Komisja do Spraw Dzieci i Młodzieży (DIM)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Komisja do Spraw Dzieci i Młodzieży (DIM) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsSpeaker 4
Latach 25, 26 odnotowano zmian, istotne zmiany legislacyjne, instytucjonalne lub społeczne, które mogą wpływać na sytuację dzieci I młodzieży. W opracowaniu uwzględniliśmy również nowe wyzwania, pojawiły się w obszarach objętych wcześniejszymi rekomendacjami I zaleceniami Komitetu Praw Dziecka. Publikacja, którą państwu dziś przedstawimy, pokazuje, że część zaleceń Komitetu nadal nie została zrealizowana. Dotyczy to również takich rozwiązań, które mają fundamentalne znaczenie dla całego systemu ochrony praw dziecka w Polsce. Z ramienia UNICEF Polska chciałbym w tym momencie zasygnalizować 2 bardzo istotne postulaty, z których pierwszym jest zalecenie Komitetu Ochrony Praw Dziecka opracowania kompleksowej polityki I strategii na rzecz dzieci, obejmującej wszystkie dziedziny wspomniane w konwencji.
Renata Bem
Taka strategia zapewniłaby spójność I ciągłość działań państwa wobec dzieci niezależnie od podziału kompetencji pomiędzy poszczególne resorty I niezależnie od zmian politycznych. Kompleksowe podejście sprzyjałoby niewątpliwie efektywniejszemu wykorzystaniu środków publicznych I zapewniało uwzględnienie praw I najlepszego interesu dziecka we wszystkich politykach państwa. Taki dokument do dnia dzisiejszego nie powstał I chciałabym tu w tym momencie zadeklarować, że UNICEF Polska jako organizacja, która już od bardzo wielu lat działa w obszarze praw dziecka I ma wieloletnie doświadczenie w zakresie ich ochrony I realizacji. Deklarujemy pełną gotowość do wsparcia takich prac przy opracowywaniu tej tej strategii. Jesteśmy gotowi tę pracę nie tylko wiedzą ekspercką, ale też doświadczeniem międzynarodowym I najlepszymi praktykami, które zostały wypracowane w tych krajach, w których taka polityka I strategia na rzecz dzieci już istnieje.
Drugą kwestią, którą chciałabym, do której chciałabym tu nawiązać I która również ma ogromne znaczenie dla dzieci I młodzieży w Polsce jest kwestia ratyfikacji trzeciego protokołu fakultatywnego do Konwencji o Prawach Dziecka w sprawie procedury składania zawiadomień. Konwencja została uzupełniona trzema protokołami fakultatywnymi, jak zapewne państwo pamiętają. Polska ratyfikowała 2 z nich. 3., 3. Protokół, który został przyjęty przez zgromadzenia ogólne ONZ w 2000 jedenastym roku, przez Polskę został podpisany w 2000 trzynastym roku, natomiast do dnia dzisiejszego oczekuje na ratyfikację.
Speaker 4
Protokół ten ustanawia bardzo istotny mechanizm ochrony praw dziecka, umożliwiając każdemu dziecku, a także osobom działającym w jego imieniu zawiadomienie Komitetu Praw Dziecka o naruszeniu praw wynikających z konwencji o prawach dziecka lub z protokołów fakultatywnych. Skorzystanie z tej procedury co do zasady wymaga wyczerpania dostępnych krajowych środków prawnych. Ratyfikacja tego trzeciego protokołu zatem wzmocniłaby krajowe I regionalne mechanizmy skargowe, zwiększając skuteczność ochrony praw dziecka I sprzyjając podejmowaniu niezbędnych reform. 3. Protokół przewiduje również możliwość składania zawiadomień międzypaństwowych względem innych państw, które są stronami protokołu.
Stwarza to dodatkowy mechanizm ochrony małoletnich obywateli Polski w relacjach z innymi państwami. Warto też w tym miejscu zauważyć, że 3. Protokół został ratyfikowany przez wielu z naszych najbliższych sąsiadów, w tym Niemcy, Czechy, Słowację, Litwę czy też Ukrainy. Do ratyfikacji trzeciego protokołu wezwał Polskę Komitet Praw Dziecka w uwagach końcowych, dotyczących połączonego piątego I szóstego sprawozdania okresowego. Wielokrotnie też tego protokołu apelowali Rzecznicy Praw Dziecka, Rzecznicy Praw Obywatelskich oraz liczne organizacje społeczne.
Renata Bem
Szanowni państwo, za chwilę przedstawiciele organizacji należących do koalicji zaprezentują wybrane obszary objęte raportem. Ze względu na rozległość tego dokumentu nie jesteśmy dziś w stanie omówić wszystkich kwestii, które są w nim zawarte, ale chcemy zwrócić państwa uwagę na zagadnienia, które w, które w tej chwili wymagają bardzo dużej uwagi I skoordynowanej reakcji państwa. Pierwszym zagadnieniem będzie przeciwdziałanie przemocy wobec dzieci I to zagadnienie przedstawi Renata Szylińska z Fundacji Dajmy Dzieciom Siłę. Kolejne zagadnienie dotyczące dzieci uchodźczych przedstawi Karolina Czerwińska ze Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, a następnie kwestie dotyczące pieczy zastępczej przedstawi Tomasz Tun-Janowski ze Stowarzyszenia SOS Wioski Dziecięce w Polsce. Oddając głos kolejnym osobom, chciałabym podziękować serdecznie wszystkim organizacjom I wszystkim ekspertom, które uczestniczyły w przygotowaniu tego raportu.
Część z państwa jest z nami dzisiaj na sali, za co bardzo dziękuję. Część z autorów śledzi nasze posiedzenia online. Bardzo dziękuję Komisji do spraw Dzieci I Młodzieży za oraz Pani Przewodniczącej za otwartość I za stworzenie przestrzeni do przedstawienia jego wyników. Mam nadzieję, że raport będzie nie tylko źródłem wiedzy o stanie realizacji zaleceń Komitetu Praw Dziecka, ale także będzie praktycznym narzędziem dla wszystkich podmiotów o odpowiedzialnych za ochronę praw dziecka w Polsce. Bardzo dziękuję I przekazuję głos moim koleżankom kolegom.
Speaker 2
Bardzo dziękuję. Ja sobie pozwolę przeczytać organizację członków Koalicji Organizacji Pozarządowych monitorujących wdrażanie konwencji o prawach dziecka. I to jest tak ADC 4. Świat, Fundacja Dojemdziesiąt Siłę, Fundacja Integracja, Fundacja Imptaka Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych, Fundacja Rozwoju Dzieci imienia Komeńskiego, Fundacja Szkoła z Klasą, Fundacja W stronę Dialogu, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Lastrada, Fundacja Przeciwko Handlowi Ludźmi I Niewolnictwu, Koalicja na Rzecz Rodzinnej Pieczy Zastępczej, Polski Komitet Europejskiej, Siedzi Przewdziałania Ubóstwu, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej, Stowarzyszenie Polski Komitet Narodowy UNICEP, Stowarzyszenie SOS Wioski Dziecięce w Polsce. Dziękuję państwu wszystkim za zaangażowanie pracy I za to, że możemy tego raportu dzisiaj wysłuchać I poproszę o zabranie głosu panią Renatę Szydzińską, fundację Dajemy Dzieciom Siłę.
Renata Szydzińska
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, bardzo dziękuję za możliwość przekazania kilku uwag dotyczących przeciwdziałania przemocy I wykorzystaniu seksualnemu dzieci. Tak jak już powiedziała wcześniej pani Renata Bem, to są tylko wybrane aspekty, bo raport w tym zakresie jest znacznie szerszy. W tej tabeli na slajdzie widzicie państwo w pierwszej części treść zalecenia, skrótowo sformułowaną z uwag końcowych Komitetu Praw Dziecka, stan realizacji I już nasze uwagi raportowe. Jeśli chodzi o ustanowienie kompleksowej strategii zapobiegania I monitorowania wszelkich form przemocy wobec dzieci, to tutaj mamy częściową realizację tego zalecenia. Istnieje I jest wdrażany w tej chwili Krajowy Plan Przeciwdziałania Przestępstwom Seksualnym, czyli częściowej, jednej z form przemocy, a w opracowaniu jest w tej chwili Krajowy Plan Przeciwdziałania Przemocy wobec Małoletnich, więc jest szansa, jak rozumiemy z rozmów w Ministerstwie Sprawiedliwości, że do końca tego roku to zalecenie będzie wdrożone.
Speaker 5
Jeśli chodzi o 2. Za to było to przedłużenie Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy jeszcze wtedy w rodzinie, kiedy komitet to zlecenie formułował. Jak państwo może pamiętacie, te programy przez pewien czas były roczne, to też jest zrealizowane, to zlecenie, gdyż uchwalono wieloletni program rządowy przeciwdziałania przemocy domowej na lata 2 2 2 2024 2030. Natomiast postawiłabym tu gwiazdkę, dlatego że niestety od dwóch ponad lat nie mamy sprawozdań z tego programu, więc nie wiemy, jaka jest jego realizacja I jak, jak jest on w tej chwili wdrażany. Mimo że komitet
tego
Speaker 5
nie wskazał w swoich zaleceniach, zdecydowaliśmy się to, o tym wspomnieć, bo warto pamiętać, że został w międzyczasie powołany zespół do spraw analizy zdarzeń, na skutek których małoletni poniósł śmierć lub poważny uszczerbek na zdrowiu, który to daje nam bardzo wnikliwe rekomendacje do tego, jak powinniśmy zmieniać nasz system, żeby mniej dzieci cierpiało poważnie z powodu przemocy dorosłych wobec, wobec nich. Kolejne zalecenie, wzmocnienie środków mających na celu wyeliminowanie stosowania kar cielesnych. Tutaj mamy częściową realizację dzięki standardom ochrony małoletnich, które zostały wprowadzone w Polsce, a które mówią, że powinniśmy wszyscy reagować na takie przejawy stosowania kar fizycznych wobec dzieci. Natomiast tego, czego brakuje, to brak jest takich rządowych, ogólnopolskich, dużych akcji uświadamiających I przypominających rodzicom, że mamy pełny zakaz stosowania kar fizycznych. Ponad połowa, przepraszam, blisko połowa
Dorosłych Polaków nie wie o tym, że taki zakaz od dwutysięcznego dziesiątego roku obowiązuje. Kolejne zalecenie opracowanie standardów ochrony dzieci to jest wdrożone, mamy przepisy, teraz wymagają one monitorowania I ewaluacji I podkreślamy też nowelizacji ustawy, bo wymaga ona zmiany, ale co do zasady jest to zrealizowane. Kolejne zalecenie dotyczyło ustanowienia przyjaznych dla dzieci mechanizmów składania skarg. Tutaj mamy częściową realizację dzięki temu, że jest przepis o wdrożeniu standardów ochrony małoletnich, który mówi, że powinny być przygotowane wersje przyjazne dla dzieci. Natomiast ewaluacja, którą zrobiliśmy jako Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę po półtora roku od obowiązywania tych przepisów, pokazała, że niestety, ale część jeszcze placówek takiej wersji przyjaznej dla dzieci nie posiada, więc wymaga to wzmocnienia.
Kolejne zalecenie mówiło o wyjaśnianiu I ściganiu wszystkich przypadków przemocy wobec dzieci oraz wymierzaniu sprawiedliwości sprawcom. Tutaj znowu mamy wzmocnienie I częściową realizację dzięki wprowadzeniu standardów ochrony małoletnich, które mówią o tym, że wszyscy pracujący z dziećmi mają obowiązek reagowania I raportowania I znowu zalecane monitorowanie I ewaluacja I ewentualne zmiany. I ostatnie o, zalecenie, o którym w tej części chciałam powiedzieć, to wzmocnienie programów I usług w zakresie zapobiegania przemocy oraz odzyskiwania zdrowia fizycznego I psychicznego. I tutaj niestety, ale nie mamy krajowych powszechnych programów wspierania umiejętności rodzicielskich, nie mamy zintegrowanego pomocy dzieciom, systemu pomocy dzieciom pokrzywdzonym przestępstwem I tu nawiązuje do modelu Barnahus, też zalecanego wprost przez Komitet Praw Dziecka. Nie mamy koordynacji przypadków przemocy wobec dziecka, cały czas działamy w silosach jako organizację I nie mamy też zdigitalizowanej procedury Niebieskie Karty, chociaż w zakończonych niedawno konsultacjach nowelizowanej ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej taki zapis o cyfryzacji Niebieskiej Karty się znala złoty, więc liczymy, że zostanie wkrótce wdrożona.
No I rekomendacje oczywiście dotyczą pełnego wdrożenia modelu ośrodków, kompleksowej pomocy dla dzieci pokrzywdzonych przestępstwem opartego na modelu Barnachus, czyli takiego miejsca, gdzie dzieci pod jednym dachem otrzymują całą pomoc od początku kontaktu z wymiarem sprawiedliwości po terapię I ewentualne świadczenia medyczne. Cyfryzacja procedury niebieskiej karty, ale też wprowadzenie koordynacji przypadków, najlepiej poprzez wydzielenie dedykowanych służb ochrony dzieci, które tak jak w innych krajach miałyby to zadanie, żeby spinać wszystkie działania na rzecz ochrony dziecka przed przemocą. No I ustawa, nowelizacja ustawy, na którą czekamy, która jest zapowiadana przez Ministerstwo Sprawiedliwości, tak żeby uszczelnić też przepisy dotyczące standardów ochrony małoletnich, bo w tej chwili jeszcze nie wszystkie podmioty im podlegają. Jeśli chodzi o drugą część tych zaleceń, dotyczą one już w szczególności przeciwdziałania przestępstwom seksualnym na szkodę dzieci. To przede wszystkim 1.
Zalecenie dotyczyło tego, żeby wszystkie przypadki wykorzystywania seksualnego dzieci wobec, wobec dzieci poniżej osiemnastego roku życia były zgłaszane, wyjaśniane I ścigane w jednakowy sposób. My w Polsce mamy cezurę do piętnastego roku życia. Dzieci, które są pokrzywdzone przestępstwami, a mają powyżej lat piętnastu, mogą być traktowane jak dorośli. Zależy to od uznania sądu. Nie ma tu obligatoryjnego ochronnego trybu na przykład przesłuchiwania dzieci.
Natomiast no jest pewna realizacja tego zalecenia, wydłużyliśmy czas, okres przedawnienia dla przestępstw seksualnych, także jest dłuższy czas dochodzenia sprawiedliwości. No I też w ramach wprowadzenia standardów ochrony małoletnich liczymy na to, że poprawi się raportowanie I zgłaszalność. Kolejne zalecenie dotyczyło zbierania danych. No I tutaj zapisaliśmy brak, bo oczywiście to nie znaczy, że nie mamy żadnych statystyk dotyczących przed, wykorzystania seksualnego dzieci, Natomiast nie spełniają one zalecenia Komitetu, który mówi o dezagregacji nie tylko ze względu na płeć, ale I na wiek, na narodowość I inne cechy I takich statystyk nie posiadamy. Liczymy tutaj na to, że realizacja Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępczości Seksualnej na Szkodę Małoletnich poprawi tę sytuację, ale niestety z wykonania tego planu też nie opublikowano do tej pory żadnego sprawozdania.
Jeśli chodzi o kolejne zalecenie, zapewnienie podstaw prawnych I środków do tworzenia centrów pomocy dzieciom. Generalnie chodzi o model Barnahus. Są podjęte prace w ramach projektu Ministerstwa Sprawiedliwości z UNICEF dotyczące mapowania I przygotowania standardów. Natomiast nie ma w międzyczasie takiego planu finansowania istniejących już ośrodków. Były ogłoszone konkursy częściowe, nabory dla jednostek samorządu terytorialnego.
Niestety nie wiemy, ile umów w ramach tego ostatniego zostało po podpisanych, więc no jest tu ryzyko przerwania ciągłości lub zdublowania pomocy w niektórych przypadkach. Kolejne zalecenie, bardzo mocne Komitetu dotyczyło tego, że w istniejącym rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym, jaki mamy w Polsce, wpisywane są też dane dzieci, czyli małoletnich, którzy dopuścili się przestępstwa seksualnego I byli już w wieku takim, że mogli podlegać karze. Jest to postulat, który popieramy, żeby przypadku osób, które takiego czynu jako osoba małoletnia się dopuściły, ich nazwisko nie widniało w rejestrze otwartym. Generalnie w ogóle postulujemy zlikwidowanie rejestru otwartego, zostawienie rejestru zamkniętego z dostępem dla osób uprawnionych. I jeśli chodzi o, o ten ostatni zapis dotyczący tego, że dzieci, które doznały wykorzystywania seksualnego, będą miały zapewnione środki zaradcze I wsparcie.
Jest to zrealizowane, można uznać dlatego, że wprowadzono wymóg dla dzieci, dla wszystkich instytucji pracujących z dziećmi weryfikacji personelu, czyli taki 1. Krok, żeby zapobiegać, żeby osoby karane za przestępstwa wobec dzieci nie mogły opieki czy edukacji nad dziećmi sprawować. Dokonano nowelizacji ustawy o działalności Państwowej Komisji do spraw, przepraszam, pedofilii, bo nigdy nie mogę zapamiętać pełnej nazwy, które umożliwiają wpisywanie tej, przez tę komisję też danych do rejestru sprawców. Natomiast no nie podjęto, nie podjęto żadnych kroków, żeby do, z tego rejestru otwartego przestano korzystać. Niestety istnieje też ryzyko, że poprzez publikowanie danych sprawców w rejestrach, de facto pośrednio udostępniamy dane dzieci pokrzywdzonych.
I zalecenia, wprowadzenie modelu BARNAHUS, prawa systemu zbierania danych I przede wszystkim punktualne publikowanie raportów z wdrażanych programów krajowych, rezygnacja z publicznej części rejestru sprawców przestępstw na tle seksualnym I wycofanie nazwisk dzieci, osób małoletnich, które popełniły czyny na szkodę innych dzieci, czyny o charakterze seksualnym. Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Bardzo dziękuję I zapraszam do zabrania głosu panią Kalinę Czerwińską w Stowarzyszenie Interwencji Prawnej Koalizacji Organizacji Pozarządowych. Bardzo proszę.
Anita Czerwińska
Dzień dobry państwu. Przede wszystkim dziękuję pani przewodnicząca I szanowni państwo za możliwość tego dialogu. Myślę, że jest on dla nas jako dla organizacji pozarządowych bardzo ważny.
Chciałabym dzisiaj opowiedzieć o środkach ochrony specjalnej, które w naszym raporcie dotyczą dzieci ubiegających się o status uchodźcy, dzieci, uchodźców oraz dzieci w sytuacji migracji. Ja reprezentuję organizację Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, która od 2000 piątego roku stoi, działa na rzecz praw uchodźców I migrantów w Polsce, udzielamy pomocy prawnej, ale też na przykład reprezentujemy małoletnich bez opieki. Wyświetlam na slajdach zalecenia, natomiast chciałabym chyba więcej opowiedzieć o realizacji tychże zaleceń, tak że zachęcam państwa do spojrzenia na ich treść. W pierwszej części chciałabym zająć się tematem zabezpieczenia najlepszego interesu dziecka emigrującego. No I w naszej ocenie ten interes, no cóż, nie zawsze jest najlepiej zabezpieczony w postępowaniach z zakresu prawa migracyjnego I uchodźczego.
Naszym zdaniem wynika to zarówno z braku odpowiednich procedur, jak I z niewystarczającej znajomości standardów ochrony praw dziecka przez organy stosujące prawo. Ten wniosek niestety wybrzmiał również w zeszłym roku podczas tego samego spotkania I myślę, że to jest w ogóle ogólna uwaga, że widzimy tutaj regres, jeśli chodzi o ochronę praw dzieci w tematach migracyjnych. W dalszym ciągu I od sierpnia dwudziestego pierwszego roku cudzoziemcy, w tym dzieci napotykają duże trudności w skutecznym złożeniu wniosku o ochronę międzynarodową.
Speaker 9
Od tego okresu do dwudziestego piątego roku straż graniczna przyjmowała na granicy polsko-białoruskiej różne strategie w zakresie, no właśnie przyjmowania tychże wniosków o ochronę, także w stosunku do dzieci, a dwudziestego siódmego marca 2000 dwudziestego piątego roku wprowadzono czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. To jest artykuł 33 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. No I od tej chwili do obecnej okres obowiązywania tego ograniczenia przedłużono już siedmiokrotnie, każdorazowo po 60 dni. Zmiany wprowadzone w tym, poprzez ten artykuł 33 a bardzo dotykają dzieci. Przewidują one co prawda pewien katalog wyłączeń dotyczących grup wrażliwych, ale wśród tych grup wrażliwych wymienieni są wyłącznie małoletni, bez opieki.
Anita Czerwińska
Zatem wnioski od dzieci, które są pod opieką rodziców lub opiekunów na granicy polsko-białoruskiej nie są przyjmowane, także na oficjalnych przejściach granicznych. I ubieganie się o ochronę jest w przypadku tej grupy dzieci po prostu systemowo uniemożliwione. W okresie ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, czyli od tego dwudziestego siódmego marca 25 do końca marca 26, złożono na tym odcinku granicy zaledwie 10 wniosków obejmujących małoletnich. No I były to wyłącznie dzieci towarzyszące kobietom w ciąży, które to kobiety w ciąży są traktowane jako ta grupa wrażliwa. Z kolei co do małoletnich bez opieki, tutaj obserwujemy no znaczne uchybienia w procedurze identyfikacji małoletniości dzieci, podczas gdy straż graniczna deklaruje, że w okresie ograniczenia prawa do złożenia wniosku przyjęła wnioski od siedemnastu małoletnich bez opieki, to w tym samym okresie organizacje monitorujące sytuację na granicy polsko-białoruskiej udokumentowały, tak, w pełne, w pełnym zakresie 53 pushbacki małoletnich bez opieki na terytorium Białorusi.
Speaker 9
Organizacje praw człowieka podkreślają, że no widzimy tutaj brak mechanizmów kontroli I gwarancji proceduralnych w procesie identyfikowania grup wrażliwych I odmowy przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej I to narusza przepisy międzynarodowe oraz Konstytucji Rzeczypospolitej w naszej ocenie, a w stosunku do dzieci zasadę oceny ich najlepszego interesu, o którym mowa w zaleceniu, w zaleceniach. Tutaj zwracam też uwagę, że ten brak procedur powinny powinny regulować zapisy paktu o azylu I imigracji. Paktu, który miał być implementowany w od czerwca dwudziestego szóstego roku. No tutaj jest pewna niejasność, w jakim zakresie I czy jest on implementowany. Tutaj należy dodatkowo nadmienić, iż w Polsce, to o czym wspominała też Renata Szredzińska, nie funkcjonują służby ochrony dziecka sensu stricto.
No I w przypadku dzieci polskich oczywiście funkcje pełni kilka podmiotów, głównie pracownicy socjalne, ośrodki pomocy społecznej I tak dalej. W przypadku dzieci cudzoziemskich tutaj pozostaje spora luka. Straż graniczna prowadząca procedury graniczne nie współpracuje z psychologami dziecięcymi, nie powołuje także w toku procedur biegłych do oceny najlepszego interesu dziecka. I wśród rekomendacji, które właśnie wyświetlę, znajdą się rekomendacja uchylenia artykułu 33 a z ustawy o udzielaniu ochrony na terytorium RP, czyli tego artykułu, który zawiesza prawo do ubiegania się o ochronę międzynarodową. Uchylenie artykułu 303 b z ustawy o cudzoziemcach, które z kolei legitymizuje bezprawne zawracanie osób poza granice Polski, tak zwane pushbacki.
No I oczywiście zaprzestanie pushbacków na granicy polsko-białoruskiej I powrót do porządku prawnego, który zastąpiłby je procedurami w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej oraz zobowiązania do powrotu, no I w ramach których ten najlepszy interes dziecka każdorazowo podlegałby rzetelnej ocenie. Rekomendujemy także wprowadzenie specjalnej, indywidualnej procedury oceny najlepszego interesu dziecka prowadzonej z udziałem podmiotów niezależnych od organów decyzyjnych, w tym ekspertów z zakresu praw dziecka. Chciałabym teraz omówić zalecenia dotyczące umieszczania dzieci w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców. W dalszym ciągu sądy podejmują decyzję o stosowaniu wobec dzieci środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców. No I to dotyczy zarówno dzieci, które są umieszczane tam z rodzicami, jak I również małoletnich bez opieki.
W dwudziestym piątym roku w takich właśnie ośrodkach umieszczonych pięćdziesięcioro pięcioro dzieci, w tym 20 troje małoletnich bez opieki. Zdaniem Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, pomimo obowiązku kierowania się przez sąd dobrem dziecka, w praktyce detencja dzieci w ciąży jest stosowana przez sądy rutynowo, bez względu na ich najlepszy interes. I tutaj chciałabym podkreślić, że ważne zmiany w tym zakresie zaszły pierwszego stycznia dwudziestego szóstego roku wraz z wejściem w życie zmiany poprzez artykuł 88 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. No I zgodnie z treścią tych nowych regulacji małoletni, którzy ukończyli 15. Rok życia, mogą być, małoletni bez opieki, mogą być umieszczani w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców, niezależnie od tego, czy złożyli wniosek o ochronę międzynarodową.
I wcześniej zastosowanie tego ośrodka było możliwe wyłącznie wobec dzieci nieubiegających się o ochronę międzynarodową, czyli tych w postępowaniach, w procedurach powrotowych. No I stanowi to odejście od dotychczasowych regulacji, które no bezwzględnie wykluczały tę możliwość zatrzymania dziecka w strzeżonym ośrodku dziecka, które ubiega się o ochronę. Zaznaczam, że zaniepokojenie tymi zmianami, no poza organizacjami pozarządowymi, wyraził również Rzecznik Praw Dziecka I Rzecznik Praw Obywatelskich. Brak prawidłowych warunków detencji dzieci związanych również z naruszeniami proceduralnymi był już przedmiotem wyroków ETP-C Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Przeciwko Polsce, jak również sądów krajowych. Były to wyroki nakazujące wypłaty zadośćuczynienia za niesłuszne umieszczanie dzieci w detencji.
Z oświadczeń tutaj artykułowanych przez odpowiedzialne za zmianę przepisów MSWiA Usłyszeliśmy, że te zmiany, czyli właśnie zatrzymywanie dzieci w ośrodkach strzeżonych, miały mieć charakter ochronny lub opiekuńczy, który miał zapobiegać ich dalszemu przemieszczaniu się. No I naszym zdaniem jest to argument chybiony, ponieważ no po 1. Środek ten, czyli detencja ma charakter represyjny, szczególnie wokół, wobec osoby małoletniej, a po 2. Zgodnie z przepisami prawa może on być stosowany jako zabezpieczenie toczącego się postępowania administracyjnego, a nie jako ochrona albo forma opieki. Jeśli chodzi o rekomendacje, są one proste.
Wprowadzenie całkowitego zakazu umieszczania dzieci w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców. Ostatni punkt tego mojego dzisiejszego wystąpienia dotyczy systemu wsparcia małoletnich cudzoziemców bez opieki. I tutaj chciałabym powiedzieć o tym, zaraz pewnie Tomasz Tun-Janowski będzie o tym więcej mówił, no ale polski model pieczy I reprezentacji małoletniego cudzoziemca ma charakter bardzo rozproszony w Polsce, zarówno instytucjonalnie, jak I terytorialnie. I tutaj mamy różne organy publiczne, które odpowiadają za różne aspekty sytuacji dziecka, czyli Urząd do spraw Cudzoziemców, który prowadzi procedurę udzielenia ochrony międzynarodowej, straż graniczną, która prowadzi procedurę powrotową I w ogóle przyjmuje wniosek o udzielenie ochrony. Z kolei sądy, które znów w zależności od sądu, orzekają albo o umieszczeniu dziecku, dziecka w strzeżonym ośrodku, albo placówce opiekuńczo-wychowawczej.
Nie ma tu reguły, nie ma tu jakby systemu. Takie właśnie rozproszenie I instytucjonalne, ale też geograficzne placówek przyjmujących dzieci cudzoziemskich bardzo utrudnia systemowe przygotowanie kadr. My jako organizacja nad tym pracujemy. No jest to bardzo trudne, bo po prostu nigdy nie wiemy, gdzie to dziecko trafi. Również system reprezentacji dziecka jest tutaj bardzo rozproszony.
Sądy wskazują kuratorów w sposób dość przypadkowy. Nie ma tu żadnej formy, nie wiem, akredytacji czy potwierdzenia kompetencji radcy adwokata, który ma reprezentować dziecko cudzoziemskie. Często są to właściwie no dość przypadkowe osoby, które podejmują się takiej ogromnej I trudnej pracy. Szczególnie odczuwalny jest niedobór miejsc w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Zauważamy też właściwie no zupełny brak takiego no transferu małoletnich bez opieki do pieczy rodzinnej.
Speaker 8
Na tę trudną sytuację też w dwudziestym piątym roku zwracał uwagę Rzecznik Praw Dziecka I Rzecznik Praw Obywatelskich. Jeśli chodzi o rekomendacje sformułowane przez SIP,
Speaker 9
One wszystkie sprowadzają się do znów opracowania kompleksowego modelu wsparcia oraz systemu pieczy I reprezentacji prawnej małoletniego cudzoziemca bez opieki. I tutaj postulujemy, po 1., rozszerzenie instytucji reprezentanta dziecka z artykułu dziewięćdziesiątego dziewiątego ustawy kodeks rodzinny I opiekuńczy. Ta instytucja już istnieje, tak aby mogła też znajdować zastosowanie wobec małoletnich cudzoziemców bez opieki. Tutaj też oczywiście postulujemy wprowadzenie obowiązkowych szkoleń z zakresu prawa migracyjnego I uchodźczego dla kandydatów chętnych do pełnienia tej funkcji. Postulujemy też stworzenie wyspecjalizowanych miejsc, pieczy zastępczej dedykowanych dzieciom cudzoziemskim wraz z zapewnieniem dostępu do wsparcia językowego I szkoleń dla kadry, które by umożliwiły zapewnienie adekwatnego wsparcia małoletnim.
I punkt 3., rozpoczęcie działań zmierzających do stopniowego odchodzenia od pieczy instytucjonalnej nad małoletnimi cudzoziemcami bez opieki, zastępowanie ich przez pieczę rodzinną. No I tutaj oczekujemy na nową ustawę o pieczy zastępczej. Zaznaczamy, że że naszym zdaniem tworzy ona doskonałą okazję także do uregulowania tego systemu wsparcia małoletnich bez opieki. Trzymamy za nią kciuki. Dziękuję bardzo.
Bardzo dziękuję I pan Tomasz Tunianowski, SOS Wioski Dziecięce w Polsce. Bardzo proszę.
Tomasz Tunianowski
Szanowna Pani Przewodnicząca, szanowni państwo reprezentujący stronę rządową. Bardzo dziękujemy za możliwość uczestniczenia w dialogu z państwem I prezentowania spostrzeżeń dotyczących monitorowania zaleceń Komitetu Praw Dziecka ONZ dla Polski. Ja reprezentuję Stowarzyszenie Sobieskieckie Dziecięce w Polsce, ale także koalicję organizacji pozarządowych, która zrzeszyła, jest zrzeszona w ramach koalicji na rzecz rodzinnej opieki zastępczej. Pracowaliśmy wspólnie po to, żeby w miarę kompleksowo ocenić stan realizacji zaleceń I na początku chciałbym państwu zwrócić uwagę na kilka dosłownie... Na 2 fakty wynikające z zaleceń zawartych w połączonym piątym I szóstym sprawozdaniu z realizacji.
Po 1., sam fakt, że zalecenia, o których wciąż dyskutujemy, pochodzą z 2000 piętnastego I 2000 dwudziestego pierwszego roku, to jest znaczące. Od tego czasu te zalecenia wciąż są na różnym etapie wdrażania, ale o czterech z nich, które szczególnie chciałbym zaakcentować, wciąż możemy powiedzieć, że nie zostały wdrożone bądź nie zostały wdrożone, nie zostały wdrożone w pełni. Jest to objaw sytuacji, którą oceniamy jako niezwykle poważną, ponieważ ta diagnoza kryzysu, z którym w pieczy zastępczej niewątpliwie w Polsce mamy do czynienia, jest od kilku lat dobrze opisana, dobrze rozpoznana. Mamy wobec tego konsensus dotyczący skali I natury tego zjawiska, zjawiska tego tego kryzysu. Natomiast wciąż mimo wielu wysiłków podejmowanych przez stronę rządową, przez organy państwowe, ale także przez organizacje pozarządowe starające się zapewnić dzieciom pozbawionym opieki rodzin biologicznych, wciąż ta sytuacja jest daleka od realizacji pełni zaleceń Komitetu I pełnej realizacji Konwencji Praw Dziecka.
Chciałbym zwrócić państwa uwagę na naturę czterech zaleceń, odsyłając do pełnego brzmienia raportu, by państwo mogli zapoznać się ze szczegółowymi odniesieniami do całej reszty tych zaleceń, ale 4 z nich uznaliśmy za jakoś szczególnie istotne I warte podkreślenia. Pierwszym z tych zaleceń, które chciałbym zaakcentować, jest zalecenie 31 b, które dotyczy unikania odbierania dzieci z rodzin biologicznych ze względu na stan majątkowe rodziny, ale także, może je przeczytam, aby unikać odbierania dzieci z rodzin biologicznych, między innymi poprzez zapewnienie odpowiedniego wsparcia dla rodziców I rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji I realizowanie w pełni zobowiązania zawartego w ustawie w ustępie 143 sprawozdania państwa strony oraz o dotyczącego nieumieszczania dzieci poniżej dziesiątego roku życia w placówkach. Ten, to zalecenie dotyczy wysiłków państwa zintegrowanych w działaniu wielu różnych sektorów I obszarów w przeciwdziałania kryzysom rodzinnym. SOS wioski dziecięce prowadzimy szereg programów umacniania rodziny I skala kryzysów I potrzeb, z którymi mamy do czynienia, przerasta możliwości naszej akcji. To zalecenie jest zaleceniem, który które jest dramatycznie brzmiącym opisem kryzysów w wielu rodzinach, które nie znajdują wystarczającego wsparcia I które w efekcie pogłębiających się kryzysów nie są zdolne do tego, by kontynuować opiekę nad swoimi, nad swoimi dziećmi.
Zalecenie 31 c dotyczy usprawnienia deinstytucjonalizacji dzieci z niepełnosprawnościami poprzez zapewnienie im w pierwszej mierze bezpiecznej pieczy zastępczej w rodzinnych formach opieki oraz możliwie włączania usług wspierających społeczeństwo. To zalecenie dotyczy dzieci o niezwykle szczególnych potrzebach, o dzieciach z niepełnosprawnościami. Państwa, na pewno zdajecie sobie państwo z tego sprawę. Dzieci, które z różnych względów tracą swoich rodziców albo których rodzice nie mogą sprawować nad nimi opieki, które mają często bardzo złożone nie niepełnosprawności, wymagają bardzo specjalistycznej opieki I bardzo specjalistycznego wsparcia. W dzisiejszej sytuacji znakomita większość z nich pozostaje, jakaś część, pozostaje w zakładach opiekuńczo- lekarskich albo jest kierowana do domów pomocy społecznej, które w bardzo znikomym stopniu są przystosowane do tego, by móc świadczyć niezbędne wsparcie I niezbędną pomoc dla tych dzieci.
Kolejne 2 zalecenia, na którym chciałbym zwrócić szczególną uwagę, to jest zalecenie 31 d I 31 e. To 1. Dotyczy rozszerzenia I zwiększenia wsparcia dla systemu rodzinnej pieczy zastępczej, między innymi poprzez zwiększenie wynagrodzeń I liczby rodzin zastępczych, a 2. 31 e to jest zalecenie, by państwo strona zapewniałaby władze samorządu terytorialnego nie odmawiały umieszczenia dzieci pochodzących spoza ich obszaru do przyjęcia do do do pieczy. Proszę państwa, powiedziałem na wstępie, że system rodzinnej, system pieczy zastępczej, system tej system rodzinnej pieczy zastępczej wciąż jest w kryzysie w Polsce.
I gdybym miał podsumować nasze obserwacje z monitoringu, powiedziałbym, że proces deinstytucjonalizacji opieki nad dziećmi wciąż niestety, mimo wielu, mimo po 1. Rozpoznania tego problemu I wielu działań, wciąż postępuje w tempie niesatysfakcjonującym I bardzo ograniczonym. Dzisiaj w Polsce mamy, proszę państwa, około siedemdziesięciu ośmiu 1000 dzieci w pieczy zastępczej. To jest małe miasteczko albo nie takie małe miasteczko. To jest miasteczko wielkości, nie wiem, Tarnowa czy, czy Słupska pewnie, czy Kalisza.
To jest taka liczba dzieci, które pozostają w pieczy zastępczej. Natomiast wciąż nie jesteśmy w stanie zapewnić tym dzieciom rodzinnych form opieki. Nie przybywa rodziców, którzy podejmowaliby się zadań opiekuńczych rodzin zastępczych. W czerwcu 2000 dwudziestego szóstego roku około tysiąca pięciuset 30 dzieci, które miały już orzeczenia sądowe o przekazaniu do pieczy zastępczej, wciąż czekały na miejsce w tej pieczy, pozostając równo równocześnie w środowiskach, w których sądową decyzją nie powinny już dłużej przebywać ze względu na kryzys, który który w tym środowisku panował. Bardzo poważne zastrzeżenia budzi także praktyka umieszczania dzieci poniżej dziesiątego roku życia oraz dzieci z niepełnosprawnościami w instytucjonalnych formach opieki I jest to prosta konsekwencja faktu braku dostępności innych, adekwatnych I wynikających z konwencji form opiekuńczych, do których mogłyby one być kierowane.
Zauważamy tutaj bardzo poważne problemy, które wynikają, które także były raportowane I podnoszone w raporcie na najwyższej izby kontroli dotyczącej sytuacji w domach pomocy społecznej, ale także chcielibyśmy zwrócić uwagę, to zaraz opowiem o tym, kiedy przejdę do rekomendacji, że brakuje nam zintegrowanego systemu monitoringowego, który pozwalałby nam łączyć różnego rodzaju bazy danych właśnie dzieci, które pozostają w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych czy właśnie w zakładach opiekuńczo-opiekuńczych, tak żebyśmy mogli o dzieciach pozostających w pieczy mocy z całą odpowiedzialnością mówić. Na koniec chciałbym też zwrócić uwagę na podnoszone przez Karolinę Czerwińską ze Stowarzyszenia Interwencji Prawnej kwestie związane z dziećmi cudzoziemskimi, które bez opieki, ale także, które, które pozostają w Polsce w bardzo szczególnej sytuacji I obecny stan zarówno praktyki, jak I prawa nie pozwala
zapewnić
Im ich pełni ich ich praw. Pozwólcie państwo, że przed, nie będę przedstawiał, nie będę czytał wszystkich rekomendacji, które są zawarte w raporcie. One są szczegółowe I ze smutkiem chciałbym zauważyć także, że znakomita część tych rekomendacji pokrywa się z rekomendacjami z roku poprzedniego, co pewnie jest oznaką, że nie udało się I mimo tego, że co do zjawisk opisywanych w raporcie istnieje dość powszechna zgoda. Wciąż działania, które są podejmowane, nie są w tym zakresie wystarczające. Na kilka rekomendacji chciałbym jednak zwrócić uwagę.
One współbrzmią z wcześniej formułowanymi postulatami, No I mogą je państwo wszystkie wszystkie znaleźć w raporcie, do którego raz jeszcze odsyłam. Jedną z ważniejszych rekomendacji jest opracowanie kompleksowej krajowej strategii deinstytucjonalizacji opieki nad dziećmi. Ta materia jest niezwykle złożona I właśnie zintegrowanie różnego rodzaju działań, różnego rodzaju interwencji państwa jest absolutnie konieczne po to, byśmy mogli tempo deinstytucjonalizacji pieczy zwiększyć. Nie, nie wystarczą działania, które dotyczą pojedynczych obszarów. Musimy, państwo polskie musi podejmować tutaj działania o zintegrowanym charakterze.
Z satysfakcją przyjmujemy kierunek, który przyjmuje opracowywana w tej chwili nowelizacja do ustawy o wspieraniu rodziny I systemie pieczy zastępczej. W naszej ocenie ta nowelizacja odpowiada na jakąś część wskazywanych przez nas problemów. Natomiast wciąż wydaje nam się, że opracowanie kompleksowej krajowej strategii dotyczącej właśnie deinstytucjonalizacji opieki jest warunkiem do powodzenia także na szczeblu lokalnym. Drugą rekomendacją jest prowadzenie rozwiązań prawnych I organizacyjnych, które umożliwiłyby priorytetowe umieszczanie rodzeństw, w których znajduje się dziecko poniżej dziesiątego roku życia, w rodzinnej pieczy zastępczej. Proszę państwa, dzisiaj z siedemnastu, około siedemnastu I pół tysiąca dzieci, które są w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, około dziewięciu procent to są dzieci poniżej siódmego roku życia, a około dziesięciu procent to są dzieci pomiędzy siódmym a dziewiątym rokiem życia.
Ten postulat jest wciąż bardzo, bardzo aktualny I on ma swoje wymierne praktyczne konsekwencje dla najmniejszych dzieci, które powinny być kierowane do rodzinnej pieczy zastępczej. Niezwykle ważną rekomendacją jest dla nas rekomendacja dotycząca dzieci z niepełnosprawnościami I brakiem systemowego rozwiązania, który zapobiegałby kierowaniu ich do domów pomocy społecznej, które powtórzę to, nie zawsze I nie wszędzie są przygotowane do tego, by móc pełnić funkcję odpowiednią do wymagań stawianych opiece nad takimi dziećmi. Wydaje się nam ważną rekomendacją przygotowanie I przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii społecznej, która służyć by mogła zwiększaniu świadomości na temat rodzicielstwa zastępczego oraz wzmacnianiu społecznego uznania I wizerunku rodziców zastępczych. Nasze kampanie prowadzone z ramienia organizacji pozarządowych siłą rzeczy mają ograniczone zasięgi I nie są wystarczająco skuteczne. Nie ma, proszę państwa, Polsce osób chętnych do tego, by tę niezwykle trudną rolę podejmować I I przejmować rodzinną formę opieki nad, nad dziećmi pozbawionymi pieczy ich biologicznych rodziców.
Postulujemy wprowadzenie, czy rozwój, przepraszam, rozwój mechanizmów monitorujących sytuację dzieci powracających z pieczy do rodzin biologicznych, szczególnie właśnie z uwzględnieniem przypadków ponownego umieszczenia tego dziecka w pieczy zastępczej. Często mamy do czynienia z takim efektem jojo, gdzie, gdzie dzieci z pieczy zastępczej wracają do rodzin biologicznych, ale z różnych bardzo względów, także wobec ograniczonego dostępu do różnych form wspierania kompetencji rodzicielskich. Te dzieci często wracają z powrotem do do do pieczy. Potrzebujemy tutaj rozwoju monitoringu, by móc odpowiadać na te wyzwania adekwatnie do skali I do natury tego tego tego zjawiska. Rekomendujemy I to już następny następny slajd, przedostatni.
Rekomendujemy rozwój zawodowych rodzin zastępczych. Wiemy, że ten temat jest tematem dialogu pomiędzy stroną rządową od lat, ale dla jasności chciałbym powiedzieć, że spośród niecałych trzydziestu siedmiu 1000 rodzin zawodowych tylko 6, niewiele ponad 6 procent to są rodziny zawodowe. To są te rodziny, które mają szansę odpowiadać na najbardziej złożone I wymagające sytuacje kryzysowe właśnie dzieci z niepełnosprawnościami albo dzieci młodych. Wciąż mamy po prostu zbyt małą liczbę zawodowych rodzin opiekuńczych. Kolejną rekomendacją jest wprowadzenie spójnego systemu gromadzenia I raportowania danych, które umożliwiłyby śledzenie losów dzieci, które pozostają w placówkach domów pomocy społecznych, zakładach opiekuńczo-leczniczych czy młodzieżowych ośrodkach socjoterapii albo młodzieżowych ośrodkach wychowawczych.
Potrzebujemy tutaj integracji tych systemów po to, by móc właśnie monitorować pełnię tego zjawiska. Rozdzielenie funkcji związanych ze wsparciem rodzin zastępczych od funkcji nadzorczych. Dotyczy to w szczególności sytuacji koordynatorów czy roli koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej I oddzielenia ich działania od działań kontrolnych. Postulujemy także dalsze podnoszenie jakości procesu usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej, co szczególnie znajduje swoje odzwierciedlenie w rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego oraz asystencji osobistej, która byłaby dedykowana osobom z niepełnosprawnościami. I na koniec rekomendujemy włączenie do systemu kształcenia nauczycieli treści dotyczących specyfiki pieczy zastępczej.
Proszę państwa, jeśli te dane, na które powołujemy się 78 ty... Około siedemdziesięciu ośmiu 1000 dzieci w pieczy, to oznacza, że mniej więcej 1 dziecko na 100 dzieci to jest dziecko, które przebywa w pieczy zastępczej. Oznacza to, że pewnie w każdej szkole znajdzie się dziecko, które w tej sytuacji jest. Uważamy, że nauczyciele I nauczycielki powinny także zyskiwać możliwość budowania swoich kompetencji, pracy z dziećmi trudnej sytuacji. Wszystkie dzieci, które pozostają w pieczy, mają za sobą poważne kryzysy, wymagają specjalnie specjalnych metod wychowawczych I opiekuńczych.
Rekomendujemy, by nauczycielki także miały możliwość kształcenia I podnoszenia swoich kompetencji w tym zakresie. Ostatnie 2 2 rekomendacje dotyczą dzieci cudzoziemskich, które przebywają w Polsce. 1. Siłą rzeczy skupiona jest wokół dzieci, które przed przyjazdem do Polski były objęte ukraińskim systemem pieczy zastępczej, postulujemy zachowanie ciągłości ochrony oraz dostępu do odpowiednich form opieki, tak by móc zapewnić im ciągłość właśnie możliwości realizacji swoich praw. Dotyczy to uproszczenia procedur kwalifikowania tych dzieci, czy rozpoznawania przez system tych dzieci jako dzieci pozostających w systemie pieczy zastępczej w Polsce.
No I powtarzam na sam koniec rekomendację, o której mówiła Karolina Czerwińska, dotyczącą wprowadzonych rozwiązań w ustawie o ochronie cudzoziemców, które zezwalają na detencję dzieci. W naszej ocenie możliwość umieszczania dzieci w detencji w żaden sposób nie daje się pogodzić z zaleceniami Konwencji Praw Dzieci. Uważamy, że wszystkie dzieci, które przekraczają granicę w sposób nieuregulowany I pozostają bez opieki, powinny być niezwłocznie kierowane do systemu pieczy zastępczej z całkowitym wyłączeniem możliwości stosowania w nich wobec nich rozwiązań o charakterze retencyjnym. Po resztę rekomendacji odsyłam państwa do raportu. Bardzo serdecznie dziękuję za uwagę.
Dziękuję.
Speaker 2
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, otwieram dyskusję. Na dzisiejszym posiedzeniu, jak wspominałam, zostały zaproszone właściwe resorty, przedstawiciele instytucji, organizacji zajmujących się prawami dziecka, więc można teraz wyrazić chęć zabrania głosu, a przed wypowiedzią bardzo bym prosiła o przedstawienie się do protokołu I z pytaniem, kto 1. Chciałby zabrać głos? Proszę pani posłanka.
Wioletta Kulpa
Dobrze, dziękuję bardzo pani przewodnicząca. Myślałam, że najpierw inne osoby, zaproszone, goście będą zabierać głos, ale oczywiście postaram się na podstawie zapoznania się z raportem ONZ dotyczący sytuacji dzieci przedstawić państwu kilka moich wniosków, które w jakiś sposób nie do końca identyfikują prawodawstwo polskie z proponowanymi sugestiami bądź ewentualnie propozycjami zmian. Otóż chyba najbardziej uderza to w tym raporcie, iż kwestionowanie jest prawo rodziców do decydowania o życiu, o światopoglądzie swoich dzieci. 1. Kwestia na stronie dwudziestej siódmej raportu jest takie stwierdzenie problemem pozostaje brak możliwości określenia przez uczniów niepełnoletnich
Czy mogą uczestniczyć w lekcjach religii lub etyki. Kierunek postulowany przez autorów oznaczałby możliwość samodzielnego decydowania przez osobę niepełnoletnią o uczestnictwie w religii lub etyce niezależnie od woli rodziców. Tymczasem artykuł 48., ustęp 1. Konstytucji stanowi, że rodzice mają prawo do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami I artykuł 53, ustępczny przyznaje rodzicom prawo do zapewnienia dzieciom wychowania I nauczania moralnego oraz religijnego zgodnie z ich przekonaniami. Konstytucja nakazuje uwzględnianie dojrzałości przekonania dziecka, ale nie odbiera rodzicom ich konstytucyjnego prawa wychowawczego.
Raport przedstawia ten konstytucyjny model jako problem, nie proponując mechanizmu pogodzenia autonomii dojrzewającego dziecka z odpowiedzialnością rodziców. Antykoncepcja kolejna, antykoncepcja awaryjna dla dzieci do piętnastego roku życia bez zgody rodziców. To jest strona 28. Raportu, gdzie pozytywnie ocenia dostęp do antykoncepcji awaryjnej I stwierdza w przypadku dzieci, które ukończyły 15. Rok życia, nie ma potrzeby do uzyskania zgody rodzica.
To 1 z najbardziej chyba niepokojących fragmentów tego dokumentu. Autorzy uznają również za pozytywne wyłączenie rodziców z decyzji dotyczącej zdrowia reprodukcyjnego piętnastoletniego dziecka. Co więcej, przepis również odsyła do informacji Ministerstwa Zdrowia o pilotażu recept farmaceutycznych I oficjalny komunikat potwierdza możliwość wystawienia recepty osobom do piętnastego roku życia, ale przywołana strona również nie uzasadnia wprost ogólnej tezy, że w każdym takim przypadku zgoda rodziców nie jest potrzebna. Pitotaż miał trwać do trzydziestego czerwca tego roku. Kolejna kwestia obowiązkowa edukacja seksualna obejmująca tożsamość płciową.
Strona 64. Bodajże I 65. To jest zalecenia Komitetu Praw Dziecka. Sugerują, aby rozszerzyć obowiązkowy przedmiot wychowania do życia w rodzinie o edukację seksualną, reprodukcyjną, orientację seksualną, tożsamość płciową, planowanie rodziny, środki antykoncepcyjne, zapobieganie ciąży, informacje o zachowaniach seksualnych. Problemem nie jest przekazywanie wiedzy o zdrowiu, bezpieczeństwie czy też ochronie przed Niepokojące jest połączenie natomiast obowiązkowego charakteru zajęć, zagadnień światopoglądowych również w zderzeniu z relacjami dziecko-rodzic, braku wskazania wieku dzieci I braku zagwarantowania rodzicom prawa do uprzedniego programu I materiałów edukacyjnych.
Kolejna kwestia, postulat dekryminalizacji aborcji we wszystkich przypadkach. To jest 65. Strona przytoczonego również zalecenia Komitetu Praw Dziecka. Dekryminalizacja aborcji we wszystkich przypadkach I zapewnienia dziewczętom dostępu do bezpiecznej aborcji. Sformułowanie dziewczęta obejmuje również osoby niepełnoletnie.
Raport nie wyjaśnia, od jakiego wieku dziecko miałoby samodzielnie decydować, czy wymagana byłaby zgoda rodziców, jak wyglądałaby ochrona dziecka będącego ofiarą przestępstwa seksualnego, czy rodzice byliby informowani, jak rozwiązano by konflikt między decyzją dziecka a odpowiedzialnością przedstawiciela ustawowego. Postulat we wszystkich przypadkach wykracza znacznie poza ochronę zdrowia w sytuacjach wyjątkowych I ma wyraźnie charakter raczej polityczny. Usługi zdrowia seksualnego dla dzieci bez określenia roli rodziców. Komitet zaleca pełny dostęp dzieci do usługi zdrowia seksualnego I reprodukcyjnego, środków antykoncepcyjnych oraz informacji w tym zakresie. Raport nie precyzuje granic wiekowych I zasad zgody.
Później, prawne uznanie relacji dziecka z partnerem rodzica tej samej płci. Na stronie dwudziestej dziewiątej jest rekomendacja, iż ochronę relacji dzieci wychowanych w związkach osób w tej samej płci I ochronę relacji dziecko-rodzic w tych związkach I realizację praw dzieci urodzonych lub wychowywanych w takich związkach. Ochrona dziecka I zapewnienia mu dokumentów nie powinny budzić oczywiście w tym zakresie sprzeciwu, jednak użycie określenia dziecko-rodzic wobec partnera biologicznego lub prawnego rodzica może stanowić próbę wprowadzenia skutków zbliżonych do uznania drugiego rodzica albo przysposobienia. Raport nie analizuje konsekwencji dla praw biologicznych ojca lub matki, postępowań o władzę rodzicielską, prawa dziecka do poznania własnego pochodzenia I polskiego modelu prawa rodzinnego. No I chyba najbardziej bulwersujący w mojej ocenie ten fragment dotyczący osłabienie pozycji rodziców przez bardzo szeroką interpretację autonomii dziecka.
W kilku częściach dokumentów widoczna jest tendencja do traktowania praw dziecka jako konkurencyjnych wobec praw rodziców. Oczywiście dotyczy to religii zdrowia reprodukcyjnego, udziału w protestach I prywatności. Tymczasem Konwencja o Prawach Dziecka sama zobowiązuje państwa do poszanowania odpowiedzialności praw I obowiązków rodziców przy ukierunkowywaniu dziecka odpowiednio do jego rozwijających się zdolności. Raport przywołuje tę zasadę, ale w praktycznych rekomendacjach nadaje jej niestety niewielkie znaczenie. Dziecko powinno mieć coraz większy wpływ na decyzję wraz z wiekiem I dojrzałością, ale nie oznacza to oczywiście automatycznego wyłączenia roli rodziców z procesu wychowawczego.
Problem również leży po elementach związanych z metodologią tego raportu. Dokument ma charakter rzeczywisty, a nie neutralny. Widać to w kilku elementach. Miesza się zalecenia Komitetu ONZ z własnymi ocenami Koalicji Organizacji Pozarządowych. Używa określeń pozytywnie należy ocenić wobec rozwiązań światopoglądowo I prawnie spornych.
Nie przedstawia stanowisk przeciwnych, nie analizuje dostatecznie artykułu 48.53 Konstytucji, nie omawia odpowiedzialności rodziców za skutki decyzji zdrowotnych dzieci, opiera niektóre ustalenia na materiałach prasowych I raportach organizacji uczestniczących. Nie zawsze wyraźnie oddziela obowiązujące prawo od postulatów I jego zmiany. Szczególnie istotne jest to, że dokument określa się jako raport dotyczących wykonania zaleceń co może tworzyć wrażenie, że wszystkie przedstawione postulaty wynikają bezpośrednio z wiążącego nas prawa międzynarodowego, a tak przecież nie jest. I to, na co chciałabym zwrócić pozytywnego w tym raporcie, co jest bardzo wartościowe, to oczywiście zwrócenie uwagi na kryzys psychiatrii dziecięcej I młodzieżowej. 1920 25 prób samobójczych to jest bardzo I zachowań samobójczych odnotowanych w dwudziestym piątym roku.
Braki psychologów, psychiatrów I miejsc leczenia, przemoc rówieśnicza I seksualna, zagrożenie internetowe, problemy dzieci z niepełnosprawnościami, niedostateczne wsparcie rodzin zastępczych, ubóstwo dzieci I rodzin, niebezpieczne publikowanie wizerunku dzieci w Internecie, ale to już oczywiście zaczęliśmy od lipca 2026, jeśli chodzi o dzieci do trzeciego roku życia, eliminować. Problemy dzieci pozostawionych w szpitalach I oknach życia. I to, na co też zwróciłam uwagę, to w tych zaleceniach Komitetu Praw Dziecka, to była chyba strona 64.65., w części h punkt 34. Podpunkt b. Mowa jest też o zwróceniu szczególnej uwagi na dzieci z chorobami onkologicznymi I wsparcie zarówno tych dzieci, jak I rodzin.
I chyba najbardziej niepokojący jest taki mój pojedynczy postulat, lecz wiążący się w ogólnym kierunku tego raportu, że rozszerzenie samodzielności decyzyjnej osób małoletnich w sprawach podejmowanych ich światopoglądu, seksualności, też antykoncepcji niestety jest przy jednoczesnym marginalizowaniu roli rodziców. Dziękuję.
Speaker 2
Bardzo dziękuję. Nie wiem, czy teraz przedstawiciele koalicji chcieliby się odnieść do tego głosu w jakikolwiek sposób, czy na koniec dyskusji do wszystkich głosów zebranych. Tak, dobrze to pani posłanko na koniec poprosimy o odniesienie się koalicji do pani uwag na temat. Teraz bardzo proszę pan dyrektor Guć. Bardzo proszę.
Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej.
Speaker 13
Pani przewodnicząca, szanowni państwo, uwagą przeczytaliśmy ten raport, w szczególności te kwestie, które dotyczą systemu pracy z rodziną, pieczy zastępczej, czyli tego zakresu, który, za który odpowiada Departament Demografii. Jak to było powiedziane, jesteśmy w tej chwili w procesie zaawansowanym nowelizacji ustawy. Ja postaram się, myślę, że najprościej będzie nie tyle opowiadać generalnie o systemie, co odnieść się do rekomendacji, które znalazły się w raporcie. W, do tych rekomendacji, które dotyczą właśnie kwestii pracy z rodziną I systemu pieczy zastępczej. Jeśli chodzi o przeprowadzenie przeglądu obowiązujących strategii I planów publicznych I opracowanie kompleksowej krajowej strategii deinstytucjonalizacji, to proszę państwa, są 2 kwestie.
Po 1. Mamy strategię rozwoju usług społecznych, która taką strategią jest, natomiast oczywiście można by ją dokonywać przeglądu, doskonalić. Natomiast musimy sobie uświadomić, że dzisiaj w momencie poważnego kryzysu, z jakim boryka się system pracy z rodziną, system pieczy zastępczej, kryzysu, który objawia się między innymi ponad półtora, tysiącom dzieci, które
Speaker 13
Postanowienia sądu, nie ma dla nich miejsc w pieczy. My nie możemy sobie pozwolić na sytuację takiego działania konsekutywnego, że najpierw opracujemy nową strategię, następnie zaczniemy tą strategię wdrażać, nowelizując przepisy prawne. Stąd praca, którą odbywaliśmy w ciągu ostatnich dwóch lat, Okrągły Stół, który dotyczył pracy z rodziną, pieczy zastępczej, adopcji, diagnozował problemy, diagnozował najistotniejsze wyzwania, jakie mamy w systemie I staramy się je jak najszybciej przekuć w nowe przepisy prawa, które spowodowałyby, że te największe bolączki systemu zaczną być rozwiązywane. Jeśli chodzi, proszę państwa, o wprowadzenie rozwiązań prawnych I organizacyjnych, umożliwiających priorytetowe umieszczanie rodzeństw, w których znajduje się dziecko poniżej dziesiątego roku życia, rodzinnej pieczy zastępczej, to przy jednoczesnym poszanowaniu zasady nie nie rozdzielania rodzeństwa. Od końca zaczynając, wprowadzamy...
Zasada nierozdzielania rodzeństwa jest wpisywana, wpisana w ustawę już dzisiaj, natomiast no jak państwo wiecie w sytuacji kryzysu, kiedy jest na przykład wielodzietne rodzeństwo, często spotykamy się z sytuacjami, w których po prostu powiat uznając, że bezpieczeństwo dzieci jest kwestią najistotniejszą, rozdziela rodzeństwo, starsze dzieci zgodnie z zasadami umieszcza w placówkach, a młodsze dzieci kieruje do pieczy rodzinnej. Wprowadzamy w nowelizacji zasadę, że nawet jeżeli taka sytuacja ma miejsce, to organizatory, organizatorzy rodzinnej pieczy zastępczej, u których te rozdzielone rodzeństwa są, mają obowiązek podjąć działania, które będą prowadziły do połączenia tych rodzeństw. Ponadto w formule, w nowej instytucji, jaką, jaką jest pozarządowy organizator rodzinnej pieczy zastępczej, czyli organizacje pozarządowe, które samoistnie organizują pieczę zastępczą, nie na zlecenie powiatu I wspierają system, tworząc miejsca w pieczy rodzinnej. Jedną z przesłanek działania właśnie pozarządowego organizatora jest włączenie rodzeństw, czyli pozarządowy organizator, mając dostęp w Centralnym Rejestrze Pieczy Zastępczej do informacji, że rodzeństwo jest podzielone, jeżeli ten podział nie był uwarunkowany dobrem dzieci, bo takie sytuacje też się zdarzają, to będzie miał prawo interweniować I zaproponować takim podzielonym dzieciom rodzinę zastępczą czy rodzinny dom dziecka, gdzie te dzieci zostaną z powrotem połączone. Jeśli chodzi o ograniczanie praktyki umieszczania dzieci w domach pomocy społecznej, to równolegle do naszej nowelizacji toczy się nowelizacja ustawy o pomocy społecznej, jak państwo wiecie.
Tu oczywiście jest jeszcze dużo dyskusji wokół tego, jest kwestia no, jaki będzie termin wprowadzenia tych zmian, jakie będzie w vacatio legis. Przypomnę, że dzisiaj około tysiąca dzieci jest w domach pomocy społecznej. Natomiast no krok w dobrym kierunku został już zrobiony. Proszę państwa, Ogólnopolska Kampania Społeczna na pewno jest pomysłem ważnym, wartościowym. W ocenie Ministerstwa Rodziny taką kampanię będzie można robić w momencie wdrożenia tych zmian, które w tej chwili w ustawie są zaproponowane.
Musimy uzdrowić system, wprowadzić lepsze mechanizmy, dowartościować zawodową rodzinną pieczę zastępczą I dopiero później robić kampanie, w wyniku których będziemy pozyskiwali kolejne osoby, ewentualnie do pełnienia funkcji rodzin zastępczych. Oczywiście kwestia kampanii jest też uwarunkowana kwestiami finansowymi. Jesteśmy na etapie no konstruowania budżetu państwa na kolejny rok, więc tutaj na tym etapie żadnych obietnic jeszcze nie można czynić. Jeśli chodzi o monitorowanie sytuację dzieci powracających z pieczy zastępczej do rodzin, ponowne umieszczenie, wprowadzenie spójnego systemu gromadzenia I raportowania danych, proszę państwa, w nowelizacji przewidujemy utworzenie systemu dziedzinowego, bo mamy dzisiaj funkcjonujący, funkcjonujący Centralny Rejestr Pieczy Zastępczej, natomiast powiaty, działania związane z pieczą, z organizacją pieczy zastępczej prowadzą w ramach systemów informatycznych, które kupują na rynku komercyjnym. Dzisiaj funkcjonują 4 takie systemy, programy dziedzinowe.
One nie są ze sobą w żaden sposób zintegrowane. Z założeniem ministerstwa jest doprowadzenie docelowo do tego, że powiaty będą operowały na jednym dostarczonym przez ministerstwo systemie, a to z kolei spowoduje, że jako administrator tego systemu ministerstwo będzie miało większe możliwości też właśnie monitorowania nadzoru kontroli, czyli to, co jest tutaj w tych rekomendacjach postulowane. Wspieranie rozwoju zawodowych rodzin zastępczych, proszę państwa, no bardzo duży nacisk kładziemy na to w nowelizacji. Jak państwo wiecie, jest zaplanowany znaczący wzrost minimalnych wynagrodzeń dla rodzin zastępczych. Są również proponowane inne mechanizmy, które mają doprowadzić do większej stabilności umów, do większej elastyczności, również jeśli chodzi o wybór organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, tak żeby no rodzina nie była, jeżeli źle się I współpracuje z organizatorem pieczy, żeby miała jakąś alternatywę.
Wprowadzamy również mechanizmy, w których w określonych sytuacjach będzie, znaczy już dzisiaj w pewnych sytuacjach istnieje obowiązek przekształcenia rodziny niezawodowej w zawodową. Poszerzamy ten katalog, bo uważamy, że tak niski udział pieczy zawodowej po 1. Hamuje generalnie rozwój rodzinnej pieczy zastępczej, po 2. Godzi w stabilność systemu. Gro systemu rodzinnej pieczy zastępczej opiera się dzisiaj na wolontariacie, bo tak należałoby potraktować no zarówno pieczę spokrewnioną, jak I pieczęnię zawodową, a no jesteśmy świadomi faktu, iż ktoś, kto nie jest zawodowo w systemie, w każdej chwili z powodu najróżniejszych okoliczności może powiedzieć, wystarczy I w tym momencie to dziecko traci oparcie, traci tych opiekunów, w których rodzinie było, a system tak naprawdę dzisiaj nie ma odpowiedzi, no bo nie ma tych miejsc, które by zostały utracone.
Stąd bardzo zależy nam na tym, by ten udział pieczy zawodowej w systemie rodzinnej pieczy zastępczej powiększać. Proszę państwa, jeśli chodzi o mechanik deinstytucjonalizacji, zwracam państwa uwagę na sprawozdanie z realizacji ustawy o wspieraniu rodziny I systemie zastępczej. W ubiegłym roku po raz 1. W tym roku będzie to powtórzone. Pokazujemy w sprawozdaniu poziom deinstytucjonalizacji w każdym z trzystu osiemdziesięciu polskich powiatów.
Możecie państwo zapoznać się z informacją. Tam bardzo wyraźnie widać podejście powiatów do pieczy zastępczej. Czy większość dzieci jest w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, czy w rodzinach zastępczych, czy powiat ma dużo rodzin zawodowych I rodzinnych domów dziecka, czy też jedyna rodzinna piecza zastępcza jaka jest w powiecie, są rodziny spokrewnione, czyli tak naprawdę takie, gdzie powiat nie ma jakiejś szczególnej zasługi, po prostu no tak się trafiło, że szczęśliwie ta babcia, dziadek czy starsze rodzeństwo się znalazło. Jest to no proste, ale bardzo takie dobre narzędzie do spojrzenia na to, jak powiaty podchodzą do do systemu I monitorowanie jak to się zmienia w czasie. Proszę państwa, postulat rozdzielenia funkcji wsparcia I funkcji nadzorczych jest bardzo ważny, a jednocześnie bardzo trudny.
Ci z państwa, którzy mają kontakt z samorządami, wiedzą, że dzisiaj strona samorządowa zgłasza istotne niedofinansowanie funkcji zadania jakim jest piecza zastępcza. Wynika to według tego, co przedstawia strona samorządowa z faktu, iż kiedy wchodziła w życie ustawa o wspieraniu rodziny I systemie pieczy zastępczej w dwunastym roku, to wtedy samorządy nie uzyskały środków na zwiększające się koszty I to się według tego, co przedstawia zwłaszcza Związek Powiatów Polskich, ciągnie za tym systemem. Gdybyśmy chcieli dokonać w tej chwili rozdziału tych funkcji, oznacza to podwojenie, podwojenie, nie chcę powiedzieć administracji, no jakby skali systemu pracowników, bo osobno musiałby być koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, który załóżmy, że miałby funkcję wspierającą, a należałoby mieć odrębnych pracowników, którzy mają monitorującą, kontrolną. Reforma, którą obecnie wdrażamy, również niesie za sobą koszty. Minister Finansów zadeklarował, iż na koszty wdrożenia reformy będą dodatkowe środki, ale to są tylko na 1.
Lata, bo później samo wdrożenie reformy I wzrost poziomu deinstytucjonalizacji będzie generował oszczędności, więc jeżeli samorządy faktycznie pójdą w pieczę, rozwój pieczy rodzinnej, to z tego tytułu będą miały oszczędności. Natomiast tutaj byłby to stały koszt, którego po prostu dzisiaj nie jesteśmy w stanie samorządom zrekompensować, stąd w tej nowelizacji takich działań nie ma. To, co robimy poza nowelizacją, to projekty FERS, między innymi projekt
Dotyczący deinstytucjonalizacji ukraińskiej I polskiej pieczy zastępczej I w ramach tej polskiej części będą powstawały centra wspierania rodzin zastępczych, które mają pełnić dodatkową funkcję wspierającą. Oprócz tego, co obowiązkowo robią powiaty, ale robią w różnym zakresie. Niektóre robią to dobrze, inne robią to umiarkowanie z racji właśnie braku środków czy braku odpowiednich specjalistów. Chcemy, by te zadania wspierania rodzin zastępczych były dodatkowo, dodatkowo wsparte właśnie w ramach projektu FERC I w ramach centrów wspierających rodzin zastępczych, które w ramach projektu powstaną. Jeśli chodzi o jakość procesu usamodzielniania, proszę państwa, zmieniamy w nowelizacji.
Proces usamodzielnienia będzie się rozpoczynał 2 lata wcześniej, a nie na chwilę przed wyjściem wychowanka z pieczy. Będzie się rozpoczynał po ukończeniu szesnastego roku życia. W przypadku placówek opiekuńczo-wychowawczych przewidujemy obowiązkową zatrudnianie opiekuna usamodzielnienia, bo wiemy jak dziś funkcjonuje system, gdzie po prostu wskazuje się wychowawców I oni mają dodatkowy obowiązek, no z którego różnie się wywiązują. Wprowadzamy element rozliczalności, analizy tego, jak ten proces usamodzielniania jest realizowany, więc tutaj będzie poważna zmiana niezależnie od tego. W ramach programu FERS w przyszłym roku rozpoczynamy projekt o budżecie czterdziestu 1000000 złotych, który będzie dotyczył wdrożenia nowego modelu usamodzielnień, modelu ukierunkowanego na rezultat, a nie na wypłatę świadczeń, bo dziś niestety bardzo często słyszymy od powiatów, wychowanek został usamodzielniony, ponieważ wypłacone zostały mu wszystkie świadczenia.
Chcemy tę filozofię zmienić, chcemy by od samego początku proces był ukierunkowany na rezultat, na to, żeby ten młody człowiek no stanął na nogi w dorosłym życiu I taka filozofia przyświeca zarówno zmianom ustawowym, jak I temu projektowi FERS, który będziemy wdrażać. Kwestie kształcenia nauczycieli to pani minister pozostawiam. Jeśli chodzi o dzieci migranckie I uchodźcze, dzieci ukraińskie objęte systemem ukraińskiej pieczy zastępczej, również w ramach projektu FERS, wcześniej w ramach współpracy z UNICEF-em, proszę państwa, przeprowadzony został ogromny proces, gdzie z miejsc zbiorowego zakwaterowania, przypomnę, że w Oście mieliśmy w pewnym momencie 550 dzieci w jednym miejscu. Wszystkie te miejsca zbiorowego zakwaterowania Ossa, Moryń zostały zlikwidowane. Dzisiaj wszystkie dzieci z ukraińskiej instytucjonalnej pieczy zastępczej znajdują się w kameralnych domach.
Zostało zapewnione w ramach programu FERS finansowanie nie tylko ich pobytu, wyżywienia, zakwaterowania tak, żeby mogła, mogły tutaj, dopóki są w pieczy, dopóki się nie usamodzielnią, żeby mogły tutaj funkcjonować, ale również w ramach projektu jest szerokie wsparcie merytoryczne. Partnerem tego projektu jest Fundacja Polki Mogom Wszystko, które właśnie odpowiada za te działania po to, by zapewnić tym dzieciom po prostu jak najlepsze funkcjonowanie. Przepraszam, że tak długo, ale starałem się odnieść za jednym zamachem do wszystkich rekomendacji.
Speaker 2
Dziękuję. Dobrze, panie doktorze. Czy pani ministra w kwestii tego kształcenia nauczycieli parę słów?
Speaker 14
Ja może, szanowni państwo, wysoka komisja, szanowni goście. My też cały czas pracujemy nad różnymi kwestiami poruszanymi w raporcie.
Bardzo dziękujemy też za współpracę z państwem. Ja odniosę się tylko do kilku kwestii. Jeżeli pojawią się też kolejne pytania do Ministerstwa Edukacji, to pozwolimy sobie odpowiedzieć na piśmie, bo ja też, dzisiaj jest wyjątkowo wymagający dzień, za co z góry przepraszam. Zacznę może też od takich informacji. Dzisiaj między innymi na komitecie monitorującym FERS, bo być może pan dyrektor trochę też pokłosiem tego komitetu monitorującego, który od wczoraj trwa w Bydgoszczy, poinformował o, tak, programie Ministerstwa Rodziny czy jeszcze wcześniej mieliście coś zatwierdzonego.
My w ramach różnych projektów, które zostały zatwierdzone do realizacji w zakresie zadań właśnie oświatowych, No wiemy, że pozytywnie zostały zaopiniowane zadania dotyczące zdrowia psychicznego I profilaktyki zdrowia psychicznego w przedszkolach I w edukacji wczesnoszkolnej. My w tej chwili z programu FERS prowadzimy działanie, pilotaż dotyczący akurat wsparcia rówieśniczego I on dotyczy szkół ponadpodstawowych, 200 szkół ponadpodstawowych. Każdy z tych projektów to 40, około czterdziestu 1000000 złotych, ale my uważamy, że oczywiście jest tak, że trzeba zacząć od samego początku, a ponieważ resort edukacji w zakresie edukacji wspierania dziecka odpowiada od tego momentu, w którym dziecko pojawia się w przedszkolu, oczywiście kształcąc też przyszłych rodziców, nie oszukujmy się, myślę, że to jest zawsze coś, o czym trzeba jasno I wyraźnie mówić. Temu będzie służyć między innymi edukacja zdrowotna, jej obowiązkowość, żeby każde dziecko, każda młoda osoba w różnych rolach społecznych odnajdywała się intelektualnie, emocjonalnie, właśnie w sposób dostosowany do wieku, do momentu, w którym pewna wiedza powinna do nas przychodzić. Edukacja zdrowotna w wymiarze obowiązkowym zaczyna się w czwartej klasie szkoły podstawowej, a w tym momencie zaczyna się też nieobowiązkowa edukacja dotycząca zdrowia seksualnego.
Ja chciałam bardzo jasno I wyraźnie podkreślić, wszystkie materiały zgromadzone dotyczące tego, jak ona ma przebiegać, oczywiście oprócz transparentnej I jawnej podstawy programowej, która podlegała szerokim konsultacjom społecznym, była też ewaluowana w procesie legislacyjnym, są dostępne również na zintegrowanej platformie edukacyjnej, która jest dostępna dla każdego interesariusza w oświacie, tym w tym te materiały I obowiązek informowania, co jest przedmiotem edukacji zdrowotnej, zarówno obowiązkowej, wcześniej nieobowiązkowej w tym częściowym wymiarze, ale też zdrowia seksualnego, szczególnie tej edukacji dotyczącej zdrowia seksualnego, która budzi tak wiele emocji, nie będę wypowiadać się osobiście, ponieważ nie jestem, jestem urzędnikiem przede wszystkim w tej roli. Natomiast w czasach, których I też chciałam państwa o tym przy okazji poinformować, Kreby Centrum do spraw AIDS, bardzo jestem zadowolona z tego, że wznowiło szkolenia, umówiliśmy się na to dla nauczycieli z zakresu AIDS I innych chorób przenoszonych drogą płciową, ponieważ mamy kilkukrotne wzrosty zachorowań w wyniku tych zakażeń. To jest poważny, realny problem, który dotyczy naprawdę młodych ludzi. Ja w tej chwili nie będę cytować statystyk, ale jeżeli państwo przyjrzą się tym statystykom, dostępnym publicznie przecież, to zobaczycie, że tu chodzi o młodych ludzi, poniżej osiemnastego roku życia również. To jest kwestia tego, że w zdrowiu seksualnym, w rozporządzeniu, które reguluje kwestie zdrowia seksualnego, bardzo jasno jest wyraźnie zapisany obowiązek poinformowania przed zajęciami rodziców właśnie o zakresie przedmiotowym zajęć.
Rodzice muszą mieć czas na zadanie pytania, na zapoznanie się, żeby podjąć świadomą decyzję o tym, czy wypisują dziecko ze zdrowia seksualnego, czy nie. Ja zawsze będę namawiać, żeby tego nie robić. Uważam, że jesteśmy winni dzieciom I młodzieży tę wiedzę. Czasami jest tak, że trudniej jest przyjść do rodzica I zadać trudne pytania. Zresztą 1 I bardzo chciałabym państwa prosić o to, żeby nie przeciwstawiać rodziców, rodzin, instytucjom publicznym.
To jest 1 organizm I tylko wtedy, kiedy funkcjonuje wspólnie, transparentnie, w ramach wiedzy, przekazywania tej wiedzy, wspierania siebie nawzajem, jest w stanie zapewnić bezpieczeństwo dziecku. Chcę też powiedzieć o tym, że my oczywiście mamy również w ramach reformy kompas jutra, która zaczyna się od przedszkoli. Tam jest bardzo dużo elementów dotyczących też wspierania, budowania relacji, tego, żeby dzieci miały poczucie sprawczości. To poczucie sprawczości to również ten czynnik chroniący w przypadku przemocy seksualnej. To jest ta umiejętność powiedzenia dorosłej o sobie nie.
Nie mówienia, że dorosły nie jest autorytetem, bo to nie o to chodzi, ale umiejętność postawienia się w sytuacji, w której wiem, że może spotkać mnie krzywda, realna krzywda. To jest, więc to jest kwestia tej reformy, która przypominam, wchodzi do przedszkoli I wchodzi teraz do klas 1, 4, będzie w kolejnych latach wkraczać krocząco. Edukacja medialna w ramach tej reformy jako 1 z komponentów. Edukacja, odporność na dezinformacje, na zagrożenia w sieci. Te wątki
Oczywiście też w edukacji obywatelskiej, która została wprowadzona jako przedmiot w szkołach ponadpodstawowych w zeszłym roku szkolnym. To plus zakaz używania, korzystania z telefonów komórkowych w szkołach. Nie dlatego, że to rozwiąże kwestie potencjalnych, w cudzysłowiu, tak, no bo nie mamy tego sklasyfikowanego jako uzależnienia, ale uzależnień, tak o tym mówimy roboczo, od telefonów komórkowych, tylko żeby wypracować tą praktykę, dobrą praktykę, że telefon nie jest I inne urządzenia, nie jest niezbędnym elementem życia dzieci I młodzieży. Analizujemy też rozwiązania dotyczące wizerunku, ale nie będę o tym mówić, bo minister Lubner tutaj będzie przygotowywać te rozwiązania różne. Mamy wytyczne, które będziemy wysyłać teraz do szkół, bo nasi kuratorzy też od zeszłego roku szkolnego bardzo mocno informują o tym, jak powinna wyglądać ochrona wizerunku.
To jest też kwestia podnoszona przez wielu z państwa, też przez Rzeczniczkę Praw Dziecka. Mówię o tych blankietowych zgodach. Ja jeszcze raz powtórzę w imieniu Ministerstwa Edukacji. Nie ma czegoś takiego jak blankietowa zgoda w placówce oświatowej na udostępnianie wizerunku dziecka. To jest za każdym razem, za każdym razem powinien być rodzic czy pełnoletni uczeń świadomy, mówię teraz na mocy obecnie obowiązujących przepisów, do czego ma być użyta ta zgoda, w jakich okolicznościach wykorzystywana.
I jeszcze raz to powtarzam, bo dla nas to jest oczywiście jasne, natomiast wiemy, że ten problem istnieje na początku roku, wypełniamy blankietową zgodę, co jest absolutnie niezgodne z prawem oświatowym. Nie, nie, nie, nie zdołam odnieść się do wszystkiego. Chciałam na koniec też powiedzieć, że systematycznie zwiększamy dostęp do psychologów szkolnych. Wiem, że macie państwo różną wiedzę z różnych organizacji pozarządowych, instytucji, Tylko my ją zaktualizowaliśmy teraz na koniec sierpnia, bo my jesteśmy jeszcze w momencie zatrudniania części nauczycieli. Psycholog jest nauczycielem specjalistą I w tej chwili z danych resortu wynika, że ta grupa gmin, w których nie ma ani jednego psychologa, to jest nie powyżej stu, tak jak na pewno mieliście państwo takie dane, tylko około pięćdziesięciu.
Więc systematycznie, a jeszcze nie skończyliśmy jakby tego momentu, w którym psychologowie są zatrudniani. Cały czas też wspólnie z Ministerstwem Zdrowia pilnie pracujemy nad tym, żeby ta współpraca międzyrasortowa powodowała, że dzieci płynnie przechodzą z poziomu 0, o którym mówimy do poziomu pierwszego referencyjnego. Działania profilaktyczne cały czas podejmowane. 28. Września to już naprawdę na koniec pani przewodnicząca do trzeciego października ponawiamy tydzień o przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej I budowaniu relacji w przedszkolach.
Bardzo państwa serdecznie namawiam też do kontaktu z nami, jeżeli też macie państwo swoje pomysły na na te inicjatywy, bardzo chętnie je też przyjmiemy I będziemy informować na bieżąco, jakie działania w tym tygodniu, który oczywiście nie jest jedynym tygodniem rozmawiania o tym w szkołach I w przedszkolach, ale ma być, dawać symboliczny wymiar I rozwiązania, które wspólnie możemy kształtować. Jeżeli chodzi o kształcenie nauczycieli w kwestii, A to dobrze, to już mówiłam, też pracujemy nad tym, tak. To tutaj jest chore. Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Bardzo dziękuję pani minister I teraz są jeszcze 3 osoby, które zabrały głos. Pan Jan Małek, radny Rady Młodzieżowej przy Parlamentorze do spraw młodzieży I stowarzyszenie Parlament Młodych RP. Później pan Marcin Wolny, radca prawny, skarbnik zarządu, Rodzicka Fundacja Praw Człowieka I później pani dyrektor Łopa, ale skarbnictwo z Sprawiedliwości. Bardzo proszę pan Jan Małek.
Jan Małek
Tak, dziękuję bardzo pani przewodnicząca. Szanowni państwo, ja w imieniu parlamentu chciałbym podnieść ponownie kwestię trzeciego protokołu fakultatywnego. Może wprowadzając trochę kontekstu. Parlament dwukrotnie podejmował uchwały apelujące o jego wpierw na posiedzeniu szesnastym latem dwudziestego czwartego roku I przed chwilą ponownie w maju tego roku. Z naszej perspektywy, tej perspektywy strony społecznej brakuje nam jakiejkolwiek komunikatywności I wiedzy na temat, na jakim etapie znajdują się te prowadzone obecnie przez ministerstwa prace analityczne, jaki jest ich przewidywany termin zakończenia oraz czy ministerstwo obecnie dysponuje jakimiś wnioskami, z nich się wywołującymi.
Idąc dalej w ten kontekst, chciałbym wskazać, że no strona rządowa deklarowała dążenie do ratyfikacji protokołu już 2 lata temu, bo cytując słowa pana ministra ówczesnego Bodnara z dwudziestego ósmego listopada 2000 dwudziestego czwartego roku, nie wiem, czy padła już deklaracja ze strony rządu, ale chcemy ratytyfikować wreszcie protokół numer 3 do Konwencji o Prawach Dziecka. Idąc dalej w działania parlamentu, my w późniejszych, w późniejszym okresie działaliśmy dalej w tej materii, mianowicie na jednej z konferencji organizowanych przez Parlamentarny Zespół do spraw Młodzieży, ówczesny marszałek parlamentu wystąpił z apelem również w skutek którego pani posłanka Lisowska złożyła interpelację numer 5 8 8 6 I w odpowiedzi na tą interpelację możemy przeczytać identyczne stwierdzenia ministerstwa, które możemy no widzieć od dwóch lat. Mianowicie, iż prowadzone są prace analityczne, których zakres nie jest określony I że wynik tych prac będzie podstawą podjęcia decyzji w sprawie dalszego toku postępowania. Takie same ujęcia możemy widzieć w odpowiedzi na wystąpienia pani Rzeczniki Praw Dziecka Moniki Hornej-Cieślak w tej materii ostatnie 3 razy, czyli w roku też dwudziestym czwartym, piątym I szóstym. Tu znowu cytując, podjęliśmy współpracę z ministerstwami prace analityczne zmierzające do ustalenia skutków I beatyfikacji.
Prace te obejmują w szczególności. Wynik prac będzie podstawował o podjęcie decyzji w sprawie dalszego toku postępowania. Wobec tego, no ja chciałbym wskazać na taką potrzebę z tej perspektywy strony społecznej większego dialogu ze stroną rządową, w szczególności z Ministerstwem Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej właśnie w materii tych prac analitycznych, ponieważ no z naszej perspektywy sama wiedza o tym, że prace analityczne trwają, jest niewystarczająca. Warto wskazać, że no określenie przynajmniej terminu zakończenia tych prac analitycznych byłoby no praktyką z naszej perspektywy dobrą I pod jakąś, jakimś sensie wyciągnięciem ręki od tej strony społecznej, ale również no zależałoby nam na usłyszeniu jakichś takich pierwszych konkluzji wynikających z analiz. W szczególności, czy wprowadzenie tej procedury odwoławczej powoduje jakiekolwiek obecnie sprzeczności prawne, czy to jeżeli chodzi o kodeks rodzinny artykuł, czyli definicję dobra dziecka, czy jakiekolwiek inne inicjatywy legislacyjne, które potrzeba by podjąć w celu ratyfikacji protokołu.
Speaker 18
Ja nie wiem, czy pan pan dyrektor już niestety poszedł, to może po na piśmie się zwrócimy, ale tak, kończysz wypowiedź, bo wiem, że jeszcze osoby w kolejce są w kolejce za mną. W szczególności chciałbym podkreślić tą potrzebę wiedzy o terminie zakończenia analiz, pierwotnych konkluzjach z nich wynikających I w ogóle postawy rządu wobec tych słów pana ministra, bo odnalazł dwudziestego czwartego roku w sprawie prac nad ratyfikacją protokołu. Dziękuję bardzo.
Marcin Wolny
Dzień dobry. Adwokat Marcin Wolny, Wesńska Fundacja Praw Człowieka. Na wstępie chciałbym się odnieść do słów pani poseł, która tak dosyć krytycznie na tym raporcie się wyraziła. Natomiast w tej warstwie merytorycznej zwróciłbym uwagę, że ten artykuł 48.53., który pani poseł przywoływała, one nie mają, że tak powiem, swojego miejsca w próżni konstytucyjnej, tylko one są w konstytucji, która gwarantuje każdemu, w tym również dzieciom, prawo do prywatności, prawo do decydowania o swojej, o swoich sprawach dotyczących zdrowia et cetera, et cetera. A te konkretne przepisy, które pani przywoływała w zdaniu drugim, artykułu czterdziestego ósmego, mówią mniej więcej tak, wychowanie to powinno, to rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.
To jest zdanie 1.. Zdanie 2. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia I wyznania oraz jego przekonania. To jest ten argument konstytucyjny, do którego my się odwołujemy w tym raporcie. Ja nie jestem autorem tej konkretnej części.
Natomiast chciałbym zwrócić uwagę, że jednak mamy w Polsce systemowy problem z pewnego rodzaju upopianiem dzieci I nieupodmiotowianiem ich w tych sferze publicznej. Przedstawianiu ich w takiej formule dzieci I ryby głosu nie mają, dopóki tego osiemnastego roku życia nie osiągną. To jest niezgodne z polską konstytucją, a także z konwencją o ochronie praw praw dziecka, konkretnie z jej artykułem dwunastym, która nakazuje w każdym wypadku zasięgać zdania dziecka I brać je pod uwagę. W takich kwestiach praktycznych, które nie zostały w tym dużym przedstawieniu opowiedziane, o kilku problemach chciałbym powiedzieć, którymi się zajmujemy w Fundacji Helsińskiej. Przede wszystkim ustawa ta wygaszająca uprawnienia obywateli Ukrainy do pomocy socjalnej.
Speaker 20
Mamy już takie przypadki, w których dzieci wychowywane przez babcie, babcie z ukraińską emeryturą, przebywające w Polsce
Marcin Wolny
Wyłącznie pod opieką tych babci, emerytura w kwocie, nie wiem, trzystu złotych, zostały pozbawione świadczenia 800 plus ze względu na to, że dzieci, że babcie nie pracowały, nie były aktywne zawodowo. Od emerytki w wieku siedemdziesięciu pięciu lat nie możemy wymagać jako państwo tego, aby ona po prostu brała jeszcze jakieś zlecenia I chodziła do Żabki pracować. To jest po prostu niehumanitarne pozbawianie takich dzieci świadczeń. Z mojej działki wymiar sprawiedliwości dla dzieci. W dalszym ciągu nie doczekaliśmy się efektywnego wdrożenia dyrektywy 20 16 800 w sprawie gwarancji proceduralnej dla dzieci, co jest szczególnie dotkliwe na styku postępowania karnego I postępowania w sprawach nieletnich.
Z badań aktowych prowadzonych przez HFPC wynika, że w takich sytuacjach sądy rodzinne nie zapewniają generalnie nieletnim prawa do pomocy obrońcy na tym pierwszym etapie, kiedy ich sprawa jest przekazywana do sądów karnych, a więc wtedy, kiedy ten sąd decyduje czy to dziecko jest odpowiednio dojrzałe, czy ono już jest gotowe ponieść tą odpowiedzialność karną. Na tym etapie nie ma obrońcy, ten obrońca nie uczestniczy w przesłuchaniu, dziecko może swobodnie wyjaśnić, a później te wyjaśnienia są brane pod uwagę przez sąd karny. To jest absolutnie niezgodne ze standardem europejskim. W kontekście tej ustawy o wspieraniu resocjalizacji doczekaliśmy się już czterech lat obowiązywania tej ustawy. Ona nie została przejrzana pod kątem jej efektywności, zgodności generalnie z prawem człowieka I jak to działa.
Zachęcam państwa do tego, aby zorganizować specjalne posiedzenie poświęcone tylko tej ustawie. To jest kilkanaście 1000 nieletnich, którzy rokrocznie odpowiadają na gruncie tej ustawy. Za dużo jest tam programów praktycznych, abym teraz w krótkie w krótkiej wypowiedzi o tym wszystkim mówił, ale na pewno warto, aby Sejm raz jeszcze przeanalizował poszczególne wątki, które się tam znajdują. I bardzo dziękuję za ten głos młodych ludzi dotyczący trzeciego protokołu fakultatywnego. Ja myślę, że ten głos jest obecny na salach Sejmu już kilkanaście lat, poszczególni rzecznicy praw dziecka, może poza panem rzecznikiem Pawlakiem, który był temu przeciwny, ale to akurat nie dziwota, rokrocznie dopominali się o to, aby ten protokół wszedł w życie.
Speaker 19
To jest po prostu konieczne, abyśmy mogli efektywnie bronić spraw dziecka. Dziękuję serdecznie.
Henryk Truła-Paleska
Dzień dobry państwu. Dziękuję za za głos. Proszę państwa, zgadzam się ze wszystkimi rekomendacjami raportu I zgadzam się ze wszystkimi moimi przedmówcami. I chcę zacząć od tego, że w Ministerstwie Sprawiedliwości przygotowujemy po 1. Zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przestępczości na tle seksualnym I ochronie małoletnich uwzględniające, która to zmiana będzie uwzględniać uzasadnienie zawarte w wecie prezydenta oraz postulaty organizacji pozarządowych I rzeczniczki praw dziecka.
To po 1.. Po 2., proszę państwa, pracuję przy ministerstwie do spraw analizy zdarzeń, zespół do spraw ochrony małoletnich, który opracowuje wytyczne do standardów ochrony małoletnich. Po 3., proszę państwa, mogę być w lekkim chaosie, bo zapisywałam sobie tutaj wszystkie te państwa wypowiedzi. Ponadto, co bardzo ważne, przy Ministerstwie Sprawiedliwości w dwudziestym czwartym roku została powołana po raz 1. W historii Komisja prawa rodzinnego, która opracowała cały zestaw zmian, propozycji zmian do szeroko rozumianego prawa rodzinnego I opiekuńczego, a między innymi w ostatnim czasie również odniosła się do kwestii ochrony dzieci w Internecie, cyberprzestępczości, sharentingu I wszystkich tych zjawisk, które w związku z tymi nowoczesnymi technologiami zagrażają dzieciom.
I jest opublikowane to na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości również to stanowisko. Jeśli chodzi, proszę państwa o krajowe plany, które, co do których zobowiązani jesteśmy również ustawą przywołaną przeze mnie, oddam głos zaraz mojej współpracowniczce, ale chcę jeszcze powiedzieć, proszę państwa, bo to jest ważne, a zostało to zobowiązanie podjęte na konferencji w Bogocie w dwudziestym czwartym roku do stworzenia ram prawnych takiego systemu na wzór brytyjski systemu monitorowania losów dziecka I do końca tego roku takie założenia zostaną opracowane, został powołany taki zespół międzyresortowy I nad tymi założeniami pracujemy. Współpracujemy bardzo ściśle również z Ministerstwem Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej przy ustawie, przy zmianie, przy nowelizacji ustawy o systemie wspieraniu rodziny I systemie pieczy zastępczej I Centralnym Rejestrze Pieczy Zastępczej. My w kontekście tym sądowym I wyrażenia tego w sądach, jeśli chodzi o o Ministerstwo Sprawiedliwości. Jeśli chodzi, proszę państwa o ostatnią wypowiedź pana mecenasa, Szczególnie też jestem tym zainteresowany, bo jestem sędzią rodzinnym, jeśli chodzi o ustawę o wspieraniu resocjalizacji nieletnich, wymaga ona zmiany I również jesteśmy na etapie opracowania nowelizacji do tej ustawy, małej I dużej nowelizacji.
Ustawa wygląda, wymaga bardzo kompleksowego przeglądu I zmian. Tu się zgadzam I jest w trakcie opracowywania również taka nowelizacja. Może proszę państwa jeszcze co do szczegółów oddam głos mojej współpracowniczce pani Magdalenie Bochińskiej.
Speaker 23
Szanowna pani poseł, szanowni państwo, ja tylko w uzupełnieniu, ponieważ raport jest obszerny I w dużym zakresie dotyczy kwestii związanych z Ministerstwem Sprawiedliwości, to chciałabym wskazać takie rekomendacje, które częściowo już Renata przedstawiła, że są one jakby zaadresowane. Chcę również podziękować za ten raport, bo dla Ministerstwa Sprawiedliwości stanowi to istotny drogowskaz I mapa działań, które powinny być wdrożone w Polsce w systemie ochrony praw dziecka. Odnosząc się do rekomendacji zawartych w raporcie w zakresie w zakresie funkcjonowania centrów pomocy dzieciom, Chcę wskazać, że już od ponad dwóch lat wdrażany jest w Ministerstwie Sprawiedliwości realizowany projekt partnerski międzynarodowy z Rumunią, wdrażany między innymi przez przez UNICEF, który finansowany jest z instrumentów wsparcia technicznego ze środków Komisji Europejskiej, który przyczynić się ma do poprawy bezpieczeństwa dzieci w Polsce, poprzez wzmocnioną reakcję władz na zapobieganie I zwalczanie przemocy wobec dzieci. W ramach działań projektowych zrealizowano między innymi przy udziale oczywiście Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, kompleksowe mapowanie usług w Polsce dla dzieci pokrzywdzonych przemocą. Dokonano w ramach tego oceny ram prawnych oceny potencjału w celu sporządzenia mapy dostępności zasięgu, rozmieszczenia geograficznego, specjalizacji dostępności istniejących usług I struktur zapewniających wsparcie dla dzieci będących pokrzywdzonym przemocą.
Speaker 24
Przeanalizowano również różne modele koordynacji, w tym finansowanie tego typu usług w Polsce. W wyniku tych analiz, mapowania, również analizy I przeglądu prawnego, stworzono raporty, które stanowią podstawę dla opracowania standardów dla tego typu placówek w Polsce. Mogę tylko powiedzieć, że ostatnio w dwudziestego dziewiątego maja odbyło się 1. Spotkanie z konsultantką wybraną do realizacji, do realizacji standardów UNICEF z przedstawicielami Ministerstwa Sprawiedliwości. W ostatnim tygodniu odbyło się również spotkanie konsultacyjne dotyczące tych standardów również z zespołem do spraw ochrony małoletnich.
Obecnie trwa proces konsultacji I już w dniu siedemnastego września tego roku serdecznie zapraszamy również panią przewodniczącą na to spotkanie w Ministerstwie Sprawiedliwości. Zostanie zrealizowane kolejne spotkanie, które ma na celu dalszą akceptację warunków, które są przedstawione będą WWW standardach, które następnie przez kolejne lata będą wdrażane w Polsce. Również w zakresie tego projektu będą, będą stworzone podstawy I webinary, które będą podstawą szkoleniową dla osób pracujących w tego typu placówkach. Bezpośrednim rezultatem tych działań oczywiście są opracowanie zestawu zaleceń, rekomendacji, które mają wskazać na obszary zarządzania, koordynację, podejście multidyscyplinarne, które jest kluczem dla modelu Parnahus, ale również kwestii dotyczącej legislacji, mechanizmu finansowania tego typu usług I stosowanych w nich narzędzi. Także jesteśmy bardzo blisko.
Speaker 22
Liczymy na to, że tego typu placówki, które obecnie również w podobnej sferze uregulowane są, działają poprzez chociażby ośrodki specjalistyczne dla dzieci finansowane z funduszu sprawiedliwości. Odnosząc się do rekomendacji zawartych w raporcie dotyczące
Speaker 24
Zamiaru stworzenia informatycznego systemu śledzenia losów dziecka. Już wspomniała o tym pani dyrektor. Ja bym tylko chciała wspomnieć, że w Ministerstwie Sprawiedliwości działa Międzyresortowy Zespół do spraw Opracowania Projektów Założeń Centralnego Systemu Teleinformatycznego wymiany informacji o małoletnich zagrożonych lub doznających przemocy ze strony rodziców lub opiekunów. Ten międzyresortowy zespół, proszę państwa, spotkał się wiele razy w Ministerstwie Sprawiedliwości, zmapował systemy informatyczne, które są w różnych resortach, tak aby móc jakoś znaleźć klucz dla połączenia tych systemów, tak aby ten system był rzeczywiście realnym systemem wymiany danych. Celem, proszę państwa, tego systemu ma być zbieranie informacji o osobach pokrzywdzonych przemocą domową w jednym miejscu, ze szczególnym uwzględnieniem małoletnich, ułatwienie wymiany informacji między wszystkimi uczestnikami systemu przeciwdziałania I reagowania na przemoc, nawet w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, co jak wiemy jest problematyczne.
Skrócenie czasu reakcji na potrzeby ochrony osób doznających agresji I przemocy, zwiększenie efektywności interwencji podejmowanych przez uprawnione podmioty, patrz tutaj również policja. Odnosząc się, jeszcze tylko powiem, że zespół kończy swoją działalność w grudniu 2026 I do tego czasu mają być opracowania zarówno, opracowane zarówno założenia legislacyjne, jak I technologiczne dotyczące tego systemu, tak aby on zgodnie z naszym, z naszą obietnicą z pogody został faktycznie wdrożony do 2000 dwudziestego siódmego roku. Odnosząc się do rekomendacji, a w zasadzie do uwagi dotyczącej publikacji raportu z oceny stanu realizacji Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępcom Przeciwko Wolności Seksualnej I Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023, 6 za rok 2024, to powiem państwu tylko tyle, że zarówno te sprawozdanie, jak I kwestia dotycząca decyzji jego opublikowania, zostały przyjęte uchwałą zespołu do spraw ochrony małoletnich. Trwa, trwają teraz obecnie prace redakcyjne. W najbliższym czasie opublikujemy te sprawozdanie, które w zasadzie tylko potrzebuje poprawki redakcyjno, redakcyjnej, zostanie opublikowane na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, tak żeby wszyscy mogli się zapoznać z działaniami, które wykonują poszczególne, poszczególni realizatorzy tego planu.
Odnośnie kwestii dotyczącej opracowania Krajowego Planu Przemocy na Szkodę Małoletnich oraz nowego Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej I Obyczajności na Szkodę Małoletnich. Mogę tylko teraz powiedzieć państwu, że obecnie trwają prace grup roboczych, które zostały powołane przez Przewodniczącego Zespołu do spraw Ochrony Małoletnich, które mają przedstawić zarys pierwszych, pierwszego w Polsce Krajowego Planu Przeciwdziałania Przemocy na Szkodę Małoletnich oraz aktualizacji obecnie obowiązującego. Trwają prace, grupy robocze spotykają się na bieżąco, również przez okres wakacyjny trwały intensywne prace, tak aby do trzydziestego, do trzydziestego września tego roku zostały przedstawione projekty tych planów I aby rozpocząć dyskusję na temat, dyskusję I żeby zapoznały się, zapoznali się z tym członkowie zespołu, którzy będą akceptować zapisy tego tych obu planów I który którzy są de facto odpowiedzialni za ich przygotowanie. Odnosząc się do kwestii standardów ochrony małoletnich, myślę, że tutaj to trzeba by było jedynie ten raport poprawić, bo jak wiemy już te problemy wskazane I rekomendacje wskazane w tym zakresie w raporcie są zaadresowane I są te działania realizowane. Tutaj odnośnie jeszcze szkoleń, bo też takie były, jeżeli chodzi o szkolenia dla sędziów, to proszę, należy podkreślić, że w ustawie obowiązującej jest obowiązek szkolenia sędziów co 4 lata.
My ten obowiązek sprawdzamy I realizujemy. Sędziowie w ramach działalności krajowej szkoły sądownictwa I prokuratury są szkoleni z tej tematyki. Jest to oczywiście również przedmiotem informacji, który stanowi wkład do krajowych, do do sprawozdania. Także za w sprawozdaniu za 2024, ja może nie będę wymieniać, bo jest to mało istotne z perspektywy całości rekomendacji wskazanych w tym raporcie, ale ta tematyka I liczba osób przeszkolonych, sędziów I prokuratorów jest wskazana bezpośrednio w informacji, które zaraz będą opublikowane. Jeżeli chodzi o kwestie dotyczące rozważenia wykreślenia imion I nazwisk dzieci, które popełniły przestępstwa na tle seksualnym z rejestru sprawców przestępstw na tle seksualnych.
Uważamy, że tego typu prace powinny być I w ogóle wdrożenie tych rekomendacji powinno być poprzedzone pracą analityczną I badaniem. Jeżeli oczywiście istnieje potrzeba, to możemy pisemnie ustosunkować się również do tych rekomendacji. Jeszcze tylko powiem państwu, bo dosyć sporo przygotowałam informacji. Chciałam zaadresować wszystkie rekomendacje, które zostały wskazane dla Ministerstwa Sprawiedliwości. Jeszcze tylko powiem w zakresie, w zakresie wdrażania, w zakresie nieletnich, że obecnie na etapie wewnątrz wewnątrzresortowym procedowany jest projekt tak zwanej małej nowelizacji, ustawy z dnia dziewiątego czerwca 2000 drugiego o wspieraniu I resocjalizacji nieletnich.
Równolegle prowadzone są systemowe prace nad stworzeniem całkowicie nowego aktu prawnego. W tym celu również w ministerstwie sprawiedliwości powołano dedykowany zespół roboczy do spraw przygotowania założeń nowej ustawy. W skład weszli oczywiście wybitni przedstawiciele nauki, pracy, praktycy wymiaru sprawiedliwości oraz reprezentacji środowisk społecznych. Celem projektowanej nowelizacji będzie zwiększenie spójności I racjonalności obowiązujących rozwiązań oraz podniesienie skuteczności systemu przy jednoczesnym zapewnieniu zgodności z konwencją o prawach dziecka, wytycznymi ONZ-u oraz standardami europejskimi. Może nie będę wchodziła w szczegóły, ale jeżeli oczywiście będzie taka potrzeba, to serdecznie zapraszam, możemy takich informacji udzielić.
Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Bardzo dziękuję pani dyrektor I na koniec naszej komisji dziękuję też pani minister za obecność I do zobaczenia. I na koniec komisji bardzo proszę koalicję o zabranie głosu. Kto z państwa? Pani dyrektor, pani prezes?
Speaker 5
To może ja. Bardzo dziękujemy za wszystkie odpowiedzi, a także uwagi. Widzę, że już pani posłanka wyszła, ale bardzo doceniamy wnikliwe zapoznanie się z raportem. Cieszymy się, że, że doczekał się takiej uważnej lektury. Nie będę już może nawiązywała do tego, o czym powiedział Marcin wcześniej, o tym rzekomym konflikcie między prawem rodziców do wychowania, prawem dziecka do do autonomii w od pewnego wieku, bo zostało to już przedstawione.
Natomiast pani posłanka sformułowała też takie zastrzeżenia metodologiczne, które częściowo się nawet z nimi zgadzam. Kiedy mówiła o tym, że powołujemy się na artykuły z prasy, no dlatego się powołujemy na artykuły z prasy, bo nie ma dostępnych oficjalnych statystyk I raportów z krajowych planów, więc zostają nam tylko źródła prasowe w niektórych przypadkach, więc chętnie to wyeliminujemy w przyszłych raportach, jeśli będziemy mieli dostęp do oficjalnych danych. Była też mowa o tym, że mieszają się, co jest rekomendacjami w raporcie, miesza się, co jest rekomendacjami Komitetu Praw Dziecka, co jest rekomendacjami koalicji, która ten raport przygotowywała. Staraliśmy się, żeby było to jasne, że każda sekcja zaczyna się od rekomendacji komitetu, potem jest ich omówienie tego, jak wygląda w nasz z naszej perspektywy I w ramach dostępnych dla nas danych realizacja tych rekomendacji I na koniec w ostatniej części każdego, każdej, każdej części jakby jest, są już rekomendacje nasze. Tu się możemy postarać, żeby w kolejnych edycjach tego raportu jeszcze wyraźniej to podkreślić, żeby było jasne, co jest czyją rekomendacją.
Była też informacja o tym, że te zalecenia wykraczają poza prawo krajowe. No tak, czasami wykraczają poza prawo krajowe, co na przykład bardzo dobitnie pokazała Karolina Czerwińska, kiedy prawo krajowe jest niezgodne z międzynarodowymi aktami prawnymi. Więc rzeczywiście takie jakby wykroczenia mogą być tam sygnalizowane, bo po prostu nasze prawo krajowe nie spełnia zapisów z konwencji. Ale dając te wszystkie uwagi, bardzo I tak dziękujemy za przeczytanie, krytyczne, krytyczne uwagi też przyjmujemy, będziemy się starali, żeby w kolejnych edycjach te raporty były coraz lepsze. Dziękujemy też wszystkim, którzy zabrali głos z resortów za informacje odnoszące się do, do
Tych zaleceń. Chętnie zapoznamy się też tutaj, pani Magda Bochińska powiedziała, że w sprawie niektórych punktów możemy się spodziewać opinii na piśmie, stanowiska na piśmie. Bardzo, bardzo chętnie też podkreślę, myślę w imieniu całej koalicji, że my naprawdę jesteśmy chętni do współpracy. Nie robimy tego raportu po to, żeby tylko krytykować, tylko po to, żeby pokazać, że jesteśmy do dyspozycji. Dziękuję.
Speaker 2
Bardzo dziękujemy. Czy ktoś z państwa jeszcze chciałby zabrać głos? Jeśli nie, to na koniec bardzo krótko pani Mecenas Wawrowska, ale bardzo krótko, dobrze?
Speaker 25
Dzień dobry. Szanowna Pani Przewodnicząca, szanowni goście. Bardzo dziękuję przede wszystkim za ten raport. Dobrze, że powstał. Jest to naprawdę ogromne kompendium wiedzy dla wszystkich tych, którzy są zainteresowani kwestią przestrzegania praw dziecka w Polsce.
Ja mam tutaj takie pytanie dedykowane do tego, co powiedziały panie przedstawicielki z Ministerstwa Sprawiedliwości na bazie mojej praktyki zawodowej. Otóż mam ogromną prośbę, ażeby do programów szkoleniowych sędziów, nie tylko sędziów rodzinnych, włączyć metodykę przesłuchiwania małoletnich opartej na dowodach z protokołu National Institute of Child Health & Humany Developments. Z bardzo prostego powodu, sędziowie I nie tylko sędziowie rodzinni, ale również sędziowie karni, który którzy przesłuchują małoletnie dzieci, ponieważ nie wszyscy sędziowie mają odpowiednie kompetencje, nie potrafią w sposób, w sposób jasny zadawać pytań celem uzyskiwania informacji, a jednocześnie bez pytań sugerujących. Bardzo często zdarza się, że sposób przesłuchania nie chroni małoletniego przed traumą. Chodzi o to, żeby zminimalizować traumę małoletniego.
Pytania też powinny być otwarte, żeby umożliwić dziecku wypowiedź I także każde dziecko powinno otrzymać wsparcie emocjonalne, co nie zawsze się zdarza, a jest, mówię to w oparciu o przykłady spraw, które ostatnio prowadzę. Także chciałabym, ażeby mój głos był również wzięty pod uwagę w tych wszystkich pracach, o których mówiły panie z Ministerstwa Sprawiedliwości, bo to jest głos praktyków I praktyczek. Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, poprosimy Ministra Sprawiedliwości o to, żeby się odniosło na piśmie, jeśli państwo pozwolicie. Będzie okej pani Mecenas? Kiwamy głową, dobra. Dziękuję bardzo.
Dobrze, szanowni państwo, bardzo dziękuję wszystkim za ten raport. My też jako komisja będziemy monitorować realizację zaleceń I wniosków na kolejnych posiedzeniach komisji I sprawdzać, w jakim zakresie resorty realizują szczególnie te kwestie, które podnosiły, że są w trakcie już prac ustawowych albo nawet jeszcze dalej. Jeszcze raz dziękuję I zamykam posiedzenie komisji. Potrzeby.