Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych (MNE)

6 October 2026

Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych (MNE) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Follow its sittings
00:00 - 02:34
Speaker 8
Wszystkim.  Witam państwa bardzo serdecznie na dzisiejszym sześćdziesiątym trzecim posiedzeniu Komisji Mniejszości Narodowych I Etnicznych.  Witam posłów, posłanki, przedstawicieli, przedstawicielki mniejszości, a także gości rzadko bywających na naszym posiedzeniu.  W związku z tym pozwolę sobie odczytać nazwiska gości.  Pan nadinspektor Roman Kuster. 
02:36 - 02:59
Speaker 3
Witamy serdecznie.  Jest pierwszym zastępcą Komendanta Głównego Policji.  Renata Leoniak, MSWiA, zastępczyni dyrektora Departamentu porządku Publicznego.  Chyba jeszcze nie dotarła.  Pani inspektor Monika Golik. 

Witam serdecznie.  Pan Grzegorz Żurawiecki to bywa, ale właśnie gdzieś wybył chyba na chwilkę. 
02:59 - 03:02
Speaker 1
Jest, dobrze, tak. 
03:06 - 03:52
Speaker 3
Pan Łukasz Rosiak.  O, dzień dobry, to dużo nas...  Ministerstwo Sprawiedliwości, główny specjalista w Departamencie Prawa Karnego.  Witam.  Teraz pan Maciej Młynarczyk, prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie. 

Witam serdecznie.  Pani Danuta Głowacka-Mazur, Ministerstwo Sprawiedliwości, zastępczyni dyrektora Biura Ministra.  Witam serdecznie.  Justyna Kowalczyk, Ministerstwo Sprawiedliwości I pani jest naczelnikiem Wydziału Departamencie Analiz I Strategii.  Pani Jagna Krotowska, witam. 
03:52 - 05:33
Speaker 4
I pani jest członkinią zespołu do spraw równego traktowania o w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich.  No bardzo witamy gorąco.  No I oczywiście już wszystkich gości może nie będę czytała, tylko jeszcze przypomnę pan Ryszard Galla, który jest doradcą Marszałka Sejmu do spraw Mniejszości Narodowych I Etnicznych oraz pani profesor Ewa Michna, stała doradczyni komisji.  Witam serdecznie.  No I jak mówię, jeszcze sporo mamy tutaj mniejszości, ale już, już chyba wszystko bardziej online widzę niż, niż na żywo. 

O, nadal przychodzi.  No dobrze, to w takim razie myślę, że możemy no się już przystąpić do procedowania naszego porządku, a porządek dzienny naszego dzisiejszego posiedzenia przewiduje 2 punkty.  1.  To jest rozpatrzenie informacji Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji oraz Ministerstwa Sprawiedliwości na temat incydentów, zachowań I zdarzeń powodowanych nienawiścią lub brakiem tolerancji wobec lub z udziałem mniejszości narodowych I etnicznych w Polsce w latach 23, 26.  2. 

Punkt to są sprawy bieżące, pod warunkiem że taka sprawa zostanie zgłoszona przez posła albo posłankę z komisji.  Czy są jakieś uwagi do porządku dziennego?  Nie widzę, a zatem możemy przystąpić do realizacji I w związku z tym poproszę przedstawiciela bądź przedstawicielkę MOSWiA o przedstawienie informacji, to to będzie...  O, a pani, przepraszam. 
05:33 - 05:35
Speaker 2
Renata Leoniak.  Ja się chwilkę spóźniłam. 

05:35 - 05:44

Speaker 3

Pani, to pani chwilę tak. To witam I pani Renata Leoniak jest zastępczynią dyrektora Departamentu Porządku Publicznego.

05:44 - 05:45

Także słuchamy panią.

05:46 - 06:13

Renata Leoniak

Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, ja może podzielę się tutaj wypowiedzią z panem komendantem wspólnie, bo reprezentujemy razem dzisiaj Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji na tej komisji. Tak jak tytułem wstępu chciałam tutaj przedstawić, że podkreślić, że przeciwdziałanie przestępców z nienawiści stanowi priorytet zarówno Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji, jak I Policji. Ja przepraszam

06:13 - 06:28

Speaker 5

za chwileczkę. Ja bym tylko się chciała zapytać, czy my mamy pewność, że osoby, które są online, są rzeczywiście obecne, bo tak prawdę mówiąc, to nie wygląda tak... Oj przepraszam. Przepraszam bardzo.

06:31 - 06:36

Speaker 4

Tak, więc już, już nie bez przerywania proszę kontynuować.

06:36 - 09:59

Renata Leoniak

Dziękuję bardzo. Tak jak wspominałam, kwestia przeciwdziałania przestępstwu z nienawiścią, priorytet w naszym resorcie. Jest to, jest to zadanie priorytetowo traktowane. I znajduje to wyraz nie tylko w takim stanowczu, stanowczym ściganiu sprawców, takich przestępstw, ale także w działaniach na rzecz lepszego zrozumienia zjawiska oraz zapobiegania mu. Z przestępstwa z nienawiści są to czyny motywowane uprzedzeniami, w których ofiara zostaje wybrana ze względu na jej pochodzenie, religię lub inne cechy też tożsamości.

Kodeks karny nie definiuje, nie definiuje tutaj przestępstw, przestępstwa z nienawiści, natomiast podłożem, penalizacja, natomiast przepisy pnalizują czyny, których podłożem jest stosunek sprawcy sprawcy czynu do osób wyróżniających się określoną cechą. Tak jak powiedziałam, brak jednak jest taki normatywnej definicji przestępstwa z nienawiści. Jeżeli chodzi o dane statystyczne, tak jak wskazaliśmy w informacji, w tych latach przed 2000 dwudziestym szóstym roku, rokiem one były gromadzone według według siedmiu kategorii przestępstw I jeżeli chodzi o statystykę, to w 2000 dwudziestym trzecim roku było to 772 przestępstwa stwierdzone, w 2000 dwudziestym czwartym 761 przestępstw stwierdzonych, natomiast w 2000 dwudziestym piątym 1118 przestępstw stwierdzonych. I w ogólnym porównaniu z z ogólną liczbą stwierdzonych przestępstw przez policję stanowiło to niecały procent, niecały procent, jeżeli chodzi o skalę. Tak, jedną dziesiątą, tak, tak, dokładnie.

Od 2000 dwudziestego szóstego roku przedmiotowe te dane gromadzone są z dwudziestu dwóch kwalifikacji prawnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia czwartego lutego 2026... 22000 dwudziestego szóstego roku w sprawie określenia jednostek organizacyjnych prokuratury właściwych do prowadzenia postępowań w sprawach o przestępstwa motywowane uprzedzeniami. I w okresie od stycznia do dwudziestego czerwca tego roku odnotowano 655 przestępstw stwierdzonych. Co istotne, od w tym, od tego roku gromadzone są w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji również dane dotyczące motywacji działania sprawcy w obszarze przestępstw stwierdzonych. I jeżeli chodzi o 1.

Półrocze, półrocze, to najwięcej było stwierdzonych przestępstw o charakterze, o podłożu antyukraińskim, to było 291, antysemickich 59, antymuzułmańskich 10, 5 anty, antyromskich. Skala pomimo tego, że skala tych przestępstw motywowanych uprzedzeniami jest stosunkowo niska, tak jak wcześniej powiedziałam, to należy podkreślić, że zjawisko to ma bardzo istotny wymiar społeczny, stąd podejmowanych

10:00 - 13:36

Renata Leoniak

Szereg działań, które mają... Szereg działań o charakterze takim uniwersalnym, które odnoszą się do przeciwdziałania tym przestępstwom motywowanym uprzedzeniami. Są to działania zarówno o charakterze prewencyjnym, szkoleniowym, jak I współpraca z innymi podmiotami, które znają specyfikę danej danej mniejszości, Chociażby z Muzeum POLIN, Muzeum Historii Żydów Polskich I jeżeli chodzi o działania, o działania Spraw Wewnętrznych I Administracji, to tutaj warto podkreślić, że w 2000 dwudziestym piątym roku była zrealizowana taka kampania społeczna pod pod nazwą słowo ma znaczenie, którą realizowała organizacja pozarządowa, wyłoniona w drodze otwartego konkursu. Jej celem było szersze niż samo przeciwdziałanie przestępstwo motywowane uprzedzeniami niż w tym mowie, niż mowa nienawiści, bo obejmowała ona między im promowanie pożądanych postaw obywatelskich, przyczyniających się do budowy zrozumienia I harmonii między różnymi grupami zamieszkującymi Polskę. Ponadto w 2000 dwudziestym czwartym roku też zorganizowaliśmy taką konferencję, w której, bo tytułem wyzwania dwudziestego pierwszego wieku, mowa nienawiści I przestępstwa w cyberprzestrzeni adresowanej do funkcjonariuszy policji I straży granicznej.

Poza tym, istotne znaczenie mają działania podejmowane przez policję, o czym pan komendant na pewno szerzej tutaj państwu przedstawi. To, co, to, co chciałabym podkreślić to, że szczególne znaczenie mają działania podejm... Polegające na monitoringu wszczętych lub oraz zakończonych postępowań przygotowawczych, a także działania szkoleniowe, jak również szczególne znaczenie wśród działań szkoleniowych ma realizowany przez Centrum Policji w Legionowi we współpracy z Biurem Instytucji Demokratycznych I Praw Człowieka OBWM I wykorzystywany opracowaną przez nich metodologię kurs specjalistyczny dotyczący zapobiegania przestępstwom z nienawiści I ich zwalczania. Uczestniczą w nim trenerzy policyjni, którzy prowadzą szkolenia kaskadowe w swoich garnizonach, dzięki czemu aktualna wiedza dociera na każdy szczebel policji, od funkcjonariuszy realizujących działania z zakresu ścigania I zapobiegania przestępstw motywowanymi, motywowanymi, przestępstw, przestępstw, motywowani uprzedzeniami. Także tak jak powiedziałam na początku, jest to dla nas bardzo ważne zagadnienie, którym poświęcamy dużą uwagę I reagujemy na wszystkie zdarzenia, które mają miejsce.

Są to oczywiście, mówimy tutaj o przestępstwach stwierdzonych, bo jakby indywidualne incydenty, które się zdarzają, to są właśnie, jakby nie są gromadzone dane na ten temat, natomiast są one na pewno rozpatrywane w naszym resorcie. Dziękuję bardzo I może oddam jeszcze głos panu komendantowi, który uzupełni tutaj informacje odnośnie już działań szczegółowych policji. To ja sobie pozwolę udzielić głosu panu komendantowi. Bardzo proszę.

13:37 - 19:59

Speaker 10

Szanowna pani przewodnicząca, wysoka komisjo, szanowni państwo. Niech to nie wybrzmie jako uzupełnienie wypowiedzi pani dyrektor Departamentu porządku publicznego, ale postaram się określić tę informację, którą już państwo otrzymaliście o jakieś dodatkowe dane. Rzeczywiście poruszamy się, szanowni państwo, przede wszystkim po pewnym katalogu przestępstw określonym w kodeksie karnym I do końca ubiegłego roku zgodnie z wytycznymi prokuratury tych przestępstw, o czym wspomniała pani dyrektor, było 7. Stąd trudno będzie mi porównać dane z tego roku, ponieważ w myśl rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości I wytycznych Prokuratora Generalnego ten katalog został rozszerzony do dwudziestu dwóch przestępstw. Dlaczego, szanowni państwo?

Ponieważ na przykład dla przykładu artykuł 288 kodeksu karnego również może być popełniony w wyniku motywowania, motywowanym uprzedzeniem, ponieważ można uszkodzić komuś mienie tylko dlatego, że jest muzułmaninem, jest innego wyznania, bądź, bądź jest po prostu Polakiem, bo I wobec Polaków, obywateli Polski tego rodzaju przestępstwa są popełniane. Stąd pan Mistrz Sprawiedliwości uznał, że ten katalog powinien być rozszerzony I spora część dodatkowych, spenalizowanych przepisów w kodeksie karnym dołączyła do tej grupy aż dwudziestu dwóch przestępstw, które są rozpatrywane. Dodam tylko też to, że dla nas bardzo ważnym w kontaktach z prokuraturą, ze ścisłą współpracą jest również to rozporządzenie wydane przez pana Ministra Sprawiedliwości, ponieważ zostało wyznaczonych 50 prokuratur w Polsce, rejonowych, które zajmują właśnie prowadzeniem postępowań przygotowawczych w tym zakresie. Co to daje, szanowni państwo? Po 1., ze strony policji mamy dedykowanych policjantów, którzy są specjalnie też przeszkoleni w tym zakresie, żeby móc rozpoznać, szanowni państwo, ponieważ to jest bardzo cienka granica, bardzo często do określenia czy mamy tylko I wyłącznie z przestępstwem kryminalnym, czy mamy do czynienia z przestępstwem na tle, na przykład, narodowościowym, wyznaniowym, orientacji seksualnej?

Dlatego to jest istotne, o czym też potem powiem o dalszych szkoleniach, zarówno z prokuraturą, jak I również tych szkoleniach na na na większą skalę, gdzie prowadzimy różne również seminaria, żeby wprowadzić metodologię prowadzenia I postępowań przygotowawczych, ale też I przede wszystkim monitorowania tego rodzaju, tego rodzaju zdarzeń. Jeśli pozwolicie państwo, nie będę się już odnosił do liczb, bo te liczby na ręce pani przewodniczącej, cała informacja została przekazana. Ja tylko dodam uzupełniająco, że do tego katalogu tych dwudziestu dwóch przestępstw, które doszły od pierwszego stycznia 2000 dwudziestego szóstego, Nie da się porównać tej liczby, tak jak słusznie pan wiceprzewodniczący zauważył, to są ułamki, można powiedzieć, procenta w stosunku do zdarzeń, które mamy w Polsce, skatalogowane I uznane jako przestępstwa stwierdzone do do ogólnej ilości. Dla przykładu podam państwu, 2023. Rok z tych siedmiu jeszcze w ten czas kategorii, to było raptem, ale też I aż, szanowni państwo, nie bagatelizujemy tego tego tego zjawiska, bo to było 0.095 procenta popełnianych przestępstw.

My je nazywamy przestępstwami z nienawiści, oczywiście motywowanymi uprzedzeniami, tak bardziej dyplomatycznie nazywając to, w stosunku do ilości stwierdzonych przestępstw na terenie kraju odnotowanych w naszych systemach policyjnych. Rok 2024. To już był niewielki wzrost, bo to było 0.096 procenta. 2025. Rok, szanowni państwo, to już było 0 127 setnych procenta.

Gdybyśmy się mieli skupić już na tym roku, szanowni państwo, obecnym, czyli na podsumowaniu do miesiąca września, to te dane tak naprawdę dotykają, szanowni państwo, dokładnie... Spróbuję szybko znaleźć. Troszkę za dużo tych liczb. Ośmiuset siedemnastu przestępstw stwierdzonych, jeżeli byśmy porównywali do tych siedmiu kategorii, to to jest 0.15 procent. Jeśli byśmy porównywali to, szanowni państwo, do tych już dwudziestu dwóch kategorii, jeśli dobrze pamiętam 0, 168.

Co robimy, szanowni państwo, żeby tak naprawdę być gotowym, ale też I ujawniać tego rodzaju przestępstwa? To szereg szkoleń prowadzonych, o których już wspomniała pani pani dyrektor. To są zarówno podpisane porozumienia z instytucjami, z którymi już współpracujemy od dawna, chociażby Muzeum POLIN, aby uwrażliwiać policjantów, którzy prowadzą te postępowania na wykrycie mowy nienawiści, na wykrywanie zjawisk właśnie, przestępstw, które są popełniane między innymi właśnie z motywami z uprzedzenia. Ale to też, szanowni państwo, wiele szkoleń, które prowadzimy wewnętrznie. Od pewnego czasu, od lipca prowadzimy, szanowni państwo, taki dość mocny monitoring z

20:00 - 27:36

Speaker 10

Roku, przez Centralny Biuro Zwołaczania Cyberprzestępczości. Ten monitoring tak naprawdę opiera się też o OSINT, czyli tak naprawdę pełne przeglądanie tego, co się dzieje w sieci. I od trzydziestego pierwszego lipca dane na 10. Września, szanowni państwo, wskazują, że sporządzono takich notatek 104, które wstępnie po analizie 64 zostały zakwalifikowane I przekazane do dalszego biegu do Komend Wojewódzki, aby przyjrzeć się głębiej, głębiej sprawom. To nie znaczy, że w ślad za tymi sześćdziesięcioma czteroma notatkami będzie stwierdzone przestępstwo.

Ja podkreślam to, bo to jest taki ruch wyprzedzający z naszej strony, ze strony policji. Bo czym innym jest, kiedy pojawia się w jednostce policji czy w jednostce prokuratury osoba pokrzywdzona już takim przestępstwem I zgłasza zawiadomienie? Czym innym jest to, czego my próbujemy zrobić krok do przodu, czyli poszukujemy również tej mowy nienawiści, tych przestępstw również w sieci. Bo dzisiaj, dzisiejszy Internet, szanowni państwo, potrafi wiele przynieść I wydaje się oczywiście większości osobom, które tam umieszczają różnego rodzaju wpisy, że są anonimowi, podkreślam to, zwłaszcza że komisja jest również oglądalna w internecie, że nie powinni się czuć anonimowi na pewno w sytuacjach, kiedy, kiedy jest ku temu potrzeba I mamy do tego podstawy, jesteśmy w stanie ustalić również sprawców tych wpisów, czego wielokrotnie dowodziliśmy z różnych doniesień medialnych. Szanowni państwo, to co też jest istotne, to w priorytetach Komendanta Głównego na lata 2026, 2028, jak I również w priorytetach te, które są określone do końca tego roku, to zjawisko również jest bardzo mocno podkreślone.

Jest to... Kategoria przestępstw, która jest bardzo mocno monitorowana przez polską policję. Przyglądamy się temu, ale też I stawiamy pewne zadania dla zarówno pionu kryminalnego w zakresie wykrywania tych przestępstw, ale przede wszystkim też stawiamy, szanowni państwo, bardzo duży nacisk na szkolenia I profilaktykę. Rzuciłbym państwu troszkę garści informacji, jeśli idzie o tę informatykę, o tą profilaktykę. Ona się nie kończy tylko na tych policjantach u mundurowiu, ale to również są policjanci pionu kryminalnego, to są również policjanci z cyberprzestępczości, którzy tę profilaktykę prowadzą.

Podam państwu dane, które dotyczą przede wszystkim profilaktyki w zakresie właśnie między innymi obszarów zapobiegania mówi nienawiści I przestępstwom z nienawiści, które zostały realizowane w ostatnich latach. W 2000 dwudziestym trzecim roku, szanowni państwo, zrealizowaliśmy 538 działań, w których... W ramach których zorganizowano 18055 spotkań. Dotarliśmy do odbiorców I tych dorosłych, ale też I tych młodych odbiorców, bo to są również odbiorcy w postaci uczniów, studentów, ale również pedagogów, nauczycieli. To są środowiska bardzo podatne na odbieranie tej wiedzy I dzielenie się tej wiedzy.

Dotarliśmy do czterystu dziewięćdziesięciu sześciu 1000 stu pięćdziesięciu czterech odbiorców. Rok 2024. To 504 takie działania. W ramach których zorganizowano 19927 spotkań, odbiorców około czterystu trzydziestu trzech 1503. No to dosłownie, dosłownie 503, więc nie około, przepraszam.

Rok 2025. To 717 takich działań, w których zorganizowano 19701 spotkań. Dotarliśmy do pięciuset siedemdziesięciu dziewięciu 1000 dziewięciuset trzydziestu siedmiu odbiorców. I 1. Półrocze, ponieważ tutaj te dane prowadzimy w okresie półrocznym zbieramy, więc w pierwszym półroczu takich działań było przeprowadzonych 404, to aż 11507 spotkań.

Proszę zwrócić uwagę, że jeżeli ubiegły rok zakończyliśmy na dziewiętnastu tysiącach spotkań, a w tym półroczu już, w pierwszym półroczu zrobiliśmy ich 11000, spotkań ponad 11000, to z pewnością rok zamkniemy, szanowni państwo, na jeszcze większej ilości w stosunku do roku poprzedniego. Chcemy docierać do jak największej ilości osób, uświadamiając, co jest przestępstwem, co jest mową nienawiści, co jest nieakceptowalne w myśl obowiązującego prawa, które jest ustanowione w Rzeczypospolitej Polstej, Polskiej. I w tym pierwszym półroczu dotarliśmy, szanowni państwo, do trzystu dwudziestu sześciu 1000 osób. Szanowni państwo, mogę oczywiście jeszcze rozszerzać te nasze informacje. Mamy bardzo dobrą współpracę z prokuraturą w tym, w tym zakresie.

Rozporządzenie, szanowni państwo, które wprowadziło podział w kraju odpowiednich prokuratur, które prowadzą, już na etapie czynności sprawdzających, szanowni państwo, bądź czynności w niezbędnym zakresie, wręcz obligują policjantów przyjmujących zdarzenie bądź próbujących zakwalifikować to zdarzenie już do kontaktowania się z prokuratorem. I tutaj ta współpraca jest naprawdę w pełnym zakresie. Prokuratorzy służą zarówno tym doradztwem, ale też I podpowiadają, na co trzeba jeszcze zwrócić uwagę I jakie materiały zebrać, żeby móc tak naprawdę wszcząć postępowanie przygotowawcze w zakresie wymienionych tych dwudziestu dwóch kategorii, które zostały określone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości I wytycznymi Prokuratora Generalnego. Ja myślę, że tyle z mojej strony, jeśli idzie o stronę policyjną. Mam tutaj oczywiście znacznie więcej danych wynotowanych, jeśli idzie o szkolenia, o proces szkoleń, te kaskadowe szkolenia, które też odbywają się w ostatnich latach.

Zauważamy, szanowni państwo, że rozszerzając kategorię, przybyło nam troszkę więcej tych zdarzeń. Nie wiem, to jest moment, że trzeba bić na jakiegoś, jakiś larum tutaj, ale niewątpliwie podkreślenia wymaga to, o czym wspominała pani dyrektor, że jest to zjawisko absolutnie nieakceptowalne. Nieakceptowalne ani społecznie też, nieakceptowalne przez nasz system prawny, stąd tak naprawdę poważnie do tego podchodzimy razem z prokuraturą I wierzę też, że w tym zakresie sądy również nie są łaskawe. Dziękuję bardzo.

27:37 - 27:50

Speaker 4

Bardzo dziękuję panie komendancie I dziękuję również pani za za za za... Pani naczelnik za za informację. I możemy teraz przejść do dyskusji. Otwieram dyskusję. Kto z...

Słucham?

27:50 - 27:51

Z miejsca sprawiedliwości.

27:52 - 28:12

Speaker 4

A co było cały czas to? Z rozwoju. Z rozwoju. OK. To to troszkę, troszkę się tu pogubiłam.

Dobrze, to taki... Nie, nie, nie. To w takim razie w imieniu Ministerstwa Sprawiedliwości będzie mówił pan, pan Łukasz Rosiak, który jest głównym specjalistą w departamencie prawa karnego. Bardzo proszę.

28:13 - 29:59

Łukasz Rosiak

Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, ja spróbuję tutaj przedstawić tak syntetycznie najważniejsze kwestie dotyczące ROZOTu I Sprawiedliwości, a w pozostałym zakresie w kwestii kompetencji Prokuratury Krajowej oddam głos panu prokuratorowi, który przedstawi już szereg bardzo istotnych elementów dotyczących także między innymi wytycznych, które zostały wydane wydane przez prokuratora generalnego. Jeśli chodzi o takie systemowe, istotne kwestie, które znajdują się we właściwości Ministra Sprawiedliwości, to na pewno mamy tutaj kwestię rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia czwartego lutego bieżącego roku 2000 dwudziestego szóstego. To jest kwestia określenia jednostek prokuratury właściwego do prowadzenia postępowań o przestępstwa motywowane uprzedzeniami, przestępstwami. I właśnie w tym rozporządzeniu określono, co na na potrzeby tego rozporządzenia nazywamy przestępstwem motywowanym uprzedzeniami, Czyli do kategorii tych przestępstw, których które tradycyjnie byśmy powiązali z tą problematyką, dodano jeszcze 22 występki określone przede wszystkim w kodeksie karnym, 21 z nich I 1 dotyczący ustawy z trzyna z trzynastego kwietnia dwudziestego drugiego roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Tylko jeśli chodzi o tę grupę dodaną w ramach tego rozporządzenia, to te 22 występki muszą być

30:00 - 33:45

Łukasz Rosiak

Sposób powiązany z tym przedmiotowo, z tym że dotyczą właśnie takich kwestii byśmy powiedzieli uprzedzeń nad na tle kilku cech. Tutaj dokładnie czytamy w treści tego rozporządzenia, że te występki zaliczamy do tej grupy przestępstw motywowanych uprzedzeniami, o ile treść zawiadomienia o przestępstwie lub ustalone okoliczności, sprawy wskazują, że popełnione jest z powodu uprzedzeń ze względu na rzeczywiste albo domniemane powiązanie pokrzywdzonego lub innego przedmiotu zamachu z grupą wyróżnioną na podstawie cech charakterystycznych wspólnych dla jej członków, takich jak... I tutaj teraz rozporządzenie wymienia pewien katalog tych cech, takich jak oczywiście rasa, narodowość, przynależność lub pochodzenie etniczne, wyznanie lub jego brak, czyli bezwyznaniowość, ale także dodaje tutaj rozporządzenie płeć, wiek, niepełnosprawność, orientację seksualną czy tożsamość płciową. Czyli to jest taka grupa cech niezwykle istotnych, żeby te 22 występki powiązać I żeby można było je uznać na bazie tego aktu prawnego za przestępstwa motywowane uprzedzeniami. Bo oczywiście może się zdarzyć, że jakieś przestępcze, na przykład groźba karalna, no nie będzie motywowane uprzedzeniami, ale jeżeli jest ona powiązana z tą jedną z tych cech, to wtedy tutaj na bazie tego aktu prawnego będzie do tej kategorii zaliczona.

Więc to jest kwestia niezwykle istotna. Oczywiście też tutaj prokurator generalny, korzystając z uprawnienia wynikającego z artykułu 13, paragraf 1 ustawy o prokuraturze, wydał stosowną wytyczne z piątego marca dwudziestego piątego roku w zakresie prowadzenia postępowań o przestępstwo motywowane uprzedzeniami. To oczywiście też jest kwestia istotna, ale tutaj już kwestia zostanie poruszona przez przedstawiciela prokuratury. Tutaj, jeśli chodzi o Ministra Sprawiedliwości, o te statystyki, które państwu na ręce pani przewodniczącej przesłaliśmy, to z nich też wynikają bardzo istotne kwestie. Na przykład jeśli chodzi o przestępstwo dotyczące z artykułu 119, paragraf 1 kodeksu karnego.

Czyli można powiedzieć, że to jest taka przemoc I groźba bezprawna w ramach tych kategorii przestępstw, byśmy powiedzieli, motywowanych uprzedzeniami, to możemy powiedzieć, że sądy okręgowe, bo też musimy tutaj taką taką didaskadię poczynić, że niektóre przestępstwa są rozpatrywane na poziomie sądów rejonowych, a niektóre są rozpatrywane na poziomie sądów okręgowych. Tutaj to określa artykuł 25. Kodeksu postępowania karnego, ale tak naprawdę chodzi też o złożoność tych przestępstw, jak również o takie byśmy powiedzieli niekiedy doświadczenie życiowe orzeczników, którzy z reguły w sądzie okręgowym mają to doświadczenie wyższe I mogą lepiej przeanalizować te trudniejsze sprawy dotyczące właśnie między innymi niektórych z tych przestępstw. Ale w każdym razie, jeśli chodzi o artykuł 119, paragraf 1 kodeksu karnego, to tutaj on jest rozpatrywany w pierwszej instancji w sądzie okręgowym. I tutaj widzimy, że sądy okręgowe izolują sprawców przemocy fizycznej I zastraszania z pobudek tożsamościowych.

Tutaj pojawiają się kary bezwzględnego pozbawienia wolności, które stanowią większość orzekanych kar izolacyjnych. A na przykład, to jest bardzo ciekawa rzecz, w pierwszym półroczu tego roku w sądach okręgowych nie zapadł żaden wyrok uniewinniający dotyczący właśnie artykułu 119, paragraf 1, kodeksu karnego, co też jest myślę warte podkreślenia. Jeśli chodzi na przykład o

33:45 - 33:51

Speaker 11

Ale przepraszam, się dopytam. Nie za nie zapadł żaden uniewinniający, ale zapadły wyroki skazujące?

33:51 - 36:07

Łukasz Rosiak

Oczywiście, jak najbardziej tak. Tak, tak, tak, tak, bo oczywiście sąd może oczywiście wskazać, może tutaj wybrać na przykład rodzaj kary, jaki tutaj przewiduje ustawa. Może postępowanie też umorzyć w skrajnym przypadku na przykład z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, ale może także uniewinnić, jeżeli w ogóle tutaj brak podstaw oskarżenia. I tutaj chodzi o to, że w tym pierwszym półroczu tego roku w zakresie tego przestępstwa w sądach okręgowych nie zapadł żaden wyrok uniewinniający, czyli rzeczywiście te przestępstwa, które trafiały tam, gdzie prokurator jako organ oskarżycielski przedstawił akt oskarżenia, były na tyle mocno umotywowane, uzasadnione, że sąd nie miał tutaj wątpliwości I orzekał kary wskazujące. Więc tutaj, jeśli chodzi o kwestie z kolei artykułów 2 5 6.257 kodeksu karnego, także bardzo istotnych przestępstw motywowanych uprzedzeniami.

To są kategorie przestępstw w ramach przestępstw przeciwko porządkowi publicznemu. Jakieś takie nawoływanie, można powiedzieć, do do do nienawiści, taka mowa nienawiści byśmy powiedzieli tak potocznie, to tutaj w tych sprawach sądy co prawda stosują kary wolnościowe, na przykład karę ograniczenia wolności czy samoistne grzywny, bo też należy mieć to z tyłu głowy, że sądy oczywiście starają się dopasować rodzaj kary do do sprawcy, do jego czynu, ale też do jego cech osobowościowych, do jego właściwości. Więc tutaj widzimy tą różnicy, że sądy rejonowe z tych przepisów 2 5 6, 2 5 7 kodeksu karnego, tam, gdzie bardziej jest kwestia byśmy powiedzieli takich słownych przestępstw, takich byśmy powiedzieli znieważeń werbalnych, takich gdzie nie ma takiej bezpośredniej agresji fizycznej, to oczywiście dyscyplinują karami, ale są to raczej kary ograniczenia wolności albo grzywny samoistne. Więc tam, gdzie pojawia się agresja fizyczna, raczej są to kary pozbawienia wolności, a tutaj w przypadku takich przywozieli aktów agresji, byśmy powiedzieli werbalnych, są to kary ograniczenia wolności, przede wszystkim prace społeczne wykonywane przez sprawców czy właśnie tego rodzaju grzywny. Myślę, że na razie z mojej strony to wszystko.

Dziękuję bardzo.

36:07 - 36:13

Speaker 4

Dziękuję I rozumiem, że głos teraz zabierze pan prokurator Maciej Młynarczyk, tak?

36:13 - 39:59

Maciej Młynarczyk

Tak jest. Pani przewodnicząca, wysoka komisjo. Nawiązując do podanych przez panią dyrektor I pana komendanta danych statystycznych, ja chcę pokazać statystykę prokuratorską. Ona bardzo odbiega od statystyki policyjnej, ale nie jest to powód do niepokoju. My po prostu w innych punktach mierzymy tę przestępczość.

Policja... Statystykach policyjnych istotny jest moment wszczęcia postępowania I moment stwierdzenia przestępstwa. My natomiast skupiamy się na postępowaniach, które zostały zarejestrowane, czyli przyjęto zawiadomienie I postępowaniach, które zostały zakończone. Z tego powodu te te statystyki od siebie odbiegają, ale to, to nie jest obiektywnie nic złego. W 2000 dwudziestym trzecim roku postępowań z tej kategorii, w prokuratorskiej nomenklaturze to się nazywa kategoria koordynacji rasizm, ale to obejmuje postępowania motywowane wszelkimi uprzedzeniami ze względu na narodowość, wyznanie, przynależność etniczną, kolor skóry czy bezwyznaniowość.

W 2000 dwudziestym trzecim roku takich postępowań było 1775 zarejestrowanych, w 2000 dwudziestym czwartym 1940, w 2000 dwudziestym piątym 2606. Natomiast w tym roku do końca września mamy zarejestrowanych 2290 postępowań. Gdyby ten trend się utrzymał tak matematycznie, to należy się spodziewać, że do końca roku będzie tych postępowań ponad 3000 I to będzie zdecydowany rekord, jeżeli chodzi o prowadzenie takich postępowań, bo mamy dane statystyczne począwszy od 2000 siódmego roku, kiedy po raz 1. Zaczęto te w naszych statystykach te przestępstwa wyróżniać. Chcę powiedzieć, że to, mamy w policyjnych I prokuratorskich statystykach, nie może być traktowane jako miarodajny miernik skali przestępczości.

To, że mamy więcej postępowań albo mamy więcej postępowań o określony odsetek, nie oznacza, że mamy o taki odsetek więcej przestępstw. To nie jest takie proste. U nas liczba postępowań zależy przede wszystkim od aktywności podmiotów, które składają zawiadomienia. I tutaj muszę zwrócić uwagę na 2 czynniki. Po 1., kondycję organizacji społecznych, które zajmują się wsparciem pokrzywdzonych I monitorowaniem Internetu.

Jeżeli te organizacje są w dobrej kondycji, otrzymują granty, mają dużo zaangażowanych aktywistów, to zawiadomień jest wiele. Jeżeli jest inaczej, tych zawiadomień spływa mniej. I to jest 1 czynnik, który jak się przyglądamy tej sferze przestępczości, jest bardzo istotny. 2. Czynnik to jest poziom zaufania obywateli do organów państwa.

Paradoksalnie tych postępowań jest mniej wtedy, kiedy obywatele uważają, że policja zignoruje takie zgłoszenie I nie będzie się przykładać, a prokurator to umorzy. Jest więcej, kiedy obywatele widzą, że państwo jest skuteczne I działa. I to jest 2. Istotny czynnik, który w pewnym sensie zwraca się przeciwko nam jako organom ścigania. To, to takie ogólne uwagi.

Z badań, które były przeprowadzone takimi rzetelnymi naukowymi metodami, wynika, że ciemna liczba, czyli liczba przestępstw popełnianych zarówno w tak zwanym świecie rzeczywistym, jak I w Internecie, sięgać 80 procent. Więc te 3000 postępowań, które być może będziemy mieli w tym roku, dotyczą tak naprawdę tylko niewielkiej części przestępstw, które są popełniane. I chcę też powiedzieć, że my jako organy ścigania, pan komendant powiedział o policji, tam wygląda to trochę inaczej, tam jest pewna proaktywna postawa, jeżeli chodzi o stwierdzanie, szukanie tych przestępstw. Prokuratura takich przestępstw sama nie szuka. My się opieramy wyłącznie na tym, co jest nam dostarczane przez inne organy postępowania przygotowawczego, na przykład policję I ABW.

I co przede wszystkim wynika z zawiadomień

40:00 - 53:20

Maciej Młynarczyk

Badanych przez obywateli, organizacje społeczne. Prokuratura sama nie nie wyszukuje takich przestępstw. I to jest trochę inna sytuacja niż na przykład w Wielkiej Brytanii, gdzie w ramach procedury community policing organy ścigania kontaktują się na przykład z grupami wrażliwymi, z organizacjami mniejszościowymi, zachęcając do tego, żeby się nie bały zawiadamiać o popełnionych na ich szkodę przestępstwach. A nie dalej jak 2 tygodnie temu byłem na szkoleniu razem z prokuratorem z Niemiec, który chodzi po mieście w tych miejscach, gdzie takie czyny są popełniane I rozdaje ulotki zachęcające do kontaktowania z prokuraturą. U nas takiej polityki nie ma.

My się opieramy tylko na tym, co jest w zawiadomieniach pochodzą, pochodzących z zewnątrz. Chcę powiedzieć, że to, co prokuratura robi w tej chwili w sprawie przestępstw motywowanych uprzedzeniami, to najpierw 2 małe uwagi. To nie jest tylko ochrona mniejszości. Jesteśmy na posiedzeniu komisji mniejszości, więc więc o tym rozmawiamy. Natomiast przestępstwa motywowane uprzedzeniami to są takie, które są popełniane ze względu na przynależność grupową.

Ustawodawca nie chce, żebyśmy rzucali się sobie do gardeł ze względu na to, że należymy do różnych plemion, ale te przepisy, które stosujemy, chronią również Polaków atakowanych z tego powodu, że są Polakami, chronią również rzymskich katolików atakowanych z tego względu, że że są rzymskimi katolikami, chroniłyby, bo nie znam takiego przypadku na razie, również mężczyzn atakowanych z tego powodu, że są mężczyznami. I to, to muszę bardzo podkreślić. To nie jest instrument wyłącznie służący ochronie mniejszości, to jest instrument chroniący, służący ochronie całego społeczeństwa. I na tym tle jeszcze 1 uwaga, ta ochrona całego społeczeństwa wyraża się w jeszcze jednym aspekcie. To, co wynika z badań naukowych, zwłaszcza prowadzonych w ciągu ostatnich kilkunastu lat, to to, że łamanie norm, które jest widoczne I na które nie widać reakcji państwa ani społeczeństwa, ma niszczący wpływ na całe społeczeństwo.

Powoduje, że przestajemy stawać w obronie krzywdzonych I zaczynamy sami sobie pozwalać na łamanie norm. A przestępstwa z tej kategorii mają największą publiczność. Dlatego, że jeżeli mamy włamanie do sklepu popularnej sieci franczyzowej, to o tym włamaniu wie właściciel, pracownicy, paru klientów I policja. Natomiast jeżeli w tym samym sklepie przychodzi klient, który obraża ukraińską ekspedientkę I ona zaczyna to nagrywać, to natychmiast wiedzą o tym 1000000 Polaków. I to jest istotne, żeby oni widzieli, żeby całe społeczeństwo widziało, że takie zachowania są niedopuszczalne I że spotykają się z reakcją karną.

To, co po stronie prokuratury się dzieje, to jest cały system związany ZZZZ dostrzeżeniem odrębności tej dziedziny przestępczości. Ten system opiera się na prokuratorskiej specjalizacji, którą prokurator generalny Waldemar Żurek przywrócił w lipcu tego roku. Po raz 1. Wprowadził ją Andrzej Seremet. Ona dość szybko zgniła, przestała funkcjonować ze względu na to, że wymagała...

To to był mechanizm, który wymagał konserwacji, a tę konserwację zaniedbano. Waldemar Żurek, prokurator generalny, to przywrócił I to działa z powrotem od lutego tego roku. Odnosząc się do popularnych tez publicystycznych na ten temat, chcę powiedzieć, że to nie jest setka prokuratorów ścigających przestępstwa popełniane na szkodę Ukraińców, tylko wszystkie przestępstwa motywowane uprzedzeniami na szkodę innych grup wrażliwych, również na szkodę Polaków, również na szkodę rzymskich katolików. To po 1.. Po 2., chcę powiedzieć, że to nie są prokuratorzy wyjęci od ścigania innych postępowań.

Przestępstwa motywowane uprzedzeniami stanowią od kilku do czterdziestu kilku procent w referacie każdego z prokuratorów. Oni ścigają również kradzieże z włamaniem, rozboje, zgwałcenia, wykorzystanie małoletnich. To nie są prokuratorzy odsunięci od wykonywania innych obowiązków. Jeżeli mówimy, a było mówione tutaj o orzeczeniach sądów, to chcę powiedzieć, że jeżeli chodzi o reakcję państwa na takie przestępstwa, to, I to nie jest na pewno nowość dla państwa, to nie surowość kary I wysokość faktycznie orzekanych kar ma znaczenie dla reakcji I dlatego, żeby ludzie nie popełniali przestępstw, tylko nieuchronność reakcji państwa. Prokurator generalny Zbigniew Ziobro, kiedy wykonywał swoje obowiązki, doszło do zaostrzenia odpowiedzialności za przestępstwa z tej kategorii, za na przykład publiczne znieważenie z powodu przynależności narodowej, religijnej czy rasowej.

Natomiast to nie znaczy, że to się przekładało na skuteczność reakcji państwa, bo te postępowania były dużo częściej niż obecnie umarzane. Istotna jest nieuchronność reakcji. To znaczy to, że sprawca zostanie wykryty, zaproszony na przesłuchanie, a potem skierowany do sądu. I tu chcę zwrócić uwagę, że prokurator generalny Adam Bodnar w marcu 2000 dwudziestego piątego roku wydał wytyczne, w których zaleca stosowanie w tych postępowaniach tam, gdzie to jest możliwe, takiego instrumentu procesowego, jakim jest warunkowe umorzenie postępowania. Tam, gdzie sąd w ogóle nie orzeka kary kryminalnej, gdzie sąd mówi, stwierdza winę, mówi, popełniłeś przestępstwo, ale ja ci nie wymierzę kary, tylko daję ci okres próby.

To nie są nawet tak zwane zawiasy. To jest po prostu okres próby. Jeżeli by ktoś w tym czasie popełnił przestępstwo, to mu się to postępowanie odwiesza I już wtedy będzie ukarany. Ale znaczna część sprawców przestępstw tej kategorii to są ludzie nigdy wcześniej nie ukarani, nigdy wcześniej nie wchodzący w konflikt z prawem, a co więcej, jak wynika z wieloletniego doświadczenia prokuratury w tych sprawach, to są ludzie, dla których bardzo często zarzuty prokuratorskie, wezwanie na przesłuchanie, skierowanie sprawy do sądu jest wystarczające, żeby oni zmienili swoje postępowanie I to widać, bo my ich spotykamy w Internecie. I widzimy, że już teraz nie zmienili poglądów, bo też nie od tego jesteśmy jako organy ścigania.

Nie zmienili swoich emocji wobec innych, wobec obcych, ale już wiedzą, że pewnych granic nie wolno przekraczać, nie wolno znieważać, nie wolno grozić, nie wolno wzywać do linczu. Więc nawet stosunkowo łagodna reakcja, jaką jest warunkowe umorzenie postępowania, wystarcza. W mojej praktyce wieloletniej ponad 50 procent spraw kierowanych do sądu to były kierowane właśnie z takim wnioskiem, gdzie się nie orzekało kary, tylko stwierdzało winę I ten wyrok z Orłem w Koronie I z napisem w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej uznaję za winnego, był wystarczający. Jeżeli chodzi o wytyczne, które wydano w 2000 dwudziestym piątym roku, to one stanowią kompleksowy przewodnik po tym, jak należy prowadzić postępowanie w tej sprawie. Nie będę go tutaj ani relacjonował, ani nawet streszczał.

Powiem tylko o najważniejszych elementach. One zastąpiły wytyczne prokuratora generalnego Andrzeja Seremeta z 2000 czternastego roku, które po 1. Były fragmentaryczne, a po 2. Były przestarzałe. Zwłaszcza jeżeli chodzi o zabezpieczanie dowodów cyfrowych.

One się opierały w głównej mierze na brytyjskiej metodyce policyjnej z 2000 piątego roku. One były archaiczne już w momencie, kiedy były wydane. To nie jest zarzut. Uczymy się, uczyliśmy się na tamtym etapie stopniowo, powoli. W tamtym czasie, kiedy Andrzej Seremet wydawał te wytyczne, w ogóle prokuratura w swojej historii przeprowadziła raptem 700 postępowań z tej kategorii.

Ciągu następnych dziesięciu lat przeprowadziła ich 20000. I w związku z tym mamy teraz duże pole I duże doświadczenie, w oparciu o które mogliśmy przygotować kompleksową metodykę prowadzenia tych postępowań. Ona po 1., te wytyczne zawierają ujednolicenie wykładni, bo niestety w przypadku wielu typów przestępstw byliśmy, było tak, że 1 prokurator oskarżał, 2. Umarzał o to samo, o takie samo przestępstwo. Oczywiście te wytyczne nie mogą naruszać niezależności prokuratora.

Prokuratorowi wolno postąpić inaczej niż w wytycznych Prokuratora Generalnego, ale musi to uzasadnić. A te wytyczne są bazowym punktem odniesienia, domyślnym sposobem rozumienia pewnych pojęć prawnych, od których mogą być odstępstwa. Po 2., one regulują sposób prowadzenia postępowania I tutaj 2 duże odmienności, jeżeli chodzi o prowadzenie innych postępowań. Każda decyzja z tej kategorii powinna się kończyć, powinna być opatrzona uzasadnieniem. Normalnie to nie zawsze jest konieczne.

Kodeks nie we wszystkich przypadkach tego wymaga. Natomiast w tej sprawie uzasadnienie ma być zawsze choćby półstronicowe, choćby czterozdaniowe, ale ma tłumaczyć obywatelowi, dlaczego kierujemy sprawę do sądu albo dlaczego umarzamy I ma być sformułowane w sposób zrozumiały dla osoby, która nie jest prawnikiem. I 2. Sprawa, ponieważ duża część postępowań z tej kategorii pochodzi od organizacji społecznych I tym organizacją należy się też informacja, dlaczego umarzamy, na przykład, do postępowania o umorzeniu. Tam należy się tylko zawiadomienie, ale to zawiadomienie domyślnie ma być czynione poprzez przesłanie odpisu decyzji końcowej.

Tak żeby organizacja mogła się zapoznać z całą argumentacją, ale też zobaczyć, ile zrobiliśmy, żeby wykryć sprawcę. Nawet jeżeli kończymy umorzeniem wobec nie wykrycia, to się często zdarza I za chwilę powiem dlaczego, to, żeby poznała argumentację I zobaczyła, co zrobiliśmy. Oczywiście, ponieważ to trafia do podmiotu niebędącego stroną, to też te uzasadnienia muszą być w specjalny sposób formułowane, żeby nie ujawnić żadnych danych wrażliwych, żeby nie ujawnić niczego, co mogłoby zrobić krzywdę jakiemukolwiek uczestnikowi postępowania, również podejrzanemu. Ale chodzi o to, żeby ta argumentacja była organizacji znana. To, co było zmorą postępowań z tej kategorii, to niezasadne powoływanie biegłych sądowych oraz nie niska jakość ich opinii.

Niezasadne dlatego, że biegły powinien być powołany wtedy I tylko wtedy, kiedy wymagane są wiadomości specjalne. Najczęściej to były niezasadne powołania biegłych językoznawców. To wydłużało postępowania, zwiększało ich koszty, a tymczasem to były takie sformułowania, których znaczenie I funkcje można odtworzyć albo w oparciu o dobre słowniki języka polskiego I takie polecamy prokuratorom, albo w oparciu o kilka dosłownie artykułów naukowych, które rozwiewają wszystkie wątpliwości. I

To jest wystarczające. Po 2., chodzi o to, żeby powoływać biegłych o odpowiednich kompetencjach. Ci, którzy się zgłaszają na listy prowadzone przez prezesów sądów okręgowych, nie zawsze są najbardziej kompetentnymi. My staramy się sięgać po biegłych z renomowanych ośrodków akademickich z Polskiej Akademii Nauk. Jest zwrócona uwaga na to, żeby ustalając różne fakty, w tym również historię, znaczenie słów, sięgać po źródła naukowe, a nie po źródła tworzone przez nieprofesjonalne podmioty, takie jak Wikipedia.

Prokuratura w 2000 trzynastym roku skompromitowała się uzasadnieniem opartym na artykule z Wikipedii, uzasadniającym to, że swastyka jest głównie hinduskim symbolem szczęścia. Staramy się nie po, nie powielać tego błędu. Wytyczne dotyczą też, zawierają dość szczegółowe, praktyczne wskazania dotyczące zabezpieczania dowodów cyfrowych I one są już oparte na naszych współczesnych doświadczeniach I na współpracy też z fachowymi instytucjami specjalistycznymi. I zawierają instrukcje dla prokuratora dotyczące etapu postępowania sądowego, w tym to, czego się domagać od sądu w wyroku, a w szczególności zwrócona jest uwaga na przeproszenie pokrzywdzonego albo całej jego grupy oraz na podanie wyroku do publicznej wiadomości po to, żeby kształtować świadomość prawną społeczeństwa. I jeszcze zwraca się uwagę na to, żeby to robiło było robione tak, żeby nie powodowało kosztów po stronie Skarbu Państwa.

I ostatnia rzecz, o której chcę powiedzieć, to znaczy powody, dla których część postępowań kończy się umorzeniem wobec niewykrycia sprawcy. Mamy kilka wielkich platform cyfrowych, które zarządzane są z spoza Polski I które bardzo niechętnie udostępniają organom ścigania dane sprawców przestępstw z tej I kilku podobnych kategorii. Nie ma takiego problemu w wypadku terroryzmu, handlu ludźmi, niektórych typów oszustw internetowych. Natomiast w wypadku innych kategorii przestępstw jest ogromny opór, jeżeli chodzi o udzielanie takich danych I to dotyczy również naszej kategorii przestępczości. Policja I prokuratura nauczyły się radzić sobie inaczej.

Mamy sposoby, które bez informacji od platformy pozwalają nam wykryć sprawcę I pociągnąć go do odpowiedzialności. Ze względu na ich specyfikę, nie będę o nich teraz mówił, ale w coraz większej liczbie postępowań to jest po prostu możliwe. Spowodowane to jest tym, że większość treści przestępnych w tej kategorii jest publikowana nie przez boty, tylko przez żywych ludzi, a żywi ludzie popełniają błędy I to jest ogromny zysk organów ścigania. Jeżeli chodzi o wielkie platformy, Unia Europejska już podejmuje pewne działania zmierzające do tego, żeby zmusić je do respektowania prawa krajowego I prawa unijnego. Sposób reagowania Elona Muska na niektóre zapowiedzi Komisji Europejskiej wskazuje, że prawdopodobnie te mogą być skuteczne, a to jak się zachował TikTok w sprawie wyborów w Rumunii, pokazuje, że Europa ma karty, którymi może grać.

Niezależnie od tego, wspólnie z Ministerstwem Cyfryzacji, Minister Sprawiedliwości, Prokurator Generalny przygotowuje projekt pewnych przepisów krajowych, które pozwolą wzmocnić pozycję organów ścigania I pakiet informacji, które mogą stanowić początek dużego postępowania przed Komisją Europejską zmierzającego do nałożenia kar na niektóre podmioty z tej kategorii. Dziękuję państwu za wytrzymałość.

53:21 - 53:43

Speaker 4

Bardzo dziękuję, bardzo interesująca informacja, panie prokuratorze. Czy jeszcze ktoś z państwa, którzy tutaj nas odwiedzili, z przedstawicieli instytucji, chcieliby jeszcze coś dodać, zanim rozpoczniemy dyskusję? Nie widzę, a zatem otwieram dyskusję I widzę pan przewodniczący Sejmik. Bardzo proszę.

53:43 - 54:24

Speaker 14

Dziękuję bardzo. Ta informacja uzupełniająca ze strony pana prokuratora Młynarczyka była bardzo ciekawa, tym bardziej że nie dostaliśmy jej wcześniej na piśmie, ale ona uzupełniła to, co dostaliśmy z MSWiA. Rozumiem panie prokuratorze, to jest od razu pytanie, że te 1775 postępowań w dwudziestym trzecim, 1940 w dwudziestym czwartym, 2606 w dwudziestym piątym I prawdopodobnie ponad 3000 w tym roku, to są postępowania. Natomiast dobrze by było też uzyskać informacje, a ile tych postępowań z zakończyło się wysłaniem aktu oskarżenia I skazaniem sąd?

54:24 - 58:04

Maciej Młynarczyk

Już, jeżeli chodzi o skazania, to te informacje są zawarte w danych od Ministerstwa Sprawiedliwości, natomiast już pokazuję, jak to wyglądało, jeżeli chodzi o sprawy skierowane do sądu. 1. Moje zastrzeżenie jest takie, że jak zobaczymy statystyki ogólnoprokuratorskie dotyczące wszystkiego, wszystkich około miliona postępowań rocznie, które prowadzi prokuratura, to tam odsetek spraw kierowanych, zakończonych kierowaniem do sądu wynosi od dwudziestu do dwudziestu pięciu procent. To jest dla wielu uczestników życia publicznego zaskakująca informacja, ale tak to jest I tak było zawsze. Większość postępowań, które prowadzonych, nadzorowanych jest w prokuraturze, się umarza albo się odmawia wszczęcia postępowania.

Natomiast to, jest kierowane do sądu, to ogółem to jest od dwudziestu do dwudziestu pięciu procent I to dotyczy wszystkich kategorii spraw. Natomiast jeżeli chodzi o sprawy kierowane do sądu, to już sięgam do tych danych. Tutaj odnotowujemy przede wszystkim pewien wzrost. My zaczynaliśmy się zastanawiać, jak ta nasza prokuratorska specjalizacja wpłynie na poprawę skuteczności prokuratury. Chcę powiedzieć, że ona obejmuje 3 elementy.

Po 1., tylko stu prokuratorów, stu kilku, prowadzi te postępowania. To oznacza, że postępowania prowadzą tylko ludzie przeszkoleni I ludzie, którzy dostają tych spraw relatywnie dużo co miesiąc, więc szybko nabywają doświadczenia. Po 2., prowadzone są regularne szkolenia nie tylko dla prokuratorów, również dla policjantów, strażników granicznych. Dzięki bardzo dobrej współpracy z Komendą Główną Policji, ciągu kilku ostatnich miesięcy przeszkoliliśmy między innymi ponad sześciuset policjantów I ponad trzystu strażników strażników granicznych. Poza tym, elementem tego systemu jest również badanie akt.

Każda sprawa zakończona jest badana przez doświadczonych prokuratorów, którzy sprawdzają, czy to postępowanie było prowadzone prawidłowo, czy z uchybieniami I taka informacja zwrotna trafia do, do prokuratorów. Porówny, porównując 1. Półrocze 2000 dwudziestego piątego roku I 1. Półrocze 2000 dwudziestego szóstego, bo takimi danymi dysponowaliśmy, to w zeszłym roku przez tych 6 miesięcy skierowaliśmy do sądu 198 spraw, w tym roku 283 sprawy, więc nastąpił wzrost mniej więcej o połowę. Ja chcę też podkreślić, że to, to nie znaczy, że jakby dobrze przeprowadzone postępowanie kończy się umorzeniem, kiedy nie ma znamion czynu zabronionego.

Kiedy zawiadomienie dotyczy czynu niebędącego przestępstwem, to dobrze skończone postępowanie kończy się umorzeniem. Więc sprawy umorzone to też są sprawy zrobione porządnie, jeżeli dochowano staranności. A teraz jak to wyglądało na przestrzeni lat? W 2000 dwudziestym trzecim roku skierowano tych spraw do sądu 21 procent, w dwudziestym czwartym 18, w dwudziestym piątym 17, natomiast w 2000 dwudziestym szóstym w pierwszym półroczu 25 procent. Czyli to jest wyższy odsetek niż w ogóle kieruje się spraw do sądu w całej prokuraturze.

To wynika też z tego, z jakości zawiadomień. To znaczy duża część zawiadomień pochodzi od profesjonalnych podmiotów z dużym doświadczeniem, więc stosunkowo mniej zawiadomień w tej naszej dziedzinie dotyczy zachowań, które w ogóle nie są przestępstwami. Tak to wygląda. Zaznaczam tylko, że to nie chodzi o sprawy wyłącznie skierowane z aktem oskarżenia, bo dla nas tym ważnym instrumentem jest skierowanie do sądu z wnioskiem o warunkowe umorzenie postępowania. Mamy też wnioski o skazanie bez rozprawy, czyli tam, gdzie sprawca dobrowolnie poddaje się, każe.

No I wreszcie zawsze jakiś odsetek, zwłaszcza w tej kategorii, to są sprawy, gdzie sprawca okazuje się niepoczytalny, a my kierujemy do sądu wniosek o umorzenie postępowania I zastosowanie środków zabezpieczających.

58:05 - 58:11

Speaker 4

Dziękuję bardzo. Pan, tak, tak, pan przewodniczący Zanik chce kontynuować pytanie.

58:11 - 59:53

Speaker 14

Bardzo dziękuję za to uzupełnienie. A teraz wracając do dokumentu, który dostaliśmy z MSWiA, bo to nas przede wszystkim w tej komisji interesuje, właśnie incydenty, zachowania, zdarzenia spowodowane nienawiścią lub brakiem tolerancji wobec mniejszości narodowych. I te statystyki, które wy podaliście, czyli że te w ogólnym katalogu przestępstw, te przestępstwa, które nas tutaj w tej komisji szczególnie interesują, to jest 0 1 do 0 15 ogólnej liczby przestępstw. I to może oczywiście różnie oceniać, czy to jest dużo, czy to jest mało I różnie oceniać też jakoś jakościową wagę tych przestępstw, bo tu pełna zgoda z państwem, że mimo być może małej ich liczby, to one dużo ważą, chodzi o kondycję społeczeństwa, o relacje międzyludzkie I tak dalej, I tak dalej. Ale też chyba ważne by było, ważna była taka próba odpowiedzi na pytanie, jak wyglądamy na tle innych krajów świata Zachodu w tych sprawach.

Ja sobie zrobiłem taki szybki przegląd pięciu największych krajów Europy, bo myślę, że z takimi krajami powinniśmy się porównywać, a nie z Litwą czy tam ze Słowacją. I biorąc pod uwagę rok 25., to co podali się, że ponad 1000 przestępstw odnotowanych z tego tytułu, ogólnie rzecz biorąc, agresji wobec mniejszości narodowych I etnicznych, to na przykład Wielka Brytania to 105000, czyli 100 razy więcej. Z czy z czego... Bo na to też warto zwrócić uwagę, co 3. Przestępstwo to było przestępstwo antysemickie przy małym udziale procentowym ludności żydowskiej w tym w tym kraju.

59:53 - 59:59

Speaker 15

W Niemczech, u nas 1000 przypominam, w Niemczech 22000 I tutaj też

01:00:00 - 01:01:57

Speaker 14

Przestępstwo, to przestępstwo antysemickie, też przy małym udziale mniejszości żydowskiej w ogólnej populacji w tym kraju. We Francji, u nas 1000, przypominam, 9000 I połowa to to agresja antysemicka. Połowa. U nas, bo tylko takimi danymi dysponujemy, które MSW im dostarczyło, nam dostarczyło z tego roku, z połowy tego roku, na 655 przestępstw, 59 to antysemickie, czyli 10 procent. Czyli u nas 10 10 procent tam co 3., co 2..

Porównywanie... Jeszcze sprawdziłem Włochy I Hiszpanię I I Hiszpanię, bo też duże kraje. We Włoszech podobnie jak u nas około tysiąca tego typu przestępstw. W Hiszpanii 2 razy więcej, 2000 przestępstw. Realny problem to jest rzeczywiście Wielka Brytania, Francja, Niemcy.

Można się też domyślać dlaczego. Kryzys imigrancki I I konflikty na tym tle, na tym tle wybuchające. Ale chciałem zapytać, bo to jest taki przegląd, który ja sobie tak z domeny publicznej, można powiedzieć, amatorsko zrobiłem, ale czy wy macie jakieś przemyślenia, opinie, dokumenty właśnie porównujące skalę tych przestępstw u nas z przestępstwami popełnianymi w bliskich nam krajach tej samej cywilizacji, ale w Europie. I 2. Pytanie I 2.

Pytanie, bo ktoś z państwa zresztą o tym wspomniał, ale żadnych danych nie podał. Informacja Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na temat incydentów I zachowań zdarzeń powodowanych nienawisionych lub brakiem tolerancji wobec mniejszości narodowych, ale też był to 2. Punkt z udziałem mniejszości narodowych. To pan prokurator o tym wspomniał, że się zdarzają też powodu tego, że ktoś jest Polakiem, rzymskim katolikiem I tak dalej. Ale żadnych danych na ten temat nie mamy.

Czy macie takie dane, czy takie zjawisko nie występuje, skoro w raporcie MSWiA nic na ten temat nie mamy?

01:01:58 - 01:02:27

Speaker 4

Ja dziękuję bardzo. Ja chciałam powiedzieć, że zasadniczo dyskusja na posiedzeniu komisji polega na tym, że pytania są artykułowane zbiorczo, a potem się, że tak powiem, zbiorczo państwo będą odnosić każdy tam do swojego elementu. Także proszę teraz nie odpowiadać od razu, tylko chciałabym tutaj kontynuować zadawanie pytań, jeżeli oczywiście jakieś będą panie panie pan poseł Kukiz, bardzo proszę.

01:02:40 - 01:03:27

Paweł Kukiz

Bardzo dziękuję pani przewodnicząca. Ja mam takie pytanie do pana nadinspektora. Nie wiem, czy do końca związane z tą dzisiejszą problematyką, ale też z przestępczością, mianowicie międzynarodową. Czy Biuro Wywiadu I Informacji Kryminalnych KGP posiada, czy notujemy, czy mamy dane, które by mówiły o wzroście albo o stanie stałym liczebności zorganizowanych międzynarodowych grup przestępczych w Polsce? To jest 1 rzecz.

I 2. Pytanie, czy ze strony policji są podejmowane działania prewencyjne mające na celu zabezpieczenie Polski przed ewentualnością powstawania takich grup po zakończeniu, mam nadzieję jak najszybszym, wojny na Ukrainie.

01:03:27 - 01:03:30

Speaker 4

Dziękuję bardzo. Rozumiem, że pan poseł

01:03:30 - 01:03:31

Tak, dziękuję.

01:03:31 - 01:03:34

Speaker 16

Tak? To teraz pan poseł Adam Gomoła. Bardzo proszę.

01:03:35 - 01:04:11

Speaker 18

Dziękuję bardzo pani przewodnicząca, wysoka komisjo, drodzy goście. Bardzo dziękuję za te wystąpienia takie dość obszerne I I wyczerpujące. Ja chciałem też podziękować bardzo tutaj panu nadinspektorowi, czy w ogóle policji, za tą zmianę, która nastąpiła od roku dwudziestego szóstego, która przewiduje, że w tym Krajowym Systemie Informacyjnym Policji gromadzicie państwo dane co do motywacji na tle konkretnej narodowości, której dotyczy dane dane przestępstwo stwierdzone. No I

01:04:11 - 01:07:00

Speaker 18

jak pewnie część z państwa sobie zdaje sprawę, my jesteśmy Komisją Mniejszości Narodowych I Jatnicznych, więc mówimy tutaj o przedstawicielach danej grup posiadających obywatelstwo polskie. Natomiast już tych danych widzę, że z tych narodowości, które są tu wyszczególnione, blisko połowa, a na pewno zdecydowana większość, jeżeli chodzi o te narodowości wyszczególnione, to są przestępstwa antyukraińskie, więc to oczywiście daje taką podstawę, żeby twierdzić, że pewnie większość z nich dotyczyła osób, które nie posiadają obywatelstwa polskiego. No I tu jest moje pytanie 1. O to, czy państwo jesteście w stanie jakoś jeszcze te dane wyszczególnić na tyle, żeby powiedzieć, jaka część z tych przestępstw tyczy się poszkodowanych, będącymi polskimi obywatelami I właśnie z na tle jakimś tam antyukraińskim, antysemickim, antyromskim, a która tyczy się imigrantów, tak, osób nieposiadających, nieposiadających polskiego obywatelstwa. Mam też taką, takie, takie spostrzeżenie, pan prokurator mówi o tym przykładzie z Niemiec, OOO prokuratorach chodzących z ulotkami do do społeczności.

Nie wiem, czy pan trochę tutaj się nie wkopał I zaraz się nie zmienią wytyczne I będziecie mieć państwo dodatkową pracę, ale tak już zupełnie poważnie, że korzystając z tej okazji, że jesteśmy tutaj razem też z przedstawicielami mniejszości narodowych, które mają bardzo dobrze zsieciowane te społeczności wewnątrz swojej grupy. Być może taka wymiana, może być może takie stworzenie jakiegoś biuletynu informacyjnego z państwa strony, mówię o policji, o prokuraturze, najlepiej no może wydrukowanego albo chociaż w wersji cyfrowej, który pokazuje taką konkretną ścieżkę zgłaszania tego typu przestępstw, ale też walczy z tym, co wybrzmiewało tutaj jako taki największy problem chyba, czyli brak wiary w systemową walkę państwa polskiego z nienawiścią na tle narodowościowym, która niestety w wielu wciąż obywatelach czy cudzoziemcach mieszkających w Polsce jest. I tak wspólnymi siłami być może właśnie przy pomocy tutaj organizacji mniejszościowych, tą świadomość będziemy mogli budować na większym poziomie. Natomiast co do tego też porównywania, tutaj moja taka drobna polemika z przewodniczącym Selinem, że jednak to troszkę wybrzmiewało w tych wypowiedziach wcześniej, że mamy bardzo specyficzny sposób klasyfikowania tych, tych przestępstw w Polsce. To jest 1 rzecz.

2. Rzecz to jest właśnie ten poziom zaufania do, do systemowego, do systemowej walki z tego typu przestępstwami, więc... Ale to pewnie zaraz się do tego też tutaj państwo nasi goście odniosą. To, to tyle ode mnie. Dziękuję.

01:07:00 - 01:07:08

Speaker 5

Dziękuję bardzo. Głos teraz zabierze... To teraz. Dobrze, pan przewodniczący Zubowski, bardzo proszę.

01:07:09 - 01:07:50

Speaker 21

Dziękuję. Proszę państwa, co do kwestii różnych, związanych też z wypowiedzią pana przewodniczącego Srina I pana posła Gomoły, Ja tylko państwu przypomnę, że jest Europejska chyba Agencja Praw Podstawowych, która monitoruje kwestie związane z różnego rodzaju przestępstwami, o których państwo mówicie też przy wykroczeniach. Tutaj powiem dla pana Celina, panie przewodniczący, chciałem tylko powiedzieć, że kiedy zrobiono analizę za lata chyba 2 16, 2 20, okazało się, porównano Francję do Polski. Okazało się, że w ciągu jednego roku we Francji przestępstwo o charakterze antysemickim było 4 razy więcej niż przez 5 lat w całej Polsce. Zakładamy, że tutaj metodologia, że tak powiem, zbierania danych była podobna.

01:07:50 - 01:10:08

Speaker 19

Również z tego raportu tutaj do pana posła Gomułek, gdyby pan zwrócił na niego uwagę, wynikało, że jeżeli chodzi o kwestie związane ze zgłaszaniem, tak. Oczywiście mówię, to było kilka lat temu, ale ze zgłaszaniem przestępstw z nienawiści I tak dalej I tak dalej. To u nas było to robione, że tak powiem, chętniej niż niż tam. Natomiast proszę państwa tylko kilka uwag ogólnych, bo temat, którym mówimy jak dla mnie, jest temat, który powinien być robiony przez Komisję Spraw Wewnętrznych I Administracji, niekoniecznie przez Komisję Mniejszości Narodowych I Etnicznych. Jeżeli mówimy o kwestiach dotyczących tej mowy nienawiści I tego, że jest to pojęcie nieostre.

Proszę państwa, jeżeli spotkamy, ale to tylko tylko tak mówię pod dyskusję, ale jeżeli spotkają się kibice dwóch różnych klubów noszących różne barwy, to powiedzcie mi, co nimi, co nimi powoduje, oczywiście oprócz jakichś niskich instynktów, że oni się na siebie rzucają, bo ten jest z jednego klubu, ten jest z innego klubu, tak. Wiecie państwo doskonale, że gdybyśmy tylko chcieli, moglibyśmy też to też... Pani policjant mówi, pani komendant, że nie do końca, ale też można byłoby się zastanowić, w jakiś sposób to nie jest też kwestia do do dyskusji. Proszę państwa, ja w z tych danych, które państwo przedstawiliście, nie mam informacji na temat tego, jaki odsetek był popełniany też przez osoby, które nie są obywatelami polskimi, bo zakładamy, że przecież może zdarzyć się sytuacja, że jest dwóch obcokrajowców, którzy z powodów, że tak powiem, wyznaniowych, religijnych, jakichkolwiek innych, no dojdzie do jakichś aktów przemocy. Zakładam, że to wtedy w tą, w tą statystykę też wchodzi I też chyba pan prokurator mówił też o tych kwestiach związanych z uprzedzeniami na tle religijnym.

W tym zestawieniu, które otrzymaliśmy, nie było ani jednego dotyczącego kwestii rzymskich katolików czy Kościoła katolickiego. Mieliśmy muzułmanów, mieliśmy antysemickie, mieliśmy antyukraińskie I tak dalej. No tego typu dane, proszę państwa, w tym zestawieniu, o którym dysponujemy, nie mamy. No I miałbym też pytanie, czy możecie państwo powiedzieć, bo mówimy o tych zgłoszeniach, które zostały uznane za za faktyczne, tak, ale ile państwo, bo tego też nie ma, stwierdzono, żeby były stwierdzeniami fałszywymi. To znaczy ktoś dokonuje zgłoszenia, później nie jest to tak kwalifikowane,

Okazuje się, że jest to zgłoszenie, które no nie miało też przejść miejsca. Pani przewodnicząca to tyle. Dziękuję.

01:10:08 - 01:11:42

Speaker 4

Dziękuję bardzo. Ja mam 2 głosy jeszcze zapisane do do głosu, ale pozwolę sobie, ponieważ tutaj kwestia tutaj staje, ile tych przestępstw dużo, mało, prawda I tak dalej. Tak naprawdę muszę powiedzieć, że na podstawie tych informacji, które otrzymujemy, my nie wiemy, czy to dużo, czy mało, czy rośnie. Pamiętajmy o tą, o tym, że świadomość dotycząca danego przestępstwa jest strasznie ważna. Wiemy na przykład ZZZ tematu przemocy wobec kobiet.

To, że ileś tam przestępstw jest zgłaszane, to nie oznacza, że to wyczerpuje wszystkie przestępstwa przemocy wobec kobiet, tylko kobiety z różnych powodów nie zgłaszają. I my niestety nie mamy tutaj możliwości stwierdzenia, czy to, czy rzeczywiście to też jest z powodów, których my tych liczb nie możemy tak całkiem poważnie, nie chcę mówić niepoważnie, ale rzeczywiście tu chyba potrzeba nam trochę więcej narzędzi, żeby ocenić, czy właśnie, czy te te zgłoszenia to wyczerpują, że tak powiem, te przestępstwa, które, które mają miejsce, czy one po prostu są akurat zgłoszone z jakiegoś powodu, bo jest tak drastyczne, że musi być zgłoszone, prawda, czy osoba chce z tego, że życzy, czy nie. Także te wszystkie też tutaj ich informacje, że we Francji tak czy śmak, to prawda, to może świadczyć raczej o świadomości w tych krajach dotyczących tego, że przestępstwo jest z danej

01:11:42 - 01:11:42

Panie przewodniczący,

01:11:44 - 01:11:46

Speaker 20

sensie jest różna wielkość krajów I Polaków

01:11:46 - 01:13:31

Speaker 4

Ale pani, ale proszę mi nie przerwać, ja panu nie przerywałam, więc tylko chciałam stwierdzić, że że ja mówię o tym nie po to, żeby krytykować, tylko pokazać, że my mamy jednak dość duże luki informacyjne I że potrzebne jest chyba bardziej pogłębione badanie tych spraw, żeby ustalić, jakie są przyczyny I czy te zjawiska rosną, czy maleją, czy rosną, czy rośnie ich zgłaszalność, czy rzeczywiście same zjawiska. Tak że myślę, że, że to jest istotne, żeby, żeby troszkę na ten temat jeszcze no coś tu trzeba zrobić I ja bym była tu za tym. Ja chciałam to na końcu powiedzieć, ale już powiem, żeby się nie powtarzać potem, że te instytucje I policja I Ministerstwo Sprawiedliwości chyba byłoby dobrze, gdyby były takie zespoły integracyjne, ponadresortowe, których te różne dane zbierane przez poszczególne resorty są w jakiś sposób zbierane do jednego worka, analizowane może przez jakichś socjologów, prawda I tak dalej. Bo myślę, że brakuje tutaj socjologów, żeby wyciągnąć z tego jakieś, jakieś wnioski co do, co do samego zjawiska, z którym mamy do czynienia. To tyle mojego taki wtrętów na tym etapie.

Jeszcze sobie potem pozwolę parę głosów zabrać. I mam teraz jeszcze zgłoszenie pana przewodniczącego Kuprianowicza, który jest współprzewodniczącym komisji wspólnej rządu, tak, że rządu I mniejszości narodowych I etnicznych. Pan pan współprzewodniczący Kuprianowicz będzie wypowiadał się zdalnie I prosimy o dość głośne wypowiedzi, żeby żeby się udało udało usłyszeć.

01:13:33 - 01:20:25

Speaker 22

Szanowna pani przewodnicząca, wysoka komisjo, szanowni państwo. Ja przede wszystkim chciałbym bardzo podziękować wysokiej komisji za podjęcie tego tematu. Tematu niezwykle istotnego dla mniejszości narodowych I etnicznych, na szczególności istotnego w tej w tym momencie dla mniejszości ukraińskiej, której jestem przedstawicielem w komisji wspólnej. Temat jest istotny nie tylko ze względu na same fakty przestępstw, ale także na atmosferę, którą te przestępstwa tworzą I to, w jaki sposób wpływa to na sytuację I funkcjonowanie mniejszości narodowych I etnicznych. Z wielkim zainteresowaniem I uwagą słuchałem informacji przekazanej przez przedstawicieli policji, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych I Administracji, Ministerstwa Sprawiedliwości.

Chciałbym bardzo podziękować za te działania, które miały miejsce w ostatnich miesiącach, latach, gdzie zwrócono szczególną uwagę na przestępstwa wynikające z nienawiści czy uprzedzy. Jest to bardzo istotne, że pochylono się nad tym tematem, gdyż pozostawienie tej kwestii bez takiej uwagi, jaka jaką w tej chwili widzimy, po prostu było niebezpieczne I sprzyjało bezkarności sprawców takich przestępstw I wpływało na na atmosferę społeczną. Oczywiście bardzo bardzo ważnym jest to, co powiedział pan prokurator Maciej Młynarczyk, bardzo mu dziękuję za to, że zwrócił on uwagę na fakt, iż skala zgłoszeń dotyczących tych przestępstw w dużym stopniu zależy od aktywności organizacji pozarządowych, które starają się monitorować tego rodzaju przestępstwa I je zgłaszać. W tej chwili w czasach Internetu, w czasach sieci społecznościowych skala tych przestępstw jest o wiele większa niż kiedykolwiek wcześniej, więc monitorowanie te tych zjawisk jest niezwykle ważne I tutaj bardzo istotne było to podkreślenie, że skala zgłoszeń zależy w dużym stopniu od tego od tego, w jaki jakie warunki do działań do działań mają podmioty, które starają się monitorować sytuację I zgłaszać tego rodzaju przestępstwa. A z drugiej strony bardzo cenne było zwrócenie uwagi na fakt tego, że aktywność obywateli I ale także podmiotów, które tym się zajmują, zależy także od skuteczności działań organów państwa.

Jeżeli obywatele odczuwają, że jest adekwatna reakcja organów państwa, policji, prokuratury, wtedy tych zgłoszeń będzie więcej, bo wtedy te zgłoszenia mają sens. Sam spotkałem się z sytuacją, że wiele osób w minionych latach stwierdzało, że nie, no że nie szkoda im czasu na zgłaszanie tych przestępstw, jeżeli zdają sobie sprawę, że szansa, że podjęte zostaną skuteczne działania jest niewielka, więc bardzo dziękuję za za to, za za tą kwestię. Chciałem zwrócić uwagę na inny aspekt tego wszystkiego. Fakt, że część z tych przestępstw nie dotyczy bezpośrednio mniejszości narodowych I etnicznych, że dotyczy cudzoziemców, nie zmienia faktu, że przestępstwa te tworzą atmosferę, w której funkcjonuje mniejszość, funkcjonują mniejszości narodowe I etniczne. Oczywiście obecnie w szczególnym stopniu dotyczy to mniejszości ukraińskiej.

Atmosfera społeczna stworzona przez przestępstwa I mam na myśli tutaj zarówno akt bezpośredniej fizycznej agresji, ale także agresji słownej w byciach społecznościowych, w Internecie czy też w wypowiedziach, czasem nawet niestety osób publicznych, tworzy pewną atmosferę, która realnie wpływa na możliwości funkcjonowania mniejszości narodowych I etnicznych. W ostatnich już muszę powiedzieć w tej chwili latach, mamy do czynienia z takim zjawiskiem, że coraz częściej pojawiają się, docierają do mnie informacje, że na przykład zmniejsza się frekwencja na wydarzeniach kulturalnych czy szerzej działaniach służących zachowaniu tożsamości mniejszości narodowych I etnicznych z tego względu, że część osób należących do mniejszości po prostu obawia się udziału w takich wydarzeniach, aby nie stać się przedmiotem ataków. I to nie, nie tylko ataków bezpośrednich podczas tych wydarzeń, bo tutaj zawsze oczywiście jest, możemy liczyć na ochronę policji czy innych organów państwa. Natomiast pojawienie się na przykład zdjęć w mediach z wydarzeń, gdzie widać osoby, które biorą w nich udział, czy też w sieciach społecznościowych, czasem wywołuje agresję w Internecie I budzi to obawy przedstawicieli mniejszości przed udziałem swoich działań, w tych, w tych działaniach. I generalnie atmosfera społeczna, która się wytwarza, negatywna atmosfera społeczna, która się wytwarza w wyniku tego, co się dzieje, co co obserwujemy, naprawdę ma realny wpływ na funkcjonowanie mniejszości narodowych I etnicznych I na możliwość korzystania przez osoby należące do mniejszości narodowych ze swoich praw obywatelskich.

Jeżeli ktoś zaczyna się obawiać tego, że mówienie, rozmowa z dzieckiem w języku ojczystym, w autobusie, na ulicy może wywołać czyjąś agresję, jeżeli nie fizyczną, słowną. Jeżeli pojawia się obawa, czy ja powinienem wziąć udział w wydarzeniu kulturalnym swojej społeczności, swojej mniejszości, ponieważ może się wydarzyć coś niewłaściwego. Mówimy tutaj już o kwestii realnej realnej możliwości korzystania z ze ze swoich praw obywatelskich. I mówię o tym dlatego, żeby zwrócić uwagę, że problemem są nie tylko same przestępstwa, same akty przez przestępcze, ale także skutki społeczne tych przestępstw, które tworzą pewną atmosferę, której mniejszości funkcjonują I co niestety realnie wpływa na obawy przed skorzystaniem ze swoich praw obywatelskich. Stąd

Dziękuję wysokiej komisji za pochylenie się nad tą kwestią. Myślę, że warto też byłoby poszerzyć ten wątek. Tutaj wspomniano o socjologach, o przedstawianiu innych dziedzin nauki. Myślę, że warto tutaj też poszerzyć tą problematykę, wychodząc od zjawisk przestępczych, od zgłoszonych przestępstw, dochodząc do tego, jakie to ma skutki społeczne dla funkcjonowania mniejszości narodowych I etnicznych. Dziękuję bardzo.

01:20:25 - 01:20:34

Speaker 4

Dziękuję Teraz głos zabierze pani Anna Tatar ze Stowarzyszenia Nigdy Więcej. Pani Anna jest z nami zdalnie. Bardzo proszę o zabranie głosu.

01:20:35 - 01:26:09

Anna Tatar

Dzień dobry. Dziękuję bardzo. Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo. Stowarzyszenie nigdy więcej monitoruje problem rasizmu, ksenofobii, antysemityzmu w Polsce równo od trzydziestu lat. Prowadzimy jedyną taką dokumentację takich zdarzeń zatytułowaną brunatna księga.

To jest katalog zdarzeń motywowanych uprzedzeniami pogardą, nienawiścią. Zarówno napaści fizycznych, jak I aktów agresji werbalnej. To, co wydarzyło się w ciągu ostatnich miesięcy, z czymś takim nie mieliśmy jeszcze do czynienia. Nigdy prowadząc ten monitoring przez lat 30, nie obserwowaliśmy tylu zdarzeń motywowanych nienawiścią zarówno na rasistowskim, jak I narodowościowym. Było tak, że w lipcu I sierpniu docierały do nas praktycznie codziennie informacje o tym, że ktoś z Ukrainy został pobity.

Przejawem wzrostu skali takich zdarzeń jest to, że postanowiliśmy przyjrzeć się czymś, co jest moralnym skandalem, mianowicie atakom na dzieci, atakom na młodzież. Pierwszego września tego roku Stowarzyszenie Nigdy Więcej z okazji rozpoczęcia nowego roku szkolnego wydało raport na temat przemocy wobec dzieci I młodzieży na tle narodowościowym I rasistowskim. Zatytułowany ta publikacja jest To jest Polska ławka. Do takich zdarzeń w większości, on, dochodziło do nich w ostatnich latach, ale ich eskalacja nastąpiła właśnie latem tego roku. My obserwowaliśmy ze zdumieniem, jak dorośli ludzie posuwali się do tego, żeby nie tylko w cudzysłowie obrzucić wyzwiskami na przykład nastolatki z Ukrainy, bo usłyszeli język ukraiński, ale tak, żeby je uderzyć.

I teraz można sobie postawić pytanie, co doprowadziło do takiej zmiany nastrojów społecznych w Polsce? No dla nas ta odpowiedź jest niestety jasna. Mowa nienawiści, która jest wszechobecna w polskim internecie, mowa nienawiści wykorzystywana przez polityków, przynosi swoje żniwo. Ukraińcy w Polsce, ale nie tylko, bo także atakowane są na przykład dzieci I młodzież ze względu na swój ciemny kolor skóry. Mowa nienawiści, jeżeli nie nastąpi pewne opanowanie I myślę tutaj także o tych nadchodzących miesiącach, które będą miesiącami trwającej w Polsce kampanii kampanii przed wyborami, doprowadza do tego, że ludzie, którzy mają także gwarantowane przez polską konstytucję, o czym mówił pan przewodniczący przed chwilą, prawo do tego, żeby w Polsce żyć, mieszkać I pielęgnować swoją tożsamość narodową, przestali się czuć w Polsce bezpiecznie.

Kilka dni temu ukazał się raport wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców I I firmy Dloyd na temat tego, jak bardzo Ukraińcy pracujący w Polsce, przyczyniają się do wzrostu polskiego PKB. Jeżeli ci ludzie wyjadą, polska gospodarka będzie w ogromnym kłopocie. I tak było w roku dwudziestym drugim przed wojną. Se, korzystając z okazji, że są państwo z policji, bardzo ciekawą informacją było była informacja o tym, którym to ta, którą otrzymaliśmy, że w jednostkach organizacyjnych policji szczebla miejskiego, powiatowego oraz rejonowego zostali powołani liderzy do spraw przestępstw motywowanych uprzedzeniami, którzy prowadzą postępowania przygotowawcze I współpracują z prokuratorami rejonowymi. I chciałabym państwa zapytać, zwracając uwagę na problem, który się powtarza już od długiego czasu, ale w ostatnich miesiącach częściej niż wcześniej.

Mianowicie docierają do nas informacje o tym, że policjanci, ci którzy są wzywani na miejsce zdarzenia I ci którzy powinni przyjąć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa odmawiają. Osoby, które na przykład no mamy takie, takie sytuacje, osoba, która została kobieta, wyzwana w sklepie, w miejscu publicznym, bo jakiś klient usłyszał, że ona się porozumiewa w języku ukraińskim, została zwyzwana na tle narodowościowym, poszła zgłosić takie zdarzenie na posterunek policji I usłyszała, że to nie jest przestępstwo I zdarzenie nie zostało przyjęte, zawiadomienie, chociaż było to wbrew polskim zapisom prawnym. Inny przykład to też dzisiaj pan komendant o tym mówił. Niedawno Biała Podlaska. Kobieta, matka przyjechała do szkoły po swoje dziecko samochodem na ukraińskich numerach.

Jakiś mężczyzna przeszedł obok wszystkich innych samochodów, które tam były zaparkowane. Doszedł do niej, kiedy ona czekała przed szkołą. Zerwał jej tablicę rejestracyjną, ostentacyjnie ją wygiął I zaczął tą tablicą uderzać o maskę samochodu. I policja owszem wszczęła postępowanie, ale ono dotyczyło tylko uszkodzenia mienia. Wątek ksenofobiczny nie został tam dodany.

Więc moje pytanie dzisiaj do państwa jest takie, jest też prośba o rozwinięcie tej informacji, kim są ci liderzy do spraw przestępstw motywowanych uprzedzeniami I jak to może służyć komuś, kto się zwraca do Stowarzyszenia Nigdy Więcej I mówi, że policja odmówiła wszczęcia postępowania I jak taką osobę pokierować, co zrobić krótko mówiąc, żeby takie zawiadomienie zostało przyjęte. Dziękuję.

01:26:09 - 01:26:56

Speaker 4

Bardzo dziękuję o głos. I może jeszcze zapytam, bo mam zgłoszenie u pani Dominiki Bulskiej, otwarta Rzeczpospolita, Stowarzyszenie Przeciw Antysemityzmowi ksenofobii. Za sekundkę pani udzielę głosu, ale chciałam się za zapytać, czy jeszcze ktoś, zanim zamknę listę pani I pani jest tutaj na liście. OK. Dobrze, to są te 2...

I pani jeszcze z od rzecznika, pani pani Jagna Krotowska, zespół do spraw równego traktowania w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. To na tym zamykam listę I jako 1. Głos zabierze pani Dominika Bulska. Bardzo proszę.

01:26:56 - 01:28:51

Dominika Bulska

Dziękuję serdecznie. Witam państwa. Bardzo się cieszę, że mogę dzisiaj uczestniczyć w posiedzeniu komisji. Mam 1 pytanie, jedną refleksję. Pytanie dotyczy tych notatek o sprawcach przekazywanych z działań monitoringu Internetu, jakkolwiek bardzo doceniam tą proaktywną postawę I myślę, że to jest kierunek, w którym powinniśmy się kierować, to jednocześnie ta liczba 64 wydaje się być znikomo mała wobec tego, co się dzieje w polskim Internecie.

Z moich doświadczeń I z naszych doświadczeń stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita wynika, że my nawet, robiąc takie działania w bardzo zakresie, tak jakby ograniczonym zakresie, jesteśmy w stanie takich czynów zweryfikować w polskim Internecie o charakterze przestępstw nienawiści co najmniej 20 miesięcznie, a to robi 1 osoba. IIW związku z tym mam takie pytanie, skąd tak, jakkolwiek doceniam te działania, to to skąd tak niska liczba I co jest z tym związane, jak zbierane, w jaki sposób zbierane są te dane? A 2. Rzecz, tutaj odnosząc się do tego, co pani przewodnicząca powiedziała a propos zaangażowania socjologów I naukowców społecznych, ja też jestem psycholożką społeczną I mogę potwierdzić, co zostało powiedziane przez pana prokuratora, a jednocześnie mam taką refleksję, że mam poczucie, że wiedzy na temat tego, w jaki sposób przestępstwa z nienawiści oddziałują na społeczeństwo I jak mowa nienawiści się do tego dokłada, jest bardzo dużo, tylko ta wiedza jest trochę fragmentaryczna. To znaczy ona jest w instytucjach naukowych, ona jest w prokuraturze, ona jest pewnie wśród osób, które się tym zajmują ze strony jakby działaczy społecznych.

Wydaje mi się, że trochę brakuje takiej koordynacji, nie tylko tak jakby w zespole do spraw przestępstw z nienawiści, ale w ogóle szerszej koordynacji. I jakkolwiek wiem, że to jest bardzo trudne, to wydaje mi się, że warto warto byłoby zastanowić się nad tym, czy jest jakaś przestrzeń na to, żeby koordynować perspektywę naukową z

01:28:51 - 01:28:56

Speaker 24

perspektywą bardziej praktyczną. Dziękuję. Dziękuję bardzo.

01:28:56 - 01:29:27

Speaker 4

Tylko ad vocem, to na przykład prawda, jak była mowa o tym, że policja bada sprawy do pewnego momentu, czyli do momentu, kiedy ktoś jest złapany, a potem Ministerstwo Sprawiedliwości, prawda, całą procedurę karną. Też zdaje się w ogóle te te te komunikaty nie są tutaj w żaden sposób zintegrowane czy wymieniane, czy jakoś w interdyscyplinarny sposób analizowane, więc chyba tego potrzebujemy.

Dobrze I teraz pani Joanna Grabarczyk-Ander z Żydowskiego Stowarzyszenia Bardzo proszę.

01:29:27 - 01:32:45

Joanna Grabarczyk-Ander

Dzień dobry, Joanna Grabarczyk-Ander z Żydowskie Stowarzyszenie Czulek. Mam też bardzo dużą przyjemność być przewodniczącą zespołu doradców Prokuratora Generalnego, który w dużej mierze opracował zalecenia do, do tych wytycznych I jakby zmian, które nastąpiły w prokuraturze. I co jest niezwykle ważne, on jest, składa się z przedstawicieli także Akademii, ale też osób, które zajmują się tymi sprawami praktycznie od bardzo, bardzo wielu lat. To na co ja bym chciała państwu zwrócić uwagę, to to też jakby w w odniesieniu do

do

Tego, że bardzo trudno porównywać dane pomiędzy przestępstwami popełnianymi w Polsce na terenie innych krajów europejskich. Nie wynika to tylko I wyłącznie z tego, że mamy trochę inaczej sformułowane prawo, ale też tego, że jakby u nas wśród osób ze społeczności, a mam przyjemność pracować z osobami, które mają charakter pokrzywdzonych w tego typu sprawach, jest bardzo duży opór przed zgłaszaniem tego typu przestępczości I wiele organizacji, wiele mniejszości prowadzi formę under raportingu, czyli zgłaszania tak naprawdę tego typu przestępstw do organizacji społecznych, udzielając wsparcia I pomocy, także w składaniu zawiadomień, ale nie jest tak, że wszystko to, co trafia do organizacji pozarządowych, trafia do wymiaru sprawiedliwości I to jest zawsze indywidualna decyzja osób pokrzywdzonych. Zwłaszcza, że w kontekście na przykład przestępczości motywowanej antysemityzmem, na terenie Unii Europejskiej jest taki projekt ENMA, który porównuje realne przestępstwa skierowane do osób ze społeczności, jakby na terenie różnych krajów I w to wchodzą także incydenty o takim charakterze, które w Polsce jakby nie mają bardzo często charakteru zgłaszania, czyli na przykład uszkodzenia mienia, pomników, miejsc pochówków, na... Ale także na przykład czegoś, co jeszcze u nas kilka lat temu w debacie publicznej praktycznie nie występowało, a dzisiaj jest olbrzymim trendem w debacie internetowej, a mianowicie negowanie Holokaustu.

I jak kilka, jak właściwie 3 lata temu przygotowywałam raport dla organizacji międzynarodowych w zakresie tego, jak w ogóle kwestia negowania Holokaustu na terenie Polski wygląda, to mieliśmy 1 wtedy wyrok skazujący jakby z artykułu pięćdziesiątego piątego ustawy o IPN I tak naprawdę przykładów realnego negowania Holokaustu w tym kraju nie było. Dzisiaj jest to 1 z trendów internetowych I jakby on jest niezwykle powszechny. To, na co bym też chciała państwu zwrócić uwagę, co tutaj nie wybrzmiało, to jakby mówimy o tym, że sprawcami są indywidualne osoby, które często nie mają ze sobą przeszłości kryminalnej. Ja bym też chciała zwrócić uwagę na to, że ze względu na funkcjonowanie platform społecznościowych I tego, jak one monetyzują polaryzację I jak one monetyzują nienawiść, mamy na terenie naszego kraju całą grupę biznesów, które my roboczo nazywamy hurtownikami nienawiści, które na nienawiści, szerzeniu treści o charakterze kryminalnym, nawołującym do nienawiści w stosunku do konkretnych społeczności, zbudowały modele zarobkowania dla konkretnych osób przy wykorzystywaniu monetyzacji platform, przy wykorzystywaniu indywidualnych zbiórek na czyjąś działalność. I to jest obszar, którym niezwykle trudno się jakby zająć, a który generuje naśladowców.

01:32:45 - 01:32:49

Speaker 26

I to jest coś, czym ja bym chciała zakończyć swoje wystąpienie. Dziękuję.

01:32:49 - 01:32:56

Speaker 4

Dziękuję bardzo I teraz poproszę o zabranie głosu panią Jagnę Krotowską z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Bardzo proszę.

01:32:56 - 01:34:37

Jagna Krotowska

Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo za te wszystkie informacje I wypowiedzi. To było bardzo interesujące I uzupełniło też naszą wiedzę I obserwację w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, gdzie obserwujemy wzrost skarg, które dotyczą przestępstw motywowanych uprzedzeniami czy samej już mowy nienawiści, nie zawsze wypełniającej znamiona tych przestępstw. I obserwujemy też trudności, o których duża część z państwa tutaj mówiła I w zakresie braku zaufania czy obniżonego zaufania do organów ścigania I I niskiej zgłaszalności tego typu czynów, ale też trudności I barier napotykanych na etapie zgłaszania samych tego rodzaju przestępstw, gdzie tutaj też przedstawiciele organizacji pozarządowych wskazywali na nie odnotowywanie tej motywacji uprzedzeniowej sprawcy, czy to na etapie zgłoszenia, czy, czy później. Więc chciałam też właśnie dopytać o ten system liderów, czy...

Tutaj już pani Anna Tetar ze stowarzyszenia nigdy więcej o tym wspominała I chciałabym dopytać 000 szczegóły, czy zauważono właśnie jakąś poprawę, czy te osoby są objęte szkoleniami specyficznie I później do ich referatów właśnie, czy to są osoby, do których trafiają te sprawy, czy one prowadzą też inne postępowania I I jakie efekty tego rodzaju systemu państwo zaobserwowali. Dziękuję bardzo.

01:34:38 - 01:34:55

Speaker 4

Bardzo dziękuję I teraz już mogę zwrócić się do przedstawicieli policji, prokuratorów, ministerstwa I innych jeszcze instytucji, które tu państwo reprezentują, o odniesienie się do tej. Kto z państwa? Pan, pan komendant widzę, że 1.. Bardzo proszę.

01:34:55 - 01:39:59

Speaker 10

Jeżeli pani przewodnicząca pozwoli, szanowni państwo, będę się uzupełniał tutaj wypowiedziami z panią dyrektor Biura Kryminalnego, z panią inspektor Golik. Spróbuję tak według kolejności, szanowni państwo. Myślę, że już tutaj wybrzmiało na na 1 z pytań, czy jest możliwa, szanowni państwo, aby przeprowadzić taką analizę porównawczą z innymi krajami. Otóż myślę, że nie wiem czy ona by wiele wniosła. Tak naprawdę na szybko googlając sobie Francję, która ma 68000000 mieszkańców, Wielką Brytanię, która ma znacząco więcej mieszkańców.

Musielibyśmy się odnieść tylko I wyłącznie do krajów z porównywalną populacją, po 1.. Po 2., musielibyśmy, szanowni państwo, sięgnąć po dane mniejszości narodowych I ich liczebność, żeby tak naprawdę przedstawić te dane rzetelnie. Dla nas one tak naprawdę niewiele niosą, porównując się z innymi krajami. Podkreśliliśmy to z panem prokuratorem, z Ministerstwem Sprawiedliwości, że bardzo poważnie podchodzimy do tych przestępstw. Niewątpliwie dla nas ważnym jest to, czy będzie ich więcej, a to czy będzie więcej, to już też dzisiaj tutaj wybrzmiało.

Świadomość I ta świadomość się poprawia, szanowni państwo, bo bo bo jest ich więcej zgłaszanych. Mamy więcej szkoleń, do większej ilości osób trafiamy, więc tak naprawdę staramy się stawiać tą granicę, gdzie jest ta mowa nienawiści już przestępstwem, gdzie to jest zwykła rozmowa. Dlatego przepraszam, ale ale uważam, że te po te porównania z innymi krajami one by nam niewiele wniosły. Oczywiście, jeśli socjolodzy pochylą się nad tym I sięgną po te głębsze badania, one pewnie pewnie nam wiele też przyniosą, ale struktura, szanowni państwo, która nastąpiła u nas po wybuchu drugiej, drugiej, przepraszam, obym jej nie wywoływał po raz kolejny, wojny na Ukrainie, spowodowała to, że mniejszość ukraińska stanowi u nas naprawdę duży odsetek. Stąd, wchodząc również w 1 z tych pytań, czy tylko odnotowujemy motywowanie I przestępstwa, gdzie dookreślamy motywowanie uprzedzeniami antychrześcijańskimi, antymuzułmańskimi.

My poddaliśmy dzisiaj tylko 5 chyba kategorii, jeśli ja, ja dobrze pamiętam. W Krajowym Systemie Informacji Policyjnej, szanowni państwo, prowadzimy dane w zakresie sprawstwa przestępstwa motywowanego uprzedzeniami, antychrześcijańskimi, anty muzułmańskimi, antylombskimi, antysemickimi, antyukraińskimi, inne ze względu na religię lub przekonanie, propagowane faszyzmem lub inne innym totalnym ustrojem państwa, rasistowskie, ksenofobiczne przeciwko osobom LGBT ze względu na płeć wobec osób niepełnosprawnych I inne niż wyszczególnione we wskazanych motywacjach. Ja odniósłbym się też na szybko do, szanowni państwo, ustawy, która z pewnością państwu jest bardzo bliska, ustawy z dnia szóstego kwietnia 2000 piątego roku o mniejszościach narodowych. Nie wspomnieliśmy tu, szanowni państwo, o mniejszościach czeskich, ormiańskich, rosyjskich, słowackich, ponieważ to są ułamkowe przypadki. Więc te dane oczywiście również też gromadzimy w stosunku, jeśli te przestępstwa są popełniane w stosunku do innych obywateli I innych mniejszości, ale tych danych tutaj nie podaliśmy państwu, ponieważ ten trzon stanowią te główne dane, jeśli idzie o 291 przypadków antyukraińskim motywowaniem się, antysemickim 59 I tak jak pokazaliśmy państwu państwu dalej te dane.

Czy mamy dane, jaki odsetek jest popełnianych przez innych obywateli? Szanowni państwo, nie nie nie prowadziliśmy tych tych danych, ale jeśli idzie o dane, jeśli miałbym wspomnieć czy wobec polskich obywateli są popełniane takie takie przestępstwa, to tak, ale głównie w kategorii, szanowni państwo, rasizm I ksenofobia. Stąd te dane również przedstawiliśmy państwu, pisemne one są przekazane, z podziałem za rok 2023., 2024., 25. I również do dwudziestego ósmego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku, które zebraliśmy I za ten, za to półrocze powiedzmy, no ponad półrocze, to było trzydziestu sześciu obywateli pokrzywdzonych, przepraszam, czterdziestu dwóch obywateli polskich,

01:40:00 - 01:40:07

Speaker 28

Którzy również doznani, doznani właśnie, zostali pokrzywdzeni, pokrzywdzeni.

01:40:07 - 01:40:25

Speaker 4

Przepraszam bardzo, ja muszę jednak dopytać, dlatego że nie wiem, czy tu jakieś też nieporozumienie, obywateli Polski, którzy zostali skrzywdzeni z tego, z tej racji, że są Polakami I że są I że są, że tak powiem, ofiarami przemocy czy przestępstwa ze strony.

01:40:25 - 01:40:37

Speaker 10

To mogą być przestępstwa, które tak naprawdę były dyktowane tym, że ktoś jest innego wyznania, ktoś z obywateli polskich jest innej

01:40:37 - 01:41:23

Speaker 4

Tak, ja chciałam powiedzieć tu jedną, podkreślić jedną rzecz, czym zajmuje się komisja? My się generalnie zajmujemy mniejszościami narodowymi, etnicznymi, czyli Polakami, którzy są również obywatelami polskimi, którzy są również właśnie mają tożsamość taką czy, czy inną. Nie zajmujemy się generalnie tym, co się, jakie przestępstwa I z jakiego powodu są wobec Polaków. To jest oczywiście bardzo ważne dla nas wszystkich, prawda. Nikt nie chce, żeby Polacy, Polki były, byli przedstawicielami, znaczy byli prześladowani czy ofiarami przestępstw, ale zasadniczo skupmy się na tym, jak mniejszości są u nas właśnie w ten sposób represjonowane, czy, czy, czy.

01:41:23 - 01:43:05

Speaker 10

Pojawiło się też pytanie, ile zgłoszeń się nie potwierdziło. Szanowni państwo, ja wspominałem o tym, że na każdym etapie, kiedy pojawia się zgłoszenie, nawet na tej początkowej fazie, kiedy jest sporządzana notatka w konsultacji z prokuratorem, Nie przy każdym zgłoszeniu możemy postawić znak równości z przestępstwem. I bardzo często jest tak, że przy zgłoszeniu, po analizie, jeśli to nie jest zgłoszenie już przyjęte na protokół zawiadomienia o przestępstwie, Kończy się to zwyczajnie na notatce urzędowej, bo ani policjant prowadzący przyjmujący to zgłoszenie, ani prokurator nie widzi tutaj znamion przestępstwa. Oczywiście dane w zakresie odmów wszczęcia z pewnością takie prowadzimy, bo bo wobec tych już, gdzie zostało przyjęte zgłoszenie o zawiadomieniu o przestępstwie I zostały odmówione wszczęcie, to takie takie dane prowadzimy, możemy je oczywiście uzupełnić. 3 kolejne pytania sobie tutaj zanotowałem.

Szanowni państwo, czy Biuro Wywiadu I Wywiadu Informacji Kryminalnej prowadzi dane, jeśli idzie o zorganizowaną przestępczość. Tak, oczywiście, że prowadzimy. Każda grupa, która podlega pod kodeks karnym w zakresie artykułu 258 zorganizowanej grupy przestępczej, jest odnotowywana. Ale to są głównie, szanowni państwo, grupy, które wiążą się z oszustwami, z przestępczością kryminalną, narkotykową. Nie...

01:43:06 - 01:43:10

Speaker 29

Przynajmniej nic mi nie wiadomo na ten temat, abyśmy organizować grupy szerszej I

01:43:10 - 01:43:14

Speaker 4

to nie wchodzi w zakres zainteresowania naszej komisji?

01:43:14 - 01:44:14

Paweł Kukiz

Przecież nie mogę, pani przewodnicząca, wejść słowo, to wchodzi w zakres ten, jest, istnieje pewien związek przyczynowo-skutkowy. Mamy na przykładzie, na przykład Gruzinów, z którymi, którymi przecież bardzo pozytywna była długi okres czasu opinia III relacje polsko-gruzińskie. Po pojawieniu się gangów gruzińskich zmieniają się, zmienia się kilku bandytów, może spowodować, czy kilka grup przestępczych, że zmienia się stosunek całego narodu polskiego do całego narodu gruzińskiego. I pytam w tym kontekście, w tym kontekście zadałem to pytanie, czy istnieją, czy istnieje wzrost grup przestępczych na przykład, w których skład wchodzą Ukraińcy, Gruzini I tak dalej, I tak dalej. Bo potem, jeżeli ukazuje się, mówiąc wprost, ukazuje się w prasie notatka, Ukrainiec albo Gruzin, bandyta tam zrobił to, to I tamto, przenosi się to na sąsiada, ciężko pracując, nakręca.

01:44:15 - 01:44:46

Speaker 4

Panie pośle, to jest oczywiście bardzo ważny temat, ale przypominam, że Gruzini nie są mniejszością narodową w, w, że tak powiem, w ramach ustawy o mniejszościach narodowych. Także, no. Dobrze, ale trzymajmy się już tutaj tematu. Natomiast to troszkę nas tego typu działalność kryminalna. Wiedzie nas na na manowca, nas interesuje dyskryminacja z tego, z powodu tego, czy ktoś jest właśnie, nie wiem, Romem, prawda, Ukraińcem, prawda, czy coś takiego.

01:44:47 - 01:44:58

Speaker 10

Odniosę się, szanowni państwo, jeszcze do tych liderów, którzy funkcjonują przy komendach miejskich, powiatowych I rejonowych na terenie całej Polski. Na obecną chwilę to jest ośmiuset dwudziestu 1

01:44:58 - 01:45:00

Speaker 31

Troszeczkę głośniej panie komendancie.

01:45:00 - 01:48:35

Speaker 10

Jest ośmiuset dwudziestu 1 funkcjonariuszy, przeszkolonych, przygotowanych. Przy tej okazji w kwietniu 2000 dwudziestego szóstego roku jeszcze zostało przeszkolonych 1000 sześciuset dwunastu funkcjonariuszy. Myślę, że ta świadomość też cały czas ulega poprawie. I odpowiadając na na pytanie pani, która zabierała głos ze stowarzyszenia, nie wiem czy już jesteśmy I jesteśmy w stanie powiedzieć, że przeszkoliliśmy wszystkich dyżurnych, na pewno nie, wszystkich policjantów, którzy przyjeżdżają na miejsce zdarzenia. Oczywiście w procesie szkolenia, nawet kursu podstawowego, te przestępstwa również są, szanowni państwo, omawiane, więc świadomość I znalezienie tej granicy niekiedy jest bardzo trudne.

Jak zauważyliście państwo, stu prokuratorów jest specjalnie dedykowanych do tego rodzaju przestępstw, ośmiuset dwudziestu 1 funkcjonariuszy liderów, którzy mają znacząco większą wiedzę od każdego policjanta, który pełni służbę na ulicy, w patrolach interwencyjnych I może się tak zdarzyć, że ktoś po prostu uzna, że nie, według niego to nie jest przestępstwo. W takich sytuacjach zawsze zawsze odsyłamy bezpośrednio piętro wyżej czy to do Komendy Wojewódzkiej, ale pisemne złożenie zawiadomienia bądź udanie się do jednostki, bądź do prokuratury też gwarantuje, że że temu zgłoszeniu zostanie nadany nadany bieg. Dodam tylko, że to było pytanie o to nasze proaktywne działanie. Ja wszystkiego nie wyłuszczyłem państwu, bo bo tych proaktywnych działań jest jest znacznie więcej. Pani dyrektor by mogła tutaj też 2 słowa 2 słowa powiedzieć, ponieważ szanowni państwo, poza tym proaktywnym działaniem sieci Internet, o, o, dokonywanym przez CPZC, dodatkowo biuro kryminalne, pani dyrektor, codziennie rano przy rozliczeniu służby nam podaje, ile odnotowano w ramach monitoringu w Polsce zdarzeń, które mają właśnie zabarwienie, zabarwienie przestępstw z z nienawiści.

I w ramach takiego prowadzonego monitoringu od szesnastego lipca, zdarzeń o charakterze uprzedzeniowym, do trzydziestego września zarejestrowano 357 takich zdarzeń, w tym 43 zdarzenia wobec małoletnich, wszczęto 223 postępowania przygotowawcze, ustalono I zatrzymano 133 osoby, 123 osoby mają status podejrzanego, wobec szesnastu osób zastosowano tymczasowe aresztowania, a wobec siedemdziesięciu sześciu osób dozór policyjny. To już jest działanie, które tak naprawdę pokazuje też skalę wykonanej pracy z prokuratorem, ale też jest sądne, bo przecież nie policja decyduje o tymczasowym aresztowaniu. Jest to najsurowszy środek zapobiegawczy. Więc to tak tylko w gwoli wyjaśnienia, bo szanowni państwo, nie chciałem zabrać absolutnie tutaj I skupić na na sobie uwagi. My trochę więcej robimy I mam tych oczywiście tutaj danych znacznie więcej, którymi dysponuje.

01:48:35 - 01:48:38

Speaker 33

Tak próbuję jeszcze tylko znaleźć, czy jeszcze jakieś pytania się pojawiły?

01:48:39 - 01:48:55

Speaker 4

To w razie tego jeszcze pan będzie mógł, pan komendant uzupełnić. Rozumiem, że pani głos zabierze. Przepraszam, czy pani pani inspektor Monika Golik? To bardzo proszę, a pan komendant będzie chciał coś powiedzieć, to to to oczywiście będzie taka możliwość.

01:48:55 - 01:50:08

Monika Golik

Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, ja się odniosę do tego pytania odnośnie tych liderów, którzy są wyznaczeni, tak. W komendzie, w Komendzie Głównej Policji, w Biurze Kryminalnym wyznaczonych jest dwóch koordynatorów krajowych I oni się tak naprawdę tylko tą tematyką zajmują. Natomiast jeżeli chodzi o Komendy Wojewódzkie I Komendę Stołeczną, jest tych koordynatorów trzydziestu czterech. Tu było takie pytanie, czy to są policjanci, którzy wykonują inne czynności, czy prowadzą inne sprawy. Tak, też prowadzą inne sprawy.

Natomiast jaka jest rola tych koordynatorów? Przede wszystkim wsparcie I pomoc jednostek terenowych, a właściwie szybki kontakt z prokuraturą I ocena prawno-karna, czy mamy do czynienia z przestępstwem I jeżeli tak, to z jakim, tak. Prowadzenie wszelkiego rodzaju szkoleń, uświadamiania I przygotowywania policjantów, uzbrajanie ich wiedzy, które jest podstawowym narzędziem do tego, żeby we właściwy sposób prowadzić po prostu czynności.

Rozumiem, że do tych grup przestępczych mamy się nie odnosić, czy mam się odnieść? Do tych grup przestępczych, bo tutaj pytanie ze strony pana.

01:50:14 - 01:50:19

Speaker 4

Czy ma to związek, panie pośle? Bardzo proszę o jakieś krótkie odniesienie się do pytania.

01:50:19 - 01:50:48

Monika Golik

To ja tak na szybko powiem, że no nie widzimy jakichś bardzo zorganizowanych grup przestępczych, tak, cudzoziemskich. Natomiast z tych, które diagnozujemy, tak, I które zwalczamy, to często one mają taki skład, przepraszam, że tak to dookreślę, jest to skład polsko-cudzoziemski. Czyli to są mieszane grupy przestępcze I głównie, tak jak pan komendant już powiedział, oszustwa pod legendą. Często występują w charakterze tak zwanych odbieraków. Nie, nie zdradzę tu żadnej tajemnicy.

01:50:48 - 01:50:50

Speaker 34

Przepraszam, nie wiem, co to są podbieraki.

01:50:50 - 01:50:54

Speaker 35

Odbieracy to są ci, którzy przychodzą do tych osób oszukanych I odbierają pieniądze.

01:50:55 - 01:51:30

Paweł Kukiz

Ja przepraszam, no naprawdę to ma związek pani przewodnicząca z tego względu, że jeżeli jeszcze media podają narodowość I tak dalej, chociażby jak ostatnio tutaj akurat nie była żadna zorganizowana, tylko ten jakiś no chory prawdopodobnie psychicznie człowiek, który zamordował tam dwóch księży czy jednego. Przenosi się to na całą imigrację ukraińską. O tym mówię. I podobnie, jeżeli wzrasta liczba zorganizowanych grup przestępczych z tym takim kapitałem narodowościowym, nie polskim, no to przenosi się to na te nacje, które zamieszkują Polskę. W tym kontekście zadałem to pytanie.

01:51:30 - 01:51:37

Speaker 4

Nikt pani pośle nie kwestionuje, że nie jest to poważny problem. Czy pani by chciała jeszcze to uzupełnić, czy to już?

01:51:39 - 01:51:40

To chyba wszystko.

01:51:40 - 01:51:46

Speaker 4

To chyba pan komendant jeszcze chciałby. Nie, pan prokurator, bardzo proszę.

01:51:46 - 01:52:30

Maciej Młynarczyk

Obiecuję bardzo krótko. Ja szanuję bardzo zastrzeżenie pani przewodniczącej, ale żeby nie wyszło, że prokuratura nie chroni Polaków I katolików, to mam dane za 2025. Rok. Przy czym zwracam uwagę, że jeżeli chodzi o liczbę postępowań, nie mówię o przestępstwach, nie mówię o skazaniach, tylko postępowań prowadzonych co do czynów motywowanych uprzedzeniami, a skierowanych przeciwko Polakom ze względu na ich przynależność narodową, to to jest 6 procent postępowań. Wszystkich, które prowadziła prokuratura.

Jeżeli chodzi o czyny skierowane przeciwko katolikom ze względu na to, że są katolikami, to jest 3 procent postępowań, przy czym zaznaczam, że akurat taką mamy metodologię gromadzenia danych, że to dotyczy wszystkich kościołów katolickich.

01:52:30 - 01:52:34

Speaker 4

Ale przez kogo są te przestępstwa popełniane wobec tych katolików?

01:52:35 - 01:56:58

Maciej Młynarczyk

Akurat jeżeli chodzi o sprawców, to nie badamy ich przynależności grupowej. Natomiast te przestępstwa wobec katolików 2 zastrzeżenia. 1 to jest takie, że to dotyczy wszystkich kościołów katolickich funkcjonujących w Polsce, również rosnącego liczebnie Kościoła Katolickiego Obrządku Bizantyjsko-Ukraińskiego. Mieliśmy groźbę wysadzenia cerkwi w Stargardzie, mieliśmy kradzież Wielkiego Krzyża ewidentnie, lecz nie ewidentnie, ale być może nie rabunkowo cerkwi greckokatolickiej w Legnicy, więc to też są takie, takie zdarzenia. 2.

Sprawa, spora część zawiadomień, które dotyczy przestępstw, które mają być skierowane przeciwko katolikom, okazuje się, że nie da się udowodnić tej motywacji. Jako przykład mogę po, przytoczyć obrabowanie skarbonki w jednym z kościołów na Pomorzu zachodnim, gdzie zawiadamiający twierdził, że to jest element prześladowania katolików, natomiast tam nie udało się odnaleźć innego motywu niż rabunkowy. Więc na to też musimy zwracać uwagę. Chcę powiedzieć, bo to akurat może mieć znaczenie dla mniejszości. Ja mam tylko cząstkowe dane I to nie są dane wypracowane przez prokuraturę, ale uzyskane w wyniku analizy danych policyjnych I analizy atlasu przestępczości, który publikuje Ministerstwo Sprawiedliwości.

W 2000 dwudziestym trzecim roku pan doktor Rafał Kęsek z Uniwersytetu Jagiellońskiego dokonał takiej analizy. W 2000 dwudziestym trzecim roku liczba przestępstw popełnianych przez Polaków I liczba przestępstw popełnianych przez Ukraińców w Polsce na 100000 mieszkańców była praktycznie identyczna. To jest zaskakująca informacja I chcę to bardzo mocno podkreślić, bo w społecznościach ze świeżym doświadczeniem migracji ta liczba przestępstw na 100000 czy na inną liczbę mieszkańców jest wyższa niż w otaczającej populacji ze względu na osłabione mechanizmy kontroli społecznej I ze względu na trudniejszą sytuację życiową. Tak że to, że tutaj te liczby się praktycznie nie różnią, to jest też pewnego rodzaju zaskoczenie. I ostatnia kwestia, to co powiedział pan poseł Adam Gomoła, jeżeli chodzi o komunikację między organami ścigania a organizacjami, które wspierają pokrzywdzonych, monitorują Internet, no to akurat prokurator generalny stawia na komunikację dwustronną, na rozmowę I na spotkania.

Takie spotkania z organizacjami mniejszościowymi, ale również prawnoczłowieczymi, odbyły się już 2 w pierwszej połowie roku. Następne odbędzie się pojutrze, ósmego października. To jest ważne dla Prokuratora Generalnego ze względu na to, że to jest też okazja do pozyskania informacji zwrotnej I uzyskania recenzji naszej pracy I I zidentyfikowania problemów, które są do rozwiązania. 2. Sposób komunikowania to jest konferencja I planujemy takie konferencje raz do roku, najbliższą w maju 2027, która by skupiała wszystkie podmioty zainteresowane tą dziedziną przestępczości I tą dziedziną ścigania, więc oprócz prokuratorów również policję, ABW, przedstawicieli świata nauki, przedstawicieli organizacji mniejszościowych, zainteresowanych dziennikarzy, a także, co jest bardzo ważne, przedstawicieli samorządów lokalnych.

Dlatego że mamy kilka akt w Polsce bardzo aktywnych I bardzo odpowiedzialnych w tej dziedzinie samorządów lokalnych, między innymi we Wrocławiu, w Krakowie I w Gdańsku. To tyle. A I jeszcze 1. Pracujemy w tej chwili, mówię my, to znaczy I prokuratura I ministerstwo, nad uruchomieniem serwisu internetowego, a raczej strony internetowej, która będzie zawierała wskazówki dotyczące tego, jak się zachować wobec przestępstwa motywowanego uprzedzeniami. Od takich wskazówek, co trzeba robić, jeżeli się jedzie autobusem, w którym coś takiego się dzieje, że jeżeli się ma odwagę, to trzeba powstrzymywać agresora I pokazywać mu, że się nagrywa.

A jeżeli się nie ma odwagi albo siły, to trzeba dyskretnie zawiadomić policję. Coraz więcej miast w Polsce ma takie możliwości, żeby SMS-em wezwać policję czy straż miejską. I dyskretnie nagrywać I jak najszybciej przekazać takie nagranie policji, co ma kapitalne znaczenie dla dalszego postępowania. Na tej stronie będą również wzór zawiadomienia o przestępstwie popełnionym w Internecie, bo regułą powinno być, że jeżeli przestępstwo jest w Internecie, to się pisemnie zawiadamia prokuraturę. Natomiast jeżeli chodzi o przestępstwa popełnione w tak zwanym świecie rzeczywistym, to tam będzie checklista, co trzeba wiedzieć I mieć ze sobą, kiedy się idzie na policję złożyć takie zawiadomienie.

Dziękuję.

01:56:58 - 01:59:27

Speaker 4

Świetnie. Bardzo dziękuję. Chciałabym wszystkim państwu, którzy nas dzisiaj widzieli na posiedzeniu komisji bardzo serdecznie podziękować I za, I za udział, I za materiał. Chciałabym powiedzieć, że naprawdę, no chyba nastąpiła, powiem może tak trochę nadmiarowo, ale rewolucja, bo ja nie pamiętam, zajmując się tą komisją, żeby żeby rzeczywiście takie działania były podejmowane. Nie wiem, czy się państwo ze mną zgodzicie, mówię tu już o komisjantach, że rzeczywiście bardzo dużo się dzieje I chciałabym bardzo po pogratulować I podziękować.

Oczywiście, że to jest bardzo dużo do zrobienia, no to nie mamy się co czarować, jeszcze jest wiele obszarów, które, które powinny być dalej rozwinięte, ale naprawdę widać, że tematyka mowy nienawiści, prawda, rasizmu, prawda, I tak dalej, wszystkich tych przestępstw z tym związanych wobec mniejszości, no zaczyna być bardzo poważnie traktowana czy została poważnie potraktowana przez, przez resorty. Także to nas bardzo cieszy, mówię tu je w imieniu komisji. I tu tylko... I na pewno w przyszłym roku na pewno będziemy chcieli znowu, prawda, taką komisję zwołać. Tylko miała taką uprzejmą prośbę do Ministerstwa Sprawiedliwości, bo oczywiście te dane są bardzo ważne, ale jak my tu mamy artykuły, a żaden tam prawników w naszym, w naszym gronie komisyjnym jest niewielu I zresztą no nie chodzi o to, żebyśmy czytali z kodeksem karnym, prawda, informacje, jakie to jest przestępstwo, no to żeby jednak te te tabele były w sposób bardziej, powiedziałem, klarowny, bo wiadomo, o jakim przestępstwie mówimy, bez szukania gdzieś tam w kodeksie.

Także to tak na przyszłość, taka, taka wielka prośba dla nas, żeby nam było łatwiej zrozumieć, co tu państwo napisali. Także jeszcze raz bardzo serdecznie dziękuję I do zobaczenia przy kolejnej, na kolejnym posiedzeniu komisji. A tak jeszcze z formalnych to już nie dotyczy państwa, ale komisjantów, ponieważ nikt z posłów nie zgłosił żadnej sprawy różnej. Rozumiem, że takiej nie, taka nie została zgłoszona, tak że tym razem już zamykam posiedzenie komisji. Dziękuję bardzo.