Komisja do Spraw Kontroli Państwowej (KOP)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Komisja do Spraw Kontroli Państwowej (KOP) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsSpeaker 5
Z naszych analiz I też informacji pozyskiwanych przez inspektorów w toku kontroli wynika, że bardzo często pomijany jest w rozliczaniu czasu pracy kierowców ten inny niż czas prowadzenia pojazdu okres aktywności, co w dużej mierze przekłada się na ujawniane błędy. Przyczyny ujawnionych nieprawidłowości, które identyfikujemy, mają różny charakter I możemy też je szeregować w pewne grupy. To, co nasuwa się jako no taka najważniejsza, najistotniejsza, najbardziej zauważalna kwestia, to nazywany przez nas tak zwany bierny nadzór nad czasem pracy kierowcy. Polegający na tym, że dane z urządzeń rejestrujących, z kart kierowcy są pozyskiwane, są prze... Jakby kopiowane przez przedsiębiorców.
Speaker 11
Natomiast nie ma prowadzonej bieżącej takiej świadomej I aktywnej analizy danych, które na ten dysk pracodawcy trafiają, co pozwoliłoby po identyfikacji popełnianych przez kierowców błędów eliminować je w takim wymiarze prewencyjnym. Drugim elementem, który ściśle wiąże się też z przedstawioną strukturą kontrolowanych podmiotów, to fakt, że bardzo często organizacją czasu pracy kierowcy, jego rozliczeniem I nadzorem zajmuje się sam właściciel przedsiębiorstwa. Niejako traktując to zajęcie jako dodatkowe. To jest takie jego zajęcie po godzinach I poświęcam mu z istoty z tego założenia mniej uwagi, traktując to jako zadanie, które niejako realizuje się w pewnym sensie samo. Dodatkowo również przedsiębiorcy wskazują na zawiłość przepisów, na ich duży stopień skomplikowania.
Speaker 5
No I to, co też też od lat inspektorzy potwierdzają, na nie do końca jasną dla szczególnie mikroprzedsiębiorcy zależność pomiędzy przepisami właśnie dotyczącymi norm jazdy, przerw I odpoczynków a przepisami ustawy o czasie pracy kierowców. Identyfikujemy również, że ujawniane błędy nie zawsze wynikają ze świadomego, intencjonalnego I celowego działania przedsiębiorcy, który organizuje transport. Wyraźnie podmioty kontrolowane wskazują na problemy, z jakimi zmaga się branża I spadkiem jej rentowności, na co wpływ ma bardzo wiele czynników. Przedsiębiorcy wskazują na wyśrubowane grafiki dostaw, które w zasadzie pomijają ten element bardzo istotny w właściwym planowaniu tego łańcucha, jakim jest czas niezbędny na czynności również towarzyszące przewozowi. Nie sam czas przejazdu, ale także czas załadunku, rozładunku pojazdu oraz ewentualne utrudnienia niezależne od kierowcy czy przewoźnika, takie jak różnego rodzaju zatory na drodze I tym podobne.
Speaker 8
Przedsiębiorcy wyraźnie podkreślają, że mając do wyboru czy narazić się na często bardzo wysoką karę umowną za niedotrzymanie terminu, czy ewentualnie zaryzykować tą odpowiedzialnością za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, no niejednokrotnie podejmują wybory, które następnie skutkują takimi efektami, jakich państwu, jakie państwu przedstawię. Dostrzegając również te systemowe problemy, Główny Inspektor Pracy w rocznych sprawozdaniach z działalności urzędu przedstawia Sejmowi postulaty zmian w prawie, które mogłyby wpłynąć na poprawę jakościową przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców. Głównym celem postulowanych zmian było zwiększenie przejrzystości przepisów, uproszczenie zasad rozliczania kierowców, ale również lepsza ochrona ich praw oraz skuteczniejsze egzekwowanie obowiązków pracodawców. Kluczowe postulaty zgłaszane w tych, w tych sprawozdaniach to doprecyzowanie regulacji czasu pracy kierowców, uproszczenie zasad wynagradzania oraz rozliczania, szczególnie po wdrożeniu pakietu mobilności, który jest takim ogromnym wyzwaniem, szczególnie dla mikroprzedsiębiorców, a także zwiększenia przejrzystości dokumentacji płacowej oraz uregulowania zasad wypłaty świadczeń związanych z wykonywaniem przewozów międzynarodowych. Wniosekowano również o wzmocnienie funkcji prewencyjnej sankcji poprzez podwyższenie kar za najpoważniejsze naruszenia przepisów I utrudnianie czynności kontrolnych.
Podsumowując, szanowni państwo, chciałabym wskazać, że wyniki kontroli potwierdzają skuteczność działań realizowanych przez inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy w ramach strategii, ale jednocześnie wskazują na utrzymywanie się pewnych istotnych problemów w sektorze transportowym, o czym świadczy chociażby tożsama I w zasadzie podobna, zbliżona w kolejnych latach, nie tylko ilościowo, ale również jakościowo. Skala ujawnionych nieprawidłowości. Te elementy również uzasadniają utrzymanie w kolejnych latach udziału Państwowej Inspekcji Pracy w kontrolach przestrzegania tych przepisów. I także na najbliższe lata bierzemy udział w strategii, także deklarując udział w kontrolach. Jak wspomniałam, przede wszystkim wspomagając tutaj akurat Inspekcję Transportu Drogowego jako tego naszego drugiego partnera w przeprowadzaniu kontroli w podmiotach, w siedzibach przedsiębiorstw.
Speaker 4
Dziękuję bardzo pani minister. Otwieram dyskusję. Kto z pań posłanek, panów posłów chce zabrać głos? Pani poseł Wioletta Kulpa, bardzo proszę.
Wioletta Kulpa
Dziękuję serdecznie panie przewodniczący. Rzeczywiście skala przedstawiona przez panią minister nieprawidłowości, która ma miejsce w kontekście pracy kierowców, jest zatrważająca. I pewnie ma to duży związek z tym, się za chwilkę zadzieje, czyli 4. Grudnia 2026. Strajk taksówkarzy, wszystkich kierowców, korporacji I związków, które skupiają tą grupę zawodową.
I tam jednym z postulatów, punktów dotyczących właśnie rozliczenia czasu pracy jest punkt 11., dotyczący obowiązkowego rozliczenia czasu pracy zatrudnionego kierowcy na podstawie czasu logowania do aplikacji. I teraz problem jest takiej natury, I tu kieruje do państwa jako do organu, który powinien zajmować się kontrolą logowań I analizy czasu pracy za pośrednictwem tej aplikacji. Czy potraficie państwo odtworzyć całkowitą aktywność kierowcy, jeśli współpracuje z kilkoma podmiotami I loguje się w kilku aplikacjach. Bo my nie rozmawiamy o jednej aplikacji tylko I wyłącznie. To jest 1 kwestia.
Czyli jak można skutecznie weryfikować uprawnienia
Kary wobec nieuczciwych pośredników I samych pracodawców. To co już pani wspomniała, ja się z tym zgadzam, że czas pracy nie kończy się na wyłączeniu licznika. Bo czas pracy to jest oczywiście obsługa, formalność, obsługa pojazdu, dokumenty, które trzeba wypełnić I określony czas oczekiwania. Więc nie można oceniać też z tego punktu widzenia samej prawidłowości za pośrednictwem logowania się do aplikacji, tylko I wyłącznie na podstawie czasu jazdy. Jeszcze chciałabym nawiązać do jednej kontroli, które którą państwo, bo pani globalnie przedstawiła, no I oczywiście tego oczekujemy.
Natomiast szczerze państwu powiem, że takie jednostkowe kontrole, które są przez państwa przeprowadzane, one dają obraz problemu, który się stworzył. Chciałabym przypomnieć taką kontrolę, którą państwo prowadziliście za pośrednictwem Okręgowej Inspekcji Pracy w Białymstoku za 2025 I opisano właśnie tam presję terminowości dostaw, ukrywanie rzeczywistej aktywności oraz sporządzanie uzasadnień I przekroczenia norm dopiero post factum. Odpowiedzialność musi obejmować, drodzy państwo, także tych, którzy wydają te polecenia I doprowadzają do presji pracownika, że w konsekwencji łamie prawo. Że to nie powinno spoczywać tylko I wyłącznie na kierowcy. A mówiąc o tych nieprawidłowościach w Białym Stoku, przytoczę państwu konkretne liczby.
Nieprawidłowości dotyczące czasu pracy stwierdzono u wszystkich dwudziestu pięciu skontrolowanych pracodawców. Naruszenie ograniczeń pracy nocnej u dwudziestu 1, czyli 84 procent. Naruszenie odpoczynku dobowego u osiemnastu pracodawców, czyli 72 procent. Czyli to jest skala Białegostoku na podstawie tych dwudziestu pięciu skontrolowanych pracodawców. Jeszcze jest 1 myśl, która mi się tu nasunęła w kontekście tego wywodu, że egzekwowanie czasu pracy chroni jednocześnie, powinno chronić pracownika, ale powinno przestrzegać się przepisów prawa przede wszystkim dla ochrony pasażera.
Szczególnie kiedy rozmawiamy o przewozach dzieci I osób, które no dojeżdżają praktycznie codziennie. I słabe egzekwowanie niestety premiuje nieuczciwych pracodawców, nieuczciwych przewoźników I tym samym premiuje obchodzenie obowiązków. I czyli konkludując, czy PIP weryfikuje łączny czas pracy kierowców, korzystając z kilku aplikacji lub pracujących dla kilku podmiotów I jakich danych I uprawnień brakuje, aby taka kontrola była przez państwa dokonana skutecznie. I jak państwo odpowiada na postulat taksówkarzy dotyczący wykorzystania danych o logowaniu do aplikacji? Czy przygotowano mechanizm porównywania ich z ewidencją czasu pracy I wynagrodzenia?
I ostatnie, ile kontroli się ustaleniem odpowiedzialności osób organizujących pracę, a nie tylko samego kierowcy? Czy usunięto naruszenia czy jedynie nałożono kary? Dziękuję.
Tomasz Kostuś
Dziękuję bardzo. Pan przewodniczący Tomasz Kostuj, bardzo proszę. Tak, bardzo dziękuję panie przewodniczący. Chciałem dopytać o sprawy moim zdaniem bardzo ważne, bardzo istotne, które dotyczą nie bezpośrednio tego, o czym państwo piszecie, no ale jednak pośrednio ważnej kwestii, kwestii której Polska jest bez wątpienia liderem europejskim, bo chodzi o międzynarodowy przewóz towarów. Tutaj bez wątpienia jesteśmy europejskim championem.
Od 2000 piętnastego roku polscy przewoźnicy należą do ścisłej czołówki. Ponad 20 procent, tak sobie sprawdziłem w Internecie, całkowitego wolumenu transportu towarów Unii Europejskiej wożą właśnie przewoźnicy polscy. I to jest 30 procent wszystkich przewozów międzynarodowych w całej Unii Europejskiej, tak. A więc sprawa jest ważna I istotna. I ja przeciwieństwie do pani poseł Kulpy nie będę pytał o nieuczciwych pracodawców, tylko raczej o nieuczciwą konkurencję, tak.
Mam tutaj na myśli taką głęboką asymetrię, mówiąc tak bardzo plastycznie I obrazowo, jeżeli chodzi o konkurencję w kontekście czasu, pracy I kosztów stałych przewoźników polskich, przewoźników europejskich w zestawieniu z tymi zza wschodniej granicy. I teraz nie do końca mam to sprawdzone. Jeżeli pani nie będzie tutaj w stanie na to odpowiedzieć, to ewentualnie możemy do tego wrócić, choć zdaję sobie sprawę, że to są bardziej pytania do inspekcji transportu drogowego, a nie do państwa. No ale ponieważ ta problematyka pośrednio tych kwestii dotyczy, to chciałbym zapytać właśnie o dostosowanie tych przepisów unijnych, które, które ściśle są przestrzegane I rygorystycznie egzekwowane, o czym państwo piszecie, I przez państwową inspekcję pracy, przez inspekcję transportu drogowego. Dostosowanie na przykład, na przykład przewoźników ukraińskich do przepisów krajowych.
Wiem, że takie wymogi co do na przykład przerwy po czterech I pół godzinach jazdy non stop od tego roku chyba obowiązują. Ale dlaczego? Bo już nie mówię tutaj o kwestiach związanych z tymi kwestiami płacowymi, tak, no bo tutaj, bo, bo, bo ci pracodawcy nie ponoszą ani takich dużych kosztów ubezpieczeń społecznych, podatków czy pensji bazowych, tak? A więc my tutaj na starcie z nimi przegrywamy. Ale no do czego zmierzam?
Czy te przepisy unijne, które są egzekwowane, respektowane, które są tutaj zestawione, przedstawione w tym raporcie, na za które w szczególności odpowiada inspekcja transportu drogowego, obowiązują również przewoźników spoza Unii Europejskiej I czy to jest egzekwowane, tak. Ale przede wszystkim chciałem zapytać o to, czy państwo współpracujecie, tak, z z tymi, którzy reprezentują tych przewoźników. A przecież mówimy naprawdę o tym, że Polska jest tutaj bardzo dużym graczem. No jesteśmy liderem, jesteśmy europejskim championem. Chodzi mi na przykład o Ogólnopolskie Stowarzyszenie Przewoźników, czy Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych.
Ja to mówię również z doświadczenia osoby, która pracowała w Sejmowej Komisji Infrastruktury I ten problem tych przewoźników I tej nieuczciwej konkurencji, tak, I tych, tych problemów, z którymi muszą się borykać nasi przewoźnicy krajowi, bardzo często podczas posiedzeń komisji się przewijał, choć jeszcze raz podkreślam, to są bardziej pytanie do ITD niż do państwa. Natomiast no nie byłbym sobą, gdybym przy tej okazji o te sprawy nie zapytał I tego tematu nie wywołał. Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo.
Speaker 9
Bardzo dziękuję państwu za pytania. Postaram się po kolei tej sekwencji, w jakiej one padały, tak że najpierw postaram się przynajmniej częściowo odpowiedzieć teraz na pytania pani poseł. Natomiast to, czego nie jestem w stanie odpowiedzieć tak dzisiaj z marszu, możemy się zobowiązać do udzielenia ewentualnie dalszych wyjaśnień na piśmie. Proszę państwa, strategia, o której mowa w materiale I w mojej dzisiejszej prezentacji, obejmuje czas pracy kierowców rejestrowany... Objęty strategią kontroli I w zasadzie dotyczy przewozów realizowanych poprzez pojazdy podlegające obowiązkowemu wyposażeniu w urządzenia rejestrujące czas jazdy, przerwy I odpoczynki.
I nie obejmuje kierowców taksówek. Więc my oczywiście kontrolujemy również podmioty, które prowadzą tego rodzaju usługi, ale nie w ramach tej strategii, której wyniki dane prezentowałam dzisiaj w materiale.
Speaker 5
kwestii ustalania faktycznego czasu pracy pracownika, czy jest kierowcą, czy zatrudniony jest w innym charakterze, to kwestia dostępności do analizy dokumentów, które stanowią dokumentację dotyczącą stosunku pracy, ewentualnie jeżeli ta relacja nie ma charakteru stosunku pracy, tylko jest relacją cywilnoprawną, w zasadzie do wykazu przepracowanych godzin, o ile oczywiście ta relacja podlega obowiązkowi wypłaty minimalnej stawki godzinowej, jeżeli ta relacja jest relacją cywilnoprawną. Więc sama kwestia wykorzystywania przez podmiot organizujący pracę takiego narzędzia jak aplikacja nie
daje
Speaker 5
Automatycznego prawa inspektorowi pracy do skutecznego żądania dostępu do danych w tej aplikacji, jeżeli podmiot organizujący pracę jako dokumentację potwierdzającą czas pracy przedstawia na przykład ewidencję. Oczywiście tu, jeśli dobrze rozumiem pytanie, może pojawić się wątek też wielości podmiotów zlecających pracę, co z poziomu kontroli inspektora pracy oznacza konieczność prowadzenia kilku kontroli. Inspektorzy kontrolują podmiot organizujący pracę, a nie samego kierowcę. Stąd też za chwilkę o postulatach strajkowych, ale płynnie przechodząc do ostatniego pytania, inspektorzy pracy w ogóle nie stosują sankcji wobec kierowców. Naszym podmiotem kontroli I również podmiotem, wobec którego stosujemy środki prawne, a także sankcje, jest podmiot organizujący pracę, czyli zatrudniający.
Nawet jeżeli Tak? Ale jakby przekroczenie tych norm, bo pytanie dotyczy podmiotów tylko samozatrudniających się. Ale jeżeli pracuje na czyjąś rzecz, my kontrolujemy tego przewoźnika, który organizuje pracę. Więc jakby jeżeli jest to podmiot, który prowadzi własną działalność I wykonuje przewozy wyłącznie na swój rachunek, jakby samodzielnie, to to taki samozatrudniający jest dla nas innym podmiotem niż na przykład kierowca, który na B2B świadczy usługę na rzecz podmiotu organizującego przewozy. Stąd też naszymi podmiotami kontrolowanymi I podmiotami, wobec których zostały zastosowane te sankcje, o których mowa w materiale, to nie kierowcy, tylko co do zasady pracodawcy, podmioty organizujące pracę.
Speaker 8
Natomiast w kontekście postulatu nie podejmę się udzielenia tej odpowiedzi w tym momencie, bo nie ukrywam, że nie chciałabym powiedzieć ani mniej, ani więcej niż to, co z analizy tych postulatów na poziomie Głównego Inspektoratu Pracy będziemy w stanie w formie pisemnej ewentualnie państwu przekazać, jeżeli jest po państwa stronie taka, taka wola. To oczywiście taką deklarację potwierdzą. Natomiast odnosząc się do, do pytania pana posła, też chciałam podkreślić, prowadzimy kontrolę wyłącznie w siedzibie przedsiębiorstw. My nie kontrolujemy kierowców na drodze, stąd też z poziomu naszych uprawnień w zasadzie nie trafiamy do podmiotów, które mają zarejestrowane swoje przedsiębiorstwa za granicą, więc w tych statystykach, które państwu przedstawiamy, w zasadzie znajdują się podmioty zarejestrowane I prowadzące działalność w Polsce. W kontekście natomiast podlegania przepisom o normach jazdy, przerwach, odpoczynkach, no to tutaj rozporządzenie wymusza swoje stosowanie, ale my nie jesteśmy organem, który ma możliwość weryfikować przestrzeganie tych regulacji.
Speaker 5
Tak jak pan słusznie zauważył, inspekcja transportu drogowego, pozostałe organy, które kontrolują na drodze, mają możliwość w ogóle zderzyć się z taką sytuacją kierowcy, który narusza ewentualnie te normy. My kontrolując przedsiębiorstwo, trafiamy do polskiego przewoźnika. I tak często organizuje przewozy międzynarodowe, więc sam wysyła pracowników czy podwykonawców w przewozach zagranicznych. I tutaj rozliczamy go z realizacji obowiązków wynikających z przepisów zarówno rozporządzenia, jak I ustawy o czasie prac kierowców.
Speaker 4
Dziękuję bardzo. Zgodnie z sugestią pani poseł Diolety Kulpy, proszę też o pisemne uzupełnienie tych Oczywiście. Informacji. Pan przewodniczący Kostuś jeszcze nieusatysfakcjonowany, to zapraszam na Komisję Infrastruktury, równolegle się odbywa tam resztę. I dopytamy.
Proszę bardzo.
Tomasz Kostuś
Ja zdaję sobie sprawę, że że że to, co mówiłem, nie trafia bezpośrednio do państwa I nie oczekiwałem tutaj odpowiedzi. Te moje tutaj sugestie, prośby I rekomendacje należy kierować do ITD. Okej. Natomiast kontynuując trochę myśl tutaj pani poseł Kurpy, chciałem zapytać o o tych, którzy którzy no budzą pewne pewne kontrowersje, jeżeli chodzi już, jeżeli tak stricte mówimy o tych krajowych zarejestrowanych, czyli na przykład o takich dużych korporacjach, mówię o Uberze czy o Bolcie. Czy państwo te korporacje kontrolowaliście, czy mieliście je na na na celowniku?
Jeżeli tak, to chciałbym zapytać o wyniki. No ponieważ mamy mnóstwo sygnałów, mamy mnóstwo interwencji, że no co czas jakiś dochodzi tam do do takich incydentów, o których informują media krajowe. Dziękuję.
Speaker 9
Też zobowiążę się do pisemnego, szczegółowego wyjaśnienia dlatego, że podmioty, o które pyta pan poseł, to są przedstawiciele branży tak zwanej platformowej.
Czyli już nikt nie kontrolujemy.
Speaker 5
Kontrolujemy, natomiast nie w ramach strategii. Nie w ramach strategii. Aplikacja może być narzędziem do organizowania pracy kierowcy. Bezpośrednio wskazania w przepisie, że inspektor pracy ma dostęp do danych z logowania do aplikacji, takiego wskazania bezpośrednio nie ma. My oczywiście stosujemy wszelkie narzędzia, które pozwalają prawidłowo ustalić stan faktyczny.
Więc inspektor pracy, jeżeli ma wątpliwości co do rzetelności przedstawionej ewidencji, jeżeli mówimy oczywiście o zatrudnieniu pracowniczym, bo też zwracam uwagę w kontekście
Speaker 20
Czas pracy zatrudnienia obcokrajowców na przykładzie firmy Uber I Boot. Prosta sprawa.
Speaker 5
Odpowiedź w szczegółach. Co do ilości kontroli dokonanych ustaleń muszę państwu zobowiązać się do przekazania na piśmie, bo to są dane statystyczne, których z całym szacunkiem nie mam możliwości przedstawić ich w tym momencie.
Speaker 3
Dziękuję bardzo. Zamykam dyskusję. Stwierdzam, że komisja zapoznała się z informacją Państwowej Inspekcji Pracy. Stwierdzam, że porządek dzienny został wyczerpany. Zamykam posiedzenie komisji.
Dziękuję gościom, dziękuję paniom I panom posłom. Dziękuję sekretariatowi
Dziękuję uprzejmie.