Podkomisja stała do spraw zdrowia publicznego (ZDR)

3 September 2026

Podkomisja stała do spraw zdrowia publicznego (ZDR) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Follow its sittings
06:52 - 07:37
Speaker 3
Dzień dobry państwu.  Otwieram posiedzenie Podkomisji Stałej do spraw Zdrowia Publicznego.  Witam członków Podkomisji I zaproszonych gości.  Stwierdzam kworum.  Początek dzisiejszego posiedzenia przewiduje rozpatrzenie informacji na temat leczenia astmy I alergii, dostępu do poradnictwa specjalistycznego oraz wpływu astmy na absencje chorobowe I przedstawia Minister Zdrowia. 

I przystępujemy do realizacji porządku dziennego.  Informuję, że materiały zostały wysłane do państwa posłów I posłanek na maile I zamieszczone w folderze SD I na państwa iPadach, dostępne są również w formie papierowej.  Przystępujemy do realizacji porządku dziennego.  Proszę przedstawiciela Ministerstwa Zdrowia o przedstawienie informacji. 
07:38 - 13:50
Speaker 2
Dzień dobry.  Szanowni państwo, bardzo dziękuję.  Ja z poziomu Ministerstwa Zdrowia przedstawię informacje na temat leczenia astmy w ramach świadczeń gwarantowanych, bo do takich danych mamy dostęp jako resort.  Natomiast pewnie w dalszej dyskusji okaże się, jakie dane ewentualnie we współpracy z innymi resortami byłyby niezbędne, żeby dojść do wniosków, które zostały postawione na samym początku przez panią przewodniczącą, ale bardzo dziękuję.  I państwo dostaliście od nas materiał, natomiast ja tylko przedstawię naprawdę taki dość duży skrót na ten temat, bo pani przewodnicząca zawsze porusza tematy, które okazuje się, że jeżeli nie dotyczą, jeżeli nie sprawiały do tej pory żadnych kłopotów, to właśnie czasie takich posiedzeń okazuje się, że są głosy ekspertów, klinicystów, ale też organizatorów I przedstawicieli pacjentów, ale też podmiotów leczniczych. 

Głosy, które pomagają ministrowi usprawniać albo dostrzegać coś, czego po prostu, o czym minister nie miał wiedzy.  Dlatego też tym bardziej powiem szczerze, że temat akurat alergologii jest tematem bardzo, nam nam tak się wydaje, że jest mocno zaopiekowanym.  Mamy bardzo bardzo dobrą współpracę z konsultantem krajowym, który to monitoruje na bieżąco całą sytuację wraz z konsultantami wojewódzkimi.  I wydaje się, że wszystkie tematy, które ewentualnie mogą być, które mogą być rozpatrzone z punktu widzenia właśnie Ministra Zdrowia, są zaopiekowane, ale jesteśmy oczywiście do dyspozycji, jeśli chodzi o sugestie, które padną dzisiaj podczas posiedzenia.  Niemniej kilka słów o pacjentach z astmą chorobami alergicznymi. 

Tak jak powiedziałam, mają dostęp, mają zapewniony dostęp do świadczeń na wszystkich poziomach systemu ochrony zdrowia I ona obejmuje podstawowe, podstawową opiekę zdrowotną, ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, leczenie szpitalne, ale również nowoczesne terapie biologiczne, które są finansowane w ramach programu lekowego dla chorób z ciężką postacią astmy.  W ostatnich latach obserwujemy systematyczny wzrost liczby pacjentów, którzy korzystają z opieki koordynowanej w POZ-cie.  W 2000 dwudziestym piątym roku świadczeniami tymi tego modelu objęte 

Blisko 160000 pacjentów z astmą, podczas gdy w 2000 dwudziestym czwartym roku było to około 126000 osób.  Oznacza to wzrost o ponad 27 procent.  Wartość świadczeń zrealizowanych dla tych pacjentów wyniosła prawie 25000000 złotych.  W ramach opieki koordynowanej pacjenci mają dostęp do porad kompleksowych, badań spirometrycznych, konsultacji specjalistycznych, porad edukacyjnych I dietetycznych.  Bardzo istotnym elementem systemu są poradnie alergologiczne. 

W 2000 dwudziestym piątym roku, bo takimi danymi teraz dysponujemy, funkcjonowało 598 poradni alergologicznych, które udzieliły ponad 2130000 świadczeń dla blisko sześciuset pięćdziesięciu czterech 1000 pacjentów.  Łączna wartość tych świadczeń przekroczyła 336000000 złotych.  W poradniach tych prowadzone są zarówno diagnostyka, jak I leczenie astmy oraz innych chorób alergicznych, jak również kwalifikacja do immunoterapii alergenowej, czyli odczulania.  Uzupełnieniem tej opieki są poradnie chorób płuc.  W całym kraju funkcjonowało 698 takich poradni, które w 2000 dwudziestym piątym roku udzieliły prawie 860000 świadczeń dla ponad czterystu czterdziestu pięciu 1000 pacjentów. 

Wartość tych świadczeń wyniosła niemal 121000000 złotych.  Jeżeli spojrzymy na leczenie szpitalne, to w 2000 dwudziestym piątym roku w oddziałach alergologicznych zrealizowano ponad 40000 świadczeń związanych z hospitalizacją pacjentów z alergią lub astmą.  Wartość tych świadczeń wyniosła ponad 94000000.  Dodatkowo oddziałach chorób płuc wykonano ponad 20000 świadczeń dla tej grupy o wartości przekraczającej 100000000 złotych.  Łącznie daje to prawie 200000000 złotych przeznaczone na leczenie szpitalne pacjentów właśnie z tymi schorzeniami. 

Szczególnie trzeba podkreślić rozwój leczenia biologicznego ciężkiej astmy.  Program lekowy był realizowany przez 67 ośrodków kraju.  Liczba pacjentów korzystających z terapii wzrosła z czterech 1600 czterdziestu czterech osób w 2000 dwudziestym czwartym roku do prawie sześciu 1000 osób w 2000 dwudziestym piątym roku, a więc o 30 procent prawie.  Wydatki na ten cel wzrosły o około 201000000, znaczy z dwustu 1000000 do ponad dwustu pięćdziesięciu czterech 1000000.  Oznacza to, że coraz większa liczba pacjentów z najcięższym przebiegiem choroby otrzymuje dostęp do tego najbardziej zaawansowanej, do tej najbardziej zaawansowanej metody leczenia. 

Należy podkreślić, że poza finansowaniem samych świadczeń, państwo ponosi bardzo duże wydatki na refundację leków stosowanych w leczeniu astmy I alergii.  I w 2000 dwudziestym piątym roku koszty refundacji przekroczyły 1310000000, wobec miliarda dwustu sześćdziesięciu 1000000, który był to wydatek poniesiony rok wcześniej I te wydatki obejmowały leki wziewne stosowane w leczeniu astmy, jak również leki przeciwalergiczne I preparaty wykorzysta, wykorzystywane w immunoterapii alergenowej.  Podsumowując, pacjenci z astmą I chorobami alergicznymi mają dostęp do szerokiego spektrum świadczeń finansowanych ze środków publicznych.  I tak ogólnie tylko w 2000 dwudziestym piątym roku udostępniono, udzielono ponad 2100000 świadczeń w poradniach alergologicznych, 867000 świadczeń w poradniach chorób płuc.  Natomiast tak jak powiedziałem na początku, opieką koordynowaną zostało objętych prawie 160000 pacjentów z astmą I sfinansowano leczenie biologiczne dla niemal sześciu 1000 pacjentów o łącznej kwocie miliarda trzystu 1000000. 

13:51 - 14:06

Speaker 2

I teraz dane pokazują, że mamy znaczną skalę oczywiście potrzeb zdrowotnych w tym obszarze, ale też I duże zaangażowanie środków publicznych w opiekę nad tą grupą pacjentów. Bardzo dziękuję.

14:08 - 14:15

Speaker 1

Bardzo dziękuję. Czy pan z Ministerstwa Klimatu I Środowiska zechciałby zabrać głos? Dziękuję.

14:17 - 15:48

Piotr Łyczko

Tak, dzień dobry państwu Piotr Łyczko, Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Powietrza I Negocjacji Klimatycznych w Ministerstwie Klimatu I Środowiska. Ja wprawdzie nie mam informacji, gdyż w przedmiocie tutaj po podkomisji jakby brak konkretnych danych po stronie Ministerstwa Klimatu I Środowiska. Natomiast tutaj chciałbym zwrócić uwagę na powiedzmy korelacje między jakością powietrza, zanieczyszczeniem powietrza a problemem zdrowotnym, które które wywołują zanieczyszczenia powietrza, w tym astma jest jednym z objawów, które zanieczyszczenie powietrza też ma znaczący wpływ. Po stronie Ministerstwa Klimatu prowadzimy obecnie prace nad implementacją nowej dyrektywy w sprawie jakości powietrza, która w 2000, pod koniec 2000 dwudziestego czwartego roku została na poziomie unijnym przyjęta. Ta dyrektywa zakłada znaczne obniżenie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczenia powietrza, a więc te limity zanieczyszczeń, z którymi trzeba powiedzieć jakby wprost, że Polska ma problem z dotrzymaniem tych limitów, nawet tych obecnych, które obecnie obowiązują.

Wciąż mamy za zeszły rok 13 stref ochrony powietrza, których występują przekroczenia poziomów dopuszczalnych pyłu zawieszonego. Natomiast zgodnie z tą dyrektywą te dopuszczalne poziomy pyłu zawieszonego PM 10, PM 2 I pół zostaną obniżone o połowę w stosunku do tych obecnie obowiązujących zanieczyszczeń, co też jest wyzwaniem dla samorządów, dla innych instytucji, do tego, żeby wdrażać działania w

15:48 - 15:50

Przepraszam, do którego roku? Bo jakoś

15:50 - 19:58

Piotr Łyczko

Do 2000 trzydziestego roku trzeba będzie osiągnąć te nowe normy, tak. Te o połowę niższe niż niż, niż obecne. Więc ten horyzont czasowy też nie jest odległy. Jak wspomniałem, obecnie pracujemy nad ustawą o jakości powietrza, to będzie odrębna ustawa, która uzyskała wpis do wykazu prac rządowych. Obecnie są prace wewnętrzne w ministerstwie, żeby te, doprecyzować zapisy ustawy I wyjść do konsultacji publicznych, mam nadzieję już wkrótce.

Ta ta ta ustawa jest też istotna ze względu na to właśnie, jakość powietrza ma tutaj znaczący wpływ na zdrowie mieszkańców I też ten jakby element podkreślamy mocno w w uzasadnieniu tej ustawy, czy ocenie skutków regulacji. Dane, które są podawane przez różne podmioty, organizacje, ale między innymi Główny Inspektorat Ochrony Środowiska też w ramach oceny jakości powietrza za 2022. Rok szacował tą liczbę mieszkańców narażonych na jakość, na złą jakość powietrza czy czy wprost liczbę przedwczesnych zgonów, która jest skutkiem zanieczyszczenia powietrza. Została ta wartość wyznaczona na ponad 33000 mieszkańców, czy, przepraszam, 33000 przedwczesnych zgonów spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza, które możemy przypisać jakby zanieczyszczeniem powietrza. Oczywiście te szacunki mogą być różne, natomiast warto podkreślić, że no jakość powietrza w ostatnich latach nam się poprawia.

Tak więc na pewno widzimy ten pozytywny też wpływ na to, że ta, ten wpływ zanieczyszczeń na na zdrowie się zmniejsza. My też korzystamy z danych takiego zespołu roboczego do spraw wpływu zanieczyszczenia powietrza na zdrowie, który działa przy Radzie do spraw Zdrowia Publicznego przy Uniwersytety Zdrowie. On opublikował taki bardzo wartościowy raport, który pokazuje, że dzięki wdrożeniu tej nowej dyrektywy w sprawie jakości powietrza I osiągnięciu tych nowych norm, w stanie uniknąć w Polsce około trzydziestu 1000 przedwczesnych zgonów, co jest na pewno no dość taką znaczącą wartością I I motywacją do tego, żeby te działania związane z poprawą jakości powietrza wdrażać. Wspomnę też jeszcze krótko o tym, że to zanieczyszczenie powietrza ma też ten wpływ rzeczywiście na te przypadki związane z astmą, co pokazują badania pani profesor Czano-Bilskiej w Krakowie. Te badania były prowadzone tam w latach 2008, 2018 I Kraków, jak pewnie państwo wiedzą, jest jednym z przykładów takich miast, które podjęły znaczny wysiłek w tym kierunku, żeby poprawić jakość powietrza, te zanieczyszczenia, które w jeszcze w 2000 ósmym roku przekraczały poziomy dopuszczalne w właściwie przez 2 3.

Roku, w za... W roku 2000 czwartym osiągnęły już poziomy dopuszczalne, więc jest przykładem miasta, które znacznie poprawiło jakość powietrza, co było widać też w wynikach tych badań. Tam dokładnych danych może nie przytoczę, ale tak tak ogólnie można powiedzieć, że z tych z tych badań wynikło, że na przestrzeni tych dziesięciu lat znacznie zmniejszyła się liczba, tam akurat były to badania dzieci, krakowskich szkół, które były dotknięte astmą I znacznie zmniejszyła się liczba właśnie tych przypadków, właśnie wykrycia tych tych schorzeń, Więc to pokazuje, że poprawa jakości powietrza I osiągnięcie tych tych ostrzejszych no jakości powietrza też wpłynie pozytywnie na zmniejszenie przypadków no, tych negatywnych przypadków dla zdrowia, w tym astmę. Dziękuję.

20:00 - 20:03

Speaker 5

Bardzo dziękuję pani naczelnik, zapraszam.

20:07 - 23:19

Joanna Kownacka-Katperska

Dzień dobry, Joanna Kownacka, Departament Ubezpieczeń Społecznych Ministerstwa Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej. My dzisiaj rozmawiamy na temat astmy, astmy I alergii. Ja mam, chciałam Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych podziękować za szybką reakcję I przekazanie nam danych statystycznych dotyczących absencji chorobowej, tyle że te dane statystyczne nie dotyczą alergii z tego względu, że no rozproszenie jednostek chorobowych dotyczących alergii nie po nie pozwala na zagregowanie jakichkolwiek danych. Natomiast zakład nam przekazał dane dotyczące chorób astmatycznych, które są w tych, w tej klasyfikacji ICD 10 no możliwe do wyodrębnienia w ramach systemów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. I z tych danych wynika, że od 2000 dwudziestego pierwszego roku do dwudziestego piątego no mamy, że znaczy jest, można zobaczyć, że jest rzeczywisty wpływ jakichś takich działań dotyczących klimatu na ilość zaświadczeń chorobowych dotyczących...

Wystawianych z tytułu astmy, jak I przeciętnej długości liczby zaświadczeń lekarskich I dni na jakie są te zaświadczenie wystawiane. I tak na przykład w 2000 dwudziestym piątym roku w tym rejestrze zaświadczeń lekarskich, czyli wystawionych zwolnień lekarskich z tytułu astmy, czyli w całym roku wystawiono ponad 57000 zwolnień lekarskich na łączną liczbę dni absencji chorobowej 468000, ale jest to spadek w porównaniu do 2000 dwudziestego czwartego roku o, jeśli chodzi o dni absencji chorobowej, o ponad 12 procent. Przeciętna długość zaświadczenia lekarskiego, czyli długość jednej, jednego zwolnienia lekarskiego to było w 2000 dwudziestym piątym roku 8, ponad 8 dni. Natomiast w 2000 dwudziestym pierwszym, porównując te dane, to jest, to była liczba 10 dni. Czyli no widać jakąś pozytywną korelację wpływu klimatu na na właśnie liczbę zaświadczeń lekarskich.

Natomiast jeśli chodzi o wydatki z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych I z zakładów pracy poniesione w 2000 dwudziestym piątym roku, ponieważ część zasiłków chorobowych jest finansowana przez zakłady pracy przez 1. 30 dni, natomiast potem finansowanie takich zasiłków chorobowych przejmuje Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. I w 2000 dwudziestym piątym roku absencja chorobowa spowodowana astmą to było ponad 71000000 złotych z tytułu właśnie wypłaty I zasiłków chorobowych I I tych kwot, które musiały zakłady pracy ponieść na wynagrodzenie chorobowe. I dziękuję uprzejmie.

23:22 - 23:25

Speaker 3

To mówimy o dwudziestym piątym, tak?

23:25 - 23:26

Tak, samym dwudziestym piątym.

23:27 - 23:28

Porównanie z

23:29 - 23:30

Zakład nie przedstawił,

23:30 - 23:33

Speaker 6

nie przedstawił. Mhmm. Jasne, okay.

23:30 - 23:30

przedstawił

23:34 - 24:07

Joanna Kownacka-Katperska

Ale to też nie byłoby do końca miarodajne, ponieważ mamy z roku na rok, wzrastają wynagrodzenia I w związku z tym wzrastają kwoty wypłacanych zasiłków. Nie byłoby to miarodajne.

Myślę, że że te dane, które przedstawił zakład dotyczących spadku liczby dni absencji I długości, to jest, no jest to miarodajny jakiś wskaźnik, który pokazuje rzeczywistą sytuację w tej grupie chorych.

24:07 - 28:05

Speaker 3

Bardzo dziękuję za przedstawienie tych informacji I nieinformacji, ale świetnych danych. Ja muszę powiedzieć, że tak jak tutaj pani na początku powiedziała, że zawsze wyszukuje coś, co nie idzie dobrze. Tak tym razem jestem naprawdę pozytywnie zaskoczona, bo jednak te dane wskazują na to, że jest lepiej niż było I to się no naprawdę aż serce rośnie, że jednak, że jednak coś, coś się nam jednak udaje. Nie tylko, nie tylko wszystko idzie ku, ku gorszemu związku I z właśnie zmianami klimatycznymi I ogólnie z tym, że nam się trochę planeta popsuła wskutek naszego użytkowania planety, niekoniecznie, niekoniecznie takiego, jakie, jakie być powinno, ale to jest też taki jakby bodziec do tego, żeby właśnie o to środowisko jeszcze bardziej dbać, bo tak jak tutaj nam pan dyrektor przedstawił, to jednak ten optymistyczne, te optymistyczne założenia, że o połowę te zanieczyszczenia nam się do tego trzydziestego pierwszego, trzydziestego roku zmniejszą, no to relatywnie, znaczy jak równolegle z tym powinny nam się też zmniejszać, zmniejszać nam się powinna liczba osób chorujących na te choroby związane z zanieczyszczeniami środowiska, no I absencji przy okazji. Więc to jest super w ogóle, że mamy takie takie dane.

Ja myślę, że też częściowo tutaj mamy wpływ taki, że trochę mamy mniej też tych samochodów, które są, były starymi autami, które bardzo zanieczyszczały nasze nasze miasta, produkując mnóstwo spalin, które jak wiemy mają fatalny wpływ na na na nasze płuca. I też no to, co zrobił Kraków, czyli ta walka z tymi śmierdzącymi, przepraszam bardzo, kominami, tak, które, które, w których ludzie spalali wszystko, co tylko tam w ręce wpadło. I to, że prowadzimy taką politykę, że żeby odchodzić od tego, no palenia czym popadnie, instalowania takich takich sposobów ogrzewania naszych mieszkań, które są ekologiczne, no to to pokazuje, że, że to przynosi skutki I myślę, że jak ktokolwiek się interesuje albo, nie wiem, sam ma kogoś w rodzinie, kto, kto choruje, to tym bardziej będzie to bodziec do tego, żeby te różne metody, metody takie, które środowisko odciążają od zanieczyszczeń, stosować. Bo my często mówimy tak, że o, co tam ja będę tutaj wodę zakręcać albo, nie wiem, światło gasić, albo segregować śmieci, to nie ma znaczenia, bo przecież co tam ta, co tam ta moja 1 jednostkowa, pozytywna postawa zmienia. To jest nieprawda, bo jakby każdy tak myślał, to by było fatalnie, a z kolei jak każdy pomyśli, że jednak coś zmienia, tak, no to, no to jest lepiej.

Więc, więc no ja bardzo, że tak powiem, jestem zbudowana tym, że to tak wygląda. A jako posiadaczka dziecka alergicznego I pamiętam, jak to wyglądało jeszcze kilkadziesiąt lat temu I jak naprawdę było z tym powietrzem fatalnie, jak myśmy ciężko przechodziły wszystkie te jesienno-wiosenne prawda zmiany zmiany w powietrzu, to to było naprawdę fatalne. A jeszcze nie zapytałam, jest to w tym raporcie, a jeśli chodzi o odczulanie, czy mamy takie dane dotyczące tego, czy jeśli chodzi o odczulanie, zwiększa nam się liczba pacjentów, zmniejsza. A, to pani, a, dobrze, to ja chętnie oddam głos, to to to zapraszam.

28:08 - 30:49

Karina Janc-Rużyk

Tutaj chyba, tak? Karina Janc-Rużyk, krajowa konsultant w dziedzinie alergologii. Dotknęła tutaj pani przewodnicząca takiego... Tak, po 1. Chciałam bardzo podziękować za to 1.

Zdanie, które powiedziała pani dyrektor Kajka, bo rzeczywiście jest faktem, że jest bardzo dobra współpraca, jeśli chodzi o alergologię z Ministerstwem Zdrowia, z tym Departamentem Analiz I Strategii, z Ministrem Zdrowia I to trwa naprawdę już dobre kilka lat I to słowo, że alergologia jest jakby zaopiekowana, jest jest takim myślę humanitarnym fajnym stwierdzeniem, bo na ogół to jest tak, że my się spotykamy takich interdyscyplinarnych gronach, więc mówimy tylko o kardiologii, mówimy o onkologii, a oczywiście te choroby alergiczne gdzieś tam giną, a wiemy też skądinąd, że 40 procent społeczeństwa choruje na choroby alergiczne. W tym to, co jest takie z mojego punktu widzenia takie trochę jeszcze trudne do zrozumienia, to jest również to, że my wprawdzie lepiej leczymy tych chorych I oni mają do dobry dostęp do leków, natomiast to, co nas martwi, to to, że zapadalność jest cały czas coraz większa. Tych chorych jest więcej. Oni są lepiej leczeni, wchodzą w remisję, niektórzy się tych chorób pozbywają nawet, ale niemniej jednak ta liczba z roku na rok wzrasta. Zmiany klimatyczne, o których tutaj pan dyrektor też był uprzejmy wspomnieć, mają też ogromny wpływ również nie tylko na te zanieczyszczenia, o których pan mówił, ale musimy też zwrócić uwagę, ponieważ

Pani przewodnicząca dotknęła sprawy immunoterapii alergenowej, czyli odczuleń, że zmiana klimatu również spowodowała, że my w Polsce w tej chwili już nie mamy czterech pór roku, takich jak wiosna, lato, jesień, zima I że wtedy kwitną trawy, a kiedy indziej kwitnie wylica, tylko to się w tej chwili bardzo pomieszało. Dochodzą nowe alergeny, bo jest ocieplenie klimatu. Takim, takim bardzo trudnym alergenem I myślę, że to będzie problem też zdrowia publicznego, to jest uczulenie na Ambrozję, które kiedyś właściwie dotyczyło tylko mieszkańców Stanów Zjednoczonych, a w tej chwili również cała Europa zaczyna być tym ogarnięta powoli. No więc na te zmiany się też musimy jakby przygotować. Co do immunoterapii alergenowej.

30:49 - 30:55

Speaker 9

Znaczy, przepraszam pani doktor, a możemy poprosić o tą, o tej ambrozji więcej, bo my nie wiemy w ogóle. Tak.

30:57 - 31:03

Karina Janc-Rużyk

No to mów, pan, pan przewodniczący PTA, także bo... Dobra.

31:07 - 33:00

Radosław Gawlik

Tu, dobra. Radosław Gawlik, jestem prezydentem Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, ad vocem do Bylicy na razie. Znaczy tak jak pani na Mrozji. Pokrewieństwo jest nieco alergenowe z Bylicą, główny alergen w Stanach Zjednoczonych albo bardzo agresywny. On na szczęście u nas się nie zadomowił, bo przyjechał do Europy przez Chorwację I tam ze zbożem.

Natomiast było go trochę w okresach protestów, wysypywania zboża w terenach Przemyśla, ale mieliśmy to szczęście, że zimy były mroźne I ta roślina ginie na mrozie. Przy takich zimach, jakie są, ta ambrozja rozszerza się znacznie w w różne rejony kraju. Jest to bardzo agresywny alergen. Kiedy pojawił się na Węgrzech 14, 15 lat temu to była egzotyka, a w tej chwili 80 procent Węgrów jest uczulonych na ten alergen. My mamy pewną przewagę, bo zaczęliśmy już działać w tym kierunku, bo jest na liście roślin szkodliwych I jest urzędowo ścigana ta roślina w Polsce, w przeciwieństwie do Niemiec, gdzie Niemcy tego nie mają na liście I te alergeny się no dosyć, no dosyć się rozrastał.

Są takie ogniska już w tej chwili w Warszawie, gdzie przezimowała I gdzie jest w różnych rejonach. Myśmy, pracuję w Katowicach, żeśmy wykonywali testy, ile naszych pacjentów jest uczulonych. Początkowo, 10 lat temu to byli ci, którzy jeździli na Węgry I na Słowację, a teraz już są nasi I to jest gdzieś 20 procent pacjentów, nie ma dolegliwości, ale widać, że ma jakąś nadreaktywność. Staje się to problemem. Brytyjczycy już ogłosili alarm, bo też już mają stanowiska tej ambrozji na, na stałe.

33:01 - 33:04

Speaker 10

Ale bardzo dobry efekt jest odczulania, ale o odczulaniu to.

33:04 - 34:27

Karina Janc-Rużyk

Właśnie, ale to związku z tym, pani przewodnicząca, bo my do tego odczulania chcielibyśmy dzisiaj troszeczkę wrócić, bo to jest 1 z metod przyczynowego leczenia alergii w Polsce w ogóle I my do tego przywiązujemy niezwykle istotną wagę, żeby jak najszybciej immunoterapię alergenową włączać, żeby włączać u małych dzieci ze względu na to, że jeżeli nie przerwiemy tego marszu alergicznego właśnie tym tą tą tą immunoterapią, to jest to prosta droga do astmy, która jest najbardziej kosztochłonna. Tu nawet z tych tutaj danych wynikało. I COVID był takim momentem, kiedy ta liczba odczulanych w Polsce z spadła do trzydziestu 1000, odczulanych w całej Polsce, a wcześniej było 150, 160000 I w tej chwili udało się już tak, tak gdzieś 2 lata po tym COVID-zie wrócić jakby znowu do do tej liczby. Także my co do co do w tej chwili możliwości, że możemy odczuwać zarówno drogą podjęzykową, podskórną, że jest ten wybór, prawda? To jesteśmy tutaj bardzo zadowoleni, wdzięczni w ogóle.

Nie wiem, czy pani pani dyrektor się na mnie nie obrazi, ale muszę to powiedzieć, że to Dobrze, dobrze. Powiedz o tej deregulacji.

34:28 - 34:30

Speaker 11

O tej Może ja bym jeszcze na pani dyrektor.

34:30 - 34:32

Karina Janc-Rużyk

Ale powiedz o tej deregulacji, bo to jest dla nas

34:32 - 34:38

Radosław Gawlik

tutaj Nie, nam się dobrze... Ja tu muszę też powiedzieć, że nam się bardzo dobrze współpracuje I naprawdę

34:38 - 34:45

Speaker 3

Przepraszam państwa, ale to tak, jak teraz pan mówi, to pani musi wyłączyć, a pan się jeszcze raz niestety musi przedstawić, bo my tutaj notujemy.

34:45 - 37:06

Radosław Gawlik

Dobrze, także... A przedstawicie teraz. Jeszcze raz Radosław Gawlik. Więc jeśli chodzi o odczulanie, to jest bardzo dobra metoda, działająca zarówno profilaktycznie, jak I leczniczo. I tak jak mówiła pani profesor, to osiągnęliśmy już pewien dla nas zadowalający, ale tym niemniej 3 razy mniejszy poziom szczepienia w porównaniu na przykład z Niemcami czy, czy z Francją, gdzie ci pacjenci są odczulani.

Po COVID-zie to upadło, teraz się odrodziło. Może 2 słowa o metodzie. Metoda polega na wizycie, kwalifikowaniu pacjenta, wykonaniu badań, ale pacjent musi przychodzić do gabinetu 14 razy w roku. Ustawa deregulacyjna, która była tuż, tuż z wyłączeniem immunoterapii z deregulacji, jednak się nie stało to. I teraz znowu pojawia się problem, ponieważ przy tej deregulacji no jest jakby dyskryminowana ta metoda.

Znaczy było tak uderzenie w samą metodę leczenia. Wiem, jaki cel był deregulacji, ale tutaj to uderzyło w metodę leczenia. I ja sam się spotykam z z pacjentami, którzy nie są przyjmowani w poradniach, bo to się już nie opłaca na przykład, nie. I tu by trzeba było nad tym się pochylić, ponieważ to jest koszt za szczepionkę, którą państwo ponosi, ale to jest pięciokrotny, siedmiokrotny zysk w perspektywie dziesięcioletniej, gdzie nie ma astmy, nie ma tych hospitalizacji I tak dalej. I o tym trzeba tutaj, szczególnie o dzieciach, tak jak mówi pani profesor, przy immunoterapii to jest trochę inna immunoterapia, ale może przemawia do wyobraźni immunoterapia na jad owadów.

To są pacjenci, którzy zginą, jeżeli nie będą odczulani. I oni są odczuleni, oni są zabezpieczeni, ale przychodzą też regularnie w tej chwili w warunkach szpitalnych, jednodniowej hospitalizacji. Natomiast tu zachowując proporcje, to odczulanie działa również ochronnie w kierunku roztoczy, pyłku traw, drzew, w ten sposób. I to jest pewien taki element, który nam nie pozwoli powiedzieć, że jest cudowny.

37:08 - 37:12

Speaker 3

No to już pani dyrektor usłyszała, to jednak coś się znalazło.

37:14 - 39:59

Speaker 2

Poczekaj chwilę. Temat jest znany I powiem szczerze, że my nie mamy pomysłu trochę jak go rozwiązać, żeby wszystkich zadowolić I postąpić zgodnie z prawem. Bo tutaj jest kwestia bardziej dygresji, bo tu chodzi o tą stawkę dygresyjną, która została zastosowana w stosunku do wizyt nie pierwszorazowych. I rzeczywiście jak popatrzymy na strukturę, na na system udzielania świadczeń w przypadku odczulania, to tak jak powiedział pan profesor, pani profesor, mamy 14 wizyt w poradni, które muszą się odbyć. Ale z drugiej strony mamy sytuację, że pacjent przychodzi z własną szczepionką.

I tak naprawdę tutaj przepisy o ustawie, znaczy ustawa o świadczeniach reguluje kwestie przynoszenia własnych leków do poradni. I gdybyśmy tutaj postąpili, no tak jak tutaj z oczekiwanie jakby było, jakby oczekiwane, czyli żeby nie stosować tej stawki degresywnej, wyłączyć, to musielibyśmy przyzwolić na coś, co jest zakazane w ustawie, czyli na przynoszenie tych własnych szczepionek. Ale jest problem, bo tu chodzi bardziej o to za, jakby zaopiekowanie też szczepionek, które miałyby z kolei utrzymywać poradnie w takiej liczbie, o przechowywanie, więc naprawdę temat jest wielowątkowy I tu nie chodzi o jakąś złą wolę ministerstwa też I Narodowego Funduszu Zdrowia, bo tak naprawdę jakby trójskrotnie już rozmawiamy, tak, Narodowy Fundusz Zdrowia, Ministerstwo Zdrowia. Natomiast był wielokrotnie też adresowany, jak można by temu zapobiec I jak I czy rzeczywiście jest tak, że ta stawka degresywna, jakby czy państwo jako podmioty odczuwacie to, że, że jest ta stawka zastosowana. To już była rozmowa z Centralną Narodowego Funduszu Zdrowia, ale no pozostaje nam albo zmienić ustawę w tym obszarze, żeby jakoś może wyłączyć szczepionki w tym zakresie, jakby nie nie nie uważać za lekarstwa, tak, czyli jakby trochę inaczej je opisać I wtedy mogłoby się to zadziać.

Natomiast tak jak powiedziałam, to nie jest tak, że my nad tym nie myślimy I nie nie wiemy, z tym dalej zrobić. No kwestia zmiany ustawy to jak państwo wiecie, jest to długi proces, bo począwszy od wpisania danego projektu na stały Komitet Rady Ministrów, To zaczyna wykaz pracy rządu, a potem jakby cały ten etap legislacji. Może być problem, natomiast będziemy jeszcze rozmawiać, bo tak jak powiedziałam na samym początku, to nas w ogóle nie zamknęło tutaj rozmów, wręcz przeciwnie, nam się

40:00 - 40:23

Speaker 14

Komunikacja z z panią konsultant, ale też z konsultantami wojewódzkimi, właśnie z panem profesorem, który też gościł w ministerstwie w tym w tym obszarze, więc no tutaj musimy jeszcze coś podjąć, tak, jakąś decyzję, w którą stronę pójść, bo to jest taka takie specyficzne też świadczenie, które jakby może być potraktowane jak wszystkie inne porady AOS-owe, tak. My już, no właśnie.

40:23 - 42:16

Karina Janc-Rużyk

Jest. Pacjent, który przychodzi na odczulanie, jest musi być zbadany, musi dostać szczepienie, musi dostać pół pół godziny, musi posiedzieć, potem lekarz musi na niego popatrzeć czy prawda ten I dostajemy za to, znaczy tak jest to sfinansowane jak zwykła wizyta. W związku z tym wyszła taka nierówność, że te poradnie, które nie odczulają, są w lepszej sytuacji takiej finansowej niż te, które odczulają. I dochodzi do takich sytuacji, że no to jest też takie dla nas troszeczkę no przykre, bym powiedziała, że lekarz wypisuje receptę na szczepionkę, mówi, ma pan wskazania, pani wskazania, ale proszę sobie poszukać miejsca, w pani będzie odczulana, no. Część, myślę, że znaczna część przeszła do prywatnej, prywatnej opieki zdrowotnej.

No AAW sumie tak jak mówię, no bo aż się prosi, żeby to jednak było. No nam się już tam różnie kojarzyło, nie? Że jak kiedyś było na przykład ze szczepionkami grypowymi, prawda? No kupował pacjent szczepionkę w... Zwłaszcza że te szczepionki alergenowe są no są po 3 20 niektóre, tak.

To, to jaki, to jaki teraz byłby sens, żeby taka poradnia kupowała je po 200 złotych czy po 300 I czekała na tego pacjenta tam, prawda, czy przyjdzie, czy nie przyjdzie. Dotychczas to tak robiliśmy, mówię, to zupełnie dobrze szło, że pacjent przynosił ze swoim nazwiskiem, lodówka, wszystko, utrzymanie, no bo ten zimny łańcuch, żeby utrzymać. Tak że to tak troszeczkę nam tutaj to zachwiało, a bardzo nam zależy na tej metodzie. Bardzo, bo ona jest dla nas naprawdę taka wyróżniająca, wyróżniająca ją. Zresztą to specjalizacje, prawda, w pewnym sensie.

42:16 - 42:32

Speaker 3

No ale też I jest długofalowy zysk, bo tak jak pani profesor powiedziała, że im szybciej się dziecko odczuli, małego człowieka, no to tym tych powikłań potem będzie mniej, więc to naprawdę jest o co walczyć faktycznie.

42:32 - 42:34

Są takie badania francuskie, że

42:34 - 42:35

A panie profesorze.

42:37 - 43:48

Radosław Gawlik

Że 8 procent odczulanych zapada na astmę w wieku szesnastu lat, natomiast nieodczulani z katarem siennym to jest około czterdziestu. Więc to jest pewna tutaj różnica. Jest no fakt, o co walczyć. Ja bym dodał jeszcze do tych niedogodności, dygresji, ekonomicznych, bo pani dyrektor nie miała okazji tego przekazywać, to ostatnio docierają sygnały, że nawet pacjenci, którzy tak, ustawiają pracę poradni, żeby ta proporcja pierwszorazowych do do odczulanych w mniejszej ilości była dobra, są oburzeni, bo nie wystarczy, że nie przyjdzie dwóch, trzech pacjentów końcem miesiąca pierwszorazowych I oni podpadają za cały ostatni kwartał już na dygresję 75 procent. No bo tak, rozmawiałem, jedną poradnię zamknęła pani, mówię dlaczego?

Bo przecież dobrze funkcjonujecie, no ale ja nie będę z powodu tego nieprzewidywalnego zdarzenia, że nie przyszedł ktoś. Natomiast naprawdę ta immunoterapia, rozwiązaliśmy z astmą różne problemy, więc myślę, że to też rozwiążemy, ale.

43:48 - 43:53

Speaker 13

Przepraszam, państwo pozwolą, bo pani poseł chciała zabrać głos, a potem będziemy dalej.

43:56 - 44:44

Urszula Koszutska

Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca. Szanowny panie profesorze, szanowni państwo, bardzo się cieszę, że gościmy tutaj profesora z województwa śląskiego, z naszego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Ja też jestem ze Śląska, tak że tym bardziej jestem dumna, że że możemy tutaj na ten temat porozmawiać. Tym bardziej że mam pytanie dotyczące pilicy, która jednak jest takim chyba dosyć poważnym problemem, jeśli chodzi o nasze województwo. Czy macie państwo badania, które pokazują, jak to wygląda teraz?

Czy rzeczywiście ta pylica, ona dalej jest tak mocno rozpoznawalna, diagnozowana w województwie śląskim I jakie są rekomendacje dotyczące właśnie tej tej choroby. Dziękuję bardzo. To zapraszam panie profesor.

44:44 - 48:00

Radosław Gawlik

Radosław Gawlik, raz jeszcze. Ja muszę powiedzieć, że że my jako alergolog, internista my takich danych nie mamy. Te pytania bym odpowiedział, odpowiedzieli pulmonolodzy na, na to pytanie. Natomiast lecząc pacjentów, którzy I z POChP I z różnymi chorobami obturacyjnymi zgłaszali się wyraźnie mniej, bo, część pacjentów się niestety rozjechała ze Śląska I I to częściej mamy telefony, co zrobić, bo w Szczecinie ktoś jest w Gdańsku. Tam nie mają tej czujności, że może to być Pilica, jeżeli no nie jest zabrany do Pylica.

Pylica. Ci pacjenci z znacznie rzadziej się pojawiają. Z przyczyn naturalnych też I wyjechali, ci pacjenci z powikłaniami, których mieliśmy stosunkowo dużo w oddziale, to sporadycznie hospitalizujemy. To częściej z innych działów, przemysłu motoryzacyjnego na przykład, przy produkcji materiałów budowlanych, innego źródła 10:10 pył się pojawia. Natomiast jeśli chodzi o zanieczyszczenie I astmę, to również tak jak pani profesor Czarnobylska u dzieci te badania przeprowadziła, my widzimy, że pacjentów jest nieco mniej.

Aczkolwiek pani profesor Czanobilska zna pacjent, ma, przedstawia takich pacjentów, którzy się przeprowadzali ze wsi pod Krakowem albo z Rabki do Krakowa I w tym Krakowie jeżdżąc na rowerze tak jak w Rabce, mają dolegliwości, a w Rapce czuli się lepiej, więc mówią, że jednak ten ruch samochodowy dodaje tutaj dużo. Tak że tych wiele elementów się na na na to składa. Natomiast na Śląsku wyraźnie jest częściej I mniej pacjentów te dolegliwości zgłasza. Myślę, że dobrze by było wykorzystywać tak jak ten monitoring, który jest pylenia, bo te alerty wszelkie są naprawdę wspaniałe. Ja pamiętam, jak Czesic 15 lat temu to wprowadzali, to zazdrościłem im tego, kiedy komunikaty dla matek z dziećmi chorymi na astmę przychodziły do domu.

My już też z tego możemy korzystać. Można by było rozszerzyć jeszcze o monitoring pylenia, który też w astmie alergicznej jest istotny, a jest to inicjatywa, no powiedzmy, prywatna kolegów, którzy mają tą firmę, bo te komunikaty, nie wiem, czy państwo wiecie, to to są opracowywane przez taką grupę entuzjastów w naszym kraju, a te, które się pojawiają w wielu mediach, to ze względu na ochronę praw autorskich są spisywane z komunikatu w Sztokholmie, w Berlinie, gdzieś daleko, bo nawet tych niewielkich sum redakcje nie chcą płacić, tak jak to koledzy zgłaszają. Także warto by było taki stały, rzetelny, jak te, jak ten zanieczyszczenia, jako monitoring opracować.

48:01 - 48:05

Karina Janc-Rużyk

Jeżeli ja jeszcze mogę, to jeszcze bym chciała, bo tak żebyśmy nie narzekali

48:05 - 48:05

Pani profesor

48:06 - 50:37

Karina Janc-Rużyk

Jan Strużyk Karina, tak, tak, już przepraszam. Bardzo rzeczywiście dobrze ta astma ciężka. To jest po prostu, bym powiedziała, wielkie osiągnięcie, wielkie osiągnięcie ostatnich lat. My odczulamy, leczymy lekami tymi nowoczesnymi, biologicznymi od dwutysięcznego dwunastego roku, potem było 5 lat przerwy, 2017. Rok, od tego czasu 4 nowe leki biologiczne I jeszcze w tej chwili kolejny.

W ogóle postęp dokonał się olbrzymi w takim immunologicznym spojrzeniu na to, na, na astmę, na te leczenie celowane, spersonalizowane I ta grupa tych pacjentów, my mamy dosyć restrykcyjne opisy w programach lekowych, ale przez to mamy lepsze lepsze, że tak powiem wyniki leczenia tych pacjentów, bo jednak te kryteria są, kryteria są takie, nie są takie luźne, tylko zdecydowanie jest to wybrana grupa tej astmy ciężkiej. I tutaj muszę powiedzieć, że też wielkie zrozumienie ze strony ministerstwa. Jest to chyba 1 z lepszych, ciekawszych w ogóle programów programów lekowych w Polsce. I jeszcze nawiązując do tego, co pani dyrektor mówiła o ubezpieczeniach I o tych, o tych absencjach chorobowych, myśmy zrobili taką analizę I nawet ją żeśmy opublikowali na łamach tego pisma, które jest wydawane pod auspicjami Polskiego Towarzystwa Farmako Farmakoekonomicznego Journal of Health Policient OutComms Research z panem Gierczyńskim I Śliwczyńskim profesorem. Mając dostęp do tych danych właśnie wszystkich I to, co żeśmy zauważyli, chociaż uważam, że jeszcze należałoby bardziej może szczegółowo, analitycznie do tego podejść.

Jest naprawdę o 10 procent mniej hospitalizacji I o 12 procent, co pani mówiła, tych zwolnień chyba lekarskich, prawda? I to bym powiedziała, że jest wynik zbliżony do tego, który który my mamy. Także widać, ja nie wiem, czy to jest związane tylko z tą astmą ciężką, ale na pewno w ogóle z leczeniem astmy I z postępem, jaki się dokonał dokonał w leczeniu plus być może te sprawy środowiskowe oczywiście oczywiście jak najbardziej. Mniej też jest tych rent chyba związanych z astmą w tej chwili. Także tutaj, tutaj no.

50:39 - 50:57

Speaker 3

Ja mam takie wrażenie, że też I leki, znaczy, bo wrażenie, bo też się tym nie zajmuję, że te leki są po prostu bardziej skuteczne I mając tak dobre leki, nie trzeba koniecznie pójść, iść na zwolnienie, jak się ma dobre, dobrze jakby dobrane wziewy, tak, na przykład. Także to też chyba.

50:57 - 52:06

Karina Janc-Rużyk

Ludzie, którzy wrócili do życia, którzy mieli No właśnie. W ogóle to było inwalidztwo. Ja pamiętam swoje początki pracy, jak nie było dyżuru praktycznie, żeby nie przyjeżdżała jakaś młoda osoba zsina, zasiniona, że trzeba ją było nawet czasami intubować, żeby to w tej chwili się absolutnie to nie zdarza. I ludzie, którzy byli przesterydowani tymi sterydami systemowymi, też są powikłania, to w ogóle w tej chwili takich osób praktycznie nie ma. Także tu jest olbrzymi, olbrzymi postęp I on jeszcze cały czas się dokonuje I to to to to też jest takie bardzo bym powiedziała pozytywne I to, że możemy po powiedzieć, że że że nie, że Polska na pewno nie jest w ogonie Europy, co tam czasami słyszymy w jakichś innych konstelacjach.

I tutaj też bardzo dużo dużo rzeczywiście od strony ministerstwa również tego zrozumienia dla tego tematu, bo to cały czas systematycznie się zmienia na, że tak powiem, na korzyści. Z czego się bardzo cieszymy, bo to jest myślę duże osiągnięcie alergologii I pulmonologii no w Polsce.

52:07 - 52:57

Speaker 3

Mi też, też mi przyszło tak do głowy, zaraz, panie profesorze, oddam głos, tak mi przyszło też do głowy a propos tych komunikatów dotyczących czy tam pylenia, czy zanieczyszczenia środowiska. Ja, ja byłam przekonana, że to są systemowe rozwiązania, przyznam się szczerze I że to państwo nasze wspaniałe w jakiś sposób to monitoruje I przyszło mi do głowy, że takie są te komunikaty RDC, to fajnie by było, gdybyśmy dostawali też takie komunikaty na SMS właśnie dotyczące tego, jaki jest stan naszego powietrza w danym dniu I to by było naprawdę super. Przecież to chyba nie musi jakoś strasznie dużo kosztować przygotowanie takiego takiego narzędzia I rozsyłania, ale nie wiem, prostu nie znam się na tym, ale już tu pana wywołałam, to teraz zaraz panie profesorze, tylko tutaj pana dyrektora najpierw.

52:57 - 53:49

Piotr Łyczko

Tak, ja może wyjaśnię, jeżeli chodzi o zanieczyszczenie powietrza, to mamy uregulowany sposób informowania o przekroczeniu poziomów tych dopuszczalnych, poziomów alarmowych, poziomów informowania mamy takie 3 jakby poziomy informowania. Te poziomy alarmowe to te najwyższe, które już jakby świadczą o tym, że jakość powietrza jest rzeczywiście nie niebezpieczna, szczególnie dla osób tam szczególnie wrażliwych I w tym przypadku są wysyłane SMS-y przez właśnie RCB informujące o właśnie osiągnięciu tego poziomu alarmowego. Tylko te SMS-y są ograniczone do tego obszaru, na którym to ryzyko występuje, więc to w większości dostają pewnie mieszkańcy południa Polski, tam jest więcej zazwyczaj takich sytuacji. Natomiast jest cała procedura wynikająca

53:49 - 54:13

Piotr Łyczko

z dyrektywy unijnej, że najpierw urzędy marszałkowskie przygotowują takie plany działań, jakie działania powinny być podejmowane przy każdym z tych stopni zagrożenia I później w zależności od wystąpienia tego, tej sytuacji, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska przekazuje informację o tym, że nastąpiło takie przekroczenie lub jest ryzyko takiego przekroczenia. Wojewódzkie Centra Zarządzania Kryzysowego przekazują te informacje I one trafiają do mieszkańców.

54:14 - 54:15

To zapraszam panie profesorze.

54:19 - 57:12

Radosław Gawlik

Gawlik. Ja chciałem tutaj tylko. Tak, dobrze. Ja tylko krótko dotyczący, powiedzmy kosztów astmy, bo mówi, jesteśmy zadowoleni z dobrego leczenia. Mamy leczenie biologiczne u pacjentów z ciężką astmą, czyli pacjenci, którzy byli no w pewnym sensie inwalidami I oni są wyleczeni.

My mówimy o remisji. Jak to się ma do wypłacania świadczeń, bo ci pacjenci są, wracając do zdrowia. Wiem, że to jest niepopularne, ale na przykład Niemcy czy Szwajcarzy, jeżeli pacjent z astmą, który nie w stanie przejść dwustu metrów, teraz może biegać codziennie 3, 4 kilometry, to może wrócić do pracy. Czy o tym ktoś też myślał? Bo to są, my mówimy tutaj o kosztach cały czas, że tyle nas to kosztowało.

Natomiast tu można na tym zaoszczędzić. Można zaoszczędzić, o czym nie mówiliśmy, na immunoterapii, że ci pacjenci nie będą potrzebowali, nie będą potrzebowali tych leków. I jeszcze jest 1 grupa, która tutaj ważna, nieujęta, ale medialna anafilaksja, czyli te wstrząsy, o których co chwileczkę gdzieś czytamy. Tych pacjentów nie nie są 1000000, ale jest to też bardzo duże upośledzenie codziennego życia nie tylko tej osoby, ale I całej rodziny. Dziecko z anafilaksją to wszyscy są chorzy, bo niewiedzą, czy przypadkiem orzeszka, gdzieś dziecko przypadkiem ktoś mu nie poda I coś się nie zdarzy I ci pacjenci w przypadku owadów mogą być odczulani.

Niektórych pokarmów pediatrzy zaczęli I nie trzeba było bardzo drogich leków, które są w Stanach, ale koledzy z naturalnymi orzeszkami czy sezamem zaczęli w Warszawie. Teraz już jest kilka ośrodków w polsce, które to prowadzi. To musi być w warunkach szpitalnych pod nadzorem intensywnej terapii, bo może się coś zdarzyć, ale ci pacjenci z anafilaksją powinni być wyposażeni w adrenalinę. To tutaj też, jak już chwalimy ministerstwo, mamy refundowaną po latach automatyczną adrenalinę, którą pacjent jest w stanie sobie sam podać, więc to jesteśmy tutaj zabezpieczeni, ale jest kwestia też edukacji I to edukacji w szkołach, w przestrzeni publicznej, w restauracjach, w przypadku no alergii na pokarmy. Ogólnie ta alergia I choroby alergiczne poza astmą obserwujemy tendencję wzrostową, choćby z tego powodu, że jakość pokarmu, ilość pyłków różnych substancji jest coraz większa.

Jeszcze ktoś powiedział?

57:13 - 57:14

Coś powiedzieć, jeszcze, jeśli

57:14 - 57:14

można powiedzieć.

57:14 - 57:19

Speaker 16

1 moment pani profesor, bo tutaj koleżanki chciały się pożegnać.

57:19 - 57:43

Urszula Koszutska

Przede wszystkim chciałybyśmy się też przedstawić, bo państwo tak pięknie za każdym razem się prezentujecie tożsamościowo. Ja nazywam się Urszula Koszutska, a moja koleżanka to jest pani poseł Iwana Kozłowska. Niestety musimy opuścić, ponieważ mamy 2 inne komisje, na których nasza obecność jest konieczna. Także proszę nam wybaczyć, ale że pani przewodnicząca na pewno będzie dalej procedowała spotkanie.

57:43 - 59:16

Karina Janc-Rużyk

Tak, Karina Janc-Różek, że jeszcze zanim panie po posłanki wyjdą dosłownie, bo gdybyście nas jeszcze państwo mogli wesprzeć jakoś w takim temacie, w którym już walczymy też chyba od dwudziestu lat, związanych z możliwością posiadania w szkołach I w przedszkolach adrenaliny do samodzielnego podawania. W tej chwili jeszcze wchodzi ta adrenalina donosowa, czyli taka trochę powiedzmy lepsza lepsza pod względem podania. I no mamy wielką nadzieję na to, że może by się to udało, bo 1 grupa tych dzieci to jest grupa, która wie, że ma chorobę, ma swój autowściekiwacz przy sobie, nie zawsze sobie go umie podać, nauczyciele nie chcą podawać, bo I tak dalej I tak dalej, bo jest tam ten cały problem z tym. Ale gdyby weszła ta donosowa, to można by to już było może to bardziej tutaj rozważyć, ale jest jeszcze ta grupa I to jest około dwudziestu pięciu procent takich dzieci, którzy nie wiedzą o o swojej chorobie. I 1.

Wstrząs anafilaktyczny może wystąpić właśnie w warunkach szkoły, boiska, nie wiem, właśnie jad owadów, pokarm I tak dalej. I ten temat byśmy chyba chcieli w najbliższym czasie jakoś tak podjąć, o może tak powiem I gdyby tutaj jakby można było uzyskać państwa wsparcie, to to już nie przedłużając, to jeszcze to 1.

59:16 - 59:18

Tak jest.

59:19 - 01:00:48

Ivona Kozłowska

No, to proszę. Niestety ja z koleżanką, bo my wyszłyśmy z komisji, ta komisja cały czas trwa, żeby tutaj być z państwem I musimy wrócić, bo już wzywają nas. Chciałam bardzo serdecznie państwu podziękować, ale ja miałam też prośbę w związku z tym, o czym pani mówiła, że gdyby pani napisała do nas takie pismo po prostu do posłów na nasze skrzynki mailowe, w przypadku moim to jest bardzo proste ivona kropka kozlowska małpa sejm kropka p l. Gdyby pani przygotowała takie pismo, to my możemy już wystąpić na przykład razem w formie interpelacji.

I wówczas jakbyśmy, jakby to by był ten 1. Moment, kiedy rozpoczynamy w tym kierunku działania. Zobaczymy, co nam odpowie ministerstwo. Myślę, że powinniśmy te interpelacji napisać zarówno do Ministerstwa Zdrowia, jak I do Ministerstwa Edukacji. Gdyby nam się udało zorganizować komisję właśnie zdrowia wraz z komisją w tym temacie, z Komisją Edukacji byłoby cudownie.

Ale rozpocznijmy może od interpelacji, tak. Ale potrzebujemy od państwa materiałów merytorycznych, tak, bo państwo to wiecie najlepiej, jak to przekazać. Nie jesteśmy specjalistami, specjalistkami w tej dziedzinie. To ja bardzo bym prosiła, jeżeli ma pani zapisany mój adres, ja oczywiście się tym chętnie zajmę, ale zajmę się to wspólnie z koleżankami, wspólnie podpiszemy tę interpelację, przygotujemy to w trybie

01:00:48 - 01:00:50

Speaker 18

pilnym. Bardzo dziękujemy.

01:00:50 - 01:00:52

Tak, świetnie. Bardzo dziękuję.

01:00:52 - 01:00:53

Dziękuję, pani przewodnicząca.

01:00:53 - 01:00:55

Speaker 17

To pani profesor zapraszam.

01:00:59 - 01:01:55

Karina Janc-Rużyk

Właśnie. Ja właśnie to, to to chciałam powiedzieć, co tutaj, tak że bardzo dziękuję za za za no zależałoby nam bardzo, bo to jest taki temat też no media medialny bardzo I to jest tak, że być może, że tam się nic nigdy nie wydarzy, bo są, bo to jest rzecz rzadka, ale jeżeli się już wydarzy I będzie to małe dziecko I to dziecko zginie, bo nie będzie miało podane na czas, bo te reakcje anafilaktyczne przebiegają niezwykle szybko. To jest minuta, sekundę czasami, tak. I w tej chwili jest jakby, no nawet obowiązek taki prawny, że że trzeba podać lek ratujący życie, więc to zabezpieczenie, tą adrenalinę, gdyby było no chociaż, chociaż w jedną, w 1 auto wstrzykiwacz w każdej szkole.

01:01:55 - 01:01:59

Speaker 3

Czyli ja rozumiem pani profesor, że do tej pory nie ma w szkołach. Nie. Rozumiem. Mhmm.

01:01:59 - 01:02:05

Karina Janc-Rużyk

A Czyli dziecko musi przychodzić ze swoim, ale to co mówię, to są dzieci, wiedzą, że mają.

01:02:05 - 01:02:09

Speaker 3

Ale wtedy dla odmiany jak dziecko nie potrafi, to nie ma osoby, która zechciałaby

01:02:09 - 01:02:55

Karina Janc-Rużyk

Może być problem. Wtedy, bo nie nie wszędzie są pielęgniarki. Poza tym no to jest taka sprawa na 24, znaczy znaczy na tyle godzin, ile jest otwarta szkoła, tak. A wiadomo, że pielęgniarki są tam powiedzmy 2 razy w w tych, w niektórych szkołach w ogóle nie ma. No więc tutaj warto by było chyba nad tym.

Są kraje, które to wprowadziły I to wprowadziły między innymi ze względu na, że że właśnie wprawdzie rzadko, bo 1, 2 przypadki, ale za to tragiczne, tak. I to jest tutaj. A wiemy też, że problem alergii pokarmowej bardzo narasta, tych orzechów to jest już w tej chwili właściwie taka epidemia bym powiedziała. Nie wiem czy jeszcze Radek dopowiedz, bo też jest coś w temacie.

01:02:55 - 01:03:11

Speaker 3

To może zanim pana profesora, panu profesorowi oddam głos, może pani naczelnik zechciałaby się odnieść do tego, co pan wcześniej profesor powiedział odnośnie tego monitorowania wyzdrowień dla odmiany. Czy coś w tym kierunku robimy, czy nie?

01:03:12 - 01:04:17

Joanna Kownacka-Katperska

To znaczy, zarówno Ministerstwo Rodziny, jak I Zakład Ubezpieczeń Społecznych raczej nie monitoruje wyzdrowień, prawda. Ja przedstawiałam państwu informacje dotyczące absencji chorobowej, ale to jest absencja chorobowa krótkoterminowa, czyli zasiłki chorobowe, które trwają co do zasady do stu osiemdziesięciu dni w roku, może być osoba na zasiłku chorobowym I potem ewentualnie świadczenie rehabilitacyjne, jeśli się przedłuża. Natomiast pan wspominał o systemie rentowym. System rentowy to jest troszeczkę nie nie moja działka, bo ja się zajmuję I zasiłkami I poborem składek. Natomiast z tego, co wiem, no to renty są przyznawane jednak na jakiś określony czas.

Rzadko kiedy zakład przyznaje, choć przyznaje, renty dożywotnie, ale myślę, że przy tej, przy takich rodzajach chorób są to jednak renty czasowe I wtedy lekarz orzecznik przy przedłużaniu na następny okres to właśnie bada zdolność do pracy I orzeka czy czy należy się renta czy nie, czy jest zdolność do pracy u takiej osoby czy nie.

01:04:18 - 01:04:46

Speaker 3

To to, co, o co mogę poprosić, to ewentualnie, żeby pani naczelnik tam w resorcie spojrzała na to albo przekazał odpowiednie osobie, czy czy nie dałoby się jakoś no zweryfikować tego, czy właśnie w przypadku alergii to jest tak, że że jeżeli ktoś rzeczywiście zdrowieje I staje się pełnosprawną osobą, która może biegać, tak jak tutaj pan profesor mówi, czy faktycznie są te świadczenia na bieżąco jakoś tam?

01:04:46 - 01:05:04

Joanna Kownacka-Katperska

To znaczy one nie są odbierane, tylko Zakład Ubezpieczeń przyznaje, powiedzmy, na okres pięcioletni. Jeśli po okresie pięciu lat, to może nie przedłużyć, tak. No bo to nie jest tak, że że że ZUS wzywa I to od jutra odbieramy świadczenie. Tak.

01:05:04 - 01:05:12

Speaker 20

Nikt nie będzie sprawdzał, kto właśnie się lepiej poczuł właśnie w danym momencie. Ja rozumiem, dobrze, dziękuję bardzo. I panie profesorze, zapraszam.

01:05:13 - 01:07:28

Radosław Gawlik

Jeszcze o tej szkole chciałem, o tej, o tej szkole, nie tylko adrenalinie, bo trzeba spojrzeć, bo na szkołę nauczyciele dosyć opornie do tego tematu podchodzą. Ja, ja w szkołach, że tak powiem, uczestniczyłem paręnaście lat temu, to akurat rejon Częstochowy ma w szkołach pielęgniarki, prawie w każdej szkole I tam można było je zebrać. One też się po części przyczyniły, że adrenalina weszła do zestawu leków ratunkowych, bo tego nie było jeszcze kilkanaście lat temu. Tak, bo aktywność w szkole wynikała z tego, że dzieci się nie ruszały I co 2. Przychodził I chciał zwolnienie z WF-u.

Więc poszliśmy do szkoły zobaczyć, jak to wygląda. Okazuje się, że wiele dzieci może ćwiczyć, trzeba tylko im dobrać ćwiczenia, ale to, chciałem powiedzieć w szkole, na co mnie zaskoczyło wtedy, na poziomie nauczycieli wychowania fizycznego. Nauczyciele wychowania fizycznego w rejonie Częstochowy byli tymi, którzy rozpoznawali astmę jako 1.. Bo oni widzieli na lekcjach WF-u, że ktoś się męczył I wzywali rodziców, myśmy nawet takie badanie 10 lat temu opracowali I te dzieci trafiały, ale wtedy się zetknąłem z nauczycielami, którzy różne żale wylewali, że oni nie są lekarzami, że oni nie będą wszystkiego robić, wszyscy każą im edukację zdrowotną, ochronę środowiska, wszystko wykonywać. Dla nich to jest też problem na przykład wycieczek, to jest ograniczenie jakości życia.

Dzie dziecko, które ma takie dolegliwości, to go nie biorą na wycieczkę. Albo zapraszają rodzica, żeby jechał wtedy na tę wycieczkę bezpośrednio. To jest, to jest dość duże upośledzenie. Z doświadczenia, które mamy już, szkoły, powiedziałem, że niechętnie, ale szkoły, które przeżyły taki, takie albo mają dziecko wśród uczniów, są bardzo chętne I do szkoleń, które organizuje towarzystwo w takich szkołach. No mniej inne szkoły, gdzie się z problemem nie nie zetknęli dotychczas.

Przedkola są bardzo zainteresowane.

01:07:28 - 01:12:11

Speaker 3

Zgodnie z zasadą Polak mądry po szkodzie, no to tak my działamy. A propos tych wycieczek szkolnych, to ja też ze swojego doświadczenia pamiętam, że ponieważ jestem pielęgniarką z zawodu, to objeżdżałam wszystkie wycieczki szkolne, bo można było albo załatwić pielęgniarkę na miejscu, albo pielęgniarka jechała, a ponieważ pielęgniarka była w trójce klasowej, czyli ja, czyli ja, więc objeździłam wszystkie szkolne wycieczki ku niezadowoleniu mojej córki, która nigdy nie mogła sobie pojechać sama na wycieczkę niestety, no I tak to wyglądało. Proszę państwa, ja mam jeszcze taką, taki 1 temat, bo rozmawiamy tutaj o zanieczyszczeniu powietrza, zanieczyszczeniu, znaczy pokarmach, które które są alergizujące, a chciałam jeszcze przypomnieć o tym, I bo też było to już na moich podkomisjach, był to temat, który poruszaliśmy, o zanieczyszczeniu światłem I o zanieczyszczeniu hałasem. I ja chciałabym zapytać, właściwie tutaj patrzę na panią dyrektor z Ministerstwa Zdrowia, czy jakiekolwiek działania w tym kierunku Ministerstwo podejmuje, bo na tych podkomisjach, na których myśmy się spotykali, no wybrzmiało dosyć wyraźnie, że jest to jednak bardzo ważny temat, szczególnie ten hałas, chociaż światło też coraz częściej, dlatego że niestety miejska przestrzeń jest no szczególnie oświetlona I przez to naraża swoich mieszkańców, mieszkanki na wszelkie dolegliwości z tym związane.

Ja byłam niedawno na takiej prezentacji, gdzie była mowa na temat tego zanieczyszczenia światła I muszę państwu powiedzieć, że naprawdę z wielu rzeczy nie zdawałam sobie sprawy, jak bardzo to, że nam świeci gdzieś z naprzeciwka neon, w okno, wpływa na moje zdrowie, na mój dobrostan, na to, na jakość snu. A jeżeli jakość snu jest zła, to znaczy, że funkcjonowanie w ciągu potem całego dnia też nie jest właściwe, bo dobrze nie odpoczywamy. I naprawdę to są szalenie ważne rzeczy I to nie oznacza, że my nagle mamy zaciemnić miasta, tylko to jest kwestia tego, jakiego rodzaju oświetlenia, natężenia oświetlenia, barwy oświetlenia używamy.

I naprawdę można to rozwiązać właśnie używając odpowiednich, odpowiednich, odpowiedniego rodzaju światła, odpowiedniego natężenia światła. To jest 1 rzecz. No a 2. Rzecz jeszcze bardziej oczywista niż to światło, o której już wszyscy na pewno, z którą się spotkaliśmy, chociażby na przykład mieszkając przy ulicy, gdzie się odbywają wyścigi motorowe w nocy albo samochodowe. Jak bardzo nam jakość naszego życia wpływa wpływa hałas.

I to, to to akurat nie jest do końca temat naszej dzisiejszej podkomisji, bo tutaj nie mówimy o alergii, ale wyobrażam sobie, że, że to się nakłada jednak. Dlatego, że dla takiej osoby, która ma już I tak wystarczająco jakość życia obniżoną z powodu, nie wiem, choćby tego, że już swędzi ciało albo właśnie, że że no właśnie I nie może zasnąć dobrze, źle śpi. Do tego jeszcze na przykład właśnie w nocy, kiedy ciało się rozgrzewa, to też ta duszność może się nasilać. To jeszcze dodatkowo, jeśli świeci nam światło po oczach nieodpowiednie I jeszcze hałas, no to to wszystko razem. I ja myślę, że to też warto o tym kompleksowo, w ten sposób myśleć, łącznie z tymi właśnie zanieczyszczeniami.

Więc skoro państwu tak się cudownie współpracuje, a naprawdę muszę przyznać, że na naszych Komisjach Zdrowia o różnych jednostkach chorobowych mówimy, ale akurat o alergii w jakimkolwiek negatywnym, alergiach negatywnym z tego słowa znaczeniu się nie mówi, więc to znaczy, że jest dobrze. Znaczy, negatywnym w sensie niedo niedociągnięć. Więc myślę, że warto, żebyście państwo też w trakcie jakichś konsultacji, rozmów po po po pomyśleli o tym, o tych, o tych formach, o tych formach też zanieczyszczenia, czy w jakiś sposób tego nie, no tak, czy czy tego jakoś nie ogarnąć swoim zakresem swoich kompetencji. Tak, tak rzucam. Pani pani dyrektor, przepraszam pani.

01:12:11 - 01:13:24

Speaker 2

Pani przewodnicząca, tutaj akurat z poziomu moich zadań, czyli jakby koszyku świadczeń gwarantowanych, to nie podejmujemy żadnych akcji, bo tutaj jakby nie ma czego regulować, jeżeli chodzi o sam koszyk. Natomiast Departament Zdrowia Publicznego, mam podpowiedź od pani dyrektor właśnie z tego departamentu, wspomina mi o tym, że to jest współpraca między właśnie Departamentem Zdrowia Publicznego a Ministerstwem Klimatu I Środowiska, więc jakieś działania są podejmowane między tymi resortem, naszym resortem a resortem właśnie zaprzyjaźnionym, ale III podobno będą, to będzie wymagało legislacji z tego, wiem I dopiero potem, jakby najpierw przeanalizują pewnie, jaki ma wpływ to na zdrowie. Będą potrzebne działania legislacyjne, żeby coś uporządkować I wiem, że już są podejmowane działania, ale więcej nic nie wiem, bo jakby nie byłam też przygotowana na takie zagadnienia, ale z tego, co mi się udało dowiedzieć, to to na pewno, jeśli chodzi o zanieczyszczenie w zakresie hałasu I I tutaj I światła, to temat został podjęty.

01:13:25 - 01:15:38

Speaker 3

Dlatego ja od razu uprzedziłam, że wrzucam to jako taki temat bonus, bo jakby nie nie nie nie nie nie uprzedziłam. A też proszę pamiętać, że to też chodzi o zwierzęta, no to nie tylko o nas chodzi tak naprawdę. To jest bark właśnie a propos środowiska, klimat, no to to jest tak bardzo powiązane. Właśnie taką miałam nadzieję, że coś się dzieje, bo ja pamiętam, że to się, że tak powiem, w czasie tej dyskusji chyba 2 takie spotkania mieliśmy, zostało naprawdę przez I Ministerstwo Zdrowia I Środowiska przyjęte tak z dużym zainteresowaniem I chęcią jakiegoś działania. No bo wiecie państwo, to są nasze kolejne takie choroby cywilizacyjne, które nas będą dotykać, bo my się będziemy coraz bardziej rozświetlać I również niestety hałasować.

Niezależnie od rozwoju technologicznego, że te auta nasze są coraz cichsze, ale nigdy nie pozbędziemy się szaleńców, którzy którzy jednak postanawiają mieć silniki bez tłumików III różnych innych urządzeń, które które hałasują, na przykład klimatyzatorów, które pamiętam, jak powstała galeria na placu Unii Lubelskiej na miejscu starego Supersamu, tak zwany plac Uni I tam sobie ten biurowiec taki zainstalował, słuchajcie, wentylator, że my wszyscy tam mieszkańcy, bo wtedy tam akurat mieszkamy, nie mieliśmy absolutnie życia. Dlatego że ta wentylacja tak głośno chodziła, że się prawie szyby trzęsły. No po po iluś tam interwencjach oni to wyciszyli, ale to są tego typu problemy, tak. No I nie zawsze wszyscy są w stanie zadziałać tak, żeby żeby żeby zostać wysłuchanym, więc to powinny być normy jakieś odgórne. One są pewnie, tylko niestety pewnie jest łamane to prawo I nie nie są do końca przestrzegane, no bo być może kary są na tyle niskie, że że I tak się opłaca te normy łamać, tak jak w wielu innych zresztą przypadkach, że że że to prawo jest niestety nie nieprzestrzegane, bo stać, stać firmy czy tam, nie wiem, jakieś na to, żeby płacić, płacić mandaty.

No na szczęście z mandatami drogowymi już niedługo zrobiłam porządek. Strzel się cieszę, panie profesorze.

01:15:39 - 01:18:33

Radosław Gawlik

Pani poruszyła taki dosyć fantastyczny I przyszłościowy temat. Powiem, bardzo mi się podobał, ponieważ może słuchaliśmy tych samych wystąpień, bo mamy w kraju wybitnego eksperta światowego z zakresu wpływu słońca, światła na zdrowie, panią docent Dąbkowską z Gdańska, która jest ekspertem I przewodniczącą, o ile pamiętam, światowej Illuminated, tak to, jak Illuminatorzy, brzmiąca nazwa tego towarzystwa, która doradza, jest architektem, doradza wielu towarzystwom w świecie, jest członkiem chińskiej, brytyjskiej, czy królewskiej akademii architektów, ale z jej dorobku, jej uwag korzystają architekci w Stanach. Ja pamiętam, że, że zmieniali oświetlenie mostów w Bostonie, ponieważ oświetlenie powodowało zatrzymanie przepływu łososi, które nie mogłyby płynąć dalej. Natężenie światła, nie tylko tego niebieskiego. Słucha się tego jako, wydawałby się temat nudny, a ona to tak prezentuje, jak taki dobry kryminał ta ta ten wpływ światła, na zachowania, na immunologię, na zaburzenia immunologiczne I na występowanie, konsekwencje zaburzenia innych chorób.

I mówiąc o immunologii, alergologia to nie tylko ten katar, pokrzywka I wstrząsy, o których mówiliśmy. To są zaburzenia immunologiczne I my coraz częściej jesteśmy generalnie alergolodzy, razem z immunologami piersi, widzimy zmiany jakieś środowiskowe, nowe. To zresztą nowy podział chorób, mechanizmów alergicznych o tym mówi I będziemy coraz więcej takich informacji otrzymywali, bo już widzimy, że na przykład środki nabłyszczające do zmywarek wpływają na śluzówkę jelit, wpływają na zaburzenia immunologiczne, a być może na SM I inne choroby. Na razie nie potrafimy wy wyjaśnić, dlaczego alergicy 4 razy częściej mają zawały albo 3 razy częściej SM. Może będziemy w przyszłości wiedzieli za 10, dlatego alergologia tym się zaczyna też zajmować.

Alergologia taka trochę trudna specjalność, bo idzie w poprzek różnych, różnych chorób. Ona nie jest dedykowana jednej chorobie, tylko różnym. Stąd na naszych spotkaniach I mamy immunologów I laryngologów, dermatologów, teraz kardiolodzy pojawiają, diabetolodzy, bo również ten mechanizm immunologiczny to tak gwoli zareklamowania, że ta dziedziny. Natomiast to światło jest niebywałe, występowanie chorób w okolicach oświetlonych szklarni. I też są przepisy zakazujące.

01:18:37 - 01:19:05

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Jeszcze w kontekście tego, co powiedział pan profesor, to też właśnie Departament Zdrowia Publicznego prowadzi wspólnie z Ministerstwem Klimatu I Środowiska prace tutaj w obszarze definicji zanieczyszczenia światła, bo jakby trzeba najpierw zdefiniować problem, żeby można, jakby go było dalej prowadzić I to jest chyba w projekcie ustawy, tak, o... Projekt chyba ustawy o informacji o środowisku. Tak.

01:19:08 - 01:19:18

Speaker 3

Szanowni państwo, przekroczyliśmy czas, więc jeszcze jeżeli ktoś z państwa chciałby zabrać na koniec głos, to zapraszam, a jak nie, to będziemy kończyć. Pani profesor.

01:19:18 - 01:20:09

Karina Janc-Rużyk

Karina Janc-Różyk bardzo serdecznie chciałabym podziękować za to Według mnie, dla mnie bardzo ciekawe, bardzo interesujące z każdego tutaj punktu punktu widzenia I dziękuję za tą perspektywę też wsparcia tych naszych niektórych inicjatyw. I dziękuję też pani dyrektor Kajca, że się dzisiaj pokazała tutaj I I wysłuchała tych naszych żali trochę, ale tak naprawdę to naprawdę my nie mamy żadnych zastrzeżeń do do naszej współpracy, tak że cieszymy się, że to trwa I nie wiem jakie tam państwo w perspektywie, ale

Jeśli byśmy byli kiedyś jeszcze potrzebni tutaj jako alergolodzy, to tutaj z panem profesorem zawsze się chętnie wstawimy do państwa.

01:20:10 - 01:20:33

Speaker 3

Bardzo dziękuję za tą deklarację. Na pewno jak będziemy, będę organizowała jakieś spotkanie, gdzie tylko alergologia będzie w jakimkolwiek drobnym fragmencie, to zaraz będę państwa zapraszać. Proszę państwa, stwierdzam zakończenie omawianej informacji. Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia podkomisji. Pełen zapis posiedzenia będzie dostępny na stronie Sejmu.

01:20:33 - 01:21:00

Speaker 21

Zamykam posiedzenie podkomisji I bardzo serdecznie państwu dziękuję. Okazuje się, że nawet w takim małym gronie można różne bardzo ciekawe, najlepiej nawet, nawet najlepiej.