojawiać I w nawiązaniu do tego będziemy będziemy prosić także, jeżeli będzie można, o o pewne wsparcie, bo nie ukrywam, że to wzmocnienie w kontekście nadzoru nad SMS-ami no jest konieczne, jeżeli miałyby te projekty być realizowane równolegle. Jeżeli będą realizowane 1 po drugim, to wtedy możemy część osób przesunąć z z tych, które wykonują zadania dla programu Pay. Natomiast jeżeli mają być prowadzone równolegle, to trudno, żeby 1 pilot, 2 samoloty był w stanie na raz poprowadzić. Jeżeli chodzi o ten raport z Harvardu, to nie widzieliśmy tego raportu. Z chęcią, z chęcią się zapoznamy I I wrócimy z informacją do pana posła, jaka jest nasza opinia na ten, na ten temat.

Jeżeli chodzi o odporność energetyki jądrowej w sytuacji, która się dzieje za naszą wschodnią granicą, no to tak jak powiedziałem, 1 rzecz to jest kwestia tego podstawowego zagrożenia projektowego, czyli to, żeby odpowiednio nasze służby były w stanie zidentyfikować I wskazać, jakie zagrożenia, przed jakimi zagrożeniami musi się taka energetyka jądrowa bronić. Wiecie państwo też, że projektowane reaktory są na ataki terrorystyczne, na uderzenia dużych samolotów pasażerskich I tego typu zagrożenia są brane pod uwagę. Natomiast no muszą być też pewne granice. To znaczy trudno, żebyśmy teraz brali pod uwagę I projektowali reaktory na uderzenia, nie wiem, głowic czy czy innego sprzętu wojskowego. No tu państwo musi pewną, pewne działania w ramach swojego zakresu odpowiedzialności wziąć, żeby przed atakami wojskowymi tego typu obiekty były, były chronione.

W ten, w ten sposób trzeba powiedzieć. Natomiast jak widzicie państwo, w Ukrainie elektrownie jądrowe działają, dostarczają prąd mimo sytuacji, jaka tam, jaka tam się dzieje. Jeżeli chodzi o Różan I o poszukiwanie głębokiego składowiska, to nie są kompetencje już prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Tu przedstawiciel ministerstwa,

Pewnie mógłby coś więcej powiedzieć na temat akceptacji społecznej I poszukiwania, ponieważ te działania realizowane są przez ministerstwo I przez Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promiotwórczych.

01:20:10 - 01:20:17

Speaker 4

Ale w raporcie pan przekazał, że poszukiwania trwają, więc panie dyrektorze trwają.

01:20:17 - 01:21:00

Speaker 15

Jak najbardziej trwają I tutaj mówimy o, pamiętajmy o dwóch różnych projektach, tak. Bo jednym mówimy o nowym składowisku powierzchnowym. To jest projekt o, można powiedzieć nieco pilniejszy I taki projekt długoterminowy bardziej, czyli już to docelowe składowisko tak zwane głębokie, geologiczne. Tutaj, jeśli chodzi o składowisko powierzchniowe, to w lipcu tego roku my otworzyliśmy taki oficjalny nabór potencjalnych, potencjalnych gmin. I jesteśmy, powiem tylko w tym momencie dlatego, że no oczywiście nie będziemy jako ubiegać żadnych konkretnych lokalizacji, dopóki nie będzie to odpowiednio uzgodnione z samorządem.

01:21:00 - 01:22:02

Speaker 16

Natomiast mogę powiedzieć, że jesteśmy optymistyczni, jeśli chodzi o rezultat tego, tego naboru. W kwestii składowiska głębokiego tutaj są prowadzone regularnie od tego czasu wstępny screening geologiczny po prostu potencjalnych miejsc, które można by wskazać do dokładniejszych badań, które mogłyby potwierdzić, że takie miejsce właśnie nadaje się na, na tego typu składowisko. Tutaj pamiętajmy o tym, że perspektywa czasowa, o jakiej tutaj mówimy, jest istotna dlatego, że w przypadku składowiska powierzchniowego my mówimy o potrzebie uruchomienia go niedługo po uruchomieniu pierwszego bloku elektrowni jądrowej. Natomiast jeśli chodzi o składowisko głębokie, to mamy tutaj też taką dwuznaczność pewną, bo z jednej strony jest wymóg unijnej taksonomii, które mówi od roku 2000 pięćdziesiątym. Natomiast jak popatrzymy na harmonogram Polskiego Programu Jądrowego, to w roku 2000 pięćdziesiątym my nie będziemy mieć jeszcze wypalonego paliwa, które można by tam włożyć.

01:22:02 - 01:22:39

Speaker 17

Więc taka praktyczna, techniczna potrzeba pojawi się. Później oczywiście my prowadzimy pracę tak, żeby ten wymóg taksonomii spełnić. Natomiast równocześnie chcieliśmy też wskazać, że w przypadku niektórych krajów, które dopiero wdrażają energetykę jądrową, on po prostu jest... Technicznie można powiedzieć, nie jest, nie jest najsensowniejszy. I że w przypadku krajów, które dopiero wdrażają, mógłby on zostać zmieniony, żeby ono było gotowe wtedy, kiedy faktycznie będzie takie wypalone paliwo do, do złożenia z gumy.

01:22:39 - 01:22:43

Speaker 14

Natomiast oczywiście te prace są równolegle tutaj prowadzone.

01:22:44 - 01:22:49

Speaker 4

Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa chciałby zadać pytanie? Proszę bardzo, proszę się przedstawić I...

01:22:50 - 01:24:21

Mariusz Dąbrowski

Mariusz Dąbrowski, Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Ja myślę, że chciałbym skomentować parę punktów, no jestem tu w tej chwili może osobą, która w jakimś sensie najbardziej może skomentować te jądrowe aspekty, takie bardziej techniczne. Przede wszystkim chciałem się odnieść do zeszłorocznego zagadnienia reaktora badawczego Maria. Otóż bardzo mądrze tu pan prezes PA powiedział, że safety first to jest dla nas najważniejsza rzecz. I nawet jeśli PA ma 24 miesiące na po prostu odpowiedź na wniosek o budowę, czy o licencjonowanie reaktora, to jeżeli zespół PA znajdzie niezależnymi obliczeniami, jak się dowiedzieliśmy, tak, bo ma całe kompetencje, znajdzie jakieś słabe punkty, czy wykaże niekonsystencję w tym materiale, który przedstawi no firma Westinghouse czy Pay, czy w jakimkolwiek innym reaktorze, no to trudno jest winić za to PAA, że przesunie proces, tak.

01:24:21 - 01:25:35

Speaker 20

I myślę, że w jakimś sensie podobnie mieliśmy sytuację w zeszłym roku. Ja powiem, osobiście uczestniczyłem w części tego zagadnienia, ponieważ jest tu pan nowy pan dyrektor Departamentu Energii Jądrowej, pan Jakub Jodłowski, ale w zeszłym roku było kto inny dyrektorem, w każdym bądź razie są 2 zespoły takie core'owe w tym temacie. 1 zespół to jest zespół, który rzeczywiście w tym departamencie energii jądrowej jest, który no przygotowuje podstawowe zręby materiałów I zespół, którym ja kieruję, który robi także analizy I ten zespół wspomagał. Z grubsza rzecz biorąc, istota rzeczy polegała na tym, że w jakimś sensie Maria, I to też dzisiaj widzieliśmy, staje się laboratorium licencjonowania polskiej energetyki jądrowej, tak? Tu no jasno to mówię, dla regulatora, bo to jest jedyny reaktor w Polsce, który działa.

01:25:36 - 01:26:35

Speaker 19

Nie ma Agencja, Państwowa Agencja Atomistyki, innego przykładu działającego reaktora na terenie tego kraju. Więc zgłasza... Jeśli do agencji zgłasza się więcej osób, więcej podmiotów, które chcą licencjonować, to agencja, tym bardziej podmioty komercyjne, agencja jest też, no powiedzmy, patrzy na zagadnienie w sposób poważniejszy niż do tej pory, tak. I tutaj kwestia była, że także pojawiły się pewne zagrożenia, my to nazywamy, postulowane zdarzenia inicjujące I tak dalej, które trzeba było rozważyć, to wymagało dodatkowego czasu. I tu we współpracy te 2 zespoły Departamentu Energii Jądrowej I Zakład Energetyki Jądrowej I analiz Środowiska, którym ja kieruję, no to zadanie wspólnie wykonały w zeszłym roku.

01:26:36 - 01:27:52

Speaker 18

Teraz, jeśli chodzi o inne kwestie, tutaj był też wątek poruszony kształcenia kadr na uczelniach wyższych. Otóż no ja wielokrotnie oświadczałem I oświadczam ponownie, że bardzo wykwalifikowane kadry, które potrafią wykonywać I zresztą mamy autoryzację państw, prezes, prezesa PAA, na właśnie obliczenia deterministyczne, promobilistyczne dotyczące reaktorów jądrowych, że bardzo wysokie, wysoko wykwalifikowane kadry znajdują się właśnie w Narodowym Centrum Badań Jądrowych. I no mogę, przynajmniej patrząc z punktu widzenia profesjonalnego jako profesor, mogę oświadczyć, że to są kadry, które można wykorzystać także do wspólnego kształcenia na uczelniach. To zresztą dzieje się. Jesteśmy, mam nadzieję, że będzie miało miejsce, będzie miał miejsce projekt, który jest procedowany w Narodowym Centrum Badań I Rozwoju, który nazywa się Nukleostrateg.

01:27:53 - 01:28:54

Speaker 24

I że my już jako środowisko podjęliśmy integrację tych kadr w różnych aspektach kształcenia I szkolenia energetyki jądrowej. I myślę, że no Narodowe Centrum Badań Jądrowych zresztą jest jednym z głównych animatorów tego, tego przedsięwzięcia. Więc tutaj także chciałbym powiedzieć, że jesteśmy otwarci na współpracę I I co się dzieje w tym, w tym momencie. Jeszcze, no jeszcze to, co mogę powiedzieć tu, to może zabrzmi, no nie, nie mogę się wypowiadać w ramach dyrekcji instytutu, ale oczywiście, że tak jak słyszałem tu bardzo ładnie, że zarobki PAA, teraz pracowników PAA są konkurencyjne na rynku. Niestety oświadczam, że zarobki w NCB są niekonkurencyjne.

01:28:55 - 01:29:33

Speaker 25

Wykształciłem bardzo wielu ekspertów, którzy w tej chwili opuszczają zespół, Być... No część może I przejdzie do PAA, nie wiem. W każdym bądź razie żyjemy na tak zwanych projektach I to jest problem. No wspomnę tutaj o ostatnim projekcie, no może to tutaj jest... Brzmi troszkę prywatnie w takim sensie, że byłem koordynatorem technicznym projektu reaktora wysokotemperaturowego HTG Pola.

01:29:33 - 01:29:55

Speaker 22

Zespół no pracował przez no ładnych kilka lat I w ten sposób, ten kanon ekspercki mógł być utrzymany. W tej chwili no szukamy nowych projektów, jeżeli ten projekt nie nie zostanie, nie będzie miał kontynuacji I to jest kwestia systemowa. Tak że dziękuję bardzo.

01:29:56 - 01:29:59

Speaker 4

Dziękuję bardzo. Czy ktoś jeszcze z państwa chciałby zabrać głos?

01:30:01 - 01:30:04

Speaker 3

Jeśli... Tak, proszę bardzo, niech się pan przedstawi.

01:30:07 - 01:30:57

Maciej Harębski

Dziękuję panie przewodniczący. Maciej Harębski, Społeczny Monitor Atomowy. Szanowni państwo, ja miałbym pytanie, to takie tuż po prezentacji, ono by było o ogólne, ale dotyczące szczegółów, o temat dzisiejszego spotkania, po prostu o gotowość do tych trzech segmentów. Najpierw dostaliśmy prezentację, no która raczej, raczej jest powieleniem tego, co można znaleźć w raportach rocznych plus aktualizacja. Natomiast państwo, państwo by te pytania dotyczyły, znaczy ledwo co nad nadrabiają tą kwestię.

01:30:57 - 01:32:41

Speaker 28

Tak że miałbym pytanie dosyć systemowe, jak z jednej strony, jak sama agencja ocenia swoją gotowość, z drugiej strony, czy państwo jako, jako podkomisja, komisja, nie rozstrzygam, miałaby na właśnie ocenę taką systematyczną, cykliczną urzędu. Sprawa też się wiąże z drugą niebagatelną, z drugim niebagatelnym aspektem, mianowicie niezależnością dozoru, do pełnienia w ogóle swojej funkcji. Trochę raczej sama PAA no też powinna, myślę, oceniać ten aspekt, ale z kolei niezależne gremia też, też powinny mieć pomysł na ocenę tego aspektu. Także pozostawiam tą kwestię otwartą. Myślę, że te cechy, te 2 I będące też uwarunkowaniami, są dla całego programu.

Myślę, że to zrozumiałe. Czy, czy to programu, tak, czy to, czy to wszystkich innych działalności podlegających agencji. Jeśli mogę, pytanie szczegółowe, jeśli byłoby czas, jakie są wyniki, jak państwo, jak PA nadzorowała dotychczasowe badania lokalizacyjne, szczególnie w terenie, czy jest to możliwe I ewentualnie jakie są wyniki tych, tych badań. Chyba to wszystko, dziękuję.

01:32:41 - 01:32:45

Speaker 23

Dziękuję bardzo. Czy jeszcze jakieś pytanie z sali? Proszę bardzo, proszę.

01:32:46 - 01:33:44

Speaker 29

Może nie, nie tyle pytanie, ile pewno pohuac APA, ponieważ od wielu lat już działam w tym środowisku I w szczególności w obszarze międzynarodowym, europejskim rzeczywiście od paru lat. Proszę państwa, jeśli chcemy budować SMR-y, jeśli chcemy w to wejść, to to są rozwiązania o charakterze flotowym, jak tu pan poseł wspominał, które będą rozwiązaniami o charakterze paneuropejskim. To znaczy, nie ma innej opcji dla nas jako członka wspólnoty. W związku z tym to, że oczywiście my w tej chwili mamy dość intensywne kontakty ze Stanami Zjednoczonymi, ale jednocześnie w obszarze szczególnie SMR-ów, jest bardzo istotna europejska współpraca, która rzeczywiście ostatnimi czasy bardzo floruje I to trzeba powiedzieć dość pozytywnie, dlatego że w tej chwili następują bardzo gwałtowne zmiany, jeśli chodzi o o Europę I jej stosunek do energetyki jądrowej. One będą jeszcze się nadal pogłębiać, to znaczy w sensie pozytywnym z mojego punktu widzenia.

01:33:45 - 01:34:10

Speaker 27

I nasza gotowość do tego, żeby w tym uczestniczyć, żeby brać udział nie tylko w supply chain polskim, ale europejskim, jest dość istotna. I tutaj jest oczywiście istotna także rola agencji, która w tej chwili rzeczywiście to potwierdzam, gdyż miałem okazję w tym uczestniczyć, współpracuje z innymi partnerami regulacyjnymi z innych krajów. I to jest bardzo pozytywnie odbierane w Europie. Dziękuję.

01:34:10 - 01:34:19

Speaker 4

Dziękuję bardzo. Panie prezesie, no więc cóż, w kilku zdaniach. Jest ta gotowość, czy tej gotowości nie ma, czy ona jest pod pewnymi warunkami?

01:34:22 - 01:37:21

Andrzej Głowacki

Szanowni państwo, zawsze oczywiście mogłoby być lepiej, może mógłby się człowiek czuć bardziej komfortowo, mieć więcej narzędzi, więcej osób, większe kompetencje. My oceniamy, że na tym etapie jesteśmy dobrze przygotowani do realizacji naszych zadań związanych z programem Polskiej Energetyki Jądrowym. Zwłaszcza teraz po tej aktualizacji będziemy w stanie się wzmocnić jeszcze, żeby móc te kolejne, także I drugą lokalizację elektrowni jądrowej odpowiednio sprawnie, efektywnie nadzorować. Jeżeli chodzi o 2. Aspekt niezależności dozoru jądrowego, to będzie on przedmiotem także weryfikacji misji przeglądowej Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, która przyjedzie do nas w kwietniu I która będzie sprawdzać, w jaki sposób prezes agencji ma zagwarantowaną niezależność w swoich decyzjach.

Był z tym pewien kłopot. W momencie, kiedy była misja w dwudziestym trzecim roku I zidentyfikowała, że minister, który odpowiada za kwestie energii I za kwestie nadzoru nad prezesem, to jest ten sam minister, a w zasadzie to samo ministerstwo. Teraz to zostało rozdzielone, więc liczymy na to, że misja, która... Sprawdzająca, która przyjedzie w kwietniu dwudziestego siódmego roku, potwierdzi tą niezależność. Dodatkowo mamy zaprojektowane przepisy, zmiany w ustawie, które zakazywałyby łączenia kompetencji ministra właściwego za promocję energetyki z ministrem, który nadzoruje prezesa PAI ten proces zmiany ustawowej będziemy w tym roku rozpoczynać.

Tak że to są 2 aspekty, które jeszcze mają wzmocnić niezależność prezesa agencji, bo oczywiście tego typu rozwiązania jak to, że mamy własny budżet jako agencja, własną część budżetową, to, że prezes wydaje decyzję w kontekście nadzorowanych obiektów samodzielnie jako prezes I one podlegają tylko kontroli sądowej, administracyjno-sądowej. To są elementy niezależności. Prezes jest powoływany na kadencję pięcioletnią. No są rozwiązania, które już funkcjonują, natomiast tak jak powiedziałem, były pewne spostrzeżenia misji w dwudziestym trzecim roku, które dotyczyły połączenia dwóch ministerstw. 27.

Rok będzie niezależne sprawdzenie przez niezależnych ekspertów z Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w kwestii niezależności dozoru jądrowego.

01:37:21 - 01:37:25

Speaker 4

Czyli pan prezes tylko odpowiada przed Bogiem I historią.

01:37:26 - 01:37:29

Speaker 30

Nie, przed, przed, przed sądami, przed sądami też.

01:37:29 - 01:38:05

Speaker 4

Przed sądami też. Dobrze. To szanowni państwo, dziękuję bardzo, zamykam dyskusję. Dziękuję serdecznie za obszerne materiały I wyjaśnienia, które no napawają z jednej strony optymizmem, z drugiej strony stawiają znak zapytania, czy cały proces przede wszystkim budowy elektrowni jądrowej pierwszej, drugiej I SMR-ów będzie zrealizowany w terminie, ale to będzie uzależnione od profesjonalizmu każdej ze stron. Dziękuję bardzo.