Podkomisja stała do spraw polskiego przemysłu obronnego oraz modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP (OBN)
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Podkomisja stała do spraw polskiego przemysłu obronnego oraz modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP (OBN) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Speaker 2
Dobrze, przechodząc więc do tej merytorycznej części, ja pozwolę sobie wprowadzić państwa w mechanizmy, które wykorzystywane są przy użyciu sztucznej inteligencji, mechanizmy wpływu sztucznej inteligencji na pole walki. Żeby rozmawiać o tym problemie potrzebujemy po prostu jakiejś konkretnej mapy I kilku takich głównych kierunków, wokół których będziemy analizowali wpływ sztucznej inteligencji. 1. To przetwarzanie I analiza informacji. Tutaj na froncie mamy do dyspozycji 1000 sensorów, 1000 różnego rodzaju receptorów, które biorą pod uwagę zarówno to, się widzi, to, co się słyszy.
Są to drony, kamery, radary, nasłuch. Człowiek nie jest w stanie analizować tego typu ogromnych informacji czy ogromnych zbiorów informacji. Natomiast dla sztucznej inteligencji, dla sztucznej inteligencji, dla modeli uczenia maszynowego jest to sygnał, który jest w stanie być jednocześnie, równolegle przetwarzany w sposób praktycznie natychmiastowy dzisiaj. Modelem są w stanie łączyć te dane I w sposób niedostępny dla człowieka tak naprawdę wyciągać z nich wnioski. Efekt to lepsza świadomość sytuacyjna I mniej analityków I mniej przeciążonych analityków, mniej przeciążonych ludzi, którzy mogą popełnić błąd.
2. To autonomizacja. Ten kierunek czy ten mechanizm to de facto powierzanie maszynie, czy powierzanie algorytmowi konkretnych funkcji, na przykład rozpoznawanie obiektów na obrazie, nawigacji czy omijania przeszkód. To są konkretne funkcje. To nie jest jakby cecha całego układu czy całego drona, całego, całego narzędzia, tylko po prostu poszczególne czynności.
3. Mechanizm to zarządzanie działaniami o dość wysokiej złożoności. Gdy w powietrzu jest kilkadziesiąt platform naraz, kilkadziesiąt na przykład latających dronów, to w jakiś sposób muszą, musimy im przydzielać decyzję, decydować o tym, czy będzie, jaki mechanizm wykorzystany będzie do uniknięcia ewentualnych kolizji, czy zsynchronizowania nawet kierunków, w których one się poruszają. No I sztuczna inteligencja tutaj pozwala de facto zwiększyć skalę działania, zwiększyć skalę rażenia bez liniowej, bez liniowego wzrostu liczby operatorów, czyli osób, które tymi pojazdami kierują. 4., przedostatni, to wspomaganie decyzji od plutonu, bo bo sztab generalny tutaj ocena sytuacji, wariantów, działania I możliwości jakby przewidywania tego, jak przeciwnik zareaguje na nasze działania, jest w sposób no kluczowy I I istotny częścią działania modeli uczenia maszynowego, które aktualnie są dostępne.
My jako instytut badawczy widzimy też 5. Pośredni mechanizm, mianowicie generatywną sztuczną inteligencję. Ona nam przyspiesza pracę badawczo-rozwojową, choćby w zakresie publikowania czy opisywania rezultatów naszych badań, ale ona również jest w stanie na przykład wygenerować zagrożenia, które do tej pory były niedostępne, choćby tworząc informacje, które wyglądają na prawdopodobne, lecz rzeczywistymi I prawdziwymi nie są. To jest właśnie ta zdolność I to jest właśnie ten kierunek, który wydaje się być szczególnie w cyberprzestrzeni bardzo istotny I no adresujemy również jego w naszym raporcie. No I ostatnie takie zastrzeżenie to jeśli chodzi o planowanie zakupów, modernizację armii, czyli główny temat posiedzenia I główny temat prac państwa podkomisji.
AI to nie jest jakaś funkcjonująca w próżni technologia. Ona potrzebuje zarówno tej sensorycznej części,
czyli
Speaker 2
Obiektów, które pobierają informacje, mocy obliczeniowej do tego, żeby te informacje przetworzyć, a także zasilania, łączności, platform współpracujących ze sobą, synchronizacji. To nie jest tak, że możemy sobie AI kupić, że tak powiem w pudełku I tylko I wyłącznie połączyć do jednego czy drugiego komponentu, tylko musimy zbudować ekosystem, który współdziała ze sobą I tę sztuczną inteligencję wykorzystuje, no właśnie w celu zwiększenia naszej suwerenności. Jak te mechanizmy wyglądają w praktyce? O tym jest nasz raport I tutaj chciałbym wskazać Ukrainę jako takie najlepsze laboratorium de facto działania sztucznej inteligencji na dzień dzisiejszy. Oddając głos profesorowi Tomaszowi Michalakowi.
Tomasz Michalak
Dziękuję bardzo. Tak, postaram się teraz w skrócie przełożyć to, o czym mówił profesor Trzciński, na trendy na polu walki. Więc takim podstawowym trendem wynikającym właśnie z liczby sensorów, z danych, które spływają z pola walki I użycia sztucznej inteligencji do analizy tych danych, to spowodowało, spowodowało, że pole walki stały się transparentne, jak to się mówi. Natomiast można tak naprawdę mówić o wzroście obserwowalności, ponieważ no nigdy nie jest w stu procentach do końca czytelne I zawsze, zawsze coś tam się kryje. 2.
Speaker 6
Trend to skracanie pętli decyzyjnej. Przepraszam, ja tutaj przejdę do prezentacji. A propos transparentności pola walki, chciałem państwu pokazać 1.... Taki krótki film, który pokazuje wyniki projektu, który prowadzimy wspólnie z Centrum Implentacji Sztucznej Inteligencji PKWOC-u, gdzie modelujemy Polskę, modelujemy teren w Polsce w pełnym w 3 d. Proszę zobaczyć, mamy zamodelowane każde drzewo.
Tomasz Michalak
Jesteśmy w stanie wymodelować ukształtowanie terenu, nośność tego terenu. Później państwu pokażę jeszcze przykłady. Dzięki temu jesteśmy w stanie generować trasy przejazdu dla pojazdów wojskowych I dla... Również jesteśmy w stanie wiedzieć, którędy prawdopodobnie zaatakuje przeciwnik, właśnie patrząc się na mapę 3 d. No I oczywiście w tej mapie 3 d to jest właśnie wzrost obserwowalności.
Oczywiście jesteśmy w stanie połączyć to z systemami zarządzania polem walki, które już obecnie w polskim wojsku operują I w szczególności z BMS Legion, z którym właśnie ten system, który państwo tutaj widzieli, ten prototyp, który stworzyliśmy, już został połączony. Tak, więc to był trend 1., ten wzrost obserwowalności pola walki. Trend 2. Z tym związany, skoro mamy dane, skoro mamy informacje, mamy przyspieszenie, skracanie pętli decyzyjnej. To widać wielokrotnie na na różnego rodzaju danych z frontu.
Między innymi o, jeśli chodzi o pojazdy opancerzone czy czy ogólnie pojazdy wojskowe, od momentu wykrycia, od momentu wykrycia praktycznie upływają minuty, kiedy ten pojazd jest neutralizowany przez drony. I tu jeszcze warto podkreślić, że ten wzrost obserwowalności I właśnie skrócenie pętli decyzyjnej spowodowało, że nie mówimy o froncie obecnie, nie mówimy o linii styku, tylko mówimy o wielokilometrowej strefie śmierci. Tak. I trend 3. To jest upowszechnienie relatywnie tanich zdolności do taniego porażenia.
Tak, to znaczy drony to są po prostu precyzyjne platformy taniego oddziaływania, taniego rażenia przeciwnika. I ten trend jest bardzo istotny dlatego, że powoduje zmianę, jakby zmianę... Dalsze wzmocnienie obrony na poziomie taktycznym. To znaczy dużo łatwiej jest się relatywnie bronić niż atakować na poziomie taktycznym, właśnie na stąd, front na Ukrainie się nie przesuwa. Natomiast na poziomie operacyjnym, strategicznym dużo trudniej jest się nam z kolei bronić przed, przed systemami napadu powietrznego, które są tanie I precyzyjne I których po prostu jest dużo.
W spółkę już?
Tak. Tak. Tylko wróć proszę
Borys Woś
do raportu Tomku, jeżeli mogę cię prosić. Szanowni państwo, jak zapewne wiecie, to jakie tutaj zostało już przedstawione, wojna toczy się głównie aktualnie w przestrzeni cyber I o tym teraz chciałbym kilka słów powiedzieć, ponieważ tak jak profesor Michalak przedstawiał kwestie związane z konkretnym już wykorzystaniem inteligencji na polu walki I tak zwanym, o tym mówił dyrektor Trzciński. A propos sprężonych, koniecznych fizycznych rozwiązań. Kolejną bardzo istotną strefą jest strefa cyber, czyli strefa dezinformacyjna I strefa informacyjna. O skutkach konfliktu nie decydują, prawda, same sprzęty, które mamy, że tak powiem, na wojnie, ale tak zwana ta wojna właśnie informacyjna.
Speaker 12
Wiarygodność informacji, czyli ta domena cybernetyczna I domena informacyjna. Presja w tych obu obszarach może występować bardzo długo przed otwartym konfliktem zbrojnym, tak jak to obserwujemy aktualnie na naszej ziemi, tak. Dziennie tych ataków jest masa. W cyberprzestrzeni AI, czyli tam, gdzie my również pracujemy, tam, gdzie wykorzystujemy nasze rozwiązania, wspiera tak naprawdę analizę zdarzeń I wyszukiwanie problemów, ale niestety również może stać się tak zwanym mieczem obusiecznym I być sprawcą pewnych ataków. Według raportu Google Tred Intelligence na przykładzie, który wykorzystywał operacyjnie do generowana, do generowania poleceń z użyciem modelu językowego, czyli, że tak powiem, został operacyjnie przygotowany do tego, że model językowy miał generowane prompty, które coś robiły.
Speaker 7
Ten sam raport rozróżnia takie przypadki rozwiązania eksperymentalne, jak chociażby prompt flux. I tutaj trzeba wyróżnić tą zdolność, ponieważ w tej zdolności trzeba ją oceniać na podstawie dowodów, a nie samej etykiety sztucznej inteligencji. Dla obrony ważne jest wcześnie wykrywanie słabości własnego programowania. Właśnie tutaj u nas w IDEAS prowadzone są prace nad inteligentnym wykrywaniem podatności, czyli tego, co się może, tak jak ten model może być ewentualnie podatny na atak I na przejęcie, ponieważ tego najbardziej byśmy nie chcieli, kiedy wiemy, że coś u nas działa, a po chwili okazuje się, że zostało to przejęte przez wroga I system działa tak naprawdę przeciwko nam. Często nawet szybko tego nie potrafimy wykryć.
Nie jest to takie proste. Więc takie przykładowe właśnie zastosowanie, to wskazywanie, to wskazanie programiście fragmentu kodu wymagającego kontroli. Takie zgłoszenie musi nastąpić, następnie zostać sprawdzone I przetestowane. Sam wynik modelu nie dowodzi istnienia luki, prawda? Więc nie zastępujemy całej sztucznej inteligencji, znaczy całego systemu inteligencją, ale dalej mamy ten czynnik ludzki, który pilnuje I zwraca uwagę na to, jaki sposób ten model działa.
Ochronu oczywiście wymagają także same modele. Można próbować wpływać na ich dane treningowe albo przygotowywać wejście, które doprowadzi do błędnego wyniku. To o czym mówiłem, czyli takie, takie prompt injection, które, gdzie oprogramowanie złośliwe potrafi wskazywać pewne komendy, które zaburzają działanie pewnego oprogramowania I struktur oprogramowania. Dlatego obok skuteczności w zwykłych warunkach trzeba sprawdzać odporność medalu na celowe wprowadzanie w błąd. I to właśnie jest ta ochrona podatności.
Speaker 8
Takie rodzaje zagrożeń porządkuje między innymi NIST I inne regulacje, które, które gdzieś tam mamy, jednakże to wszystko wymaga również tej sfery oprogramowania. W przestrzeni informacyjnej generatywna sztuczna inteligencja ułatwia tworzenie wielu wersji tekstu, obrazu oraz dźwięku. To z czym pewnie spotykają się na co dzień posłowie z jakimiś różnymi przeróbkami w internecie, z różnymi międzynarodowymi treściami, tak zwanymi fake newsami. Obrona wymaga stwierdzenia twierdzeń źródła oraz łączenia powiązanych sygnałów, tak. Czyli nie tylko I wyłącznie musimy skupiać się na tym, co, że ta dezinformacja jest, ale umieć je powiązać I umieć definiować źródło, skąd taka dezinformacja powstaje, ponieważ bez tak zwanego rozbicia źródłowego tego, tego bólu, gdzie to się dzieje, ta dezinformacja po prostu przeniesie się do kolejnego, jakby do kolejnego źródła I będzie dalej zatruwała naszą cyberprzestrzeń.
Speaker 11
A Indias prowadzi badania nad detekcją dezinformacji. Taki przykładowy system, który mamy potrafi uporządkować materiał do oceny analityków. I tutaj wydaje mi się, że fajnie jakbyśmy Tomku przeszli do konsultacji I za chwilę państwu to pokażę. To, co jest bardzo ważne, to to, żeby w Budomenach będziemy potrzebowali ludzi, narzędzi I procedur, aby rozwijać systemy przed kryzysem I sprawdzać, czy wyniki rzeczywiście pomagają właściwym instytucjom. I teraz taki krótki use case, prawda?
Ponieważ zazwyczaj najlepiej pokazać wszystko na przykładach. Przykładowy scenariusz. Wieczorem dochodzi do incydentu na granicy, prawda? Dzieje się jakaś sytuacja. W ciągu dwóch godzin w mediach społecznościowych pojawią się setki wpisów w kilku językach z fałszywą wersją wydarzeń.
To z czym spotykamy się już teraz na co dzień, prawda? Jest to totalnie zakłamana informacja. Co się dzieje dalej? Wersja wydarzeń obciąża, powiedzmy naszych żołnierzy za błędne postępowanie. Część wpisów zawiera
Speaker 12
Darowane nagrania. Jaki jest problem? Zanim oficjalna informacja zostanie zweryfikowana I opublikowana, fałszywa narracja dociera do setek 1000000, dziesiątek 1000000, setek 1000000 ludzi na całym świecie. Co robi AI po stronie obrony? Grupuje wpisy o podobnej treści, wykrywa skoordynowaną aktywność kont, wskazuje źródło I tempo rozprzestrzeniania.
Speaker 11
Oznacza materiały prawdopodobnie wygenerowane. Analityk dostaje obraz kampanii w minutach, nie w dniach. I tutaj właśnie leciał państwu taki krótki film, jaki sposób nasz system, który aktualnie rozwijamy w ramach systemu badawczego IDEAS, grupuje na podstawie takiej tutaj sieci grafowej te różne, różne informacje, dociera do źródła, a następnie stara się je skategoryzować I wypluwa analitykowy konkretny raport bez konieczności każdego, każdorazowego sprawdzania. Co dzień? A, pewnie oczywiście.
Speaker 10
Jasne, teraz jest lepiej. Pewnie. Co dzieje się dalej? Decyzja zostaje u człowieka. Ocena I reakcja komunikacji należy się, należy do właściwych instytucji, czyli analityk na końcu mimo wszystko widzi tą mapę I decyduje, co z tym zrobić.
Speaker 12
Jaka tutaj jest nasza dalsza rola? Ponieważ Instytut Badawczy IDEAS na czele z profesorem Piotrem Sankowskim opracował swego rodzaju taki proof of concept, POC, oprogramowania, które jest wyposażone w przecież inteligencję, potrafi definiować takie przykłady, a następnie na nie odpowiadać. Nazywało się to inclusive guardia, nie działało na małej próbie tweetu w internecie, gdzie w ramach dezinformacji, którą państwo tutaj tam wyżej widzą, wpisów różnych fake kont, nasz bot wykrywał tę dezinformację, a następnie odpowiadał I odsyłał do linka sprawdzonych informacji, czyli, czyli prawdziwych, wiarygodnych informacji. W tym wypadku był to super biznes, była to też Polska Agencja Prasowa, która publikowała oficjalne komunikaty co do tego, w jaki sposób takie zdarzenie miało miejsce.
To ja tylko może dodam, że
Tomasz Michalak
generalnie idea jest taka, żeby to sztuczna inteligencja odpowiadała na ataki fake newsowe, ponieważ tylko sztuczna inteligencja jest w stanie zrobić to wystarczająco szybko. Człowiek, nawet jakbyśmy postawili 100 analityków, nie jest w stanie tego zrobić w takim czasie, bo to są kilkanaście sekund I ta wiadomość się rozchodzi, tak. I, I to, co pokazują tutaj właśnie wyniki profesora Sankowskiego, jeżeli to bot odpowiada, czyli nasza sztuczna inteligencja odpowiada prawdziwą informacją na fake news, to wtedy użytkownicy, na przykład, kont na x, mają dużo mniejszą skłonność do przekazywania dalej tej nieprawdziwej informacji. Czyli ludzie sami się cenzulują, jeśli wiedzą, że przekazują nieprawdziwe informacje, które są sprostowane od razu.
Speaker 7
Zasadniczo to, jeżeli chodzi o tą kwestię cyber, to to jest taka nasza, to jest takie nasze podsumowanie. Wojna w internecie jest równie istotna jak... W sensie równie trudna w obronie I w definiowaniu jak wojna na żywo. Dlatego według instytutu I według tego, co przedstawiamy w raporcie, trzeba równocześnie dbać o tą strefę Saber, jak I tą strefę taką on-premise'ową. Oddaję głos profesorowi Michalakowi, który przedstawi teraz nasze działania, które planujemy w przyszłości co do tych zagadnień.
Dziękuję.
Tomasz Michalak
Ja chciałem przedstawić prognozy na temat tego, jak uważamy, będzie rozwijało się użycie sztucznej inteligencji na polu walki. I od razu tu chciałem zaznaczyć, że jest to materia bardzo dynamiczna. My się każdego dnia dowiadujemy nowych rzeczy. I trudno jest mówić, że obecnie znamy już ostateczne pole nowej walki, które się urodziło w toku wojny na Ukrainie oraz także innych konfliktów, no między innymi konfliktu, który obecnie toczy się na Bliskim Wschodzie. I tutaj świetnym przykładem jest na przykład kwestia użycia sił pancernych, które na początku wojny, pełnoskalowej wojny na Ukrainie od 2000 dwudziestego drugiego roku były podstawą natarć rosyjskich.
Natomiast po dwóch latach użycie sił pancernych praktycznie przestało występować. Z powodu masowego użycia latających, bezzałogowych statków powietrznych przez stronę ukraińską, która z kolei jakby weszła w ten przemysł drodowy, między innymi z powodu braku amunicji do artylerii. Natomiast co jest ciekawe, nie można powiedzieć obecnie, że siły pancerne to już jest przeżytek dlatego, że Rosjanie zainwestowali dużo, dużo środków, żeby stworzyć działający I faktycznie niszczący, atakujący drony system antydronowy Arena M, który no odpowiada systemowi izraelskiemu Trophy, który się montuje na na na izraelskich czołgach I na na pojazdach opancerzonych. System ten ma 12 efektorów. W zeszłym miesiącu były, były opublikowane próby rosyjskie, które pokazywały, że te czołgi z tymi dwunastoma efektorami całkiem sobie skutecznie radzą z atakami dronowymi.
Oczywiście przy takim nasyceniu frontu te 12 dronów na na na czołg jest absolutnie dostępne III te czołgi oczywiście są niszczone. Natomiast już Rosjanie pracują nad wersją systemu Trophy M z trzydziestoma sześcioma efektorami. I teraz jeżeli przed trzydziestoma sześcioma dronami czołg jest w stanie się obronić, jest bardzo duża szansa, że wykona swoje zadanie. Te, które, te, które jest postawione przed nim. Więc jak...
Proszę zobaczyć, że jakby to się wszystko zmienia z czasem. Nie ma tutaj, nie można powiedzieć, że jakby AI I w ogóle technologia, nowe technologie w siłach zbrojnych, one redefiniują użycie, sposób użycia dotychczasowych systemów zbrojenia. One je zmieniają, tworzą nowe potrzeby ochrony ich. Natomiast to wszystko jest cały czas płynne I, I nie możemy mówić, że znamy ten model docelowy. Dobrze, więc nasze prognozy.
1. To oczywiście dalsze upowszechnienie platform bezzałogowych z coraz większymi funkcjami autonomizacji. I tutaj chciałem podkreślić I zresztą podkreślamy to w raporcie, że wielu producentów platform bezzałogowych twierdzi, że posiada drony z AI lub drony autonomiczne. Natomiast trzeba bardzo być uważnym w tym kontekście, ponieważ często oznacza to, że 1 czynność drona, ewentualnie 2 albo 3 są zautonomizowane, czyli zastąpiony już człowiek na przykład w rozpoznawaniu rozpoznawaniu celów na kamerze. Natomiast operator w takim dronie cały czas jest potrzebny, żeby wszystkie inne czynności wykonywać, lądować, lecieć w obszar walk, sterować tym dronem I tak dalej I tak dalej, czy dokonywać ostatecznego ataku.
Natomiast faktycznie jest tak, że wielu producentów próbuje zautonomizować pewne czynności wykonane przez systemy robotyczne. Natomiast jest to cały czas duże wyzwanie. I teraz co tu warto podkreślić? Warto w tym momencie podkreślić kwestię kosztów. To znaczy technologicznie my jesteśmy w stanie stworzyć obecnie systemy robotyczne, które są jakby w pewnych misjach bojowych w stanie wykonywać te misje bojowe samodzielnie.
Tak, jesteśmy w stanie postawić system robotyczny, który ma wykrywanie obrazu, wykrywa nadchodzące postacie żołnierzy. Oczywiście nie będziemy w stanie powiedzieć na 100 procent czy to jest wróg czy przyjaciel, tak, ale zakładamy, że w danym obszarze załóżmy, że znajduje się tylko nieprzyjaciel. I oczywiście taki system robotyczny może samodzielnie podejmować walkę. Technologicznie jest to możliwe, żeby coś takiego stworzyć. Natomiast jest kwestia kosztów.
To znaczy, nie są to rozwiązania powszechne dotychczas, ponieważ wyposażenie dronów w wiele funkcji autonomicznych powoduje, że tego rodzaju dron, system robotyczny potrzebuje dużych mocy obliczeniowych. I to powiela koszty I powoduje, że w wielu sytuacjach dużo taniej jest użyć drona na światłowodzie sterowanego przez człowieka. Tak więc, więc to nie jest kwestia możliwości technologicznych, ale pewnego wyboru między technologią, możliwościami technologicznymi, a kosztem systemu robotycznego. Tak więc... Ale cały czas oczywiście przewidujemy, że będzie to się zmieniało.
I w pewnym momencie, I zresztą Rosjanie, już są znane przypadki, dronów rosyjskich, które nie mają żadnego, jakby nie wiadomo, żeby na pokładzie miały żadne sposoby łączenia się z bazą. To znaczy z operatorami rosyjskimi I jest podejrzenie, że są w pełni, że wykonują zadania w pełni autonomicznie. Tak? Znaleziono tego rodzaju 1 wrak, o którym wiem w doniesień prasowych, ponieważ ten raport jest wpisany na źródłach otwartych.
Natomiast no nie jest to absolutnie powszechne, tak. Czyli dopiero do tego się dąży, żeby te systemy robotyczne były w pełni autonomiczne I nie można powiedzieć, że to już jest z powodu kosztów. 2., 2., 2. Punkt to zarządzanie polem walki. Tutaj sztuczna inteligencja ma bardzo duże pole do popisu.
Z tego powodu, że jakby te moce obliczeniowe coraz bardziej rosną, jeżeli jesteśmy... Jeżeli chcemy wspierać dowódców w podejmowaniu decyzji, to część obliczeń może być wykonywana już w pewnej odległości od frontu, związku z tym te moce obliczeniowe mogą być większe. I ja może pokażę państwu wspólnie właśnie z CIS, z Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji, prowadzimy projekt, w którym staramy się stworzyć sztuczną inteligencję, która wspiera dowódców na polu walki, na różnych szczeblach dowodzenia. Co ciekawe, tego rodzaju systemy tworzy tylko kilka innych ośrodków na świecie. Tworzy, tworzy to 1 grupa w Stanach Zjednoczonych pracująca dla antagonu.
Tworzą, tworzy to również firma Wielkiej Brytanii. I, no I my, o ile mi wiadomo, jesteśmy trzecią albo czwartą instytucją na świecie, która pracuje nad właśnie systemami sztucznej inteligencji, które mają wspierać bezpośrednie podejmowanie decyzji na polu walki. Pokażę państwu teraz krótki, krótki film, jak to wygląda. Czyli mamy, mamy tego naszego cyfrowego bliźniaka terenu w 3 d. Mamy przeciwnika, ten czerwony punkt I nasz system analizuje 1000000000 możliwości, no w zależności oczywiście sytuacji, tutaj jest tego mniej, ale w jaki sposób nasze oddziały mogłyby zaatakować przeciwnika I sugeruje dowódcy, która, która metoda jest najlepsza.
Oczywiście dowódca może mieć wybór pomiędzy mniej ryzykownymi sposobami walki czy bardziej ryzykownymi to w zależności od, od tego jak będzie system skalibrowany.
Dobrze.
Tomasz Michalak
Więc to, to jest nasze 1. Przewidywanie, wzrost autonomiczności. Znaczy 1.
Było wzrost autonomiczności, 2. To będzie wzrost, znaczy to będzie upowszechnienie się, inaczej, iście pewnych armii w kierunku użycia sztucznej inteligencji do wsparcia decyzji na polu walki. Ja mogę powiedzieć, że mamy bardzo duże doświadczenie badawcze I również istnieją przykłady wdrożeniowe na świecie, w którym kwestie bezpieczeństwa oddawano optymalizacji decyzji dotyczących bezpieczeństwa. Oddawano sztucznej inteligencji, optymalizacji, to znaczy wspierano decyzje zarządcze dotyczące bezpieczeństwa algorytmami. I ma to również przełożenie moim zdaniem na tle walki, to znaczy algorytmy potrafią podejmować pewne decyzje, potrafią sugerować, bo tam one nie podejmują decyzji, tylko one sugerują decyzję w sposób bez emocjonalny I pokazują pewną paletę możliwości dowódcy, z której to oczywiście dowódca wybiera, natomiast jest to pozbawione pewnych emocji, którymi kieruje się człowiek.
I czasami z naszego doświadczenia często te decyzje sugerowane są średnio lepsze niż to, co, to co chciałby zrobić sam człowiek bez wsparcia sztucznej inteligencji. Kolejny trend to jest... Kolejny trend to jest wzrost znaczenia używania cyfrowych bliźniaków przez wojska. To już widzimy bardzo, bardzo dużo armii pracuje nad, nad właśnie systemami zarządzania polem walki. Natomiast to, co my staramy się właśnie we współpracy z Centrum Imprentacji Szkód inteligencji, żeby, żeby te nasze polskie systemy zarządzania oponem walki były jak najbardziej, że tak powiem, żeby miały te wsparcie sztucznej inteligencji.
I między innymi pokażę państwu 1 z efektów naszej pracy. Posiadając cyfrowego bliźniaka terenu, jesteśmy na przykład w stanie. Wyobraźcie sobie państwo, że mamy rannego żołnierza, który jest, my jesteśmy tutaj po lewej stronie lasu, po prawej stronie lasu mamy cyfrowego, znaczy mamy, mamy rannego żołnierza. W normalnych warunkach nie moglibyśmy wysłać ambulansu wojskowego przez las. Dlatego, że nie znając dokładnej ścieżki, nigdy byśmy nie wiedzieli, gdzie, czy ten ambulans nam po prostu nie ugrzęźnie.
Po prostu by nie znalazł drogi. Dzięki cyfrowemu bliźniakowi pola walki przed terenów, gdzie są nasze oddziały, jesteśmy w stanie, jesteśmy w stanie modelować ścieżki poruszania się pojazdów w bardzo dokładny sposób, biorąc pod uwagę właściwości jezdne tych pojazdów. Mogę pokazać. Tu mamy ten problem dla trzech różnych pojazdów. Punkt po lewej stronie, punkt zielony po, czerwony po prawej stronie.
3 różne pojazdy. Algorytm wyznacza 3 różne ścieżki, biorąc pod uwagę skrętność kół, nośność terenu I wszystkie inne parametry, które na razie mamy zaimplementowane w algorytmach. Tak więc to jest oczywisty, oczywisty benefit dla logistyki wojskowej I dla wszelkiego rodzaju poruszania się po terenie walki. Dane. Oczywiście powstaje pytanie skąd mamy dane do takiego dokładnego bliźniaka terenu.
Od razu powiem, że my pracujemy na danych laserowych. Na początku takim pierwszym etapem jest analiza danych ze skanowania laserowego Polski. To te dane notabene są publiczne, dostępne, dostępne stronie Generalnego Urzędu Kartografii. I natomiast jeśli chodzi o pole walki, te dane oczywiście trzeba odświeżyć. Dlatego, że pole walki, w ogóle tereny, na których jesteśmy się zmieniają.
I to odświeżanie może na przykład być robione przy użyciu zarówno żołnierzy, I systemów robotycznych wyposażonych w tego rodzaju lidary, czyli jakby skanery laserowe, które skanują teren. Tu mogę państwu pokazać efekt takiego skanowania. Przechodzimy się przez las ze skanerem laserowym I mamy dane dotyczące każdego drzewa, każdego krzaka, wszystkiego. To jest tak dokładne, że gdybyśmy się przeszli w tym samym, tej samej części lasu dwukrotnie, w odstępach sześciu godzin, widzielibyśmy ścieżki, którymi ktoś szedł. Znaczy, algorytm mógłby nam powiedzieć, że tutaj widać było, że ktoś przeszedł, bo są rozsunięte gałęzie.
I właśnie nad tego rodzaju technologiami pracujemy. Chcielibyśmy, żeby cała Polska, całe potencjalnie miejsca, no I nie tylko Polska mam nadzieję, została zeskanowana laserowo I żebyśmy mieli technologię, która pozwala update'ować, jakby urzeczywistniać do czasu obecnego te dane w czasie jakby tuż przed podjęciem działań bojowych. To jest 3. Przewidywanie. 4..
Tak. Przewidujemy również upowszechnienie się asystentów AI dla różnego rodzaju uzbrojenia. Nie wiem, tutaj pułkownik nie chciałby na chwilę zabrać głosu, czy tego rodzaju rozwiązania nie są już gdzieś tam rozpatrywane?
Ale mówimy o
Speaker 13
takich personalnych asystentach AI dla dowódcy, czy? Znaczy, spektrum jest bardzo szerokie, tak I tego typu elementy już z powodzeniem też wdrażamy w siłach zbrojnych. Między innymi mamy taki system, taką grupę produktów, w zasadzie cały system, nazywa się to Ayron. Tutaj szanowni państwo prawdopodobnie, bo poznaję twarze, byliście u nas chyba jakoś miesiąc temu w dowództwie komponentu Wojsku Obrony Cyberprzestrzeni. Myśmy też pokazywali te te elementy I wspólnie tutaj też z instytutem badawczym IDEAS pracujemy nad różnymi wariantami tego typu rozwiązań.
I jeśli chodzi o różnego rodzaju chatboty I tych tak zwanych agentów AI szeroko stosowanych na rynku komercyjnym I dobrze wiemy, że te wszystkie rozwiązania mają swoje odzwierciedlenie również w sektorze obronnym, w szczególności w dziedzinie obronności. I ta kwestia również jest przez nas podnoszona I analizowana I prawdopodobnie również w tym kierunku będziemy iść, dlatego
że jak
Nie wiem, czy zaobserwowaliście państwo, ale w przypadku technologii AI, ta, która jest na rynku, mamy do czynienia z taką odwrotną ewolucją, dlatego że kiedyś systemy typu desktop ewoluowały do systemów webowych, tak? Czyli praktycznie wyeliminowano użycie aplikacji desktopowych na rzecz korzystania z przeglądarki. Ale zobaczcie, co się teraz dzieje dzięki takim narzędziom od tych superwendorów typu kodeks, inne narzędzie, gdzie aplikacje desktopowe wracają do łask. Dlaczego? Dlatego, że stwierdzono, że ta sztuczna inteligencja, która rezyduje na naszym komputerze osobistym I jest w stanie sterować procesami systemu operacyjnego naszego komputera, ma dużo, dużo zalet.
Przede wszystkim bezpieczeństwo danych. Dużo mniej danych wędruje w kierunku tych vendorów, czyli poza naszą organizację. Przetwarzane jest to na naszych komputerach, w naszych, w naszych centrach, więc ten kierunek z punktu widzenia obronności jest też szczególnie ważny, tak, ponieważ kładziemy duży nacisk na, na, na rozwiązania suwerenne. Tutaj też profesor Michalak mówił o tym, tych, tych naszych rozwiązaniach związanych z integracją systemem zarządzania plam walki, czyli BMS Legią. Najważniejsza rzecz jest tutaj taka, że stawiamy na urządzenia edge'owe, czyli takie małe pudełka, które nie wymagają podłączenia do sieci rozległych.
Znowu w warunkach obronnych czy też prowadzenia akcji ofensywnych I defensywnych w siłach zbrojnych jest to szczególnie ważne, ponieważ możemy sobie wyobrazić, że przeciwnik wiedząc, jak istotne dla nas są data center, te stacjonarne, wykieruje swoje pociski balistyczne w pierwszej kolejności je zniszczy. Więc my świadomi tego rozpraszamy tą inteligencję. I ta sztuczna inteligencja, którą tutaj również wspólnie z Instytutem Badawczym IDEAS, idzie też w kierunku takich rozwiązań jadowych. Także ma to również odzwierciedlenie w tych, w tym podejściu agentowym. Dziękuję.
Speaker 7
Także wracamy z powrotem na chwilę do świata cyber. Nasze 2 kolejne przewidywania, a przede wszystkim to, o czym zdecydowanie najbardziej myślimy, to jest przewidywanie dalszego zwiększenia się automatyzacji w cyberprzestrzeni. I tak jak wcześniej wspominałem, zarówno w tych ofensywnych, jak I obronnych działaniach. Na tę chwilę już obserwuje się pewne przejście wykorzystywania ataków tych ogólnodostępnych modeli do modeli wyspecjalizowanych, czyli że tak powiem 1. Operacje prowadzone są z użyciem agentów AI, agentów EC, które samodzielnie wykonują reset rekonesans, pozyskują dane I penetrują sieci.
W miarę rozwoju tych narzędzi zdecydowanie skróci się czas od wykrycia podatności do jej wykorzystania. Wzrośnie też liczba ataków możliwych do przeprowadzenia przez nieliczne zespoły, co szczególnie zagraża infrastrukturze krytycznej, w fazie poprzedzającej otwarty konflikt. Chodzi głównie o to, że modele będą w stanie dwukrotnie szybciej atakować naszą infrastrukturę, zaburzać sieci, zaburzać sieci bezpieczeństwa I sieci ochrony, co spowoduje bezpośrednio to, że ta 1. Fala ataku, czyli ta fala ataku cyber będzie 2 razy szybsza, przez co atak już ten taki fizyczny będzie dużo mniej łatwy do wykrycia I do obrony. Drugim naszym przewidywaniem, na którym się też bardzo mocno skupiamy, to jest to przewidywanie dotyczące dezinformacji, mówiące o tym, że geneja, czyli generatywna sztuczna inteligencja, stanie się podstawowym narzędziem tej operacji, operacji informacyjnych w kolfightach hybrydowych.
Tak jak państwo wiecie, modele językowe już dzisiaj pozwalają bardzo taniej, bardzo szybko generować potężne ilości treści I zalewać naszą infosferę setkami, że tak powiem, dezinformacyjnych, dezinformacyjnego contentu. Teraz stanie się to jeszcze tylko coraz bardziej... Ta, ta, ta skala będzie jeszcze coraz większa, ta skala będzie coraz bardziej napływać I tak naprawdę będzie ona z sukcesem starała się podważyć zaufanie do tego, co mamy w internecie I budować wszechobecny strach społeczny, że wszystko, co jest w internecie, to jest bardzo negatywne albo bardzo pozytywne, zależy od tego, gdzie ta dezinformacja będzie szła. To na czym my się skupiamy I to co przewidujemy, to jednocześnie te systemy sztucznej inteligencji będą rozwijane w charakterze obronnym I dzięki TMOS-i będziemy w stanie jeszcze coraz szybciej zwalczać te kampanie I coraz bardziej wpływać na to, że nasza limfobla stanie się bezpieczna. Jest to oczywiście ciągłe gonienie się, gonienie ogona, jednak stoję na stanowisku, że ta, że te działania muszą trwać, ponieważ jeżeli tylko na chwilę odpuścimy, nasza, to przegramy ten rejs, który cały czas ciągniemy.
Tomasz Michalak
Tak, dziękuję bardzo. To kolejne przewidywanie I chyba ono jest powszechne w takiej wyobraźni społecznej, to jest upowszechnienie się systemów robotycznych I to spowoduje, spowoduje pewnego rodzaju jakby zmianę, którą już widać na polu walki w Ukrainie, to znaczy czytamy o atakach przeprowadzanych głównie przy udziale czy częściowo, czy że tak powiem, częściach operacji zbrojnych przez przeprowadzanych praktycznie przy udziale systemów robotycznych. I teraz ja tu chciałem jeszcze raz podkreślić, nie są to systemy robotyczne, autonomiczne. Być może mają pewne funkcje, które są zautonomizowane, na przykład rozpoznawanie celu czy podążanie za celem. Natomiast same systemy autonomiczne są bardzo drogie I jeszcze na pewno nie są powszechne, ani nie są używane w takiej ilości, żeby to był pełnoskalowy atak.
Ta ostatnia ofensywa, którą, którą strona ukraińska się chwali, że została wykonana w dużej części, przynajmniej jakby część tej ofensywny została wykonana przy użyciu systemów robotycznych, były to systemy robotyczne, które były zdalnie operowane przez operatorów. Tak? Czyli tamtej autonomizacji, tej było stosunkowo jednak cały czas niewiele. Ponieważ tak jak mówię, jest to kwestia kosztów. I też dokładności oczywiście.
I natomiast przewidujemy, że w przyszłości będzie ten koszt autonomizacji się zmniejszał. Coraz więcej będzie, coraz więcej czynności będzie oddawane AI. Natomiast oczywiście decyzje mogą zapadać... Operator będzie podejmował decyzje co do, że tak powiem, rażenia celu I podjęcia działań, natomiast niekoniecznie, znaczy nie będzie podejmował decyzji prowadzących do do wykonania całej operacji, tak. To już będzie prawdopodobnie w przyszłości robione autonomicznie, faktycznie przez system robotyczny.
I ostatnie przewidywanie, które się z tym łączy, to jest to, że przewidujemy, że systemy zwiększą zwiększą, one już zwiększają możliwości interoperacyjności wojsk NATO. I tu 2 przykłady. 1. Jest to, że generatywna sztuczna inteligencja pozwala na szybszą integrację oprogramowania z racji, z racji tego, że po prostu przyspiesza kodowanie, przyspiesza, przyspiesza pracę na, nad oprogramowaniem. To jest 1.
Czynnik. Natomiast 2. Czynnik uważam, który który będzie występował, jego widać już na froncie ukraińskim I myślę, że jakby spodziewam się tego, że będzie wprowadzany również w wojskach NATO, jest to, że wiele działań bojowych, które są przeprowadzane przez systemy robotyczne, nie wymaga obecności operatora blisko linii frontu. A to powoduje, że operatorzy systemów robotycznych nie będą musieli w NATO, nie będą musieli być nawet z tego samego państwa, tak. To znaczy NATO będzie mogło prowadzić operację zdalnie, bez wysyłania swoich żołnierzy w okolice nawet linii frontu.
I to jest już absolutnie technicznie możliwe. To właśnie pokazuje sytuacja na Ukrainie. Dziękuję bardzo I oddaję.
Speaker 2
Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, reasumując I przechodząc do może konkluzji. 1. To sztuczna inteligencja już teraz zmienia pole walki. To nie jest wizja przyszłości.
Natomiast to, się aktualnie dzieje w konflikcie na Ukrainie, to nie jest docelowy obraz, o czym świadczy choćby ten system RNAM. One się będą zmieniały, narzędzia, sposób wykorzystania sztucznej inteligencji, natomiast sama formuła prowadzenia konfliktu pozostanie. No I przez to nie możemy tej przewagi, którą kupujemy, na przykład przy użyciu aktualnych zamówień publicznych, czy przy użyciu aktualnych mechanizmów modernizacji armii polskiej, jakby przedstawić jako 1 zakup raz na zawsze. W perspektywie dziesięciu, dwudziestu lat zyska takie państwo, które będzie w stanie połączyć technologię z organizacją sił zbrojnych, z systemem modernizacji, przemysłem I też ciągłą edukacją, ciągłym uczeniem się na doświadczeniach innych konfliktów. Do tego przede wszystkim potrzebne są zasoby ludzkie.
No tutaj my jako Instytut IDEAS oczywiście ramię w ramię z innymi wojskowymi instytutami badawczymi, służymy jako wsparcie w kształceniu, budowaniu kadr inżynierów, innowatorów I naukowców odpowiedzialnych
Za tą część rozwoju. Po 3., ta zdolność do tworzenia jakościowych rozwiązań obronnych w Polsce już istnieje. O tym świadczą przykłady naszej współpracy z CIS-y, rozwój demonstratora BMS Legią, jak również prace nad cyfrowymi bliźniakami terenu. To jest początek I pewnego rodzaju dowód na to, że polskie instytucje badawcze, polskie firmy, polski przemysł jest już w stanie współpracować z innymi jednostkami po to, żeby tego typu kompetencje I współczesne pole walki budować. My stanowimy tylko 1.
Krok. Przemysł uzbrojeniowy w szczególności może stanowić takiego pierwszego idealnego klienta, który poddaje weryfikacji nasze pomysły technologiczno-startupowe, a następnie doinwestowuje je dalej, tworząc okołozamawia we polskiej gospodarki wokół tych rozwiązań. Ten temat właśnie budowania przyszłych narzędzi to jest I szczegółowa analiza ekosystemu wdrażania AI w siłach zbrojnych. To myślę, że zagadnienie na kolejne, jeszcze bardziej szczegółowe I pogłębione opracowanie, Oczywiście we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej czy nadzorującym nas z Ministerstwem Cyfryzacji jesteśmy w stanie oczywiście przygotować, jeśli taka będzie chęć I wola. Na tym kończymy prezentację raportu.
Speaker 16
Zostawiamy pole tutaj do pytań, ewentualnych tematów, które chcielibyście państwo poruszyć. Bardzo dziękujemy.
Speaker 3
Dziękuję bardzo. No myślę, że panowie postawiliście dosyć trudne zadanie przed nami, ponieważ powiedzieliście, że właśnie najważniejszą rzeczą w chwili obecnej to jest z jednej strony budowanie ekosystemu AI, a z drugiej strony zarządzanie zmianą. I tą zmianą nie w interwałach wieloletnich, tylko raczej tygodniowych. I myślę, że, że to uświadomienie chyba do do Polski już bardzo dobrze dotarło przez przykłady, które, które mamy na Ukrainie. Do, mieliśmy od pierwszych, pierwszych ataków na forsujące terytorium ukraińskie czołgi, które są atakowane przy pomocy dronów FV, które po prostu rzucają z chwytaka do...
Czy to różnego rodzaju, że tak powiem ładunki, aż do chwili obecnej, kiedy okazuje się, że znowu mamy nową erę w tym zakresie, ponieważ zmieniło się absolutnie, bo po prostu poprzez systemy, które są naprowadzane przy pomocy akurat światłowodu, aż po systemy, które w chwili obecnej już są, są napędzane nie klasycznym napędem turbo śmigłowym, a napędem, napędem odrzutowym. Więc to wyobrażenie wcześniejsze znowu uległo absolutnej zmianie. I też w tym kontekście, oczywiście też tutaj jako Komisja Obrony też mamy takie zasadnicze pytanie, ale to pewnie nie udzielimy na nie odpowiedzi. Czy system antydronowy, który w Polsce żeśmy zaplanowali, już uwzględnia tą zmianę. Panie profesorze, ja tylko kilka zdań pozwolę sobie powiedzieć.
Bardzo interesujące były też wymienione przez państwa te trendy, a więc wzrost tej obserwowalności pola walki, skrócenie pętli decyzyjnej, czy upowszechnienie z relatywnie tanich, tanich narzędzi czy efektorów do rażenia pola walki. No wszystko to pokazało, że następuje proces też taki, bym powiedział, ekonomizacji pola walki. I sztuczna inteligencja może być tutaj bardzo, bardzo pomocna. No I na koniec myślę, że to, co ja tutaj zauważyłem, to co państwo podkreśliliście, że to z jednej strony chcemy budować systemy, które chcielibyśmy, żeby były wszystkie procesy decyzyjne, żeby były w naszym rynku, ale z drugiej strony zwiększamy też interoperacyjność w ramach struktur NATO. Niekoniecznie niektóre operacje będą musiały być prowadzone tylko na poziomie narodowym, ale mogą być prowadzone z różnych miejsc, zdecydowanie oddalonych od, od siebie, a a przede wszystkim oddalonych od pola walki.
Zresztą to widać, że 1. Operatorzy dronów to były 3 miesiące przeżycia, tak? Jak gdzieś tam donoszą różnego rodzaju oficjalne źródła. W chwili obecnej oni są oddaleni. Natomiast, natomiast same urządzenia, które autonomiczne, które są, one są zbliżone do tego pola walki.
W zależności od tej głębi, na którą się akurat próbuje dokonać pewnych operacji. No więc jesteśmy w bardzo ciekawym momencie I I ja chciałbym takim wstępnym moim, że tak powiem, słowem podziękować państwu za zrobienie tej projekcji. Jednocześnie też nie, nie, nie kończąc naszej rozmowy, zapowiedzieć, że będziemy się interesowali, co będziecie mieli państwo do powiedzenia za kilka tygodni. Tak, panie profesorze? Dziękuję bardzo,
Tomasz Michalak
to ja tutaj chciałem jakby w jakimś sensie odpowiedzieć na to pytanie, jeśli chodzi o zakupy sprzętu antydronowego. Ponieważ myślę, że świetnie to prezentuje sytuacja na Ukrainie. 1. Drony szachet latały z prędkością 175 kilometrów na godzinę. Obecnie turbo odrzutowe I do tej, do tych prędkości budowano 1.
Interceptory, czyli te drony przechwytujące najczęściej z czterema tymi nowymi wirniczkami w kształcie strzały, które, które przechwytują, przechwytywały szehedy. One miały stopniowo zwiększoną moc silników, latały do trzystu kilometrów I tak dalej. Te interceptory musiały być szybsze, szybsze. I teraz dlaczego one w ogóle muszą być szybkie? Ponieważ nie da się drona szachet, znaczy inaczej, da się, ale jest to bardzo, bardzo trudne I w praktyce nieefektywne.
Nie da się drona szachet w praktyce zestrzelić od przodu dlatego, że operator lecący dronem przechornującym I operujący I próbujący zestrzelić drona szachetę od przodu, ma złożenie prędkości. Tak. Czyli trzeba w relatywnie mały cel trafić obiektem, który porusza się na przykład 150 kilometrów na godzinę, trafić w obiekt, który się porusza 300 kilometrów na godzinę, to mamy 450 kilometrów. Trzeba być bardzo precyzyjnym I to jest bardzo trudne dla operatora. Czy dla sztucznej inteligencji, jeżeli tam jest sztuczna inteligencja, która sama robi namierzanie.
W związku z tym sposób polowania na szachedy to jest podlatywanie od tyłu, gonienie szacheda, a następnie, następnie atakowanie go najczęściej od tej górnej strefy od tyłu. I teraz co mówią, co mówi strona ukraińska? Uważam, to jest bardzo ciekawe w kontekście tego, tego pytania, które tutaj pan przewodniczący zapytał. Mianowicie, tak, faktycznie, Rosjanie już mają bardzo rozwiniętą produkcję dronów, dronów, szachet z prędkością 600 kilometrów z silnikiem turbo odrzutowym. Natomiast te drony są wielokrotnie droższe od dronów, które latają na zwykłych silnikach spalinowych.
Gdyby Rosjanie mogli, oczywiście lataliby na tańszych, ale z powodu tego, że Ukraina ma bardzo dobrze rozwinięte systemy do przechwytywania tych dronów wolniejszych, nie używa dronów wolniejszych, tylko używa drony dużo droższe. Więc to nie jest tak, że inwestycja w sprzęt obecnie, który... On się w pewnym momencie zestarzeje, natomiast cały czas będziemy podrażali ten koszt ataku dla przeciwnika. I oczywiście trzeba to rozwijać, trzeba mieć nowe systemy, trzeba budować kolejne warstwy. Natomiast to nie jest tak, że, że to są pieniądze zupełnie stracone.
Speaker 2
Ja tylko dopowiem, że to rzeczywiście sama inwestycja powinna nas przede wszystkim nauczyć jak inwestować. To znaczy ten ciągła adaptacja, o której wspominałem I która jest w raporcie bardzo dobrze opisana, powinna nam dać taką lekcję jak adaptować siebie, jak adaptować formę procedowania zakupów, tak żeby no, nie wiem, choćby prawo zamówień publicznych czy różnego rodzaju legislacyjne obostrzenia nie stawały wspak w stosunku do tej adaptacji, do zmieniających się warunków walki. I tu, tu wydaje mi się, że ten mechanizm bardziej nawet widoczny to jest kwestia oprogramowania. No bo w oprogramowaniu mamy do czynienia choćby z modelami subskrypcyjnymi, które pozwalają na przykład kod aktualizować. Nawet taki kod, który my mamy w naszych urządzeniach osobistych, ale na poziomie obronności kraju przy zamówieniu, czy przy zakupach, które dotyczą choćby aktualizacji oprogramowania, warto wypracować takie procedury, które po 1.
Weryfikują, jaka jest aktualna możliwość I funkcjonowania tego kodu, ale też jakie są rozszerzenia, które będą dostępne w ramach tych dalszych kroków. Czy te dalsze aktualizacje będą na przykład weryfikowane pod kątem podatności na cyber
Ataki. To jest również część prac, które my prowadzimy, czyli wykorzystanie sztucznej inteligencji do identyfikowania no potencjalnych źródeł ataku. I I teraz w przypadku, kiedy zmienia się sposób prowadzenia konfliktu, w przypadku, kiedy mamy setki 1000 linii kodu produkowanych już teraz przez sztuczną inteligencję, to ta liczba luk, która się będzie pojawiała, będzie tylko rosła. Więc oprócz inwestycji w te systemy, takie no twarde, hardware'owe, związane z dronami, musimy też pamiętać o tym, że mechanizmy procedowania zakupów powinny uwzględniać tą adaptację do, do zmieniających się warunków walki, ale też zmieniających się warunków prowadzenia konfliktów w cyberprzestrzeni.
Speaker 3
No właśnie, to jest to, co między innymi kiedyś zapoznawaliśmy się z efektywnością zastosowania, chociażby piorunów w Polsce, czy I w produkcji IIW użyciu, no to powiedziano nam, no musimy ciągle aktualizować systemy optoelektroniczne, ponieważ przeciwnik, który walczy z tymi piorunami, identyfikuje, jakie są rozwiązania I oczywiście trzeba je zastąpić innymi, które są trudne do do przeciwdziałania, tak. Czy przedstawiciele Ministerstwa Obrony chcieliby odnieść się tutaj do...
Speaker 13
Może tak króciutko, żeby nie przedłużać. Oczywiście jakby raport przedstawiony przez Instytut Badawczy IDEA w związku z tym, że w dużej mierze właśnie tak jak zostało podkreślone, opiera się na pracy wspólnej, Myślę, że to jest najlepsze podsumowanie, czyli odzwierciedlenie tych potrzeb, tak. Czyli to już nie jest tak, że nauka działa samodzielnie, wojsko działa samodzielnie I przemysł działa samodzielnie. My w Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji dokonaliśmy rzeczy niemożliwych, czyli zrobiliśmy hub technologiczny, który łączy przemysł, naukę I wojsko. I myśmy na początku współpracy z Instytutem IDEAS powiedzieli im wprost, słuchajcie panowie, my nie oczekujemy od was kolejnej, kolejnego projektu badawczo-rozwojowego, bo od tego, przynajmniej w relacji z Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji, od tego są NCB I inne instytuty.
My oczekujemy krótkiego działania, krótkiej pętli sprzężenia zwrotnego, krótkiej reakcji. I dokładnie to się udało zrealizować. Dlatego, że ten projekt, który pokazywał, pokazywał IDEAS, czyli integracja systemów zarządzania pola walki z argumentacją systemów sztucznej inteligencji, został nie dość, że w zeszłym roku przez nas odebrany, to dodatkowo już wykorzystany na w realnych warunkach. I z przyjemnością I z dumą mogę powiedzieć, że system EIOM inteligentna granica, w skład którego między innymi wchodzą prezentowane rozwiązania, Dosłownie 2 tygodnie temu na międzynarodowej konferencji został wyróżniony rozwiązaniem roku. Czyli udało się bardzo szybko w połączeniu z przemysłem, nauką, nauką I wojskiem dostarczyć rozwiązania dla sił zbrojnych, które już teraz efektywnie wspiera naszych żołnierzy broniących wschodniej granicy krajów w kontekście właśnie tej analityki AI I idziemy w kierunku autonomizacji, wsparcia, procesu podejmowania decyzji przez sztuczną inteligencję.
Jest to szalenie istotne. Szalenie istotnym czynnikiem jest również ta suwerenna AI, czyli nasza narodowa. To jest również kluczowe, jeśli widzimy, co się dzieje tam. W ostatnim tygodniu słyszeliście na pewno państwo kwestię tego, że tam jakiś a tu Starling zaczął wolniej działać, a tu jakieś inne elementy, które tam w prasie przychodzą. To wszystko pokazuje, że umiesz liczyć, to licz na siebie, tak.
W warunkach przede wszystkim prowadzenia działań zbrojnych musimy liczyć na siebie. I ta adaptacja, ja też również w pełni się zgadzam. W czasie pokoju adaptacja rozwiązań jest kluczowa, dlatego że ta technologia sztucznej inteligencji rozwija się tak niesamowicie szybko, że te przełomy widzimy tygodniowo. No I wyobraźcie sobie państwo takie standardowe cykle ćwiczeń wojskowych roczne, tak. No jeśli byśmy podchodzili do tego w ten sposób, że co roku mamy jakieś ćwiczenie I raz w roku uzyskujemy feedback, to nigdy w życiu byśmy przyrostowo nie zbudowali niczego, więc my podchodzimy do tego z proces innowacyjny.
Nie czekamy na takie długie cykle, tylko w bardzo krótkich cyklach. Trenujemy te rozwiązania, niemalże na bieżąco poprawiamy. Efektem tej współpracy I tej szybkiej adaptacji były te działania też z Instytutem Badawczym IDEAS w zeszłym roku, ponieważ wybrane osoby zaprosiliśmy również na na granicę wschodnią, gdzie prowadziliśmy ćwiczenia I w poligonie z jednej strony wojsko prowadziło działania, z drugiej strony nasi inżynierowie wspólnie z Instytutem Badawczym IDEA zrobiliśmy kolejne iteracje produktów, poprawialiśmy na bieżąco. I to jest efekt tej tej pracy, to to, co się udało osiągnąć. Adaptacja jest również szalenie ważna w działaniach wojennych, tak.
Ponieważ przeciwnik zmienia strategię, zmienia sposoby maskowania. Jeśli mówimy o rozpoznawaniu obrazowym, czyli to, co jest teraz kluczowe w kontekście wykrywania, identyfikacji przeciwnika przez sztuczną inteligencję, Jeśli użytkownik, jeśli przeciwnik zmieni strategię, my musimy dostosować algorytmy do nowych uwarunkowań bojowych. I znowu nie osiągniemy tego bez tej synergii, bez szybkiej adaptacji tych rozwiązań. To wszystko się udało zrealizować. Mam nadzieję, że koniec tego roku I przyszły rok będzie równie owocny w tą współpracę jak dotychczasowy.
Także jeszcze raz dziękuję Instytutowi Badawczemu IDEAS-em za ten wspólny połączony wysiłek. Dziękuję bardzo.
Andrzej Zapałowski
Panie przewodniczący, wysoka komisjo, krótkie pytanie. A mianowicie, jeżeli chodzi o zarządzanie polem walki, prawie nie mamy dowództw szczebla operacyjnego, więc zapytam się o szczebel taktyczny. Na jakim poziomie taktycznym, patrząc od dołu, pluton, kompania, batalion jesteśmy w stanie przynajmniej dla dwóch, trzech wschodnich dywizji wprowadzić masowo system dowodzenia pola walką, który I nauczyć żołnierzy wyposażyć sprzęt do odbioru tego I nauczyć po prostu korzystania w sposób masowy. Bo po prostu dlaczego się pytam? Bo tutaj nie chodzi o to, co potrafimy, tylko co potrafimy zastosować masowo na szczeblu powiedzmy dywizji.
Speaker 13
To może ja też od razu odpowiem na to pytanie. To jest bardzo dobry przykład, dlatego że ten wspomniany system BMS Legion, system zarządzania polem walki, które rozwija I buduje dowództwo komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, został uznany za docelowe rozwiązanie na wszystkie platformy. Wszystkie nowe platformy bojowe, które są pozyskiwane dla sił zbrojnych, takie jak czołgi K 2 I inne, Borsuki, Rosomaki, wszystkie dosłownie, które przechodzą przez Agencję Uzbrojenia, są modernizowane, mają 1 wymóg dostosowanie zabudowy teleinformatycznej do wymogów systemu BMS Legii. I to już się dzieje. Ten połączony obraz sytuacji operacyjnej obecnie jest testowany w wielu jednostkach, brygadach na terenie Polski I sukcesywnie w kiedy ten sprzęt jest adaptowany do nowej technologii, wszystkie te platformy posiadają ten 1 system.
I tą pracę, którą realizujemy teraz z instytutem badawczym IDEAS, to jest rozszerzenie systemu BMS Legią. Więc mówiąc krótko, ten efekt skali osiągamy natychmiast, dlatego że poprzez pewien efekt testowania, eksperymentowania przechodzimy naturalnie do etapu produkcji wdrażania tego I skalowania rozwiązania. Odbywa się on zgodnie z metodykami przyjętymi w Siłach zbrojnych I jest dostosowany. Dowództwo Komponentów Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni ma resortowe centra informatyki. Łącznie stanowimy, cała struktura dekawocu, instytucji podległych to jest 6 I pół tysiąca osób, które są zdolne do tego również w terenie, żeby przeprowadzić I prowadzić szkolenia z wojskiem, treningi I wdrażanie tej technologii.
Na bieżąco dostosowujemy I eskalujemy te struktury, żeby to było możliwe, ponieważ znowu zdajemy sobie sprawę, że system zarządzania polem walki, nowoczesny, wyposażony w narzędzia sztucznej inteligencji stanowi podstawową domenę. Ja zawsze tłumaczę, dlaczego sztuczna inteligencja musi kosztować na takim bardzo prostym przykładzie. Wyobraźmy sobie, ile żyje, ile kosztuje czołg k 2. Wiemy mniej więcej? No to załóżmy, że 30000000.
A wiemy, ile średnio czołg przeżywa na polu walki? Przy natarciu na przykład albo w obronie? No właśnie, więc jeśli Grunta 7. 5 lat. Jeśli stworzymy efektywny system zarządzania polem walki przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji, technologii dronów I sensorów, że nasze wojska będą miały automatyczną sytuację o położeniu przeciwnika, położeniu wojsk własnych, jeśli nawet zwiększymy przeżywalność tych platform o połowę, czyli z trzydziestu minut do czterdziestu pięciu, zobaczcie, jaki mamy koszt versus efekt, tak.
Nieporównywalnie niski koszt na zakup narzędzi sztucznej inteligencji w stosunku do zniszczenia platform I do uzyskania potencjałów natarcie, w obronę. I to jest tak naprawdę największy jakby benefit wdrażania tego typu technologii w, na platformach bojowych na poziomie, na poziomie taktycznym. Tutaj oczywiście na poziomie taktycznym głównie mówimy o urządzeniach Edge AI, czyli nie zakładamy, że czołgi będą łączyć się z infrastrukturą Data Center, tylko będą mieć własne autonomiczne centra przetwarzania danych przy stanowiskach dowodzenia na platformach bojowych, tak żeby użytkownik nie był w stanie rozproszyć, zniszczyć tej rozproszonej technologii.
Andrzej Zapałowski
Malutkie uzupełniające pytanie. A w jaki sposób, ja nie... Mi nie chodzi o sprawy niejawne, państwo zabezpieczycie przejęcie przez przeciwnika takiej platformy jakiegoś czołgu, transportera, żeby nie skorzystał czy nie korzystał w określonym czasie z tych naszych możliwości.
Speaker 13
Jasne, to jest bardzo dobre pytanie. Nasz, na szczęście już tym myślimy. Są technologie, zabezpieczenia teleinformatyczne w oparciu o kryptografię sprzętową, hardware'ową I nie tylko, które te problemy rozwiązują. I tak naprawdę dzisiaj pamiętajmy, że dzięki nowoczesnej kryptografii nie musimy niszczyć fizycznie urządzeń. Wystarczy, że pozbawimy ich zdolności do tego, że ktokolwiek inny się do tej platformy zaloguje.
Więc tutaj jakby myślimy bardzo holistycznie, łącznie w oparciu o systemy teleinformatyczne, które zdolności do właściwego zabezpieczenia będą posiadać w tym systemie.
Speaker 2
Tutaj też dopowiem tylko, że podatność kodu jakiegokolwiek może być również badana przy użyciu metod uczenia maszynowego. Czyli jakby nawet jeśli jakieś luki się pojawią, to one są w stanie być wykryte właśnie w automatyczny sposób I nad tym też pracujemy jako IDEAS.
Speaker 3
Czy jeszcze są jakieś pytania, czy potrzeba interwencji, wypowiedzi? Adresuję to do naszych gości, łącznie z Biurem Bezpieczeństwa Narodowego. Dobrze, dziękują państwo. Proszę państwa, chciałem bardzo serdecznie podziękować tutaj przedstawicielom Instytutu Aideas, który... Czy IDEAS, który, który przedstawił właśnie nam 10:10 raport.
On jest świeży z tego, co co wiemy. No I jesteśmy po wstępnych takich rozmowach umówieni na to, że że rozszerzenie tego raportu państwo będą skłonni przedstawić nam w jeszcze w jakimś nieodległym czasie. Myślę, że wtedy byśmy to zrobili już na posiedzeniu całej komisji. Postaramy się, aby większe gremium komisji mogło to wysłuchać. Też dziękuję bardzo panom reprezentującym Ministerstwo Obrony Narodowej za obecność.
No, jak sądzę, to zaczyna, że tak powiem spinać to, co pan państwo mówicie, zaczyna spinać wszystkie te wątki, które pojawiają się w dosyć dużym rozproszeniu. Różne systemy, różne narzędzia, różne wektory I teraz musi być ten ktoś, kto to wszystko połączy, jednocześnie wykorzysta ten efekt synergii, a z drugiej strony, z drugiej strony to, co jest chyba najbardziej frapujące, jak zarządzać tą zmianą, żeby zdążyć. Żeby zdążyć, no bo w tej chwili to jest wyścig, słowny wyścig, tak. I myślę, że ten konflikt na Ukrainie, pokazała, że ten wyścig zaskoczył nawet wielkich. Ja tutaj chcę tylko takie słowo, które zasłyszałem ze strony recenzentów I dużych platform, dużych operatorów informatycznych, którzy powiedzieli o Dekowocu, że powinniśmy chronić, rozwijać, bo to jest 1 z największych dóbr, które posiadamy w polskich siłach zbrojnych.
Komplement usłyszałem, sytuują państwo gdzieś w tej pierwszej piątce światowej. Tutaj to jest też niezmiernie, niezmiernie ważne. Tak że bardzo serdecznie dziękuję. Jak widzę, jest są panowie również reprezentujący specjalistyczne tutaj portale, więc pewnie jakaś, jakiś, jakaś informacja się pokaże w tej sprawie również. Będzie też pewnie przyczynkiem do, do jakiejś rozmowy trochę szerszej niż tylko Podkomsja do spraw modernizacji przemysłu oraz sił zbrojnych.
Serdecznie dziękuję, panie profesorze. Panie profesorze, panie dyrektorze, wszyscy goście naszych za obecność I zamykam poświęcenie.