Podkomisja stała do spraw jakości kształcenia i wychowania (ENM)

7 October 2026

Podkomisja stała do spraw jakości kształcenia i wychowania (ENM) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

00:19 - 01:31
Speaker 2
Szanowni państwo, bardzo przepraszam za spóźnienia, ale nieoczekiwanie wpadły nam głosowania, na szczęście były bardzo krótkie.  Otwieram 19.  Posiedzenie Podkomisji Stałej do spraw jakości kształcenia I wychowania.  Stwierdzam kworum.  Widziałam, że pani posłanka nie podpisała się na liście, ale, ale nie widzę, że jest. 

Porządek dzienny posiedzenia obejmuje rozpatrzenie informacji Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli działalności Rozwoju Języka Polskiego imienia Świętego Maksymiliana Marii Kolbego I nadzór uprawnionego organu nad tą działalnością.  Czy są uwagi do porządku obrad?  Nie widzę.  Stwierdzam, że porządek został przyjęty.  Bardzo serdecznie witam państwa posłów, bardzo serdecznie witam naszych gości, panią Magda Magdę witam zastępczynię dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Edukacji Narodowej, panią Agnieszkę Zielińską-Radczynię w Departamencie Współpracy Międzynarodowej z Ministerstwa Edukacji Narodowej, pana Wiceprezesa Najwyższej Izby Kontroli Jacka Kozłowskiego, pana Stanisława Jarosza, po dyrektor Mazowieckiej Delegatury NIK w Warszawie, panią Monikę Mazurek-Szczepaniak doradczynię ekonomiczną w Mazowieckiej Delegaturze NIK w Warszawie. 
01:32 - 01:59
Speaker 3
Jest też z nami pani Wiesława Bronisz, doradczyni ekonomiczna Mazowieckiej Delegaturze NIK w Warszawie.  I pani Urszula Starakiewicz-Krawczyk, dyrektorka Instytutu Rozwoju Języka Polskiego.  Przechodzimy do realizacji porządku dziennego I bardzo proszę pana Jacka Kozłowskiego, Wiceprezesa Najwyższej o zabranie głosu I przedstawienie raportu. 
02:04 - 06:29
Speaker 1
Dzień dobry pani przewodnicząca, szanowni, szanowne panie, szanowni panowie posłowie, szanowni państwo.  Dziękujemy za zaproszenie na posiedzenie podkomisji I umożliwienie nam prezentacji raportu z kontroli, która zakończyła się w ubiegłym roku, ale raport myślę wciąż jest ważny I wciąż jest aktualny, dlatego to dla nas ważne, że możemy go państwu zaprezentować.  Szanowni państwo, to nie była jedyna kontrola instytutu I podjęliśmy ją przede wszystkim dlatego, że widzimy w innych także kontrolach, Po zwiększeniu liczby tego typu placówek, powołaniu w ostatnich latach szeregu nowych instytutów, widzimy problemy w nadzorze nad tymi instytutami.  Widzimy w innych kontrolach, że działalność tych instytutów nie zawsze jest należycie nadzorowana.  Czasami prowadzi to do powstawania bardzo poważnych nieprawidłowości. 

Przywołam tylko tutaj takie inne kontrole najwyższej izby kontroli, które dotyczyły Instytutu Samorządu Terytorialnego nadzorowanego przez Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji, gdzie bardzo poważne nieprawidłowości, no także I korupcyjne, zostały stwierdzone.  Instytut Dziedzictwa Solidarności, może nie tak poważne, ale też bardzo poważne nieprawidłowości.  Instytut Psychiatrii I Neurologii, świadomie wymieniam instytuty z obszaru nadzoru różnych ministerstw, bo ta sytuacja powtarza się w instytucjach nadzorowanych przez różnych ministrów.  Widzimy także problemy w funkcjonowaniu wielu instytutów w trakcie kontroli budżetowej, gdzie kontrolujemy w wąskim zakresie tego typu placówki, Instytut Derepublika czy Instytut Pokolenia już zlikwidowane, czy Instytut Dmowskiego I Paderewskiego, obecnie pod nazwą Instytut Narutowicza, Instytut Europy Środkowej.  To są, to są przykłady instytucji, w których w różnym zakresie stwierdzamy często, często poważne poważne nieprawidłowości I poważne zagrożenia związane z wydatkowaniem środków publicznych. 

Więc więc uznaliśmy, że że że że że powinniśmy kontrolować tego typu instytucje.  Skontrolowaliśmy Instytut Kołbego.  W tej chwili prowadzimy kontrolę w Instytucie Pileckiego.  Po 2., źródłem tej kontroli jest inicjatywa samych państwa posłów.  Temat tej kontroli był zgłaszany podczas dorocznych, dorocznych na początku każdego roku. 

Komisję sejmowe inicjują tematy kontrolne, które są do nas przekazywane, tak że to była 1 z inicjatyw poselskich, ażeby tę kontrolę przeprowadzić.  Wnioski o tą kontrolę otrzymaliśmy, otrzymaliśmy z Komisji Kontroli Państwowej, ale to był wniosek z innych komisji również przetransferowany do nas przez Komisję Kontroli Państwowej.  Otrzymywaliśmy również skargi dotyczące działalności instytutu.  Stąd stąd ta kontrola.  I kontrolę prowadziła Delegatura Warszawska najwyższej izby kontroli. 

Instytut został powołany w grudniu 2000 dwudziestego drugiego roku.  Kontrolę zakończyliśmy, de facto czynności kontrolne w samym instytucie w sierpniu ubiegłego roku, więc kontrola objęła 1.  2 I pół roku funkcjonowania instytutu.  Okres stosunkowo krótki, no ale te sygnały I wnioski, które otrzymaliśmy, uzasadniały mocno, mocno przeprowadzenie tej kontroli.  I ja może już nie będę wchodził w tej chwili w szczegóły, bo są ze mną osoby, które za tę kontrolę odpowiadały, pracownicy Delegatury Warszawskiej NIK. 

Przekażę głos koordynatorce tej kontroli, autorce informacji pokontrolnej, którą państwo otrzymali, pani Monice Mazurek-Szczepaniak, a potem jeszcze w podsumowaniu kilka słów powiem ze swojej strony.  Bardzo proszę. 
06:31 - 06:32
Dziękuję bardzo. 

06:32 - 07:42

Speaker 7

Witam państwa wszystkich serdecznie. Miło mi przedstawić wyniki kontroli prowadzonej w instytucie, ale również w innych jednostkach, ponieważ kontrolą objęliśmy nie tylko Instytut Języka Polskiego, ale również Ministerstwo Edukacji I dwóch beneficjentów. Kontrola obejmowała, jakby celem głównym kontroli było udzielenie odpowiedzi, umożliwienie oceny, czy działalność instytutu była prowadzona prawidłowo, rzetelnie I gospodarnie, a nadzór nad tą działalnością był rzetelny. W szczególności badaliśmy prawidłowość I rzetelność gospodarki finansowej instytutu, zadania realizowane przez instytut, przyznawanie stypendiów I oraz udzielanie I rozliczanie wsparcia finansowego, utworzenie instytutu I sprawowanie nad nim nadzoru oraz realizację przedsięwzięć przez beneficjentów.

07:47 - 08:56

Speaker 9

W wyniku kontroli oceniliśmy, że utworzenie instytutu nie miało istotnego wpływu na realizację zadań na rzecz Polonii I Polaków mieszkających za granicą I nie spowodowało oczekiwanego efektu synergii. Instytut nie koordynował działań dotyczących kultywowania tradycji polskiej, wartości języka polskiego, promocji języka polskiego jako ojczystego wśród Polonii I Polaków za granicą, a także języka polskiego jako języka obcego wśród osób niebędących obywatelami polskimi I nieposiadającymi polskich korzeni. A zgodnie z oceną skutków regulacji do takich zadań został... Powinien zostać powołany, przy czym taka koordynacja już w ustawie o powołaniu instytutu nie znalazła się. W wyniku kontroli stwierdziliśmy, że działalność Rozwoju Języka Polskiego w badanym okresie nie zawsze prowadzona była prawidłowo.

08:58 - 09:59

Speaker 6

W szczególności gospodarka finansowa, w tym wykorzystywanie środków publicznych, prowadzona była w sposób naruszający przepisy ustawy o finansach publicznych, ustawy o rachunkowości, ustawy prawo zamówień. Niemniej jednak tutaj należy zaznaczyć, że te nieprawidłowości związane z nieprawidłową gospodarką finansową czy naruszeniem ustawy o finansach publicznych w szczególności dotyczyły okresu 2022, 2023. Stwierdziliśmy również, oceniliśmy, że minister nie zawsze rzetelnie sprawował nadzór nad działalnością Instytutu Rozwoju Języka Polskiego, a beneficjenci nie zawsze prawidłowo realizowali zadania określone w ustawie. Przejdę teraz do najważniejszych ustaleń kontroli. Jeśli chodzi o Ministerstwo Edukacji I Nauki,

10:03 - 11:31

Speaker 5

To minister edukacji jako inicjator projektu ustawy tworzącej Instytut nie przeprowadzał, nie przeprowadził żadnych analiz uzasadniających konieczność I celowość powołania instytutu. Nie przeanalizował skutków społeczno-gospodarczych jego utworzenia ani kompetencji I zadań podmiotów współpracujących dotychczas z Polonią I Polakami za granicą w zakresie rozwoju języka polskiego. Informacje, które pojawiły się odnośnie kalkulacji kosztów działania instytutu w ocenie skutków regulacji I ustawie tworzącej nie były poprzedzone żadnymi kalkulacjami, analizami liczbowymi, na podstawie których przyjęto określone wartości. Projekt ustawy procedowany był w trybie odrębnym, mimo braku postaw w tym zakresie. Konieczność pilnego utworzenia instytutu nie została potwierdzona żadnymi dokumentami ani w ministerstwie, ani też w jednostkach, do których występowaliśmy w trakcie kontroli, a które również zajmowały się zadaniami związanymi z rozwojem...

11:31 - 12:41

Speaker 10

Z językiem polskim I współpracą z Polonią I Polakami mieszkającymi za granicą. Nie istniała też, nie zaistniała w tym przypadku żadna sytuacja, to jest zagrożenie bezpieczeństwa, porządku publicznego, ochrony zdrowia lub ochrony środowiska, która by uzasadniała, aby projekt procedowany był w trybie odrębnym. W tym bowiem czasie działały różnego rodzaju instytucje, które udzielały wsparcia Polonii I Polakom mieszkającym za granicą, w tym między innymi Senat, KPRM. Także nie zaistniała żadna nagła I konieczna pilna potrzeba utworzenia instytutu w trybie, w trybie odrębnym. Jeśli chodzi o gospodarkę finansową, która była prowadzona z naruszeniem ustawy o finansach publicznych, stwierdziliśmy nieprawidłową organizację finansowo-księgową instytutu w latach 2022, 2023.

12:43 - 13:33

Speaker 8

Tutaj zlecono prowadzenie ksiąg rachunkowych I obsługi płacowej podmiotowi zewnętrznemu, co było niezgodne z artykułem 11 ustęp 2 punkt 2 ustawy o rachunkowości. Koszt tych usług wyniósł 156, ponad 156000 złotych. Księgi instytutu były prowadzone poza siedzibę jednostki, a dyrektor instytutu nie poinformował urzędu o tym fakcie, mimo takiego wymogu wynikającego z ustawy. Nie było polityki rachunkowości. Politykę rachunkowości wprowadzono dopiero zarządzeniem dyrektora instytutu w marcu 2000 dwudziestego czwartego roku.

13:35 - 14:58

Speaker 4

Stwierdziliśmy również nierzetelne planowanie przychodów I kosztów w planach finansowych, które było wyższe od faktycznych wydatków w latach poprzednich o 73 procent, o 53 procent, bez przeprowadzenia żadnych kalkulacji I uzasadnień. Oczywiście w ustawie o rozwoju języka polskiego zaplanowane były określone wydatki na poszczególne lata, niemniej jednak były to graniczne wartości I opracowując plan finansowy, należało przeprowadzić analizy I uzasadnienia I tak planować wydatki w poszczególnych paragrafach w stosunku do potrzeb. Stwierdziliśmy również zaciąganie zobowiązań bez zatwierdzonego planu. W 2000 dwudziestym drugim I 2000 dwudziestym trzecim dyrektor instytutu zaciągał zobowiązania, zawierał umowy, nie posiadając jeszcze planu finansowego. Było to niezgodne ustawą o finansach publicznych z artykułem 46 ustęp 1.

15:03 - 21:49

Speaker 8

Stwierdzono również przekroczenie w dwutysięcznym dwudziestym drugim I w 2000 dwudziestym trzecim kosztów określonych w planie finansowym o 169 procent w stosunku do zaplanowanych wydatków w 2000 dwudziestym drugim I w 2000 dwudziestym trzecim o 2 procent. Były to o 0 2 procent. Były to wydatki na wynagrodzenia bezosobowe oraz materiały I energię, czyli w stosunku do zatwierdzonych limitów w planie finansowym ich wykonanie kosztów było wyższe. Kontrola wykazała również niecelowe I niegospodarne wydatkowanie środków finansowych w wysokości 120500 złotych na zawieranie umów na świadczenie usług związanych z przeprowadzeniem przetargu, realizacją umów na zakup podręczników oraz udział w pracach komisji przetargowej. Mimo tego, że w tym czasie byli zatrudnieni pracownicy.

Stwierdzono również wydatki na realizację umów cywilnoprawnych, które też były niecelowe, między innymi zawarto umowy na pozyskiwanie środków na działalność instytutu, mimo tego, że instytut jakby miał zagwarantowane środki w tym zakresie. Ustaliliśmy również udzielanie zamówień publicznych z pominięciem ustawy prawo zamówień publicznych. Te przypadki były w 2000 dwudziestym trzecim. Wartość tych zamówień przekraczała 130000 netto. Nie zastosowano tutaj ustawy prawo zamówień publicznych.

Dotyczyło to między innymi zakupu mebli czy materiałów promocyjnych lub też ksiąg rachunkowych. Jeśli chodzi o realizację zadań ustawowych, kontrola wykazała, że nierzetelnie planowano zadania na lata 2004.5. Dyrektor instytutu w corocznych planach działania oraz strategicznych kierunkach działalności określał rodzaj zadań przewidywanych do wykonywania, jednak nie określał mierników stopnia ich realizacji zadań. Jedynie co planował, to były wartości liczbowe, liczba udzielonych dofinansowań, liczba uczestników czy liczba zawartych umów. Nie określono wskaźników stopnia ich wykonania umożliwiających w przyszłości dokonanie oceny realizacji zadań.

Określono między innymi też, że celem będzie podniesienie jakości atrakcyjności kształcenia języka polskiego, zwiększenie dostępności nauki języka, podniesienie efektywności bez podania wartości bazowych I określenia wartości docelowych. Jeśli chodzi o realizację zadań ustawowych, stwierdziliśmy też, że nie zawsze realizowano zaplanowane zadania. Między innymi w 2000 dwudziestym trzecim roku nie przyznano stypendium, w ogóle studentów nie udzielano, a w 2000 dwudziestym czwartym nie zorganizowano konferencji, konsultacji, kampanii promocyjnych, w tym promujących czytanie języka w języku polskim. Nierzetelna była również informacja o efektach działania instytutu. Stosowano, tak jak mówiłam już wcześniej, mierniki ilościowe, liczba uczestników, liczba umów, bez mierników jakościowych, oddziaływania, rezultatu, czyli nie wiadomo, ile osób jakby w wyniku działań instytutu w tym okresie podniosło swoją jakby znajomość czy umiejętność języka polskiego.

Kolejnym obszarem, który kontrolowaliśmy podczas kontroli... Nie przedstawia mi się... Było przyznawanie wsparcia I udzielanie stypendium I przyznawanie wsparcia finansowego jednostkom działającym poza granicami państwa.

Kontrola w tym zakresie wykazała, że I w tych obszarach działalność instytutu nie zawsze była prawidłowa. Powoływano między innymi członków komisji niezgodnie z ustawą o instytucie. Nieprawidłowo zorganizowano oraz dokonywano ocen merytorycznych wniosków o stypendium oraz o wsparcie finansowe. Dopuszczono możliwość I finansowanie dotacji z wydatków przed zawarciem umów. Sprawowano nierzetelny nadzór nad realizacją I rozliczeniem wsparcia.

Nierzetelny był również sposób weryfikacji I oceny sprawozdań końcowych. To jeśli chodzi o Instytut Rozwoju Języka Polskiego. Natomiast jeśli chodzi o Ministerstwo I Ministra Edukacji, tutaj ocenialiśmy I badaliśmy sposób I rzetelność sprawowanego nadzoru. W tym zakresie stwierdziliśmy między innymi zatwierdzanie planu działania na 2024. Rok oraz strategicznych kierunków działalności instytutu na lata 2025, 30, mimo nieokreślenia mierników I wskaźników stopnia ich wykonania, nierzetelne przeprowadzenie w dwutysięcznym dwudziestym czwartym kontroli w instytucie w zakresie przyznawania środków wsparcia finansowego, niewyegzywowanie sprawozdań z działalności I rozliczenia dotacji w 2000 dwudziestym drugim roku, zatwierdzanie sprawozdań z działalności I rozliczenie dotacji podmiotowej I celowej za 2023.

21:49 - 22:38

Speaker 10

Rok po pół roku od przekazania oraz wybór firmy audytorskiej badającej sprawozdanie finansowe instytutu za 2022. Rok, niespełniającej wymagań formalnych. Jeśli chodzi o beneficjentów, to jest kolejna grupa, która została objęta kontrolą. Tutaj przeprowadziliśmy kontrolę w stowarzyszeniu Wspólnota Polska oraz Fundacji Wolność I Demokracja. Badaniem objęliśmy 7 umów zawartych z instytutem na kwotę 2815000 złotych.

22:39 - 23:28

Speaker 8

I te podmioty co do zasady prawidłowo I zgodnie z zawartymi umowami realizowały przedsięwzięcia. Ich prowadzona ewidencja umożliwiała identyfikację wydatków poniesionych na te projekty. Niemniej jednak stwierdziliśmy, że nie zawsze rozliczali koszty zgodnie z zasadami. Te nieprawidłowości, jeśli chodzi o Stowarzyszenie Wspólnota Polska, to stwierdziliśmy, że 11.8 tysiąca złotych zostało rozliczonych na realizację zadania w grupie docelowej innej niż była określona w ofercie. Natomiast później stowarzyszenie zwróciło te środki, które nienależnie rozliczyło.

23:28 - 24:58

Speaker 10

I jeśli chodzi o Fundację Wolność I Demokrację, to fundacja rozliczyła koszty około dziewięciu 1000 na zakup akcesoriów do laptopów I tabletów oraz tonerów do drukarek, które to nie były ujęte w ofercie stanowiącej załącznik do umowy. W wyniku, jeśli chodzi o wymiar, Wymiar finansowy nieprawidłowości. W wyniku kontroli stwierdziliśmy efekty finansowe w wysokości 3 I dwóch 1000000 złotych, czyli 17.617 I 6 procent badanych kosztów, które zostały wydane nieprawidłowo z naruszeniem przepisów. Dotyczy to głównie niecelowego I niegospodarnego, gospodarnego wydatkowania środków finansowych, zaciągania zobowiązań bez planu, wypłaty dyrektorowi nienależnie innego wynagrodzenia, refundacji kosztów przedsięwzięć czy udzielania zamówień bez ustawy prawo zamówień publicznych. W wyniku kontroli sformułowaliśmy wnioski Delega Farenda do Ministra Edukacji.

24:59 - 26:12

Speaker 8

1. Wniosek dotyczył przeprowadzenia we współpracy, w szczególności we współpracy z ministrem spraw zagranicznych, analizy kompetencji I zadań podmiotów zaangażowanych we wspieranie rozwoju języka polskiego za granicą oraz w udzielaniu wsparcia Polonii I Polakom mieszkającym za granicą, zasadności dalszego funkcjonowania instytutu, uporządkowanie uprawnień tych podmiotów oraz ustalenie zasad ich współpracy, tym określenie instytucji wiodącej, koordynującej w celu osiągnięcia efektu synergii, jaki był planowany w projekcie, w ocenie skutków regulacji do projektu ustawy o powołaniu instytutu. 2. Wniosek dotyczył zmiany przepisu ustanawiającego kadencyjność dyrektora instytutu I przesłanek jego odwołania w trakcie kadencji w celu wprowadzenia rozwiązań umożliwiających sprawowanie skutecznego nadzoru nad instytutem. Dziękuję bardzo, to pokrótce.

26:15 - 29:59

Jacek Kozłowski

To może jeszcze kilka słów takiego podsumowania z mojej strony. Kontrola potwierdziła ryzyka, które zidentyfikowaliśmy, przygotowując tą kontrolę. Już w trakcie przygotowania kontroli stwierdziliśmy, że istnieje 13 podmiotów publicznych, które realizują zadania na rzecz polonii Polaków za granicą albo też w obszarze promocji języka polskiego, w mniejszym lub większym stopniu. I gdyby ten instytut miał realizować zadanie związane z koordynacją tej tej działalności, nadmiernie w naszej ocenie rozproszonej, a takie rozproszenie może powodować ryzyko nieefektywnego wykorzystania środków publicznych, to być może jego istnienie byłoby uzasadnione, ale już na etapie prac nad ustawą te zadania koordynacyjne z projektu ustawy usunięto, choć jak pani koordynator powiedziała, w ocenie skutków regulacji zapis o tym, że taki jest cel powołania tego instytutu, pozostał. W rezultacie instytut nie koordynował w żaden sposób tej bardzo rozproszonej I realizowanej przez wiele podmiotów, tu parę z nich wymieniono, działalności.

Sam dodatkowo przyczyniający do jeszcze większego rozproszenia tych działań III ich ich nie nieskoordynowania. Stąd 1. Główny wniosek po tej kontroli. Jaka jest celowość istnienia tego instytutu? I to jest wyzwanie, które które powinien postawić przed sobą nie tylko minister nadzorujący instytut, ale też powinien przeanalizować tą celowość we współpracy z ministrem spraw zagranicznych, bo tak naprawdę to ministerstwo spraw zagranicznych jest także właściwym podmiotem do koordynacji działań prowadzonych poza granicami państwa.

Instytut nie rozpoczął działalności poza granicami na większą skalę, nie zaczął tworzyć placówek zagranicznych, choć takie, choć takie, takie kierunki działania przewidywano. Może I dobrze, no bo obserwowaliśmy w ostatnich latach tworzenie placówek zagranicznych, nie wiem, IPN-u w kontrolach NIK-u, oceniliśmy negatywnie tworzenie placówek zagranicznych. Teraz będziemy się przyglądać celowości tworzenia placówek zagranicznych przez Instytut Pileckiego. Mieliśmy przez lata sieć, sieć realizujących podobne zadania ośrodków polskich nadzorowanych przez Ministra Spraw Zagranicznych. Mieliśmy Instytut Adama Mickiewicza I wydawało by się, że należy się przynajmniej zastanowić I przeprowadzić analizę, tworząc nowe kolejne instytucje, czy te dotychczas istniejące główne kanały wspierania I promowania polskiej kultury, języka polskiego poza granicami kraju są nieefektywne, że trzeba tworzyć coś nowego czy też nie.

Tego zabrakło na etapie tworzenia instytutu. Być może pora, żeby to zrobić kompleksowo, w sposób skoordynowany we współpracy tych kilku resortów, które posiadają tego typu jednostki działające międzynarodowo, także z udziałem Ministra Kultury, ale w koordynacji I we współpracy z Ministrem Spraw Zagranicznych przede wszystkim. I to jest nasz 1., 1. Wniosek. 2.

Wniosek wynika z bardzo szczególnego rozwiązania legislacyjnego, które które które zawarto w akcie prawnym powołującym Instytut, mianowicie ochrony dyrektora instytutu kadencją

30:01 - 33:41

Jacek Kozłowski

Chyba w intencji twórców instytutu, takiej ochrony, która miała utrudnić jego odwołanie, de facto utrudniała jego odwołanie. Dyrektor został w końcu odwołany przez Ministra Edukacji, ale toczy się w tej sprawie wciąż postępowanie sądowe, bo przepisy są tak skonstruowane, że że dają podstawę do wątpliwości. Również w Najwyższej Izbie Kontroli takie wątpliwości były. Myśmy bardzo długo dyskutowali na posiedzeniu kolegium NIK-u nad tą kwestią, czy czy uznać za nieprawidłowość odwołanie dyrektora przez ministra, czy też stanąć po stronie ministra. Uznaliśmy, że nie była to nieprawidłowość, ale takie wątpliwości były.

Natomiast chcemy zwrócić uwagę I stąd ten ostatni wniosek, że ustrojowe rozwiązanie ochrony osób kierujących instytucjami publicznymi, ochrony poprzez kadencyjność tych osób I ograniczenie przesłanek do ich odwołania w znaczącym stopniu większe, niż przewiduje to kodeks pracy, powinno być zarezerwowane dla tych instytucji, które realizują zadania szczególne I wymaga to szczególnego uzasadnienia. Przykładem takich instytucji są instytucje o charakterze sądowym, gdzie tego typu ochrona jest, czy też quasi sądowym, Rzecznik Praw Obywatelskich, Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji, również nasza instytucja, gdzie pewne szczególne względy ochrony niezależności tych instytucji I szczególne ich zadania I to, że nie są one częścią administracji rządowej, uzasadniają tego typu ustrojowe rozwiązanie. Natomiast w ocenie najwyższej izby kontroli no należy sobie postawić pytanie I minister edukacji narodowej I być może również z udziałem państwa parlamentarzystów powinniście sobie postawić pytanie, czy, czy istnieją tego typu przesłanki uzasadniające tak wysoki poziom ochrony dyrektora tej instytucji, która jest jednak instytucją nadzorowaną przez ministra, działającą ze, finansowaną ze środków ministerstwa I wydaje się, że że takich przesłanek ustrojowych nie ma. Nie mamy podobnych wzorców, tak wysokiego poziomu ochrony w innych tego typu instytucjach I uważamy, że powinno to być przedmiotem, przedmiotem poważnej analizy I zmiany, bo to był niewątpliwie czynnik utrudniający ministrowi prawidłowe sprawowanie nadzoru nad, nad tą, nad tą instytucją.

I może tyle z naszej strony. Dziękujemy za uwagę I jesteśmy do dyspozycji I państwa posłów I wszystkich pozostałych uczestników spotkania. Jeżeli macie państwo do nas pytania, to, to bardzo prosimy. Może jeszcze jedną tylko informację należy dodać. W pierwszych dwóch latach działalności instytut kosztował podatnika 163000000 złotych, bo to jest kwota, kwota przychodów instytucji, które w dziewięćdziesięciu dziewięciu 0.8 procentach pochodziły z dotacji Ministra Edukacji Narodowej, dotacji podmiotowych I celowych, więc to też, żeby wyobrazić sobie pewną skalę, skalę środków, o których tutaj mówimy.

33:44 - 33:51

Speaker 11

Bardzo dziękuję. Czy jeszcze ktoś z państwa z NIK-u chciałby tutaj dodać coś do samego raportu? Bardzo proszę.

33:52 - 34:12

Speaker 14

Jeżeli można, to myśmy skierowali zawiadomienie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych I te zawiadomienia 2 są procedowane, czyli zostały przyjęte I są procedowane, więc nie przesądzamy tutaj, czy te przypadki naruszenia dyscypliny o kwotach finansowych, o których tu mówiliśmy, jak to się skończy.

34:14 - 37:49

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Jeszcze zanim otworzę dyskusję I też zanim poproszę może Ministerstwo Edukacji czy sam Instytut do odniesienia się do tego raportu, to chcę powiedzieć, że chyba niezależnie od od strony sceny politycznej, którą reprezentujemy, to w kwestii wsparcia Polonii I Polaków za granicą jesteśmy raczej zgodni I z całą pewnością też promocja języka polskiego jest jednym z tych zadań, które najbardziej nam leży na sercu. Ja też mówię to jako członkini Komisji Łączności z Polakami za granicą. To jest też 1 z głównych przedmiotów naszego zainteresowania, jeżeli chodzi o wsparcie Polek I Polaków za granicą. To jest też ten temat, który jest szczególnie istotny dla organizacji polonijnych na całym świecie I też też wiem, że że wiele z tych organizacji bardzo sobie ceni współpracę z instytutem.

Też wielokrotnie mijałam się gdzieś z paniami na na spotkaniach z Polonią w różnych częściach Europy I widzę w... Znaczy, że głównie chciałabym się skupić na w tym momencie na na tym, co możemy zrobić, żeby poprawić działalność instytutu, żeby te nieprawidłowości, które pojawiły się w raporcie, nie pojawiały się w przyszłości. Biorę sobie też do serca to, co powiedział pan prezes, dotyczące tych potencjalnych, możliwych I proponowanych czy sugerowanych przez najwyższą izbę kontroli zmian ustawowych dotyczących zadań, które stoją przed instytutem. Faktycznie wydaje się to błędem, że w ustawie nie ma wpisanej koordynacji działalności innych organizacji, które zajmują się promocją języka polskiego, bo też wiemy, że rozproszenie instytucji, które kierują swoją działalność do Polonii, rozproszenie finansowania też działań, które I aktywności, które podejmują organizacje polonijne, jest dużą bolączką, która jest też nam zgłaszana wielokrotnie też przez same te organizacje I z całą pewnością, jeśli celem powołania instytutu była koordynacja tych działań, przynajmniej w zakresie wspierania I promocji języka polskiego poza granicami Polski, no to tutaj błędem jest brak tego w ustawie, co de facto uniemożliwia państwu koordynację działań innych instytucji I wzmaga no pewien chaos, który który wiąże się z wielością podmiotów, które proponują podobne, które mają podobną ofertę, a nad którą nie ma wyraźnej koordynacji.

Myślę, że Instytut mógłby być właśnie tą tą organizacją czy tą instytucją, która która w która to koordynuje, ale to, to już myślę, że, że też w gronie posłanek I posłów też przy udziale Ministerstwa Edukacji Narodowej będziemy rozmawiać o tym, czy można by było tę ustawę w taki sposób znowelizować, żeby to zadanie tam, tam wpisać. Czy państwo posłowie chcieliby przed wysłuchaniem Ministerstwa Edukacji Narodowej I Instytutu zadać jakieś pytania do Najwyższej Izby Kontroli, czy teraz oddamy głos obu tym instytucjom, a pytania potem? Dobrze, to ja bardzo proszę. Nie wiem, czy w pierwszej kolejności może Ministerstwo Edukacji Narodowej, a potem Instytut.

37:52 - 41:41

Speaker 13

Szanowna Pani Przewodnicząca, szanowni państwo, bardzo dziękuję za zaproszenie na na dzisiejsze posiedzenie. Nie będę może do wszystkich, nie będę odnosiła się do wszystkich kwestii, które zostały tutaj w prezentacji przedstawione. Chciałabym bardziej się skupić na tych wnioskach I o tym, co pani przewodnicząca przed chwilą powiedziała. Wniosek NIK-u dotyczący konieczności przeprowadzenia analizy kompetencji I zadań podmiotów zaangażowanych tutaj we wspieranie rozwoju języka polskiego, bo tak naprawdę to nie jest tylko mowa o promocji, tylko w ogóle o wsparciu, o nauczaniu, również promocji języka polskiego. Rzeczywiście jest więcej podmiotów zaangażowanych w ten zakres I w ten obszar.

Natomiast minister edukacji ma kompetencje I to realizuje, czyli zapewnia nadzór I jakby koordynację działań, jakby w obszarze, który bezpośrednio podlega pod Ministra Edukacji, czyli działalność Ministerstwa Edukacji Narodowej I środki finansowe, które są w naszym budżecie resortowym, ale także działalność Ośrodka Rozwoju Polski I Edukacji za granicą oraz jednostka nadzorowana, czyli Instytut Rozwoju Języka Polskiego. Więc w tym obszarze bardzo regularnie się spotykamy I tutaj również na poziomie naszego kierownictwa pani minister Nowacka bezpośrednio spotyka się z dyrektorami jednostki jednej podległej, jednej nadzorowanej I staramy się tak, aby oferta kierowana z naszego obszaru, obszaru edukacji była jak najbardziej skoordynowana, odpowiadała na wszystkie potrzeby, jakie do nas wpływają I jakie sygnały docierają z całego świata. Więc tutaj absolutnie z poziomu resortu zapewniam, że ta koordynacja I współpraca jest. Podzielamy pogląd, że rzeczywiście warto byłoby przeprowadzić analizę, która jest znacznie szersza I byłaby bardzo szczegółowa, jeśli chodzi właśnie o analizę kompetencji I zadań podmiotów wspierających nauczanie języka polskiego. Natomiast mając na uwadze, że często to inne resorty, inne instytucje podległe czy nadzorowane przez innych ministrów,

Czy Senat mają również te zadania swojej kompetencji, to naszym zdaniem tego typu analiza I dyskusja w pierwszej kolejności powinna zostać przeprowadzona w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw Polonii I Polaków za granicą. Jesteśmy już tutaj wstępnie umówieni z z MSZ-em, aby na kolejnym posiedzeniu właśnie taki temat poruszyć. I jedną właśnie z kompetencji tego Międzyresortowego Zespołu jest możliwość przedłużenia propozycji Radzie Ministrów do tego, żeby ewentualne zmiany ustawowe zaproponować, więc tutaj będziemy w ramach Międzyresortowego Zespołu ten temat na pewno poruszać. Kwestia dotycząca nowelizacji ustawy I zmiany przepisu ustanawiającego kadencyjność dyrektora Tutaj w naszej ocenie obecnie obowiązujące przepisy pozwalają ministrowi sprawować nadzór nad działalnością instytutu I przepisy kodeksu pracy w naszej ocenie mają tutaj również zastosowanie, z czego rzeczywiście minister skorzystał z tego uprawnienia I wyniki kontroli jakby nie wskazują tutaj na brak możliwości skorzystania z przepisów wynikających z kodeksu pracy. Z perspektywy ministerstwa I ministra najważniejsze jest zapewnienie prawidłowości działania instytutu I w sytuacji, gdy zauważono nieprawidłowości, w szczególności jeśli chodzi o wydatkowanie właśnie środków publicznych, to została podjęta wówczas taka decyzja zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami.

Jeżeli są jakieś pytania, to oczywiście jestem gotowa do udzielenia odpowiedzi. Dziękuję bardzo.

41:42 - 41:46

Speaker 12

Bardzo dziękuję I I teraz poproszę przedstawicieli instytutu.

41:48 - 42:31

Speaker 15

Szanowna pani przewodnicząca, wysoka Komisjo, na wstępie chciałabym zwrócić uwagę na kwestię, która ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowej oceny przedstawionego aportu. Dotyczy ona okresu objętego kontrolą oraz braku jego wyraźnego rozdzielenia w prezentowanych ustaleniach. Cała moja działalność na stanowisku dyrektora instytutu, podobnie jak działalność obecnego zespołu zarządzającego, przypada na okres po piętnastym lutego 2000 dwudziestego czwartego roku. Tymczasem kontrola obejmuje lata 2022, 2025, a wnioski raportu zostały przedstawione w sposób zbiorczy, bez wyodrębnienia okresu przed objęciem przeze mnie funkcji oraz okresu, w którym odpowiadałam już za działalność instytutu.

42:32 - 43:23

Speaker 17

Jest to istotne z punktu widzenia podstawowej zasady odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Działalność instytutu w latach 2024 I kolejnych była bowiem w dużej mierze reakcją na uchybienia zidentyfikowane w latach wcześniejszych. Jestem dziś zmuszona odpowiadać za nieprawidłowości, których nie byłam autorem, a które przez ostatnie 2 lata konsekwentnie usuwałam wraz z zespołem instytutu. Wysoka Komisjo, kontrola NIK za lata 2022, 2025 obejmuje okres głębokich zmian organizacyjnych I zarządczych w instytucie. Od momentu objęcia przeze mnie funkcji dyrektora przeprowadzono szeroko zakrojoną restrukturyzację, którym celem było nie tylko wyeliminowanie nieprawidłowości wskazanych przez MEN, ale również usunięcie problemów zidentyfikowanych przeze mnie osobiście w pierwszych miesiącach kierowania instytutem.

43:24 - 51:56

Speaker 16

Część z tych problemów została ponownie podniesiona w wystąpieniu izby, w odniesieniu do wczesnego okresu działalności instytutu, choć już wtedy została wyeliminowana. Dlatego nie mogę zgodzić się z tezą ze strony dziewiątej I dziękuję, że tutaj pani kontroler zwróciła na to uwagę, że gospodarka finansowa instytutu w latach 2022, 2025 była prowadzona nieprawidłowo jako całość. Sam raport, sam raport zawiera informacje, które przeczą takiemu uogólnieniu. Zarówno rozwinięcie ustaleń zawarte na stronie trzynastej, jak I opis w wykazie ocen jednostek na stronie pięćdziesiątej piątej wskazują jednoznacznie, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły lat 2022, 2023. Co więcej, w wystąpieniu pokontrolnym NIK skierowanym do instytutu, bo to jest, tutaj ten raport, jest raport zbiorczy, ale każda z instytucji dostała też własne wystąpienie.

Więc w tym, w tym wystąpieniu pokontrolnym skierowanym do instytutu wskazano wprost I tutaj otwieram cytat. W ocenie NIK powyższe nieprawidłowości wskazują na brak funkcjonowania w instytucie w latach 2022, 2023, skutecznej kontroli zarządczej oraz zasadność podjęcia dalszych działań w celu poprawy jej aktualnego funkcjonowania. NIK zauważa pozytywne zmiany w działalności instytutu w 2000 dwudziestym czwartym roku, w szczególności w zakresie prowadzenia gospodarki finansowej. Od 4000 dwudziestego czwartego roku do czasu zakończenia czynności kontrolnych nie stwierdzono nieprawidłowości mających istotne znaczenie dla wydatkowania środków publicznych. Koniec cytatu.

Uważam, że przywołany fragment ma kluczowe znaczenie dla całościowej oceny działalności instytutu. Potwierdza on bowiem nie tylko występowanie problemów w latach wcześniejszych, ale również skuteczność wprowadzonych działań naprawczych. Warto także podkreślić, że część spraw będących przedmiotem ustaleń NIK znajduje się obecnie na drodze postępowań prowadzonych przed sądami oraz przed rzecznikiem dyscypliny finansów publicznych. Oznacza to, że ich ostateczna ocena prawna nie została jeszcze przesądzona. A tam, gdzie została, nie zawsze pokrywa się z oceną NIK.

Przykładem są umowy zlecenia zawierane przed 2000 dwudziestym czwartym rokiem, które według izby miały stanowić oczywiste naruszenie z uwagi na brak wystarczających dowodów wykonania prac. No zgadzam się z tą oceną. Tymczasem sąd pierwszej instancji nie podzielił tego stanowiska. Odnosząc się do zarzutu finansowania wydatków poniesionych przez beneficjentów przed zawarciem umów, chciałabym zwrócić uwagę na szeroką praktykę w tym zakresie innych jednostek administracji publicznej w pewnych okresach. Dla przykładu Senat Rzeczypospolitej Polskiej cały czas uznaje kwalifikowalność kosztów ponoszonych przed formalnym zawarciem umowy, dopuszczając wydatki od początku roku budżetowego.

Robi to z troski o ciągłość funkcjonowania mediów czy organizacji parasolowych, tak jak my robiliśmy to z troski o funkcjonowanie szkół polonijnych, których rok szkolny nijak nie pogrywa się z rokiem budżetowym. Mechanizm refinansowania Instytut przejął wraz z zadaniami z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów I nie został skazany jako nieprawidłowość w trakcie kontroli MEN z początku, z początku 2000 dwudziestego dwudziestego czwartego roku. Przepisy bowiem w tym obszarze nie są jednoznaczne I o tym dyskutowaliśmy z Komisją Orzekającą. Zgodnie jednak z zaleceniem nadzorczym resortu z siedemnastego czerwca 2000 dwudziestego piątego roku, instytut zmienił zasady I dopuszcza kwalifikowalność kosztów dopiero po podpisaniu umowy. Senat jednak cały czas trwa przy wcześniejszy, przy wcześniej przyjętym rozwiązaniu.

Powstaje zatem zasadne pytanie, czy identyczne mechanizmy nie powinny podlegać jednolitej ocenie zgodnie z zasadą równości wobec prawa? Widzę konieczność otwarcia dyskusji z Ministerstwem Finansów w tym obszarze, na przykład w ramach wymienionego już Międzyresortowego Zespołu do spraw Polonii I Polaków za granicą, a następnie ujednolicenie zasad I równe traktowanie wszystkich instytucji. Raport wprowadza również ogólną ocenę procesu oceny ofert, ofert konkursowych I podobnie jak w przypadku gospodarki finansowej, w tym obszarze także nowe kierownictwo podjęło rozległe działania w celu poprawy jakości I transparentności procesów. Podobnie więc należałoby rozdzielić okresy oceny, choć ze względu na długość od czasu złożenia oferty do czasu jej rozliczenia, zmiany nie są tak szybko widoczne. Chcę więc zapewnić wysoką komisję, że wszystkie zidentyfikowane w tym zakresie problemy zostały już usunięte.

W Instytucie funkcjonuje otwarta procedura naboru ekspertów zewnętrznych, zapewniająca przejrzystość I konkurencyjność procesu. Regulaminy są każdorazowo udoskonalane, często w konsultacjach ze środowiskiem polonijnym. Znacząco poprawiono efektywność rozliczenia sprawozdań I w tym roku wszystkie sprawozdania zostały zamknięte w przepisach trzydziestu dniach od ich złożenia. Wzmocniono komórkę kontroli I zgodnie z zaleceniem izby zwiększyła się częstotliwość monitoringów I kontroli u beneficjentów. Cały czas doskonalimy procesy, procesy wewnętrzne I w pewnych obszarach, na przykład szybkości podpisywania umów po ogłoszeniu listy rankingowej I przelewania środków, jesteśmy wskazywani przez beneficjentów jako instytucję, którą warto naśladować.

Przechodząc do spraw bardziej ogólnych, chcę podkreślić, że nie zgadzam się z tezą NIK-u o braku jakościowej zmiany w obszarze polonijnym po powołaniu instytutu. Tezę tę można byłoby uznać za zasadną w pierwszych latach działania jednostki, choć można kwestionować, czy ma sens formułowanie takiej tezy po krótkim okresie początkowym, a następnie głębokiej restrukturyzacji jednostki. W ciągu ostatnich dwóch lat zostało natomiast wypracowanych wiele nowych narzędzi I wartości instytucjonalnych, których wcześniej nie było w sektorze polonijnym. W instytucie powstały na przykład ramy polonijnej edukacji językowo-kulturowej, pionierski dokument o tym, kto uczy się języka polskiego za granicą, kto go naucza I jakie rozwiązania metodyczne proponuje państwo polskie, aby nauczanie było skuteczne I prowadziło do tego, aby język polski był jak najczęściej wskazywany jako język osobistego wyboru. Na tej podstawie Instytut rozpoczął produkcję darmowych materiałów edukacyjnych, które dzięki uprzejmości pani ministry Nowackiej są dostępne między innymi na platformie ZPE.

Na podstawie ram prowadzone są liczne szkolenia I mentoring dla nauczycieli polonijnych. W Instytucie powstała też baza Instytutu Rozwoju Języka Polskiego z dużym prawdopodobieństwem, największy w Polsce zbiór danych dotyczących szkół polonijnych I nauczających w nich nauczycieli. Bada ta obejmuje informacje o podmiotach polonijnych, udzielonym wsparciu finansowym na przestrzeni lat, nauczycielach, w tym ich kwalifikacjach oraz wykształceniu. Jest to narzędzie o znaczeniu strategicznym dla państwa polskiego w kontekście prowadzonej przez nie polityki polonijnej. Baza ta znacząco usprawnia też proces oceny ofert, dostarczając informacji historycznych, a także szerokiego obrazu funkcjonowania danej szkoły.

Jednocześnie nie ukrywam, że dostrzegam potrzebę większej koordynacji I działania państwa w obszarze nauczania języka polskiego poza granicami kraju. Taka opinia była również szeroko przedstawiana podczas jednego z ostatnich posiedzeń podkomisji sejmowej, zwołanej przez panią przewodniczącą Kingę Gajewską. Przez ponad 2 godziny dyskutowaliśmy o tym w gronie ekspertów. W tym aspekcie podzielam wniosek NIK o konieczności ponownego przyjrzenia się kompetencjom poszczególnych instytucji I wskazanie koordynatora. Wysoka Komisjo, na zakończenie chciałabym ponownie podkreślić, że jednym z podstawowych mankamentów raportu NIK jest brak rozdzielenia odpowiedzialności za poszczególne okresy funkcjonowania instytutu.

Nie twierdzę, że instytut w latach wcześniejszych był wolny od błędów. Twierdzę natomiast, że po objęciu przeze mnie funkcji, podjęto skuteczne działania naprawcze, których efekty zostały częściowo dostrzeżone też przez najwyższą izbę kontroli. Dlatego proszę, aby działalność instytutu była uwzględniana, żeby działalność instytutu była oceniana z uwzględnieniem rzeczywistego podziału odpowiedzialności, stanu faktycznego ustalonego w dokumentach pokontrolnych oraz zmian, które zostały wdrożone I przyniosły wymierne rezultaty. Dziękuję bardzo.

52:00 - 52:06

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Widzę, że pan prezes chciałby się odnieść, a potem otworzy dyskusję. Króciutko.

52:07 - 52:08

My dostrzegamy

52:11 - 57:10

Jacek Kozłowski

okres, w którym powstawały zidentyfikowane nieprawidłowości I wskazujemy je, te okresy I w ocenie ogólnej I w opisie szczegółowym dość precyzyjnie, natomiast faktycznie nie identyfikujemy momentu, którym nastąpiła zmiana kierownictwa. No ale można przy przyporządkować te nieprawidłowości tym okresem działania poszczególnych kierowników instytutu. Może mocniej to jest wyeksploatowane w wystąpieniach pokontrolnych adresowanych bezpośrednio do instytutu czy do ministerstwa, bo na początku wystąpień pokontrolnych jest wykaz, który konkretnie imienny, w którym okresie kto kierował daną jednostką kontrolowaną. Format informacji kontrolnej nie nie zawiera tego typu informacji, ale ja też na samym początku mojej prezentacji zacząłem od tego, że podkreśliłem, kiedy kontrola została zakończona, więc wskazując I I wskazałem datę powołania instytutu, więc określiłem bardzo wyraźnie okres kontrolny. Ta kontrola dużej części tych rzeczy, o których pani dyrektor przed chwilą nam powiedziała, po prostu nie łapała, bo zakończyła się w sierpniu 2000 dwudziestego piątego roku, a główny, główna część czynności kontrolnych była znacznie wcześniej niż niż jeszcze w sierpniu, więc siłą rzeczy tego, było po sierpniu dwudziestego piątego roku ta kontrola już nie mogła zarejestrować.

To jest 1 rzecz. 2. Kwestia bardzo ważna, którą pani dyrektor podniosła, to jest kwestia rozliczania wydatków przed podpisaniem umowy dotacji celowej. To prawda, nie ma jednolitej praktyki w administracji, natomiast zmienia się orzecznictwo w tej sprawie I nikt nie może tego nie dostrzec. Coraz częściej sądy w przypadkach spraw spornych orzekają o nieprawidłowości rozliczania wydatków udzielonych w trybie dotacji celowej przed na działania zrealizowane przed dniem podpisania umowy.

Przyjmując interpretację ustawy o finansów publicznych, gdzie jest, gdzie są przepisy mówiące o dotacjach celowych, taką, że skoro jest to dotacja celowa, a nie dotacja podmiotowa, a więc jest przeznaczona na konkretny cel, to definicja celu następuje w umowie dotacji celowej I nie można realizować celu, na którą podpisuje się umowy przed podpisaniem tej umowy. IWI taki jest kierunek zmian w orzecznictwie sądów. Nikt nie, nikt nie może tego nie dostrzegać. Ten problem zidentyfikowaliśmy nie tylko u państwa, zidentyfikowaliśmy również w instytucie, w Narodowym Instytucie Wolności, zidentyfikowaliśmy w Ministerstwie Sportu, wiąże się z finansowaniem związków sportowych. W bardzo wielu obszarach działalności państwa.

Mamy do czynienia z tym problemem. Niestety linia orzecznicza sądów wyraźnie idzie w tym kierunku I ona się już utrwala I w związku z tym w ramach tegorocznej kontroli budżetowej, wykonania budżetu państwa za rok ubiegły, tej kwestii, przyznawaniu, rozliczaniu dotacji celowych przed dniem podpisania umów, poświęciliśmy szczególną uwagę. I w we wnioskach z tej głównej największej kontroli NIK-u z wykonania budżetu państwa jest wniosek do Ministra Finansów w tej sprawie, że konieczne jest no rozważenie przy takim orzecznictwie sądów, rozważenie zmiany przepisów w ustawie o finansach publicznych, bo nieuchronnie idziemy w takim kierunku, że nie będzie możliwe finansowanie działań instytucji, które które powinny mieć finansowanie w trybie ciągłym. No to to to tam tak najwięcej dyskusji w NIK-u poświęciliśmy finansowaniu związków sportowych I utrzymaniu kadry narodowej. Kadra narodowa nie może funkcjonować I być być trenowana tylko w okresie po podpisaniu umowy, a co roku się podpisuje umowę I tak.

Jest wiele, wiele tego typu przykładów, schroniska dla bezdomnych, gdzie gdzie gdzie trzeba finansować działalność instytucji, organizacji, które prowadzą działalność ciągłą, a finansowane są w formie dotacji celowej, bo prawo nie przez, nie nie nie pozwala w innej formie przyznawać dotacji. Więc to jest problem znacznie szerszy niż tylko państwa instytutu. My nie mogliśmy tego przy tej linii orzeczniczej sądu nie wykazywać państwu. Proszę traktować to jako pewną też prognozę ostrzegawczą, że że że że realizując dalej w ten sposób zadania ryzykujecie państwo no no no problemy problemy, gdy te sprawy staną się sprawami sądowymi. Ale to jest problem znacznie szerszy I zwracamy uwagę państwa posłów, bo to wymaga poważniejszego zastanowienia się całościowego.

57:10 - 57:12

Speaker 18

To dotyczy nie tylko tego jednego instytutu.

57:15 - 57:20

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Widzę, że się zgłasza pani posłanka Łuczak. Bardzo proszę.

57:21 - 59:31

Alicja Łuczak

Pani przewodnicząca, szanowni państwo, mamy 20000000 Polaków za granicą. To jest ogromna rzesza I promowanie języka polskiego, nauczanie, utrzymywanie kontaktu, tak jak już koleżanka przewodnicząca powiedziała, jeśli chodzi o utrzymywanie łączności z Polakami za granicą, jest dla nas bardzo ważne, dla nas wszystkich bardzo ważne. Dla mnie również jako nauczycielki również języka polskiego, dla uchodźców ukraińskich. Moje pytanie dotyczy właściwie kolejnych planów budżetowych na ten rok. Jak one się zmieniają, jaki był 1., bo pan raczył powiedzieć, że 163000000 w ciągu dwóch lat, tak, był ten budżet, 1.

Dwóch lat. Czy on wzrasta? Jak, jak wygląda? Ile jest zatrudnionych osób w instytucie? Jakie to są koszty w odniesieniu do całości budżetu?

I 3. Pytanie dotyczy podręczników. Kto je właściwie finansuje? Ja je przeglądałam. One są fantastyczne, mamy to.

One są dostępne, rozumiem, w formie I papierowej I elektronicznej. Są finansowane przez Ministerstwo Edukacji czy, czy przez, tak, przez instytut, jakie to też są, są koszty. No I, no I chciałam dopytać jeszcze, bo też pani powiedziała o tym, że podjęła już jakieś 1. Kroki koordynujące, dotyczące tych wszystkich trzynastu, bo jestem strasznie zdziwiona. Ja myślałam, że tylko instytut się zajmuje I ewentualnie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, natomiast 13 dodatkowych podmiotów, no to rzeczywiście rozproszenie jest spore I czy już państwo podjęli w tej sprawie jakieś działania, czy będziecie czekać na to, aż w ustawie się pojawią te zapisy o koordynacji tych tych wszelkich wszystkich podmiotów, no tak żeby przyniosło to jakieś konkretne rezultaty.

Dziękuję bardzo.

59:31 - 59:41

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Jeszcze się zgłosił poseł Dolata, to może od razu poprosimy o pana pytania I potem przedstawicieli instytucji o zbiorczą odpowiedź.

59:42 - 01:07:41

Zbigniew Dolata

Tak, dziękuję bardzo Pani przewodnicząca. Przeczytałem tą informację o wynikach kontroli I 1. Refleksja jaka mi się nasunęła, a właściwie taki, takie zdziwienie, że przespałem

Zmianę konstytucji. Nie zauważyłem, że że konstytucja się zmieniła, a zwłaszcza artykuł 10. Konstytucji, który brzmi władza ustawodawcza, wykonawcza I sądownicza w Rzeczypospolitej należy do najwyższej izby kontroli. Szybko, szybko sięgnąłem do źródła, czyli czyli do aktualnego brzmienia konstytucji I okazuje się, że jednak nie. Że artykuł 10.

Mówi, że władza ustawodawcza to należy do Sejmu I Senatu, wykonawcza do prezydenta I Rady Ministrów. Co więcej, nie zmienił się też artykuł 202. Konstytucji, że NIK to jest tylko I aż naczelny organ kontroli państwowej, który podlega Sejmowi. A skąd to zdziwienie I ta, ten domysł, że konstytucja jednak uległa zmianie? No właśnie z tego, co zawarliście w tym opracowaniu stricte politycznym, wręcz powiedziałbym partyjniackim.

Bo czy to najwyższa izba kontroli rozstrzyga, czy jakaś instytucja jest potrzebna, czy jest niepotrzebna na etapie jej projektowania przez dowolnego ministra? Czy to najwyższa izba kontroli rozstrzyga czy Sejm ma przyjąć taką czy inną ustawę, w takim czy innym brzmieniu? Absolutnie nie. Nic do tego NIK-owi jaką politykę chce prowadzić rząd I jakie instytucje rząd uważa za słuszne, aby je powołać albo zlikwidować, jeśli wymaga to ustawy, to jeśli ta inicjatywa rządowa czy jakakolwiek inna, poselska, zyskuje akceptację Sejmu, potem Senatu I uzyskuje podpis prezydenta, to nic do tego najwyższej izbie kontroli. Nie macie najmniejszego prawa, żeby oceniać czy minister dysponował właściwymi przesłankami, aby daną inicjatywę ustawodawczą wywołać, a Sejm czy w sposób taki czy inny podjął taką czy inną decyzję.

Nic wam do tego. Nie macie najmniejszego prawa, żeby jednym zdaniem to komentować jako instytut, jako najwyższa izba kontroli. Najmniejszego prawa do tego nie macie. Publicystycznie to możecie sobie po godzinach pracy być może jakiś artykuł napisać, chociaż uważam, że dla powagi najwyższej izby kontroli to prezes I jego zastępcy nie powinni taką działalnością się parać. I teraz do, do tych, do tych waszych ustaleń.

No to to właśnie było to, na co nawet zwróciła uwagę obecna pani dyrektor. Ocenianie czy powstanie instytutu miało istotny wpływ na realizację zadań na rzecz Polonii I Polaków za granicą, czy też nie miało istotnego po tak krótkim okresie działania jest karkołomne. Jest karkołomne. To każdej instytucji, która powstaje można na samym starcie powiedzieć nie spełniła pokładanych w niej nadziei. Po po kilku miesiącach, kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu miesiącach w tej materii akurat to po kilkunastu latach być może można by ocenić czy ta instytucja się sprawdziła czy się nie sprawdziła.

Kolejne ustalenie, nie koordynował działań w zakresie kultywowania tradycji polskiej. No publicystyczny zarzut. Ale najbardziej, najbardziej kuriozalne jest tłumaczenie pana prezesa wygłoszone przed chwilą na temat odwołania dyrektora. I cała ta argumentacja, że ustawodawca popełnił błąd wprowadzając kadencyjność, bo w ten sposób utrudnił nowemu ministrowi odwołanie powołanego na pięcioletnią kadencję według artykułu siódmego ustawy odwołanie przed upływem kadencji. Artykuł 8.

Mówi, kiedy może minister odwołać dyrektora przed upływem kadencji. Bardzo precyzyjne określenie w jakich okolicznościach. I żadna z tych okoliczności nie została wyczerpana, aby można było powiedzieć, że dyrektor instytutu został odwołany legalnie przed upływem kadencji. A pan prezes mówi, ustawodawca popełnił błąd, premedytacją utrudnił nowemu ministrowi odwołanie dyrektora przed upływem kadencji. No zastanawialiśmy się nad tym, czy to jest nieprawidłowe.

Są kontrowersje, ale uznaliśmy, że jest wszystko okay. Na jakiej podstawie? Panie prezesie, pan się powinien po poruszać na po w granicach prawa I na podstawie prawa. Proszę mi powiedzieć, jaki akt prawny pozwolił panu wygłosić dzisiaj taką tezę. Czy pan do dokonał zmiany w ustawie?

Panie prezesie, musi pan na to odpowiedzieć. Jaka analiza prawna sprawiła, że mógł pan wygłosić taką karkołomną tezę. Zresztą pan nawet wprost dzisiaj powiedział jak wyglądała ta kontrola, że wy ustaliliście właściwie przed jej podjęciem tezę, którą powinniście wygłosić, czyli że instytut został powołany bez sensu, działał z naruszeniem prawa, de facto jest do likwidacji. No I wam wyniki kontroli to potwierdziły. No jeśli te wyniki kontroli są oparte na tego typu analizach prawnych, no to gratuluję, tak.

01:07:41 - 01:07:47

Speaker 21

To to się pan po prostu dzisiaj skompromitował. Totalnie. De facto powinien się pan podać do dymisji.

01:07:47 - 01:07:49

Speaker 23

Bo Panie, pani pośle, przepraszam

01:07:49 - 01:07:51

pana Pani przewodnicząca, proszę mi nie przerywać.

01:07:51 - 01:08:02

Speaker 25

Pana wypowiedź zmierza w kierunku ataku personalnego Nie, to nie jest żaden atak też nie. Na prezesa. Proszę, żeby pan odnosił się do raportu I formułował te pytania.

01:08:03 - 01:08:07

Speaker 24

Pani pośle. Pani przewodnicząca nie zrozumiała I proszę mi nie przerywać, tak? Bardzo pani Pani

01:08:07 - 01:08:28

Speaker 2

pośle, bardzo przepraszam, to ja prowadzę posiedzenie tej podkomisji I mam prawo zabrać głos I mam prawo zabrać głos. Mam prawo zabrać głos dowolnym momencie. Bardzo pana proszę, żeby sformułował pan pan pytania, które chce zadać konkretnie dotyczące tego raportu I powstrzymał się od personalnych wycieczek.

01:08:28 - 01:08:39

Zbigniew Dolata

To nie była żadna personalna wycieczka. Ja odnoszę się do wypowiedzi. Nie do osoby pana prezesa, tylko do jego wypowiedzi I mam prawo

01:08:39 - 01:08:44

Speaker 26

Bardzo proszę sformułowanie I zmierzanie do konkluzji.

01:08:45 - 01:08:50

Speaker 24

Pani przewodnicząca, no po co my się tutaj zebraliśmy, żeby żeby pani usłyszała to, co pani chce usłyszeć?

01:08:50 - 01:08:52

Pani pośle, myślę, wydaje mi

01:08:55 - 01:09:26

Speaker 2

jasno na początku podkomisji określiłam cel tego spotkania I wydawało mi się, że w kwestii promocji języka polskiego I wsparcia Polaków I Polonii powinniśmy być zgodni. Natomiast każde posiedzenie z udziałem najwyższej izby kontroli, z pana udziałem kończy się awanturą I atakami na najwyższą izbę kontroli. Bardzo proszę, żeby pan odnosił się konkretnie do raportu I sformułował swoje pytania w sposób nie obrażający uczestników tej podkomisji.

01:09:28 - 01:15:04

Zbigniew Dolata

Pani przewodnicząca, awanturę to wywołuje pani. Nie rozumiem w ogóle z jak człowiek, który jest w Sejmie już jakiś czas, może mieć właśnie czelność, występować w taki sposób, że jak mu się nie podoba jakieś jakieś wystąpienie, treść jakiegoś wystąpienia to po prostu przerywa I nie pozwala dokończyć. Ale dobrze, okay. Do do do niektórych niektórych zarzutów, które

NIK sformułował, jeszcze się odniosę. Zarzut, że trzech z pięciu ekspertów nie spełniało kryteriów. Ustawowych przy powołaniu komisji. I teraz dlaczego nie spełniali tych kryteriów? Bo nie wyróżniali się wiedzą I doświadczeniem.

Jak NIK ocenił czy się wyróż, ktoś wyróżnia czy się ktoś nie wyróżnia wiedzą I doświadczeniem? Przecież to jest kryterium wyłącznie ocenne. I można każdemu ekspertowi przypisać, że się nie wyróżnia. Kolejna, kolejna kwestia. Nie przyznano stypendiów w 2000 dwudziestym trzecim roku.

Instytut nie realizował nałożonych na niego zadań, ponieważ nie przyznano stypendiów w 2000 dwudziestym trzecim roku. A kiedy powstał instytut? Piętnastego grudnia 2000 dwudziestego drugiego roku. Ba, nawet macie zarzuty do te, do tych szesnastu dni funkcjonowania instytutu w 2000 dwudziestym drugim roku. Bo zwróciliście uwagę na to, że wtedy nastąpiło przekroczenie kosztów ustalonych wcześniej na materiały I energię o 13700 złotych.

Przecież to jest jakiś kuriozum, tak. No jeśli koszty energii w tym czasie akurat były takie, to ktoś kto planował to wcześniej, no po prostu nie doszacował. I to jest, I to jest po poważny zarzut, który wy, który wy wysuwacie. Kolejna, kolejna kwestia dotycząca dotycząca tego powoływania instytutu. Minister nie przeprowadził rzetelnych analiz uzasadniających konieczność I celowość jego powołania.

Dalej, projekt był procedowany przez radę ministrów w trybie odrębnym, A Najwyższa Izba Kontroli uznała, że nie było do tego podstaw. A jak, na na jakiej podstawie Naczelna Izba Kontrol, Najwyższa Izba Kontroli uznała, że nie było do tego podstaw? A minister uznał, że były podstawy I to minister sprawuje władzę wykonawczą I minister ma inicjatywę ustawodawczą I ma prawo do tego, żeby przygotować projekt ustawy powołującej dowolną instytucję. I jeśli Sejm, jeśli Sejm Rzeczypospolitej I Senat nie uznały, że to było jakieś naruszenie I ten projekt został przyjęty, przeszedł całą procedurę legislacyjną, to stawianie ministrowi tego zarzutu no jest po prostu podyktowane jednym, zamówieniem politycznym. No bo to ten raport czy te te ten, ta informacja o o, sama kontrola została została przeprowadzona na wniosek obecnej pani minister Barbary Barbary Nowackiej.

I można by tak punkt po punkcie każdy fragment tej tej waszej kontroli oceniać I pokazywać, żeście po prostu zupełnie przekroczyli wasze wasze kompetencje, jeśli chodzi o o kontrolę funkcjonowania Rzeczypospolitej Polskiej. Żeście sobie po prostu uzurpowali prawo do ingerencji w takie obszary, gdzie najwyższa izba kontroli żadnych kompetencji nie posiada, że jest to raport na zamówienie polityczne pod przyjętą z góry tezę o czym sam pan prezes dzisiaj powiedział I dlatego wiarygodność kontroli kolejnych, nawet jeśli nikt coś ustali, co będzie rzeczywistym naruszeniem przepisów prawa, będzie bardzo mała, jeśli wy się angażujecie politycznie, stricte politycznie, wręcz partyjnie w rozgrywki, które które prowadzi obecny rząd z opozycją obecną I na zamówienie obecnie rządzących realizujecie tego typu działania, to po prostu wpływacie na na osłabienie naszego państwa. Powaga NIKu poważnie ucierpiała. Powinniście się naprawdę zastanowić nad tym co robicie, bo jest to, jest to po prostu uderzenie w podstawy Rzeczypospolitej Polskiej I złamanie konstytucji. Wy tym raportem złamaliście konstytucję.

01:15:05 - 01:16:21

Speaker 2

Bardzo daleko idące wnioski pan poseł wyciąga, ale też pozwolę sobie na komentarz, że jeśli chodzi o wykorzystywanie instytucji do celów partyjnych, akurat Prawo I Sprawiedliwość nie ma sobie równych. I naprawdę panie pośle, z tej, z tej podkomisji robi pan jak zawsze arenę walki politycznej. Podczas kiedy spotykamy się tu po to, żeby merytorycznie rozmawiać, wyciągać wnioski z raportu NIK, żeby usprawnić działania instytucji, które podlegały kontroli. I taki jest cel tej podkomisji, który też na początku określiłam. Natomiast, natomiast pana wypowiedzi dążą wyłącznie do politycznej awantury I to jest bardzo słabe.

Ma pan od tego naprawdę salę plenarną, żeby tam się realizować I może w przy większej liczbie przy większej liczbie widzów. I bardzo pana proszę, żeby pan również zachował się, zachowywał się kulturalnie. Bardzo proszę teraz najwyższą izbę kontroli o odniesienie się do obu wypowiedzi posłów I jeszcze też, ponieważ pytania posłanki Alicji Łuczak były kierowane do instytutu, to też poproszę instytut o odniesienie się.

01:16:22 - 01:19:15

Jacek Kozłowski

Dziękuję pani przewodnicząca. No ja myślę, że to przede wszystkim wypowiedź pana posła Dolat była adresowana do Najwyższej Izby Kontroli, bo pani poseł rzeczywiście adresowała swoje pytania do instytutu I ewentualnie do ministerstwa, więc ja pozwolę sobie odpowiedzieć na problemy podniesione przez pana posła. Absolutnie panie pośle nie dokonujemy zmian w konstytucji, ani żadnej twórczej interpretacji jej przepisów. Opieramy się twardo na artykule 44 ustawy o finansach publicznych, z którego wynika obowiązek przejrzystości działania, uzasadniania decyzji związanych z dysponowaniem środków publicznych. W żadnym punkcie naszych ani wystąpień, ani informacji pokontrolnej, ani moim wypowiedzi nie oceniliśmy powołania instytutu jako niecelowe.

Natomiast zwracaliśmy uwagę właśnie na to, co nakazuje ustawa o finansach publicznych, na konieczność uzasadniania podejmowanych decyzji. Zwracaliśmy uwagę na brak analiz, które byłyby podstawą do uzasadnienia różnych decyzji poprzedzających I warunkujących powstanie tego instytutu I mamy obowiązek na to zwracać uwagę, bo to jest 1 z podstawowych, 1 z podstawowych celów działalności najwyższej izby kontroli. Zapewnienie przejrzystości działania państwa, przejrzystości wydatkowania środków publicznych. Dlatego nie przekreślając celowości powołania tego instytutu, zwracamy się o prowadzenie takich analiz, które uzasadniłyby jego dalszą działalność, istnienie czy też uzasadniłyby, czy czy czy też doprowadziły do do poprawy jakości jego działania. Nie przekreślamy celowości działania tego instytutu, absolutnie nie.

Podzielamy troskę państwa posłów o o język język polski. Kwestia powoływania I odwoływania I kadencyjności dyrektora. Opisaliśmy fakty, że to jest sprawa kontrowersyjna I że obecny zapis w ustawie chroniący dyrektora kadencyjnością rodzi problemy. Dowodem tego jest nie tylko sprawa sądowa związana z odwołaniem byłego dyrektora, która jest w toku I rozstrzygnięcie sądowe jeszcze nie zapadło, ale również ocena pana posła tego faktu, sprzeczna z oceną ministerstwa. Stwierdzamy fakt.

01:19:16 - 01:19:18

Speaker 27

Przepis, przepis ustawy.

01:19:18 - 01:19:20

Panie pośle, nie udzieliłam panu

01:19:20 - 01:22:09

Jacek Kozłowski

Przepis ustawy, przepis ustawy powoduje spór prawny wokół tej kwestii, tak sformułowane. Nie podchodziliśmy do kontroli z tezą To jest opinia krzywdząca naszych kontrolerów. Mamy obowiązek każdą kontrolę rzetelnie przygotować I przed każdą kontrolą prowadzimy analizę ryzyka. I to z tej analizy ryzyka wynikały I obszary, które kontrolowaliśmy w działalności instytutu I pytania, które zadawaliśmy. Z tej analizy ryzyka, w której

Jak już wcześniej mówiłem, oparliśmy się o wynikach kontroli w analogicznych instytucjach nadzorowanych przez innych ministrów, w których wykorzystaliśmy naszą wiedzę z ustaleń kontroli budżetowych I analiza ryzyka nie jest, nie wynika z czyichkolwiek przekonań politycznych, tylko wynika z analizy dokumentów, analizy faktów, analizy informacji, które NIK pozyskuje I w trybie działalności kontrolnej, w trybie analizy przedkontrolnej. Przed każdą kontrolą prowadzimy obszerną analizę kontrol, przedkontrolną. Każda kontrola ma wcześniej przygotowany, zatwierdzony obszerny dokument, program kontroli I absolutnie nie są to dokumenty, które powstają w wyniku czyichkolwiek politycznych przekonań czy poglądów. Taka opinia sformułowana przez pana posła jest krzywdząca dla kontrolerów I dla najwyższej izby kontroli. I wreszcie jeszcze 1 kwestia, do której chcę się odnieść, a potem do tych pytań szczegółowych poproszę panią koordynator, żeby się odniosła.

To jest ta kwestia dotycząca zastosowania trybu odrębnego przy procedowaniu projektu tej ustawy. Otóż to również nie jest widzimisię NIK-u, tylko to jest interpretacja zapisów regulaminu pracy Rady Ministrów, który bardzo wyraźnie określa, określa sytuacje, w jakich można zastosować tryb odrębny I wymaga uzasadnienia zastosowania tego trybu odrębnego, odwołującego się do tych, do tych kryteriów. Tego nie było. Tego nie było, stwierdzamy ten fakt. Stwierdzamy ten fakt, nie w oparciu o nasze widzimisię, nie w oparciu o nasze poglądy, to jest opinia krzywdząca, tylko w oparciu o to, co jest zawarte w dokumencie, którym jest regulamin prac rady ministrów, który jest aktem prawnym I którego należy przestrzegać.

W tych trzech pozostałych szczegółowych kwestiach bardzo proszę panią koordynator. Pan dyrektor jeszcze, pan dyrektor Janusz. Bardzo proszę, panie dyrektorze.

01:22:10 - 01:23:20

Speaker 14

Ja tylko chcę jeszcze jedną kwestię, kwestię odwołania dyrektora. To jest stanowisko najwyższej izby kontroli. Ono jest efektem uchwały kolegium najwyższej izby kontroli, a skoro była uchwała kolegium, to znaczy, że kolegium rozstrzygnęło spór, który powstał na linii kontrolerzy I ministerstwo. Ja nie mogę, my nie możemy pierwotnego stanowiska prezentować jako oficjalne. Pierwotne było takie, że to działanie nie było zgodne z ustawą.

Kolegium rozstrzygnęło inaczej, rozpatrując w gronie dwudziestu ekspertów, że jednak minister ma rację, że mógł odwołać w tym trybie. I to jak gwoli wyjaśnienia, bo sprawa jest taka dosyć krytyczna, więc żeby było jasne. To nie jest tak, że poszliśmy, uznaliśmy, że o to, to minister ma rację, mógł złamać ustawę I tak dalej. Nie. To był długi proces, który się zakończył decyzją kolegium, które jest najwyższym organem rozstrzygającym w kwestiach również prawnych w NIK-u, więc tak chciałbym powiedzieć.

Dziękuję.

01:23:23 - 01:23:45

Jacek Kozłowski

To, że ta sprawa była przedmiotem też wewnątrz izby różnych ocen I że musiało tą sprawę rozstrzygnąć na końcu kolegium, to też pokazuje, że przepis, o którego zmianę wnioskujemy w obecnym, w obecnym kształcie rodzi tego typu wątpliwości. Stąd zmiana jest potrzebna.

01:23:49 - 01:24:02

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Jeszcze jeszcze panią poproszę o dopowiedzenie tylko. Informuję, że mamy do jedenastej salę, więc bardzo bym prosiła o zwięzłą odpowiedź, bo jeszcze czekają nas odpowiedzi instytutu na pytania pani posłanki Łuczak.

01:24:02 - 01:27:49

Speaker 10

Najpierw chciałabym się odnieść do zakwestionowanego przez pana tutaj posła oceny ekspertów. Jeśli chodzi o ocenę ekspertów, to zgodnie z ustawą w skład komisji ekspertów mogą wchodzić, jednym z elementów jest, że mogą wchodzić osoby, które wyróżniają się wiedzą I doświadczeniem w obszarze zadań realizowanych przez instytut, a w przypadku, gdy jest to uzasadnione rodzajem przedsięwzięć, którymi ma być udzielone wsparcie. Czyli osoba wyróżniająca się wiedzą I doświadczeniem w dziedzinie właściwej dla tego rodzaju przedsięwzięć. Czyli eksperci swoją wiedzą I doświadczeniem powinni dawać gwarancję, że oferty będą prawidłowo I jednolicie oceniane. Teraz analiza, w trakcie kontroli analizowaliśmy wiedzę I doświadczenie członków komisji I to zostało dokonane na podstawie dokumentów zawartych w aptach osobowych.

W instytucie nie przedstawiono żadnych innych dokumentów świadczących o ich doświadczeniu. Jeśli chodzi o 2023. Rok, nie było żadnych dokumentów świadczących I potwierdzających jakiekolwiek doświadczenie, wiedzę ekspertów. Jeśli chodzi o 2024., no to na 5 przypadków 3 były takie, które uznaliśmy, że nie wyróżniali się odpowiednim doświadczeniem. Co braliśmy pod uwagę?

Dowody, które świadczyły o doświadczeniu, wykształceniu, przebiegu zatrudnieniu, zatrudnienia, okresie zatrudnienia, w tym zatrudnieniu w instytucie, doświadczenie, udział w różnego rodzaju szkoleniach I analiza tego przebiegu zatrudnienia I doświadczenia tych osób wykazała, że 2 wykazały się zatrudnieniem, a pozostałe nie posiadały żadnego doświadczenia w rozpatrywaniu I ocenianiu wniosków o udzielanie wsparcia ze środków dotacji. Nie wykazały się również zatrudnieniem ani doświadczeniem w realizacji zadań na rzecz Polonii I Polaków zamieszkałych za granicą. Przykładowo członek, który uczestniczył w siedmiu komisjach, posiadał dwuletnie doświadczenie w pracy w banku. Inny członek posiadał doświadczenie w pracy w Domu Kultury oraz dwumiesięczne doświadczenie w Ministerstwie Fundusze I Polityki Regionalnej. A zatem uznaliśmy, że te elementy nie uzasadniają I nie potwierdzają wystarczającego doświadczenia I wiedzy w tym zakresie.

Oczywiście osoby pracujące w instytucie, one systematycznie nabierają doświadczenia I na chwilę obecną dzisiaj pewnie te same osoby można byłoby ocenić, że już takie doświadczenie I wiedzę posiadają. Natomiast wtedy na tamtym etapie jeszcze takiego doświadczenia nie nie mieli. Jeśli chodzi o stypendia, że nie były udzielone w 2000 dwudziestym trzecim. No nie były udzielone mimo tego, że instytut dysponował środkami I otrzymał dotacje na ten cel. Cały rok działania I nie udało się przyznać żadnego stypendium.

Nie ma żadnego uzasadnienia do tego.

01:27:50 - 01:28:12

Speaker 8

Nie wyjaśniali. Nie wyjaśniali, nie jakby nie zdążyli, nie przygotowali organizacyjnie się do tego, ale były te środki planowane, był plan działania, w planie działania było określone, że takie stypendia zostaną przyznane. I teraz jeszcze 3. Rzecz to była...

01:28:16 - 01:29:37

Speaker 10

Jeśli chodzi o zarzuty dotyczące dwudziestego drugiego roku. Nie można uznać, że instytut działał dobrze w 2000 dwudziestym drugim roku, jeśli nie przestrzegał przepisów prawa. W każdym przypadku niezależnie od momentu powołania, dyrektor jednostki zobowiązany jest do przestrzegania przepisów prawa. Ustawy nie zwalniają na początku działalności I nie dopuszczają możliwości korzystania z I dowolnego wybierania sobie przepisów, z którymi możemy korzystać lub nie I uzasadniając to początkami działalności. Zawierano też, w tym czasie zawierano przede wszystkim umowy, które w końcu grudnia, dwudziestego trzeciego czy dwudziestego czwartego grudnia, które faktycznie nie były możliwe do zrealizowania w tym czasie, to były to umowy na opracowanie planu działalności, regulaminu organizacyjnego.

Ten przedmiot tych umów się powielał, powtarzał, był taki sam dla kilku osób I z tego żadne dokumenty nie powstały. Więc sądzę, że były to... Uznaliśmy, że te działania nie były prawidłowe.

01:29:39 - 01:29:44

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Proszę teraz Instytut o odpowiedź na pytanie, pytania, które zadała pani posłanka Łuczak.

01:29:48 - 01:31:11

Speaker 15

Dziękuję za pytanie. 1. 1. Pytanie o plany budżetowe instytutu na kolejny rok, więc tutaj niestety nasze nasz budżet w przyszłym

Roku będzie mniejszy. Dotacja, przynajmniej taki budżet jaki jest na ten moment zaplanowany. Dotacja celowa została obniżona o 20000000 złoty. To jest bardzo znacząca obniżka, dotacja podmiotowa o półtora miliona złotych. Więc będziemy musieli dopasować swoją skalę działalności do nowych warunków finansowych.

No tak dużego ubytku nie da się nie nie zauważyć. Mniej. Dotacji celowej było 70 czterymiliony, więc teraz będzie 54. Jeśli chodzi o liczbę osób zatrudnionych, to jest limit, który mamy od początku samego powstania instytutu, to jest 35 osób, jest limit ustawowy I właściwie dopiero w tym roku do tego limitu w tym okresie, od kiedy ja sprawuję, kieruję instytutem, dopiero w tym roku do tego limitu doszliśmy. Podwyżki są tylko te, które minister finansów przyznaje, czyli podwyżki inflacyjne.

01:31:13 - 01:31:49

Speaker 16

Jeśli chodzi o koszty podręczników, dziękuję za za dobre słowo o o naszym podręczniku, a raczej materiałach edukacyjnych, bo w ten sposób je nazywamy. One są w formie głównie elektronicznej przygotowane. Nie przewidujemy druku papierowego w skali masowej. Głównie dlatego, że obecnie koszty logistyki są wyższe niż, niż przez, niż wydrukowania. W związku z czym dopuszczamy możliwość wydrukowania lokalnie tych podręczników.

01:31:49 - 01:32:36

Speaker 15

One są zarówno w formie cyfrowej, PDF-ach na stronie instytutu, jak I właśnie na zintegrowanej platformie edukacyjnej. I też w ramach konkursów instytutu możliwe było opracowanie materiałów regionalnych, zgłaszanych przez, przez poszczególne regiony, ale on te materiały musiały się wpisywać w nasze też ramy programowe. Dbamy o to, żeby powstała 1 spójna całość, spójny system podręczników od początku do końca, darmowy dla wszystkich użytkowników. Czy podjęliśmy jakieś kroki koordynujące? Nie, nie podjęliśmy formalnych kroków koordynujących, bo nie mamy do tego, nie jesteśmy do tego prawomocni.

01:32:36 - 01:32:57

Speaker 16

Natomiast no cieszymy się, że że rzeczy, które robimy, są zauważane przez inne instytucje, które czasem się same odnoszą do naszych działań I I na przykład proszą o nasze nasze materiały czy nasze opracowania, czy mówią, że też ich eksperci chcieliby skorzystać z naszych szkoleń, więc poniekąd w tą stronę działamy, ale nie formalnie. Dziękuję.

01:32:58 - 01:33:02

Zbigniew Dolata

Dziękuję. Pani przewodnicząca jeszcze jeszcze 1 pytanie, tak, do pana prezesa.

01:33:03 - 01:33:07

Speaker 2

Powiedział pan, że 1 zdanie. Nie otwieram drugiej tury pytań. Nie otwieram drugiej tury pytań, dlatego że już Tak,

01:33:08 - 01:34:16

Zbigniew Dolata

1 zdanie. Bo pan pan prezes powiedział, że w kwestii dyrektora instytutu jego możliwości I możliwości jego odwołania, to że przepis ustawy rodzi kontrowersję. Ale w następnym zdaniu, kiedy odpowiadał pan na moje pytanie dotyczące tego trybu odrębnego, jeśli chodzi o pracę w Rady Ministrów, który jest opisany w regulaminie, pan powiedział, jest zapis w regulaminie I tego zapisu trzeba przestrzegać, w związku z tym Najwyższa Izba Kontroli stawia taki zarzut. Czyli krótko mówiąc, jeśli jest zapis w ustawie, to nie trzeba go przestrzegać I I NIK ocenia, że to tylko budzi kontrowersję. Natomiast jeśli jest coś zapisane w akcie bardzo niskiego rzędu, to to jest po prostu kanoniczne, trzeba koniecznie tego przestrzegać I nikt będzie do do spodu drążył temat I nie pozwoli na łamanie takie drastyczne prawa.

No przecież wy wy naprawdę przeczycie sami sobie. I teraz jeszcze jeszcze 1 pytanie kluczowe, bo każda kontrola najwyższej

01:34:18 - 01:34:36

Speaker 2

Panie pośle, umówiliśmy się na 1 zdanie. Pan zdecydowanie nadużył mojego zaufania do pana. Odbieram panu głos, zamykam dyskusję. Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia podkomisji. Zamykam posiedzenie.

01:34:36 - 01:34:38

Speaker 28

A ja, bo ja też chciałem jeszcze