Komisja Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki (KFS)

16 September 2026

Komisja Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki (KFS) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Follow its sittings
00:09 - 01:39
Speaker 3
Zapraszam panie Marku.  Panie I panowie, otwieram posiedzenie Komisji Kultury Fizycznej, Sportu I Turystyki.  Witam panie I panów posłów, witam zaproszonych gości.  Cieszę się, że z nami jest dzisiaj sekretarz generalny Polskiego Komitetu Olimpijskiego pan Marek Pałus.  Witam uprzejmie Prezesa Trybunału Arbitrażowego do spraw Sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim pana profesora Zbigniewa Ćwiąkalskiego. 

Jest z nami również Sekretarz Trybunału Arbitrażowego pan doktor Piotr Graczyk.  Witam serdecznie naszego przyjaciela w komisji pana profesora Janusza Czerwińskiego.  Witam stronę społeczną.  Dzisiaj w porządku dziennym mamy rozpatrzenie informacji Prezesa Trybunału przy PKO na temat działalności Trybunału Arbitrażowego przy Polskim Komitecie Olimpijskim.  Panie I panowie posłowie otrzymali materiał informacyjny, który jest, wiem, że sygnalizował też swoją obecność pan minister Borys, ale jak dojdzie to go powitamy. 

Uprzejmie proszę panie profesorze, czy według upoważnienia również o przedstawienie informacji. 
01:41 - 09:47
Speaker 4
Bardzo dziękuję panie przewodniczący.  Dziękuję przede wszystkim za zaproszenie na dzisiejsze posiedzenie.  Muszę powiedzieć, że ja jestem trzecią I ostatnią już kadencję prezesem Trybunału Arbitrażowego.  Nigdy do tej pory się nie zdarzyło, żeby Komisja do spraw Sportu, Kultury fizycznej, Sportu I Turystyki zaprosiła nas na posiedzenie, poświęcając całe posiedzenie właśnie problemowi dotyczącemu trybunału arbitrażowego.  Problem, państwo dostaliście materiały. 

Problem trybunału arbitrażowego polega między innymi na tym, że tak naprawdę nikt trybunału nie finansuje, ponieważ jest ustawa o sporcie, która w rozdziale 9a mówi o odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz rozstrzyganiu sporów w sporcie, artykuł 45 a, który brzmi, że przy Polskim Komitecie Olimpijskim działa Trybunał Arbitrażowy do spraw Sportu, zwany dalej Trybunałem.  Natomiast jeżeli spojrzeć do statutu Polskiego Komitetu Olimpijskiego, to tam jest 1 artykuł, który dotyczy trybunału, nawiasem mówiąc, nazywanego sportowym.  PKOL może utworzyć Trybunał Sportowy działający jako stały sąd polubowny do rozstrzygania sporów majątkowych związanych z działalnością sportową oraz rozpatrywania odwołań od decyzji dyscyplinarnych lub regulaminowych właściwych organów polskich związków sportowych.  Generalnie w tym materiale, który przedstawiliśmy, przedstawiliśmy strukturę trybunału arbitrażowego, tego nie chciałbym powtarzać.  Natomiast generalnie wchodzi w skład dwudziestu czterech arbitrów. 

Arbitrzy są osobami, które no muszą być osobami zaufania publicznego, dlatego że ustawa określa wymogi, konkretnie ustęp 5., który mówi, że arbitrem może być tylko osoba, która korzysta z pełni praw publicznych, jest nieskazitelnego charakteru I swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania funkcji arbitra.  Nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe I może jeszcze 1 punkt, który jest niesłychanie ważny, posiada wyższe wykształcenie prawnicze I zdała egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski, adwokacki lub notarialny.  Czyli kwalifikacje poszczególnych arbitrów muszą być odpowiednio wysokie.  Trybunał zajmuje się dwoma rodzajami spraw, mianowicie wynika to też z ustawy, jest stałym sądem polubownym, działającym na zasadach określonych w przepisach ustawy kodeks postępowania cywilnego I po 2.  Trybunał rozstrzyga także spory wynikające z zaskarżenia ostatecznych decyzji dyscyplinarnych polskich związków sportowych. 

Czyli tutaj z kolei wchodzą w grę przepisy kodeksu postępowania karnego.  A zatem I kodeks postępowania cywilnego, kodeks cywilny I kodeks karny, kodeks postępowania karnego to są te akty prawne, które stanowią podstawę orzecznictwa trybunału.  Dominujący charakter mają sprawy dyscyplinarne.  Zaskarżone przez strony postępowania trafiają do Trybunału Arbitrażowego do spraw Sportu.  Każda ze stron postępowania może zaskarżyć sprawę rozstrzygniętą, czyli orzeczenie związków sportowych. 

Nawiasem mówiąc, tutaj mamy no sporo problemów z tymi orzeczeniami, dlatego że bardzo często niestety w związkach sportowych orzekają nie fachowcy, a zatem te orzeczenia są dalekie od tego, jakie być powinny.  I zdarza się niejednokrotnie, że musimy uchylać tego typu orzeczenia I dawać wytyczne, jak sprawa powinna być rozstrzygnięta.  Znaczy nie merytorycznie, tylko formalnie.  Jeżeli chodzi o, jak już wspomniałem, finansowanie trybunału, do tej pory było tak, że raz przynajmniej w tej historii, którą ja pamiętam, dostaliśmy, ale to było z 10 albo więcej lat temu, dotacje dwustu 1000 złotych od Ministerstwa Sportu, no I przez pewien czas, mniej więcej 2 lata temu, dostawaliśmy takie dotacje z Polskiego Komitetu Olimpijskiego.  No muszę powiedzieć, że zdarzyło mi się, jak mówiłem o tym, że praktycznie rzecz biorąc, my nie mamy żadnego źródła finansowania, usłyszeć, że powinniśmy mieć sponsorów. 

A więc od razu powiem, że takiej możliwości nie ma, bo to jest sąd, który no w żadnym razie nie może się ubiegać u sponsorów.  To nie jest a propos aktualnej sytuacji, ale nie może się ubiegać u sponsorów o to, żeby trybunał finansowali.  W związku z tym ja przypomnę tylko, że Sejm dwudziestego pierwszego listopada dwudziestego czwartego roku uchwalił ustawę o zmianie ustawy o sporcie oraz niektórych innych ustaw.  I w uchwalonej przez Sejm ustawie znalazł się przepis stanowiący podstawę finansowania działalności orzeczniczej trybunału ze środków budżetowych.  Zgodnie z brzmieniem projektowanego wtedy artykułu 45 a, ustęp 9 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej miał posiadać prawną możliwość dofinansowania trybunału w zakresie rozstrzygania sporów wynikających z zaskarżania ostatecznych decyzji dyscyplinarnych polskich związków sportowych w formie dotacji ze środków budżetu państwa, części której jest dysponentem. 

I te zmiany od 2000 dwudziestego piątego roku miały umożliwić finansowanie działalności orzeczniczej trybunału w latach następnych.  Ja powiem, że tutaj chodzi tylko o tą część orzeczniczą dotyczącą odwołań od orzeczeń Polskich Związków Sportowych, nie działalność sądu arbitrażowego, sądu polubownego, bo tutaj opłacają I powinni opłacać wnosząc skargę te I ponosić koszty no ci, którzy składają skargę I wnoszą o rozpoznanie przez sąd, rozpoznanie jej przez sąd polubowny.  No niestety ta ustawa o sporcie została dwudziestego trzeciego grudnia 2000 dwudziestego czwartego roku skierowana w trybie kontroli prewencyjnej przez prezydenta RP Andrzeja Dudę do Trybunału Konstytucyjnego.  No I oczywiście od tej pory nic się więcej nie dzieje.  Aktualne zaległości, jak już powiedziałem, wobec arbitrów wynoszą 200000 złotych. 

09:48 - 09:59

Speaker 4

Natomiast jeżeli chodzi o finansowanie, to praktycznie rzecz biorąc, jak my obliczamy koszty roczne funkcjonowania trybunału arbitrażowego

10:00 - 10:17

Speaker 4

Sportu nie przekroczyłyby trzystu pięćdziesięciu 1000 złotych. I teraz, jeżeli chodzi o działalność orzeczniczą, może poproszę pana sekretarza trybunału, pana doktora Piotra Graczyka o jej przedstawienie.

10:19 - 10:34

Speaker 3

Witam uprzejmie. Jak wspomniałem, że będzie za chwilę pan Borys, sekretarz stanu w Ministerstwie Sportu I Turystyki oraz dyrektor Departamentu Planowania I Strategii w resorcie, pan Mateusz Łach. Witam uprzejmie panów.

10:34 - 10:37

Speaker 2

Bardzo proszę pana sekretarza. Dziękuję bardzo.

10:37 - 16:13

Piotr Graczyk

Dziękuję panie przewodniczący. Tak jak wspomniał

pan profesor, prezes trybunału, trybunał realizuje funkcje orzecznicze dychotomicznie, czyli z jednej strony rozpoznaje sprawy arbitrażowe, z drugiej strony odwołania od ostatecznych decyzji dyscyplinarnych. W roku 2000 dwudziestym czwartym Sąd Najwyższy podjął taką znamienną w skutkach decyzję, rozstrzygnięcie, uchwałę. Wskazał mianowicie, że od wszystkich orzeczeń trybunału Arbitrażowego do spraw Sportu przysługuje odwołanie, skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego. Zapis w tym zakresie znajdował się już uprzednio w ustawie o sporcie, natomiast sporne było to, czy skarga kasacyjna kierowana od orzeczeń dyscyplinarnych trybunału arbitrażowego ma charakter wyjątkowy I podlega tak zwanemu przedsądowi na gruncie kodeksu postępowania cywilnego, czy też od wszystkich orzeczeń trybunału przysługuje jako środek odwoławczy, który nie podlega tejże kontroli w zakresie przedsądu. I w roku 2000 dwudziestym czwartym Sąd Najwyższy przesądził, że skarga kasacyjna, o której mowa jest w ustawie o sporcie, przepisach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sportowców, przysługuje od każdego rozstrzygnięcia trybunału w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej.

W związku z tym każdy sportowiec wnosząc do trybunału skargę na orzeczenie dyscyplinarne wewnątrzzwiązkowych organów orzeczniczych, bo tak one się nazywają, ma pewność, że jego sprawa może zostać oceniona nie tylko przez trybunał, ale również przez Sąd Najwyższy. Uchwała ta podjęta została w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego I oceniamy, że w przyszłości może ona spowodować zwiększenie napływu spraw do trybunału arbitrażowego. Jeżeli chodzi o statystyki wpływu spraw do trybunału, przedstawiliśmy je na ostatniej stronie sprawozdania. Tych spraw w ostatnich lat bywało mniej niż w latach wcześniejszych. Ja mogę odnieść się do czasu, kiedy sprawuję funkcję sekretarza trybunału rebitrażowego do spraw sportu, czyli od roku 2000 szesnastego, bo jestem w tej chwili trzecią kadencję sekretarzem.

Związane było to również po części ze zmianami legislacyjnymi, a także z okresem pandemii, który wymiernie obniżył ilość spraw, które wpływały do trybunału. Spraw dyscyplinarnych, sportowych wpływa w tej chwili około dwudziestu rocznie, w związku z tym nie jest to jakaś bardzo duża liczba. Natomiast obserwujemy, że tendencja jest zwyżkowa I tak w pierwszym półroczu tego roku tych spraw było już 12, co wskazuje, że możemy przekroczyć liczbę dwudziestu spraw.

Chciałbym przy tym zaznaczyć, że są to sprawy już rozstrzygnięte, tak, dlatego że do trybunału wpływają sprawy, w których organy orzecznicze polskich związków sportowych, a jest ich 69 tych polskich związków sportowych, wydały już uprzednio orzeczenia w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej danego sportowca.

Zatem Trybunał jako organ ustawowy pełni tutaj wyłącznie funkcję odwoławczą w zakresie ostatecznych rozstrzygnięć dyscyplinarnych polskich związków sportowych, a orzeczenia trybunału mają walor prawomocności, a pomimo to przysługuje od nich właśnie skarga kasacyjna.

Jeżeli chodzi natomiast o kwestie finansowe, chciałbym jeszcze dodać o jednej kwestii, o której pan profesor nie powiedział, ona ma również znaczenie w zakresie dostępu do sądu, do trybunału, mianowicie co do wysokości wpisu. Również w sprawach dyscyplinarnych wpis, czyli opłata od zarejestrowanej sprawy jest pobierana I ustawodawca przewidział w przepisach ustawy o sporcie, że ten wpis, który pobiera trybunał od rozpoznania sprawy sportowej, dyscyplinarnej, nie może przekraczać dwukrotności średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw państwowych. Ponieważ wynagrodzenie średnie rosło no w sposób bym powiedział dosyć szybki w ostatnich latach, ta opłata w tej chwili, licząc według przepisów ustawowych, przekroczyłaby kwotę na pewno trzynastu 1000 złotych, jeśli nie więcej. W związku z tym Rada Trybunału, mając takie upoważnienie, a także za zgodą władz Polskiego Komitetu Olimpijskiego, podjęła uchwałę o obniżeniu wysokości wpisów w sprawach dyscyplinarnych do maksymalnej kwoty tysiąca złotych. Chodziło o to, żeby umożliwić sportowcom rejestrowanie skarg w sprawach dyscyplinarnych, a jednocześnie, żeby opłata nie stanowiła przeszkody w dostępie do trybunału.

Stąd to finansowanie, o którym mówił pan profesor, jest niezwykle ważne z racji tego, że trybunał realizuje funkcje nałożone przez ustawodawcę, jest organem kontroli orzeczniczej polskich związków sportowych w sprawach dyscyplinarnych, a jednocześnie nie może zapewnić swoje finansowania tejże działalności pobieranymi od stron wpisami.

16:15 - 16:42

Speaker 4

Może jeszcze tylko dodam, że składy I rozpoznanie sprawy następuje w składach trzyosobowych. Także to jest zasada podstawowa. Z panem ministrem Borysem rozmawialiśmy kiedyś o finansowaniu. Ja to, co państwu powiedziałem, ale jeszcze pod nieobecność pana ministra przedstawiałem, jak to miało wyglądać, ale ostatecznie do wejścia w życie tej ustawy nie doszło.

16:43 - 16:44

Dziękuję uprzejmie.

16:44 - 16:46

Bardzo proszę, panie ministrze.

16:46 - 19:59

Piotr Borys

Bardzo dziękuję. Doceniając ogromny wkład pana profesora I, I zasnego grona, które reprezentuje Trybunał Archidrażowy. Wiemy, jak ważną rolę I wagę ma trybunał w całym systemie rozstrzygania, rozstrzygania sporów. Zarówno w systemie ulokowania trybunału w aspekcie pewnej niezależności gwarantowanej przez zapisy narzucone przez MKO, ale z drugiej strony poprzez transfer tak naprawdę tych zasad do polskiego systemu prawnego. Wiemy, że potrzebne jest finansowanie.

To jest rzecz absolutnie niezbędna I ważna. Przypomnę, że nasza ustawa, w której mieliśmy stosowny zapis I podstawę, aby, aby przeznaczać środki na finansowanie kosztów funkcjonowania trybunału, znalazły się w ustawie, która została skierowana do trybunału jeszcze przez pana prezydenta Andrzeja Dudę. Mamy dzisiaj 2 możliwości. Po 1., albo czekać aż ta ustawa przez Trybunał zostanie rozpatrzona, ale to jest czas przyszły I niepewny. Nie wiemy, jak potoczą się sprawy związane z Trybunałem.

Tam jest kilkaset spraw w poczekalni, w tym między innymi nasza ustawa. Przypomnę, że w kontekście między innymi zapisu dotyczącego podstaw dofinansowania trybunału, tam jest również kwestia związana z rzecznikiem, z rzecznikiem praw, praw zawodników, a więc te aspekty wynikające z części dyskryminacyjnej I części, nazwijmy to, równościowe, czyli między innymi priorytety w związkach. Pozostałe rzeczy wyrównaliśmy jakby ustawą. I teraz mamy do wyboru albo czekać, albo wykorzystać tę szybką ścieżkę prac nad ustawą o sporcie, którą mamy w podkomisji, którą kieruje pani poseł, pani przewodnicząca Niemczyk. I myślę, że tak jak analizujemy niektóre inne aspekty wynikające z ważnych spraw I koniecznych w polskim systemie sportu, jak I między innymi w przyszłości.

Uregulowanie gwarancji, chociażby kontraktów B2B w polskim sporcie, w kontekście także ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Wiemy, że polski sport jest w głównej mierze konkurencyjny dzięki bardzo sprzyjającym również warunkom podatkowym, gdzie akurat B2B funkcjonuje nawet w naszym systemie finansowanie kontraktu, podobnie podstawa prawna dofinansowania, finansowania trybunału. Tych spraw tak zwanych pojedynczych mniejszych będzie, będzie więcej. Więc moja sugestia, jeżeli mogę to zaproponować, jest taka, aby nie czekając na rozstrzygnięcia trybunału, także tę kwestię włączyć do tego szybkiego pakietu spraw, które pozwoliłyby na to, aby tę kwotę zabezpieczyć, bo przecież chodzi o niezwykle istotny istotny w całym systemie Trybunał. Więc taka jest, taka

19:59 - 19:59

nasza sugestia.

20:00 - 20:37

Speaker 5

Rekomendacja, jeżeli moglibyśmy poprosić, bo z kolei prace, prace rządowe one będą trwały 4, 5, 6, 7 miesięcy z uwagi na długi proces legislacyjny, konsultacyjny I po to też uznaliśmy wcześniej, tak jak rozumiem, prace związane z powołaniem, z powołaniem tej podkomisji, aby tego typu, nawet pojedyncze, ale niezwykle ważne sprawy po prostu załatwiać w szybszym, w szybszym trybie. Więc moja sugestia jest taka, aby, aby niezwłocznie przystąpić do prac poprzez inicjatywę własną komisji I przeprowadzić ten proces legislacyjny możliwie możliwie możliwie możliwie szybko. Bardzo dziękuję.

20:38 - 21:32

Speaker 3

Dziękuję uprzejmie. Rozumiem, że to jest deklaracja poszukania podstawy prawnej dofinansowania w związku z tym, że pan minister wyraża taką gotowość, że skorzysta z tego przepisu, jak on zaistnieje. Dlatego też ta propozycja skierowana, czyli żebyśmy przygotowali komisyjny projekt nowelizacji ustawy o sporcie. Dzisiaj ta sprawa jest oczywistą oczywistością, w związku z tym nie budziła I nie budzi żadnych wątpliwości. I jeśli mamy dopracowany ten 2.

Segment dotyczący Państwowej Inspekcji Pracy I tak dalej, umów cywilnoprawnych z zawodnikami, to te 2 kwestie proponuję, żeby podkomisja bez względu na ilość spraw, które tam wpłynęły, przeprowadziła szybko I przygotowała właśnie propozycję na komisyjny projekt nowelizacji ustawy.

21:32 - 23:49

Speaker 5

Ja jeszcze chciałem tylko zasugerować, korzystając z okazji, kiedy otwieramy tę furtkę na na część związaną właśnie z nowelizacją, mamy też 1, 1 temat, który od początku w zasadzie wybrzmiewa w polskim systemie prawnym. Dotyczy także pewnych sugestii kontroli od wielu lat, które są prowadzone przez najwyższą izbę kontroli I przez KAS, mianowicie podstaw prawnych do rozliczania systemu dotacji rocznych w systemie, w systemie finansowania Polskich Związków Sportowych, które prowadzi od lat Ministerstwo Sportu I Turystyki. Mianowicie kwestionowane są zasady, w którym przyznając dotacje w trakcie roku, często jak państwo wiecie, rozstrzygamy w ramach rocznych budżetów decyzję w lutym, marcu, kwietniu. Kwalifikowalność wydatków jest zresztą od wielu, wielu lat, od kilkunastu lat, od stycznia do grudnia I te kwestie są, są, są podważane od I przez, głównie przez najwyższą izbę, izbę kontroli I chodziło o to, żeby także doprecyzować zapis, który pozwoliłby na to, aby wprost dać możliwość, że w ramach przyznawanych dotacji, w ramach konkursów, wprost kwalifikowalność wydatków jest od pierwszego stycznia do końca grudnia, tak jak ma to miejsce. Nie tylko w postaci regulaminów konkursu, ale przy podstawie prawnej.

I tego brakowało od kilkunastu lat już, w sensie od początku, kiedy ministerstwo rozpoczęło swoją działalność, w ten sposób funkcjonuje. Taka jest praktyka, szanowni państwo, rocznych budżetów niestety. Ale przy okazji chciałbym do tej, do tej sprawy trybunału zasugerować, że, że tą sprawę byśmy jednocześnie także, bo dzisiaj mieliśmy, chciałbym także zarekomendować, aby ono dołączyło do tego pakietu nie kontrowersyjnych, a wręcz potrzebnych spraw, bo ta sprawa związana z podstawą finansowania trybunału, podobnie jak, jak te kwestie związane z podstawą do rozstrzygnięć konkursów I rocznych wydatków jest po prostu niezbędna I, I mogłaby być prostą, szybką sprawą do załatwienia, więc chciałbym także ją włączyć do, do, do pakietu tych trzech spraw, które mogłyby być przedmiotem prac podkomisji, następnie szybkie inicjatywy legislacyjne. Dziękuję.

23:50 - 25:57

Speaker 3

Dziękuję. Obawiam się, że ta ostatnia sprawa nie jest wcale taka prosta, bo to oznacza, że stworzymy albo stworzymy rozwiązanie prawne, które będzie dotyczyło wszystkich, całego sektora pozarządowego. W0W ustawie o sporcie owszem, w związku z tym no musi być to jednak dobrze uzasadnione, bo minister finansów tutaj w czasie prac będzie miał na pewno swoje zdanie, związku z powyższym, jeśli będziecie mieli to państwo na roboczo uzgodnione, to jak najbardziej. Panie ministrze, dziękuję za tą gotowość, ale to za mało. Czekamy na robocze ustalenia I, I to, co trzeba do pani przewodniczącej, żeby można było pracować już na konkretach, a nie tylko na deklaracjach, bo jak wiemy czas nas tutaj upływa szybko I w związku z powyższym mamy też zaległe sprawy jeszcze związane umownie rzecz biorąc, hasłowo z Torem Poznań w tej sprawie.

Myślę, że pan minister musi dalej prowadzić te negocjacje, bo to gdzieś się tam zatrzymało, mimo formalnego skierowania poselskiego projektu nowelizacji ustawy o ochronie środowiska do naszej komisji, no to 2. Komisja, Komisja Ochrony Środowiska w dniu dzisiejszym nam oznajmiła, że nie zamierza zbierać się w tej sprawie. W związku z tym czekamy za odblokowaniem, żebyśmy znów nie tracili czasu. Jeśli ta droga zaproponowana w tym projekcie rozwiązuje lepiej problem niż te, które wcześniej przyjęła komisja z dwóch projektów, komisyjnego I poselskiego. Otwieram dyskusję, pytania.

Proszę uprzejmie, kto z państwa chciałby zabrać głos w sprawie trybunału? Bardzo proszę, a przepraszam, pani przewodnicząca, o, Boże, a nieńczyk, zapraszam.

25:57 - 27:07

Małgorzata Niemczyk

Dziękuję, panie przewodniczący. Panie ministrze, tak, myślę, że na podkomisji jak najbardziej zajmiemy się tym tematem. Myślę, że wspólnie, wspólnie z, z ministerstwem znajdziemy jakieś rozwiązanie, ale ja bym chciała poznać specyfikę spraw tych, które zawisły przed Trybunałem Arbitrażowym, czego one dotyczyły w przeciągu ostatnich dwóch lat. Bo tych spraw stosunkowo tutaj jest niewiele. Jest to łącznie około dwudziestu czterech, dwudziestu sześciu spraw.

A ja z mojego doświadczenia I całej mojej drogi zawodniczej wiem, że większość zawodników nie kierowało spraw do trybunału arbitrażowego, tylko wolało pójść ze sprawami do sądu cywilnego, gdzie sąd rozstrzygał spory pomiędzy nimi a klubami sportowymi. I dotarły również do mnie słuchy, że były prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego, pan Radosław Kiesiewicz, miał w planie w ogóle zlikwidować Trybunał Orbitrażowy. Czy to jest prawda, czy to jest jakaś plotka, która dotarła? Dziękuję bardzo.

27:11 - 27:20

Speaker 3

No tak, ale to byłoby działanie niezgodne z prawem. Bardzo proszę, pan Szlakta.

27:21 - 27:59

Speaker 9

Panie przewodniczący, panie ministrze, ja chciałem tylko poinformować, że pewnie wszyscy to teraz obserwują, ale są zmiany w Polskim Komitecie Olimpijskim. Mamy nowego pełniącego obowiązki prezesa. Jako członek PKO-u, to myślę, że pan profesor, ja mówię jako członek PKO-u, ale pan profesor też wie, że nieformalnie już rozpoczęły się prace nad nowym statutem, więc jeżeli trzeba jakichkolwiek odpowiednich zapisów, takich żeby dla obydwu stron były właściwe, to tutaj jesteśmy jako PKL na pewno myślę otwarci, jako członkowie, żeby rozmawiać I dokonać właściwych zapisów. Dziękuję.

28:00 - 28:14

Speaker 3

Dziękuję uprzejmie. I już dostrzegam może... Poproszę pana sekretarza później, po zamknięciu tego kółeczka. Bardzo proszę pana prezesa. Raz, nie wiem, bardzo proszę.

28:15 - 28:53

Łukasz Mikosz

Łukasz Mikosz, Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych. Ja w sumie w kontekście też tego, co pani przewodnicząca Niemczyk pytała, czego dotyczą dokładnie te sprawy, które wpływają I czy na przykład są takie sytuacje, że niektóre sprawy, które wpłynęły ze względu na przykład formalnych albo proceduralnych, nie mogą być procedowane przez Trybunał. I wtedy co państwo z takimi sprawami robią? Czy kierujecie je, czy informujecie na przykład, żeby dochodzić na drodze cywilnej, czy jednak widzicie tutaj możliwość rozszerzenia kompetencji trybunału przy jakichś najbliższych zmianach ustawowych o te sprawy, które ewentualnie nie mogą być procedowane na tym etapie. Dziękuję bardzo.

28:55 - 29:01

Speaker 3

Dziękuję. Jeśli nie byłoby, to teraz Sekretarz Generalny PKO, pan Marek Małus.

29:01 - 29:59

Marek Pałus

To ja, jeśli pan przewodniczący pozwoli trochę dłużej. Zacznę od końca. Znaczy chciałem uspokoić tutaj pana szlachtę, że prace nad statutem PKO nie tylko się rozpoczęły, się już zakończyły. Tak że Komisja Statutowa, którą powołał zarząd kilka miesięcy temu, zakończyła swoje prace pod przewodnictwem imiennika naszego przewodniczącego pana profesora Tadeusza Tomaszewskiego. Ten statut jest w tej chwili tłumaczony, żeby został wysłany do MKOL-u celem przedstawienia uwag I w najbliższym czasie, jeśli zarząd tak zdecyduje, będzie poddany pod rozwagę walnego zgromadzenia, żeby, żeby to zmienić.

Między innymi z takich względów, jakich, o jakich mówił tutaj pan sekretarz trybunału, nomenklatura naszego statutu to jest tak naprawdę już prehistoria I nie jest kompatybilna z zapisami ustawowymi, a też nie przystaje jakby do rzeczywistości, co ostatnie wydarzenia też mocno, mocno potwierdziły.

29:59 - 30:01

Natomiast

30:00 - 36:07

Marek Pałus

Jakby do kwestii trybunału, to ja bym chciał uzupełnić wypowiedź pana profesora I pana doktora o jakby 3 elementy, które gdzieś od samego początku działalności trybunału część z państwa pamięta, bo to jeszcze było ponad 20 lat temu, kiedy histerycznie z niewiadomych względów Polski Związek Piłki Nożnej, 1 tylko I wyłącznie Polski Związek Piłki Nożnej, tak strasznie naciskał na dokonanie zapisu o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego, że w konsekwencji taki zapis w ustawie się znala złoty. Ja chciałbym zwrócić państwa uwagę na to, żeby spojrzeć na funkcjonowanie trybunału nie tylko z perspektywy tych, którzy składają. Mówimy tu oczywiście o trybunale działającym jako sąd specjalny, a nie o sądzie polubownym, bo tu pan profesor wyjaśnił, że to jest jakby kwestia dobrej woli. Tu raczej nie należy się spodziewać rozszerzenia jakby katalogu spraw czy liczby spraw, bo przy polskich związkach sportowych powstają sądy polubowne I w różny sposób uczestnicy współzawodnictwa są jakby przymuszani, jeżeli mogę tak powiedzieć, do korzystania z tych sądów. Natomiast z punktu widzenia organizatora rozgrywek, czyli Polskich Związków Sportowych, Rozgrywek, Współzawodnictwa, kluczowym w sprawach dyscyplinarnych jest relatywna szybkość decyzji.

Mamy dwuinstancyjność wymuszoną ustawą wewnątrz polskich związków sportowych. Mamy tam prawo do obrony, czyli nie może być tak, choć tak jest I to jest też uwaga potem do ministerstwa w trybie nadzoru, ale nie może być tak, że w pierwszej instancji orzeka zarząd, w drugiej instancji orzeka zarząd, a w niektórych regulaminach dyscyplinarnych jeszcze skarga kasacyjna wewnątrzzwiązkowa też do zarządu, tak. I teraz, a czasami sprawy dotyczą zawieszenia na 4 mecze, zawieszenia tam na kilka miesięcy I tak dalej. To są sprawy istotne z punktu widzenia przebiegu współzawodnictwa sportowego I teraz ta skarga do Sądu Najwyższego doprowadzi do tego, że na końcu sędziowie sądu będą orzekać, czy 3 lata wcześniej ktoś zdobył mistrzostwo Polski, czy nie zdobył. Związku z czym, jeżeli uznajemy, że działalność tego typu sądu określanego czy powołanego ustawą realizuje prawa obywateli, prawo do sądu, to w opinii polskich związków sportowych, a tych tu trochę PKOL reprezentuje, a te tu reprezentuje.

No to, to postępowanie jest zbyt długie, tak. I to jest 1. Jakby element, na który chciałem zwrócić uwagę. 2. Element, ja oczywiście nie namawiam do tego, żeby zbyt głęboko kontrolować polskie związki sportowe, wręcz przeciwnie, ale chyba jednak należałoby się przyjrzeć z punktu widzenia ministerstwa jako organu nadzoru jakości tych przepisów dyscyplinarnych, tak.

Bo, bo tak jak powiedziałem, clue problemu, szczególnie w tych mniejszych związkach, mniej rozwiniętych, to o czym pani poseł Niemczyk mówiła, czyli to takie naruszenie praw zawodniczych, ono się odbywa na etapie tych postępowań, tych postępowań dyscyplinarnych. III to jest, to jest największy problem. Ale też jest problem w drugą stronę. To znaczy myśmy o tym rozmawiali z panem profesorem I z panem sekretarzem, że jak każdy trybunał jest pewna tendencja do nadinterpretacji swojej kompetencji, do orzekania. Ja podam przykład.

W wielu polskich związkach sportowych mamy na przykład tak, taką sytuację, że walkower jest karą dyscyplinarną, a jednocześnie jest karą administracyjną z urzędu na przykład w piłce nożnej za czwartą żółtą kartkę jest zawieszenie na 1 mecz. I teraz jest pytanie, czy ten walkower to jest kara dyscyplinarna, czy to jest kara administracyjna. Bo jeżeli dyscyplinarna, to o tym, czy walkower był słusznie nałożony, zdecyduje na końcu Sąd Najwyższy, tak. Co oczywiście prowadzi do, do pewnego absurdu, tak. Więc, więc należałoby po prostu skontrolować czy, czy, nie wiem, wymusić w ten sposób większą czytelność przepisów dyscyplinarnych polskich związków sportowych, bo to by pozwoliło uniknąć, uniknąć wielu, wielu kontrowersji, zamieszania.

I na końcu ostatnia rzecz, z którą też dyskutowaliśmy wielokrotnie. Ja nie będę mówił o finansowaniu, bo to jest rzecz oczywista, więc, więc nie będę się powtarzał, ale rozmawialiśmy też I z panem profesorem I nawet chyba stanowisko takie Trybunał skierował, tylko już nie pamiętam do kogo, czy do, czy do ministerstwa, czy do, czy do sejmu. Mamy pewną delikatność związaną ze sprawami dyscyplinarne, ze sprawami dopingowymi, tak. To znaczy ze względu na uchwalenie ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie I określenie tam organów, organów orzekających, czyli panelu pierwszej instancji, panelu drugiej instancji, pewna kategoria zawodników, zawodników o tak zwanym statusie krajowym, którzy od orzeczeń Pollady nie mogą się odwoływać do kasu, bo mają zbyt niski status, oni są pozbawieni prawa do sądu. I to bardzo precyzyjnie chyba uchwałą wszystkich arbitrów zostało to opisane, skierowane.

Tutaj musi nastąpić jakiś link, jeżeli uznajemy, że, że kierowanie spraw do sądu wyczerpuje prawo, prawo, do trybunału, przepraszam, wyczerpuje prawo do sądu, to naprawdę nie ma powodów do tego, żeby nie wrócić do modelu poprzedniego, Trybunał Arbitrażowy miał kompetencje do orzekania w sprawach dyscyplinarnych, bo akurat kategoria zawodników krajowych jest jakby z tego prawa, przepraszam, dopingowych, przepraszam, jest z tego prawa, z tego prawa wyłączone. A jak państwo wiecie, tendencja rozszerzania jakby naruszeń przepisów antydopingowych, szczególnie w Światowym Kodeksie Antydopingowym jest no taka, że no coraz łatwiej wpaść na dopingu, tak. A oczywiście nie zachęcam do stosowania dopingu, ale wydaje się, że przynajmniej kontrola z poziomu Trybunału Arbitrażowego do spraw Sportu tych orzeczeń, które nie mogą być skażone do kasu, no powinna zostać zawodnikom zapewniona. Dziękuję bardzo.

36:09 - 36:10

Dziękuję uprzejmie.

36:12 - 36:15

Speaker 7

Bardzo proszę, pan poseł, prezes.

36:16 - 37:52

Speaker 13

Panie przewodniczący, szanowni panie ministrze, szanowni państwo. Przede wszystkim chciałbym zapytać, dlaczego I po co zmieniono w statucie PKL-u nazwę Trybunału Arbitrażowego na Trybunał Sportu. Nie, nie wydaje mi się to takie, takie, że tak powiem, właściwe, a z drugiej strony Trybunał Arbitrażowy zawsze pod tą nazwą funkcjonował. Ja też jestem troszeczkę zdziwiony faktem, że statut, który zatwierdził poprzedni zarząd, tak, dobrze rozumiem, bo ja nie byłem, jestem teraz członkiem zarządu Polskiego Komitetu Olimpijskiego, ale nie byłem, więc, więc nie wiem. Już został skierowany do, do Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.

Tam od członków zarządu PKL-u wiem, że jest dużo zastrzeżeń do tego, do tego statutu. Jeżeli był zatwierdzony, to, to jaką, jaką ilością głosów I Walne Zgromadzenie ten statut ostatecznie musi zatwierdzić, prawda? Ja myślę, że wiele związków jednak będzie miało zastrzeżenia do tego statutu I I tak szybko ten statut nie nie zostanie zatwierdzony. Na pewno Polski Związek Narciarski, który również w tej chwili już reprezentuje, wniesie do tego statusu, do tej propozycji statutu swoje zastrzeżenie. Dziękuję bardzo.

37:53 - 37:58

Speaker 3

Dziękuję. Może rozstrzygnijmy tą tą kwestię, czyli niech pan sekretarz opowie.

37:58 - 39:59

Marek Pałus

Dlaczego została zmieniona nazwa trybunału w statucie, to nie wiem. Bo to jest rzecz, która się wydarzyła kilka lub kilkanaście lat temu I oczywiście jest to 1 z przykładów takich, że ten statut jest po prostu, no w niektórych zapisach trochę przypadkowy. A jeżeli chodzi o, a jeżeli chodzi o to, o czym pan prezes mówi, to oczywiście przed jakimkolwiek uchwaleniem czy zatwierdzeniem projektu statutu I skierowaniem do walnego zgromadzenia, planowane są I mówiono o tym już dawno, rok czasu, konsultacje, które będą skierowane jakby do, do czterech kategorii podmiotów, związków czy członków PKOL-u, które są związkami olimpijskimi, do członków nieolimpijskich, do rad regionalnych I do pozostałych członków.

Także absolutnie spieszę uspokoić pana prezesa, że to nie będzie tak, że, że nagle ktoś jakąś przepraszam za bezpośredniość wypowiedź, wrzutkę zrobi na, na, na walne zgromadzenie. Natomiast prawda też jest taka I myślę, że jest dobra okazja, żeby o tym wspomnieć, że bardzo mocno, bardzo mocno na zmianę statutu nalega MKOl. Co chwilę mamy informację o tym, bo jesteśmy ewenementem na skalę światową, tak. Ja nie mówię o takich zapisach, powiedzmy technicznych, ale to, że mamy sześćdziesięciojednoosobowy zarząd I dwudziestoprawie osobowe prezydium, to to MKOl przez grzeczność chyba po prostu, nie parsnął śmiechem, bo bo bo bo jest to rzecz no niespotykana w skali światowej, ale, ale oczywiście finalny tekst czy, czy, czy te uwagi, które na pewno będą kierowane, będą analizowane, a decyzję podejmie walne zgromadzenie. MKO nie może nam kazać, tak?

To też tu uspokajam, że, że oni raczej wskazują pewne, pewne uwagi, analizują przepisy statutu pod kątem zgodności z kartą olimpijską. No ale to nie jest tak,

40:00 - 42:28

Piotr Borys

Też, że przyjdzie rozkaz z MKO I każe nam powiedzmy jakiś zapis, jakiś zapis zmienić. Dziękuję. Pan minister. Tylko chciałem w kontekście artykułu czterdziestego piątego. Faktycznie we wszystkich sprawach antydopingowych Trybunał jest wyłączony z orzekania.

Regulacja odrębne Rządza Polady wprost przekazały całą, całą tę część do, do osobnej instytucji niezależnej. W ogóle to leżało u podstaw tych regulacji, aby właśnie nie łączyć spraw antydopingowych przez pryzmat przenikania się przedstawicieli polskich związków sportowych, które stanowią jednak odpowiednio polski komitet olimpijski. I faktycznie tam, należy się oczywiście przyjrzeć wszystkim, wszystkim już częściom jakby praktycznym, ale w panelu, w panelu dyscyplinarnym jest tam dwuinstancyjność I jest później jeszcze możliwość, możliwość po prostu kasacji do, do kasu, więc nie mamy tak naprawdę dzisiaj jakichś dodatkowych sygnałów, aby w części spraw antydopingowych, aby tą, tę częścią spraw miał, miałby się zajmować Trybunał. Dlatego to zostało w tamtym czasie po prostu odseparowane. Te 2 rzeczywistości są od siebie podłączone.

Jeżeli okazałoby się, że jest inaczej, to musielibyśmy w pełni to przeanalizować, ale to leżało tak naprawdę u podstaw, u podstaw rozdzielenia tak naprawdę tych dwóch, tych dwóch obszarów, czyli antydopingowego od spraw, od spraw pozostałych, które, które są, więc, więc 10:10 panel dyscyplinarny, są tam 2 instancje. Natomiast jeżeli są gdzieś głosy, które by były w sposób uzasadniony, negowały jakby część spraw, którym którym panel dyscyplinarny jakby się nie zajmuje, czy jest wyłączony z części zajmowania się określoną określoną kategorią spraw, to prosilibyśmy po prostu o informację, bo po, bo zostało to poddane już głębszej głębszej analizie. Natomiast to, że faktycznie statut PKL-u jest anechroniczny, to, to było wiele, wiele uwag przez wiele lat I sugestii ze strony MKL-u. Wspomniany tutaj między innymi bardzo szeroki, bardzo duży zarząd, ponad sześćdziesięcioosobowy jednym z tych przykładów, które chyba nie występują w zbyt wielu, w zbyt wielu krajach świata, jeżeli chodzi o Narodowy Komitety Olimpijskie.

42:29 - 42:31

Speaker 12

Bardzo proszę, pani przewodnicząca.

42:31 - 43:29

Speaker 14

Szanowni państwo, ja głosem poparcia dla pana ministra. Cały system antydopingowy w Polsce funkcjonuje tak I ideą jest to, żeby, żeby wszelkie instytucje zajmujące się czy to Ministerstwo, czy to Polski Komitet Olimpijski, zajmujące się de facto sportem wyczynowym, żeby nie miały wpływu na działanie polady, czyli Polskiej Akademii Antydopingowej, a także PLAD-u, czyli Polskiego Laboratorium, Polskiego Laboratorium Antydopingowego. Plat podlega obecnie pod Ministerstwo, pod Ministerstwo Zdrowia właśnie dlatego, aby nie był w żaden sposób zależny od Ministerstwa Sportu. Dziękuję.

43:31 - 45:32

Speaker 3

Dziękuję. Myślę, że te ten wątek, o którym mówił sekretarz generalny tych zawodników krajowych, to trzeba w indywidualnym trybie dokonać analizy I sprawdzić, tak, czy mają tą możliwość, czy nie mają również odwoływania się. Szanowni państwo, czy jeszcze ktoś z państwa? Jeśli nie, to po 1. Chciałbym w imieniu całej komisji podziękować panu profesorowi I całemu składowi trybunału za wykonywanie tej ważnej funkcji dla funkcjonowania sportu polskiego.

Mimo tych kłopotów związanych z finansowaniem, wypełniacie swoją rolę. Po 2., mamy swoje ustalenie dotyczące miarę pilnego przeprowadzenia przygotowania komisyjnego projektu nowelizacji w tych dwóch sprawach, o których mówiliśmy, bo cały proces po stronie rządowej dotyczącej podstawy prawnej finansowania Trybunału Arbitrażowego przy PKOL został wcześniej przeprowadzony, a więc to nie jest jakby nowa sprawa. I ta 2. Kwestia dotycząca umów cywilnoprawnych, jeśli chodzi o zawodników sportowych, tak abyśmy w październiku wyszli właśnie z tym projektem komisyjnym. No I po 3., to oczekiwania myślę tutaj całego środowiska sportowego, nas również, że we właściwym trybie przewidzianym przez władze PKO-u nastąpi nowelizacja poprzedzona konsultacją statutu I wówczas te kwestie dotyczące nazwy, chociażby trybunału powinny wynikać wprost z zapisu, który dzisiaj obowiązuje w ustawie.

To musi być po prostu przeniesione. Dziękuję państwu serdecznie za udział. Odpowiedzi. Odpowiedzi w jakiej sprawie? Dotyczyły te sprawy, które Te sprawy, to jeszcze bardzo proszę, przepraszam.

45:35 - 48:33

Piotr Graczyk

Szanowna Pani przewodnicząca, odnosząc się do wypowiedzi, że część zawodników zdecydowała się na drogę sporu cywilnego przed sądem powszechnym, nie skorzystała z uprawnień trybunału. Przypuszczam, że sprawy te dotyczyły kwestii majątkowych. Dlatego, że jeżeli chodzi o odpowiedzialność dyscyplinarną, to tutaj mamy drogę ustawową jedną, czyli mamy orzeczenia wydane w dwóch instancjach przez Polskie Związki Sportowe, prawo wniesienia skargi, która ma charakter inicjujący postępowanie odwoławcze do Trybunału, a następnie skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego. I jeżeli chodzi o sam przedmiot spraw, które toczą się przed Trybunałem Arbitrażowym z zakresu odpowiedzialności dyscyplinarnej, to dotyczą one szeregu różnych deliktów dyscyplinarnych w sporcie. Jakiego rodzaju?

Tak jak wspomniał tutaj pan sekretarz, czasami są to sprawy dotyczące naruszeń, naruszeń, zawieszenia w prawach zawodnika, nieprzyznania odpowiednich punktów czy też przez udzielenia punktów karnych, jeśli chodzi o o piłkę nożną. Wszelkie sprawy, które mają charakter represyjny. Dlatego, że odpowiedzialność dyscyplinarna jako taka ma charakter represyjny. I tutaj chciałbym się odnieść do tego, o czym powiedział pan profesor na początku, czyli stosowania w sposób odpowiedni przepisów procedury karnej do odpowiedzialności dyscyplinarnej w sporcie. A zatem nie ma tutaj wyboru, nie ma innej drogi, którą można wybrać, jeżeli chodzi o odpowiedzialność dyscyplinarną.

Jest tylko I wyłącznie odpowiedzialność rozstrzygana przez właściwe organy dyscyplinarne I przez trybunał jako taki. Przeprowadziliśmy analizy, to też udzielę odpowiedzi, to są świeże analizy, średni czas rozpoznawania sprawy od zarejestrowania skargi I nadania jej biegu. No ja zakładam, że to jest w ciągu tygodnia od momentu spełnienia kryterium formalnego, czyli umieszczenia wpisu od skargi tego tysiąca złotych, o którym mówiłem, to jest w tej chwili około 4, 5 miesięcy. W tej chwili, tak? Także jest to czas, którym dochodzi do wyznaczenia rozprawy w składzie trzyosobowym przed trybunałem, przeprowadzenia postępowania dowodowego, wydania rozstrzygnięcia wyroku w sprawie I Oczywiście w międzyczasie strony zajmują stanowiska, dlatego że tak jak ustawodawca przewidział, Trybunał stoi na straży prawa do obrony I dwuinstancyjności postępowania.

Zatem kluczowe jest zapewnienie stronom prawa do obrony poprzez przedstawienie stanowisk przed trybunałem. Przyjmijmy, że jest to około do pięciu miesięcy.

48:34 - 49:50

Speaker 4

Jeżeli można jeszcze uzupełnić, bo była mowa o poradzie. No niestety jest pewien problem. Dotyczy on tych zawodników, którzy nie mogą się odwołać do kasu. W zasadzie ten sam organ rozpoznaje w dwóch instancjach sprawę. Proszę zwrócić uwagę, sądownictwo powszechne, 2 różne sądy rozstrzygają.

Sądownictwa administracyjne, 2 różne sądy rozstrzygają. No nie powinno być tak, moim zdaniem to jest niekonstytucyjne, że ten sam organ, który powołuje sędziów I niższej instancji I wyższej instancji, rozpatruje ostatecznie sprawę. Tam, gdzie jest możliwość, to co pan sekretarz Pałus powiedział, odwołania do kasu, nie ma problemu. Poza tym Trybunał Arbitrażowy orzekał wcześniej w tych sprawach, nigdy nie było żadnego problemu, żeby ktoś kwestionował, nie wiem, brak kompetencji, nieumiejętność, rozstrzygnięcia, bo tutaj nikt nie kwestionuje roli laboratorium, natomiast chodziło o stronę prawną, o spojrzenie na to wyłącznie od strony kontroli prawnej. Także jest to problem.

Dziękuję bardzo.

49:52 - 50:00

Speaker 3

Jako ostatni pan sekretarz, ale myślę, że to już w trybie roboczym tu państwo będziecie ten... Bardzo proszę.

50:01 - 50:49

Marek Pałus

Właśnie chciałem się odnieść do tego, o czym tutaj mówi bez mikrofonu pani, pani przewodnicząca Niemczyk, bo faktycznie, jeszcze raz, z punktu widzenia współzawodnictwa sportowego, 4, 5 miesięcy to jest bardzo dużo, Bardzo długo. Myśmy rozmawiali wielokrotnie I tu wracamy do tematu finansowania. Gdyby Trybunał miał swój aparat, taki administracyjny, w postaci jednej osoby, bo na dzisiaj to po prostu robi sekretariat PKOLu, te wszystkie sprawy organizacyjne, to można by wtedy wprowadzić I pomysł Single Judge'a I pomysł takiego przyspieszonego, który w wielu trybunałach arbitrażowych funkcjonuje, gdzie te sprawy mogłyby być w 4, 5 tygodni rozstrzygnięte, bo to jest potrzebne I zawodnikom, I klubom, I związkom. No ale to się wszystko rozbija o finanse. Dziękuję bardzo.

50:49 - 51:39

Speaker 3

I teraz wszyscy wiemy, na czym stoimy. Serdecznie dziękuję, zamykam posiedzenie. Informacyjnie tylko dla dla pań I panów posłów. Mianowicie zgodnie z planem pracy przygotowujemy plan wizytacji, plan wizytacji. Wyjazdowe posiedzenie prezydium z udziałem zainteresowanych posłów.

13., 15. Października w Zielonej Górze, Drzonków I tak dalej. Uprzejma prośba zainteresowanych o zgłoszenie się do końca września do sekretariatu komisji. Proszę pana, przyjedziemy do pana, więc ma pan obowiązek współgospodarza, dobrze.