Podkomisja stała do spraw nowelizacji Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (NKK)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Podkomisja stała do spraw nowelizacji Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (NKK) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Speaker 3
My też jesteśmy na ten kompromis przygotowani. Chociaż naprawdę bardzo trudno uwierzyć, że w 2000 dwudziestym szóstym roku tak potężna instytucja potrzebuje aż roku na implementację takiego rozwiązania. W dokumentach analitycznych Biura Expertyce pojawia się również obawa o skutki uboczne wprowadzanej regulacji, w tym między innymi ryzyko ewentualnego pojawienia się fikcyjnego zatrudniania ciężarnych oraz presji na przechodzenie kobiet na zwolnienie lekarskie w celu przerzucenia kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Należy w tym miejscu stanowczo zaznaczyć, w obecnym układzie to pracodawca ponosi ten koszt. Po wejściu w życie ustawy ryzyko to po prostu przesuwa się na właściwy szczebel państwowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który dysponuje wszelkimi narzędziami kontroli orzecznictwa lekarskiego I zasadności zwolnień.
Piotr Górnikiewicz
Strach przed minimalnym ułamkiem rzekomych wyłudzeń nie może blokować kluczowej, strukturalnej reformy poprawiającej rynkowy status młodych kobiet I ułatwiającej decyzję o powiększeniu rodziny. Finalnie w odniesieniu do ujemnego salda Funduszu Ubezpieczeń Społecznych I zwiększenia wydatków rzędu miliarda sześciuset dziewięćdziesięciu 1000000 złotych do dwóch 1000000000 stu pięćdziesięciu 1000000 złotych rocznie, traktujemy te fundusze jako bezpośrednią niezbędną inwestycję pro, prodemograficzną. Projekt docelowo doprowadzi do legalnego przepływu pracowników ze śmieciowych umów cywilnoprawnych na stabilne umowy o pracę, dla których składka chorobowa jest po prostu obowiązkowa. Rosnąca podaż stabilnych etatów może wygenerować zatem dodatkowe wpływy składkowe, które w ujęciu wieloletnim będą niwelować obciążenia funduszu, a w szerszej perspektywie zasilą rynek pracy I zasypią deficyt wynikający ze spadającej liczby podatników. Przynajmniej więcej podsumowując, główne założenia tego projektu to jest likwidacja kary dla pracodawcy, przeniesienie kosztów na system publiczny, wyrównanie szans dla kobiet I zwalczanie luki płacowej.
Speaker 3
2 zdania o zgodności z prawem międzynarodowym. Projekt jest w stu procentach zgodny z duchem standardów międzynarodowych I eksperci sejmowi wydali jednoznaczną opinię. Projekt ustawy nie zawiera żadnych postanowień sprzecznych z prawem Unii Europejskiej, jest pełny zgodny z dwiema podstawowymi dyrektywami regulującymi ochronę ciężarnych. Bardzo dziękuję, jeśli pani przewodnicząca pozwoli, pan poseł Piotr Staw jeszcze dokończyć.
Tak, bardzo proszę.
Piotr Strach
Mój kolega wspominał o tym, że pojawiły się oczywiście po dyskusji na sali plenarnej, gdzie w zasadzie wszystkie kluby parlamentarne wyraziły zadowolenie I poparły 10:10 projekt, przekazując go do pracy tutaj w komisji. My chcemy wyjść naprzeciw, bo jesteśmy jako wnioskodawcy, jako posłowie Polski 2050 w koalicji piętnastego października, dlatego chcemy wyjść naprzeciw wszelkim oczekiwaniom rządu. Liczymy na to, że usłyszymy od, od ministerstwa opinie na, na temat tego naszego projektu, że będziemy mogli ewentualnie skorygować to w takim kierunku, w takim duchu, aby ta ustawa z jednej strony wychodziła naprzeciw rynkowi pracy, oczekiwaniom kobiet, przedsiębiorców I oczywiście kwestiom demograficznym, a z drugiej strony także nie nadszepnęła, zwłaszcza w tym pierwszym roku obowiązywania zarówno procedur administracyjnych czy organizacyjnych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, a także nie nadwyrężyła na samym początku budżetu, który który mógłby się z tego powodu, Wydaje mi się, że jednak mimo wszystko nie zachwiać, no bo ta kwota, którą my tutaj szacujemy, co kolega przedstawiał, tych tych do dwóch 1000000000, maksymalnie szacujemy te koszty, które by by rocznie 10:10 ta zmiana kosztowała. Więc liczymy na to, że także argumenty, które były czasami też podnoszone na temat ewentualnej niekonstytucyjności, także także jesteśmy w stanie na nie odpowiedzieć. Liczylibyśmy na opinię, na dyskusję teraz szeroką co do co do ewentualnych poprawek, co do ewentualnych uwag naszego projektu.
Jesteśmy oczywiście otwarci ze strony I kolegów, koleżanek parlamentarzystów, jak I jak I strony rządowej I legislatorów na uwagi I na merytoryczną dyskusję. Dziękuję.
Speaker 1
Bardzo dziękuję panie panowie posłowie za przedstawienie stanowiska I bardzo proszę o stanowisko ze swojej strony ministerstwa.
Sebastian Gajewski
Szanowna pani przewodnicząca, wysoka komisjo, w pierwszej kolejności chciałbym zwrócić uwagę, że do projektu ustawy o zmianie ustawy kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby I macierzyństwa, który jest odzwierciedlony w druku numer 24 16, nie zostało przyjęte stanowisko Rady Ministrów. Projekt takiego stanowiska został sporządzony przez Ministra Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej, jednak samo stanowisko nie zostało przyjęte I jest w toku uzgodnień międzyresortowych ze względu na zgłoszone uwagi. W związku z czym to stanowisko, które będę przedstawiał, nie jest stanowiskiem rządu, jest stanowiskiem Ministerstwa Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej. W pierwszej kolejności chciałbym zwrócić uwagę na to, że stanowisko Ministra Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej do tego projektu ustawy jest stanowiskiem kierunkowo pozytywnym.
W naszej ocenie ten projekt ustawy wpisuje się w prowadzoną przez Ministra Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej, politykę prorodzinną I prodemograficzną, która z jednej strony obejmuje tworzenie rozwiązań dedykowanych dla rodziców małych dzieci, które ograniczają ciężar związany choćby z opieką nad małym dzieckiem. Warto przypomnienia program Aktywny Rodzic, którego elementem jest świadczenie aktywni rodzice w pracy, przysługujące właśnie rodzicom, którzy godzą aktywność zawodową z wychowaniem dziecka w wieku do lat trzech, a także te działania, które zmierzają do zwiększenia dostępności opieki żłobkowej, jak świadczenie aktywnie w żłobku, które jest częścią programu Aktywny Rodzic, czy te działania, które podejmujemy w ramach programów Aktywny Maluch, Aktywny Dzienny Opiekun czy aktywne place zabaw, czy aktywne sale sensoryczne. To z jednej strony, z drugiej strony na działania, które odnoszą się właśnie bezpośrednio do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, bo w tej kadencji Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej przygotowało dodatkowy urlop macierzyński, rozwiązanie dedykowane dla rodziców dzieci, które są wcześniakami lub które pozostają w szpitalu bezpośrednio po urodzeniu, uzupełniający urlop macierzyński. A w tej chwili pracujemy nad przedłużeniem okresu zasiłkowego w zasiłku opiekuńczym dla rodziców, którzy muszą sprawować osobistą opiekę nad dziećmi mierzącymi się z ciężkimi chorobami I urazami, jak na przykład chorobami onkologicznymi, chorobami genetycznymi czy poważnymi urazami.
W tym sensie te rozwiązania wpisują się w taki kierunek polityki. Zgadzam się z przedstawicielami, że ten kierunek znajduje silne zakotwiczenie w artykule siedemdziesiątym pierwszym Konstytucji, który wprost deklaruje po stronie matki przed I po urodzeniem dziecka prawo do szczególnego wsparcia ze strony władz publicznych I takie wsparcie może być udzielane w ramach różnych systemów, w tym także w ramach ubezpieczenia społecznego, więc także w ramach ubezpieczenia chorobowego, w ramach którego finansujemy świadczenia z tytułu macierzyństwa czy z związane z ciążą. Te rozwiązania zmierzają do wzmocnienia ochrony macierzyństwa, bo zmierzają do zniesienia części barier zniechęcających zatrudnienie, do zatrudnienia pracodawców, do zatrudniania kobiet. Z drugiej strony ograniczający, te rozwiązania ograniczają pewne bariery psychiczne, które mogą mieć kobiety, podejmując decyzję o rodzicielstwie, obawiając się tego, w jaki sposób zostanie to przyjęte przez pracodawcę. Niewątpliwie także projekt ten zmierza do poprawy sytuacji ekonomicznej pracodawców, dlatego że zmierza on do przeniesienia, do zmiany konstrukcji ryzyka socjalnego pracodawcy w związku z chorobą I macierzyństwem.
Dzisiaj mamy takie rozwiązanie, że z jednej strony płatnik składek pracodawca nie płaci składki na ubezpieczenie chorobowe, ta składka na ubezpieczenie chorobowe jest pokrywana wyłącznie z części ubezpieczonego, czyli te 2 45, ale ponieważ nie płaci składki na ubezpieczenie chorobowe, no to finansuje wynagrodzenie chorobowe przez 33 dni w roku kalendarzowym lub w przypadku starszych pracowników przez 14, przez 14 dni, no mimo tego, że pracownika nie ma w pracy I to wynagrodzenie chorobowe nie znajduje ekwiwalentów pracy wykonywanej przez pracownika. Ten projekt zmierza do zmiany konstrukcji tego ryzyka socjalnego, to znaczy wprowadzenia takiej zasady, że w przypadku, kiedy ta niezdolność do pracy z powodu choroby powstaje w czasie ciąży, wtedy nie przysługuje pracownicy wynagrodzenie chorobowe, tylko w cało, tylko przysługuje zasiłek chorobowy, który jest wypłacany przez, wypłacany, może być wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo przez płatnika składek. To może być różnie w zależności od wielkości płatnika składek. Natomiast jest finansowany w całości ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tak jak wspomniałem, ponieważ na tym etapie nie jest przyjęte stanowisko rządu do tego projektu ustawy, Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej jak zawsze stara się służyć wysokim komisjom danymi, które mogą pomóc analizie takich rozwiązań w tym projekcie, przede wszystkim przewidzeniu jego skutków społecznych, gospodarczych czy finansowych.
Jeśli chodzi o skutki społeczne I gospodarcze, myślę, że te kwestie mamy wyjaśnione, bo tutaj stanowisko ministerstwa jest zbieżne z tymi wątkami, które zostały podniesione w wystąpieniach przedstawicieli wnioskodawców. Chciałbym jednak zwrócić uwagę na wątki związane ze skutkami finansowymi tego projektu ustawy I tych rozwiązań, które są w nim przewidziane, ponieważ wątki te nie wybrzmiały wystarczająco w dotychczasowej dyskusji. Chciałbym zwrócić uwagę, że świadczenia z tytułu choroby I macierzyństwa, w tym zasiłki chorobowe, one finansowane są z funduszu chorobowego. Fundusz chorobowy jest jednym z czterech podfunduszy, Funduszu Ubezpieczeń Społecznych I jak zarówno sam Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, jak I każdy z czterech podfunduszy, no jest, no jest oceniany ze względu na tak zwaną wydolność. Wydolność każdego z pod...
Wydolność każdego z podfunduszy to stosunek wydatków z danego funduszu, które są pokrywane przez wpływy ze składek na ten fundusz. Fundusz, fundusz chorobowy jest tym z czterech podfunduszy, Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który notuje w zasadzie bez przerwy od 2000 dziewiątego roku deficyt, a jednocześnie deficyt funduszu chorobowego, co do zasady w tej perspektywie od 2000 dziewiątego roku do dzisiaj z niewielkimi fluktuacjami ulega powiększeniu. Według danych na 2025. Rok ten deficyt w funduszu chorobowym, on wynosił ponad 20 procent I w zasadzie ta wartość około dwudziestu procent to jest ta wartość, która utrzymuje się w ostatnich latach. To znaczy, że wprowadzenie nowych świadczeń, które są finansowane z funduszu chorobowego I powinny znaleźć pokrycie w składce chorobowej, będzie wiązało się z powiększeniem deficytu funduszu chorobowego, a w dalszej kolejności z powiększeniem deficytu funduszu ubezpieczeń społecznych.
Ze względu na to, że mamy zasadę wyrażoną przez przepisy ustawy systemowej I pozostałych ustaw ubezpieczeniowych, że to państwo gwarantuje wydatki finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, to oczywiście ten deficyt zostanie pokryty, ale będzie musiał zostać pokryty przez budżet państwa. A zatem konsekwencją wejścia w życie tych przepisów jest nie tylko zwiększenie deficytu funduszu chorobowego oraz globalnego deficytu funduszu ubezpieczeń społecznych, ale także konieczność zwiększenia przez ministra finansów dotacji uzupełniającej z budżetu państwa do funduszu ubezpieczeń społecznych. Te kwoty, które panowie podaliście, że to jest
między
Sebastian Gajewski
1 a 2000000000 złotych. Te kwoty w kontekście całych wydatków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które wynosi ponad pięćsetmiliardów złotych rocznie, czy w kontekście budżetu państwa, gdzie mówimy o kwotach rzędu 900 kilkadziesiąt 1000000000 złotych w ostatnich latach. One mogą nie wydawać się duże, natomiast w kontekście już wydatków funduszu chorobowego, które obejmują około trzydziestu siedmiu 1000000000 rocznie, to są dane za 2025. Rok, kwoty na poziomie jednego, dwóch 1000000000 złotych są kwotami znaczącymi, w związku z czym nie przesądzając jakby losów tego projektu, bo oczywiście należy to decyzji wysokiej komisji pań posłanek I panów posłów, zwracam uwagę na konieczność brania pod pod uwagę jakiejś takiej świadomości tego, że ten deficyt w tym funduszu się zwiększy, no I on się zwiększy istotnie, bo w warunkach tego funduszu 1, 2000000000 złotych to może być nawet kilka, kilka procent. Bardzo dziękuję.
Speaker 1
Bardzo dziękuję panie ministrze za przedstawienia jak zawsze rzeczowo, szczegółowo, merytorycznie stanowiska ministerstwa. Poproszę też państwa, panie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przedstawienie choć też zaznaczę, że my mamy załączoną do do druku opinię Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, też bardzo szczegółową, bardzo merytoryczną oraz opinie z Biura Ekspertyz, naszego Biura Legislacji. Dobrze, bardzo proszę.
Grażyna Goliszewska-Jażdżyk
Grażyna Goliszewska-Jażdżyk, Departament Zasiłków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Szanowni Państwo, tak, więc stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostało przedstawione w piśmie z piątego maja 2000 dwudziestego szóstego roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie ten zwrócił uwagę, jakby na takie wątpliwości, które budzi ten projekt. Te wątpliwości dotyczyły w szczególności tego, że jakby rozwiązania zaproponowane w projekcie dotyczą jednych jednej grupy ubezpieczonych, to jest pracowników. Ponadto zwróciliśmy uwagę na przepisy przejściowe, z których tych przepisów przejściowych wynika, wynikałoby, gdyby gdyby ta ustawa weszła w życie, konieczność przeliczania świadczeń I wypłaconych wynagrodzeń przez w szczególności wypłaconych wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy I ustalania prawa do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia niezdolności do pracy.
Ponadto zgłosiliśmy również, zgłosiliśmy również uwagę odnośnie tego, że zostanie, nastąpi wzrost wydatków, tak, z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. No I kwestia tego vacatio legis dwunastomiesięcznego wynika z tego, że obsługa tak dużej grupy ubezpieczonych wymaga dostosowania systemu informatycznego ZUS-u. I biorąc pod uwagę obecne procedury, no generalnie potrzebuje na zakład co najmniej kilku do dwunastu miesięcy, aby te zmiany zostały wprowadzone w systemie. Tak że dziękuję bardzo.
Speaker 1
Bardzo dziękuję. Ja jeszcze dodam, że projekt ten, bo pa, panowie chyba tego nie ujęliście w swoim, w swoim stanowisku, że był skonsultowany, tak, przez określoną grupę społeczeństwa, ale z drugiej strony to jest chyba 50 osób, z tego co widziałam, brało udział w konsultacjach. Przynajmniej takie, takie wnioski są z ankiet, które zostały też załączone I przedłożone nam do projektu. Czy, czy biuro legislacyjne chciałoby w tej sprawie? Bardzo proszę.
Speaker 8
Znaczy, szanowni państwo, jeśli chodzi o przedstawiony projekt, to biuro ma tutaj kilka takich uwag legislacyjnych, ale to już takie może konkretne, to jak będziemy rozpatrywać, to będziemy zgłaszać. Takim może w pierwszej kolejności
Speaker 1
Pani Mecenas wejdę w słowo troszeczkę, bo bo Pani się spóźniłyście, a ja już na wstępie powiedziałam, że dzisiaj omawiamy tylko ogólnie ten projekt, natomiast szczegółowe rozpatrzenie na następnym, na następnym posiedzeniu podkomisji.
Speaker 8
Natomiast jeżeli możemy, to chyba w w tym momencie wydaje nam się, że warto wskazać, iż biuro ma pewne wątpliwości co do konstytucyjności zaproponowanego rozwiązania, jeżeli chodzi w szczególności z z artykułem 32 konstytucji I wynikającą z niej zasadą równości, ponieważ mamy pewne wątpliwości, czy takie uprzywilejowanie pewnej grupy pracodawców zatrudniających kobiety w ciąży jest jakby na tyle uzasadnione, że można takie rozwiązanie wprowadzać, jakby nie właśnie nie narażając się na naruszenie artykułu 32 Konstytucji oraz zasady wynikającej z artykułu 2 a z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli tej równości wszystkich ubezpieczonych, ale jeżeli byłaby taka możliwość, a mamy czas na przykład do przyszłego posiedzenia, no to mamy taką sugestię, że można by zasięgnąć stosownej opinii eksperckiej w Biurze Ekspertyz Sejmowych. Natomiast jeżeli chodzi o uwagi, no to może też przy z takich z natury ogólnej, no to my też jako biuro mamy pewną wątpliwość czy takie rozwiązanie, jakby rozumiejąc idee I I cel, czy nie wystarczyłoby tylko zmiany wprowadzić w kodeksie pracy, a może zrezygnować ze zmiany w w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby I macierzyństwa, jeżeli celem jest faktycznie tylko objęcie pracownic, czyli pań, które są zatrudnione na podstawie umowy o pracę, a wydaje nam się, że że taki chyba cel by przyświecał.
No I też ewentualnie w trakcie pracy będziemy podnosić uwagi, myślę, że do przepisów przejściowych, bo mamy pewne wątpliwości czy czy czy te przepisy w takim kształcie będą w praktyce możliwe do zrealizowania. Także dziękuję.
Piotr Strach
Oczywiście ja w imieniu wnioskodawców mogę zapewnić, że jesteśmy gotowi do tego, aby właśnie stworzyć auto poprawkami, doprecyzować I wyjść naprzeciw tutaj opinii legislatorów, zwłaszcza dotyczących tego, tej tej kategorii tych przepisów, tych kodeksów, które ma to dotyczyć, więc my już mamy nawet przygotowaną taką poprawkę, aby aby wyjść naprzeciw temu. My oczywiście ją też przekażemy do do do opinii. Co do, co do kwestii zgodności z konstytucją, no mamy też nasze własne stanowisko mówiące chociażby o tych, o tym artykule trzydziestym drugim, ale w ogóle można to podsumować w kontekście takim, że już obecnie, jeśli chodzi o zasiłek chorobowy dla kobiet w ciąży, wynosi on 100 procent podstawy wymiaru, a dla innych ubezpieczonych już 80 procent podstawy wymiaru. No I do tej pory ten, ta różnica, która jest już funkcjonująca, nie była przez nikogo kwestionowana. Dlatego jakby ta różnica w traktowaniu właśnie kobiet wynika z innych artykułów Konstytucji, chociażby właśnie artykułu osiemnastego, gdzie mówi się o macierzyństwie I rodzicielstwie I stworzenia przez władze publiczne odpowiednich gwarancji ich ochrony, czy, czy właśnie artykuł 18., gdzie rodzina macierzyństwa I rodzicielstwa znajdują się pod szczególną opieką Rzeczypospolitej.
I co do tej opinii BAS-u, to oczywiście jak najbardziej chcielibyśmy także odwołać się do tego, że że chętnie byśmy tą tą opinię usłyszeli. Tylko prosilibyśmy panią przewodniczącą, czy dałoby radę z uwagi na jakby pilność tej ustawy I jej wagę, żeby w ciągu czternastu dni przyspieszyć te te te tą opinię, bo trwają prace nad budżetem I I warto byłoby, abyśmy też szybko mogli przygotować wysoką izbę I rząd do tego, że żeby ten ewentualny wydatek, który będzie wynikał z tej ustawy, uwzględnić już, tak jak mówił pan minister, w planie, w planie wydatkowym. No I ostatnia kwestia co do, co do zastrzeżeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kontekście tego terminu vacatio legis na przygotowanie, tutaj padła deklaracja, że od kilku miesięcy nawet do do dwunastu, my także jesteśmy gotowi do tego, żeby wyjść naprzeciw ZUS-owi I na przykład zwiększyć te 30 dni do trzech miesięcy. To wydaje mi się, że jest już jakaś jakaś furtka do tego, żeby, no żeby po prostu 10:10 projekt przeszedł ponad podziałami, tak jak w pierwszym czytaniu wszystkie kluby praktycznie go poparły I, I żeby tymi poprawkami wyjść, zarówno pod względem formalnym, jak I konstytucyjnym, jak I w stosunku do instytucji ZUS-u. My jesteśmy gotowi do, do współpracy, no ale
Te 12 miesięcy ten maksymalny termin wydaje nam się już niepotrzebny. Na pewno te 3 miesiące dadzą radę, aby aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych wdrożył te administracyjno-informatyczne procedury. Dziękuję bardzo.
Speaker 1
Bardzo dziękuję panie pośle. Powiem tak, to jest moja własna opinia, że co do zasady sama idea mogłaby być słuszna, ale faktycznie tych wątpliwości nawet tutaj dzisiaj, podczas tego posiedzenia już nam się zrodziło sporo I same wątpliwości wynikają z opinii, które zostały przedłożone I załączone do do tego projektu ustawy. Także jeśli państwo macie, rozumiem, poprawki, tak, czy poprawkę, to bardzo proszę, tak, żebyśmy mogli nad nią przy następnym posiedzeniu, podczas następnego posiedzenia procedować. To istotne. Zapytam jeszcze, czy ktoś z państwa chciałby w tej sprawie zabrać głos?
Pani poseł, tak? Patrzyłam na panią, więc tak pytanie trochę retoryczne, bo wiem, że pani chce na pewno w tej sprawie się wypowiedzieć.
Speaker 11
Bardzo proszę. Pani przewodnicząca, bo do tej pory to taka dyskusja pani z legislatorami I osobami, które tutaj przyszły, no ale ja mam kilka pytań. Bo że idea słuszna to myślę, że większość z nas się zgadza, jedynie to, że na tą ideę trzeba zapewnić pieniądze. I tutaj moje pytanie do pani przewodniczącej jakby legitymującej większość rządową, chociaż ten projekt też od koalicjanta pochodzi. Czy tak naprawdę Koalicja Obywatelska zamierza dopuścić do tego, że uchwalimy takie przepisy, które pozwolą, żeby zwolnić trochę pracodawców z ze świadczeń na rzecz pracowników, pracownic, które są w ciąży.
Bo tutaj, tutaj projekt można dopracować, tylko czy jest, czy jest taka chęć, żeby takie przepisy wprowadzić. Ale ja powiedziałabym tak, że to jest duży wydatek. Słyszałam o dwóch miliardach samego tego tytułu rocznie, ale wydaje mi się, że są rozwiązania już, jeżeli mówimy nawet o konstytucyjności, kiedy pewne grupy pracowników są jakby uprzywilejowane w zakresie tym, że żeby zachęcić pracodawców do zatrudniania I wydaje mi się, że osoby w pewnym wieku mają przez pracodawcę płacone wynagrodzenie za czas niezdolności bodajże 14 dni, a po tych czternastu dniach już przyjmuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. I czy jeżeli jest wola, żeby w ogóle cokolwiek uchwalić, a te koszty są duże, czy nie można by po prostu na podstawie tamtych przepisów stworzyć projekt czy czy żeby wyszła ustawa, która pozwoli ulżyć pracodawcom kobiet, które są w ciąży, bo wszelkie prawa, mówienia o prawach kobiecych, jeżeli pracodawca zatrudnia pracownika, to on chce mieć pracownika I żebyśmy nie wiem, co robili, to na rynku pracy może pracodawca nie pytać młodą kobietę, czy chce wychodzić za mąż, czy chce mieć dzieci, ale z tyłu głowy ma, że jeżeli przygotuje pracownicę do pracy na stanowisku, na stanowisku, jeżeli ta osoba założyła, zamierza zakładać rodzinę, jeżeli jeżeli ta kobieta chce mieć dzieci, to za chwilę tego pracownika straci, będzie musiał płacić tę tej pracownicy, a musi w jej miejsce kolejną osobę przyuczać do pracy, więc to już...
Speaker 10
Tego przepisami się nie załatwi, bo tego oficjalnie nie może pracodawca powiedzieć, ale no bądźmy szczerzy, szczególnie prywatny sektor szukający pracownika, bierze to zawsze pod uwagę I chyba nie ma się im co dziwić. Więc taka moja propozycja, żeby żeby tutaj jednak pochylić się nad tą sytuację, jednak zachęcić pracodawców, żeby w te młode kobiety inwestowały, żeby nie było tych obciążeń, obciążeń. Ale korzystając też z okazji o tym, że dyskutujemy, ja chciałabym zapytać Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak wygląda teraz sytuacja, jeżeli chodzi o kobiety prowadzące działalność I kobiety, które zajdą w ciążę? Bo ja znam taką sytuację, była to plaga, można powiedzieć szczególnie w okresie bezrobocia, że kobieta, która zachodziła w ciążę, zakładała, otwierała działalność gospodarczą, opłaciła od wysokiej podstawy jedną, 2 składki I później korzystała ze zwolnienia chorobowego, jak to teraz wynika. Czy czy w tamtym zakresie nie dochodzi do nadużyć, bo jeżeli taka możliwość cały czas jest, to to nie równoważy to w ogóle rynku.
Więc jeżeli jeżeli ten temat podejmujemy, to naprawdę proponowałabym, aby się na nim poważnie pochylić, na zasadzie takiej sprawiedliwości społecznej, ale też wiedząc, co tutaj jest tym merytorycznym uzasadnieniem, jak źle wygląda u nas demografia. Przy rosnącym bezrobociu ten problem kobiet, które są w ciąży, będzie jeszcze bardziej dotkliwy, bo jeżeli mieliśmy rynek pracownika, to wtedy pracodawca, czasami nie mając innego pracownika, zatrudniał tą kobietę. Jeżeli dzisiaj czasami kandyduje kilka osób na to samo stanowisko, to może dochodzić do sytuacji, że będzie wybierał mężczyznę, nie kobietę, no bo kobieta to, młoda kobieta to później są problemy właśnie 1. Chorobowe, potem macierzyńskie, czasami jeszcze wychowawcze, opieka nad dzieckiem, więc my kobiety w tym zakresie na rynku pracy mamy gorszą sytuację I to nie rozwiąże się nakazami, a jedynie o właśnie, chociażby taką ulgą, jeżeli udałoby się wprowadzić, to w jakiejś mierze by zrównoważyła pracodawcy, że ta kobieta w którymś momencie mu zniknie I przez dłuższy czas jej nie będzie jako pracownika. Dziękuję.
Speaker 1
Bardzo dziękuję. Zaraz państwu oddam głos, tylko pani poseł chciałam do do pani, że tak powiem, pewne przesłanie, bo pani się spóźniła tutaj. Nikt nie wdrożył żadnej dyskusji, na pewno nie ja. Po prostu myśmy przyjęli umowną taką zasadę, że na początku państwo wnioskodawcy, panowie przedstawiają projekt, później jest stanowisko ministerstwa, opinia Biura Legislacji, oczywiście stanowisko ZUS-u I oczywiście oddaję państwu głos do dowolnej dyskusji, bo chciałabym, żebyśmy na tym etapie ten projekt sobie właśnie I omówili I być może przedyskutowali. Dla mnie ważna jest ta kwestia związana z konstytucyjnością przepisów, bo to jest istotne, na co panie zwróciły uwagę, to jest też zawarte w naszym, w naszej ekspertyzie tutaj WWW opinii Biura Ekspertyz.
No proszę też na to zwrócić uwagę pani poseł, bo to jest istotne co do zasady I idea słuszna, tak jak powiedziałam, ale kwestia zawsze, zawsze rozbija się o finanse, które nie są małe, tak jak pan minister powiedział, że prawdopodobnie to wcale nie musi być taka kwota, o której panowie tutaj wspominacie, bo rozumiem, że one ta te środki wynikają z określonych analiz, ale ale to niekoniecznie musi być 2000000000, to może być dużo większa kwota I kwestia związana oczywiście z z czasem, ewentualnym czasem wdrożenia przyjętych przepisów. Bardzo proszę, kto z państwa chciałby odpowiedzieć pani poseł? Kto najpierw pa panie? Tak? Bardzo proszę.
Urszula Juszczyk
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, więc Urszula Juszczyk, dyrektor Departamentu Zasiłków w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Więc odpowiadając na pytanie Pani Poseł, w tej chwili ten przepis, którym była mowa to był 2015. Rok, To obowiązywało bodajże przez 1 miesiąc, że można było tą wysoką składkę zapłacić. I od tej jednej wysokiej składki kobiety w ciąży prowadzące działalność później pobierały przez długi okres wysokie zasiłki najpierw chorobowe, później macierzyńskie. Więc w tej chwili jakby tej skali nadużyć absolutnie nie ma, ponieważ przepisy zostały zmienione I te przypadki, o których na ten moment słyszymy, bo one się pojawiają w mediach, to są cały czas te jakby sprawy, które obowiązywały jeszcze w tamtym okresie, tak?
Bo te kobiety jakby miały tą możliwość, to te sprawy jakby się, powiem tak, ciągnęły też dość długo I dlatego o nich słyszymy. W tej chwili absolutnie nie ma takich nadużyć. My jako Zakład Ubezpieczeń Społecznych bardzo tutaj zwracamy dużą uwagę na osoby w ciąży pobierające zasiłki chorobowe I zasiłki macierzyńskie. I tutaj zarówno pod względem podlegania ubezpieczeniom społecznym I badania jak również badania prawidłowości kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich I tutaj pod patronatem pana pani minister I pana ministra Sebastiana Gajowskiego jakby prowadzimy takie działania też takie dużo kampanii informacyjnych jest w tej chwili prowadzonych. Działania, które jakby zachęcają kobiety I prowadzimy też takie wyjaśnienia, powiem może tak kolokwialnie mówiąc, takich
Czyli przekładamy ten język ustawy na taki bardziej przyjazny tym kobietom, żeby rozumiały, wiedziały jakie im przysługują świadczenia. Cały czas jakby wychodzimy im naprzeciw. Niedawno wydaliśmy taki poradnik dla tych kobiet, które planują ciążę, planują rodzicielstwo, żeby była taka jasność, jakie mają prawa, jakie im przysługują świadczenia. Założyliśmy też taką skrzynkę specjalną mamazus kropka pl, na którą wpływają wprost zapytania dotyczące właśnie tych kobiet w ciąży, które mają problem jak się poruszać w tych świadczeniach, bo wiem, że ta skrzynka działa dość prężnie. W tej chwili wpłynęło już ponad chyba 150 zapytań, a skrzynka funkcjonuje od kwietnia.
Także my ze swojej strony jako zakład robimy bardzo dużo we współpracy oczywiście z Ministerstwem Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej dla tych kobiet w ciąży, żeby była pewna żeby były objęte ochroną taką, na jaką zasługują. Dziękuję. Nie wiem czy odpowiedziałam w pełni.
Sebastian Gajewski
Bardzo dziękuję. Ja uzupełniając to, co powiedziała pani dyrektor Urszula Juszczyk z Departamentu Zasiłków Centrali Zakładu, chciałem się do odnieść do pytania pani Poseł, bo oczywiście jakby pani zasygnalizowała ten problem, który w istocie jest dwoma problemami. To znaczy 1. Problem to była sytuacja, w której mieliśmy ubezpieczone, które podlegały z tytułu pozarolniczej działalności I ich podstawa wymiaru składki to była zadeklarowana kwota I one rzeczywiście w poprzednim stanie prawnym robiły tak, że zakładały jednoosobową działalność gospodarczą, ustalały sobie bardzo wysoką, zadeklarowaną kwotę, od niej odprowadzały składkę, a następnie pobierały świadczenia z czy zasiłek chorobowy, czy potem zasiłek macierzyński. Przy czym ten problem jest w całości zaadresowany zmianom w ustawie chorobowej, bo w tych zasadach ustalania podstawy wymiaru dla osób, które prowadzą, które nie są pracownikami, wprowadziliśmy przepis, to jest chyba 48a ustawy chorobowej, który wskazuje, jak ustala się podstawę wymiaru dla osób, dla których okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu jest krótszy niż 12 miesięcy I w zasadzie ten sposób on eliminuje możliwość wszelkich nadużyć, bo tam się po prostu ustala od najniższej podstawy wymiaru składki, dodaje się jedną dwunastą tej zadeklarowanej kwoty I my tych nadużyć w tym obszarze nie widzimy.
To jest jakby 1. Zagadnienie. 2. Zagadnienie to jest to, o którym mówiła pani dyrektor Juszczyk, to znaczy sytuacja, w której problem nie polega na tym, że ktoś ustala sobie bardzo wysoką podstawę wymiaru wymiaru składki, bardzo wysoką zadeklarowaną kwotę, to problem polega na tym, że on jest zgłoszony do ubezpieczeń I okazuje się, że on to zgłoszenie jest zgłoszeniem pozornym, czyli de facto ta osoba nie podlega. Na przykład zgłasza się z umowy o pracę, ale ta osoba nie pracuje, nie przychodzi do pracy, nie świadczy pracy albo świadczy jakąś pracę marginalną.
I o ile to 1., 1., ten 1. Problem został w całości zaadresowany przez nowelizację ustawy chorobowej, o tyle ten 2. Problem wydaje się I takie też analizy prowadziliśmy w ministerstwie I w centrali zakładu na podstawie danych, które przedstawiał Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wyników postępowań wyjaśniających, które były prowadzone na w przez komórki ubezpieczeni składek na wniosek komórek zasiłkowych I losów tych decyzji, które były wydawane przed sądami, że również skala tego problemu jest znacznie mniejsza niż była w przeszłości, bo jednak jeżeli analizujemy postępowania sądowe, to liczba tych spraw, w których ubezpieczone wygrywały, czyli okazywało się, że one jednak podlegały, że ta weryfikacja prowadzona przez zakład no nie była trafna, bo praca nie była pozorna, była świadczona, być może w trochę inny sposób niż standardowy, polegający na przychodzeniu codziennym do pracy. Ona skłoniła nas także po wielu relacjach prasowych I kontaktach z kobietami w ciąży, z młodymi matkami do tego, żeby ograniczyć te postępowania wyjaśniające, które prowadzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odniesieniu do tego, czy kobieta w ciąży, młoda matka podlega ubezpieczeniom społecznym, czy nie podlega. Po prostu okazywało się, że ta weryfikacja w wielu przypadkach nie była albo w ogóle nie była zasadna w ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, albo nie przechodziła weryfikacji sądowej.
My jako Ministerstwo, jako Zakład Ubezpieczeń Społecznych bardzo chcemy wspierać kobiety w ciąży. Chodzi o to, żeby kobiety w ciąży nie obawiały się Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, żeby nie obawiały się, że jak po jak są w ciąży I będą pobierać zasiłek chorobowy albo zasiłek macierzyński, to przyjdzie Zakład Ubezpieczeń Społecznych I będzie prowadził kontrolę, czy ta, czy ona w rzeczywistości podlegała, czy nie podlegała I zamiast zajmować się dzieckiem, będzie odpowiadać na 50 pytań z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I opisywać, jak wyglądała jej praca I czy w rzeczywistości przychodziła, czy świadczyła, w jakich godzinach co robiła. W związku z czym bardzo tę praktykę ograniczyliśmy do takich przypadków rażących I oczywistych nadużyć. Ja otrzymuję raporty co miesiąc z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeśli chodzi o liczbę tych postępowań. Ona uczucia jest nieznaczna I naprawdę odnosi się do takich przypadków, które oceniłbym jako przypadki oczywistych nadużyć.
W większości tego problemu nie ma, no ale nadużycia zdarzają się absolutnie w każdej, w każdej grupie. Dziękuję.
Speaker 10
Przepraszam, mogę jeszcze pani przewodnicząca? Bo tutaj jeżeli podnoszony jest jako niekonstytucyjności I problem, czy uregulowanie w ten sam sposób, jak 1 grupa już jest uregulowana, czy to by tego problemu nie rozwiązywało. Mówię, że nie całkowicie, że pracodawca nic nie płaci, tylko płaci za ten krótszy okres.
Sebastian Gajewski
Jeśli to jest pytanie skierowane do Ministerstwa Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej, to ja zarówno jako wiceminister, ale też doktor habilitowany nauk prawnych nie identyfikuję problemu niekonstytucyjności w tym przypadku, bo zgadzam się z oceną pani poseł. To zagadnienie zostało podniesione przez biuro legislacyjne I ja to zostawiam ocenie biura legislacyjnego I ewentualnie opinii, które zamówi pani przewodnicząca, ale my z naszej strony jako Ministerstwo tego problemu niekonstytucyjności tutaj nie widzimy. Dziękuję.
Speaker 1
Tak panie ministrze, ale pytanie też dotyczyło tego, czy, ja to tak rozumiem pani poseł, nie nie warto byłoby etapować, tak rozumiem, tego tego projektu na zasadzie takiej, ja nie odnoszę się właściwie do meritum, bo tutaj dotyczy to tych trzydziestu trzech dni, ale rozumiem, że pani poseł pyta o to, żeby skrócić o połowę, tak? Do czternastu dni, jeżeli już takie założenia I takie
Speaker 10
Pani przewodnicząca, ja uważam, że ten temat w jakiejś mierze powinniśmy rozwiązać, a uregulowanie w ten sam sposób, jak już jest w innej grupie ubezpieczonych, uregulowane, zlikwidowałoby problem niekonstytucyjności, ale też ułatwiłoby, znaczy się byłoby pewną preferencją w stosunku do tego, co dzisiaj jest dla pracodawców, ale I nie trzeba by było tak dużych środków, o jakich dzisiaj mówimy, więc jeżeli budżet państwa nie stać na na zniesienie obowiązku wypłacania wynagrodzenia za czas niezdolności przez pracodawcę, tylko od razu osoba, pracownik, bo mówimy cały czas o pracowniku, bo osoby, które dobrowolnie, czyli te prowadzące działalność gospodarczą na przykład, to jednak chorobowe mają wypłacane od pierwszego dnia, ale one też w całości wszystkie składki same pokrywają, chociaż tutaj składka chorobowa też jest przez pracownika pokrywana, nie przez pracodawcę. Ale tutaj ja rozumiem, że sytuacja całego budżetu państwa, ale też Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie jest sytuacją łatwą, bo przecież składki, które wpływają, nie pokrywają wszystkich świadczeń, co Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca, ale uważam, że powinniśmy cokolwiek zrobić I na przykład, nie mówię wprost od razu o etapowaniu, ale zmodyfikowaniu tego projektu do do takiej ustawy, która byłaby możliwa do przyjęcia w tej kadencji Sejmu.
Speaker 1
Rozumiem. Bardzo dziękuję. Pani poseł, zostawimy to na razie chyba bez odpowiedzi, bo rozumiem, że ani pan minister, ani tutaj pan panie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym przedmiocie nie będą odpowiadały, no bo przecież nie ma ani modyfikacji, jak pani poseł wspomniała. Rozumiem, że to w formie czy poprawki, czy czy czy w ogóle założeń, czy w ogóle przedstawienia nowego projektu. Tego nie mamy na stole, mamy na stole dzisiaj projekt przedstawiony przez klub parlamentarny Polski 2050, omówiony.
Czy panowie chcieliby jeszcze coś dodać po tym, co tutaj dzisiaj już przedstawiliśmy, jakie były stanowiska poszczególnych tutaj państwa?
Piotr Strach
Chcielibyśmy tylko prosić o to, abyśmy na następnym posiedzeniu Sejmu zwołali komisję I moglibyśmy rzeczywiście już przejść do do procedowania. Dziękuję bardzo.
Speaker 1
Bardzo dziękuję. Myślę, że tak, potrzebujemy jeszcze stanowiska Ministerstwa Finansów mimo wszystko w tej sprawie opinii. Było wystąpienie, pani Dario, do ministerstwa? Tak. Dobrze.
Więc ja postaram się o takie, o taką opinię, o takie stanowisko. Nie obiecuję, że to się wydarzy przy następnym posiedzeniu Sejmu, ale przyjmuję państwa wniosek. Dobrze, panie pośle? Tak? Czy ktoś z państwa jeszcze chciałby coś powiedzieć, przekazać w tym temacie?
Czy
Na następne posiedzenie mogę liczyć też na następne posiedzenie w tym przedmiocie. Czy mogę liczyć na państwa obecność? Było mi bardzo miło, żebyśmy po prostu weszli już z biegu, a nie od nowa omawiali, tak, poszczególne założenia. Dobrze, to tak się umawiamy w takim razie, drodzy państwo, bardzo dziękuję za za to dzisiejsze posiedzenie, za obecność I zamykam posiedzenie. Dziękuję bardzo.