Podkomisja stała do spraw zdrowia publicznego (ZDR)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Podkomisja stała do spraw zdrowia publicznego (ZDR) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsŁukasz Sosnowski
Wśród tych, którzy deklarują plany wykorzystania AI, przede wszystkim, jeżeli chodzi o poszczególne czy szczegółowe rozwiązania, 43 procent wskazywało chęć wdrożenia wirtualnego asystenta na infolinii lub chatbota. I to jest ten element właśnie ścieżki pacjenta, czyli niezwiązany jest z systemami klinicznymi. Natomiast 31 procent diagnostykę obrazową w zakresie MRI I I tomografii komputerowej, a wspomaganie decyzji zarządczych też 30 procent. To trochę tak ogólnie, żebyśmy wiedzieli, gdzie jesteśmy w Polsce, czyli czyli z punktu widzenia całego systemu ochrony zdrowia. Natomiast co tak naprawdę się dzieje I już bardziej w szczegółach, przede wszystkim w zakresie systemów centralnych.
W tym roku została uruchomiona
Usługa, przełomowa w skali kraju, ale muszę państwu powiedzieć, że także w skali co najmniej Unii Europejskiej, bo gdy rozmawiam z moimi odpowiednikami z krajów członkowskich, to wydaje się, że takiej usługi jeszcze niespecjalnie, a przynajmniej nie na taką skalę I nie tak centralnie zarządzaną I przez to 1, jednorodnie wdrożoną w całym kraju, czyli platforma usług inteligentnych, nazywana w skrócie PUM. Czym jest platforma usług inteligentnych? To jest nadrzędny, to jest platforma umożliwiająca, udostępniająca specjalistyczne usługi medyczne oparte na modelach sztucznej inteligencji dzięki centralnej roli Centrum e-zdrowia, do której mogą się podłączyć inne podmioty. I teraz jak tak naprawdę, o co tu tutaj chodzi? Platforma została sfinansowana oraz jej podłączenie przede wszystkim dzięki Krajowemu Planom Odbudowy.
363 szpitale, które były objęte wsparciem blisko ponad trzech 1000000000 złotych z Krajowego Planu Odbudowy, podłączyły się do Platformy Usług Inteligentnych. I dzięki temu lekarze w tych szpitalach mogą wykorzystywać modele sztucznej inteligencji w pięciu zasadniczych obszarach, które właśnie zostały im udostępnione, zostały zakupione przez Centrum e-zdrowia I udostępnione tymże szpitalom. Te obszary to są zmiany niedokrwienne mózgu I to jest w wersji zarówno dla tomografii komputerowej, 2. Jest dla rezonansu magnetycznego, dla model do do do rozpoznawania zmian klatki piersiowej. I tutaj jest zarówno w RTG, jak I w temografii.
Czwartym obszarem jest zmianę zmiany zmiany neuronowe szkieletowego I kości, czyli w RTG oraz mammografia. Jak to działa w praktyce? W taki sposób, że lekarz lub upoważniony pracownik medyczny, który szpitala podłączonego do Platformy Usług Inteligentnych jest w stanie wysłać do Centrum e-zdrowia badanie w formie obrazowej, czy tomografii, czy MRI, czy, czy RTG. System, specjalny system, tak zwany orkiestrator, rozpoznaje, jakiego rodzaju jest to badanie, jakiego, właśnie jakiego, czy to mózgu, kończyny, wysyła do odpowiedniego modelu. Model wskazuje potencjalne zmiany, zmiany, zmiany kliniczne w tymże obszarze, w tym obrazie.
Wraca ten ta ta informacja z powrotem najpierw do tego orkiestratora, on z powrotem wraca do lekarza. Szacujemy, że docelowo ten cały obrót, że się tak wyrażę, wraz z analizą, potrwa nie więcej niż 15 minut. System jest cały czas jeszcze w dogrywaniu I rozruchu, natomiast funkcjonalne, techniczne rozwiązanie jest przetestowane, każdy z tych szpitali to przetestował I uruchomił. Dlaczego to jest ważne, że powstała platforma usług inteligentnych? Także dlatego, że to dzisiaj są to, jest to 5 modeli w tych obszarach, o których powiedziałem, natomiast nic nie stoi na przeszkodzie oprócz być może chęci I finansów, żeby dokładać tam kolejne modele, czy czyli stworzyć coś w rodzaju takiego zbioru narzędzi dla medyków w Polsce, aby mogli korzystać z kolejnych innych modeli, nie tylko związanych z obrazowaniem, bo mogą być to także inne modele.
Więc tak naprawdę stworzyliśmy pewien rodzaj usługi, w której, do której włożyliśmy dzisiaj 5 konkretnych rozwiązań, ale tych rozwiązań mogę sobie wyobrazić, że będzie I 10, 15.50 w następnych latach. Oprócz, od razu chciałbym jeszcze tylko jedną rzecz wyjaśnić, oprócz szpitali, które zostały tak jakby zobowiązane dzięki tworzeniu, czy jakby przepraszam, dzięki realizacji Krajowego Planu Odbudowy w tym zakresie, czyli tych trzystu sześćdziesięciu trzech podmiotów, Planujemy rozszerzenie tej usługi dla pozostałych chętnych, natomiast w chwili obecnej przeprowadzamy właśnie testy wydajnościowe I w momencie, w którym będziemy pewni, że infrastruktura, która została zakupiona, która działa, będzie mogła przyjąć kolejne zlecenia I będziemy mogli podłączyć kolejne podmioty, placówki, to będziemy rozszerzać dostęp do do kolejnych, do kolejnych, dla kolejnych szpitali. To, co jest też niezmiernie I to jest, I to jest element taki bardzo, bardzo namacalny wdrożenia sztucznej inteligencji na poziomie centralnym I bardzo powszechnym. Tutaj jeszcze raz wrócę do tej dygresji, bo miałem okazję rozmawiać ze znajomymi, moimi odpowiednikami z Francji, którzy dzisiaj się zastanawiają właśnie, wdrażają sztuczną inteligencję w szpitalach, a teraz złapali się na tym, że mają tak dużo różnych wdrożeń, że w sumie no na poziomie centralnym nie wiedzą, kto z czego korzysta I w jaki sposób. Więc to jest rzeczywiście dość specyficzna I ciekawa też lekcja, którą akurat nie, którą akurat nie się dzielimy także poza granicami kraju.
Natomiast ten 2. Model my też zastosowaliśmy częściowo, przy czym on był ograniczony do tych rozwiązań nieklinicznych. Mianowicie właśnie wobec tego wsparcia z Krajowego Planu Odbudowy, podmioty biorące udział w inwestycji właśnie cyfryzacji, e-zdrowia, miały możliwość także wdrożenia czy w ramach zakupu rozwiązań sztucznej inteligencji, także lokalnie u siebie, te, które potrzebowały, ale właśnie w zakresie nieklinicznych. I takie rzeczywiście rozwiązania były bardzo szeroko stosowane. Od rozwiązań bardzo zaawansowanych, właśnie związanych na przykład z ruchem pacjentów, voicebotami, chatbotami, poprzez mniej zaawansowane, takie jak tablety do podpisów, tym podobne, tym zgód pacjentów I tym podobne rozwiązania.
To, jest jeszcze ciekawe, co robimy na poziomie centralnym, było być może, było też dość szeroko komentowane publicznie w przestrzeni medialnej, to przy okazji centralnej rejestracji, która działa pilotażowo już prawie 2. Rok, ale formalnie od początku tego roku. Uruchomiliśmy dokładnie właśnie 22 dni temu voicebota, czyli Annę, naszego Narodowego voicebota AI, sztuczną inteligencję, która dzwoni do pacjentów po to, aby potwierdzić chęć skorzystania z wizyty, dzwoni na 7 dni przed wizytą oraz na 1 dzień przed tą wizytą I potwierdza, potwierdza fakt, żeby pacjent czy pacjent planuje się pojawić. No to jest przede wszystkim element walki ze zjawiskiem tak zwanego no show-ów I I tak naprawdę staramy się odzyskiwać te bardzo cenne dzisiaj, wyjątkowo nawet bym powiedział cenne, bo wizyty do głównie do kardiologów, bo bo centralna rejestracja przede wszystkim objęła ten obszar dzisiaj, żeby żeby te wizyty mogły być ponownie ponownie wykorzystane. Tutaj dobrym czy ciekawym zbiegiem okoliczności postępowania zakupowego było to, że w tej technologii całego voice bota jest też element właśnie firmy, która gdzieś ma swoje polskie korzenie, czyli firmy Elevenlabs.
Można powiedzieć, że w tym przypadku też jesteśmy na etapie w takim, w którym można powiedzieć, wykorzystujemy najlepsze, najbardziej popularne światowo technologie w zakresie właśnie systemu ochrony zdrowia. Jeżeli chodzi o przyszłość I to, co przed nami, to to jest przed nami oczywiście wiele wyzwań I one się skupiają w dwóch takich obszarach. I są dzisiaj pewnym wyzwaniem czy barierą w rozwoju sztucznej inteligencji, wdrażaniu jej w systemie ochrony zdrowia. Pierwszą z nich jest element interoperacyjności systemów I w systemie ochrony zdrowia, systemów informatycznych, ponieważ bez tej interoperacyjności nie mamy przepływu danych, dobrych, ustrukturyzowanych danych, które nie tylko działają w zakresie podążania za pacjentem I w jego procesie klinicznym, co jest oczywiście niezmiernie ważne I powinno być 1. Naszym, jest naszym pierwszym priorytetem, ale także w tym drugim obszarze, czyli rozwoju I badaniach naukowych.
Ponieważ bez dobrych I powszechnych I szerokich badań, danych dotyczących zdrowia, nie jesteśmy w stanie rozwijać właśnie tych nowych technologii. Oczywiście w tym drugim przypadku mówimy o danych zanonimizowanych I dużych zbiorach danych, które, których identyfikacja konkretnego pacjenta jest niemożliwa. I tutaj rodzi nam się wyzwanie z punktu widzenia regulatora I Ministerstwa Zdrowia, czyli przede wszystkim wdrożenie Europejskiej Przyczyny Danych o Zdrowiu. Prace są zaawansowane, natomiast stety albo niestety są podzielone na etapy. W pierwszej kolejności będziemy musieli I powołujemy zgodnie z dyrektywą unijną odpowiednie instytucje, czyli nadzoru rynku, dostępu do danych czy też nadzoru nad EDM-ami.
Natomiast w kolejnych latach zgodnie z okresami przejściowymi, czyli dwudziestego szóstego marca dwudziestego dziewiątego roku I 2 dwudziestego szóstego marca trzydziestego pierwszego roku, poszczególne kolejne etapy wdrożenia Europejskiej Przestrzeń I Danych o Zdrowiu będą realizowane I zgodnie z tym planem wdrożeniowym po dwudziestym szóstym marca trzydziestego pierwszego trzydziestego pierwszego roku pełna interoperacyjność
Powinna zostać osiągnięta nie tylko na poziomie krajowym, ale też międzynarodowym w ramach Unii Europejskiej. To, co także jako Departament Zdrowia wykonujemy I w ramach naszych codziennych obowiązków, jest to taki element godziny dla innowacji, czyli to jest takie spotkanie, które dedykujemy wszelkim innowatorom I firmom właśnie. Tutaj bez znaczenia, jeżeli chodzi o kraj pochodzenia, ale ale oczywiście zawsze nam jest miło, jeżeli są to polscy innowatorzy, którzy mogą się z nami umówić, zaprezentować nam swoje rozwiązanie I po to, żebyśmy wiedzieli właśnie co jest na rynku, co jest, co co jest dostępne. Oczywiście jesteśmy tutaj świadomi, że nie jest to proces zakupowy, to po 1.. Po 2.
To nie jest tak, że od razu zostaje to wprowadzone. Natomiast w sytuacji właśnie w takiej, w której dzisiaj już mamy na przykład tą platformę usług inteligentnych I będziemy się zastanawiać, chociażby projektując przyszłą perspektywę finansową, co w niej można by było rozwijać, no to taka wiedza, zebranie jej w jednym miejscu dzięki tym godzinom tej innowacji wydaje się być bardzo sensowna I bardzo często do niej wracamy. Na tym etapie bardzo serdecznie dziękuję. Jestem oczywiście chętny do wszelkich pytań.
Speaker 3
Bardzo dziękuję panie dyrektorze. Przynieśliśmy się tutaj, żeby być bliżej państwa, bo zwykle na środku siedzicie, więc przyszliśmy, żeby było bliżej, ale takich ciekawych rzeczy warto słuchać właśnie w bezpośrednim kontakcie. I teraz zapraszam pana ministra cyfryzacji. Bardzo proszę.
Speaker 7
Bardzo serdecznie dziękuję I to doceniam to zbliżenie między władzą ustawodawczą a władzą wykonawczą. W zakresie kontynuacji informacji w przedmiocie posiedzenia dzisiejszej podkomisji chciałbym zwrócić szczególną uwagę na miejsce całego sektora w strategii cyfryzacji oraz w polityce rozwoju sztucznej inteligencji, gdzie sektor BioMed Tech został wskazany jako 1 z kluczowych o największym potencjale rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce w kolejnych latach I ten wybór został dokonany na podstawie dwóch analiz. Pierwszej analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego oraz drugiej Instytutu Łączności, Państwowego Instytutu Badawczego, który został opisany w raporcie Sektor I obszary kluczowe w największym, o największym potencjale dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce. I BioMedTech został uwzględniony, ponieważ obszar ten ma bardzo duży potencjał rozwojowy. Charakteryzuje się dużą aktywnością innowacyjną w Polsce.
Speaker 9
Działa ponad 100 startupów medycznych w tym zakresie oraz liczne ośrodki zawierające kontrakty prowadzące badania kliniczne dla globalnych firm. Największym wyzwaniem dla tych startupów oraz ośrodków badawczych jest skalowanie swoich rozwiązań tak, mogły wyjść z tej pierwszej, z tego pierwszego etapu, etapu rozwoju. Dodatkowo w tym kontekście prowadzone są również badania w Instytucie Badawczym IDEAS, gdzie jest, gdzie został utworzony zespół IDEAS Med Tech pod kierownictwem pani profesor Anety Świderskiej-Hadaj, gdzie są 3 ścieżki badań, które zakończą się wdrożeniami. 1. To sztuczna inteligencja w diagnostyce białaczki szpikowej.
Projekt 2. To generatywna sztuczna inteligencja w histopatologii. 3. To sztuczna inteligencja w mammografii. W zakresie pierwszego projektu zespół instytutu IDEAS prowadzi badania nad zastosowaniem sztucznej inteligencji do wspomagania oceny preparatów histopatologicznych w zakresie po 1.
Automatycznej oceny stopnia zaawansowania choroby, w tym przypadku białaczki szpikowej. Następnie opracowanie algorytmów wspierających pracę histopatologów. 2. To opracowanie algorytmu oceny jakości danych histopatologicznych oraz zweryfikowanie możliwości poprawy działania algorytmów poprzez zastosowanie danych syntetycznych, czyli jest to narzędzie, które wspiera inne narzędzia w zakresie poprawy analizy danych oraz wspieranie ich jakości. A 3.
To opracowanie algorytmu wspomagającego lekarzy w analizie badań mammograficznych. Program będzie pełnić funkcję asystenta radiologa. Nie zastąpi on decyzji lekarza, ale skróci czas opisu I podnosi dokładność badania. Jest to ośmiomiesięczny projekt badawczo-rozwojowy we współpracy z również z sektorem prywatnym I w tym przypadku będziemy już w następnych miesiącach gotowi, żeby również przekazać sprawozdanie, wyniki oraz narzędzia, które zostały opracowane przez zespół IDS. Bardzo serdecznie dziękuję.
Speaker 5
Bardzo serdecznie dziękuję, a teraz może tutaj kolegów poprosiłabym też jednak o zabranie głosu. Dziękuję.
Speaker 6
Przepraszam za tych kolegów, jak tak się przesunęłam, to od razu się poczułam tak za kolegą... Państwa proszę o zabranie głosu oczywiście.
Dawid Łukarzewski
Zdecydowanie nie czujemy się w żaden sposób urażeni. Tak, dokładnie. Więc dziękuję, dziękuję bardzo za, za udzielenie głosu. Dawid Łukarzewski, Departament Innowacyjności I Polityki Kosmicznej, Ministerstwa Rozwoju I Technologii. Więc my jako Ministerstwo Rozwoju I Technologii widzimy, że wykorzystanie sztucznej inteligencji w medycynie stanowi 1 z istotnych kierunków rozwoju nowoczesnych technologii, poprawy jakości zarówno diagnostyki I leczenia I zwiększenia efektywności funkcjonowania systemu ochrony zdrowia.
Rozwój tego rynku jest, ma bardzo istotny wymiar gospodarczy, co dostrzegamy, bo według raportu Komisji Europejskiej pod nazwą Obserwatorium do spraw Technologii Cyfrowych w służbie zdrowia w Europie, opublikowanego w styczniu, opublikowany on został w styczniu tego roku, Wartość rynku technologii cyfrowych, ogólnych co prawda, w ochronie zdrowia może wzrosnąć z jedenastu 1000000000 w dwudziestym trzecim roku do sześćdziesięciu 1000000000 euro w 2000 trzydziestym piątym roku, przy zachowaniu dynamiki średniorocznego tempa wzrostu piętnastu procent. Oczywiście ze względu na wszystkie inne trendy w pozostałych technologiach związanych z cyfryzacją, to bardzo duży udział tutaj będzie komponentu sztucznej inteligencji. Polskie przedsiębiorstwa z sektora technologii medycznych oraz biotechnologii medycznej mogą ten trend jak najbardziej wykorzystać do rozwoju swoich produktów, zwiększenia nakładów na badania I rozwój czy wzmacnianie swoją swojej obecności na rynkach międzynarodowych. I z perspektywy polityki technologicznej, innowacyjnej, którą się zajmujemy, istotne jest wzmacnianie krajowych kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji, jak najbardziej, diagnostyki, urządzeń medycznych, oprogramowania krylinicznego I analizy danych, ale także wspieranie przedsiębiorstw w budowaniu własności intelektualnej I w rozwijaniu zdolności produkcyjnych. W już tutaj nie będę się odnosił do konkretnych kierunków rozwoju sektora, bo to one już tutaj też I padały I są jasne.
Natomiast oczywiście rozwój ten też jest uzależniony od zdolności przedsiębiorstw do przejścia od etapu badań, prototypowania, do walidacji, certyfikacji I wdrożenia. I tutaj, szczególnie w sektorze małych I średnich przedsiębiorstw czy w sektorze startupów, dość istotny jest brak dostępu do infrastruktury czy dyspozycje odpowiednimi zasobami finansowymi, by by ten dostęp uzyskać. Więc ten dot, bariera dostępu do finansowania na kolejnych etapach rozwoju technologii jest nadal nadal duża. I w ramach najnowszych instrumentów Ministerstwa Rozwoju I Technologii branża, ogólnie MedTech będzie mogła uzyskać wsparcie w nowym programie, programie rozwoju inwestycji w polskiej gospodarce do 2000 trzydziestego piątego roku. Będzie to możliwe w ramach kluczowej inwestycji sektorowej I technologicznej, ponieważ ten program ma 3 różne komponenty.
1 z komponentów dotyczy właśnie inwestycji sektorowych I technologicznych. Inwestycja będzie mogła uzyskać dofinansowanie aż do dwustu pięćdziesięciu 1000000 złotych, oczywiście biorąc pod uwagę intensywność pomocy inwestycyjnej w danym regionie. Program ten jest już na ostatnim etapie prac legislacyjnych, tak więc w czwartym kwartale roku, tego roku on zostanie ogłoszony, wyruszymy z naborem wniosków I nabór będzie w trybie ciągłym aż do wyczerpania alokacji programu.
O dodatkowych instrumentach jeszcze, które dysponujemy za chwilę powie, poproszę, powie koleżanka z sąsiedniego Departamentu Gospodarki Ceciowej. Natomiast to, co jeszcze chcę dodać, to z punktu widzenia polityk też to dostrzegamy, ponieważ we właściwości mojego departamentu mamy tworzenie zarówno podstaw pod politykę technologiczną, jak I politykę startupów I scale-up'ów do 2000 trzydziestego piątego roku. I ten sektor medyczny I ogólnie też AI-owy, szerzej, szerzej postrzegany, jest bardzo istotnym komponentem tych obszarów. Natomiast nie możemy też zapominać, że ten rozwój jest bardzo istotny. Żeby ten rozwój się zadziałał I skalował, to istotny jest też dostęp do technologii na poziomie też półprzewodnikowych, na poziomie suwerennych naszych europejskich półprzewodników, Ale to też nad tym pracujemy wspólnie z Ministerstwem Cyfryzacji, więc no.
Marianna Sidor
Dzień dobry, dziękuję bardzo. Marianna Sidor, Ministerstwo Rozwoju I Technologii, Departament Gospodarki Cyfrowej. Ja tylko tutaj już na tyle dużo zostało powiedziane takich jak gdyby od I ogółu do do szczegółu, ale też bardzo warto zobaczyć, że znaczenie AI w medycynie dla polskiej gospodarki widać z przeróżnych jak gdyby... Halo. Już się przesyłam.
Speaker 13
Widać znaczenie dla polskiej gospodarki z różnych, z różnych aspektów. Dla przedsiębiorstw oczywiste jest ograniczanie kosztów absencji, zastęp przestojów, utraconej produkcji. Oczywistym są dla sektora finansów publicznych, ale też wzrost efektywnej podaży pracy, czyli w zmianach demograficznych, jak gdyby wdrożenie technologii w sektorze zdrowia ma klucz, ono się po prostu może przełożyć na przeróżne elementy elementy gospodarki. I tak jak dyrektor Łukaszewski powiedział, jednym z kolejnych instrumentów, które wspierają sektor medyczny I farmaceutyczny Jest program realizowany wspólnie przez Ministerstwo Rozwoju I Technologii z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości. Ma on tytuł Międzynarodowyjenie MŚP BrentHub.
Speaker 14
On jest finansowany ze środków unijnych, z Fenga I w tym programie głównym, jego celem jest promocja polskiej oferty produktów I usług z sektora medycznego I farmaceutycznego na rynkach zagranicznych oraz budowanie wizerunku Polski jako kraju oferującego te zaawansowane technologie I wysokiej jakości rozwiązania, innowacyjne, wysokiej jakości usługi. I z działań tego programu mogą korzystać polskie firmy z sektora medycznego I farmaceutycznego, czyli właśnie tu widzimy ten polski innowacyjny medtech. Te, które są przede wszystkim zainteresowane działalnością eksportową. Program obejmuje przede wszystkim organizację polskich stoisk narodowych na najważniejszych międzynarodowych wydarzeniach branżowych oraz przygotowanie anglojęzycznego raportu w formie takiego e-booka dostępnego na stronach PARPu, prezentującego polski sektor medyczny I farmaceutyczny, a także również kampanię informacyjno- mocyjną skierowaną do zagranicznych odbiorców. W ramach tego programu PAP zapewnia polskim przedsiębiorcom możliwość prezentacji oferty na przeróżnych wydarzeniach.
Speaker 16
Do głównych należą Medica w Fedicheldorfie, MedTech w Japonii, w WHX Dubaj. Podczas zeszłorocznego, zeszłorocznej Medici I właśnie WHX Dubaju, około 150 polskich firm pojawiło się I promowało swoją ofertę, 107 uczestniczyło w tych targach osobiście. Dane pokazują ogromną skalę zainteresowania przedsiębiorców działaniami promocyjnymi oraz w ogóle znaczenie wspólnej prezentacji polskiego sektora medycznego I farmaceutycznego na rynkach zagranicznych. Tak jak mówiłam, ważnym elementem jest takie opracowanie publikacji pokazującej cały polski sektor MedTech. Publikacja jest obecnie w przygotowaniu, zostanie udostępniona bezpłatnie, oczywiście online.
Speaker 17
Będzie ona się składać z dwóch części, z raportu przedstawiającego analizę polskiego sektora medycznego I farmaceutycznego oraz katalogu zawierającego profile polskich przedsiębiorstw. W tym momencie mamy bardzo duże zainteresowanie. 183 firmy zgłosiły się, żeby zaprezentować swój potencjał. I ten ebook będzie promowany wśród zagranicznych przedsiębiorców, inwestorów, klientów, dystrybutorów instytucji otoczenia biznesu. I drugim takim narzędziem bardzo wartościowym PARPu, które też prezentuje I I pomaga polskim startupom medtechowym, jest program Startups Arval, który również wspiera wspiera polskie firmy w ekspansji.
Speaker 15
W ramach tego programu odbyły się na przykład wizytacje, takie misje gospodarcze do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, czy kolejna misja, która się odbyła też w tym roku w Singapurze, a pomiędzy szesnastym a dwudziestym listopada zaplanowana jest kolejna, ostatnia misja dla branży, MedTech, tym razem do Niemiec, do Disseldorfów, podczas targów Medica będzie się ona odbywać. Rzeczywiście widać, że przekładają się one na nawiązywanie relacji biznesowych, rozpoznawanie możliwości wejścia wejścia na rynki zagraniczne, ale też przekładają się na konkretne kontrakty polskich firm. Dziękuję bardzo.
Speaker 3
Bardzo serdecznie dziękuję. Czy ktoś z państwa jeszcze ze strony ministerstw chciałby zabrać głos? Czy już oddajemy głos? Oddajemy. Dobrze, to może moje koleżanki chciałyby zabrać głos.
Zapraszam, proszę tutaj się zgłosić. Proszę bardzo.
Urszula Koszutska
Bardzo dziękuję pani przewodnicząca. Chciałam państwu podziękować za te informacje, które. Nazywam się Urszula Koszuska, jestem posłanką.
Tak, dobrze.
Urszula Koszutska
Pilnujemy 1. Raz, no ale dobrze. Tak, ale wtedy było zupełnie coś innego. Natomiast chciałam wrócić do do do tego raportu, który tego ostatniego, bo zainteresowała mnie ta możliwość promocji sektora medycznego w tych różnych, na tych branżowych targach, w różnych miejscach świata. Mam pytanie, czy sektor może, jak wygląda opłata, jeśli chodzi o firmy, które tam się prezentują, czy to jest opłacane przez Ministerstwo, czy musi być jakaś składka, żeby wejść na targi, to po 1.2.
Ten raport, który państwo przygotowujecie z tego, też z tego sektora medycznego. Ja rozumiem, że to chodzi o sprzęt medyczny, nie usługi medyczne, czyli nie promujemy na przykład naszych medyków, lekarzy, tylko chodzi nam bardziej o biznes medyczny, który tworzy jakiś sprzęt medyczny, tak, czy ja to dobrze zrozumiałam, tak, dziękuję bardzo.
Speaker 16
Dziękuję. Odnośnie do drugiego pytania tak, to chodzi o firmy I ich produkty, żeby pokazać polską branżę, branżę, Tech, a odnośnie do pierwszego pytania, PARB ogłasza na swoich stronach zasady udziału WWW tych misjach oraz, misjach gospodarczych oraz wyjazdach na targi I tam są szczegółowe informacje. Tam jest też kwestia pomocy de minimis, więc jak gdyby szczegółowo są na stronach PAR-u dokładne informacje, w jaki sposób, jaki rodzaj firmy może wziąć udział I one są finansowane ze środków funduszy europejskich.
Bardzo dziękuję.
Speaker 3
Rozumiem, że koleżanki już nie chcą zabrać głosu. To ja chciałam tylko taki bardzo mały komentarz, bo jak państwo wiecie, ja jestem pielęgniarką I nie myślałam, że naprawdę, że doczekam takich czasów, że w tak nieintuicyjnej dziedzinie naszego życia, jaką jest medycyna, czyli praca w zasadzie z człowiekiem bezpośrednio, człowieka z człowiekiem, będziemy korzystać z takiego rozwiązania jak sztuczna inteligencja. I że sztuczna inteligencja będzie nam mogła pomagać w procesie leczenia bezpiecznie, bo to trzeba dodać, bo nie na zasadzie, że otwieramy komórkę I się diagnozujemy, bo to jest ostatnia rzecz, którą powinniśmy robić, bo to, co tam przeczytamy, to powinna być, to powinno być tylko uzupełnianie ewentualnie wiedzy o to, o coś, o czym się dowiemy od fachowców, od ekspertów, czyli od lekarzy, medyków różnych specjalności. I chciałam, żeby to wybrzmiało, bo to jest, jak tak rozmawiamy o tej sztucznej inteligencji, boję się, żebyśmy nie zgubili z horyzontu tego, że ona nie będzie nas leczyła. Nigdy, mam nadzieję.
Bo bezpośredni kontakt lekarza, pielęgniarki, diagnosty, no każdego zawodu medycznego z człowiekiem ma tutaj kluczowe znaczenie, bo, bo, bo, bo tak, bo po prostu to jest najważniejsze. Natomiast
I chcę, żebyśmy o tym nie zapominali, żebyśmy nie szukali pomocy najpierw u sztucznej inteligencji, a potem u ekspertów, tylko ewentualnie zajrzeli do kogo się skierować, na przykład jeśli chodzi o daną dolegliwość, czy mamy iść do endokrynologa, kardiologa, to jeszcze ewentualnie można zrobić, bo to już jest takie narzędzie, które nam to, jak wrzucimy jakieś objawy, to nam to, nas pokieruje, jak sami nie mamy żadnej nawet śladowej wiedzy medycznej. Natomiast absolutnie nie powinniśmy się słuchać w kwestii takiej, jakie zastosować leczenie, jakim terapiom się poddawać lub nie poddawać, bo szczególnie, że jeszcze buszują ciągle w naszym Internecie tak zwani szarlatani, bo ustawa Lex Charlatan została zawetowana, a właściwie przepraszam, skierowana do Trybunału nie nie niekonstytucyjnego, przepraszam, konstytucyjnego. Dobrze, przepraszam, to było przejęzyczenie niecelowe do Trybunału Konstytucyjnego, który jak wiemy nie działa na tyle sprawnie, żeby się tym w tej chwili zająć, a osoby, które nie mają wiedzy medycznej, nadal podejmują leczenie rzeczy, chorób, o których nie mają pojęcia I szkodzą. To to chciałam w pierwszej kolejności zaznaczyć. A w drugiej kolejności chciałam powiedzieć, że byłam na wspaniałym wyjazdowym posiedzeniu Komisji Cyfryzacji w Lublinie, gdzie wielu bardzo mądrych medyków opowiadało o tym, jak można wykorzystać sztuczną inteligencję w różnych dziedzinach medycyny.
Mówili o badaniu, o leczeniu wad wzroku, mówili o rzeczach związanych z niedosłuchem. Naprawdę wiele, wiele, nawet z, nawet z chorobami dotyczącymi układu, układu nerwowego w tym sensie, że zaburzeń błędnika, Naprawdę wiele rzeczy można zdiagnozować, a także chorób psychicznych, co ciekawe, również, bo też są na to już algorytmy, które, które pomagają. I fajnie jest, że mamy takie narzędzie, na którym się możemy oprzeć, tylko właśnie musimy I to jest nasza tutaj rola, pilnować tego, żeby to narzędzie nie było 1., a my 2., tylko żebyśmy mieli taką kontrolę nad tym narzędziem, żeby nie szkodzić naszym, naszym pacjentom I pacjentkom. I myślę, że po to są między innymi takie spotkania I dlatego o tym mówimy. I taka na przykład baza, tak jak pan dyrektor tutaj mówił, tych, tych narzędzi, tych algorytmów.
Ja przepraszam za mój język, bo to nie jest intuicyjny język dla laika, żeby umieć o tym dobrze opowiadać, ale żeby to się nie rozproszyło, ta wiedza I żeby nie każdy musiał od nowa to koło wynajdować. To jest bardzo, bardzo, bardzo ważna rzecz. Na szczęście mamy cudowne Ministerstwo Cyfryzacji w postaci mojego kolegi, między innymi Darka Standerskiego, który jest wspaniałym ekspertem. Musiałam tą tutaj reklamę zrobić, bo po prostu jestem zachwycona Ministerstwem Cyfryzacji naszym, naprawdę, całością. Fantastyczna praca I to, jak on prężnie działa, to jest nasza zresztą Komisja Cyfryzacji, mimo różnych różnic, też fantastycznie działa, jesteśmy jednym najbardziej dobrze dogadyjących się zespołów, ponad podziałami politycznymi.
To trzeba jasno zaznaczyć. Więc to też jakby świadczy o ministerstwie. I teraz chciałabym oddać głos stronie społecznej. Ja wiem, że mam tutaj na sali dwóch bardzo sympatycznych młodych panów, którzy siedzą tam na końcu, którzy bardzo chcieli przyjechać na to, na to spotkanie I opowiedzieć o swoich pomysłach na to, jak wykorzystać sztuczną inteligencję w medycynie. Wywołuję was, bo wiem, że, że czekaliście na to spotkanie bardzo, więc zapraszam, zapraszam do głosu ja.
Speaker 18
Witam serdecznie. Ja nazywam się Klemen z gąsienica-ciułacz I tutaj bardzo możliwe, że Maks jest drugim z tych chętnych, tak. Tutaj jest Czarek, mój asystent. Natomiast może ja przedstawię się, tak, w kontekście mojego backgroundu. Sam jestem praktykiem z sektora prywatnego.
Speaker 19
Wywodzę się z rodzinnych klinik stomatologicznych Apolonia I znam też to z drugiej strony, bo przy klinikach rozwinęliśmy software, który pomaga właśnie z rejestracją pacjentów do klinik stomatologicznych I rozwiązaliśmy właściwie problem tych absencji, tak. No show u nas jest bardzo rzadkie, dlatego że każdy termin potwierdzany jest zadatkiem, żeby pacjent przyszedł I no znacznie to usprawnia pracę, kiedy wiemy, że ktoś ma dużą chęć do przyjścia, nie stracenia tych tych pieniędzy, więc to w sektorze prywatnym w stomatologii już działa I no z naszej perspektywy III co możemy przekazać, to jako młoda firma, która się rozwija, Chcielibyśmy widzieć więcej takich inicjatyw jak właśnie centralna rejestracja, bo to zwiększa bezpieczeństwo tych, tych rozwiązań. Niektóre kliniki same na własną rękę budują rozwiązania, które nie do końca są właśnie no w standardzie wysokim tych danych pacjentów. A także chciałbym za zasugerować, żeby ta platforma miała otwarte API, czyli właśnie dostęp do, do tych danych też, żeby takie firmy jak my, gdzie mamy konkretne kompetencje w mniejszych procesach, mogły wykorzystywać dalej, budując na fundamentach zapewnionych przez państwo, nie konkurować. Dziękuję bardzo za głos.
Speaker 3
Bardzo proszę, no my nie będziemy zadatków pobierać, ale oczywiście rozumiem, że prywatne kliniki rządzą się swoimi prawami. Mają do tego pełne prawo. Jeszcze koleżanka chciałaby zabrać głos, zanim panu oddam głos.
Urszula Koszutska
Ja mam jeszcze pytanie, jeśli można, do do pana dyrektora Ministerstwa Zdrowia, bo tutaj jednym z tych zastrzeżeń czy wyników badań, które dotarły właśnie do do Ministerstwa Zdrowia jest brak brak klarownych uregulowań legislacyjnych. Ja rozumiem, że to jest jakiś deficyt, na który wskazują medycy w swoich szpitalach. Czy państwo nad tym pracujecie?
Łukasz Sosnowski
Tak, tutaj w tym zakresie tak naprawdę to jest element ankiety, który pewnie będziemy pogłębiać, no bo to jest odpowiedź, która de facto, de facto jest ogólnikowa niestety. Ja bym powiedział dzisiaj, że wydaje mi się, że nie cierpimy na niedomiar regulacji. Jednocześnie nie narzekam na ich nadmiar, bo proszę mi wierzyć, że ja jestem głęboko przekonany, że te regulacje, które dzisiaj u nas obowiązują w kraju, a a tak naprawdę są zharmonizowane w ramach Unii Europejskiej, przede wszystkim naprawdę dbają po 1. O bezpieczeństwo pacjenta kliniczne, a po 2. O bezpieczeństwo danych tego pacjenta.
III mówiąc uczciwie, to jest element tej ankiety, który musimy zgłębić, ponieważ nie jestem przekonany, żebyśmy rzeczywiście nam brakowało regulacji. Być może brakuje nam procesu wdrażania innowacji, z tym bym się zgodził w stu procentach. Natomiast nie, nie, nie mogę dzisiaj potwierdzić, że tam brakuje regulacji czy poziom, czy jakichś ustaw, czy czy podstaw prawnych, żeby wdrażać te innowacje, szczególnie sztuczną inteligencję.
Tak, zapraszam panie ministrze.
Speaker 9
Bardzo serdecznie dziękuję. Odpowiedzi, które były w ankiecie, należy interpretować również w kontekście zmieniającego się krajobrazu prawnego, ponieważ w międzyczasie, pomiędzy odpowiedziami a ich analizą, pojawiły się regulacje. Jedenastego sierpnia tego roku weszła w życie ustawa o systemach sztucznej inteligencji, która odpowiada na większość pytań, wątpliwości, które mogą powstawać w zakresie wdrożeń systemów sztucznej inteligencji oraz tworzy system, który będzie na bieżąco odpowiadać na pojawiające się wątpliwości w przyszłości związane z wdrażaniem nowych technologii w zakresie sztucznej inteligencji, ponieważ Komisja Rozwoju I Bezpieczeństwa Szczucznej Inteligencji będzie wydawała opinie indywidualne na temat zgodności z przepisami krajowymi I unijnymi w obszarze sztucznej inteligencji, konkretnych rozwiązań informatycznych w tym, w tym zakresie. Dlatego w tym, w tym zakresie ja bym interpretował te odpowiedzi właśnie ze względu na to, że kiedy te ankiety były wypełniane, jeszcze nie zakończył się wówczas proces legislacyjny I dzisiaj te ówczesne wątpliwości zostały już zaadresowane. Dziękuję.
Speaker 3
Bardzo dziękuję panie ministrze, to zapraszam pana teraz do głosu, potem pan jeszcze.
Speaker 20
Dziękuję bardzo. Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, dziękuję bardzo za zaproszenie.
Przedstawić się proszę?
Maks Kozarzewski
Tak jest. Nazywam się Maks Kozarzewski, jestem założycielem I dyrektorem operacyjnym firmy Willio. W Willio budujemy platformę, która
Pomocy wizji komputerowej I naszych modeli AI w czasie rzeczywistym rozpoznaje kluczowe momenty operacji, a także między innymi śledzi wykorzystanie narzędzi. Dzięki temu właściwe osoby na bloku operacyjnym od razu wiedzą, kiedy I gdzie są potrzebne. Personel nie musi ręcznie spisywać dokumentacji, a dyrekcja widzi, gdzie blok traci czas I jak wykonać więcej zabiegów na tych samych salach. Jesteśmy międzynarodowym zespołem, w którym połowa założycieli to Polacy. Nasi klienci to czołowe szpitale w Wielkiej Brytanii I Stanach Zjednoczonych, Meksyku, a od tej jesieni nasz system działa też w pierwszym szpitalu w Polsce, w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Gdańsku.
Do dziś łącznie zebraliśmy 40000000 złotych finansowania od czołowych światowych funduszy inwestycyjnych, w tym jednego polskiego I aniołów biznesu, w tym Mattiego Staniszewskiego z Eleven Lapse, o którym tutaj pan dyrektor wspomniał. Mówię więc z perspektywy firmy, która wdraża sztuczną inteligencję szpitalach na trzech kontynentach I widzi, co w różnych systemach ochrony zdrowia działa, a co hamuje innowacje. Ja mam tutaj 4 konkretne postulaty, które sobie zapisałem. Część z nich na szczęście została już wspomniana, z czego bardzo się cieszę. 1.
To jest uznać narzędzia organizacyjne AI za priorytet. 2., narzucić interoperacyjność I możliwość integracji każdemu dostawcy oprogramowania używanego przez polskie szpitale. Po 3., stworzyć sieć placówek innowacyjnych z piaskownicą regulacyjną. I po 4., zaimplementować strategię rozwoju, również wspomnianą, startupów I Skylapów z Ministerstwa Rozwoju I Technologii. Po 1., cieszę się, pan dyrektor tutaj zaznaczył, że są 2 obszary, których sztuczna inteligencja może wiele zdziałać, bo myśląc o AI w medycynie, zazwyczaj myślimy o diagnostyce I po części słusznie, ale również bardzo duży potencjał mają narzędzia organizacyjne.
I tak może w nawiązaniu do tego, o czym mówiła pani przewodnicząca, nasza wizja bloku operacyjnego to taki blok operacyjny I ogólnie szpital, w którym lekarze, pielęgniarki, pielęgniarze mają więcej czasu dla pacjenta I więcej czasu na leczenie pacjenta. To jest blok operacyjny, w którym mniej czasu spędza się na wypełnianiu formularzy I zapisywaniu, klikaniu przycisków. Zwróćmy uwagę, że w ciągu ostatnich trzech, czterech dekad dodaliśmy do szpitali masę oprogramowania, które nie zawsze ze sobą rozmawia, gdzie w każdym z tych oprogramowań trzeba wpisać kolejną rzecz, nacisnąć nowy przycisk I tak naprawdę teraz ta sztuczna inteligencja, o której mówimy, to sztuczna inteligencja, która umożliwia nam zautomatyzowanie tej pracy, która nie wiąże się bezpośrednio z pacjentem I pozwolenie lekarzom, lekarkom, pielęgniarkom, pielęgniarzom na ponowne skupienie się na pacjencie. Więc jakby sztuczna inteligencja to nie tylko chatGPT I chatboty, tak, to też tego typu systemy. Chciałem tylko to podkreślić.
Po 2. Interoperacyjność, tutaj Clemens też wspomniał, moim zdaniem I naszym zdaniem jako firmy, interoperacyjność między systemami trzeba wymusić na poziomie krajowym, bo pojedynczy szpital tego nie wynegocjuje. I to nie jest tylko problem Polski, to jest problem na każdym rynku, na którym działamy. W większości krajów największym kosztem wdrożenia sztucznej inteligencji jest integracja z istniejącymi systemami. Efektem tego jest zdecydowanie gorsza adopcja nowych narzędzi I dziesiątki systemów, które ze sobą nie rozmawiają, co za tym idzie personel medyczny, tak jak wspomniałem, muszący wstrzykiwać te same informacje wiele razy.
Ja tutaj widzę dla Polski szansę stania się światowym liderem I proponuję prostą zasadę, każdy system kupowany za publiczne pieniądze musi mieć otwarte API zgodnie z przyjętymi standardami. I ponadto, co ważne, dostęp do API dla rozwiązań wybranych przez szpital powinien być wliczony w cenę licencji I udzielany w określonym terminie, na przykład trzydziestu dni, bo problemy, które mamy na przykład w Stanach Zjednoczonych to, że szpital musi udać się do dostawcy oprogramowania I dostawca oprogramowania spędza rok nad tym, żeby taki dostęp udzielić. Po 3., nie każdy szpital ma apetyt na innowacje I jest to naturalne. Proponujemy wyłonić placówki, które taki apetyt mają, nadać im status placówek innowacyjnych I wynagradzać zamierzalne efekty, na przykład dodatkowym finansowaniem z NFZ-u. Świetnym przykładem jest właśnie UCK w Gdańsku, które pod kątem innowacyjności naprawdę stoi ramię w ramię z czołowymi amerykańskimi szpitalami, z którymi współpracujemy.
W takich placówkach można też uruchomić piaskownicy regulacyjne dla MEDTeku, kontrolowane środowisko, w którym nowe rozwiązania wdraża się szybciej, jasne, wzorcowe umowy, warunkowe finansowanie I obowiązkowy pomiar efektów, wtedy w NFZ-cie łatwo byłoby przenieść to do kolejnych szpitali. I po 4., ostatnie, już kończę, chciałbym zwrócić uwagę właśnie na jeszcze jedną rzecz, o której państwo z Ministerstwa Rozwoju I Technologii wspomnieli. Ja to tylko podkreślę, poza wszystkimi problemami typowymi dla sektora zdrowia, firmy med-tekowe w Polsce pozostają po prostu firmami, dotykają je te same bariery, co każdy inny startup czy przedsiębiorstwo. Jest bardzo, bardzo ważne, żeby ta strategia rozwoju startupów I skate-upów, o której tutaj pan wspomniał, W tym pracę tylko zaznaczę Kacpra Raciborskiego I Moniki Borowieckiej, o których sam jestem świadom, zostały potraktowane priorytetowo I jak najszybciej wprowadzone w życie. Bez nich nawet najlepsze zmiany, o których tutaj mówimy, nie wystarczą, żeby polskie firmy Medykowe rosły.
Nasz 1. Polski szpital pojawił się po szpitalach w Londynie, Stanach I Meksyku. Powinno być odwrotnie. Polskie firmy potrzebują krajowego klienta referencyjnego, a Polska diaspora, którą ja reprezentuję, powinna mieć powody do zakładania firm w Polsce. Mówiliśmy o ElevenLabs.
Fajnie by było, gdyby ElevenLabs powstało w Polsce, fajnie by było, gdyby nasza firma powstała w Polsce, ale nie powstała. Podsumowując, priorytet dla narzędzi organizacyjnych, otwarte AP I integracja między systemami, placówki innowacyjne z piaskownicą I implementacja strategii rozwoju startupów I scale-up'ów z Ministerstwa Rozwoju I Technologii. Dziękuję bardzo.
Speaker 3
No, gdyby mnie, ode mnie to zależało, to brałabym firmę taką natychmiast, więc fantastycznie. W ogóle serce rośnie, że takie cudowne młode osoby mamy w zasobach naszej, naszego, naszych, naszych intelektualnych I to po prostu jest coś naprawdę fantastycznego. Aż się wzruszyłam. Zapraszam pana, panie dyrektorze, pan dyrektor prosił o głos.
Łukasz Sosnowski
Tak, bardzo serdecznie dziękuję pani przewodnicząca. Chciałbym się do jednej rzeczy tutaj odnieść. Wydaje mi się, że rozmawiając też z takimi przedstawicielami, jak ty pozwolisz sobie na to zbliżenie. Wydaje mi się, że właśnie tym jednym z największych faktycznie dzisiaj wyzwań polskiej ochrony zdrowia we wdrażaniu innowacji jest właśnie brak tego dostępu I tej tej interoperacyjności. I tutaj chciałbym na też na bazie, czy na kanwie tejże komisji, szanowna pani przewodnicząca, że dziewiątego października, czyli w tym miesiącu, Centrum e-zdrowia ogłosiło konsultacje publiczne w zakresie, nazywamy to otwartego API, czyli takiego zestawu siedmiu schematów, danych, opartych na infrastrukturze, przepraszam, na na na na technologii HL7FIRE, które być może nie rozwiążą każdego problemu systemu ochrony zdrowia w zakresie wymiany danych, ale wierzymy, że 80 procent interakcji, które systemy między sobą mogłyby wymieniać I danych, uda nam się tym tematem załatwić, że się tak wyrażę.
Konsultacje trwają do końca tego miesiąca. Po konsultacjach I zebraniu wszystkich uwag, zostaną, tenże schemat zostanie opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznych. I zgodnie z artykułem 8 d ustawy o systemach informacji w ochronie zdrowia, wejdzie w życie po dziewięciu miesiącach od dnia ogłoszenia, jako obowiązujący wymóg stosowania przez dostawców oprogramowania w systemie ochrony zdrowia. Wówczas dyrektorzy szpitali między innymi, ale każdy podmiot medyczny w Polsce będzie miał podstawę prawną, wymagania od swojego dostawcy otwartego dostępu do swojego systemu. Potrwa to jeszcze chwilę, ale tak mamy napisaną ustawę, więc ją szanujemy, a z drugiej strony to też jest czas pewnej tranzycji I zmiany.
I bardzo mocno wierzę w to, że to jest taki 1. Bardzo namacalny I niesamowicie ważny punkt, na który rynek czekał. Wydaje się chyba, że 5 albo 6 lat co najmniej. Więc serdecznie też zwracam się z prośbą. Na centrum, na e-zdrowie gov można znaleźć tą dziewiątego, dziewiątego października ogłoszone te konsultacje.
Więc jeżeli moglibyście też zerknąć, ale także każdy, kto z nas dzisiaj słucha czy ogląda, bo czekamy na te konsultacje. Jesteśmy bardzo ciekawi, ciekawi czy trafiliśmy dobrze, bo bo wydaje się, że że że rozwiązanie jest bardzo potrzebne. No I mam nadzieję, że już niedługo zacznie obowiązywać.
Speaker 3
Fantastycznie. 9. Marca, 9. Października to były moje urodziny, więc tym bardziej się cieszę za taki prezent. Zapraszam pana do głosu.
Gilbert Kolbe
Teraz chyba zadziała. Dzień dobry, Gilbert Kolbe. Reprezentuję naczelną izbę pielęgniarek I położnych. I mam 2 kwestie. Obie prawdopodobnie do Centrum e-zdrowia.
1., bardzo, bardzo mocno obserwuję tutaj działanie startupu, który który pracuje
Gilbert Kolbe
W Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Gdańsku I trzymam bardzo mocno kciuki, bo to, bo to naprawdę może być, może być świetne rozwiązanie. I chciałem bardzo wzmocnić ten głos I prośbę do Centrum Zdrowia, dlatego że ja też gdzieś tam jako jako pielęgniarz I wcześniej osoba zarządzająca, no spotykałem się z ogromnymi oporami, jeśli chodzi o dostawców oprogramowania I tego, żeby cokolwiek do tych oprogramowań, zwłaszcza HIS-owych podpiąć. To jest, to jest przepotężny, przepotężny problem, więc trzymam do państwa bardzo mocno kciuki. Natomiast 2. Temat, który jest z perspektywy personelu, zwłaszcza pielęgniarskiego, bardzo istotny, to jest tak naprawdę przepływ tych danych I jakość przepływu tych danych.
Dlatego że mamy internetowe oczywiście konto pacjenta I to jest nasz ogromny sukces jako, jako kraju. Natomiast nadal, chociażby karty leczenia szpitalnego czy, czy, czy wszystkie zalecenia, one nie chodzą między POZ-em a szpitalem. To jest praktycznie fikcja. I to jest moim zdaniem przeogromny problem, dlatego że patrząc na przykład z perspektywy pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, ona mogłaby zdecydowanie lepszą opiekę dostarczać pacjentom, gdyby wiedziała, że proszę bardzo, jej pacjent z listy aktywnej wychodzi ze szpitala. Wtedy I wtedy potrzebuje, potrzebuje skontaktować się z nim proaktywnie.
Dzięki temu bylibyśmy w stanie na przykład wyłapać niektóre powikłania po czy zabiegach, czy czy wyjściu ze szpitala wcześniej I dać temu pacjentowi już w jego domu, już w jego domu pomoc. I wydaje mi się, że no tutaj, o ile nie jestem fanem zbytniej regulacji, o tyle pewien nacisk na podmioty lecznicze, bo to tak naprawdę często, często tu jest problem, by się, by się zdecydowanie, zdecydowanie przydał. Natomiast jeszcze ostatnia, ostatnia kwestia, to także z perspektywy medyka uważam, że kwestie organizacyjne I wykorzystanie tak naprawdę sztucznej inteligencji właśnie w kwestiach organizacyjnych jest dotychczas bardzo mało doceniane. A tak naprawdę jeszcze bardziej niż w diagnostyce, niż niż w kwestiach trochę robotycznych, właśnie odciążenie od kwestii administracyjnych też powinno być jednym jednym z priorytetów I I tutaj też bardzo mocno to wspieram. Dziękuję.
Speaker 3
Bardzo dziękuję za ten głos, szczególnie że z mojego środowiska pielęgniarskiego. A tak odnośnie tego, o czym jeszcze pan dyrektor wcześniej mówił, tego dostępu do tej, jakby, do tych, do oprogramowań, które, które nam firmy sprzedają, to pamiętam, znaczy instalują nam w naszych placówkach medycznych. Ja pamiętam ze swoich doświadczeń zawodowych jeszcze nie tak dawno, bo 3 lata temu, jak pracowałam w pracowni diagnostycznej, to pamiętam, że każdy przegląd tego oprogramowania to były naprawdę ciężkie pieniądze I myśmy często, AAA przeglądy są absolutnie konieczne, jak również doinstalowanie na przykład kolejnych nowych oprogramowań, aktualizacji I tak dalej. To naprawdę były kwoty rzędu czterdziestu, 1000, więc dla szpitala, który ma naprawdę duży, nie taki znowu wielki budżet, to były naprawdę bardzo, bardzo spore pieniądze I świetnie, że to w końcu jakby zostanie uwolnione I będzie można jakby robić, znaczy korzystać po prostu z pominięciem tych, nie wiem, to chyba się nazywało licencja czy, czy, nie wiem, jakiś tak. Pamiętam, że była taka blokada, która nie pozwalała jakby na, na to, żeby ingerować w jakiś sposób.
Oczywiście, oczywiście firmy się tłumaczyły, że a, bo coś tam popsujemy, bo to absolutnie nie o to chodziło, że coś popsujemy, tylko o to, że po prostu się ściągało, firmy miały monopol I ściągały po prostu od nas, od nas pieniądze za każdym razem, jak coś trzeba było przy tym oprogramowaniu zrobić. Ktoś jeszcze? Zapraszam państwa. O tutaj pana proszę. Tak, ad vocem, proszę.
Gilbert Kolbe
Tak, ja mam tylko, bo to było, 1 część to było pytanie do pana, do pana dyrektora, jeśli chodzi właśnie o te plany związane z przepływem dokumentacji. Czy, czy są jakieś plany, mamy jakąś taką, skonkretyzowany timeline na to, żeby, żeby temu problemumi zarazić, bo wiem, że on no z różnych stron do państwa dociera. Zapraszam panie dyrektorze.
Łukasz Sosnowski
Dziękuję. Tak, plany są bardzo skonkretyzowane. Jeżeli dobrze kojarzę, to wczoraj na posiedzeniu plenarnym w Sejmie przychodził pakiet ustaw reformy Ministerstwa Zdrowia. W jednej z tych ustaw są zapisane kary, czyli sankcje za nie raportowanie zdarzeń medycznych w postaci zdarzeń elektronicznych, a 2. Kara za nieprzesyłanie EDM-ów.
Karol Chopel
Dzień dobry państwu, ja się nazywam Karol Chopel I jestem tutaj na zaproszenie z pani strony, że tak powiem, z pani ramienia, za co bardzo dziękuję. Żeby państwu nadać trochę kontekstu, ja jestem fizjoterapeutą z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem. Od dwudziestu lat też uczę podyplomowo. I lekarzy I fizjoterapeutów. Kieruję zespołem lekarsko-fizjoterapeutycznym.
Speaker 27
I oprócz tego zajmuję się nauką szeroko rozumianą metodologią badawczą. Coś, co w sumie dobrze się złożyło, że pan tutaj się wypowiedział na temat tych organizacyjnych kwestii, zbierania informacji I generalnie. W sumie ja to chyba troszkę wrzucę śliwkę w kompot tak delikatnie, ale nie, że komuś, tylko nam, jako problem. Niestety tak się składa, że zawody I to mówi jako medyk, czyli o swoim środowisku, niestety tak się składa, że zawody medyczne niczym się nie różnią od innych zawodów, jeżeli chodzi o poziom kompetencji. Czyli jeżeli popatrzymy sobie na rozkład umiejętności, wiedzy, doświadczenia, efektywności tych osób, to ten rozkład jest normatywny, czyli mamy pośrodku dużo przeciętnych, trochę świetnych I trochę wiadomo.
Speaker 25
Co niestety powoduje, że dodatkowe problemy systemowe, braki czasu, braki kadrowe powodują, że dane, które zbieramy medycznie, nie tylko w publicznej służbie zdrowia, bo ja pracuję w obrębie prywatnej służby zdrowia I nie wygląda lepiej, są, jakby to powiedzieć, kompletnie niewystarczające. Po 1. Do tego, żeby w ogóle świadczyć usługi medyczne, ale jeżeli my mamy realnie, jeżeli my mamy w jakikolwiek sposób budować systemy, które na podstawie szeroko rozumianych algorytmów, czy to będzie uczenie maszynowe, czy to będą duże duże modele językowe, takie, śmakie I owakie, My musimy się przede wszystkim wydaje się zastanowić nad tym, w jaki sposób mamy poprawić jakość zbieranych danych. Jest taka zasada jak thrush in thrush out, tak. Jak rzuci się śmiecie, to się też wyjmuje śmieci.
Speaker 27
I my to mamy teraz w bardzo dużym stopniu. I proponuję, to jest taka rzecz, która tutaj nie wybrzmiała, więc zdecydowałem się ją poruszyć, żeby państwu też nie zabierać zbyt wiele czasu, ale wydaje mi się, że to jest też rzecz, którą tutaj pan Maks, tak, dobrze pamiętam? Myślę, że też się z tym użeracie, bo zebranie tych informacji jest kluczowym elementem I myślę, że tutaj bardzo mocno może pomóc I to bardzo szybko, bardzo szybko. I wydaje mi się, że to nie jest kwestia lat, to są kwestie tak naprawdę miesięcy, jeżeli by dobrze ubrać projekty pilotażowe, zaprząc w to modele lokalne, nasze, polskie, dotrenować się, stworzyć środowisko do tego. Ja też się zajmuję, bo trenowuję swoje modele od czterech lat.
To naprawdę nie jest duży problem, tak. To nie jest budowa rakiet. I wydaje mi się, że to by rozwiązało bardzo dużo problemów, jeżeli medyk mógłby się skupić na pacjencie, nie skupiać się na dokumentacji, ale musimy pamiętać, że medyk też, wielu medyków nie zbierze tych informacji tak jak należy. Jeżeli my nakarmimy ten system głupotami, to takie same głupoty uzyskamy z powrotem. Ale całe szczęście te modele językowe, już nazwijmy to tak, czy AI, jest w stanie nam pomóc zebrać te dane świetnie, bo wyręczy tych medyków, którzy sobie z tym nie radzą.
Speaker 26
I musimy być szczerzy względem siebie, że tak jest, Jak będziemy udawać, że tak nie jest, to nie rozwiązujemy tych problemów. Tak więc bardzo dziękuję.
Speaker 3
Bardzo dziękuję za ten głos. To jest bardzo ważny głos, bo przecież sztuczna inteligencja sama z kosmosu sobie tej wiedzy nie bierze, tylko bierze ją od nas I właśnie różna jest jakość tej wiedzy. Zapraszam panią do głosu.
Karolina Pietrzykowska
Karolina Pietrzykowska, porozumienie rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy. Cieszę się, że mamy innych medyków na sali. Szkoda może, że nie ma przedstawicieli pacjentów. Ja chciałabym
Na dzisiaj mogę być pacjentką.
Karolina Pietrzykowska
Wszyscy jesteśmy pacjentami, to prawda. Po 1. Mam takie pytanie odnośnie tego, jak Ministerstwo Zdrowia planuje zaadresować inne z tych barier, które zostały wspomniane w badaniu, to znaczy koszta I brak dostępu do technologii czy brak wiedzy wśród pracowników medycznych, bo to, umówmy się, jest problemem na pewno. Jeśli chodzi o ten problem braku czy nieadekwatnej legislacji, to myślę, że jest obszarów, które mimo wszystko wymagają przyjrzenia się albo dodatkowych regulacji. Dla mnie takim ciekawym przykładem jest wyciek danych z systemu My Doktor, kiedy nagle lekarze dowiedzieli się, że są administratorami danych osobowych.
I to jest oczywiste, dla większości z państwa pewnie, dla lekarzy może nie zawsze,
Ale właśnie, ja nie wiem, czy chciałabym być administratorką danych osobowych, które są przetwarzane przez sztuczną inteligencję w sposób, który jest dla mnie mało zrozumiały. I tutaj pytanie, kto będzie przetwarzał te dane osobowe, gdzie one będą trafiały? To jest pewnie pytanie bardziej do twórców technologii niż do samego ministerstwa, ale uważam, że zawsze powinno powinniśmy o tym myśleć. I jeszcze miałam jakąś kwestię. A, no I wątpliwości co do samego tworzenia dokumentacji.
Ja osobiście jestem psychiatrą I dla mnie dokumentacja jest w zasadzie jednocześnie. Ja pisząc dokumentację, jednocześnie diagnozuję pacjenta. Nie wyobrażam sobie, żeby sztuczna inteligencja zrobiła to za mnie. Akurat w mojej specjalizacji to jest chyba nierealne, ale w wielu na pewno tak. Tylko no ponownie wraca kwestia odpowiedzialności za to, co będzie napisane w tej dokumentacji.
To jest oczywiste, że jest to lekarz. Dla mnie to jest jasne, ale no musimy zadbać, żeby każdy lekarz był tego świadomy, każdy pacjent był tego świadomy I żeby zabezpieczyć jednak I medyków I pacjentów przed nieodpowiedzialnym użyciem sztucznej inteligencji. Dziękuję.
Łukasz Sosnowski
Bardzo serdecznie dziękuję. Może od... Przepraszam, że tak tyłem, ale mikrofon od przodu, ale ale bardzo chcę się odnieść do tej kwestii właśnie danych, ich uporządkowania I tego, czy czy czy mamy jakiś na to pomysł. I nie mówię nawet my jako ministerstwo, ale jako nawet bym powiedział właśnie wspólnie, tak. I wydaje mi się, ten pomysł po 1.
Jest. Jakby być może postawię taką obrazoburczą tezę, ale ja bym postawił tezę, że my, dla nas nie są interesujące wszystkie dane. To to po 1., bo z nadmiaru danych też jeszcze nikt szczęścia nie nie, ja nie znam takiego przypadku. Zazwyczaj potrzebujemy jakieś dane. Jakieś, czyli konkretne.
I teraz jak do tego podchodzimy z punktu widzenia systemowego? Z punktu widzenia systemowego mamy strategię budowania właśnie elektronicznych dokumentów medycznych, czyli dokumentów, które mają ustrukturyzowane konkretne dane w konkretnym użyciu. Takim nowoczesnym dokumentem, który został wprowadzony obligatoryjnie dosłownie parę miesięcy temu dzięki ustawie e zdrowia, tak zwanej wprowadzającej między innymi KPO, jest chociażby karta wypisu ze szpitala. Ona jest dzisiaj dokumentem, który w bardzo ustrukturyzowany sposób stwierdza, co w niej jest. Od danych pacjenta, znaczy tam elementów wypisu, badań, jakie zostały przeprowadzone I tym podobne.
Jeżeli dzisiaj nam się uda doprowadzić I to jest dzisiaj wyzwanie, doprowadzić, żeby karta wypisu szpitala była powszechnie stosowanym EDM-em, raportowanym do systemów centralnych, to wówczas już tej karty dziesiątki 1000 analiz będzie można przeprowadzić właśnie na tych danych pacjenta, bo one będą dobrze wprowadzone, przechowywane, przekazywane I w jednym centralnym systemie. I teraz wydaje mi się, że nie jest naszym celem, aby każda nawet myśl albo albo słowo wprowadzone przez lekarza, poprzez klawiaturę, czy inny sposób do komputera, było daną medyczną, bo to też nie o to chodzi. Więc wracając trochę do tej odpowiedzi, wydaje mi się, że tym metodą na uporządkowanie tego wspaniałego naszego otoczenia medycznego I danych wszystkich, których możemy wygenerować, jest właśnie tworzenie pewnych dokumentów medycznych, które właśnie jak, wrócę do mojej pierwotnej wypowiedzi z początku, Europejska Przestrzeń Danych o Zdrowiu będzie obligowała nas właśnie, aby po 2000 dwudziestym dziewiątym roku I trzydziestym pierwszym, co więcej, te dokumenty elektroniczne były certyfikowane, czyli one właśnie będą jeszcze tym bardziej miały konkretną taką, element jakby pewnego zabezpieczenia, że posiadają pewną wartość. I I to jest 1., 1. Element, który musimy wprowadzać I w tym my, ja bym państwu chciał tylko powiedzieć, że my w Polsce już mamy 9 takich dokumentów I jesteśmy jednym z liderów Unii Europejskiej.
To jest wciąż za mało do tego, żeby żeby zrobić jakąś sensowną liczbę, ale no właśnie mamy jeszcze te parę lat. No I I to jest chyba ta metoda. Więc nie wiem, czy odpowiadam dobrze na pytanie, natomiast nie można jeszcze, nie można mieć dwóch rzeczy. Z punktu widzenia systemowego mamy takie dokumenty elektroniczne jak właśnie karta wypisu ze szpitala, karta zdrowia pacjenta, zwana czasami patient summary, e-recepta jest elektronicznym dokumentem medycznym I to są dokumenty, które przechowywają lub przekazują pewne dane medyczne z punktu widzenia systemu ochrony zdrowia. Natomiast to nie znaczy albo wręcz przeciwnie, to to nie, to nie jest równoważne z tym, że informacje z tych dokumentów są dostępne dla nawet najlepszym celu, dla innowatorów czy osób zewnętrznych, czy podmiotów trzecich.
I szczerze mówiąc, nie możemy od razu tu stawiać na karowności, Dzisiaj jest tak, że jeżeli ktoś dzisiaj chce być innowatorem I mówić, a ja sobie potrenuję mój model, to niech mi Centrum e-zdrowia da te dane, które tam ma, ja sobie tam będę z nich robił cuda. No obawiam się, że takiej sytuacji nie osiągniemy nigdy I jest, byłbym w nim jej głębokim przeciwnikiem. Więc, więc w rozmowie o danych, o tym czy mamy je ustrukturyzowane, czy mamy je dobre, czy niedobre, to trzeba przede wszystkim to 1. 1. Rozróżnienie zastosować.
To chyba, mam nadzieję, że odpowiedziałem na to, na, na tą pierwszą jakby pytanie.
Speaker 3
Ja, ja tylko się wetnę na sekundę. O siedemnastej mamy głosowania, więc musimy już przyspieszać.
Ja mógłbym bardzo długo. To
Speaker 29
Dlatego, ponieważ widzę, że pan ma w sercu to, co pan mówi, dlatego trochę przyspieszam.
Łukasz Sosnowski
To jeżeli chodzi o te wezwania, to się postaram odnieść szybko. No koszty staraliśmy się, jak mogliśmy zaadresować. No 3000000000 złotych na na ochronę zdrowia, na centralę, na cyfryzację ochrony zdrowia plus dodatkowy 1000000000 na systemy centralne, to też też rzecz, to jest 1000000000 euro, szanowni państwo. I proszę mi wierzyć, żaden kraj członkowski w Unii Europejskiej nie wydał w ostatnich latach miliarda euro na cyfryzację ochrony zdrowia. Żaden, oprócz Polski.
Jednocześnie jesteśmy szóstym formalnie krajem w zakresie rozwoju cyfrowej ochrony zdrowia, ale pierwszym dużym. Bo są przed nami oczywiście Litwa czy Estonia, tylko Estonia to jest mniej chyba niż Mazowieckie, jeżeli mi się wydaje w liczbie ludności. I I więc tak. Czy można wydać więcej? Można, niestety chwilowo nie mamy.
Kto... I teraz no tutaj już temat o tym, o tej ochronie danych osobowych, administratora, że jeżeli pani przewodnicząca pozwoli, możemy zostać najwyżej po komisji, bo to jest temat, który by nam zajął więcej niż 10 minut.
Speaker 3
Jak najbardziej, to już od państwa prywatnego czasu zależy. Tutaj jeszcze zapraszam pana ad vocem 1 głos, tak, a potem młody.
Karol Chopel
Postaram się bardzo, bardzo szybciutko bardzo panu dziękuję za odpowiedź. Pan fantastycznie mi odpowiedział, ale na ustrukturyzowanie danych, czyli pan opowiedział o formie, a ja mówię to, się wtryskuje do tej formy. To są 2 różne rzeczy. Jest do mikrofonu.
Speaker 3
Ten pan dyrektor do mikrofonu. Ale poczekajcie, wiecie co, to może wy sobie też porozmawiacie. Ale tutaj
Speaker 27
jeszcze 2. Rzecz, którą chciałbym wspomnieć, bo nie wiem, to się nie przewinęło, mówimy o bezpieczeństwie danych. Mam nadzieję, może tutaj pan z Ministerstwa Cyfryzacji chyba ktoś był, prawda?
Speaker 30
Był pan minister, ale musiał biec na następne Mamy z Ministerstwa Cyfryzacji, oczywiście.
Speaker 27
Wspaniale. Chciałem się może tak tylko nabąknąć, że my musimy się zabezpieczać na coś za 30 lat I może po godzinach będę bardzo wdzięczny, gdyby mogła pani coś mi podpowiedzieć, czy zabezpieczamy się już enkrypcją poskwantową, okay. Bo jest to rzecz szeroko już dostępna. I ostatnia rzecz, tu pani doktor się bała, że za panią zrobią dokumentację medyczną. Żaden model nie robi czegoś za kogoś.
To znaczy to są algorytmy, które się odpowiednio koduje. To jest jak program, tylko my się go boimy, bo jest inteligentniejszy od nas. I to jest jedyna rzecz, która powoduje, że się go boimy. Niestety wyniki egzaminów lekarskich to pokazują. Modele nas pokonują medycznie.
Nieważne od zawodu. Lekarz, pielęgniarz, pielęgniarka, fizjoterapeuta to nie ma znaczenia, pokonują nas. I musimy to przełknąć I stać się partnerami, a nie, że ktoś jest ważniejszy. Dziękuję.
Speaker 33
Tak, ja mam szybkie pytanie, natury bardziej technicznej, o Kiwerski wspólne jutro. Czy to dla dla Ministerstwa Zdrowia, czy to dla dla strony prywatnej. Zastanawiam się, co się mnie bardzo ciekawi, czy w trakcie wdrażania tych systemów sztucznej inteligencji w przestrzeni diagnostycznej, administracyjnej. Czy ilość błędów medycznych w w trakcie tych wdrażania tej technologii, czy on wraz z upływem czasu I przyzwyczajania się do tej technologii, czy ilość błędów spada, maleje, ona pozostaje na tym samym poziomie? Czy jakby mamy efekt jakiejś akceleracji naszych zdolności w korzystaniu z tych systemów, czy to jest tak, że właśnie trochę o nich zapominamy III po prostu ta ilość błędów się zwiększa wraz z tym, im dłużej funkcjonujemy z tym systemem.
Dziękuję.
Speaker 31
Dziękuję bardzo I odpowiedź I będziemy kończyć. Ktoś jest chętny, żeby odpowiedzieć? Może ktoś z sali?
Maks Kozarzewski
Znaczy, ja mogę, Ja mogę się odnieść krótko, znaczy to może też zostańmy po podkomisji, bo to jest... Ale zasadniczo, znaczy system, może system taki jak nasz nie jest najlepszym systemem, jeśli chodzi o taką głębszą rozmowę na ten temat, ale w każdym przypadku, kiedy lekarz, lekarka czy ktokolwiek z personelu medycznego ma więcej czasu na to, żeby się skupić na pacjencie I troszkę przestać myśleć o tym, że muszą wypełnić 3 formularze,
To ta opieka medyczna staje się lepsza, więc pod tym kątem też szpitale z nami nawiązują kolaboracje, ale to myślę, że może pod kątem, może bardziej narzędzia diagnostyczne byłyby jakimiś ciekawszymi interlokuterami tutaj.
Jeszcze pani minister tutaj
Speaker 36
Tak, zapraszam. Ja tylko słówko, a może 2. Generalnie odpowiedzialność zawsze będzie po stronie lekarza, tak że niezależnie, którego algorytmu używamy I czy to do procesu administracyjnego, czy do, czy do terapii stawiania diagnozy, leczenia pacjentów, no to odpowiedzialność jest, jest I zawsze będzie po stronie lekarza. Trochę a propos I tak pogadamy, bo jak się jak się skończy komisja, ale odpowiadając po części na pana wątpliwość dotyczącą tej jakości danych, która która jest wrzucana. Myślę, że nie padło jeszcze dzisiaj nic na temat konieczności podnoszenia kompetencji kadr.
Speaker 35
I tak naprawdę tutaj widzę taki duży potencjał do tego, żebyśmy się nie bali tej technologii, żebyśmy ją rozumieli, bo to się będzie przekładało I na lepszą jakość danych, na jej większą ilość, ale też na taką większą śmiałość, jeśli chodzi o korzystanie z tych narzędzi. A propos pani wątpliwości dotyczących tych potrzeb legislacyjnych. Prawo nigdy nie zdąży za postępem technologicznym. Jakby no oczywiście próby są podejmowane. To wszystko, co pan minister mówił o ustawie o systemach sztucznej inteligencji, o powołanej komisji która będzie jakby czuwała nad, nad tym bezpieczeństwem, wydawała opinie indywidualne I tak dalej.
Speaker 34
To wszystko się dzieje, natomiast my musimy reagować jako legislatorzy na, na zmieniające się uwarunkowania te gospodarcze I technologiczne, ale nie uda się jakby wszystkiego zapiąć w ramy prawne. Ale legislacja jest tym elementem, który musi funkcjonować, żeby w tak newralgicznym obszarze, jakim jest ochrona zdrowia, rzeczywiście to bezpieczeństwo pacjentów było priorytetem. I ostatnie zdanie, takie wyczytane z mądrej książki Deep Medicine. Może będzie tak, że właśnie technologia pozwoli na ten powrót do tej pierwotnej relacji pacjent-lekarz, do tej empatii, do czasu, do tego, co najważniejsze w tej relacji. Dziękuję.
Speaker 3
To jest bardzo piękne zdanie na zakończenie, bo będą trochę mieli medycy więcej czasu, żeby wrócić do pacjenta. Proszę państwa, stwierdzam zakończenie omawiania informacji na tym, wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia podkomisji. Pełen zapis posiedzenia będzie dostępny na stronie Sejmu. Zamykam posiedzenie podkomisji I bardzo serdecznie państwu dziękuję za naprawdę doskonałą, interesującą rozmowę I uciekam na głosowania. Do widzenia.
Ask anything about this video — I analyse its transcript to answer.