Komisja do Spraw Kontroli Państwowej (KOP) Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej (STR)

16 September 2026

Komisja do Spraw Kontroli Państwowej (KOP) Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej (STR) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

00:13 - 01:37
Speaker 3
Dzień dobry, witam państwa bardzo serdecznie.  Otwieram wspólne posiedzenie Komisji do spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Samorządu Terytorialnego I Polityki Regionalnej.  Stwierdzam kworum.  Czy są uwagi do porządku dziennego?  Nie widzę. 

Stwierdzam, że został przyjęty.  Szanowni państwo, witam panie posłanki, panów posłów.  Witam gości, którzy przybyli na nasze posiedzenie.  Witam pana Damiana Grzelkę, Przewodniczącego Krajowej Rady Regionalnych Izby Obrachunkowej.  Witam pana Grzegorza Czarnockiego, Wiceprezesa Krajowej Rady Regionalnych Izby Obrachunkowej. 

I witam pana Artura Chruścińskiego, naczelnika Wydziału w Departamencie Administracji Publicznej w MSWiA.  Witam też pana Szymona Marciniaka ze Związku Województw RP I pana Adama Ostrowskiego, Związek Miast Polskich.  Witam wszystkich panów bardzo serdecznie.  Szanowni państwo, przystępujemy do realizacji porządku obrad.  Informuję, że Marszałek Sejmu po zasięgnięciu opinii prezydium skierował w dniu trzeciego lipca dwudziestego szóstego roku sprawozdanie z działalności regionalnych izb obrachunkowych I wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego w roku 2000 dwudziestym piątym druk numer 2775 do Komisji do spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Samorządu Terytorialnego I Polityki Regionalnej do rozpatrzenia. 
01:38 - 01:45
Speaker 2
Bardzo proszę pana Przewodniczącego Krajowej Rady regionalnych izb obrachunkowych o przedstawienie sprawozdania. 
01:47 - 06:50
Speaker 1
Szanowny panie Przewodniczący, szanowne panie posłanki, szanowni panowie posłowie, szanowni państwo.  Krajowa Rada Regionalnych Izby Obrachunkowej działając na podstawie ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych przedłożyła wysokiemu sejmowi sprawozdanie z działalności regionalnych izb obrachunkowych I wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego w 2000 dwudziestym piątym roku.  Sprawozdanie to zostało przyjęte uchwałą Krajowej Rady regionalnych izb obrachunkowych w dniu ósmego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku.  Układ sprawozdania analogicznie jak w latach poprzednich składa się z dwóch części.  Część 1. 

Zawiera informacje dotyczące działalności regionalnych izb obrachunkowych w zakresie zapewnienia zgodnego z prawem prowadzenia gospodarki finansowej przez jednostki samorządu terytorialnego.  I tu w tej pierwszej części postaram się pokrótce przedstawić efekty naszej pracy.  Ponadto z inicjatywy krajowej Rady regionalnych izb obrachunkowych izby przeprowadziły 2 kontrole koordynowane, których przedmiotem były wydatki jednostek samorządu terytorialnego na funkcjonowanie organów stanowiących oraz finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego.  Te wyniki zostały przedstawione w dodatkowych informacjach.  Natomiast w drugiej części sprawozdania zostaną przedstawione informacje dotyczące wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego I w tej części oddam głos Wiceprzewodniczącemu Grzegorzowi Czarnowskiemu. 

Szanowni państwo, Regionalne Izby Obrachunkowe zgodnie z właściwością wynikającą z naszej ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych W tym pierwszym aspekcie działalności nadzorczej, nadzorem objęły 188584 uchwały I zarządzenia w 2000 dwudziestym piątym roku.  W tym były to, wymienię zasadniczo, budżety 3050, budżetów jednostek samorządu terytorialnego I ich związków, 115000, ponad 115000 uchwał I zarządzeń w sprawie zmian budżetu, uchwały dotyczące I w główne...  I jeszcze takie, duża ilość to uchwały dotyczące zasad I zakresu przyznawania dotacji z budżetu, 15030 tych uchwał oraz uchwały w zakresie podatków I opłat lokalnych, do których zastosowanie mają przepisy ustawy ordynacja podatkowa, 8823 uchwały, uchwały dotyczące wieloletniej prognozy finansowej I zmian 31433 uchwały oraz uchwały dotyczące udzielenia absolutorium 2973 uchwały.  Szanowni państwo, w wyniku badania nadzorczego stu osiemdziesięciu ośmiu 1500 osiemdziesięciu czterech uchwał w znacznej części uchwały te uznano za podjęte bez naruszenia prawa, co stanowiło prawie 98 procent ogółu uchwał I zarządzeń.  W pozostałym zakresie, to jest w trzech 1906 uchwałach I zarządzeniach stwierdzono naruszenie prawa z tego. 

1367 uchwał I zarządzeń uznano za nieważne, z czego 915 nieważne w części, 452 nieważne w całości.  W stu piętna...  W 1000 stu piętnastu uchwałach I zarządzeniach stwierdzono nieistotne naruszenie prawa, natomiast w stosunku do tysiąca trzystu ośmiuset osiemdziesięciu ośmiu, trzystu trzydziestu ośmiu uchwał I zarządzeń wszczęte postępowanie zostało umorzone w związku z usunięciem naruszenia prawa przez właściwy organ.  Tutaj zaznaczam, że znaczna część tych uchwał to jest właśnie budżet oraz wieloletnie prognozy finansowe.  To nasza ta podstawowa właściwość. 

Szczegółowe wyniki oczywiście nie będę tutaj już przedstawiał z tabeli, w której są zawarte.  W ramach działalności nadzorczej, tu chciałbym też podkreślić, że w 2000 dwudziestym piątym roku kolegia izb ustaliły 2 budżety w zakresie obowiązkowych zadań własnych oraz zadań zleconych.  W jednym przypadku było to z uwagi na nieuchwalenie przez organ stanowiący uchwały budżetowej do trzydziestego pierwszego stycznia.  To sprawa dotyczyła miasta Sanoka I jedyna z uwagi na prowadzenie obrad przez niewłaściwą osobę.  2. 

Część, sfera działalności regionalnych izb obrachunkowych obejmuje działalność opiniodawczą prowadzoną przez składy orzekające, wyznaczone przez prezesów regionalnych izb obrachunkowych.  Składy orzekające w 2000 dwudziestym piątym roku wydały 21453 opinie.  Najliczniejszą opinię, grupę stanowiącą opinię, stanowią opinie o możliwości sfinansowania deficytu z uwagi na ustawowy obowiązek opiniowania zarówno na etapie projektu uchwały budżetowej, jak I uchwały budżetowej już podjętej przez organ stanowiący.  Tutaj podwójnie projekty I budżety.  Jeżeli chodzi o tą działalność opiniodawczą, to zgodnie z artykułem trzynastym ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych no opiniowane są wszystkie projekty budżetów, sprawozdania z, projekty wieloletnie... 

06:50 - 20:52

Speaker 1

DUK, sprawozdania z wykonania budżetu, wnioski komisji rewizyjnych I inne opinie, które są wymienione w ustawie o regionalnych izbach obrachunkowych I ustawie o finansach publicznych. Tutaj, analizując statystykę, można zauważyć to, że w 2000 dwudziestym piątym roku spadła liczba opinii odnośnie możliwości sfinansowania deficytu oraz liczba opinii o możliwości spłaty kredytu I pożyczki oraz możliwości wykupu papierów wartościowych. To tak odnosząc się ogólnie do, co do ilości. Oczywiście w przeważającej części były to opinie pozytywne, ale były również wydane opinie pozytywne z uwagami, pozytywne z zastrzeżeniami oraz opinie negatywne. Wniesiono 11 odwołań, które rozpatrzyły kolegia regionalnych spraw rachunkowych od opinii wydanych przez składy orzekające.

W roku 2000 dwudziestym piątym regionalne izby obrachunkowe opracowały 1 raport o stanie gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku 2000 dwudziestym czwartym były to 3 raporty w roku dwudziestym piątym był to 1 raport. Ten 1 raport dotyczył gminy Bodzentyn w województwie świętokrzyskim. To był raport sporządzony przez Komisarza Rządowego dlatego, że w tej gminie są zawieszone organy, zarówno organ stanowiący jak I organ wykonawczy I w 2000 dwudziestym czwartym roku na skutek nie... Zaprzestania, że tak powiem działalności przez organ stanowiący doszło do I nie... Nieuchwalenia programu postępowania naprawczego I dopiero w 2000 dwudziestym piątym roku były kontynuowane prace dotyczące raportu o stanie gospodarki finansowej I programu postępowania naprawczego.

W ramach działalności kontrolnej, regionalne izby obrachunkowe przeprowadziły łącznie 889 kontroli. W tym było to 691 kontroli kompleksowych, gdzie obowiązek przeprowadzenia kontroli kompleksowych wynika z ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Tutaj cykliczność co najmniej raz na 4 lata w każdej jednostce samorządu terytorialnego. Przeprowadzono również w miarę możliwości 117 kontroli problemowych gospodarki finansowej oraz zamówień publicznych oraz podjęto 75 kontroli doraźnych, weryfikacja na przykład wniesionych informacji do izb oraz przeprowadzono 6 kontroli sprawdzających realizację

wniosków

Kontrolnych w wyniku przeprowadzonych kontroli przez regionalne izby obrachunkowe w 2000 e e 25 roku stwierdzono 9146 nieprawidłowości tutaj przedstawianych w ujęciu tematycznym zgodnie z ramową tematyką kontroli kompleksowej. Największa liczba nieprawidłowości dotyczyła wykonania budżetu, było to 2855 nieprawidłowości. W drugiej kolejności nieprawidłowości w obszarze księgowości I sprawozdawczości kontrolowanych jednostek 2570 nieprawidłowości. W strukturze te nieprawidłowości dotyczące wykonania budżetu I księgowości I sprawozdawczości one kształtują się podobnie. Natomiast no tendencja jest taka, że liczba nieprawidłowości w 2000 dwudziestym piątym roku w stosunku do 2000 dwudziestego czwartego roku uległa zmniejszeniu.

W ramach działalności kontrolnej tutaj chciałbym też zwrócić uwagę, że izby zweryfikowały łącznie prawie 500 doniesień oraz informacje o występowaniu nieprawidłowości, które były w miarę możliwości uwzględniane w tematyce kontrolnej. Te nieprawidłowości przedstawiają się w ujęciu finansowym. Tutaj, jeżeli chodzi o ujęcie finansowe, zgodnie z katalogowaniem nieprawidłowości, jak wszystkie organy kontrolne analogicznie tą statystykę przygotowują, tak jak I liczba nieprawidłowości, to jednak tutaj najbardziej, największa kwota nieprawidłowości dotyczy tego obszaru księgowości I sprawozdawczości. W ramach działań pokontrolnych w 2000 dwudziestym piątym roku Do kontrolowanych jednostek z każdej kontroli kończono ją protokołem I kierowano wystąpienia pokontrolne I wydano 13242 wnioski pokontrolne. Do wniosków pokontrolnych, do stu sześćdziesięciu wniosków pokontrolnych wniesiono zastrzeżenia, z czego 143 zostało oddalone przez kolegia regionalnych izb, a 17 zostało uwzględnionych.

Chciałbym tutaj zwrócić uwagę na to, że nasze sprawozdanie przedstawia przykłady stwierdzonych nieprawidłowości w poszczególnych obszarach z uwagi na też czas, jaki tutaj dysponujemy, pomijam ten aspekt I ewentualnie możemy się odnieść, jeżeli takie potrzeby będą, do poszczególnych tematów, są zawarte przykłady stwierdzanych nieprawidłowości. W ramach działań pokontrolnych chciałbym wskazać, że skierowano zawiadomienia. Największa liczba zawiadomień to jest zawiadomienia do rzeczników dyscypliny finansów publicznych. Izby złożyły 415 zawiadomień dotyczące 500 osiemdziesięciu dwóch potencjalnych osób, które mogą być uznane w innymi za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zakresie tysiąca trzystu dwudziestu trzech czynów naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonych w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Skierowano 13 zawiadomień do ministrów, 24 zawiadomienia do wojewodów.

Tutaj najczęściej są to zawiadomienia związane z wykorzystaniem dotacji z budżetu państwa, tak w skrócie można to przedstawić oraz do innych organów 35 zawiadomień. Innymi organami często to będą na przykład Państwowa Inspekcja Pracy, którą zawiadamiamy o stwierdzonych nieprawidłowościach zakresie dotyczącym właśnie właściwości państwa inspekcji pracy czy Izba Administracji Skarbowej. W ramach działalności regionalnych izb obrachunkowych, które są organami właściwymi do rozpatrywania skarg dotyczących zadań lub działalności rady gminy, rady powiatu, sejmiku województwa w zakresie spraw finansowych, rozpatrywano skargi I tutaj, jeżeli chciałem odnieść się do tego, że w 2000 dwudziestym piątym roku wzrosła znacznie liczba skarg dotyczących uchwał objętych nadzorem regionalnych izb obrachunkowych. O ile w 2000 dwudziestym czwartym roku było to 114 skarg, to w 2000 dwudziestym piątym roku było to 168 skarg. Ogólnie należy zwrócić uwagę, że wzrasta liczba pism, które są kierowane do rozpatrzenia regionalnych izb obrachunkowych, czy to skarg, czy powiadomień o ewentualnych nieprawidłowościach do wykorzystania działalności kontrolnej.

W ramach ustawowej działalności regionalnych izb obrachunkowych izby organizowały szkolenia, z których również realizowały dochody I w 2000 dwudziestym piątym roku zorganizowały izby 83 szkolenia dla siedmiu 1000 czterystu siedemdziesięciu siedmiu uczestników. Te szkolenia mają zarówno aspekt taki, że izby z tego tytułu realizują dochody budżetu państwa, co omawiamy przy wykonaniu budżetu państwa, ale ta odpłatność jest nieznaczna, a te szkolenia są nakierowane na to, aby były wysoce merytoryczne dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego I odnosiły się do bieżących potrzeb tych jednostek. W ramach działalności informacyjnej izby udzieliły 801 pisemnych odpowiedzi I wyjaśnień dotyczących stosowania przepisów o finansach publicznych. Wpłynęło 508 wniosków o udzielenie informacji publicznej. I pozwolicie państwo, że jeszcze odniosę się krótko, bo to obejmuje też sprawozdanie, ale tutaj już w takim krótkim zakresie do wykonania budżetu regionalnych izb obrachunkowych, bo ocena wykonania budżetu była przedmiotem odrębnej komisji państwa komisji w czerwcu, gdzie omawiane było wykonanie budżetu I tutaj w skrócie tylko wskażę, że dochody zostały zrealizowane w wysokości 2695000 I w największym stopniu były to dochody właśnie z prowadzonej działalności szkoleniowej.

Plan wydatków był 208230000 na rok 2025. I został zrealizowany w stu procentach. Wydatki obejmowały... Grupa wydatków w strukturze wydatków to wydatki na wynagrodzenia I pochodne, przy czym tutaj na wynagrodzenia I pochodne łącznie wydatkowano 139673000 I w stosunku do poprzedniego roku te wydatki na wynagrodzenia wzrosły nominalnie o 6.7 dziesiątych procent, ale realnie przy uwzględnieniu wskaźnika inflacji to ten wzrost jest o 3.1 dziesiątych procent. I wydatki majątkowe, no tutaj należy wskazać, że był to rok 2025..

To co omawiam, akurat było przedstawione przy wykonaniu budżetu. Był to rok, którym ten plan wydatków majątkowych był zwiększony na etapie budżetu, projektu budżetu I później budżetu I izby jednorazowo w 2000 dwudziestym piątym roku dysponowały tą kwotą czterech 1000700 osiemdziesięciu trzech 1000 na wydatki majątkowe. I tutaj w ramach tych środków głównie były to zakupy dotyczące infrastruktury informatycznej oraz wydatkowano środki na zakup samochodów służbowych. Te samochody służbowe my tutaj podkreślamy, że to są samochody związane głównie z działalnością kontrolną, po to jakby do celu działalności kontrolnej. Jeżeli chodzi o zatrudnienie na dzień 31.

Grudnia 2000 dwudziestego piątego roku stan zatrudnienia w izbach w przeliczeniu na pełne etaty wynosił 1184 etaty. No niestety to, co powtarzamy na wysokich komisjach, co roku ta tendencja się nie zmienia. W 2000 dwudziestym piątym roku z izb odeszło łącznie osiemdziesięciu sześciu pracowników. W głównej mierze byli to inspektorzy wydziałów kontroli, specjaliści wydziałów informacji, analiz I szkoleń, co jak niewątpliwie wiemy, jest związane z wysokością wynagrodzeń. Te wynagrodzenia oczywiście, co tutaj też przedstawiamy, w 2000 dwudziestym piątym roku, co prawda łącznie statystycznie według RB 70 to przeciętne wynagrodzenie jest ponad 10000, przy przeciętnym wynagrodzeniu 8900, co zmieniło tutaj to, że w 2000 dwudziestym trzecim roku mieliśmy sytuację, że przeciętne wynagrodzenie w izbach było niższe niż przeciętne wynagrodzenie ogólnie, ale mimo wszystko, jak znamy wszyscy realia, to jest to wynagrodzenie przeciętne, które również uwzględnia nagrody jubileuszowe, odprawy emerytalne, co bardzo wpływa na tą kwotę a niestety ale wynagrodzenia przeciętne pracowników tych których

Największą liczbę, czyli wynagrodzenia zgodnie z angażami, to w wydziałach kontroli jest to niespełna 8000, a w wydziałach informacji I analizy szkolnej 107000 brutto, co prowadzi, utrudnia znacznie prowadzenie polityki kadrowej, a w konsekwencji przełożyć się może w dalszej perspektywie na realizację też zadań, bowiem znaczna grupa pracowników to są pracownicy powyżej pięćdziesięciu lat, to jest 28 procent, a 9 procent to są pracownicy powyżej sześćdziesiątego roku życia, czyli posiadający uprawnienia co do zasady emerytalne, tak. Teraz, szanowni państwo, oddam głos wiceprzewodniczącemu, który omówi wnioski oraz wykonanie budżetów przez jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli w dalszej części do tego referatu też będą pytania, pozostaję do państwa dyspozycji.

20:55 - 29:01

Speaker 4

Dziękuję bardzo. Myślę, że możemy kontynuować. Szanowni państwo, elementem sprawozdania jest taka refleksja izb nad funkcjonowaniem prawa samorządu terytorialnego I co roku przedstawiamy tutaj taką część, którą nazywamy wnioskami delegatury. W tym roku Krajowa Rada na podstawie swoich doświadczeń z działalności nadzorczej, kontrolnej I opiniodawczej, przedstawiła 3 nowe wnioski, które są jak gdyby nowymi, nowymi tematami albo nowym ujęciem tematów, które już odbywaliśmy tutaj kiedyś na tej sali, bądź, bądź na, na innych forach komisyjnych. 2 wnioski dotyczą, wynikają z kontroli koordynowanej, którą przedstawialiśmy już bezpośrednio na komisji, kontroli państwowych, związaną z wydatkami na diety radnych.

Wydało nam się za słuszne powielenie dziewięciu wniosków powtórzonych z lat poprzednich. Ja oczywiście już nie będę tego wszystkiego omawiał szczegółowo. Natomiast jeśli chodzi o te wnioski nowe, które chcieliśmy zaakcentować jako najbardziej może istotne, to jesteśmy za tym, żeby mimo tego, że jak gdyby nie mamy często takich sytuacji aktualnie, że samorządy są wzywane do opracowania I ochrony programu postępowania naprawczego, to widzimy problem związany z tym, że aktualny termin obowiązywania programu naprawczego, czyli trzyletni termin jest terminem za krótkim I on czasami nie wystarcza do tego, żeby uporządkować finanse samorządu. Jesteśmy za tym, żeby ten termin wydłużyć z trzech do pięciu lat. Również, żeby wprowadzić formalny obowiązek raportowania przez samorządy wyników tego postępowania naprawczego w sprawozdaniu z wykonania budżetu oraz taką kwestię techniczną związaną ze wszczęciem.

To jest kwestia proceduralna. Chodzi o to, żeby to było wezwanie przez izbę do wszczęcia po prostu postępowania naprawczego. Mogło nastąpić nie tylko przed uchwaleniem budżetu, ale I w trakcie roku. Natomiast mówię, naszym właśnie zainteresowaniem te programy naprawcze się, nie chcę powiedzieć cieszą, ale, ale na to zwracamy uwagę. To jest ważny instrument.

Taką kwestią techniczną, ale wymagającą doprecyzowania, naszym zdaniem, jest kwestia rozliczeń pomiędzy gminami zakresie zwrotu kosztów wychowania przedszkolnego. Ten wniosek ma taki charakter trochę techniczny. Chodzi o podstawę rozliczania dotacji, ale chciałbym zwrócić też jak gdyby uwagę na to, że, na taką kwestię, którą, którą akcentowaliśmy już kiedyś, a teraz chcemy przedstawić jakby w nowej formule. Chodzi o to, żebyśmy, to jest taki temat bardzo, bardzo nośny I też medialnie my się z tym stykamy naprawdę bardzo często w naszej pracy związanej z rozpatrywaniem skarg, różnego rodzaju wniosków, sygnalizacji. To jest temat, który dotyczy szerokiej liczby mieszkańców.

Chodzi o zrównanie w ustawie prawo oświatowe mechanizmu odpłatności za posiłki w szkołach. Rozmawialiśmy tutaj kiedyś o tym na komisji kontroli, przedstawiliśmy wyniki naszych, naszej działalności. Rozmawialiśmy o tym, że, że orzecznictwo sądów jak gdyby idzie jednoznacznie w ten sposób, odczytuje przepisy ustawy prawa oświatowego I wcześniejsze przepisy, że niezależnie od tego, czy szkoła prowadzi stołówkę w formie stołówki stacjonarnej, czy zamawia catering, rodzice powinni być obciążeni zgodnie z ustawą z wyłącznie jak gdyby kosztem tak zwanego wsadu do kotła. Natomiast, natomiast w sytuacji, kiedy powszechną praktyką jest to, że w sytuacji, kiedy samorząd rezygnuje z, rezygnuje z prowadzenia stołówki, jak gdyby rodzice są obciążani nie wyłącznie kosztem, powiedzmy, samych produktów zużytych do przygotowania tego posiłku, tylko jak gdyby całym kosztem wynikającym z cateringu. I tutaj swoisty spór pomiędzy nami I samorządami się już od jakiegoś czasu ciągnie.

Akcentowaliśmy, rozmawialiśmy w tej sprawie z Ministerstwem Finansów, z Ministerstwem Edukacji Narodowej, przekazywaliśmy sygnalizację I tutaj duże, powiedzmy, Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawia argumenty, może nie do końca nas satysfakcjonujące, niemniej wydaje nam się, że taka sytuacja, że obywatele korzystający z publicznej usługi płacą zupełnie inną kwotę w zależności od tego, czy samorząd prowadzi tą stołówkę, czy nie, jest to sytuacja, która chyba nie do końca jest właściwa w świetle jakichś konstytucyjnych zasad. Także redakcja oczywiście tego wniosku jest przekazana w, w materiale. Jeśli chodzi o wnioski sprawdzonej kontroli koordynowanej, to myślę, że członkom komisji kontroli są oczywiście znane. Chodzi o to, żebyśmy na podstawie naszych wyników kontroli doszliśmy do takiego wniosku, że celowe by było potwierdzenie w przepisach ustrojowych wszystkich szczebli samorządu terytorialnego charakteru prawnego diety radnego jako ryczałtu za pełnienie istotnej funkcji społecznej z mandatu lokalnej społeczności. O cóż chodzi?

Chodzi o to, że w świetle ostatnich, ostatnich rozstrzygnięć, zarówno rozstrzygnięć nadzorczych, jak I też poglądów doktryny, jak I również wyroków sądów. Tych rzeczywiście wyroków sądów jest sporo. One są krótko zasygnalizowane w naszym materiale. Organy nadzoru I przede wszystkim sądy doszły do wniosku, że dieta powinna stanowić tylko I wyłącznie równowartość utraconego przez danego radnego, potencjalnego wynagrodzenia, którego nie otrzymał w związku z tym, że pełni funkcję radnego. Koncentruje się to rozumowanie na rozumieniu, na kluczowym obowiązku radnego, który identyfikuje się z tym, że radny jest na sesji, a jeśli z jakiegoś tam powodu w miesiącu nie jest na sesji albo nie uczestniczy w posiedzeniu komisji, albo też sesji nie ma, to w świetle poglądu komentatorów I ekspertów prawa finansowego czy prawa ustrojowego, radny nie powinien w ogóle otrzymywać diety.

My uważamy, że, że ten chyba kierunek wykładni nie jest zbyt słuszny I uważamy, że jeżeli tak odczytują to sądy I organy na, organy nadzoru w ślad za nimi, to być może warto, warto byłoby się zastanowić nad nazwaniem tego świadczenia dla radnych diety w nieco inny, inny sposób. Szczegóły oczywiście są w materiale. I również taką drugą kwestię, którą chcemy zaakcentować, to jest to, że w ustawie ustrojowej I innych przepisach nie mamy wprost regulacji dotyczącej tego, w jaki sposób powinniśmy, skąd powinniśmy brać liczbę mieszkańców, która jest podstawą różnego rodzaju wyliczeń, różnego rodzaju kwot I wielkości we wszelkich przepisach. I ten temat, ten temat właśnie jest szczegółowo opisany w uzasadnieniu. Tych wniosków już, te wnioski pozostałe oczywiście są w materiale, natomiast przejdę do tego, co myślę może państwa nieco bardziej interesuje.

Chodzi o wykonanie budżetu przez samorząd w 2000 dwudziestym piątym roku. Oczywiście uszeregowanie jest tych, tych tematów tradycyjne. Mamy grupy samorządów, potem, potem w materiale mamy relacje z artykułu 242, 243. Wybrane zagadnienia gospodarki finansowej, finansuje testena mieszkańca. Troszkę zmieniamy to sprawozdanie za każdym razem, ale jednak jego struktura się nie zmienia.

Tym razem wybraliśmy takie rzeczy, które naszym zdaniem zasługują na szczególną uwagę. Oczywiście szczególną kwestią jest to, mamy 1. Rok funkcjonowania nowej ustawy o dochodach. Główne cele wprowadzonych zmian myślę państwu są doskonale znane. Przecież państwo uczestniczyliście w procesie legislacyjnym.

Generalnie chodziło o wzmocnienie I ustabilizowanie finansów samorządów poprzez zwiększenie dochodów własnych, od których zależą właśnie możliwości realizacji zadań I oparcie zasilania finansowego na dochodach wynikające z bazy lokalnej podatku dochodowego, wprowadzenie determinant z wprowadzeniem lepszej alokacji środków publicznych, uelastycznienie systemu poprzez zmniejszenie wpływu janosikowego oraz zwiększenie wpływu strony samorządowej na podział środków. To były takie założenia, które leżały u podstaw tego projektu. Natomiast jeśli możemy zobaczyć sobie na, na dane, to w największym skrócie możemy powiedzieć, że rok 2024., jeśli chodzi o dochody, był kolejnym dobrym rokiem dla samorządów. Możemy powiedzieć wyraźnie, że nastąpił, nastąpił znów... Która to jest strona?

OGM-u.

29:02 - 29:10

Speaker 5

198. 198 strona. Ten materiał jest bardzo obszerny. Ja z jednej strony przepraszam za niego.

29:10 - 29:59

Speaker 4

My go już przestaliśmy drukować, tak, bo, bo po prostu jest tak duży, że nie drukujemy go. To jest 12., 10. 8.. I tutaj mamy informacje o dochodach. I tak jak państwo widzicie, struktura tego jest trochę inna.

Musieliśmy w związku z tym, że konstrukcja dochodów budżetowych została zmieniona I jak gdyby zmniejszyło się znaczenie subwencji, a wzrosło znaczenie udziału w dochodach podatkowych, czyli w Picie głównie, no I w Cit też nieco, to jak gdyby pojawiła się taka kategoria transfer z budżetu państwa. I te transfer z budżetu państwa, a to się nie pokazuje, te transfer z budżetu państwa właśnie one obrazują tą wielkość środków przekazywanych z budżetu państwa I tutaj widać, że ona była, ona znacznie wzrosła w roku 2000 dwudziestym czwartym. Mówimy o wszystkich samorządach, tak. Były to 172000000000 w roku 2000 dwudziestym czwartym, dwudziestym trzecim. W 2000 dwudziestym czwartym było

30:00 - 45:58

Speaker 4

220 sześćmiliardów jeśli chodzi o transfery w roku 2000 e e 25 było to 250 jedenmiliardów I tutaj widzimy tą gigantyczną gigantyczną zmianę w zakresie pit to znaczy pit które otrzymały samorządy w roku 2000 e e 20 czwartym, to było 80000000000, a w roku 2000 dwudziestym piątym było to 173000000000. Ale jak gdyby no ten cały wzrost bierze się również z tego, że zmalała subwencja ogólna, tak. Subwencja ogólna, która wynosiła w roku 2000 dwudziestym czwartym blisko 120000000000, spadła do pięćdziesięciu 1000000000 w roku 2000 dwudziestym piątym. Po prostu część samorządów, które ma, która dysponuje dobrymi dochodami własnymi z PIT-u, nie osiąga subwencji, nie osiąga w ogóle, nie otrzymuje w ogóle subwencji ogólnej z tego powodu, że jakby te środki są zabezpieczone, upraszczając to mówiąc, w Picie. Te wszystkie dane są przekazane, oczywiście trudno tutaj analizować.

Możemy powiedzieć z naszej perspektywy najkrócej, że ten rok był dobrym rokiem dla samorządów. Na co zwracam uwagę I o czym rozmawialiśmy tutaj przy okazji sprawozdania rok temu, samorządy osiągnęły historycznie najwyższą nadwyżkę operacyjną, czyli wynik operacyjny, czyli nadwyżkę dochodów bieżących nad wydatkami bieżącymi. My uznajemy, że ta nadwyżka operacyjna bądź deficyt operacyjny jest takim kluczowym parametrem, który świadczy o tym, jak, czy dochody samorządów są zdrowe, czy, czy mają jakieś tam, czy samorządy mają problemy, czyli upraszczając, czy samorządy są w stanie sfinansować bieżące wydatki z bieżących dochodów. I tutaj oczywiście w w ramach wyniku brutto mamy ten wynik operacyjny na poziomie w roku 2000 dwudziestym piątym na poziomie blisko czterdziestu 1000000000. To jest wynik rekordowy.

Mamy również, mamy również nieznaczny wzrost wydatków inwestycyjnych w roku 2000 dwudziestym piątym, ale ten wzrost nie jest, nie jest duży. Natomiast jest to odbicie, ponieważ w roku 2000 dwudziestym czwartym, jeśli chodzi o wydatki, wydatki majątkowe, był spadek tychże wydatków. Czyli można powiedzieć tak, tak bardziej używając profesjonalnych sformułowań, że po okresie dużych zmian nastąpiło uspokojenie sytuacji finansowej. Ogółowe wzrosło 8 I pół procenta, czyli realnie około trzech I pół procenta, przepraszam, około pięciu procent. Zwiększenie dochodów średnio o 9 procent miało miejsce we wszystkich typach, z wyłączeniem miasta stołecznego Warszawy, w którym te dochody nie wzrosły aż tak bardzo, de facto osiągnęły poziom dziewięćdziesięciu dziewięciu procent dochodów ubiegłorocznych.

Sytuacja dochodowa samorządów pozostawała korzystna. 76 procent samorządów odnotowało wzrost dochodu w porównaniu z rokiem poprzednim. Tutaj oczywiście mówimy nie tylko o transfer budżetu państwa, tylko o wszystkich dochodach, które w ogóle są. Można powiedzieć, że po okresie intensyfikacji napływu środków ta dynamika zarówno dochodów bieżących, jak I majątkowych wchodzi w fazę stabilnego, dynamicznego wzrostu, typową dla okresu po silnych I jednorazowych I półkach wzrostowych. Oczywiście mówimy tutaj o tym, że w roku 2000 dwudziestym czwartym samorządy otrzymały pod koniec roku jeszcze, o ile pamiętam, 10000000000 złotych tak zwanej kroplówki.

Tutaj widzicie państwo slajdy pokazujące te dochody, jak one się różnie rozkładają, jak ten rok 2025. Wypada na tle lat poprzednich. Na tym prawym slajdzie to widzimy ostatnie 6 lat. Tutaj widać ten zielony pasek, to są dochody z PIT-u I jak one bardzo wzrosły w stosunku do roku 2000 dwudziestego czwartego. Niemniej, no warto zauważyć, że ten pomarańczowy pasek, czyli subwencja zmalała w istotny sposób.

Jeśli chodzi o dochody, strukturę, czyli dochody bieżące I majątkowe, też tutaj widzimy, że nastąpiła taka stabilizacja po bardzo dobrym roku 2000 dwudziestym trzecim, jeśli chodzi o dochody majątkowe. Te dochody majątkowe ukształtowały się na poziomie około 12 koma 3 I ten efekt jest w zasadzie powielony w roku 2000 dwudziestym czwartym I 2000 dwudziestym piątym. Tak jak mówię, w dalszym ciągu zostało utrzymane bardzo pozytywne zjawisko, jeśli mówimy o tych dochodach I wydatkach brutto. Czyli jest większa dynamika dochodów niż wydatków, czyli wzrost wydatków jest ciągle jeszcze niższy niż wzrost dochodów. No I to jest dla nas jako osób, które zajmują się czuwaniem nad stabilnością samorządowych finansów, to jest bardzo dobra wiadomość.

To może powiem, jeśli chodzi o wydatki tutaj też widać, że ustabilizował się poziom wydatków majątkowych, on sięga około dwudziestu procent I myślę, że w dalszym ciągu to są dobre, dobre dane, ponieważ te 20 procent, no za wyjątkiem no szczególnego roku 2000 dwudziestego trzeciego, który był takim rokiem przedwyborczym, to są myślę całkiem, całkiem dobre dane. I tutaj znowu wracam do tego, czym mówiłem już wcześniej, o tej nadwyżce operacyjnej. To jest kluczowy parametr w naszej ocenie I w tym roku on osiągnął wyjątkową wielkość trzydziestu dziewięciu, trzydziestu dziewięciu 1600000000. Natomiast deficyt operacyjny, czyli te wszystkie samorządy, które nie były w stanie pokryć wydatków bieżących dochodami bieżącymi, one łącznie, łącznie zabrakło im 375000000 złotych. Szanowni państwo, rozmawialiśmy o tym ostatnio.

Patrzymy na te samorządy, jak... To jest taki obraz ogólny, ale zastanawiamy się też, jak dużo jest jednostek, które posiadają realne problemy. Czyli właśnie jak dużo jednostek spośród naszych blisko trzech 1000 samorządów rzeczywiście miało problem z tym, żeby zbilansować bieżące budżety. Przepisy prawa na to pozwalają, te wszystkie, wszystkie liberalizacje, jeśli chodzi o możliwe zaciągania zobowiązań, o wieloletnie prognozy finansowe, one na to pozwalają. My jako izby tolerujemy tą sytuację, bo ona jest w pewnych warunkach akceptowalna.

W roku 2000 dwudziestym było 37 takich samorządów, które nie bilansowały się w dochodach I wydatkach bieżących. W 2000 dwudziestym pierwszym było 7, w 2000 dwudziestym drugim 77. Tutaj po prostu razem kwota tych deficytów. W 2000 dwudziestym trzecim, jeśli chodzi o wynik operacyjny, był najgorszy rok I tutaj zabrakło w dochodach bieżących na finansowanie wydatków bieżących ponad 2 I pół miliarda złotych. W zeszłym roku to dalej było 200 jednostek, którym zabrakło, przepraszam, miliarda złotych, natomiast rok 2025.

Dalej pokazuje ten pozytywny trend. W całym kraju jest 59 samorządów, którym nie starczyło dochodów bieżących na finansowanie wydatków bieżących, w tym 10 miast na prawach powiatu. Zrobiliśmy taką analizę, właśnie szykując się do dzisiejszego spotkania, jak dużo samorządów, w ogóle, w jak wielu samorządach to zjawisko wystąpiło I czy to rzeczywiście jest trwałe, czy nie. Okazuje się, że w całym kraju jest 13 samorządów, w których deficyt operacyjny wystąpił w latach 2009, 2025, 4 lub więcej razy. Tak, czyli możemy powiedzieć, że to nie było incydentalne zjawisko, tylko rzeczywiście prawie co drugim roku ten samorząd ma problemy z bieżącym zbilansowaniem się.

No 64 jest... Te samorządy są rozłożone generalnie w całym kraju. To jest 1 lub 2 jednostki. Ja zapewniam państwa, że my te jednostki oczywiście monitorujemy na naszych spotkaniach, wymieniamy się informacjami, prowadzimy takie analizy. No I jak gdyby widzimy, że ta sytuacja, tak jak państwo widzicie, te dane zbiorcze wyraźnie się poprawia.

Jeśli chodzi o dług, bo to jest też kolejne kryterium I taki kolejny benchmark tej kondycji finansowej, rzeczywiście znowu mamy taką sytuację, dług nieznacznie wzrasta. Wzrasta w zasadzie od roku 2000 dwudziestego trzeciego. Aktualnie zobowiązania samorządu wynoszą 115000000000 złotych, 115 I pół miliarda. Natomiast pocieszające jest to, że relacja kwoty długu do dochodów spada, co oznacza, że dochody rosną szybciej niż dług, tak. Więc mamy ten pomarańczowy pasek na górze.

W tej chwili dług samorządów spada poniżej dwudziestu pięciu procent, a w roku 2000... W stosunku do dochodów, a w roku 2000 dziewiętnastym wynosił blisko 30 procent. To jest duża zmiana na plus. Jeśli chodzi o te samorządy, które, o te samorządy, które są mniej lub bardziej zadłużone, szanowni państwo, to mamy w całym kraju 230 samorządów, które nie są w ogóle zadłużone I 37 samorządów, które są zadłużone powyżej sześćdziesięciu procent. To nie są jakieś ustawowe ramy, no ale uważamy, że dług powyżej sześćdziesięciu procent to już jest dług, czy nawet powyżej pięćdziesięciu procent to jest dług, który ciąży na, ciąży na samorządzie ze względu na wysokie koszty obsługi.

Ja powiem, że dobrze się stało, że ta liczba jednostek, które mają dług przekraczający 60 procent zmalała. Jest to, tak jak mówię, 31 jednostek. W zeszłym roku tych jednostek było 49. Jeśli chodzi o, jak, o to, jakie to są jednostki, to są to gminy I miasta na prawach powiatu. Żaden, żadne województwo, ani żaden powiat nie jest zadłużony na taki wysoki wskaźnik.

W tym roku zastanawialiśmy się z panem przewodniczącym, jaki temat państwu szczególnie zwrócić uwagę I jak gdyby postanowiliśmy odnieść się do tematu ZZOZ-ów. My corocznie publikujemy informacje o tych, o tej sytuacji, o kondycji samorządowych ZZOZ-ów, o ich zadłużeniu, ale wydaje się, że no w tym roku pojawiły się pewne, pewne interesujące myślę dane, które chcemy przedstawić. Chociaż tak jak mówię, no my się nie zajmujemy jak gdyby bezpośrednio analizą planów finansowych, planów finansowych zakładów opieki zdrowotnej. Niemniej te kwoty zobowiązań uznajemy, w jakimś sensie obciążają I stanowią ryzyko dla samorządów. Łączna kwota zobowiązań nadzorowanych przez samorządy jednostek posiadających osobowość prawną w 2000 dwudziestym piątym roku wyniosła blisko niecałe 9 I pół miliarda złotych I wzrosła o w stosunku do roku poprzedniego o blisko półtora miliarda.

To jest duży wzrost, on jest jak gdyby nieproporcjonalny do tej wielkości, jeżeli patrzyliśmy na wzrosty zadłużenia samorządów, to było kilka procent, tutaj mamy 18 procent. Zobowiązania jednostek z osobowością prawną nadzorowanych przez samorządy stanowiły tylko 2 procent wybranych dochodów wszystkich samorządów, czyli to oznacza, że jeżeli samorządy są aktualnie zadłużone na poziomie 24 koma 7 w stosunku do ich dochodów to gdyby dodać wszystkie długi długi nadzorowanych jednostek głównie chodzi na mozozy to ten odsetek wzrósł z 24 do 26 procent

Wszystkich samorządów. Ale jaki jest problem? Problem jest taki, że te zadłużenia niestety one koncentrują się w określonych albo typach jednostek lub w określonych jednostkach. To nie jest tak, że te ZOZ-y są zadłużane wszędzie na samym, na tym samym poziomie. I tutaj mamy dane, taką bardzo, bardzo krótką dynamikę tego procesu, jak zobowiązania samorządowych z ZZOZ-ów rosną nam.

I tutaj widzimy, że w tym pierwszym wierszu macie państwo dane z Polski, czyli było 7800000000, teraz jest 9, prawie 9 300, dynamika 18 procent. Największa dynamika w zakresie zobowiązań dotyczy miasta stołecznego Warszawy. Tutaj mamy dynamikę 180 procent, czyli wzrosły te zadłużenie o 80 procent, ale jeśli chodzi o wielkość, to jest to, jest to bardzo nieznaczna kwota, bo to jest raptem 628000 złotych. To jest zupełnie bardzo drobna kwota. Natomiast może niepokoić to, że rośnie nam zadłużenie w powiatach I w województwach I nam rośnie znacznie powyżej pięciu czy nawet dziesięciu procent w województwach.

Ten wzrost dotyczy, wzrost pojawia się, występuje, to jest blisko 800000000000 złotych, jest o 24 procent, w powiatach ten wzrost wynosi, wynosi około pół miliarda złotych. Co jest niepokojące, to jest to, że istotna część tego długu, samorządy jako takim prawie nie posiadają, nie posiadają realnie zobowiązań wymagalnych, czyli takich, które są po terminie płatności. Niestety, opieki zdrowotnej posiadają bardzo dużo takich zobowiązań I te zobowiązania bardzo przerastają. W przypadku województw to jest szczególnie to widać. Wzrost zobowiązań wymaganych w województwach to jest w tej chwili, to było rok do roku blisko czterystu 1000000 złotych.

Co mogę powiedzieć? Tutaj mamy taką bardzo, już bardzo daleką I pogłębioną historycznie analizę. Mamy zobowiązania samorządów wszystkich szczebli, zobowiązania SPZOZ-ów wszystkich szczebli, znaczy nadzorowanych przez samorządy wszystkie, czyli powiaty województwa I gminy w 2000 pierwszym roku to były łącznie 2000000000 I widzimy, jak te wielkości malały, rosły, były lata lepsze, lata, lata gorsze. Widać, że zobowiązanie, czyli ta 1. Kwota, 1.

Kolumna, ona cały czas oscylowała wokół czterech, powiedzmy pięciu 1000000 I tak powoli rosła. W roku 2000 dwudziestym drugim to już było 6 I pół miliona, 6 I pół miliarda, potem w 2000 dwudziestym trzecim wzrost o kolejne pół miliarda, w w 2000 dwudziestym czwartym wzrost o 700000000 I tutaj mamy w roku 2000 dwudziestym piątym wzrost już nie o nie o o kolejne 800000000 czy 900 tylko mamy tutaj wzrost o blisko 1400000000 złotych. Jeśli chodzi o zobowiązania wymagalne, sprzedaż jest też gigantyczny, bo widzicie państwo, kiedyś zobowiązania wymagane na poziomie czterech 1000000000 to były powiedzmy 22 lata temu. Teraz mamy 3000200, ale to tempo jest bardzo, bardzo niepokojące. Co jest niepokojące, jeśli zestawimy sobie te dane, rozbijemy je jak gdyby w skali kraju, zobaczymy, jak to wygląda, to...

Niepokojące jest to, że właśnie te trendy nawet nie są jednolite. Proszę zwrócić uwagę, mamy taką sytuację, że jeśli mówimy o zobowiązaniach SPZ-ów nadzorowanych przez województwa samorządowe, to mamy taką sytuację, że to są... Tu chodzi o województwa, tu nie chodzi o samorządy z tego województwa, tylko same województwa samorządowe. I widzimy, że w części tych samorządów te zadłużenie jest znaczne I przekracza 1000000000 złotych. De facto w trzech województwach to zadłużenie łącznie no w zasadzie chyba ma 60, 60 procent tego zadłużenia w województwie pojawia w trzech województwach.

W opolskim nic panie pośle. No tak, tak, tak.

I nie dlatego, że jesteśmy najmniejsi, bo w pomorskim też jest bardzo mało. No w każdym razie, co jest, ale co jest, co jest interesujące? Interesujące jest jak gdyby to, że, że zwraca uwagę oczywiście pewien proces.

Proszę państwa, zwróćcie państwo uwagę, na przykład w podkarpackim kwota długu maleje, tak. Z poszczególnych latach kwota długu maleje, tak. Natomiast w Lubelskim rośnie I to tak bardzo znacznie. Jest ogromnie niepokojący, a jest ten wzrost w Łódzkim, który jest naprawdę gigantyczny. Ja rozmawiałem, ja rozmawiałem z prezesem, nie wiem, kilka, czy kilka dni temu, nawet dzisiaj nie rozmawiałem jeszcze rano.

No I też oczywiście mówi, że no my możemy na to zwracać uwagę, możemy tą kwestię ponosić gdzieś w opiniach czy w projektach, ale to nawet nie jest kwestia budżetowa, tak. Widzimy pewne ryzyko. Natomiast rzeczywiście ten problem się pojawia, no I problem szczególnie niepokojący dotyczy zobowiązań tych przeterminowanych. Pamiętajmy, że w związku z ustawą o terminach zapłaty, każda niezapłacona w terminie faktura generuje co najmniej 40 euro dodatkowych kosztów, dodatkowych kosztów do, do zapłaty. Nikt, nikt nie chce przeciągać, ale, ale mówię to, że ten wzrost jest nieharmonijny, że u jednych rośnie, u innych spada, niekiedy jest pozycja bardzo niska, on świadczy.

Ja nawet rozmawiałem w naszym urzędzie marszałkowskim, z czego to wynika. Polityka ministerstwa też jak gdyby jest zmiana NFZ-u, zależy ci od tego, jaki jest rozkład szpitali, jak tych szpitali dużo jest, jakie one mają specjalizacje, wycena się zmienia. To jest bardzo skomplikowana kwestia na pewno. My się na niej nie znamy jako Izby Obrachunkowe, ale nas bardzo niepokoi to, że są województwa, gdzie udaje się utrzymać pod kontrolą te zadłużenie ZZOZ-ów. No I są te województwa, w których jak gdyby wyraźnie się to nie udaje.

I tak jak mówię, nawet nie ma jednolitego trendu. Zwracam uwagę na podkarpackie, zwracam uwagę na przykład na małopolskie, na lubuskie, gdzie te wydatki maleją. Przynajmniej z naszego sprawozdania. Już kończę, już kończę. Szanowni państwo, dane oczywiście są szczegółowo.

Tutaj macie państwo zobowiązanie według największych jednostek. Też oczywiście jest to w materiałach. Podsumowanie państwo otrzymacie. Już w zasadzie je skrótowo mówiłem. Podobnie, jeśli chodzi o powiaty.

Również, jeśli chodzi o zozy, które są nadzorowane przez powiaty, również widzimy wzrosty. Tutaj ta sytuacja jest mniej niepokojąca. Tu z kolei w podkarpackim widać sytuację bardzo złą, że tych wzrostów jest dużo, ale tutaj wszędzie widać, że wszędzie jest ten problem I wszędzie rośnie. I nie ukrywam, że jak rozmawialiśmy z panem prezesem dzisiaj, to również w sprawozdaniach za półrocze widzimy, że te wzrosty się pojawiają w aspekcie, w aspekcie zobowiązań SPZOZ-ów. Macie państwo w materiale naszym również pokazane największe zobowiązania SPZOZ-ów wszystkich szczebli JST.

Tutaj oczywiście są, nie, nie patrząc. Która strona jest? ZOS jest osobna?

45:58 - 46:04

Speaker 6

Tak, tak, będzie. Myśmy ją...

46:04 - 48:28

Speaker 4

Tak, myśmy ją przysłali. Tak, myśmy ją przysłali. Ja nie ukrywam, że po prostu ze względu na różnego rodzaju obowiązki. Ona dzisiaj rano była przesłana, ale ale oczywiście państwo to macie. Tak, bardzo, tak.

Ale ale tutaj jesteśmy do dyspozycji, bo tutaj będziemy będziemy dzisiaj do dwudziestej. Ja będę do dwudziestej, pani poseł w Sejmie, więc na pewno mogę jeszcze. Na pewno możemy to przekazać, ale tak, tak, tak. Także tak to wygląda. Ja jeszcze zwracam uwagę, jest taki mój konik, pan przewodniczący o tym wie, gospodarka odpadami również taki temat, który też jest trochę niepokojący.

Generalnie my zajmujemy, gospodarka odpadami powinna być oparta na takiej zasadzie, że dochody z opłaty pokrywają wydatki I sądziliśmy, mieliśmy taką nadzieję, że ta sytuacja się poprawiała do roku 2000 dwudziestego drugiego, kiedy nieznaczna ta nadwyżka w systemie była wypracowana. Tutaj widzicie państwo, że dosłownie 10000000 złotych było nadwyżki dochodów, dochodów nad wydatkami, ale widzimy, że niestety w kolejnych latach coraz bardziej nam się rozjeżdżają dochody z wydatkami. To oznacza, że zarówno gminy, jak I miasta na prawach powiatu, jak I związki międzygminne w zakresie gospodarki odpadowej, mimo tego, że te opłaty rosną, opłaty w dalszym ciągu nie pokrywają wydatków. Jak gdyby analizujemy te tematy, jeździmy na jakieś spotkanie, konferencje branżowe. Wydaje się, że system, system kaucyjny, póki co, nie pomógł samorządom.

Przeciwnie, pewne strumienie odpadów, które można było sprzedać, nie wiem, odpady, metale, plastiki z recyklingu, one z systemu wypadły, natomiast w dalszym ciągu jak gdyby nie mamy tych przepisów dotyczących, dotyczących ropu, co oznacza, że tak jak mówię, na razie mamy ponad miliardowe niedobór w systemie, który przekłada się bardzo niedobrze na tą, na nadwyżkę operacyjną I na możliwości rozwojowe gmin. Mamy nadzieję, że ROP zostanie wdrożony. To już jak gdyby mogę do państwa jako posłów prosić, żeby jeżeli tylko się to trafi do parlamentu, żeby to uchwalić. Mamy nadzieję, że wdrożenie ROP-u, czyli tego, tej odpowiedzialności wdrożonej producenta sprawi, że opopodatk, że opakowania będą projektowane I wprowadzane na rynek w takim zakresie, żeby łatwo je się dało recyclingować, przetwarzać dalej I ten sposób może się zmniejszy strumień odpadów. Jeżeli zmniejszy strumień odpadów oraz producenci wniosą jakąś część do systemu, to jest szansa, że będziemy wszyscy jako obywatele nie płacić za zagospodarowanie odpadami.

Przepraszam, że to przeciągnąłem. Bardzo dziękuję. Oczywiście materiały są na naszej stronie.

48:30 - 48:53

Speaker 3

Bardzo dziękujemy za naprawdę interesującą prezentację. Te zestawienia dotyczące I ochrony zdrowia I budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Bardzo, bardzo ciekawe. Bardzo dziękujemy za to. Otwieram dyskusję.

A jeszcze zapytam mój sekretariat. Rozumiem, że w... Też mamy na iPadach. Super. Bardzo proszę, pan poseł Tomaszewski.

49:01 - 56:08

Włodzimierz Tomaszewski

Dziękuję. Ja właściwie tradycyjnie już mam zestaw uwag I pytanie. Otóż sprawozdanie pokazuje ten proces, który w samorządach się dokonuje, jeśli chodzi o także nową ustawę, ale także I o to, jak w tym procesie kształtuje się poziom inwestycji w samorządach I jednocześnie jak spojrzymy na dochody, zarówno te wykonane, jak I te prognozowane, a tym samym I wydatki, no to ten poziom tych inwestycji wyraźnie tutaj maleje. Oczywiście jeśli chodzi o kwoty to w 2 20

Piątym roku jeszcze te środki były dość znaczące z Polskiego ładu, ale to 26. Już jest ostatnim tym okresem, kiedy te rozliczenia powyżej dwudziestu 1000000000, czyli ten transfer z tego Polskiego Ładu trafi do samorządów. Natomiast później mamy tę obniżkę, no I właściwie wszystko wskazuje na to, że ten system w nowym modelu spowoduje, że nastąpi taki dość bardzo znaczący spadek nakładów inwestycyjnych, a to w konsekwencji spowoduje, że mniejsze będą wpływy podatkowe. A jak mniejsze wpływy podatkowe, no to według tego mechanizmu trzeba będzie więcej dopłacić subwencji, co się w tym modelu tam zamyka, a więc budżet poniesie większe konsekwencje, co przy dzisiejszym stanie I prognozach, jeśli chodzi o zadłużenie państwa, będzie dość no wręcz dramatyczne. Także zwracam uwagę na ten proces, który bardzo wyraźnie się tutaj kształtuje, zarówno po stronie dochodów, jeśli chodzi o te dochody majątkowe, jak I także wydatków.

To zresztą bardzo wyraźnie widać strona 330, 331 tego sprawozdania. To także wskazuje na to, że w kolejnych latach no to maksymalne zaangażowanie budżetów samorządowych inwestycje, czyli jaka część tego, tych wydatków była, no można powiedzieć dedykowana inwestycjom, no to jest tutaj właściwie ten, to apogeum tego wysiłku inwestycyjnego było w dwudziestym trzecim roku, potem już kolejne lata, ta część tych wydatków jest już mniejsza, ale jak powiadam, no kwotowo jeszcze ona tam wzrasta. W ubiegłym roku ona zmalała w dwudziestym czwartym, przepraszam, w dwudziestym piątym trochę się podniosła, ale potem są takie prognozy. I takie, taka refleksja, ale to już nie do regionalnych izb, tylko do przedstawicieli rządów, rządu, jak ten proces inwestycyjny utrzymać, jak obronić jednocześnie budżet państwa przed odpowiedzialnością wypełnienia tej luki braku wpływów podatkowych, czyli zwiększenia subwencji. To jest takie moje podstawowe pytanie I wniosek.

Ale 2. Część dotyczy to, co jest po, po, po, po tych danych prognostycznych, jeśli chodzi o gospodarkę odpadami. Podkreślam, trzymam się tego dlatego, że uważam, że w ogóle przyszłość samorządów, jeśli chodzi o zadań, także inwestycyjnych, ale w ogóle takich można powiedzieć działań inwestycyjnych, które będą bardzo służyły I gminom, samorządom, ale przede wszystkim także mieszkańcom, jest kwestia inwestowania w lokalną energetykę, we wspólnoty energetyczne. Z czym łączy się również kwestia lokalnego paliwa, czyli śmieci, odpadów. I teraz mamy taki absurd, że to paliwo, które powinno służyć I właściwie być przekazywane, przejmowane za niewielkie pieniądze, Okazuje się, że ono jest przejmowane za bardzo duże pieniądze, bo mamy w tym roku dalszy wzrost o półtora miliarda złotych tej różnicy między tym, co wydano na obsługę zagospodarowania odpadów, a tym, co wpłynęło.

No wręcz tutaj jest absurd moim zdaniem taki, że, że, że mieszkańcy zamiast płacić tak, ornentalne kwoty albo gminy muszą uzupełniać te różnice, no to powinno być odwrotnie, że właściwie jeżeli tak jest to paliwo, no to powinno się z tego korzystać, nie obciążając ani mieszkańców, ani tym bardziej budżetu gmin takim wydatkiem. Uważam, że to się w najbliższych latach całkowicie zmieni, przy nowym rozumowaniu kwestii energetycznych. Natomiast ponieważ tutaj nie ma jeszcze takich informacji o tych badaniach, które państwo robią chyba w cyklach dwu czy trzyletnich, Więc A, czyli jeszcze tych danych nie ma, tak? Ja dlatego tak uporczywie trzymam się tych badań, ponieważ te badania bardzo wyraźnie wskazują na patologię w tym zakresie. To znaczy, że jest zmowa firm na rynku wywożących te odpady I w związku z czym, jeżeli w przetargach, to w badaniach właśnie regionalnych ich to wynika, przystępuje 90 parę procent 1 gmina, znaczy 1 firma do przetargu, no to ona dyktuje warunki, dyktuje cenę.

W związku z czym stąd jest ta różnica w tych dodatkowych wydatkach o półtora miliarda większych na to zadanie, a proces powinien być dokładnie odwrotny. Więc ciekawi mnie, jak ten proces wygląda, jeśli chodzi o te przetargi. Być może te badania państwo będą mieli, to będę wdzięczny, żeby je udostępnić. No I to jest ta refleksja I ta prośba, którą podnoszę. Dziękuję bardzo.

56:09 - 56:16

Speaker 7

Bardzo dziękuję. Pani posłanka Kulpa, bardzo proszę. Słucham?

56:16 - 56:17

Tak, tak, czekamy.

56:17 - 56:19

Tak, tak, posłucha, proszę Znaczy

56:20 - 01:00:38

Wioletta Kulpa

tak, wbrew pozorom te informacje, które państwo przekazują, wcale nie wyglądają tak różowo. A pochodzę z okręgu, gdzie właśnie mam powiat, który zdecydowanie ma niższe dochody budżetowe niż w roku 2000 dwudziestym piątym. Jest taki artykuł też, zresztą opublikowany dziwnym trafem wczoraj, przez Rzeczpospolitą. To też państwo z Rio zapewne analizowaliście, bo jest odniesienie również do państwa. W kontekście również przyszłych dochodów podatkowych I subwencji dla samorządów, że część samorządów zastanawia się, czy nie powtórzy się również ten scenariusz z tego roku, że otrzymają oczywiście niższe transfery I samorządy będą zmuszone również do stosowania form oszczędnościowych, tylko pytanie, z czego mają oszczędzać.

Oczywiście jest kwestia o dodatkowych pieniądzach z rezerwy budżetowej przekazanych w lipcu, ale pomimo tych również ich manewrów oszczędnościowych, nie są w stanie już cokolwiek zmienić w swoich realiach budżetowych. We Włocławku na przykład zmniejszono dochody. Oczywiście nie chcą ograniczać usług publicznych, no bo to jest podstawa, ale to jest kwota czterdziestu czterech 1000000 mniej niż rok wcześniej. Tutaj mam również odniesienie do pana Michała Urgoła, prezydenta Jastrzębia-Zdroju, który mówi wprost, że nawet był, było pytanie ze strony Rio, dlaczego tak ostrożnie planują swój budżet, pomimo oczywiście wzrostu inflacji, bo tam akurat zaplanowano tylko czteroprocentowy. Ale oczywiście no to jest słuszne założenie, jeśli o to chodzi, bo stwierdził, że nawet mają jeszcze mniejsze wyniki finansowe.

W związku z tym, no wcale ta sytuacja samorządów nie jest różowa, jeśli chodzi szczególnie o powiaty, bo jeśli powiat dostaje mniej środków, a ma tak naprawdę zadania, które musi kontynuować, czy szpital, czy szkoła średnia I nie ma możliwości zrealizowania wydatków inwestycyjnych już, a niestety z roku na rok te wydatki muszą być planowane. I teraz tak, jeśli chodzi o państwa sprawozdanie, to chciałabym, nie musi pan odpowiadać w tym momencie, mogę poprosić o odpowiedź na piśmie, ale mam kilka ważnych kwestii, które chciałabym, żebyście państwo przeanalizowali. Inwestycje I środki unijne. Samorządy wydały na inwestycje 80 koma 6 miliarda, z czego 16 koma 2 pochodziło ze środków Unii Europejskiej. I czy Rio widzi jednostki, które ograniczyły swoje inwestycje, na przykład z powodu zabezpieczenia środków na wkład własny?

To jest 1 kwestia. Rio zbadało 188000 uchwał. Czy widzicie państwo w tych zbadanych uchwałach pewne nieprawidłowości finansowe powtarzające się? Kolejna kwestia, czy dobra łączna sytuacja samorządowa, pokazywana w państwa krajowym zestawieniu, nie przesłania sytuacji, tutaj właśnie odniesienie do tych powiatów I województw, które otrzymują zadłużone szpitale. Czy RIO może wskazać skalę środków przekazywanych przez samorządy na pokrywanie wyłącznie strat tych placówek zdrowotnych?

I ile samorządów musiało w 2000 dwudziestym piątym roku dopłacać do ochrony zdrowia? I czyli

Stwierdziło przypadki, w których te wydatki zagrażały ewentualnej realizacji tych inwestycji, które mieli zaplanowane w innych przestrzeniach. I z jakich przyczyn samorządy nie wykorzystały około 16 koma 7 miliarda złotych zaplanowanych na wydatki majątkowe z kolei. Czy one wynikają w dużej mierze z przesunięcia płatności, czy też w ogóle z rezygnacji z zadań, które miały samorządy zaplanowane. I to takie są pytania, które poprosiłabym, tak jak powiedziałam, na odpowiedź. Może być na piśmie.

Dziękuję.

01:00:39 - 01:00:44

Speaker 9

Bardzo dziękuję. Nie widzę więcej zgłoszeń. Bardzo proszę, panie prezesie.

01:00:45 - 01:01:17

Speaker 1

Ja zacznę, kolega uzupełni. Odnosząc się, szanowni panowie przewodniczący, szanowni państwo, odnosząc się najpierw do kwestii prognoz zawartych na stronie 300 trzydziestej, 300 trzydziestej pierwszej sprawozdania. Ja bym chciał zwrócić uwagę, że my czerpiemy dane z prognoz w wieloletnich prognozach finansowych, które są przekazywane I to są dane, które wiadomo, że są z pewną ostrożnością planowania, mając na uwadze też to,

01:01:17 - 01:03:56

Speaker 1

te prognozy były realistyczne na te lata następne I trudno tutaj odnosić się co do tego na tym etapie, jak to wpłynie na przyszły proces inwestycyjny, bo dobrze wiemy, że często, kiedy jednostki dostają nawet środki zewnętrzne, czy to są środki unijne, środki kpo, to dopiero w tym momencie wprowadzają te zadania inwestycyjne zarówno po stronie dochodowej, jak I po stronie wydatkowej. Czasami sam moment wnioskowania, aplikowania w ogóle tego nie widać w wieloletnich prognozach finansowych do czasu już otrzymania jakby no akceptacji co do realizacji tego wniosku. Stąd tutaj na pewno nie będziemy w stanie udzielić odpowiedzi jak zwiększyć na zaś te przepływy, bo to są dane takie prognostyczne, a które wynikają z poszczególnych danych jednostek samorządowych. Natomiast co do gospodarki odpadami, odniósł się wiceprzewodniczący. W dalszej kolejności no chcę zaprezentować to, że oczywiście, co wiemy, co też się powtarza przy ewentualnej ocenie funkcjonowania nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, że jest grupa samorządów, co do których te transfery są niższe niż w latach poprzednich.

Natomiast my prezentując sprawozdanie ogólnokrajowo I to prezentujemy te dane wynikające z poszczególnych sprawozdań budżetowych I tutaj no ewentualnie kwestii by wymagało wskazanie konkretnej jednostki samorządu terytorialnego, żebyśmy mogli ewentualnie, nie wiem, przekazać do izby, żeby w wybiórczu jakąś jednostkę przeanalizować czy wskazać jej opinie. Dlatego, że tak w ten sposób, no to globalnie te sumy takie są, jak przedstawiliśmy tutaj w tych zestawieniach I one tak wyglądają. Również no my... Ja myślę, że izby globalnie mogą wskazać sumę wydatków majątkowych w poszczególnych jednostkach, natomiast no trudno będzie, żeby wskazywać, jakie były przyczyny ograniczenia poszczególnych zadań inwestycyjnych w konkretnych jednostkach samorządu terytorialnego, mając też na uwadze nasze kompetencje zgodności z prawem, a nie kompetencje celowości czy gospodarności. Tak.

Ogólnie przygotujemy zestawienia dotyczące środków, które były przekazane na przykład do SPZOZ-ów, te które się da sklasyfikować według klasyfikacji budżetowej. Natomiast no, jeżeli chodzi o przyczyny, to w tym zakresie na pewno no nie będziemy w stanie udzielić tej odpowiedzi. Dziękuję.

01:03:57 - 01:04:00

Speaker 12

Bardzo dziękuję. Jeszcze proszę bardzo. Proszę.

01:04:02 - 01:05:31

Speaker 4

Pani poseł, jak gdyby bezpośrednio odnosząc się do tego, co mogę powiedzieć, to jest marszu, to jak gdyby oczywiście jesteśmy świadomi, że ta sytuacja, mówimy o wielkościach brutto, ale I łącznie w tej prezentacji mówiliśmy o tych samorządach, które są w trudnej sytuacji. I tak jak mówię, badamy samorządy, które w długim okresie mają problemy I powiedziałem, jeśli chodzi na przykład o kwestie nadwyżki operacyjnej, takich samorządów jest, o ile pamiętam, 13. One są chyba w pięciu województwach. Więc mówię, na pewno tak jest, że istnieją samorządy, które są w trudnej sytuacji I też oczywiste jest to, że powiaty, które zostały już, że tak się wyrażę w dziewięćdziesiątym dziewiątym roku, niewyposażone w dochody I mają generalnie trudną sytuację, ta sytuacja się praktycznie nie zmienia. One nie mają stabilnych własnych źródeł finansowania.

Natomiast oceniamy, no jak gdyby trudno, żebyśmy się też nie odnosili do danych. Jeżeli mamy do czynienia z rekordową nadwyżką operacyjną, to to jest jak gdyby pewien ekonomiczny fakt, który rzeczywiście występuje. Co do gospodarki odpadami, panie pośle, oczywiście przekażemy te materiały. Ja mogę powiedzieć, że wiemy też doskonale, że w gospodarce odpadami te przedsięwzięcia, one bardzo długo trwają, tak. No budowa termicznej na przykład instalacji termicznej przetwarzania podów komunalnych to jest czasami może być 10 lat, więc wiemy, że, że to się dzieje.

Natomiast uważam, natomiast rzeczywiście to jest niepokojąca kwestia. Co do ZZOZ-ów, pani poseł, pozwolę sobie zauważyć, że właśnie to było elementem naszej prezentacji. Poświęciliśmy temu kilka slajdów I w naszej ocenie to jest ryzyko I w powiatach I w niektórych województwach. Dziękuję bardzo. Oczywiście przekażemy te pytania.

Ja pani przejrzę zaraz, teraz, już za...

01:05:31 - 01:06:05

Speaker 3

Już tak. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękujemy. Tak jest. Szanowni państwo, jeśli nie usłyszę sprzeciwu uznam, że komisje przyjęły sprawozdanie z działalności regionalnych regionalnych izb obrachunkowych I wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego w 2000 dwudziestym piątym roku.

Sprzeciwu nie słyszę. Bardzo dziękuję. Komisję przyjęły sprawozdanie. Proponuję, aby pan przewodniczący Tomasz Kostuś przedstawił sprawozdanie na posiedzeniu Sejmu w imieniu komisji. Czy pan poseł wyraża zgodę?

01:06:06 - 01:06:07

Tak, wyrażam zgodę.

01:06:09 - 01:06:21

Speaker 3

Dziękuję. Czy są inne kandydatury? Nie widzę, w związku z tym upoważniamy pana posła Tomasza, pana przewodniczącego Tomasza Kostusia. Stwierdzam, że porządek dzienny został wyczerpany. Bardzo państwu dziękuję.