Podkomisja stała do spraw zdrowia osób starszych (PSN)

8 October 2026

Podkomisja stała do spraw zdrowia osób starszych (PSN) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

00:00 - 00:01
Się związku. 
00:01 - 00:03
Może pani poseł Joanna Borowiak 
00:03 - 00:05
jeszcze?  Tak.  Szanowni 
00:07 - 04:19
Speaker 3
państwo, jest godzina 17..  Witam państwa bardzo serdecznie na siedemnastym posiedzeniu podkomisji stałej do spraw Zdrowia Osób Starszych.  Otwieram 17.  Posiedzenie I na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.  Witam panie I panów posłów oraz wszystkich zaproszonych gości. 

Szczególnie witam pana Macieja Karaszewskiego dyrektora Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, panią Małgorzatę Michalską naczelnika Wydziału w Departamencie Równości w Zdrowiu w Ministerstwie Zdrowia, panią Karolinę Kałczyńską-Szymczyk głównego specjalistę w DPSKPRM, panią profesor doktor habilitowaną Magdalenę Łętowską z Katedry, Katedra Hematologii I Transfuzjologii CMKP, pana doktora Michała Seweryna, kierownika kierunku Zdrowie publiczne Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, doktor nauk o zdrowiu Katarzynę Sejbuk-Rozbicką kierownik projektów naukowych adiunk Akademii Łazarskiego, Paulinę Szykułę-Woźniak magister pielęgniarstwa Fundacji Sanguis, hemofilia I pokrewne skazy krwotoczne, pana Bolesława Melucha fundatora Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej, pana Dominika Romińskiego prezesa Stowarzyszenia Lider Onkosojuszu, panią Anetę Lipińską eksperta do spraw ochrony zdrowia Federacji Przedsiębiorców Polskich I pana Jerzego Płukarza, prezesa, przepraszam, Krajowego Sztabu Ratownictwa SSR.  I bardzo proszę, mamy 2 punkty, bardzo ważne 2 punkty.  Na punkcie pierwszym, czyli...  Coś mi się w gardło weszło, przepraszam.  Punkt 1. 

To jest też dla mnie w pewnym sensie chleb powszedni, bo to są hemofilie, ale tylko u dzieci.  U dorosłych już mam dużo bledsze pojęcie, a zupełnie zielona jestem jeśli chodzi o seniorów I powiem szczerze, że bardzo liczę na państwa, którzy przyjechali powiedzieć coś na ten temat, dlatego że obawiam się, że może nie jest najlepiej w tej grupie senioralnej z zabezpieczeniem seniorów.  Moje dzieci tu są zabezpieczone już teraz we wszystkie czynniki, do końca swojego dzieciństwa, czyli do tego osiemnastego roku życia ukończonego, a chciałabym wiedzieć właśnie jak to jest dalej I punkt 2., równie ważny, bo jak państwo wiedzą, na bezsenność cierpią ludzie w każdym wieku, ale w wieku senioralnym jest takim trochę cudem, jeśli senior dobrze śpi, jeśli położy się wieczorem I całą noc prześpi I nie wstaje z różnych powodów, z żadnych najlepiej, tylko po prostu jest wyspany.  I też jestem bardzo ciekawa, co robi się w tej materii, ażeby tym seniorom dopomóc, bo to daje dobrze przez pana noc, daje dobry dzień następny, dobre samopoczucie, o wiele większą aktywność.  Jeśli tego nie ma, no to, to najczęściej się do tego dołączają problemy zdrowotne I pojawiają się coraz to nowe. 

I bardzo proszę panią Annę Bauman-Popczyk dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia, a następnie Joannę Skowron, dyrektor Departamentu promocji Zdrowia I komunikacji społecznej GIS, o zreferowanie tej informacji ze strony Ministra Zdrowia.  Pan Maciej, pana Macieja, przepraszam bardzo, pan Maciej Karaszewski będzie to referował, dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia.  Bardzo proszę państwa o przedstawienie tej oficjalnej informacji, a potem poprosimy państwa specjalistów o wypowiedzi.  W dowolnej kolejności proszę bardzo. 
04:29 - 06:42
Maciej Karaszewski
Dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia
Serdecznie, serdecznie dziękuję pani przewodnicząca, szanowni dzień dobry państwu.  Mam przyjemność zaprezentować informacje Ministra Zdrowia na temat tych dwóch tematów.  Pierwszym tematem jest tak jak pani przewodnicząca powiedziała, hemofilia, leczenie hemofilii u osób starszych.  Jak wiadomo postęp w leczeniu I dostęp do koncentratów czynników krzepnięcia, rozwój specjalistycznej opieki przyczyniły się do wydłużenia osób życia z hemofilią.  W konsekwencji zwiększa się liczba pacjentów, którzy oprócz skazy krwotocznej wymagają leczenia chorób związanych z wiekiem, w tym chorób sercowo-naczyniowych, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, otyłości czy nowotworów. 

Leczenie chorób nowotworowych.  Leczenie chorób współistniejących jest szczególnie wymagające ze względu na ryzyko krwawień oraz konieczność odpowiedniego zabezpieczenia pacjenta podczas badań I zabiegów diagnostycznych I lub terapeutycznych.  Opieka nad starszym pacjentem z hemofilią wymaga zatem współpracy Ośrodka Leczenia Chemofilii z lekarzami innych specjalności, odpowiednio do problemów zdrowotnych konkretnego pacjenta.  Dotyczy to w szczególności współpracy z POZ, geriatrą, kardiologią, chirurgią, ortopedią I stomatologią.  Takie podejście jest zgodne z wytycznymi world fed medition hemofilia, które podkreślają znaczenie kompleksowej I wielodyscyplinarnej opieki, profilaktyki krwawień oraz indywidualnego dostosowania leczenia do potrzeb pacjentów starszych z chorobami współistniejącymi. 

W Polsce, jak wiadomo, systemową podstawą do takiej opieki stanowi Narodowy Program Leczenia Chorych na Chemofilię I pokrewne skazy krwotoczne na lata 2024, 2028.  Program jest kontynuacją działań Ministerstwa Zdrowia, podejmowanych od 2000 piątego roku.  Jego głównym celem jest zapewnienie stałej opieki I poprawa standardu leczenia osób z hemofilią I skazami pokrewnymi.  Według danych zawartych tutaj, które przekazaliśmy do państwa, w Polsce na hemofilię I pokrewne skazy choruje około sześciu 1000 osób.  Natomiast od stycznia 2000 dwudziestego czwartego roku, bo tematem jest osoby starsze, przyjęliśmy tutaj osoby powyżej sześćdziesiątego roku życia. 

06:42 - 08:30

Speaker 6

Takich osób, których za za za zaopatrzono w czynniki krzepnięcia I desmopresyjne było ośmiuset czterdziestu pacjentów. Zapewniono im łącznie 144000000 jednostek preparatów uzupełniających niedobór czynników krzepnięcia ósmego I dziewiątego, stosowanych odpowiednio w leczeniu hemofilii AIB. Dane te pokazują, że starsi ci te pacjenci już w tym wieku powyżej sześćdziesiątego roku życia stanowią istotną grupę beneficjentów programu. W ramach programu działa 27 wyspecjalizowanych ośrodków leczenia chemofilii. Ośrodki te prowadzą diagnostykę, kwalifikują pacjentów, do leczenia, wydają produkty lecznicze, sprawują opiekę ambulatoryjną I szpitalną oraz monitorują przebieg Po środkach funkcjonują lokalni koordynatorzy wspierający organizację procesu leczenia I monitorowania realizacji zadań programów.

W tym programie jest, jest, obejmuje, znajdują się następujące elementy oprócz wydawania czynników, to jest leczenie domowe, dostawy produktów leczniczych do domu pacjenta, utrzymywanie zapasów przeznaczonych dla do wykorzystania w stanach nagłych, zasady postępowania dla zespołów ratownictwa medycznego, SOR-ów I izb przyjęć, działania szkoleniowe I rozwój systemu e-cheemofilia. Istotnym kierunkiem jest również sukcesywne rozszerzenie dostępu do nowych terapii. Aktualizacje programy objęły między innymi finansowanie koncitumabu u określonych pacjentów z hemofilią B powikłaną inhibitorem oraz rekombinowanego czynnika von Wilde-Banda u określonych pacjentów z chorobą von Wilde-Banda typu drugiego I trzeciego. Rozszerzono także możliwości kontynuacji profilaktyki emicisunamid w określonych grupach pacjentów. Włączenie kolejnych terapii do programu odbywa się według rozkreślonej procedury.

08:30 - 09:00

Speaker 7

Uwzględnia one zgłoszenie potrzeb terapeutycznych, stanowisko Rady Programu oceny oraz decyzję Ministra Zdrowia. Pozwala to uwzględniać skuteczność I bezpieczeństwo terapii I efektywność kosztową oraz możliwość finansowania. Łączne nakłady na realizację programu w 2000 dwudziestym czwartym roku wyniosły 472000000, natomiast na 2028. Rok zaplanowano 658000000. Największą oczywiście pozycję tutaj stanowią zakupy produktów leczniczych.

09:00 - 09:28

Speaker 4

Ich wartość ma wzrosnąć z czterystu pięćdziesięciu siedmiu, prawie pięciu, czterystu pięćdziesięciu ośmiu 1000000 w 2000 dwudziestym czwartym roku do 600 pięćdziesięciu 1000000 w roku 2000 dwudziestym ósmym. Czyli mamy wśród osób starszych 840 osób na 6000 pacjentów ogólnie w tym leczonych w Narodowym Programie Leczenia Chorych na hemofilię. Dyskusja pani przewodnicząca czy bezsenność?

09:29 - 09:32

Speaker 1

Czy to już wszystko co co pan profesor chciał powiedzieć?

09:32 - 09:35

Speaker 2

Tak, jeżeli chodzi o hemofilię, tak. To

09:36 - 11:59

Speaker 3

może zrobimy tak, że zrobimy dyskusję oddzielnie do obu tematów. Może teraz przejdziemy do omówienia tego, bo ja sama od razu mam pytania I wątpliwości do tego materiału, który tu państwo napisali, bo jesteśmy na posiedzeniu komisji, podkomisji stałej do spraw seniorów. W tym materiale, który, o który pan przeczytał to tak naprawdę

Ci seniorzy 1 raz tam są wymienieni, że jest tam ośmiuset kilkudziesięciu hemofilików I to by było na tyle. Czyli ani już nie ma szczegółów czy są leczeni tak samo jak dzieci, czy jak jak dorośli, jak oni sobie radzą, jak wyglądają poszczególne grupy wiekowe, dlatego że szanowni państwo mamy 10000000 seniorów w wieku od sześćdziesięciu lat w górę. Każda z tych grup jest grupą zupełnie inną, co innego jest grupa 60 do 70, 70 do 80, 80 do 90, 90 do stu I powyżej stu, bo takich mamy. I chcielibyśmy, jeśli można byłoby przygotować takie zestawienie w tych grupach, ile osób choruje na chemofilię I jak oni są zabezpieczeni, jak, no I jak pod każdym względem, bo to nie są, nie chodzi mi o takich, którzy się znajdują, aczkolwiek też proszę w tym materiale to uwzględnić, którzy się znajdują w DPL-ach, bo z tych dziesięciu 1000000 jednak zdecydowana większość jest w domach, a nie w DPL-ach I przyszłość tak ma też wyglądać. Dlatego jeśli można to, jeśli może Pan profesor teraz to uzupełnić to bardzo proszę, jeśli nie to poprosimy o odpowiedź do komisji na piśmie, dlatego, że to jest bardzo ciężka choroba, która kiedyś była totalną zmorą.

Ja pamiętam jak dziś, jak dzieci miały kolana w wieku już paru lat, uszkodzone kompletnie, te które się z ciężką kamemofilią rodziły, gdzie nie było żadnej profilaktyki kompletnie, a teraz to jest całkiem inaczej, te dzieci grają w piłkę, normalnie żyją, potrafią sobie same czynniki podawać, zależnie oczywiście jakie czynniki zrobiły się też świetne, także postęp dokonał się u dzieci gigantyczny. Czy ten postęp, moje pytanie, jest dokonał się też u seniorów?

12:00 - 28:38

Speaker 8

Jeśli ktoś z państwa potrafi na to pytanie odpowiedzieć to bardzo proszę, a pana poprosimy o na końcu o podsumowanie I odpowiedź na wszystkie pytania. Bardzo proszę I proszę się przedstawiać dla osób, które nas oglądają. Magdalena Łętowska. Ja przez 20 lat byłam zastępcą dyrektora do spraw transfuzjologii w Instytucie Hematologii I Transfóziologii, gdzie byłam odpowiedzialna za realizację Narodowego Programu Leczenia Chorych na Hemofilii. Obecnie pracuję, jestem profesorem, wykładowcą w Katedrze Hematologii I Transfuzjologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.

Poza tym jestem członkiem grupy do spraw Chemostazy Polskiego Towarzystwa Hematologicznego I Transfuzjologicznego. Od razu powiem, że niestety danych dotyczących rzeczywistej liczby chorych na hemofilię I inne pokrewne skazy krwotoczne nie będziemy mieć dopóki nie będzie systemu e-hemofilia. On ma w ramach programu do 2000 dwudziestego ósmego roku zaistnieć I mamy taką nadzieję my lekarze, że zaistnieje, bo wtedy wszystkie dane dotyczące I wieku pacjentów I ich współchorobowości I aktualnego stanu stawów tych pacjentów będą dane. Mogę powiedzieć o tym, że pacjenci, którzy dzisiaj są powyżej sześćdziesiątego roku życia, młodości I przez wiele lat swojego życia profilaktyki, wylewów, dostawów nie mieli, bo nie było takich możliwości. Dzisiaj jest taka sytuacja, że ta profilaktyka od kilku lat jest jeszcze od poprzedniego programu istniejącego.

Ta profilaktyka była zapewniona dla tejże grupy pacjentów. Ta profilaktyka była zapewniona I zapewniona jest dzisiaj tylko koncentratami osoczopochodnych czynników krzepnięcia. To oznacza, że chorzy z hemofilią A muszą wstrzyknąć sobie w profilaktyce 3 razy w tygodniu dożylnie lek, a pacjenci z hemofilią czy chorzy z hemofilią B 2 razy w tygodniu. Co oznacza, że mają średnio 150 wstrzyknięć do żyły tychże leków. A to oznacza jeszcze, że przez te 50 lat życia mieli 50 razy 150 wstrzyknięć, jeżeli by mieli, jeżeli by mieli, prowadzili taką profilaktykę.

Dzisiaj sytuacja na świecie jest taka I w programie lekowym dzieci sytuacja jest taka, że dzieci do osiemnastego roku chore na hemofilię otrzymują podskórny lek I otrzymują, mniej więcej 50 procent w profilaktyce otrzymuje lek podskórny, 50 procent otrzymuje ultra działający lek, który wstrzykiwany jest raz w tygodniu. To jest ogromna różnica w hemofilii A, gdzie tutaj mamy 3 wstrzyknięcia, czasem 4 wstrzyknięcia. I sytuacja seniorów wygląda zupełnie inaczej dziś, bo oni mają w ramach Narodowego Programu do dyspozycji tylko osoczopochodne, koncentraty czynników krzepnięcia, a im są starsi, tym stan żył, do których wstrzykują sobie ten lek jest coraz gorszy, mają zakładane porty, te porty ulegają zakażeniu, są usuwane, zakładane są nowe porty. Wielu z tych pacjentów samych nie potrafi wstrzykiwać sobie koncentratów, zwłaszcza przy, przy takim stanie ich naczyń, do których te leki są stosowane. I w Narodowym Programie Leczenia Chemofilii I Pokrewnych Skaz Krwotocznych, a zajmowałam się tym programem I śledziłam go przez wiele, wiele lat, jest niesamowity postęp w zapewnieniu nowoczesnych terapii.

Takim wskaźnikiem mówiącym o tym, czy w danym kraju ta jakość leczenia to jest wskaźnik światowej organizacji zdrowia, mówi o tym, jaka jest liczba jednostek czynnika 8 na głowę mieszkańca I na podstawie tego wskaźnika można powiedzieć czy dobrze pacjenci są leczeni czy nie, czy jest stosowana profilaktyka, czy stosowane są wykonywane zabiegi operacyjne. Niezwykle kosztochłonne są zabiegi operacyjne u pacjentów z hemofilią powikłaną inhibitorem. I ten wskaźnik w Polsce jest bardzo wysoki, bo on wynosi ponad, wynosił w zeszłym roku ponad 11 jednostek czynnika 8 na głowę mieszkańca. Jest świetny wynik. Natomiast dzisiaj taki nastąpił postęp w możliwościach leczenia pacjentów I pacjentów w starszym wieku.

Jest tyle dostępnych leków, które są podawane podskórnie, że warto by było o tę grupę zadbać od tej strony. W sierpniu został, został, zostały wprowadzone zmiany w Narodowym Programie Leczenia Chemofilii I dzieci, które przechodzą do programu narodowego kończąc 18 lat z tegoż programu profilaktycznego od dawnego B 15, one już mają możliwość kontynuacji leczenia lekiem podskórnym, a w tym roku takich dzieci przeszło 20. Natomiast dzieci, które w tym programie B 15 są na leku ultra długodziałającym I przeszły do, pod opiekę do ośrodków dorosłych, już nie mają możliwości kontynuowania takiego leczenia. I pacjenci w starszym wieku, którzy właśnie mają uszkodzone naczynia, przez te wieloletnie wstrzykiwania, dla których w wielu sytuacjach podawanie leków podskórnych byłoby możliwe, takiej możliwości nie mają, bo zmiana, która była wprowadzona w sierpniu tego roku w Narodowym Programie, mówi tylko o tym, że lek podskórny, który dzisiaj jest stosowany w hemofilii A, czyli emicizumab, może być stosowany u dzieci, które przechodzą z programu pediatrycznego do ośrodków dorosłych albo te osoby, które były w badaniach klinicznych I dostawały tenże lek. Jest 2.

Lek, concizumab, który może być stosowany zgodnie z HPL-em zarówno u pacjentów z hemofilią AIB, jak I z inhibitorem I bez inhibitora. Dostał tylko pozytywną rekomendację od mitu dla chorych na hemofilię bez inhibitorem, a to jest maleńka grupa pacjentów. Czyli jeśliby dodać do tych dwadzieściaorga dzieci, które przeszły I skończyło

18. Rok życia I będą miały podskórne leczenie. Dodać może pięciu, sześciu pacjentów z hemofilią B powikłaną inhibitorem, które nie, osoby, które dorosłe, osoby w starszym wieku, bo takie też są, które nie poddały się albo była nieskuteczna, zabieg immunotolerancji, czyli usunięcia przeciwciał u takiego, u takiego chorego, to na te 840 osób, które są podane w informacji Ministra Zdrowia, należy liczyć, że około może dziesięciu pacjentów dzisiaj ma zapewnione leczenie nowoczesnymi terapiami. A kolejka tych nowych leków jest coraz dłuższa, dlatego że właśnie został zarejestrowany, ja tu sobie nawet bardzo, żeby żeby nie popełnić żadnych błędów. Emisji ZUM-a, o którym wspomniałam wcześniej, on uzyskał rejestrację EMA, bo bo ta rejestracja nas, nas interesuje.

To rok 2018. Dla chorych z hemofilią a powikłaną inhibitorem. Natomiast w marcu 2000 dziewiętnastego roku z ciężką postacią hemofilii A bez inhibitora. W Polsce emicizumab u chorych dorosłych z hemofilią A, powikłaną inhibitorem, został wprowadzony w marcu 2000 dwudziestego roku, natomiast u chorych z hemofilią bez inhibitora, tylko tych którzy z badania klinicznego przechodzą do leczenia dorosłych. Jeżeli chodzi o kolejne leki to marstacymab, który został zatwierdzony przez EMA w listopadzie 2000 dwudziestego czwartego roku do stosowania podskórnego I w maju I czerwcu 2000 dwudziestego szóstego roku został do dla hemofilii AIB bez inhibitora I rozszerzenie dla hemofilia AIBZ inhibitorem w 2000 dwudziestym szóstym roku jest w informacji przekazanej, on istnieje I no jest szansa, to wszystko, ta procedura jest niestety długotrwała, nie ma takiego terminu wyznaczonego, w której od zgłoszenia pacjenta do rady programu, narodowego programu, Nie ma wyznaczonego terminu, który jest czy powinien być ustalony, kiedy rozpatrzone będzie to zgłoszenie przez lekarza, poprzez, poprzez radę Narodowego Programu, poprzez Ministra Zdrowia, poprzez Agencję Oceny Technologii Medycznej I potem no dalsze dalsze prawda procedowanie.

W bardzo, w bardzo różny sposób ta ta ta droga trwa. Kolejny lek concizumab, czyli alchemo, który w grudniu 2000 dwudziestego czwartego roku a przez EMA był zatwierdzony do stosowania w hemofilii A I bez inhibitorem, a w lipcu dwudziestego piątego roku przez EMA dla hemofilii A I hemofilii B bez inhibitora otrzymał rekomendacja od MITu tylko do hemofilii bez inhibitorem, czyli do tej najmniejszej grupy pacjentów. Altugot, o którym mówiłam, który stosowany jest u pięćdziesięciu procent dzieci w programie, w programie profilaktyki, w programie dawnym B 15, został zatwierdzony w czerwcu 2000 dwudziestego dwudziestego czwartego roku. W Polsce on jest objęty refundacją od pierwszego października 2 25 w ramach programów lekowych I to pozwoliło na takie bardzo szybkie wprowadzenie do leczenia. Teraz w Narodowym Programie Leczenia Chemofilii nie ma takiej ścieżki, która właśnie pozwoliłaby na to, żeby, to znaczy ja źle może mówię, nie jest stosowana taka ścieżka, bo jest taka możliwość, żeby pewne mechanizmy, które są stosowane w programie lekowym bez zmiany ustawy refundacyjnej, były zastosowane w Narodowym Programie po to właśnie, żeby tu na pewno pomogą mi Państwo, którzy się na tym dużo lepiej znają niż, niż ja, bo ja jestem przede wszystkim lekarzem, ale właśnie te mechanizmy dzielenia ryzyka, które są, które by pozwoliły na to, żeby w ramach określonej tej kwoty pieniędzy, bo wszyscy wiemy o tym, jaką mamy sytuację finansową I są zapewnione pieniądze w budżecie na Narodowy Program Leczenia Chemofilii, tak jak mój przedmówca przed chwilką powiedział, na rok 2026.

Jest to tam kwota 500 pięćdziesięciu chyba trzech 1000000 złotych, z czego 98 procent to są pieniądze przeznaczone na leki. Także ogromne pieniądze dla tej małej, dla tej małej grupy chorych. Zastosowanie tych różnych mechanizmów być może pozwoliłoby na to, żeby nowoczesne terapie dla tej niewielkiej grupy chorych znacznie wcześniej były wprowadzane w naszym kraju I szczególnie dla grupy seniorów, właśnie tych osób, które mają uszkodzone stawy, osoby, które są na rentach, które nie pracują. Dużo łatwiej by im się żyło, gdyby mogli stosować na przykład podskórne leki. Długa moja wypowiedź, pewnie emocjonalna też, ale zajmowałam się chorymi na hemofilię I pokrewne skazy krwotoczne od roku 1978., czyli bardzo długo I pamiętam, do dyspozycji miałam tylko świeżo mrożone osocze dla chorych z hemofilią B I krioprecypitat, a potem taki trochę oczyszczony jeszcze krioprecypitat, frakcje c 1 dla chorych z hemofilią A, którzy przychodzili na dyżurach, którzy otrzymywali te wstrzyknięcia I byli to młodzi chłopcy, którzy już wtedy mieli zmiany stawowe.

I potem, dzisiaj wielu z nich odeszło, ale ci z tych pacjentów, z którymi ja zaczynałam własną, własną zawodowo karierę lekarską, wielu z nich ma uszkodzone stawy, a jeśli nie są uszkodzone to są wymienione. Mają wymienione po 2 stawy, po 2 stawy biodrowe, 2 stawy, 2 stawy kolanowe, mają stawy łokciowe wymieniane, stawy skokowe. Młodzież dzisiejsza I dzieci, które I niemowlaki I dzieci do osiemnastego roku życia, jeżeli państwo byście zobaczyli takie dzieci I taką młodzież, ona jest zdrowa. Uprawia wszystkie dyscypliny sportu właśnie dzięki wprowadzonej w 2000 ósmym roku profilaktyce, a dzisiaj dzięki temu, że ma stosowane te najnowocześniejsze terapie I bardzo bym chciała, żeby taki dostęp do tych najnowocześniejszych terapii był także dla osób powyżej sześćdziesiątego roku życia. Dziękuję.

28:38 - 29:32

Speaker 3

Dziękuję bardzo. Mam nadzieję, że Państwo z Ministerstwa to usłyszeli. Jest to nagrane, nie wiem czy potrzebne jest jeszcze do tego jakieś pismo od od podkomisji, bo jeśli trzeba, jeśli Państwo uważają, że trzeba się zwrócić z prośbą o to, ażeby na taką ścieżkę osoby w wieku senioralnym zostały wstawione, to my takie pismo przygotujemy w imieniu naszej podkomisji, no bo to jest bardzo ważne. Ludzie, którzy całe życie swoje się przemęczyli, bo to na pewno nie nie było tak, że mogli uprawiać sporty. Ja pamiętam, że dzieciom nic nie wolno było praktycznie, bo tylko jak cokolwiek zmalowało, w sensie nawet podbiegnięcia to się co gdzieś wylew zrobił.

Więc trzeba tym osobom na pewno pomóc. Kto jeszcze chciałby coś powiedzieć? Bardzo proszę po kolei.

29:33 - 34:52

Dominik Romiński

Dzień dobry, Dominik Romiński, prezes Stowarzyszenia Kierunek Zdrowie, które od ćwierć wieku wspiera pacjentów hematologicznych, w tym chorych na hemofilię I skazy krwotoczne oraz lider onkosojuszu. Ja z całym sercem zgadzam się z wypowiedzią panią z pani profesor, ponieważ mamy kontakt z chorymi, którzy faktycznie są w wieku senioralnym w tej chwili I jeśli zaryzykuję stwierdzenie, że to jest grupa, która w tym momencie

Pragmatyczniejszy sposób potrzebuje wsparcia nowoczesnymi rozwiązaniami, to proszę mi wierzyć, nie przesadzę. To, że oni nie mieli dostępu do tego czynnika wtedy, kiedy byli faktycznie młodzi, spowodowało wiele niepełnosprawności, które się za nimi ciągną. W tej chwili te niepełnosprawności są utrwalane. Mało tego, części z nich brakuje też opiekunów, bo nie zawsze są w stanie sami podać sobie te te leki, ten czynnik. Także w tej chwili pozostawienie ich wyłącznie na czynniku, szczególnie w sytuacjach, kiedy mówimy o atropatii czy trudnym w ogóle dostępie do do opiekuna, czy samego po prostu podania tego leku, bo mówimy tutaj o wielu latach podawania tego czynnika, nie jest sytuacją komfortową, to jest najłagodniejsze słowo.

To nie jest sytuacja, która pozwala nam nawet obcować z takimi ludźmi, ze świadomością, że czegoś nie zrobiliśmy. My od dłuższego czasu już zabiegamy o to, żeby pacjenci nie bali się, ponieważ w pewnym momencie wystąpiła taka narracja, że chorzy na hemofilię skazy krwotoczne mają już wszystko. Stan, który prawie od trzydziestu lat się utrzymuje, no niestety nie jest czymś, co pozwala nam stwierdzić, że tak, że to leczymy tych chorych na odpowiednim poziomie. W tej chwili prowadzimy bardzo szeroką edukację zarówno do chorych, jak I też do do wszystkich państwa z informacją o tym, że ta potrzeba duża jest. Są ogromne przełomy w leczeniu hemofilii I to jest naprawdę nieludzkie, żeby z nich nie skorzystać.

Swoją drogą ograniczanie postępu jest wręcz próbą zawrócenia kijem Wisły, nie da się tego zrobić, tak że spróbujmy przygotować się w ramach w ramach tych możliwości, które mamy już teraz, do wprowadzenia takich rozwiązań. Tutaj z panią profesor wcześniej rozmawialiśmy o mechanizmie dzielenia ryzyka. Tego bardzo brakuje w Narodowym Programie, jest to do wprowadzenia rozporządzeniem ministerialnym I myślę, że to już na dzień dobry wygenerowałoby pewne oszczędności, które można by z powodzeniem zastosować do pozytywnych decyzji rady programu o włączeniu nowych chorych, o których wiemy, bo pytaliśmy w ośrodkach. Takie wnioski są składane. Niestety ich rozpatrywanie, tak jak pani profesor wspomniała, nie jest oparte o żaden wiążący termin.

Wprowadzenie takiego terminu do do Narodowego Programu pozwoliłoby wiedzieć, kiedy lekarz może się spodziewać informacji o tym, jak dalej z tym chorym będzie mógł postępować, czy trzeba podjąć inną ścieżkę. Zwiększenie finansowania jest naprawdę przez nas bardzo fajnie odbierane I my się z tego cieszymy. Doceniamy też prace ministerstwa przy tych trzech refundacjach, które się pojawiły. Ja w tym okresie wraz z posłanką Kozłowską uczestniczyliśmy w rozmowie z ministerstwem I tutaj mamy zapewnienie, że powstanie też taka grupa robocza przy panu ministrze Maciejewskim dotycząca wprowadzania takich zmian. Ukazały się raporty pani przewodniczącej, byłem, miałem szansę przekazać dzisiaj.

Przed chwilą był zlanuczowany inny raport, który też pokazuje pewne rozwiązania dotyczące tak naprawdę przedefiniowania tego systemu. Jeśli podzielimy te zmiany na takie, które możemy wprowadzić już teraz, ale też na takie, do których możemy się przygotować od nowego rozdania programu od 2000 dwudziestego ósmego roku I już je zaplanować I odpowiednio przygotować do wdrożenia, to moglibyśmy osiągnąć system, który przystaje do nowoczesnego leczenia tymi terapiami, które nie były brane pod uwagę przy konstruowaniu Narodowego Programu w okresie, kiedy po prostu jeszcze nikt o nich nie wiedział. Mało tego, szanowni państwo, niestabilna sytuacja, niewiążące terminy w procesie refundacyjnym w Polsce w tym obszarze prowadzą do tego, że wiele podmiotów odpowiedzialnych nie chce już inicjować w Polsce wniosków o refundację. My mieliśmy bardzo duży problem, zabiegając o to, żeby w terapiach genowych, które są planowane w chemofilii, zarządy globalne wzięły pod uwagę w ogóle Polskę jako miejsce docelowe do prowadzenia takich badań klinicznych, a proszę mi wierzyć, że badania kliniczne nadal są silną nogą, która napędza z jednej strony polską gospodarkę, a z drugiej jest ogromną szansą dla pacjentów na to, żeby dostać się do lepszego leku, do lepszej metody dużo wcześniej, zanim ona się pojawi w refundacji. Nie wspominam już o tym, że w niektórych rozpoznaniach takie badania są też szansą na to, żeby chory w ogóle doczekał możliwości kolejnej linii leczenia.

Także to jest ogromna wartość I naprawdę byłbym bardzo zobowiązany, gdybyśmy dostawali szybsze odpowiedzi z ministerstwa w tej sprawie. Panie dyrektorze, jeśli byłoby to możliwe, to decyzją swoją z sierpnia podtrzymuje, jesteśmy gotowi do pracy, gotowi są eksperci. Podyktowane zostały nazwiska grupy, która miałaby się tym zająć. Naprawdę tylko kwestia dobrej woli. Bardzo dziękuję.

34:54 - 34:55

Dziękuję bardzo, proszę.

34:58 - 39:28

Michał Seweryn

Bardzo dziękuję. Ja nazywam się Michał Seweryn. Pracuję na Uniwersytecie Frydża Modrzewskiego w Krakowie, jestem specjalistą epidemiologii I zdrowia publicznego. Zajmuję się też ekonomią zdrowia I jednym z takich elementów mojej pracy zawodowej jest badanie obciążenia chorobami w społeczeństwie, zarówno epidemiologicznego, jak I pod kątem ekonomii zdrowia. I między innymi byłem współautorem takiego raportu dotyczącego hemofilii.

Chciałbym państwu zwrócić uwagę na kilka takich dosyć istotnych aspektów, o których musimy pamiętać. Przede wszystkim, rozpatrując problem zdrowotny, taki jak na przykład hemofilia, w kontekście również osób starszych, patrzmy na to obciążenie nie tylko oczywiście pod tym kątem jakości życia, o którym tutaj mówimy, który jest bardzo ważnym kontekstem, ale też pod kątem ekonomicznym. Choroby wywołują, czy choroby jakby są związane nie tylko z kosztami bezpośrednimi. Innymi słowy, chciałbym zwrócić uwagę na to, że nie możemy patrzeć tylko I wyłącznie z perspektywy takiej, ile choroba kosztuje bezpośrednio płatnika polskiego, czyli NFZ. Choroby wywołują również pozostałe koszty, koszty pacjentów, koszty pośrednie, czyli koszty utraconej produktywności w kontekście absencji chorobowej, w kontekście niepełnosprawności, a więc też I tyle różnych transferów społecznych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Bardzo często patrząc z perspektywy osób starszych, niektórzy mówią, no ale jaka, jakaż tam utracona produktywność, jeżeli chodzi o osoby starsze? To jest, proszę państwa, mit. Absolutnie nie zgadza się z wynikami badań, które do tej pory robiliśmy. Jedne z największych udziałów kosztów pośrednich miały choroby, w które, które dominują u osób starszych, jeżeli chodzi o nasze raporty I nasze publikacje. Choroby dotykają produktywności wśród osób starszych, również wśród osób z hemofilią, ponieważ bardzo często obciążają całe rodziny.

To są, proszę państwa, koszty z perspektywy opiekunów tych chorych, którzy nie podejmują działalności zawodowej bądź ograniczają działalność zawodową, żeby zajmować się tymi osobami. To są również koszty związane między innymi z tym, że przecież część tych chorych również pracuje. Pamiętajmy, że w związku z sytuacją demograficzną mnóstwo osób pracuje, prawda? Wiele grup zawodowych, jak na przykład lekarze, to są osoby, w których praca na emeryturze jest czymś zupełnie naturalnym. Więc po 1., jakby mój taki 1.

Podstawowy wniosek, jeżeli chodzi o koszty. Starajmy się, myśląc o wydatkowaniu środków, popatrzeć na nie tylko I wyłącznie na bezpośredni koszt, bezpośredni wydatek, ale też na to, ile nas kosztuje, nie tylko, ile nas kosztuje leczenie, ale ile nas kosztuje nieleczenie, bo to jest również bardzo ważny element, który powinniśmy brać pod uwagę. No I wreszcie ten 2. Aspekt, który dzisiaj padł zarówno z ust pani profesor, jak I tutaj z ust mojego przedmówcy. Na pewno ja myślę, że to nie będzie jakieś kłamstwo, jeżeli powiem, że możemy być całkiem dumni z tego, jak wygląda polityka lekowa w Polsce, ponieważ ona w ostatnich latach no odniosła wiele sukcesów, mnóstwo nowych terapii jest finansowanych I to jest, to jest duży przełom I duży sukces.

Skorzystajmy z tych dobrodziejstw, które mamy, które nam pozwalają koszto efektywnie finansować te leki, w tym między innymi, jeżeli chodzi o te mechanizmy podziału ryzyka, które są po prostu dobre, które zabezpieczają budżet, bo oczywiście powinniśmy patrzeć całościowo na choroby, ale oczywiście w sposób naturalny, no ta ta kołdra jest krótka, tak I I wiadomo, że minister finansów może co najwyżej zadłużać jeszcze bardziej, ale też jakby więcej środków do budżetu nie wyczaruje. W związku z powyższym tym bardziej powinniśmy bardziej efektywnie wydawać te środki, jeżeli jest możliwość, aby stosować mechanizmy podziału ryzyka I jednocześnie rozszerzać dostęp, co z powodzeniem robimy w obszarze na przykład programów lekowych. Tym bardziej myślę, że warto rozważyć to w kontekście Narodowego Programu, co z jednej strony byłoby korzyścią dla chorych, ale też pozwoliło zachować jakąś dyscyplinę budżetową. To tak tyle mojej uwagi, bardzo dziękuję.

39:30 - 39:59

Speaker 3

Dziękuję bardzo. Jest chyba w trakcie, ale gdzieś utknęła ustawa, która miała wprowadzić wieloparametrową obliczenia, właśnie biorące pod uwagę wszystko to o czym pan mówił przed chwilą, to co szczególnie jest też ważne u dzieci, bo matka jak zostaje w domu przestaje pracować I w wielu chorobach

40:00 - 40:25

Speaker 3

Prostu to wziąć pod uwagę, ale do tej pory to się w tej ustawie nie znalazło I mam nadzieję, że że bo świat w ten sposób liczy. Nie liczy tak jak my, tylko liczy w ten sposób, że na okres nawet u dziecka siedemdziesięciu lat liczy, czyli zakłada, że dziecko pójdzie do szkoły, matka pracuje te 70 lat, zarabia pieniądze, no wielo... Tylko że nie ma tego.

40:31 - 40:55

Speaker 6

Przepraszam, że tak ad vocem. W Polsce liczy się każdy raport, oblicza koszt efektywność w horyzoncie dożywotni. Nie jest tak, że liczymy na rok, na 2 czy na 3, tylko w horyzoncie dożywotnim. I jeżeli jest oceniana w oceniana dana technologia lękowa przez Agencję Technologii Medycznych, to ten to jest, bierze to pod uwagę, tak, bez ustawy.

40:56 - 41:12

Speaker 3

To bardzo dobrze I powiem szczerze, że ma pan profesor niewątpliwie rację, bo poprawę to my wszyscy widzimy, że jest co prawda, że jest coraz więcej leków, coraz lepsze leki I rzeczywiście I dzieje się to o wiele szybciej niż niż kiedyś, więc rzeczywiście to się poprawiło.

41:12 - 42:10

Michał Seweryn

To ja tylko ad vocem pani profesor, jeżeli można jeszcze a propos tego. Owszem, zgadzam się z tym, czym mówił pan dyrektor. Bierzemy pod uwagę koszty często w długim horyzoncie, ale koszty z perspektywy płatnika. Ja mam tę przewagę, że zrobiłem taką analizę dotyczącą, w ilu procesach refundacyjnych była w ogóle wzięta pod uwagę I przedstawiona perspektywa społeczna, czyli ta szersza, o której mówimy, w siedmiu procentach. To, to nie jest imponujący wynik.

Na świecie jest zupełnie inaczej. Ja zajmuję się tą ekonomiką zdrowia już od jakiegoś czasu. I proszę mi wierzyć, że jeżeli jeździmy na różne kongresy nasze, takie międzynarodowe, to koledzy z innych krajów, oni po prostu, oni są 100 lat za nami, tak. Oni, oni już nie mówią o tym, czy w ogóle warto liczyć te koszty. Oni tylko już dyskutują, czy liczyć w ten sposób, czy w ten sposób.

A my cały czas dyskutujemy, czy w ogóle powinniśmy je rozważać, decydując się na refundację. To, to, to tak tytułem uzupełnienia. Bardzo dziękuję.

42:11 - 43:24

Speaker 8

Czy ktoś z państwa jeszcze ma jakieś pytania albo uwagi do hemofilii? Bardzo proszę. Ja tylko 1, 1 tak naprawdę zdanie. Ukazał się we wrześniu raport, który jest przygotowany przez HealthCare System Navigator I jest dostępny na stronie, na stronie internetowej, opisana jest przyszłość leczenia hemofilii w Polsce I są tam przedstawione poza sytuacją tej grupy chorych 3 scenariusze, które... I 1.

Z nich minimalny można już dzisiaj wprowadzać do Narodowego Programu Leczenia Chorych na Chemofilię. Ostatni mówi o łączeniu tych obu programów, ale dzisiaj przy tych dysproporcjach, które są znakomitych możliwościach leczenia w programie zapobieganie krwawieniom u chorych z hemoflią AIB do osiemnastego roku życia I narodowym programie to jeszcze nie jest ten czas. Także polecam lekturę, bo rzeczywiście jest znakomicie przygotowany. Dziękuję bardzo, proszę.

43:26 - 49:57

Speaker 12

Dziękuję za udzielenie głosu. Szanowna Pani przewodnicząca, szanowni Państwo. Ja bym chciała nawiązać jednak do celu, który został wskazany przez Ministerstwo Zdrowia w materiałach jako zapewnienie dostępu dorosłym pacjentom, tym osobom starszym do nowoczesnych metod leczenia. I ten cel towarzyszy też producentom leków. Ja reprezentuję dzisiaj Federację Przedsiębiorców Polskich.

Chcemy, aby te leki były udostępnione pacjentom, żeby ten postęp wiedzy medycznej, który dokonuje się na naszych oczach, zmieniał realne życie I zdrowie tych pacjentów, poprawił ich jakość życia. Natomiast ten cel moim zdaniem on dobrze wygląda na papierze, natomiast niekoniecznie jest realizowany w praktyce. Dlaczego, dlaczego śmiem tak twierdzić? Ja bym chciała się odnieść do trzech obszarów. Przede wszystkim przewlekłość tego procesu udostępniania.

Pan dyrektor wspomniał o procedurze, która dotyczy wdrażania leków do Narodowego Programu. Ale ta procedura nie ma ram czasowych. Ona jest poza tym nieefektywna. Możemy mówić o innowacjach w momencie, kiedy wchodzi nowy lek, jest świeżo zarejestrowany. Pani profesor odnosiła się do dat rejestracji tych produktów leczniczych.

W przypadku terapii podskórnej mamy do czynienia z około ośmioletnim okresem opóźnienia. Tyle polscy chorzy mogliby już korzystać z terapii podskórnej, w tym właśnie osoby starsze, o których dzisiaj tutaj dyskutujemy. W tym czasie w innych krajach europejskich ten postęp się dokonał. Nie wiem dlaczego jakby u nas jest taka zwłoka w tym procesie I z czego ona wynika. Tak naprawdę od zeszłego roku, kiedy pozytywna rekomendacja, opinia prezesa agencji została wydana dla terapii podskórnej, minęło już 11 miesięcy, natomiast terapia podskórna została udostępniona garstce pacjentów, którzy mieli przyjemność I szczęście w życiu, skorzystać z niej wcześniej w ramach innych źródeł finansowania.

I kiedy jesteśmy już tak naprawdę przy finansach, mówi się tutaj o kosztach terapii I wskazuje też na wzrost wydatków, motywując go udostępnieniem nowych terapii. Nie wiem w jakich obszarach te nowe terapie zostały udostępnione, być może one dotyczyły innych z kask krwotocznych. Natomiast jeżeli chodzi o chemofilię A, czyli tą najbardziej liczną grupę pacjentów ze skazami krwotocznymi, w tym pacjentów starszych, to niestety w tej grupie żaden nowy lek się nie pojawił. Wobec czego mówimy o wzrostach I to byłaby bardzo pozytywna wiadomość, żeby faktycznie te pieniądze były przeznaczone na udostępnienie tych nowoczesnych metod terapii. Natomiast tutaj takiej sytuacji nie mamy.

Co więcej, koszty leczenia hemofilii A, mówię tutaj o wszystkich produktach tej chwili, które są stosowane w tym wskazaniu, w 2000 dwudziestym drugim roku wynosiły 254000000 około. W 2000 dwudziestym piątym już 486000000. To jest około dwukrotny wzrost, podwojenie wydatków przy zbliżone liczbie chorych, bo tutaj nie mamy eksplozji epidemiologicznej. I co istotne bez udostępnienia nowych terapii tej grupie chorych. No więc można by było zapytać skąd wynikają te wzrosty?

I tutaj w naszej ocenie to jest powodu należy upatrywać nieefektywności funkcjonujących mechanizmów kontroli kosztów. Bo z jednej strony nie jest stymulowana w żaden sposób konkurencja. W tej chwili ogłaszane przetargi na zakup produktów leczniczych kończą się tak, że wygrywa 1 producent, przejmuje pełny wolumen populacji. Tutaj nie ma jakby pola do konkurencji. Brakuje też stosowania negocjacji cenowych I instrumentów dzielenia ryzyka, już dzisiaj wspomnianych I moi przedmówcy dosyć szeroko o tym powiedzieli.

I tak naprawdę nie musimy wynajdywać koła na nowo. Możemy czerpać z tych dobrych rozwiązań, które są stosowane w innych obszarach, programach lekowych, w onkologii, nawet w chemofilii, bo przecież mamy program B 15, gdzie leczone są dzieci I tamte instrumenty I negocjacje cenowe są stosowane. A są to jakby czynniki, które przynoszą państwu wymierne oszczędności. Jak donosi tutaj Komisja Ekonomiczna ponad 3000000000 złotych to jest prognozowana kwota zwrotów z mechanizmów dzielenia ryzyka, która trafi do Narodowego Funduszu Zdrowia w całym 2000 dwudziestym szóstym roku. 2 I pół miliarda złotych to były takie oszczędności z tych, z tych instrumentów, które udało się uzyskać w 2000 dwudziestym piątym roku.

400000000 złotych to bezpośredni efekt samych tylko negocjacji cenowych przeprowadzonych z firmami farmaceutycznymi I to ogłoszono we wrześniu tego roku. Więc widzimy tutaj, że możemy czerpać z mechanizmów, które są dostępne, są, działają, bo przynoszą te oszczędności. Natomiast ciągle mówimy, że jest drogo I te wydatki są wysokie. Jednocześnie nie dążymy do tego, aby wykorzystać te dobre praktyki I nie chcemy jakby z partnerami, w tym producentami leków, usiąść do stołu I porozmawiać o rozwiązaniach. Bo my jesteśmy otwarci na dialog, tylko kwestia jest tego, czy jest ta wola do wykorzystania tego, tego partnerstwa I podzielenia się wiedzą I wypracowania wspólnych rozwiązań.

To czy lek jest refundowany w programie lekowym czy w narodowym programie nie powinno mieć wpływu na tempo prac resortu. Kiedy Ministerstwo ogłasza w nowej polityce lekowej państwa, że celem w refundacji jest zakończenie procesów 180 dni I to dotyczy właśnie programów lekowych, Dlaczego to samo ma nie dotyczyć terapii, które są kwalifikowane do Narodowego Programu Lekowego? W tej chwili dorośli pacjenci z hemofilią, niepowikłaną inhibitorem czekają na dostęp do leku podskórnego już 1430 dni, specjalnie to policzyliśmy. To jest ponad 3 lata I 11 miesięcy. Od pierwszych zaczątków procesu w Narodowym Programie, który który rozpoczął się w 2000 dwudziestym drugim roku.

No jesteśmy 4 lata później praktycznie I dalej tego dostępu pełnego nie mamy. A ta potrzeba jest realna. My tutaj nie możemy kwestionować potrzeby tych chorych, w szczególności starszych, ponieważ tak jak pani profesor wspomniała, te dane, które my gromadzimy w systemie od tych chorych, one są niepełne. Natomiast są pewne doniesienia I publikacje jak na przykład dane z polskiej praktyki klinicznej autorstwa pana profesora Jerzego Windygi, z których wynika, że ponad 60 procent pacjentów, którzy przyjmują profilaktykę krwawień nadal krwawi. To oznacza, że ci pacjenci nie osiągają celu leczenia.

49:57 - 50:00

Speaker 11

Bo celem leczenia jest osiągnięcie 0.

50:00 - 54:22

Speaker 12

Krwawień. Oczywiście mówimy tu o takiej idealnej sytuacji, natomiast to powinno przyświecać wydatkowaniu środków publicznych. Na dzień dzisiejszy mierniki w Narodowym Programie ukierunkowane są na dostęp. Czyli patrzymy jak nakłady rozkładają się populacyjnie. Bo o tym, o tym mówiła pani profesor w kontekście, w kontekście mierzenia zużycia koncentratów przy czynników krzepnięcia w przeliczeniu na jednego mieszkańca kraju lub na jednego pacjenta.

Jeśli chodzi o efektywność, takich danych system w tej chwili nie bada. Należy pamiętać też, że poza skutecznością terapii czasami dla utrzymania bądź uzyskania efektów kluczowa jest droga podania. I w tej grupie chorych, o których dzisiaj dyskutujemy, compliance, czyli dostosowanie się do zaleceń lekarskich może być w dużej mierze uwarunkowane właśnie drogą podania. Pamiętajmy tutaj pani profesor I pan prezes mówili już o tych potrzebach chorych. To są osoby starsze z niepełnosprawnościami, z utrudnionym dostępem żylnym, z chorobami współistniejącymi, które mogą wpływać na możliwość podania sobie leku.

Dlatego powinniśmy patrzeć na to, czy dostępne terapie spełniają potrzeby tych pacjentów, a dostępność zaledwie jednego rodzaju terapii, czyli terapii drogą dożylną poprzez podanie czynnika krzepnięcia tych potrzeb nie spełnia I nie jest wystarczające. I musimy tutaj też pamiętać, że chorzy są różni. Oni wymagają różnych, różnego podejścia do terapii. I system finansowania powinien te potrzeby różnorodne uwzględniać. Nie ma jednego idealnego rozwiązania dla wszystkich.

Tak jak się to podzieliło w programie lekowym, o którym pani profesor wspominała, tak samo tutaj nie będzie, nie będzie takiej sytuacji, że nie powinno być takiej sytuacji I do tego powinien ten system dążyć, że dostępne będzie tylko 1 rodzaj leczenia. To powinien być wybór. My powinniśmy mówić o kafeterii rozwiązań dla tych chorych, kiedy wspólnie z lekarzem taki chory mógłby zdecydować, co w jego przypadku będzie terapią zapewniającą najlepszą skuteczność I pozwoli mu prowadzić normalne życie I to życie o wysokiej jakości. Pan tutaj doktor mówił o uniknięciu kosztów z innych kategorii, kosztów społecznych. To w tej chwili nie jest uwzględniane I tutaj mieliśmy, mieliśmy potwierdzenie wypowiedzi pana dyrektora.

Poza tym szanowni państwo, no pamiętajmy, że te decyzje to nie jest tak, że chory przychodzi I sobie wybiera ten lek z spółki. To jest świadoma decyzja lekarza z pacjentem. W przypadku Narodowego Programu ta decyzja musi zostać potwierdzona poprzez kwalifikacje do odpowiedniej terapii przez radę programu. Jest to gremium osób, które kompetentnie oceniają możliwość I zasadność stosowania określonego typu leczenia u danego chorego. Więc tutaj eliminujemy tak naprawdę wszelkie takie sytuacje, że ten dostęp byłby nadużywany, nieuprawniony bądź zaburzony przez jakieś inne czynniki.

I bardzo trudno nam jest zrozumieć, dlaczego zmiany, które są dokonywane I zostały dokonane ostatnio w sierpniu, one dotyczą tak małych grup pacjentów, bo musimy pamiętać, że ta ostatnia aktualizacja, ona dotyczy tylko kilkunastu pacjentów, o czym mówiła tutaj pani profesor, co stanowi kroplę w morzu tych potrzeb. I w zasadzie chorzy starsi z tych zmian w większości nie są w stanie skorzystać. Jeżeli dopisujemy kolejne kryteria, dlaczego my dopisujemy kolejne kryteria do spełnienia, czyniąc proces kwalifikacji jeszcze trudniejszym, kiedy moglibyśmy udostępnić lek szeroko, a I tak decyzja dotycząca kwalifikacji jest podejmowana przez specjalistów. I co więcej, jakby nie udostępniamy polskim lekarzom możliwości terapeutycznych, które są zgodne nie tylko z aktualną wiedzą medyczną, ale też z wytycznymi, bo tutaj Pan Dyrektor na początku przywołał wytyczne WFH, które jasno mówią o indywidualizacji leczenia, jak ważna jest personalizacja, która zarówno wpływa na jakość życia jak I na efekty uzyskiwane, czyli na zdrowie pacjenta. I chciałabym żebyśmy po prostu w tej perspektywie podejmowania decyzji uwzględniali szeroki kontekst, a nie patrzyli jedynie wycinkowo.

Dziękuję.

54:25 - 56:55

Speaker 3

Dziękuję bardzo. Ja mam pytanie do państwa z ministerstwa, czy potraficie powiedzieć w tej grupie 800, 800 czterdziestu osób z hemofilią ile jest 60 do 70, 70 do 80, 80 do 90 czy w ogóle jest ktoś starszy. Dlatego, że 60 lat to jest już senior, ale to są najczęściej osoby w pełnej sprawności pracujące. To jest są te te te grupy to mniej więcej tak jak w wieku dziecięcym, inaczej się patrzy na niemowlę, inaczej na przedszkolaka, inaczej na na dziecko szkolne. Jeśli pan nie potrafi powiedzieć tych danych, to bardzo proszę o przysłanie ich na piśmie, bo może łatwiej będzie no zawalczyć o te grupy najbardziej cierpiące.

Te grupy nie są generalnie duże, no bo jeśli łącznie w Polsce choruje 6000 osób, no to to nie, to nie jest jakiś... Czy czy jest łatwiej będzie też może wyliczyć 10:10 koszt, gdyby najnowocześniejsze leczenie zastosować u tych ośmiuset czterdziestu seniorów, ile by to kosztowało? Ile by to kosztowało więcej, bo przecież oni są leczeni. Może to by mniej kosztowało, bo nie byłoby powikłań, bo przecież jeśli mają wszystkie żyły poniszczone to to to naprawdę im skraca życie. Jeśli jest jakaś infekcja to to nie ma gdzie podawać antybiotyków dożylnych I tak dalej.

To jest po prostu no prawdziwy dramat, to jest zupełnie inne życie. Wiem to od dzieci, które jak przeszły na to podskórne, no to to jest niebo a ziemia w porównaniu do tego jak musiały chodzić wkłucia sobie w kółko na różowo zakładać jakieś. Także no tu jest chyba dużo do zrobienia I czy rzeczywiście koszt jest taki niebosiężny tego o czym pani przed chwilą mówiła, że sztab ekspertów by dokonywał tego wyboru, czyli to nie byłoby tak, że to to nie wiadomo jakie koszty byłyby, tylko one chyba by nie były takie gigantyczne mam wrażenie, bo jak mówię grupa nie jest duża, na 10000000 seniorów te 840 osób to też nie jest tak dużo. Ja to, ja się aż boję tego co pan mi, co pan nam komisji senioralnej przyśle czy czy w ogóle ktoś żyje w tym wieku już późniejszym. Skąd się bierze te 840 osób?

Czy to nie są wszystko sześćdziesięcio... Góra siedemdziesięciolatki?

56:56 - 57:53

Speaker 6

Pani przewodnicząca, tak jak pani profesor mówiła, no dostęp do tych nawet czynników, do czynników. Wcześniej było tylko po prostu osocze, było dostępne przez wiele, wiele lat, tak. No więc na pewno te osoby, ich jakość życia III jakość życia oraz długość życia jest ze względu na te wszystkie wyniki wcześniejsze powikłania, które które występowały, krwawienia dostawowe III były I konieczność operowania potem w szczepienia, proces, na pewno to wpłynęło na długo, na długość życia wpływa, w szczególności te od momentu, no kiedy, kiedy nie były dostępne, dostępne, koncentrat czynników krzepnięcia, więc te osoby wchodziły już zniszczone chorobą, tak. Bo tak, to co do systemu bardziej nowoczesnego leczenia, który był, który został ten typ 20 parę lat temu udostępniony.

57:55 - 58:15

Speaker 3

Ja jestem głęboko przekonana, że jeśli ta grupa teraz osiemnastolatków dojdzie do swojej sześćdziesiątki, to one nie będą tak, one będą system kosztowały o wiele, wiele mniej. Bo nie będzie powikłań, bo nie będzie tego wszystkiego na co muszą cierpieć te osoby, które, które były tak leczone, no jak się dało.

58:15 - 59:59

Speaker 6

Tak, no ale przecież teraz mamy wszystkich pacjentów do osiemnastego roku, mogą być leczeni z, tak, z terapią podskórną. Ci, którzy kończą 18 lat po tej po tej nowelizacji sierpniowej również kontynuują to leczenie. Więc wydaje mi się, że wydaje mi się, ta populacja, teraz tutaj mówiliśmy o dwudziestu dzieciach, no ale przecież z roku na Panie dyrektorze, ja przepraszam, Z roku na jaką badania Ja panu nie przerwałem. Ja, ja, ja przepraszam, ja panu nie przerywałem, wysłuchiwałem pana cierpliwie. Bardzo cierpliwie pana słuchałem.

IIZ roku na rok przecież ta populacja będzie rosła, bo przecież te dzieci nie znikną nam z ze świata, tak, z nadżeniem, że się przestaną leczyć na przykład, tylko po prostu one, ta populacja będzie rosła. Każdego roku kilkadziesiąt dzieci przybędzie przybywało, kończąc 18. Rok życia. Ja chciałem też zauważyć, że przecież my tutaj, nie jest też tak, że, nie jest też tak, że ta populacja, że my zakładamy przecież, że do tego dwudziestego ósmego roku zwiększamy finansowanie w tym programie około dwustu 1000000 do tego, żeby wpuścić wszystkie nowe terapie, które się, czy wszystkie, no na pewno ta część, która spełni, dostaną pozytywną rekomendację do do programu I stąd są zwiększenie tego poziomu finansowania zaplanowane w ciągów kolejnych dwóch lat. Więc więc mamy, więc to nie jest tak, że my tutaj nic w tej kwestii nie robimy I nie chcemy zrobić.

Natomiast nie patrzyliśmy jeszcze na ten, tak jak tutaj jest sugerowane na w kontekście, żeby te terapie podskórne jakby pójść dwoma ścieżkami, tak, czyli dla osób młodych, tak jak jest teraz.

01:00:00 - 01:00:04

Speaker 13

Tworzyć tą ścieżkę dla osób w wieku senioralnym.

01:00:04 - 01:00:05

Bardzo senioralnym, bo można

01:00:05 - 01:00:42

Speaker 6

powiedzieć Bardzo senioralnym, tak. I zobaczyć, czy te, na tą ścieżkę żeśmy w ramach programu nie rozważali. Bardziej rozważamy to, jak poszerzyć panel, właśnie tutaj byłeś sugerowany, nowoczesnych terapii podskórnych dla tych, dla dla tych osób I określić kryteria kwalifikacji. Docelowo prawdopodobnie no będzie to łatwiej I I ten cały, prowadzić to w ramach pewnie poszerzonego programu lekowego, ale to, to jest jakby docelowo po dwudziestym ósmym roku, bo program jest teraz do dwudziestego ósmego roku I jest zapewnione finansowanie budżetu tego czasu. Dziękuję.

01:00:44 - 01:01:30

Speaker 3

Dziękuję bardzo. Ja bardzo dziękuję ministerstwu I proszę to przekazać, bo ministerstwo bardzo dużo zrobiło I w tych ostatnich trzech latach. Wiadomo, jest rzeczą, że tych problemów jest mnóstwo, ale w hemofilii zadziało się dużo dobrego, ale jeszcze gdyby się udało dla tej grupy, jeśli taka w ogóle istnieje, bo tak naprawdę nie wiemy ta, te 800 osób w jakim one są wieku, być może się uda przedłużyć trochę im życie I poprawić to przynajmniej tym najstarszym jakoś nie To bardzo proszę. Czy ktoś jeszcze coś chciałby powiedzieć do hemofilii? Jeżeli nie, to bardzo gorąco dziękuję I przejdziemy do punktu drugiego, czyli do bezsenności w wieku senioralnym.

Bardzo proszę panie profesorze.

01:01:57 - 01:09:59

Speaker 6

Dziękuję bardzo. No teraz o bezsenność u osób starszych, tak. To jest faktycznie problem, który jest no dużo, być może dużo szerszy niż hemofilia po sześćdziesiątym roku życia, ponieważ tak naprawdę bezsenność dotyczy no co drugiej osoby, problemy ze snem, co drugiej osoby po po sześćdziesiątym piątym roku życia, a jednocześnie są to osoby, które nie tylko mają zaburzenia snu I z tego powodu cierpią, ale bardzo chętnie też korzystają z farmakoterapii w celu no uzyskania lepszego snu, co nie zawsze jednak jest najbardziej efektywnym sposobem leczenia bezsenności, bo niestety benzodiazepiny mają bardzo wysoki potencjał uzależniający I przepisywane w kierunku długoterminowego leczenia bezsenności, no powodują do uzależnienia, co wiadomo skutkuje no koniecznością narastanym tolerancji I koniecznością zwiększenia dawek, a ostatecznie być może nawet objawami, silnymi objawami abstynencyjnymi przy próbie odstawienia. Oczywiście nie jest tylko tak, że ten leczenie, bo ta bezsenność jest związana z samą, jaką występuje jako samodzielny objaw, tak naprawdę jest efektem z innych chorób, czyli z powiązanych z chorobami somatycznymi, depresjami, przewlekłym bólem, ograniczeniem aktywności fizycznej, na przykład też koniecznością częstego oddawania moczu w nocy, w nocy, czy też działaniem niektórych leków. I wydaje się, że tutaj mamy zrobione, mamy badanie pole senior 2.

To jest skalę, która badały skalę I charakter problemu ze snem w polskiej populacji osób starszych I one były zatytułowane na szczegółowe badanie szczególnej poszczególnych obszarów stanu zdrowia osób starszych, w tym jakości związane ze zdrowiem. Badanie zostało sfinansowane ze środków Ministerstwa Zdrowia w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016, 20. Objęto nim reprezentatywną pod względem płci wieku I miejsca zamieszkania grupy niemal sześciu 1000 mieszkańców Polski w wieku od sześćdziesięciu do stu sześćdziesięciu, do stu sześciu lat. Aż mi się to przesadziło trochę, do stu 6, ale do stu sześciu. No też nieźle.

Jakość snu była badana za pomocą standaryzowanego kwestionariusza jakości snu Pittsburg. Ten wyniki tego badania PolSenior 2 odnoszą się do wyżej rozumianej jakości snu, a nie wyłącznie klinicznego rozpoznania bezsenności. Badanie wykazało, że że zła jakość snu jest częstym problemem polskich seniorów, częściej występujących wśród kobiet niż mężczyzn I nasilających się wraz z wiekiem. W badanej populacji zła jakość snu stwierdzono u pięćdziesięciu 1 procent kobiet I trzydziestu siedmiu procent mężczyzn. Autorzy oszacowali, że problem ten może dotyczyć około 4.110 miliona osób starszych w Polsce.

Zaobserwowano również zróżnicowanie zależnie od poziomu wykształcenia. Zła jakość snu stwierdzono u prawie pięćdziesięciu trzech procent osób z wykształceniem podstawowym lub niepełnym podstawowym, wobec trzydziestu 7 procent osób z wykształceniem wyższym. Wyniki te wskazują, że działania edukacyjne I profilaktyczne powinny uwzględniać nierówności społeczne oraz zróżnicowany poziom kompetencji zdrowotnych. Najczęściej zgłaszanymi czynnikami zakłócającymi sen były konieczność wstawania w nocy do toalety, budzenie się w nocy I trudności z ponownym zaśnięciem, problemy z zasypianiem oraz dolegliwości bólowo. W badaniu wykazano także, że osoby z dobrą jakością snu były w porównaniu z osobami źle śpiącymi bardziej sprawne w wykonywaniu podstawowych I złożonych czynności życia codziennego.

W grupie osób ze złą jakością snu ponad dwukrotnie częściej występowały klinicznie istotne objawy depresyjne. Oczywiście tutaj można powiedzieć, zastanowić się, co jest przyczyną, a co skutkiem, czy depresja jest przyczyną bezsenności czy odwrotnie, czy bezsenność jest przyczyną depresji, no ale tak czy siak te badania tego nie, nie, na to nie patrzyło. Osoby te częściej również, które mają bezsenność, doświadczyły również upadków. Upadek w ciągu ostatniego roku deklarowało 22 procent osób ze złą jakością snu wobec dziesięciu I pół procenta osób dobrze śpiących. Co 10.

Osoba w wieku 60 lat I więcej przyjmowała lek nasenny co najmniej raz w tygodniu. Wyniki POL senior 2 potwierdzają zatem, że zaburzenia snu osób starszych nie powinny być rozpatrywane jako problem izolowany. Ocena jakości snu powinna stanowić element starszej oceny stanu zdrowia seniora, uwzględniający innymi sprawność funkcjonalną, objawy depresyjne, ryzyko upadków, ból, nykturię, wielochorobowość I stosowaną farmakoterapię. I jak jest, ilu pacjentów tak naprawdę skorzystało z powodu głównego rozpoznania bezsenności, czyli to jako główny problem zdrowotny, z którym się zgłosili do do poradni. I tych pacjentów, gdzie główny problem jako bezsenność było bardzo rozpoznanko główne, główny problem zdrowotny, było bardzo niewielu, bo to było 8000 ośmiuset pacjentów, co w, co się wydaje, co się wydaje w stosunku do czterech 1000000 osób, które cierpią na bezsenność no znikomym procentem.

Tak naprawdę najwięcej osób się zgłaszało do poradni ambulatoryjnych I wydaje się, że tutaj I I jedynym I I wydaje się, że tutaj była sprawozdawana tylko ten, przez, do systemu, tylko bezsenność, tylko tam, gdzie ten objaw występował jako objaw izolowany. Natomiast jeżeli chodzi o tą, o tą, sam schemat leczenia, to oczywiście powinno być, jako metoda leczenia, przewrotem bezsenności powinna być terapia behawioralna, poznawczo-behawioralna bezsenność nieokreślona jako CBTI. Jest to ustrukturyzowana interwencja, która może obejmować kontrolę bodźców związanych ze snem, dostosowanie czasu przebywania w łóżku do rzeczywistego czasu snu, oddziaływania poznawcze, techniki relaksacyjne oraz edukację dotyczącą prawidłowych zachowań ze snem. A farmakoterapia, która jest chyba najłatwiej przepisywana przez lekarzy, bo jest najbardziej dostępna, bo ta ta terapia nie jest bardzo powszechnie dostępna. Jest najczęściej tak naprawdę w w tym rozpoznaniu stosowana I do do dokładana do po prostu tej całej plejady leków, którzy ci seniorzy otrzymują.

Samo leczenie bezsenności jako, jako takie nie jest, nie posiada jakby własnego świadczenia gwarantowanego pod hasłem poradnia leczenia bezsenności. W związku z tym ten, diagnostyka I pomoc ci pacjenci otrzymują w rozproszony sposób w POZ-cie, doświadczeniu psychiatrycznych, neurologicznych, geriatrycznych, ale również otrzymują te leczenie od innych specjalistów kardiologów, diabetologów czy ortopedów. W przypadku, kiedy bez z powodem bezsenności jest na przykład przewlekły ból w wyniku z z choroby zwyrodnieniowej stawów.

01:10:01 - 01:10:06

Speaker 14

I to na razie tyle chciałem powiedzieć w takiej kwestii.

01:10:09 - 01:10:47

Speaker 3

Dziękuję bardzo. Taki szeroki panel leków tutaj jest wymieniony, z jakich mogą seniorzy korzystać. Czy działania niepożądane tych leków nie przewyższają pozytywu z tego, że chory może być, może spać. Czy są może takie badania zrobione? Czy rzeczywiście można spokojnie zalecać seniorom leki nasenne?

Bo z tego, co ja tu przeczytałam, no to nie są to leki, powiedziałabym ziołowe, delikatne, tylko to są.

01:10:48 - 01:11:42

Michał Seweryn

Znaczy, pani profesor, jeżeli można, ja tylko chciałem nawiązać, że w grudniu w 2000 dwudziestego piątego roku, więc stosunkowo niedawno w Lancecie się ukazało badanie amerykańskie, z którego wynika, że unikanie stosowania leków nasennych u osób powyżej pięćdziesiątego roku życia mogłoby spowodować, zaoszczędzić 1.7 miliona lat życia. Natomiast oszczędność ekonomiczna w Stanach Zjednoczonych z tego powodu wyniosłaby 101000000000 dolarów. To tylko tak tytułem, bo poszukałem sobie doniesień właśnie w trakcie tej, tego referatu pana dyrektora. Także bardzo ciekawe badanie, co prawda amerykańskie, ale jednak pokazujące, że również ekonomicznie to są bardzo poważne tematy, a skoro to opublikowali w Lancecie, to raczej nie było niskiej jakości badań.

01:11:43 - 01:11:58

Speaker 3

To jest przerażające, jeśli półtora roku życia zabiera się człowiekowi temu, który dostaje te leki. Czy sam sobie zabiera, no te leki są najczęściej na receptę zapewne, ale też jest wiele bez recepty.

01:11:58 - 01:12:57

Speaker 6

Tak pani przewodnicząca, te które są tutaj wymienione na tej liście to są wyłącznie na recepcie. To są wyłącznie leki na receptę. De facto większość z tych leków, które są tutaj wymienione w tej liście, one oczywiście były sprawozdawane pod hasłem, że są stosowane w leczeniu bezsenności, ale większość z tych leków de facto nie ma żadnej takiej rejestracji w tym wskazaniu leczenia bezsenności. Z tego co widzę, to z tej całej listy do leczenia bezsenności to jest zarejestrowany trazodon I mionceryna tak de facto. To te 2 leki, te 2 leki z tego, bo tutaj nie ma wymienionych leków z grupy benzodiazepin, ponieważ one nie podlegają refundacji, w związku z tym one tutaj nie zostały wymienione.

Natomiast, natomiast te 2 leki są za ma mają rejestrację w leczeniu bezsenności. Pozostałe leki są stosowane, tak zwane off label.

01:13:00 - 01:13:23

Speaker 3

Bardzo dziękuję. Czy jeszcze ktoś z państwa chciałby coś dodać? Jeżeli nie, to bardzo serdecznie dziękuję za... Ministerstwu za przedstawienie, panu profesorowi Karaszewskiemu za przedstawienie obu tych, no bardzo ciekawych materiałów I również tej materii chyba jest dosyć dużo do do zrobienia. Nie wiem

01:13:23 - 01:14:39

Speaker 3

ile geriatrzy mają wiedzę na temat walki z bezsennością u swoich pacjentów, no właśnie tak, żeby nie zabrać im półtora roku życia, tylko żeby to życie przedłużyć, bo ja raczej bym sądziła, że jeśli ktoś się wysypia, to wcale bym się nie zdziwiła, gdyby były badania, które pokażą, że jednak dłużej się żyje, nie krócej, więc jestem trochę zdziwiona tym wynikiem. Dziękuję państwu bardzo serdecznie I zamykam posiedzenie podkomisji. Jeśli państwo mają ochotę, to możemy sobie pod Sejmem zrobić zdjęcie, to znaczy pod tym Sejmem, nie ja na dwóch nie pójdziemy, to zapraszam tutaj pod ten, pod ten Sejm. Będziecie mieli pamiątkę I ja też. Bardzo

01:14:39 - 01:14:46

Speaker 15

dziękuję. Bardzo dziękuję. Ministerstwo ciężko pracuje I dużo do premier. Naprawdę.

01:15:03 - 01:15:14

Speaker 16

do zdjęcia. Jeśli macie państwo ochotę zapraszam tutaj. I poproszę, gdzie pani poszła. Po prostu, żeby nam to zdjęcie zrobiła.

01:15:17 - 01:15:19

Speaker 17

Gdzie jest ten pakiet zdjęć?

01:15:19 - 01:15:22

Speaker 18

Pan profesor Marciniaka lata po wszystkich komisjach.

01:15:22 - 01:15:23

Pan dyrektor ucieka.

01:15:24 - 01:15:25

To ja to wiem, pani

01:15:25 - 01:15:26

mnie nie liczy.

01:15:26 - 01:15:36

Speaker 21

Nie no, pani musi mi pani może wróci. Zapraszamy, zapraszamy. A gdzie jest nasza pani?

01:15:36 - 01:15:37

Pani uciekła.

01:15:37 - 01:15:39

Speaker 19

Nie, nie jest tutaj za tablicą. A

01:15:45 - 01:15:47

czy pani ogłady nam zrobi zdjęcie?

01:15:48 - 01:15:52

Speaker 20

No bo wszyscy uczestnicy nie będą, nie jest na zbiegu. I

01:15:53 - 01:16:03

Speaker 23

kto chce nas nie czytać, to też na sobie To na środek ci się Nie, nie tak jest dobrze. Zapraszamy pana też. Zapraszamy do zdjęcia wszystkich. No tak.

01:16:03 - 01:16:05

To jest w PKS-u.

01:16:06 - 01:16:08

A dlaczego? A niby dlaczego?

01:16:20 - 01:16:24

Speaker 22

To zaszczyt mnie bardzo. Już pani tutaj stoi. Tak jest.

01:16:24 - 01:16:31

Speaker 12

Bardzo dziękujemy za poruszenie tego tematu chemofilii, bo on jest ważny, a nie chcemy, żeby on został zapowiadany.

01:16:31 - 01:16:39

Speaker 3

Znaczy mi się tak wydaje, że on na pewno nie jest tak dobrze zaopiekowany jak u dzieci u seniorów. Nie jest duży.