Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku i umowy o wspólnym pożyciu (NON)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku i umowy o wspólnym pożyciu (NON) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Paweł Szefernaker
Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na coś, co często umyka w tej debacie, czyli kolejność, w jakiej w artykule osiemnastym Konstytucji wymieniana, wymienia konstytucja chronione wartości małżeństwo, rodzinę, macierzyństwo I rodzicielstwo. I ta kolejność nie jest przypadkowa. To konstytucyjna wskazówka dla ustawodawcy zwykłego, modelem tworzenia rodziny jest małżeństwo, rozumiane konstytucyjnie jako trwały związek nakierowany na macierzyństwo I odpowiedzialne rodzicielstwo, a to uzasadnia szczególne traktowanie małżonków w prawie rodzinnym, spadkowym I mieszkaniowym. Szanowni państwo, dlaczego tak to Sąd Najwyższy uzasadnia? Udogodnienia I przywileje małżonków generują koszty ponoszone przez cały ogół podatników, a uzasadnia je funkcję, jaką pełni rodzina powstała z małżeństwa, połączona z gwarancją trwałości tego związku, który można rozwiązać w procedurze sądowej, a nie jednostronnie, jak jaką, jaki zawiera propozycja także ta ustawa.
Innych związków, jak podkreślił Sąd Najwyższy, nie można w analogiczny sposób uprzywilejować, bo ich trwanie zależy wyłącznie od woli zainteresowanych I nie podlega żadnej weryfikacji. Szanowni państwo, I powtarzam, nie jest to głos jednego środowiska politycznego, nie jest to głos mający charakter jakiś ideologiczny. To stanowisko wykładni artykułu osiemnastego Konstytucji przedstawione przez Sąd Najwyższy. Stajemy więc dziś przed pytaniem, które nie jest sporem o światopogląd, nie jest też sporem o prezydenckie weto. Stajemy przed pytaniem o to, czy polski parlament respektuje, podejmując kolejne propozycje, własną konstytucję.
A może uzna ją za mało istotny dokument, który można obejść tylną furtką? Przypomnę, że nowelizacja, o której mówimy, dotyczy nowelizacji ponad dwustu ustaw. Artykuł 18. Konstytucji nie jest przepisem przypadkowym, umieszczonym gdzieś na marginesie tekstu. Fakt, że przepis ten został umieszczony w pierwszym rozdziale zatytułowanym Rzeczpospolita, obok zasad demokratycznego państwa prawnego czy zasady podziału władz, ma niezwykle ważne znaczenie interpretacyjne.
To była jasna deklaracja ustawodawcy, że małżeństwo jako związek kobiety I mężczyzny należy do instytucji o szczególnej randze konstytucyjnej. Nie można tej ochrony obejść zwykłą ustawą, choćby nazwaną inaczej, choćby ukrytą pod przykrywką nazwy tej ustawy. Przypomnę, że wbrew temu, co jest w wewnątrz zapisów ustawy, wbrew temu, co reguluje ta ustawa, osoba była... Ustawa była nazywana ustawą o osobie najbliższej w związku. Szanowni państwo, przyjrzyjmy się faktom.
Ustawa wprowadzająca nowelizuje ponad 200 ustaw. To nie jest jedynie zwykła legislacja ani punktowa korekta systemu prawa. To tak jak już wcześniej wskazałem, systemowe przeniesienie większości skutków prawnych małżeństwa na instytucję, która ma nie być małżeństwem. Chodziło o prawa I instytucje w obszarze podatków, prawa pobytu, opieki zdrowotnej, zabezpieczenia społecznego, ubezpieczeń. Trudno twierdzić, że nie jest to funkcjonalny odpowiednik małżeństwa, skoro sami projektodawcy w uzasadnieniu do ustawy piszą o przyznaniu praw analogicznych do praw małżonków.
Kiedy ustawodawca tworzy dla dwojga ludzi instytucję zapewniającą podobne korzyści przy mniejszym zakresie obowiązków I łatwiejszym sposobie rozwiązania związku, to w praktyce zachęca do rezygnacji z zawarcia małżeństwa. Jak trafnie ujmuje to doktryna prawa konstytucyjnego, to działanie wprost sprzeczne z nakazem ochrony opieki, jaką na mocy osiemnastego artykułu Konstytucji państwo powinno dawać małżeństwo. To wprowadzenie konkurencji wobec małżeństwa I legitymizowanie przez samo państwo, które konstytucyjnie zobowiązane jest, powtarzam, tę instytucję chronić. Ważny jest jeszcze 1 aspekt, który chciałbym pokrótce omówić. Oczywiście tych aspektów jest dużo więcej.
W tej debacie, także w trakcie wcześniejszych posiedzeń komisji, te aspekty były wymieniane. Ale oprócz aspektu konstytucyjnego, na którym się skupiłem, jest jeszcze kwestia najpoważniejszego kryzysu demograficznego, z jakim dziś Polska zmierza się od drugiej wojny światowej. Naszą odpowiedzią na ten kryzys nie może być rozbieranie najważniejszej instytucji zapewniającej trwanie Rzeczypospolitej, czyli rodziny. Wielokrotnie w przestrzeni publicznej padały zarzuty, że sprzeciw wobec ustawy o statusie osoby najbliższej w związku I mowie to dyskryminacja. Odpowiem wprost, to nie jest dyskryminacja, to jest respektowanie granic wyznaczonych przez ustawę zasadniczą I działanie wprost w interesie państwa, także w walce z najpoważniejszym kryzysem demograficznym, z jakim mamy dziś do czynienia.
Szanowni państwo, jeżeli małżeństwo korzysta z konstytucyjnie zagwarantowanej szczególnej ochrony, tu ustawodawca nie może tworzyć rozwiązań, które prowadziłyby do zatarcia różnic pomiędzy małżeństwem a innymi formami wspólnego pożycia. Nie jest to zresztą wyłącznie stanowisko prezentowane przez pana prezydenta. W doktrynie przeważa pogląd, że ustawowa unifikacja instytucji prawnej małżeństwa oraz związków partnerskich, polegająca na przyznaniu tym ostatnim związkom w formie ustawowej tej samej rangi prawnej lub rangi zbliżonej poprzez rejestrację stanowiłaby unormowanie niezgodne z konstytucją, tak w wymiarze aksjologicznym, jak I ściśle normatywnym. A właśnie z takim procesem mamy do czynienia w przypadku analizowanych projektów ustaw. Szanowni państwo, małżeństwo nie jest reliktem, to wokół małżeństwa I rodziny zbudowany jest cały system praw I obowiązków w prawie spadkowym, rodzinnym, podatkowym I mieszkaniowym.
Nie dlatego, że państwo bez powodu wyróżnia jedną formę związku, lecz dlatego, że małżeństwo przyjmuje na siebie ciężar trwałości I odpowiedzialności, którego żadna umowa cywilnoprawna, rozwiązywana jednostronnie I bez żadnej kontroli nigdy nie odtworzy. Mówię tu oczywiście o kontroli sądowej. Głosowanie nad odrzuceniem w etap pana prezydenta nie jest więc głosowaniem mającym charakter tylko I wyłącznie światopoglądowy, bo wiadomo, że każdy z nas ma również spojrzenie na to wynikające ze światopoglądu, ale jest również głosowaniem nad tym, czy Sejm szanuje konstytucję, czy traktuje ją jako wyłącznie przeszkodę do obejścia. Pan Prezydent jako strażnik
Konstytucji miał wręcz obowiązek zawetować tę ustawę jako niezgodną z naszą ustawą zasadniczą. Zwracam się, szanowni państwo, zmierzając do końca, do wszystkich państwa, aby uszanować ten pogląd, także spróbować ten pogląd natury prawnej zrozumieć. Jak mam świadomość, że ta debata będzie także opierała się o kwestie związane ze światopoglądem, aczkolwiek do tej pory bardzo, powiedzmy sobie, rzadko był podnoszony, podnoszona kwestia związana z ochroną małżeństwa wynikającą z konstytucji. Stąd też uważałem, że jest to ważny argument, niezwykle ważny dla ustawodawcy, aby przed tak ważnym głosowaniem w parlamencie przedstawić go szczegółowo. Dziękuję bardzo.
Speaker 1
Bardzo dziękuję panie ministrze. W związku z tym, że odniósł się pan do aspektów konstytucyjności bądź niekonstytucyjności, to chcę poinformować wysoką komisję, że dopełniliśmy wszelkich starań, aby uzyskać stosowne opinie w tej sprawie, nie tylko Rzecznika Praw Obywatelskich, ale również komisja zwróciła się z prośbą I z wnioskiem do profesor prawa konstytucyjnego, pani profesor Marty Kłopockiej-Jasińskiej z Wydziału Prawa I Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego na Katedrze Prawa Konstytucyjnego o analizę egzekucji tej ustawy co do zgodności z konstytucją. Opinia jest jednoznaczna w tej sprawie. Oczywiście panie ministrze, pan prezydent na mocy artykułu 100 dwudziestego szóstego jest strażnikiem konstytucji, ale w żaden przepis nie wskazuje, że orzecza o zgodności z konstytucją. Ten przepis jest zagwarantowany w artykule 100 osiemdziesiątym ósmym Trybunałowi Konstytucyjnemu.
W związku z tym, jako przewodnicząca Nadzwyczajnej Komisji trudno mi się merytorycznie odnieść do argumentów uznania o konstytucyjności bądź niekonstytucyjności tej ustawy przez pana prezydenta, ponieważ nie jest on organem wskazanym w konstytucji co do tej sprawy. Przekażę panie ministrze, panu również opinię pani profesor Marty Kłopocka, Kłopocka, Kłopocka-Jasińskiej Niemniej jednak warto pochylić się również nad analizami, analizami wybitnych prawników co do tej sprawy. Bardzo proszę stronę rządową, panią najpierw minister Katarzynę Kotulę, następnie pana ministra Sebastiana Gainske o odniesienie się do wniosków wskazanych przez pana szef Jana Kara w imieniu pana prezydenta.
Katarzyna Kotula
Bardzo dziękuję. Szanowny panie ministrze, pani minister, szanowna pani przewodnicząca, wysoka komisjo, szanowne panie posłanki I szanowni panie, panie, panowie posłowie. Bardzo dziękuję pani przewodniczącej za przypomnienie kluczowej dla tego projektu, a właściwie dwóch projektów rządowych, ustawy o statusie osoby najbliższej w związku, umowie o wspólnym pożyciu analizy, która jednoznacznie wskazuje, że ustawa nie stoi w żadnej sprzeczności z polską konstytucją. Głosując nad odrzuceniem weta pana prezydenta do tej ustawy, stajecie, proszę państwa, dzisiaj wobec decyzji, która ma znaczenie znacznie większe niż spory o nazwę tej ustawy, jej polityczne etykiety czy jakiekolwiek emocje wywołane wokół niej. Będą państwo dzisiaj tym głosowaniem I głosowaniem na sali sejmowej, czy polskie państwo ma realnie dostrzegać realne życie swoich obywatelek I obywateli, czy ma być obecne wtedy, kiedy człowiek trafia do szpitala, traci osobę najbliższą, próbuje ochronić wspólne mieszkanie, chce dowiedzieć się o stanie zdrowia partnerki lub partnera, albo chce na przykład godnie pochować osobę, z którą dzielił życie, dom, obowiązki, troski I odpowiedzialność.
Głosujecie państwo nad odrzuceniem prezydenckiego weta wobec ustawy o statusie osoby najbliższej w związku I o mowie o wspólnym pożyciu I ustawie, I ustawy wprowadzającej te przepisy. Głosujecie państwo nad tym, czy osoba, z którą ktoś faktycznie tworzy trwałą wspólnotę życia, ma nadal pozostawać dla państwa osobą obcą. Ja wsłuchiwałam się w argumenty używane przez pałac prezydencki, samego pana prezydenta, kiedy... I kiedy argumentował weto do tej ustawy I kiedy kilkukrotnie później do tego weta się odnosił I postarałam je się zebrać tutaj do tego dzisiejszego mojego wystąpienia, żeby przedstawić państwu fakty w stosunku do pewnych przekłamań I manipulacji, których w mojej ocenie użył pan prezydent. Panie ministrze, rozpoczął pan swoje wystąpienie od powiedzenia, że pan prezydent uważa I wierzy, że każdy polski obywatel zasługuje na szacunek I bezpieczeństwo.
Gdyby ta deklaracja była taką umową, jaką spisujemy notabene na przykład w banku, to musiałaby być taka gwiazdka na końcu tej umowy małymi literkami, w której byłoby wytłumaczone, że jednak nie każdy niestety. I to bardzo przykre. Proszę państwa, my nie głosujemy nad artykułem osiemnastym ani nad konstytucją w żadnym wymiarze. My nie głosujemy nad zmianą definicji małżeństwa. Nie głosujemy nad adopcją.
Nie głosujemy nad likwidacją szczególnej ochrony małżeństwa. Głosujemy nad ustanowieniem odpowiedzialnej, dobrowolnej I odrębnej formy od małżeństwa, formy prawnej, która pozwoli dwóm dorosłym osobom zabezpieczyć podstawowe sprawy życia codziennego. I o czym jest ta ustawa może warto przypomnieć, bo bo upłynęło trochę czasu. Przede wszystkim nie zgadzam się z tym, że ustawa tworzy małżeństwo pod inną nazwą. Nie tworzy, nie osłabia małżeństwa, nie jest dla niego zagrożeniem, nie odbiera małżonkom żadnego uprawnienia I nie narusza ich konstytucyjnej ochrony.
Artykuł 18. Konstytucji Polskiej stanowi, że małżeństwo jako związek kobiety I mężczyzny pozostaje pod szczególną ochroną. I tu się, proszę państwa, nic nie zmieni. Tyle że ten sam artykuł 18. Konstytucji, o czym wielokrotnie mówili konstytucjonaliści, mówię także o tym, że artykuł 18.
Nie zakazuje ustawodawcy regulowania innych trwałych relacji życiowych. Przypomnę, że mówi o tym także uzasadnienie do wyroku NSA, do wyroku TSUE, które wręcz odnosi się nawet do małżeństw jednopłciowych. Tam pada wyraźne stwierdzenie. Raz jeszcze chciałabym przypomnieć, że projekt nie dotyczy redefinicji małżeństwa. Pytanie, jakie sobie stawiamy I stawialiśmy, projektując te 2 ustawy, dotyczyło tego, czy państwo może I powinno regulować sytuację osób, które nie pozostają w małżeństwie, ale prowadzą wspólne życie I chcą świadomie wobec siebie podjąć formalną odpowiedzialność.
I takie osoby, takie rodziny, takie pary, takie związki nieformalne po prostu istnieją. I wśród nich są I pary jednopłciowe I pary hetero. Są osoby młodsze I starsze. Są wdowy I wdowcy, osoby po rozwodach, osoby wychowujące dzieci z poprzednich relacji, osoby, które z powodów osobistych, życiowych, ekonomicznych lub prawnych po prostu nie zawierały małżeństwa. Są to ludzie, którzy codziennie tworzą wspólne gospodarstwo domowe, wspólnie ponoszą koszty utrzymania, pomagają sobie w chorobie, podejmują decyzje finansowe, opiekują się sobą I swoimi bliskimi.
Dzisiaj jednak w kluczowych momentach państwo bardzo często mówi im, jesteście dla siebie obcy, jesteście dla siebie osobami obcymi. I to jest ten problem, który tak naprawdę ta ustawa rozwiązuje, bo ona pozwala uregulować relacje w sprawach majątkowych, mieszkaniowych, zdrowotnych, społecznych, administracyjnych, podatkowych, spadkowych I socjalnych. Dotyczy I prawa do informacji, I prawa do reprezentacji, ochrony wspólnego mienia zamieszkania. Tego wszystkiego, z czym myślę, że każdy z nas na tej sali mierzy się codziennie. Jeśli jest w związku, czy w małżeństwie, czy w związku formalnym, czy w związku nieformalnym.
Chodzi o to, żeby polskie prawo I polskie państwo nadążało za rzeczywistością, a nie udawało, że realne więzi międzyludzkie nie istnieją. Pani ministrze, ja bym bardzo chciała, żeby samoistnienie artykułu osiemnastego polskiej konstytucji tak bardzo chroniło małżeństwa, żeby nie istniały rozwody. Ale one istnieją. I pomimo tego, że nie mamy ustawy o związkach partnerskich ani ustawy o statusie osoby najbliższej, to rok do roku mamy 10000 mniej małżeństw I 10000 więcej rozwodów. No to albo jest coś nie tak z artykułem osiemnastym naszej konstytucji, albo jest coś nie tak z małżeństwami, albo może po prostu przestańmy jako politycy układać ludziom życie I próbować ubrać w paragrafy miłość, więzi, wsparcie, troskę, opiekę I wszystko to, co po prostu jest częścią codziennego życia wielu różnych par.
I ja bardzo nie lubię uderzać w osobiste tony, ale mój trzydziestoletni związek nieformalny nie jest w żadnym aspekcie gorszy od czyjegoś trzydziestoletniego małżeństwa. Nie jest dzisiaj chroniony. To prawda. Ale mam nadzieję, że nikt na tej sali nie podniósłby ręki za stwierdzeniem, że jest w jakikolwiek sposób gorszy. Albo że można go recenzować.
Albo że Polska Konstytucja go wartościuje. Bo ja też jestem matką, nie tylko partnerką. I mam już dorosłe dziecko. I takich par jak mój związek jest w Polsce naprawdę wiele. Ale panie ministrze, w pana wystąpieniu padła też pewna fałszywa alternatywa.
Bo ja rzeczywiście mam wybór. Ja mogę jutro udać się do Urzędu Stanu Cywilnego, zarezerwować termin, kupić białą albo czerwoną sukienkę I zdecydować się na małżeństwo. Ale są w Polsce pary jednopłciowe, które tej alternatywy nie mają. Nie mają tego wyboru. Par jednopłciowe dzisiaj, na szczęście dzięki wyrokowi TSUE, wyrokowi NSA, a właściwie wielu już wyrokom I wyrokom WSA, mają prawo wyjechać.
To wciąż jest bardzo mało godnościowe. Ze swojego ukochanego pewnie państwa, gdzieś zdecydować się na małżeństwo w Berlinie albo w Kopenhadze, przyjść do Urzędu Stanu Cywilnego I dostać polski dokument, który daje im jakieś minimalne poczucie może godności. Choć pewnie woleliby żyć w państwie, w którym oni sami mogliby po prostu dokonać takiego, takiego wyboru. A jeśli... A wielokrotnie wybrzmiewa I w pana wystąpieniu, w wystąpieniu pana prezydenta konstytucja I artykuł 18.
Konstytucji, to może warto przypomnieć, że konstytucja to nie jest ani karta menu w drogiej restauracji, ani kwiaciarnia, w której wybiera się z niej tylko to, co lubimy albo tylko to, co nam pasuje. Artykuł 18. Nie przesądza o tym, że tylko małżeństwo może korzystać z ochrony życia rodzinnego. Nie przesądza o tym, że rodziny I osoby pozostające poza małżeństwem mają być traktowane jako osoby obce. To byłoby okrutne, przyznają państwo.
Nie przesądza także, że państwo nie może tworzyć umów o wspólnym pożyciu, nawet jeśli służą one tylko wzajemnej pomocy, lojalności, bezpieczeństwu majątkowemu I opiece. Artykuł 18., jeśli mamy go czytać, trzeba czytać razem z całą konstytucją. To może warto przypomnieć. Artykuł 1., który mówi, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli, a nie tylko tych, którzy pozostają w małżeństwie. Artykuł 5., który nakazuje państwu zapewnić wolności I prawa człowieka oraz bezpieczeństwo obywateli.
Nie tylko tych, którzy pozostają w małżeństwie. Artykuł 32., który stanowi o równości wobec prawa I zakazie dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym I gospodarczym, nie tylko tych osób, które pozostają w małżeństwie. Artykuł 47., który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego I rodzinnego, nie tylko tym osobom, które pozostają w małżeństwie, bo takiego topisku tam nie ma, chyba że ja czytałam inną konstytucję. Wreszcie artykuł 71., który nakazuje państwu uwzględniać dobro rodziny w swojej polityce społecznej I gospodarczej, nie tylko tej, która jest w małżeństwie. Nie można z konstytucji wybrać jednego przepisu I używać go jako narzędzia do wykluczania innych obywateli z ochrony prawnej.
Konstytucję czyta się jako całość. A całość konstytucji mówi jasno, państwo ma obowiązek chronić godność, bezpieczeństwo, prywatność, rodzinę I równość wszystkich obywateli. Ochrona małżeństwa nie oznacza prawnej niewidzialności wszystkich innych trwałych relacji. Mówił pan o tym I badały wielokrotnie absurdalne dla mnie argumenty dotyczące tego, że projekt ustawy jest długi. Tymczasem rzeczywiście ustawa wprowadzająca, która zmienia ponad 240 przepisów, to jest ustawa, która dokładnie...
Ustawa po ustawie, przepis po przepisie, tak naprawdę mówi o tym, co jest dla nas ważne w codziennym życiu. To, że konieczne jest dostosowanie tak wielu ustaw pokazuje skalę obecnego problemu, z którym się mierzymy. Brak ochrony osób najbliższych nie jest zapisany w jednym przepisie. Jest rozproszone po prostu po całym systemie prawnym. Pojawia się I w ochronie zdrowia, I w prawie mieszkaniowym, I w postępowaniu administracyjnym, I w postępowaniu cywilnym, w prawie spadkowym, podatkowym, ubezpieczeniowym, socjalnym I samorządowym.
Jeżeli chcemy stworzyć realną, a niepozorną ochronę, musimy zmienić przepisy tam, gdzie dziś status osoby najbliższej ma znaczenie. W szpitalu, w prawie do informacji, w ochronie wspólnego mieszkania, we wszystkim tym, o czym ja już wielokrotnie mówiłam. I ta liczba zmian w żaden sposób nie świadczy o tym, że ta ustawa jest wadliwa. Jest dowodem na to, że ludzie pozostający poza małżeństwem przez lata byli w wielu dziedzinach prawa po prostu niewidzialni I niedostrzegani. I albo ustawodawca rozwiąże ten problem systemowo, albo nadal będzie wysyłał obywateli od drzwi do drzwi.
Padały argumenty o tym, że małżeństwo I rodzina są szczególnie chronione dlatego, że są ukierunkowane na macierzyństwo I odpowiedzialne rodzicielstwo. Ale przecież prawo do zawarcia małżeństwa nie zależy w Polsce od posiadania dzieci, planów prokreacyjnych ani możliwości biologicznego rodzicielstwa, małżeństwa osób starszych, małżeństwa bezdzietne, małżeństwa osób, które nie mogą mieć dzieci, są pełnoprawnymi małżeństwami I też korzystają z ochrony prawnej. Słyszymy też często taki argument, przecież wystarczy notariusz. To jest fałszywy argument, dlatego że nie wystarczy. Bo oczywiście notariusz może sporządzić testament, może ustanowić pełnomocnictwo, może zawrzeć umowę majątkową, można dokonać dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, ale te instrumenty są dzisiaj rozproszone, ograniczone, niepełne I po prostu nie rozwiązują wszystkich problemów.
I te rozproszone dokumenty I rozwiązania tak naprawdę wymagają dzisiaj od ludzi, po 1. Wiedzy prawniczej, po 2. Pieniędzy, proszę państwa, czasu I przewidywania wszystkich możliwych kryzysów życiowych. I tak naprawdę prowadzą do sytuacji, w której od nagłego, w chwili nagłego zdarzenia człowiek słyszy, dokumentu brakuje albo dokument nie obejmuje tej sytuacji, albo wygasł, albo jakaś instytucja go nie uznaje. I wreszcie niestety nie ma w tej ustawie, a padał też wielokrotnie taki fałszywy argument, że ta ustawa doprowadzi do adopcji dzieci.
Panie ministrze, ja bardzo żałuję, że nie ma dzieci w tej ustawie. Niestety. I mam nadzieję, że zgadzamy się, że Konwencja o Prawach Dziecka chroni dzieci po prostu, gdzie kiedyś doprowadzimy do zmiany tej sytuacji, w której dzisiaj status rodziców, orientacja rodziców albo sytuacja prawna rodziców decyduje o tym, jakiej jakości jest dzieciństwo konkretnych dzieci. Ale w tej ustawie nie ma ani adopcji, ani adopcji wewnętrznej, ani nawet żadnego rodzaju pieczy. I wszystkie przepisy dotyczące dzieci zostały z tej ustawy usunięte.
Wreszcie ta ustawa jest realizacją obowiązku Polski, który wynika z wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Proszę państwa, ochrona małżeństwa nie polega na wykluczeniu. Nie ma konfliktu między ochroną małżeństwa a ochroną osób pozostających w związkach nieformalnych. I ten konflikt istnieje tylko jeśli ktoś przyjmie, że małżeństwo można chronić wyłącznie przez ograniczanie praw innych ludzi I przez wykluczanie. A przecież małżeństwo jest silne nie dlatego, że osoby żyjące poza nim są po prostu pozbawione bezpieczeństwa.
Jest silne dlatego, że opiera się na miłości, odpowiedzialności, wzajemnym wsparciu, trwałości I decyzji o wspólnym życiu. I żadna umowa o wspólnym pożyciu, a nawet związki partnerskie, czy one by były rejestrowane, czy nie, nie odbierają małżonkom tych wartości. Zawarcia małżeństwa, do prawa, do wspólnego nazwiska I całej ochrony, która wynika z małżeństwa. Mówię o ochronie konstytucyjnej w artykule 18, ale też kodeksie rodzinnym I opiekuńczym. To, jakaś inna para, jakieś inne 2 osoby zyskają prawo do informacji w szpitalu lub ochronie wspólnego mieszkania, nie osłabia żadnego małżeństwa w Polsce.
Jeżeli chcemy wzmacniać małżeństwo, to wzmacniajmy warunki do stabilnego życia, bezpieczeństwo mieszkaniowe, dostęp do ochrony zdrowia, dobrą pracę. Gwarantujmy godne dochody, opiekę nad dziećmi, ograniczenie dostępności alkoholu, przeciwdziałanie przemocy. No państwo dobrze wiedzą, że to jest zupełnie, zupełnie inna dyskusja. Nie buduje się silnych polskich rodzin przez to, że inne rodziny I inne trwałe relacje zostają bez ochrony. Szanowni państwo, odrzucenie tego prezydenckiego weta nie jest głosowaniem przeciwko prawnemu wykluczeniu.
Jest przede wszystkim głosowaniem za tym, żeby państwo nie odwracało się po prostu od swojego obywatela wtedy, gdy ten najbardziej potrzebuje tej ochrony w chorobie, w żałobie, w kryzysie, w sprawach majątkowych, w relacje z urzędem, sądem czy szpitalem. To głosowanie jest głosowaniem za tym, aby słowo I słowa osoba najbliższa oznaczały w polskim prawie to, co oznaczają w życiu. Człowieka, który jest przy nas, kiedy inni odchodzą. Człowieka, z którym dzielimy dom, odpowiedzialność, troskę I codzienność. Nie obronimy małżeństwa, odmawiając innym ludziom prawa do podstawowego bezpieczeństwa.
I nie obronimy konstytucji, pani ministra, bardzo bym chciała, żeby prezydent stał na straży konstytucji I rzeczywiście jej przestrzegał, gdy czytamy ją wybiórczo I wybieramy tylko 1 artykuł, który interpretujemy pod siebie, bo nie mamy odwagi pokazać wszystkim obywatelom, że państwo będzie, stało za nimi murem na dobre I na złe. Nie obronimy żadnej rodziny, gdy odmówimy dostrzeżenia innych rodzin, które po prostu w Polsce realnie istnieją, na przykład rodzin tęczowych. Obronimy konstytucję wtedy, kiedy potraktujemy ją jako zobowiązanie do ochrony
Materii. Kiedy stworzymy jasne, odpowiedzialne, sprawiedliwe ramy dla ludzkiego życia. Gdy nie zostawimy nikogo bez ochrony tylko dlatego, że rodzina nie mieści się w jakimś jednym prawicowym modelu. Pani przewodnicząca, dlatego należy odrzucić że weto Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej I wprowadzić w życie ustawę, która nie odbierze nikomu praw, ale da bezpieczeństwo tym, którzy zbyt długo byli dla polskiego państwa niewidzialni. Dziękuję bardzo.
Speaker 1
Dziękuję bardzo I proszę pana wiceministra Sebastiana Gajewskiego o odniesienie się do wniosków.
Sebastian Gajewski
Szanowna pani przewodnicząca, Szanowna pani przewodnicząca, państwo ministrowie, wysoka komisjo. Ja pozwolę sobie odnieść się do argumentacji przedstawionej w wniosku pana prezydenta o ponowne rozpatrzenie ustawy o statusie osoby najbliższej w związku I on mówi o wspólnym pożyciu z perspektywy Ministra Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej jako ministra właściwego do spraw rodziny, ale też jako ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Argumentacja przedstawiona przez pana prezydenta I przez pana ministra Szefernakera, ona opiera się na takich dwóch zasadniczych założeniach. Po 1., zdaniem pana prezydenta w świetle artykułu osiemnastego Konstytucji związek nie jest możliwy, tworzenie innych niż małżeństwo prawnie chronionych form wspólnego pożycia, bez względu na to, czy są to formy wspólnego pożycia osób różnej czy tej samej płci, dlatego że takie formy pożycia tworzą konkurencję dla małżeństwa. Jednocześnie pan prezydent zdaje się twierdzić, że związki osób tej I samej płci nie mogą korzystać z uprawnień I obowiązków, które przepisy prawa przypisują małżeństwom, gdyż również zdaniem pana prezydenta narusza to artykuł 18.
Konstytucji. Jednocześnie te 2 argumenty pan prezydent osadza w takim myśleniu, że już dzisiaj są pewne sytuacje I to jest rzeczywiście prawda, kiedy wspólne pożycie, faktyczne pożycie w tym osób tej samej płci korzysta z pewnej ochrony prawnej, jak również, że większość spraw, które dotyczą takiego wspólnego faktycznego pożycia, może być załatwiana za pomocą umów cywilnoprawnych, w tym takich, które są zawierane przed notariuszem. Ja pozwolę sobie odnieść się do tej argumentacji najpierw z perspektywy ministra właściwego do spraw rodziny. Bo właśnie ustawa o statusie osoby najbliższej związku I o mowie o wspólnym pożyciu jest opowieścią o rodzinie I o tym, że rodzina dynamicznie się zmienia I znaczenie, a raczej formaty I funkcje rodziny są dzisiaj inne niż były kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu. Jeśli spojrzymy na to, jak rozumiano rodzinę na przykład 100 lat temu, na początku dwudziestego wieku, to myślę, że to wyobrażenie powszechne było dosyć jednoznaczne.
Że jest to rodzina, którą tworzy para różnopłciowa z dziećmi, z często z dużą liczbą dzieci, żyjąca w formacie rodziny wielopokoleniowej z dziadkami, pradziadkami, dziećmi, wnukami. Dzisiaj, jeśli patrzymy na rodzinę, patrzymy na nasze społeczeństwo polskie, społeczeństwa europejskie, społeczeństwa w większości państw świata, widzimy, że rodzina jako ta przestrzeń z osób najbliższych, które której człowiek zaspokaja swoje podstawowe potrzeby, w których znajduje opiekę I wsparcie, to przestrzeń, która ma różne formaty. I tak mamy rodziny, które są tworzone przez pary różnopłciowe, mamy rodziny, które są tworzone przez pary jednopłciowe. Mamy rodziny, które mają dzieci własne I je wychowują. Mamy rodzinę, które tych dzieci nie mają.
Mamy wreszcie rodziny funkcjonujące w formatach wielopokoleniowych, jak I mamy rodziny, które funkcjonują w formacie 1 czy maksymalnie dwupokoleniowym. Zmieniają się też funkcje rodziny. Jeśli popatrzymy do starszej literatury, to w zasadzie zawsze mówi się, że rodzina pełni funkcję prokreacyjną, wychowawczą, ekonomiczną, emocjonalną, seksualną. Taki katalog pojawia się w większości publikacji. Tylko jak popatrzymy na te funkcje I popatrzymy na współczesną rodzinę, to zdajemy sobie sprawę, że znowu jest tak jak z tymi formatami.
Tak, są takie rodziny, które pełnią te wszystkie funkcje, ale są jednocześnie rodziny, które tych funkcji nie pełnią. Bo przecież funkcji, funkcji prokreacyjnej nie pełni rodzina, która decyduje się na to, że dzieci nie ma I nie chce ich mieć. Nie pełni ona wtedy też funkcji wychowawczej. Funkcja ekonomiczna ma dzisiaj, biorąc pod uwagę aktywność zawodową kobiet, zmniejszającą się lukę płacową, ma mniejszą funkcję, bo coraz częściej ludzie, którzy tworzą rodzinę, po prostu wspólnie łożą na gospodarstwo domowe I równo dzielą się obowiązkami związanymi z wspólnym finansowaniem swoich potrzeb. Te funkcje rodziny w różnych przypadkach I w różnych formatach są różne.
Nie dziwi więc, że coraz mniej osób w Polsce I nie tylko, decyduje się na związki małżeńskie. Coraz notujemy coraz mniejszą trwałość związków małżeńskich I coraz większą liczbę związków nieformalnych, w tym w szczególności tych związków, w których rodzą się dzieci. Ta liczba dzieci rodzących się poza związkami małżeńskimi wzrasta z roku na rok I ona jest najlepszym probierzem, najlepszą daną, która pokazuje, że rodzina to dzisiaj nie tylko małżeństwo I że te funkcje, które są realizowane, funkcje rodziny, mogą być I są z powodzeniem realizowane poza małżeństwem. Możemy oczywiście wyjść z takiego punktu widzenia, jak wychodzi pan prezydent I jego interpretacja Konstytucji. Można zamykać oczy na to, jak wygląda rzeczywistość obyczajowa.
Można zamykać oczy na to, że nie każda rodzina odpowiada formatem czy funkcjami, wyobrażeniom konserwatywnej prawicy. No ale można też mieć inne podejście I rząd oraz większość parlamentarna, która tę ustawę zawetowaną przez pana prezydenta przyjęła, z takiego punktu widzenia wychodzi. Że ustawodawca nie może zamykać oczu na to, jak wygląda dzisiaj polska rodzina, jak wygląda rzeczywistość społeczna I rzeczywistość obyczajowa. A państwo nie jest od tego, aby mówić ludziom, jak mają żyć, aby ich wychowywać, aby ich przymuszać do tego, aby korzystali z jakichś instytucji, z jakichś rozwiązań prawnych, tylko jest od tego, żeby tworzyć ramy prawne dla każdej rodziny dogodnego życia. Takie ramy prawne, które będą dla ludzi optymalne, które będą pozwalały im na poszukiwanie szczęścia, na bycie sobą.
I to jest ta, to jest opowieść o tej ustawie. To jest to, ta ustawa ma stanowić format, formę, formułę prawną prowadzenia życia rodzinnego inną niż małżeństwo. To nie jest konkurencja dla małżeństwa. To jest inny, inny format, inna formuła. A o tym, że jest taka potrzeba, to wiemy wszyscy, bo wiemy jak wiele jest związków nieformalnych.
Zarówno tych, które mogą zawrzeć związek małżeński, ale z jakichś powodów tego nie robią I takich ludzi jest coraz więcej. Jak I oczywiście mamy rodziny złożone z ludzi, którzy tych związków małżeńskich nie mogą zawierać. I teraz do artykułu osiemnastego. Artykuł 18. Konstytucji nie wyłącza możliwości tworzenia innych formuł prawnych, wspólnego pożycia dorosłych dorosłych ludzi, bo on przewiduje jedynie szczególną ochronę jednej formuły, jaką jest małżeństwo I to jeszcze w określonym układzie płciowym, to znaczy kobiety I mężczyzny.
My mielibyśmy do czynienia z naruszeniem artykułu osiemnastego I zasady szczególnej ochrony małżeństwa jako związku kobiety I mężczyzny, kiedy byśmy jakieś uprawnienia tym małżeństwom w tej formule zabierali. Kiedy ta ustawa usuwałaby jakieś uprawnienia, jakieś przywileje, jakieś preferencje, które są dzisiaj przewidziane dla związków małżeńskich. Tymczasem ta ustawa w ogóle związków małżeńskich nie dotyka. Ona dotyka ludzi pozostających w wspólnym pożyciu w ramach statusu osoby najbliższej. Statusu, który zresztą od małżeństwa bardzo istotnie się różni.
Państwo na pewno śledziliście wiele głosów krytycznych dotyczących tej ustawy I był to 1 z tych zarzutów, że jednak za mało jest tutaj tych elementów zbliżonych do małżeństwa, że jest to taka forma mniej doskonała niż związek, niż niż związek małżeński. I teraz kilka uwag dotyczących tej ustawy, a raczej argumentacji wniosku o ponowne rozpatrzenie ustawy o statusie osoby najbliższej w związku I umowie o wspólnym pożyciu z perspektywy ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Czyli ministra, który jest chociażby odpowiedzialny za ubezpieczenia społeczne, a zatem na przykład takie świadczenia jak rentę rodzinną, jak zasiłek pogrzebowy, jak jednorazowe odszkodowanie w razie wypadku przy śmiertelnego, wypadku przy pracy, które przysługuje najbliższym. Ja nie przez przypadek wymieniam te świadczenia, bo to są świadczenia, to są prawa do świadczeń, które rzeczywiście przepisy wprowadzające przewidują dla osób pozostających we wspólnym po po życiu, które zawarły umowę o wspólnym pożyciu, które mają status osoby najbliższej. Państwo zdają się mówić, że dlatego, że przypisujemy te uprawnienia osobom, które zawarły taką umowę, to tworzymy konkurencję dla małżeństwa, tworzymy instytucję analogiczną do małżeństwa.
Tylko jeśli wczytają się państwo dobrze w przepisy ustawy emerytalnej, ustawy chorobowej, ustawy wypadkowej, to wszystkie te uprawnienia, które ja wymieniłem, mają to do siebie, że oczywiście tak, one przysługują małżonkom, ale nie tylko małżonkom. Przysługują także innemu członkom rodziny, przysługują często jak na przykład renta rodzinna osobom, które w ogóle są powiązane nawet nie więziami prawno-rodzinnymi, tylko więziami faktycznymi ze zmarłym żywicielem. I to jest właśnie, to o to chodzi w tej, o to chodzi w tej ustawie. To prawda, że przypisujemy bardzo wiele uprawnień, które mają małżeństwa, ale to nie są uprawnienia, które przysługują wyłącznie małżeństwom. Bo to są także, to są uprawnienia, które w swojej treści
Posługują także innym osobom, członkom rodziny, a nawet osobom spoza rodziny biologicznej, które pozostają w więziach faktycznych z na przykład z osobą, na przykład z osobą zmarłą. I 2. Rzecz, mówicie o tym, że te kwestie można uregulować w umowie. I ja celowo dałem przykład tych tych świadczeń, nie tylko dlatego, że odpowiadam za nie w Ministerstwie Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej. Ale to jest właśnie ten przykład, że tych spraw, czyli na przykład renty rodzinnej po zmarłej osobie najbliższej, na przykład prawa do zasiłku pogrzebowego w tej pełnej kwocie, bez konieczności wykazywania, że rzeczywiście tyle poniosą wydatki w takiej to, a takiej kwocie, tych praw nie można załatwić w drodze umowy cywilnoprawnej.
Ja nie mogę zawrzeć z nikim umowy cywilnoprawnej, że po mojej śmierci komuś będzie przysługiwała renta rodzinna albo zasiłek pogrzebowy w kwocie ryczałtowej, albo jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmiertelnego wypadku przy pracy, jeśli miałoby być jego ofiarą. Takiej umowy cywilnoprawnej nie zawrę, nie zawrę I nie zawrę jej na pewno przed żadnym notariuszem. A nawet jakbym z kimś ją podpisał, to ona będzie bezwzględnie nieważna I z nic z niej nie będzie wynikać. Więc nie jest to prawda, że sprawy związane ze wspólnym pożyciem. Te sprawy życiowe, a przecież są to sprawy, które dotykają tych najbardziej życiowych, ale też często najtrudniejszych sytuacji w życiu, jak na przykład kwestia pożegnania czy życia po tej najbliższej osobie, załatwić w drodze umowy cywilnoprawnej.
I tak, bo mają państwo rację, jest parę przepisów o obowiązującym prawie, które chronią osoby pozostające we wspólnym pożyciu bez względu na płeć. Tylko zarówno my tutaj wszyscy, jak I państwo przecież doskonale sobie zdajecie sprawę z tego, że są absolutnie pojedyncze przypadki, które w żadnym wypadku nie tworzą ramy prawnej do wspólnego, do wspólnego życia. A tę ramę prawną tworzy właśnie ta ustawa. I chciałbym raz jeszcze podkreślić, mamy głębokie przekonanie, pani ministra Kotula o tym mówiła bardzo szeroko, ja się w tym pod tym pełni, w pełni podpisuję, że ta ustawa nie tylko jest zgodna z artykułem osiemnastym Konstytucji, ale ona jest z konstytucją rozumianą jako pewien system wartości bardzo spójna. I ona służy urzeczywistnieniu tych wartości, które stały u podstaw tej konstytucji.
A mówię o tym dlatego, że I ja I pani ministra Kotula reprezentujemy lewicę, a to jest ta formacja, która tę konstytucję napisała, przygotowała, uchwaliła. Pod tą konstytucją widnieje podpis naszego prezydenta, pana prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, w którym wiemy, że ma podobne zdanie na temat I potrzeby regulacji związków partnerskich I równości małżeńskiej jak my z panią ministrą Kotulą. Dziękuję bardzo.
Speaker 21
Dziękuję bardzo. O głos poprosiła pani Barbara Socha, doradca prezydenta. Udało się. Dzień dobry państwu. Szanowni, szanowni państwo ministrowie, szanowni państwo posłowie.
Barbara Socha
Ja chciałam się odnieść, pozwoliłam sobie zrobić kilka krótkich w punktach notatek do tego, co mówiła pani minister Kotula I pan minister Gajewski. Jeżeli państwo pozwolicie, to chciałabym się po kolei króciutko do niektórych z nich oczywiście odnieść. W wypowiedzi pani minister Kotuli pobrzmiewała taka narracja, o ile dobrze ją rozumiem. Bo chciałabym na początku w ogóle zaznaczyć, że wydaje mi się, że my w bardzo wielu kwestiach się zgadzamy. Różnimy się co do kilku kwestii.
Ja postaram się je tutaj w miarę możliwości moich jasno naświetlić. Natomiast mówimy pewnymi różnymi kwestiami, różnymi językami. Być może uda mi się tutaj trochę te różnice czy napięcia w jakiś sposób rozbroić. Pani minister Kotula mówi z jednej strony o tym, że że my odrzucając, czy pan prezydent odrzucając, odmawiając podpisania tej ustawy, próbuje ubrać w paragrafy codzienne życie, miłość, troskę, wzajemne dbanie o siebie. No I przyznam szczerze, że kiedy tego słucham, to właśnie wydaje mi się, że no wszyscy to robimy, tak.
No bo o tym jest ta ustawa I o tym jest całe to rozwiązanie, które próbujemy tutaj wypracować. Właśnie o tym, jak ubierane w paragrafy są pewne faktyczne życiowe sytuacje, więzi, które między osobami, ich po życie, miłość codzienna I tak dalej. Więc nie bardzo rozumiem 10:10 zarzut. To, do czego ta sprawa, w której się zasadniczo różnimy, myślę, dotyczy pewnej takiej fundamentalnej kwestii roli państwa. My stoimy na stanowisku, że pewne przywileje, bo rozmawiamy tutaj o różnego rodzaju przywilejach, tak, dla określonych grup względem innych grup.
Więc my stoimy na stanowisku, że określone przywileje są odpowiedzią państwa na pewne zasługi dla państwa, czy pewne, pewne obowiązki odpowiedzialności, które obywatele podejmują, tak. Że jakby ten system powinien być proporcjonalny. Czyli duże zasługi dla państwa. No nie wiem, taki przykład najprostszy, który mi przychodzi do głowy. Specjalne traktowanie honorowych dawców krwi, tak.
Mają pewne specjalne przywileje wynikające z tego, że coś dla wspólnoty dają. I teraz cały problem, który wydaje mi się, że państwo rozumiecie, ale nie do końca on wybrzmiewa w tych naszych dyskusjach I debatach w mediach. Polega na tym, że jeżeli patrzymy na całą regulację prawną, na te wszystkie ustawy, które państwo w ustawie w przepisy wprowadzające wymieniają, Bo tam jest mowa o małżeństwach I tam jest dopisywana osoba pozostająca, mająca status osoby najbliższej, tak. Że te wszystkie regulacje, które dotyczą małżeństw, są pewnego rodzaju przywilejami czy pewnymi prawami, które wynikają z faktu wejścia w małżeństwo, dla których pewną odpowiedzią jest to, że małżonkowie, zawierając małżeństwo, podejmują pewne zobowiązania I odpowiedzialności, z których nie można się tak łatwo, łatwo wyjść, tak. To znaczy, rozwód jest możliwy, ale on wymaga pewnego wysiłku, przejścia procedury sądowej I sąd ma narzędzia do tego, żeby rozpoznać, jaka rzeczywista jest sytuacja, występuje między stronami.
Na przykład może wykryć taką sytuację, że 1 małżonek drugiego szantażuje, żeby uzyskać rozwód, tak? W takiej, w takim, w takiej umowie jednostronnej w ogóle o tym nie ma. I cały problem, który myślę nasza strona ma z tą ustawą, polega na tym, że państwo dajecie wszelkie uprawnienia, wszelkie cechy małżeństw, natomiast ta umowa, która jest w ustawie o umowie o wspólnym pożyciu, nie zawiera obowiązków. Bo tą umowę można zawrzeć, a można ją rozwiązać jednostronnie I nie ma na przykład obowiązku alimentacyjnego albo on może być, ale nie musi być. Więc jest pewna, pewien rodzaj wybiórczości I dowolności, jeśli chodzi o obowiązki, które te osoby nawzajem wobec siebie podejmują, tak.
I tutaj jest pewna zasadnicza, zasadnicza nierównowaga, która, która występuje. I idąc krok dalej, na tym polega zagrożenie dla małżeństwa, że jeżeli stwarzamy instytucję, która niesie ze sobą wszystkie te same przywileje, ale nie wymaga, no to jest oczywiste, że racjonalność zawierania małżeństwa maleje, tak. Bo po co mamy zawierać małżeństwo, skoro ten... Skoro wspólność majątkową, skoro wspólne rozliczanie podatkowe czy różne inne kwestie związane, jak pan minister Gajewski wymieniał z zabezpieczeniem społecznym, z wszelkimi innymi instytucjami, przyjmujemy czy czy możemy uzyskać przez tą umowę, którą można bardzo łatwo rozwiązać. I tutaj bym chciała trochę przeskoczyć do tego I wrócę jeszcze, ale oczywiście, ale do tego, co mówił pan minister Gajewski, mówiąc o tym, jak dynamicznie się zmienia rodzina.
Czy to jest dynamiczna zmiana, to myślę, że to jest kwestia dyskusyjna. Rzeczywiście można powiedzieć, że rodzina się zmienia I to jest oczywista oczywistość. Natomiast tak. Pan minister mówił o pewnym rodzaju przeżytku jakim jest, przynajmniej tak to, tak to wybrzmiało, może się mylę, jakim są rodziny wielodzietne czy wielopokoleniowe. I chciałam powiedzieć, że w Polsce rodziny wielodzietne wychowują jedną trzecią dzieci I myślę, że jest to nadal bardzo znaczący odsetek, więc trudno mówić, że jest to pewne, pewne zjawisko, które jest już, powiedzmy kolokwialnie, Jeżeli chodzi o rodziny wielopokoleniowe, to jeżeli patrzymy na badania, chociażby z rządowego CBOS-u, co do preferencji, jakie mamy co do rodzin, to rodziny wielopokoleniowe zyskują.
Znaczy, jeżeli patrzymy, te badania są prowadzone mniej więcej co 3, co 5 lat w takich odstępach. I jeżeli państwo by przejrzeli teraz ostatnich trzydziestu lat te wskazania, jaka jest twoja idealna rodzina czy model rodziny, jaki preferujesz, to rodziny wielopokoleniowe zyskują. Bo myślę, że dzisiaj
Barbara Socha
Powodem tego, tu jest moja już subiektywna opinia, powodem jest to, że młodzi ludzie, dorośli ludzie w dzisiejszej Polsce już widzą skutki atomizacji społecznej, tych tego, tych rozerwanych więzi również między pokoleniowych I dostrzegają korzyści, które wynikają z tego, że istnieją rodziny wielopokoleniowe, czy nawet fakt, że rodziny mieszkają blisko swoich krewnych, młode rodziny, tak. Tutaj moglibyśmy teraz o rynku pracy mówić, o wsparciu młodych rodziców I tak dalej, ale to nie na dzisiaj. O tym, że pan minister też był łaskaw wspomnieć o tym, że rodziny, różne rodziny pełnią w różny sposób swoją funkcję prokreacyjną, wychowawczą, ekonomiczną I tak dalej. Ale myślę, że tak jak jesteśmy na sali, się zgodzimy, że rodziny taką funkcję nadal pełnią, tak? Prokreacyjną, wychowawczą.
To w małżeństwach w Polsce dzisiaj, w dwudziestym pierwszym wieku, w trzeciej dekadzie, ciągle mamy zastępowalność pokoleń. I tylko w małżeństwach. Więc jeżeli mówimy o kryzysie demograficznym, jeżeli mówimy o kryzysie demograficznym, o tym, co stanowi ogromne zagrożenie I wyzwanie również dla naszych systemów albo przede dla naszych systemów zabezpieczenia społecznego, to w zasadzie powinniśmy się spotykać I rozmawiać o tym, co zrobić, żeby wzmocnić małżeństwa, żeby było więcej małżeństw w Polsce, bo w małżeństwach jest zastępowalność pokoleń. A dlaczego? Znowu odsyłam państwa do badań rządowego CBOS-u, po co młodzi ludzie dzisiaj zawierają małżeństwa I odpowiedź kobiet, szczególnie kobiet, na tym się skupię, bo odpowiedzi panów są, bym powiedziała z dłuższego katalogu.
Natomiast odpowiedź pań, kobiet, dzisiaj w Polsce, nie mówię o 100 lat temu, było, tylko dzisiaj, 25. Rok, badania. Odpowiedź młodych kobiet jest taka, że małżeństwo daje poczucie bezpieczeństwa. I to jest powód, dla którego kobiety zawierają dzisiaj w Polsce małżeństwa. I z innych badań jeszcze zacytuję jedną liczbę.
Małżeństwo, decyzja o małżeństwie I decyzja o dziecku jest ze sobą powiązana w osiemdziesięciu sześciu procentach. Czyli 86 procent dzisiaj młodych ludzi wiąże decyzję o dzieciach z decyzją o małżeństwie. I szanowni państwo, ja nie cytuję teraz moich poglądów. Ja nie cytuję mojego światopoglądu ani doświadczeń osobistych. Ja cytuję państwu badania.
Badania, które, które są prowadzone zresztą regularnie. Więc wykorzystując dzisiejszą wiedzę naukową, dzisiejsze zdobycze chociażby ekonomii behawioralnej, powinniśmy się zastanawiać, co państwo może zrobić, żeby wspierać, wspierać te instytucje. I teraz ja się zajmuję tą tematyką już dosyć długo I bardzo chętnie, przyznam szczerze, że bardzo szczegółowo przeczytałam ocenę regulacji OSR do tej ustawy. Dlatego, że państwo w swoich przekazach mówią, mówicie o tym, że ta ustawa jest... Czy te rozwiązania są kierowane do osób, które żyją faktycznie jako pary jednopłciowe, ale też jako pary heteroseksualne, czyli dzisiaj są związkami nieformalnymi.
I ponieważ tak jak powiedziałem, ja się tymi badaniami, tymi danymi dosyć długo zajmuję, byłam bardzo ciekawa, czy państwo przeprowadziliście jakieś konsultacje z tymi osobami albo były jakieś badania prowadzone, bo ja nie znam takich badań, a bardzo chętnie bym je poznała, które by odpowiadały na pytanie, czego oczekują pary, które, pary heteroseksualne, które żyją dzisiaj w związkach nieformalnych. Czyli jaki jest powód, że nie formalizują tych związków? Bo tak jak pani minister powiedziała, mogą dzisiaj pójść do Urzędu Stanu Cywilnego, zawrzeć małżeństwo. Więc pytanie jest takie I myślę, że to jest ważne pytanie, na które ja nie znam odpowiedzi, ale może państwo znacie I bardzo bym chętnie ją poznała. Dlaczego tak się dzieje, że nie formalizują?
Jakie są powody? Co powstrzymuje? Czy czy w ogóle chcą formalizować? Bo ja kiedyś takie badania znam, ale one są już dosyć stare, bo mają prawie 20 lat, gdzie osoby, które żyły w związkach nieformalnych, mówią tak, tak żyjemy, bo tak chcemy, bo nie chcemy formalizować związku, bo niepotrzebny nam jest papier, tak. Ale ja nie chcę się na te badania powoływać, bo mówię, tak jak mówię, one mają prawie 20 lat, a bardzo jestem ciekawa, czy istnieją nowe badania, które by tego rodzaju kwestie...
Bo państwo jakby projektujecie rozwiązanie, które jest odpowiedzią na problem, ale my tego problemu nie mamy ani zmierzonego, ani ani zbadanego. Oczywiście jest zmierzony, zbadany I tutaj jest opis konsultacji, ale dotyczą one tylko par jednopłciowych, więc to trochę zaprzecza tej narracji, że mówimy o rozwiązaniach, które są również dla par heteroseksualnych. I zgadzam się z panią minister oczywiście, że siłę małżeństw buduje dostęp do rynku pracy, zdrowie I te wszystkie inne sfery życia. Myślę, że tak I to bardzo dobrze I tak powinno być. Natomiast no właśnie po to jest państwo I po to jest konstytucja I cały system prawny, żeby te realne, tą rzeczywistość I te realne relacje, które występują, żeby właśnie ubrać w paragrafy.
To przepraszam, wracam do tego, od czego, od czego zaczęliśmy. Więc te ramy powinny być budowane tak, żeby odpowiadały na odpowiedzialności czy obowiązki, które obywatele podejmują, a z których korzyści ma cała nasza wspólnota. Bo to, że rodzice podejmują odpowiedzialność za dzieci, to korzystamy z tego my wszyscy I problem będziemy mieć dlatego, że coraz mniej takich osób jest I coraz mniej dzieci w Polsce się rodzi. I to nam za mniej więcej 30 lat, 25, kiedy to dzisiejsze pokolenie czterdziestolatków, bardzo liczne, obecne na rynku pracy, kiedy przejdzie na, osiągnie wiek emerytalny, wtedy te rzeczywiście te problemy się dopiero zaczną I wtedy dopiero się z nimi zmierzymy. Kończąc, bo nie chcę przydługo już mówię.
Kończąc, chcę powiedzieć, że podsumować to jeszcze raz, największym problemem, który wynika z tych przez państwo przedstawionych I uchwalonych wcześniej przez parlament ustaw, wynika z tego, że nadajemy pewnym obywatelom różnego rodzaju uprawnienia I przywileje, nieproporcjonalnie do obowiązków, które one podejmują. Przez co, I to jest ten mechanizm, więc który wpływa na małżeństwo, przez co deprecjonujemy małżeństwo w tym sensie, że przestają istnieć racjonalne podstawy do zawierania małżeństwa. I o tym piszą, szanowni państwo, obywatele, bo ja pamiętam, kiedy dwu osiemnastego października na profilu kancelaria premiera pojawiła się informacja, że rządowy projekt ustawy, wprowadza... Ustawy właśnie o statusie osoby najbliższej, wprowadza możliwość wspólnego rozliczania podatków dla osób najbliższych, no to 1 z internautek odpisała w ten sposób. I to jest właśnie odpowiedź na to, czym państwo mówicie.
Na czym będzie polegać szczególna ochrona małżeństwa, jeśli inne typy związków uzyskają wsparcie państwa identyczne do małżeństwa? Czuje się oszukana. Nic tylko się rozwieść I rozliczać podatki jako samotna matka. No to jest też trochę odpowiedź na pytanie, dlaczego mamy coraz mniej małżeństw? Dlatego, że tylko małżeństwa nie mogą się rozliczać w Polsce z dziećmi, jeżeli mówimy już o pewnych przywilejach.
Natomiast osoby, które nie pozostają w związkach małżeńskich, które samodzielnie czy samotnie wychowują dzieci, mogą z takich przywilejów korzystać. I tutaj jesteśmy ewenementem na skalę światową. W żadnym innym rozwiniętym państwie, chociażby w grupie OECD, które zrzesza te państwa, nie ma takiego mechanizmu. Więc tu powinniśmy się zastanowić, jak porządkować system prawny I paragrafy, żeby rzeczywiste obowiązki I aktywność, którą podejmują obywatele uwzględniało państwo. Dziękuję I przepraszam, że za długo.
Dziękuję
Speaker 1
bardzo. Czy ktoś z pań I panów posłów chce zabrać głos? Bądź ze strony społecznej? Dobrze, poproszę może najpierw panią poseł, następnie państwa. Bardzo proszę o zwięzła wypowiedzi, dlatego że wypowiedzi państwa ministrów było dosyć obszerne, dlatego proszę o zwięzłość.
Dziękuję. Tak.
Speaker 24
Bardzo serdecznie dziękuję, pani przewodnicząca. Szanowni państwo, myślę, że kiedy panią tutaj po lewej stronie politycznej kończą się argumenty, wyciągacie zamówione opinie prawne, które mają w jakiś sposób rzekomo udowadniać, że ten projekt nie narusza konstytucji. Tylko że, szanowni państwo, opinia prawna nie zmienia treści konstytucji. I mam wrażenie, że panie I tak same doskonale o tym wiedzą, że mamy tutaj do czynienia nie tylko ze sporem prawnym, ale przede wszystkim ze sporem o wartości I o to, jak definiujemy podstawowe instytucje naszego państwa. I to jest na pewno spór światopoglądowy.
Speaker 23
I w kwestiach fundamentalnych my po prostu się w wielu rzeczach nie zgodzimy. Nasze drogi w tej sprawie zwyczajnie się nie przetną, bo są to 2 równolegle nieprzecinające się proste. Każdy dorosły człowiek ma prawo układać swoje życie prywatne tak jak chce. Ale państwo ma również obowiązek I ma również prawo I ten obowiązek, by posługiwać się bardzo precyzyjnymi pojęciami prawnymi. Małżeństwo to małżeństwo.
I tego pojęcia nie można rozmywać poprzez
tworzenie
Speaker 25
Kolejnej instytucji, która ma przejmować coraz więcej jego skutków prawnych. Artykuł 18. Konstytucji mówi wprost, małżeństwo jako związek kobiety I mężczyzny, rodzina, macierzyństwo, rodzicielstwo znajdują się pod ochroną I opieką Rzeczypospolitej Polskiej. I to nie jest na pewno przypadkowy zapis, tylko taka jest decyzja ustrojodawcy. I to dawno, dawno temu.
Speaker 23
Dlatego trzeba zadać sobie podstawowe pytanie. Jeżeli tworzymy instytucję umowy o wspólnym pożyciu, która daje dostęp do całego szeregu szczególnych uprawnień prawnych, to gdzie państwo stawia w tym momencie granice? Bo ta ustawa nie dotyczy wyłącznie sytuacji w szpitalu, na którą państwo bardzo niefortunnie wciąż, wciąż wracacie I powołujecie się. Dotyczy również kwestii majątkowych, podatkowych, dziedziczenia, świadczeń, jakiegoś zabezpieczenia społecznego. I sama konstrukcja ustawy pokazuje, że mówimy o czymś znacznie szerszym niż o rozwiązaniu pojedynczego problemu praktycznego.
Speaker 25
I właśnie dlatego nie zgadzam się na argumentację, że tę ustawę trzeba przyjąć przede wszystkim na przykład dlatego, że ktoś może leżeć w szpitalu I jego bliska osoba nie będzie miała, czy nie będzie mogła dowiedzieć się, co się dzieje z tą osobą, z tym pacjentem. Jako lekarz myślę, że muszę tutaj wskazać bardzo, bardzo jasno, że ten argument jest absolutnie fałszywy I prawnie zupełnie nieprecyzyjny. Informacji o stanie zdrowia nie otrzymuje automatycznie każda osoba, która, która się pojawi w szpitalu I tylko dlatego, że pozostaje z pacjentem w jakiejś określonej relacji. Pacjent ma prawo absolutnie wskazać osobę, której lekarz może udzielać informacji o jego stanie zdrowia. Ustawa o Przejęcie
Speaker 1
pani poseł o zmierzanie do brzegu, jeżeli mogę prosić, bo tak, tak się umówiliśmy. W innym przypadku stanę czas. Jeszcze raz? W innym przypadku będę ustalała czas wypowiedzi.
No ale nie miałam tej informacji.
Speaker 23
Pacjent ma prawo wskazać osobę, której lekarz może udzielić informacji. I ustawa o prawach pacjenta przewiduje możliwość upoważnienia konkretnej osoby do otrzymania takich informacji. I bez odpowiedniego upoważnienia również małżonek, mąż, żona nie może być przedstawiony jako osoba, która z samego faktu pozostawiania, pozostawienia, pozostawania w małżeństwie automatycznie otrzymuje każdą informację medyczną. I jeszcze raz, informację otrzyma ten, kogo upoważni pacjent. Wcale nie musi to być ani mąż, ani żona.
Może to być zupełnie obca osoba I tylko wyłącznie na przykład, nie wiem, przyjaciółka czy przyjaciel, pomimo posiadania męża czy żony. Więc jeśli istnieje konkretny problem dotyczący dostępu do informacji medycznej, rozwiążmy ten problem, ten konkretny problem. Nie używajmy jednak szpitalnych korytarzy do przepychania czy argumentowania tej ustawy, która tak naprawdę tworzy zupełnie nową instytucję prawną I wywołuje skutki daleko wykraczające poza ochronę pacjenta. Bo tak naprawdę czym innym jest rozwiązanie konkretnego problemu, jak tutaj ten po po powiedziane wcześniej, problemu człowieka znajdującego się w trudnej sytuacji, a czym innym jest budowanie zupełnie nowego statusu prawnego. I myślę, że tutaj dochodzimy do sedna, bo jeżeli intencją ustawodawcy jest wyłącznie zapewnienie określonych uprawnień osobom pozostającym we wspólnym pożyciu, to dlaczego potrzebujemy do tego całej instytucji umowy rejestrowanej w państwowym systemie I wywołującej skutki w tak wielu dziedzinach prawa, jak zresztą przed chwilą słyszeliśmy.
Dlaczego nie rozwiązać konkretnych problemów, konkretnymi przepisami, konkretnymi przepisami. To jest właśnie pytanie, na które dzisiaj powinniśmy sobie uczciwie powiedzieć. Bo mam wrażenie, że problem nie polega teraz na tym, jak pomóc człowiekowi w szpitalu, tylko na tym, czy chcemy stworzyć drugą, równoległą instytucję prawną, która będzie stopniowo przejmowała kolejne elementy statusu małżeństwa. I właśnie ja osobiście na to się nie zgadzam. I wiem, że mam do tego prawo.
Nie można mówić, że to tylko umowa, skoro ustawodawca nadaje tej umowie bardzo szczególne skutki prawne. I nie można też mówić, że to tylko szpital, skoro ustawa dotyczy również właśnie na przykład podatków czy świadczeń, czy stosunków majątkowych. Więc, więc właśnie dlatego ten spór jest tak fundamentalny. I na koniec chciałabym zadać państwu 1 bardzo konkretne pytanie. Bo ja nie zgadzam się na rozmywanie pojęć, małżeństwo to małżeństwo.
I tutaj należy postawić kropkę. I pytanie, jeżeli naprawdę chodzi wyłącznie o ochronę du osób pozostających we wspólnym pożyciu, to proszę wskazać, które z problemów medycznych, spadkowych czy majątkowych nie mogą zostać rozwiązane przepisami szczegółowymi bez tworzenia nowej instytucji prawnej o tak szerokich skutkach. Dziękuję bardzo.
Speaker 1
Dobrze, dziękuję bardzo. Ustalam czas. Ale myślę, że można powtórzyć. Ustalam czas, 2 minuty Pytania jeszcze przed ich zadaniem odpowiedzi na
te pytania zostały przedstawione przez panią inserkotulę. Bardzo proszę pani poseł Tomczak.
Speaker 28
Dziękuję serdecznie pani przewodnicząca. Nie chciałam zabierać głosu, ponieważ uważam, że państwo ministrowie, za co dziękuję bardzo, szczegółowo wyjaśnili, co właśnie jest clue tej ustawy, czego ta ustawa, co ta ustawa tak naprawdę zapewnia, czego nie można szczegółowymi rozwiązaniami prawnymi w inny sposób uregulować. Ale słowa pani poseł Sójki skłoniły mnie do tego, żeby podkreślić, że faktycznie mamy konflikt wartości.
Speaker 29
Konflikt wartości z państwem. Bo to państwo, jako prawa strona sceny politycznej, nie chcecie dać praw godności tym obywatelom, którzy w Polsce są, którzy w Polsce żyją. W osiemdziesięciu procentach ta ustawa ma dotyczyć osób heteronormatywnych, którzy po prostu żyją w związkach nieformalnych, potencjalnie czy kolokwialnie nazwanych związkami partnerskimi. Ona w bardzo małym stopniu ma dotykać osób, które są homoseksualne I żyją właśnie ze sobą pod jednym dachem. I to jest minimum, jakie tym tym osobom, tym związkom powinniśmy zagwarantować.
Speaker 30
Bo rozumiem, że mimo tego, że jednak jest o wiele więcej głosów w przestrzeni publicznej, że ta ustawa powinna wejść w życie niż ten głos, że komuś odbiera się jakieś prawa I wolności, to państwo bardzo mocno blokują właśnie tą możliwość, żebyśmy zaopiekowali się I wskazali właśnie te możliwości uregulowania spraw godnościowych naszych obywateli. Dziękuję.
Speaker 1
Dziękuję bardzo. Mamy państwa stanowisko, w związku z tym bardzo proszę o wyrobienie się w ciągu dwóch minutek. Moment.
Anna Matras
Anna Matras, Amnesty International. Rzeczywiście już intensywnie uczestniczyliśmy w pracach tej komisji. Natomiast ja chciałabym zwrócić tutaj uwagę, bo dużo mówiliśmy o przepisach, o różnych dokumentach prawnych, a uciekł taki istotny aspekt, że Polska jest też związana Europejską Konwencją Praw Człowieka. Konwencją, która została zinterpretowana już czterokrotnie w odniesieniu do Polski, a wielokrotnie pod kątem właśnie zapewnienia bezpieczeństwa par jednopłciowych, par pozostających w faktycznych związkach. Europejska Konwencja Praw Człowieka nie pozostawia tu wątpliwości, że obowiązkiem Polski jest uregulowanie w jakiejś formie sytuacji prawnej par jednopłciowych.
To jest obowiązek, który Polska musi po prostu wprowadzić. Ta ustawa, chociaż wiele pozostawia do życzenia, jeśli chodzi o zabezpieczenie par jednopłciowych, była krokiem do wykonania tego obowiązku. Dalej może być krokiem do, do wykonania tego obowiązku I także z tej perspektywy jest po prostu potrzebna. Jest to w jakiś sposób znamienne, że akurat ta perspektywa prawno-człowiecza trochę uciekła z tej dyskusji. Jednak państwo, które nie dyskryminuje swoich obywateli, państwo, które traktuje ich po prostu godnie, nie uważa bezpieczeństwa za przywilej dla osób heteroseksualnych.
Mateusz Trzaska
Dziękuję. Szanowna Pani przewodnicząca, państwo ministrowie, państwo posłowie, Mateusz Trzaska kampania przeciw homofobii. Wielokrotnie w tej dzisiejszej rozmowie powtarzał się argument dotyczący konstytucji, jednak przedstawiciele kancelarii prezydenta pomijają 1 konkretne uzasadnienie, które myślę, że warto przytaczali państwo Sąd Najwyższy, ale o naczelnym sądzie administracyjnym zapomnieli. Ja przytoczę fragment dotyczący artykułu osiemnastego. Z przepisu tego nie da się wygenerować tezy, że po 1.
Speaker 33
Zakazuje on uznania innych związków pomiędzy dwoma osobami niezależnie od ich płci I po 2. Tym innym związkom nie należy się żaden poziom ochrony I opieki. Sygnatura 2 OSK 200 szesnaście/dwadzieścia 1 myślę, że warto się z tym wyrokiem także zapoznać. Jeżeli mówimy już o prawie I o poszanowaniu do prawa, to myślę, że warto też zwrócić uwagę właśnie między innymi na na wyroki, które też przytoczyła moja koleżanka, to znaczy na Przybyszewska przeciwko Polsce, w którym Trybunał wskazał
Speaker 33
Uznanie tych związków ma być też konkretne, a nie tylko iluzoryczne. To musi dotyczyć sytuacji majątkowej między partnerami, obowiązku alimentacyjnego, opieki nad partnerem w złym stanie zdrowia, dostępu do dokumentacji medycznej, dziedziczenia czy spraw podatkowych, o które państwo czy pan prezydent w uzasadnieniu też wskazywał jako te, które nie powinny się takim związkom należeć. Mowa była także o tym, że ustawa zbyt zbliżyła się do małżeństwa I ingeruje w prawo rodzinne. No z samego faktu I założeń tej ustawy była ona instytucją prawa cywilnego, nie rodzinnego, więc w ten system wprost nie ingeruje. I myślę, że już kończąc, warto też nadmienić, że mimo tego, że z jednej strony wskazywali państwo na to, że ustawa zbyt zbliża się do małżeństwa, to w uzasadnieniu powołali się na to, że zakłada mniejsze obowiązki wśród partnerów I zamiast obowiązków wierności, wspólnego pożycia, mówiła o...
Używała takich pojęć jak szacunek, lojalność, pomoc, troska I współdziałanie do wspólnego życia jako tych, które w orzecznictwie ani w doktrynie nie zostały jeszcze ukształtowane. Ja myślę, że dla wszystkich nas tutaj takie pojęcia jak szacunek, lojalność, pomoc czy troska są zrozumiałe, bo są to ludzkie ludzkie odruchy I zrozumiałe dla wszystkich wszystkich tych, którzy tu jesteśmy. A doktryna czy orzecznictwo w tym zakresie także ukształtowałoby się później. Muszę się, muszę jasno powiedzieć, że ta ustawa nie była idealna I kampania przeciw homofobii także miała swoje pewne zastrzeżenia co do jej zakresu, ale dawała dobre zabezpieczenie dla osób, w szczególności osób żyjących w związkach jednopłciowym na na czasy trudne, na czasy niepewne I tym bezpieczeństwem mogła je objąć. Mam nadzieję, że w najbliższym głosowaniu Sejm tą ustawę przyjmie ponownie.
Dziękuję.
Speaker 1
Dziękuję bardzo. Zgodnie z artykułem sześćdziesiątym czwartym regulaminu Sejmu po rozpatrzeniu wniosku prezydenta, komisje, do których wniosek został skierowany, przedkładając Sejmowi sprawozdanie. W sprawozdaniu w tym sprawozdaniu tym komisji przedstawiają wniosek o ponowne uchwalenie ustawy o brzmieniu dotychczasowym bądź wniosek przeciwny. Z takim wnioskiem zwróciła się pani przewodnicząca Katarzyna Uberan.
Speaker 32
Pani przewodnicząca, wysoka komisja, składam wniosek o ponowne uchwalenie obu ustaw w brzmieniu dotychczasowym. I odnosząc się tylko jednym zdaniem do słów, które nie padły na tej sali, bo nie mogłam ich słuchać spokojnie, że tylko w małżeństwach rodzą się dzieci I że tylko z powodu chęci urodzenia tych dzieci te małżeństwa mają sens, to chciałabym... To jest pytanie retoryczne. Nie otwieram polemiki I wcale nie zapraszam do udzielania odpowiedzi na to pytanie retoryczne. Pytanie, co by państwo przeciwnicy, te, chociażby uregulowanie w skromnej części tego sytuacji prawnej osób żyjących w związkach jednopłciowych, co byście państwo powiedzieli osobom I ich dzieciom, które już w tych związkach są, w związkach nieformalnych osób jednopłciowych rodzą się dziś dzieci, gdzie 1 z tych osób jest rodzicem biologicznym tych dzieci.
I to było oburzające. Nie mogę tego słuchać. Proszę o... Składam wniosek o ponowne przegłosowanie ustaw. Dziękuję.
Dziękuję bardzo.
Speaker 1
W komisji głosuje się ten wniosek zwykłą większością głosów. Będziemy głosować odrębnie. Bardzo proszę Biuro Legislacyjne o ewentualne wsparcie, ponieważ taki wniosek głosujemy. Po raz 1. Ja przynajmniej mam taką sytuację, w związku z tym nie chciałabym popełnić błędu.
Podaję w takim razie pod głosowanie wniosek o ponowne uchwalenie ustawy o statusie osoby najbliższej związku I umowy o wspólnym pożyciu w dotychczasowym brzmieniu. Chodzi o druk 28, 63. Podaję. Kto jest za? Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał? Za. Kto się wstrzymał?
Wniosek za.
Speaker 1
Jeszcze raz, jeszcze raz. Pani Katarzyna Uberan złożyła wniosek o ponowne uchwalenie obu ustaw w brzmieniu dotychczasowym. Taka jest formuła prawna pozytywnego rozstrzygnięcia, prawda. Biuro legislacyjne, proszę o potwierdzenie.
Tak, za, tak, za.
Speaker 35
Szanowni państwo, żeby nie było też wątpliwości, głosowanie za wnioskiem o ponowne uchwalenie ustawy w brzmieniu dotychczasowym jest głosowaniem przeciwko wnioskowi pana prezydenta, czyli przeciwko wetu, tak. Głosowanie powinno być pozytywne, czyli ta formuła, którą pani przewodnicząca zastosowała, czyli poddaje pod głosowanie wniosek o ponowne uchwalenie ustawy w brzmieniu dotychczasowym, jest wnioskiem prawidłowym. On powinien zostać, powinny zostać przegłosowane obie ustawy, czyli najpierw ustawa z druku 28 63, a następnie 28 64. Dziękuję.
Speaker 1
Proszę o wyniki. Głosowało 10 posłów, dziewięciu było za, przeciw 1 osoba, nikt się nie wstrzymał od głosu. Wniosek został przyjęty przez komisję. Poddaje pod głosowanie 2. Wniosek o ponowne uchwalenie ustawy o statusie...
O przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej, druk 28 64. Kto jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Proszę o wyniki.
Dziękuję bardzo. Głosowało 10 głosów, 9 było za, przeciw 1 osoba, nikt nie wstrzymał się od głosu. Stwierdzam, że wniosek został przyjęty przez komisję. Komisja musi jeszcze wybrać posła sprawozdawcę. Proponuję, aby tą misję kontynuowana, kontynuowała pani Jolanta Niezgocka.
Czy wyraża pani zgodę, czy Wyrażam zgodę. Jest przeciw? Dziękuję bardzo. Stwierdzam, że komisja wybrała panią Jolantę Niezgocką na sprawozdawcę komisji I na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia. Zamykam posiedzenie.