Komisja Klimatu i Środowiska (84.) - 26.10.2026 r.
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Komisja Klimatu i Środowiska Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsAnita Sowińska
Tu chciałabym państwu przekazać na slajdzie na czym polega mechanizm funkcjonowania ROP I tutaj zaczynamy od tych niebieskich strzałek, tych takich grubych strzałek tego okręgu, czy które pokazują obieg materiałowy. Na przykład szampon, który jest wprowadzany na rynek wyjeżdża od producenta, następnie poprzez handel trafia do konsumenta, a po zużyciu szamponu staje się odpadem opakowaniowym I trafia do gminnego systemu zbiórki, następnie do sortowni I recyklingu. I tutaj wraz z tym obiegiem materiałowym, który jest zaznaczony tą grubą strzałką niebieską, idzie za tym przepływ finansowy, który jest za za, zaprojektowany tutaj linią cienką czerwoną I tu pieniądz idzie od producenta, czyli na podstawie opłaty poopakowaniowej, na podstawie danych zebranych w systemie BDO, producenci I importerzy wpłacają pewną kwotę opłaty produktowej do urzędów marszałkowskich, które już teraz mają pewne duże doświadczenie w na przykład w opłacie recyklingowej I następnie trafiają na wydzielony I tu podkreślam bardzo wyraźnie, wydzielony rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Te pieniądze mogą być wyłącznie wydatkowane
na
Odpadami opakowaniowymi I wszystko jest zapisane w ustawie. Nie może być to wydane na jakikolwiek inny cel, bo byłoby to niezgodne z dyrektywą. Następnie rola tutaj Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska jest kluczowa. To on będzie podpisywał umowy zarówno z gminami, a także z innymi uczestnikami rynku I zwracał koszty za gospodarowanie odpadami. Gminy tutaj wykonują większą część pracy w gospodarce odpadami I to one otrzymają oczywiście zwrot kosztów za te te tą część przetwarzania odpadów, które tam następuje.
I to już jest ostatni slajd końcowy. Chciałabym podkreślić, że samorządy wyraziły I wyrażają nadal poparcie dla zaproponowanego projektu ustawy u c 100. Jest to udokumentowane w opinii komisji wspólnej rządu I samorządu, ale także w licznych listach intencyjnych I na dzień dzisiejszy projekt ustawy UC 100 został skierowany do prac z na stały komitet Rady Ministrów, obecnie czekamy na decyzję. Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Bardzo dziękuję. Ja poproszę o drugą prezentację I wtedy dopiero rozpoczniemy dyskusję. Pan prezes Osiński. Dziękuję
Speaker 3
bardzo panie senatorze za zaproszenie na komisję, zorganizowanie tej komisji. My jako Krajowa Izba Gospodarki Odpadami od kilku lat jakby wspieramy działania ministerstwa I organizacji samorządowych. Wymienię te największe, Unia Metropolii, Polskich, Związek Miast Polskich, Związek Gmin Wiejskich, Unia Miasteczek. W tym celu, żeby dyrektywa ROP została w końcu wprowadzona chyba jako w ostatnim kraju Unii Europejskiej. Szereg organizacji jakby samorządu gospodarczego wspiera inicjatywę ministerstwa I I celem podstawowym jest to, żeby uporządkować rynek gospodarki odpadami, żeby poprzez PPWR recyklerzy mieli co przetwarzać I żeby mieszkaniec, to jest podstawowa, podstawowe założenie z punktu widzenia opłat jednych z wyższych w Europie, w Polsce za system gospodarki odpadami, żeby mieszkaniec miał no pewną ulgę w wysokości tych opłat I uważamy, że procedowanie przez 2 lata I duże wsparcie dla wprowadzenia tej dyrektywy powinno spowodować, żeby ten projekt ustawy trafił pod obrady parlamentu, no I parlament jest od tego, żeby poprzez demokratyczną dyskusję wybrać optymalny wariant tej dyrektywy.
Speaker 4
Natomiast wstrzymywanie I nie poddanie czy nie wprowadzenie pod obrady Sejmu, tak taki szary człowiek jak ja to nie wie specjalnie od kogo to zależy, no bo zdawało się, że jest to proste. No jest wymagana prawem unijnym dyrektywa, druk, czy przepraszam projekt ustawy został przygotowany. Jest tam szereg korzyści dla środowiska, ale przede wszystkim dla mieszkańców I jeżeli teraz 10:10 10:10 projekt ustawy nie wejdzie pod obrady parlamentu, no to wejdzie za 3 lata, a opłaty tak jak powiedziałem, są jedne z wyższych w Europie I czemu mieszkaniec nie zależnie od swojej, jakby to powiedzieć, sympatii politycznej, miejsca zamieszkania, czy to jest duża gmina, czy mała, czy wielkie miasto, no ma ponosić koszty gospodarki odpadami, które nie są mu przypisane. Jeżeli dyrektywa ROP mówi, że za cały system gospodarki opadami I opakowańowymi odprowadzający, odpowiada wprowadzający towary w opakowaniach na rynek I on ponosi odpowiedzialność I organizacyjną I finansową za tę część kosztów związanych z gospodarką odpadami w gminie, czemu dla dobra mieszkańców tak jak udało się to w przypadku kaucji czy w przypadku fundacji rodzinnej, czemu nie może nastąpić tutaj konsensus między jakby różnymi stronami sporu politycznego. Uważam, że dla dobra mieszkańców bezwzględnie należy, należy 10:10 proces legislacyjny przeprowadzić.
Speaker 3
Ja ze swojej strony oddałbym głos tutaj Mecenasowi Podgórskiemu, doktorowi Marcinowi Chełkowskiemu. Też mamy ekspertyzę profesorów uczelni państwowych, która mówi o tym, że dyrektywa ROP nie wpłynie inflacjogennie na nasz rynek, a przyczyni się do właściwego zagospodarowania odpadów, tych wszystkich, które nie tylko w kaucji znajdują, jakby to powiedzieć, zastosowanie I są odbierane, ale tych wszystkich opakowań, które powinny być poddane, poddane tej dyrektywie, no w ramach oszczędzania surowców naturalnych, które z każdym rokiem się kurczą. Także jeżeli mogę prosić tutaj pana doktora Chełkowskiego, członka zarządu naszej izby, a potem o kilka słów komentarza pana mecenasa Podgórskiego, który jakby bardzo mocno wspiera wszystkie działania samorządowe związane nie tylko z ochroną środowiska przed odpadami, ale szeregiem innych usług publicznych świadczonych na terenie miast I gmin. Proszę Panie doktorze, proszę bardzo.
Speaker 5
Dziękuję bardzo. Szanowni Państwo, panie przewodniczący, szanowni państwo, jakbym mógł prosić kolejne, dziękuję, narzędzia. Szanowni państwo, jak pan prezes wspomniał, Polska jest ostatnim krajem Unii Europejskiej, który nie ma wdrożonego systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Ryzyko, jakie z tego tytułu grozi Polsce, to jest realne ryzyko dotkliwych kar finansowych, no I oczywiście obciążenie budżetu państwa podatkiem od nieprzetworzonego plastiku. Jeżeli chodzi o wdrożenie rozszerzenia odpowiedzialności producenta, niewątpliwie zmodyfikowana ustawa wdrożyłaby zasadę, zanieczyszczający płaci, dzięki temu skończyłoby się przerzucanie kosztów opakowań na opłatę, którą ponoszą mieszkańcy I de facto płaciłby w sprawiedliwy sposób ten, kto kupuje produkt opakowany, czyli w cenie na półce będzie już zawarta cena przetworzenia, wyjęcia z rynku I przetworzenia tego opakowania.
Co jest bardzo istotne, również zmusi to producentów do ekomodulacji w zakresie projektowania opakowań, czyli opakowania będą projektowane w taki sposób, aby były bardziej podatne na recykling. Już nie chcę nazywać tutaj producenta, pewnego producenta soków, który produkuje soczki dla dzieci w taki sposób, że po prostu na sortowniach w naszych firmach te odpady są trudne do rozsortowania, ponieważ jest to konglomerat kilku tworzyw sztucznych. Coś takiego po prostu by się skończyło. Szanowni państwo, zwróciliśmy uwagę na to, że w ostatnich latach od roku 2000 piętnastego do roku 2000 dwudziestego piątego wzrost wydatków per capita w Polsce za gospodarkę odpadami wyniósł 223.210 procenta. W kolejnym porównaniu, które zrobiliśmy, sam wzrost cen wywozu odpadów na podstawie sprawozdań gminnych okazuje się, że wyniósł 245 procent z małym ogonkiem.
Natomiast wzrost realnego kosztu zagospodarowania jednego kilograma odpadów wzrósł o 50 prawie 3 procent, tak. Czyli koszt obsługi jednego kilograma odpadu wzrósł z czterdziestu trzech groszy do sześćdziesięciu pięciu groszy w przedziale 2010, 2025. Jakie kluczowe ustalenia wynikają z ekspertyzy pana profesora Wójtowicza, finansisty od finansów gminnych na Wydziale Zarządzania Akademii Górniczo-Hutniczej? Okazuje się, że wzrost kosztów systemu nie wynika wyłącznie z inflacji. Po korekcie o inflację okazuje się, że realne wydatki gmin na gospodarkę odpadami w dziesięcioleciu 2 15, 2 25 wyniosły 106.310 procenta.
Także wzrost wydatków trzykrotnie przewyższył przyrost masy odpadów, tak. Ilość odpadów komunalnych per capita wzrosła o 35 I jedną dziesiątą procenta z dwustu osiemdziesięciu dwóch kilogramów do trzystu osiemdziesięciu 1, podczas gdy realne wydatki wzrosły o ponad 106 procent. Bardzo istotne jest to, że sam wywóz odpadów bardzo, koszty wywozu odpadów bardzo mocno wzrastają. W samym miesiącu styczniu średnia wyniosła prawie 7 procent, czyli znacznie szybciej niż inflacja, to jest sześciokrotnie szybciej niż niż inflacja. Jeszcze jedną rzecz do tego trzeba dołożyć, szanowni państwo.
Większość polskich gmin, ponad 90 procent polskich gmin dzisiaj, rozlicza się metodą tak zwaną pogłówną za gospodarowanie odpadami, czyli ponad dziewięćdziesięciu procentach gmin rozliczamy się od głowy, gdzie w większości polskich gmin mamy dzisiaj depopulację. Następuje jednak gwałtowny przyrost ilości odpadów, co co też widzimy w naszych gminach. Sam wskaźnik nagromadzenia, o którym przed chwilą mówiłem, wzrósł w ciągu dziesięciu lat o 35 procent. I co się okazuje? Nożyce nam się rozwierają powoli.
Speaker 5
Robimy porządku z gospodarką odpadami. Także granica społecznej I budżetowej wydolności modelu została, wydajemy się już przekroczona I mieszkańcy nie udźwigną dalszego finansowania 100 procent kosztów strumienia opakowaniowego bez jakiegokolwiek zewnętrznego zasilania tego systemu. Szanowni państwo, ile wygląda teraz, jak wygląda koszt gospodarowania odpadami? Według danych z oceny skutków regulacji w roku 2000 dwudziestym trzecim, mieszkańcy, tak, jako wspólnoty samorządowe, zapłacili za roczny koszt odbioru, pokryje roczny koszt odbioru I zagospodarowania odpadów opakowaniowych. Zasidli to kwotą prawie czterech 1000000000 złotych.
To była kwota trzech 1000000000 sześciuset trzydziestu sześciu 1000000 złotych. Odpady opakowaniowe to jest 30 koma 7 procenta wydatków gmin, które wyniosły 11.86 miliarda złotych w tym czasie. W tym samym czasie przemysł I organizację odzysku sfinansowały koszt w wysokości sześciuset siedemdziesięciu sześciu 1000000 złotych, czyli zaledwie 18.6 dziesiątych procenta. Resztę finansują mieszkańcy. O ile mogłaby spaść opłata za gospodarowanie odpadami przy pełnym wdrożeniu ROP-u?
Szacunki wskazują, że dzisiaj koszt opakowań na jednego to co dzisiaj mieszkaniec płaci, to jest prawie 10 złotych, to jest 9 91. Rocznie daje to 119 złotych. W dwudziestym piątym roku średni wydatek na mieszkańca wyniósł 32 złote I 32 grosze. I szacunki, których dokonaliśmy na podstawie opracowań I szkoły głównej handlowej I Akademii Górniczo-Hutniczej wskazują, że moglibyśmy co najmniej połowę tej kwoty, czyli około czterech pięćdziesięciu do pięciu złotych obniżyć wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami. Zauważmy, że dzisiaj rodzina czteroosobowa płaci około 480 złotych rocznie za gospodarowanie odpadami.
To jest, dałoby to ulgę rzędu czterdziestu złotych miesięcznie dla takiej gminy I na pewno zahamowałoby spiralę podwyżek. Czy UC100 wywoła impuls inflacyjny? Nie wywoła, szanowni Państwo. Ekspertyzy sporządzone przez niezależne jednostki, Akademię Górniczo-Hutniczą I szkołę główną handlową wykazały, że jest znikomy udział w ogóle opłaty związanej z ROP-em w cenie koszyka zakupowego mieszkańca. Okazuje się, że średni udział opłaty ROP w koszyku to jest 0 49 procenta ceny towaru w opakowaniu.
Oczywiście są to widełki, to się waha od 0 15 procenta do 1 33 procenta, gdzie najniżej wyceniona jest puszka piwa, jeżeli chodzi o udział ROP-u w, ROP-owskich cenie towaru. Natomiast najbardziej obciążony byłby kartonik mleka, daje to kwotę około pięciu groszy na na 1 kartonik, co by stanowiło około 1 33 procenta ceny tego towaru. Oczywiście ROP wpłynąłby również na pewne zmiany popytowe. Analiza koszyka zakupowego wskazuje, że na pewno zmniejszyłoby się w Polsce popyt na mleko. Szacowana jest zmiana około minus 0 51 procenta.
Woda w opakowaniach około dwóch, dwudziestu trzech procenta, soki, zmiana o niecałe 2 procent. Czy warto wdrożyć ROP w układzie zaproponowanym przez ustawę u c 100? Stoimy na stanowisku, że tak. Dotychczasowy ROP powodował to, że w znacznej mierze kwitnie do tej pory w Polsce handel kwitami. Mamy wysokie marże pośredników, dywidendy I mamy brak kapitału recyklerów.
Tutaj może reprezentujący branżę recyklerów, pan prezes Zając również wskazać, jak to wygląda w branży recyklerskiej. W takim modelu publiczno-regulacyjnym, na którym jest, między innymi, na którym jest wzorowany ROP, mamy pełną transparentność publiczną, czyli każda złotówka z opłaty trafia bezpośrednio do gmin poprzez Narodowy Fundusz I do instalacji przetwarzania. Minimalizujemy koszty transakcyjne I uzyskujemy realny strumień inwestycyjny na inwestycje w zakresie przetwarzania odpadów, głównie recyklingu. Już nie będę powtarzał może schematów, które zaprezentowała pani minister. Jaka jest rekomendacja krajowej izby.
Krajowa Izba rekomenduje, aby przyjąć ustawę u c 100. Będzie to chroniło mieszkańców przed drastycznymi podwyżkami cen odpadów, zapewni sprawiedliwość społeczną, czyli odejście od ryczałtowego obciążania gospodarstw domowych na rzecz zasady zanieczyszczający płaci. Uratuje to płynność instalacji komunalnych. Funkcjonuje to w oparciu o sprawdzony model europejski, ponieważ centralizacja odpowiedzialności nie występuje tylko w tym modelu, który jest zaproponowany w Polsce z Narodowym Funduszem. Między innymi ten model czeski, o którym wspomniała pani minister, funkcjonuje w oparciu o spółkę EcoCom.
Polski system jest, bazuje na tym systemie. No I oczywiście spełniamy unijne cele bez dopływu środków z roku. Samorządy nie osiągną wymowę wymaganego poziomu 65 procent recyklingu I poniosą sankcje związane z niespełnieniem wymagań unijnych. Dziękuję serdecznie.
Speaker 2
Dziękuję bardzo. Sankcję poniesie Polska w tym przypadku. Są się jeśli będą trochę pośrednie.
Speaker 8
Jeśli można jeszcze tylko w podsumowaniu tej Tylko pod kątem prawnym, nie chciałem już powtarzać tego, co mówiła pani minister I I doktor Chełkowski, ale chciałem powiedzieć, że tą implementację dyrektywy odpadowej powinniśmy już wprowadzić w Polsce 2 lata temu. Mamy rozporządzenie PPWR, które działa, obowiązuje jako akt wykonawczy bezpośrednio w Polsce. Mamy poziomy recyklingu, które rosną sukcesywnie do sześćdziesięciu pięciu procent I gminy już mają problem z osiąganiem tych poziomów recyklingu, więc za chwilę będziemy płacić podwójne kary za brak implementacji tego systemu jako państwo, a gminy będą płacić za nieosiąganie poziomów recyklingu, które bez roku jest nie do osiągnięcia, bo jednym z elementów roku jest ekomodulacja, czyli wymuszenie na producentach zmiany struktury produkowanych opakowań. I to, co jest trochę nielegalne w naszym systemie, to jest to, że łamiemy zasadę zanieczyszczający płaci obecnie, ponieważ to właśnie mieszkańcy jako mieszkańcy, proszę nie mylić z konsumentami, bo to jest częsty argument, że to jest ta sama grupa, mieszkańcy, konsumenci. To fizycznie może być ta sama grupa, ale prawnie I formalnie I ekonomicznie to są inne grupy.
Ponoszą koszty w opłatach za to, czego kosztów nie powinni ponosić. To producenci powinni ponosić. To, czy oni to przeniosą na konsumentów, to jest ich sprawa. Oni nie muszą tego przenosić na produkcję, na konsumentów, jeżeli uważają, że warunki rynkowe na to pozwalają. Obecnie w polskim systemie prawnym pieniądze, które wpływają na producentów pokrywają raptem 18, tak, procent tego, co powinno zgodnie z zasadą zanieczyszczający płacić, być przez nich pokrywane.
Dlatego my często mówimy jako samorządy o sprawiedliwym ropie, bo nie może ta sytuacja być utrzymywana dalej, ponieważ ten system jest po prostu niesprawiedliwy I nie ci powinni płacić za to, którzy teraz te koszty ponoszą I którzy ponoszą to w ramach opłat, które ustalają gminy, no bo oczywiście gminy ponoszą w rzeczywistości te koszty I przenoszą je siłą rzeczy na mieszkańców. Dlatego każdy rok bez roku po 1. Jest niezgodny z prawem I z prawem unijnym I z prawem krajowym, a po 2. Są to realne koszty dla gmin I mieszkańców gmin. Dlatego apel, gorący apel, abyśmy doprowadzili ten system do zgodnego z normami I wymogami prawnymi Unii Europejskiej, ale nie tylko Unii Europejskiej, bo również naszego Krajowego systemu prawnego.
Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Dziękuję bardzo I teraz otwieram dyskusję. Kto z pań I panów chciałby zabrać głos? Marek Wójcik, Związek Miast Polskich.
Marek Wójcik
Panie przewodniczący, państwo senatorowie, pani minister, szanowni państwo Marek Wójcik, Związek Miast Polskich, ale także jako sekretarz komisji wspólnej, rządowi I samorządu chciałem prosić o zabranie głosu, o możliwość zabrania głosu dlatego, że chcę potwierdzić, że strona samorządowa komisji wspólnej rządu I samorządu pozytywnie opiniuje ten projekt. Podobnie jak tutaj padały przede mną głosy, oczekujemy jego pilnego procedowania. Ja za chwilę poproszę pana przewodniczącego o zgodę, żeby zechciał pozwolić pani Małgorzacie Izdebskiej, która jest przewodniczącą takiej komisji u nas gospodarki komunalnej I ochrony środowiska w związku miast polskiego o to, żeby rozwinęła te kilka zdań, które ja przed chwil za chwilę wygłoszę, ale bardzo nam zależy na tym, że ten projekt został jak najszybciej uchwalony,
By w ogóle został uchwalony w tej kadencji, mówiąc otwartym tekstem. Obawiamy się bowiem, że jeżeli tak się nie stanie, no to spotkamy się z tym projektem gdzieś w 2000 dwudziestym ósmym roku, nie wiadomo zresztą w jakim kształcie. I tutaj stąd prośba o szybkie procedowanie. Chcę bardzo wyraźnie podkreślić, że po stronie samorządowej wyczerpaliśmy już my chyba wszystkie nasze możliwe instrumenty do tego, żeby ograniczać skutki braku tego mechanizmu. Ponosimy dodatkowe koszty, mieszkańcy dopłacają do systemu sporo, kosztem innych usług, tak?
A przypominam wszystkim państwu, że mieliśmy tą tu koszty gospodarki odpadowej miały być pokrywane z opłat tak, to już dawno pożegnaliśmy ten mechanizm I stąd z innych dochodów wcale nie bogatych samorządu musimy do tego dopłacać. Ale przede wszystkim chodzi nam o ten efekt środowiskowy, tak, tutaj nie ma cienia wątpliwości. Ja cieszę się też I wyprzedzająco niejako powiem, że zauważam też, za co bardzo dziękuję ze strony przedsiębiorców, też podobne poparcie do tego projektu, nie wiem czy w całości, czy nie w części, ale też to dobrze świadczy, bo to w naszym wspólnym interesie powinno być. Tak się składa, że panie księdzu mam lożę Wójcików tutaj z kompletnym kompletem przypadków, kompletem przypadków.
Czekajcie poczekać.
Marek Wójcik
Ale ten, ja delikatnie zasygnalizowałem, że że że jesteście też za. Mam nadzieję, że będziecie nie tylko delikatnie, ale mocniej. Ale żeby nie przedłużać panie przewodniczący, jeżeli mógłbym prosić o wyrażenie zgody na to, żeby pani Małgorzata Izewska się wypowiedziała to będę wdzięczny. Proszę bardzo.
Małgorzata Izdebska
Dzień dobry, szanowni państwo, bardzo dziękuję za za udzielenie głosu I tutaj w ślad za panem Markiem Wójcikiem chciałam podkreślić, że jako samorządy wskazujemy na pilność podjęcia działań mających na celu wdrożenie rozszerzonej odpowiedzialności producenta, która zapewni realne funkcjonowanie zasady zanieczyszczający płaci, bo dziś koszty zbiórki I zagospodarowania odpadów opakowaniowych niemal w całości ponoszą mieszkańcy, co już dzisiaj wybrzmiało na tej sali nieraz. W tej chwili nawet około jednej trzeciej opłaty wnoszonej przez mieszkańców to właśnie koszt zbiórki I zagospodarowania odpadów opakowaniowych. Z opublikowanego w lipcu tego roku sprawozdania z działalności regionalnych izb obrachunkowych I wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego w 2000 dwudziestym piątym roku wynika, że wydatki związane z systemem gospodarowania odpadami komunalnymi rosną. Z ponad jedenastu I pół miliarda złotych w 2000 dwudziestym drugim roku do blisko piętnastu I pół miliarda złotych w 2000 dwudziestym piątym roku. Przy czym największy wzrost wydatków odnotowano w 2000 dwudziestym czwartym roku to jest 11.310 procenta w stosunku do wykonania w 2000 dwudziestym trzecim roku, czyli ponad 30 procent w ciągu ostatnich trzech lat.
Ponieważ tak jak tutaj już wcześniej zasygnalizowano, system jest już ekonomicznie I społecznie niewydolny, dochody z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w tym czasie spadły, powodując deficyt na poziomie blisko półtora miliarda złotych, który został uzupełniony ze środków własnych samorządów, zamiast zostać przeznaczony na nowe inwestycje, remonty, podnoszenie jakości usług świadczonych dla mieszkańców. Zdaniem Rio dofinansowywanie systemu z innych źródeł ma w praktyce negatywny wpływ na wysokość nadwyżki operacyjnej, a w szerszej perspektywie ogranicza możliwości rozwojowe samorządów. Możliwości rozwojowe mieszkańców, bo samorząd to wspólnota mieszkańców. Rosnące koszty znalazły swoje odzwierciedlenie w wysokości maksymalnych stawek podstawowych za dla przykładu w przeliczeniu na jednego mieszkańca od 2000 dwudziestego drugiego roku wzrosły niemal o 60 procent I tak w dwudziestym drugim roku ta stawka to było 41 złotych maksymalnie na jedną osobę. W tej chwili jest to już 70 złotych I taka jest perspektywa bez wdrożenia rozszerzonej odpowiedzialności producenckiej, że większość gmin w krótkim czasie będzie sięgać tej wysokości opłat dla mieszkańców.
Natomiast zakładając, iż koszt odbioru I zagospodarowania frakcji opakowaniowych to około 30 procent całości systemu komunalnego o wartości około piętnastu 1000000000 złotych. Szacunkowy koszt systemu, który powinny finansować producenci to około 5000000000 rocznie. Do tej pory poprzez DPR-y producenci finansowali jedynie ułamek tej kwoty, a zatem brak koniecznego finansowania z ROP doprowadził do patologicznej sytuacji w Polsce, w której to mieszkańcy przez lata finansowali zanieczyszczającym w większości wielkim koncernom, odbiór, sortowanie I recykling odpadów opakowaniowych. Ta patologiczna sytuacja doprowadziła także do luki inwestycyjnej, jeśli chodzi o sortowanie odpadów, a także do praktycznie braku opłacalności funkcjonowania branży recyklerów. Tak jak już tu wspomniano, obowiązek pełnej implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego I Rady z dziewiętnastego listopada 2000 ósmego roku dla odpadów opakowaniowych I produktów termin tej ten tego obowiązku upłynął piątego lipca 2000 dwudziestego roku.
Termin na dostosowanie systemów ROP do wymagań dyrektywy upłynął piątego stycznia 2000 dwudziestego trzeciego roku. Dziś na stole mamy projekt nowej ustawy o opakowaniach I odpadach opakowaniowych UC 100. Ten projekt zaopiniowały pozytywnie samorządy, w tym Unia Metropolii Polskich, Związek Miast Polskich, Unia Miasteczek Polskich, Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej, Związek Powiatów Polskich, Związek Samorządów Polskich, OPOS Ogólnopolskie Porozumienie I Organizacji Samorządowych oraz Obszar Metropolitalny Gdańsk, Gdynia, Sopot. Model ROP zaproponowany przez Ministerstwo Klimatu I Środowiska zapewni, iż całkowite finansowanie systemu ROP pokryją zanieczyszczający, czyli producenci produktów w opakowaniach. Jest to zatem model sprawiedliwy społecznie.
Dzięki temu modelowi Polska w końcu ma szansę na wzrost wymaganych przez Unię Europejską poziomów recyklingu I możliwość uniknięcia kar za brak ich osiągnięcia. Redukcję ilości odpadów opakowaniowych, poprawę jakości selektywnej zbiórki u źródła, promocji opakowań eko modulowanych, łatwych w recyklingu I eliminacji opakowań trudnych w recyklingu, które obecnie przeważają w tak zwanym żółtym worku. Wypełnienie zasady, zanieczyszczający płaci I odciążenie mieszkańców od opłat za odbiór, sortowanie I recykling odpadów opakowaniowych, a tym samym zahamowanie podwyżek cen w gminach. Domknięcie luki inwestycyjnej w zakresie instalacji do sortowania I recyklingu I znaczną poprawę jakości gospodarki o obiegu zamkniętym, która bezpośrednio przyczyni się do ochrony środowiska. Zgodnie z wymaganiami dyrektywy odpadowej państwa członkowskie są zobligowane do ustanowienia odpowiednich ram monitorowania I egzekwowania od producentów realizacji swych obowiązków, jak również prawidłowe wydatkowanie środków finansowych I przedstawianie prawidłowych danych.
Państwo członkowskie jest zobligowane do wyznaczenia organu nadzoru niezależnego od prywatnych interesów. Może nim być organ publiczny, bo nie można być sędzią przecież we własnej sprawie. Pozytywnie zatem należy odnotować fakt, iż administratorem finansowym systemu w modelu przedstawionym przez Ministerstwo będzie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska I Gospodarki Wodnej, gdyż tylko jednostka państwowa jest w stanie czuwać nad prawidłowymi przepływami finansowymi pomiędzy uczestnikami systemu. Jednostka państwowa będzie także obliczać koszty systemu na podstawie danych z rozstrzygnięć przetargowych w gminach I dokonywać korekty ekomodulacyjnej, motywującej wprowadzających do bardziej ekologicznych opakowań, gdyż w chwili obecnej głównym problemem jest stosowanie przez producentów takich opakowań, które nie nadają się do recyklingu. Przypomnieć należy, iż obecne koszty systemu w przeliczeniu na mieszkańca wahają się pomiędzy kilka a kilkanaście złotych miesięcznie w ramach ponoszonych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Zauważyć należy, jak dużym obciążeniem dla mieszkańców jest utrzymywanie systemu ROP w Polsce I jak jest ogromne wsparcie prywatnego biznesu producenckiego z kieszeni Polek I Polaków. Zaproponowany przez Ministerstwo Klimatu I Środowiska system ROP pozwoli w praktyce przenieść te koszty na producentów I odciążyć samorządy oraz konsumentów świadomie dokonujących wyboru produktów w opakowaniach nadających się do recyklingu. Należy stwierdzić, iż zaproponowane przez Ministerstwo model ROP jest bardzo dobrym modelem gwarantującym w naszym kraju zarówno wypełnienie obowiązków producentów wynikających z dyrektyw, jak I cele środowiskowe, takie jak wzrost poziomów recyklingu oraz redukcję ilości odpadów opakowaniowych. Dziękuję.
Karol Wójcik
Dobry wieczór. Karol Wójcik, Izba branży komunalnej. Szanowny panie przewodniczący, pani minister, szanowni państwo. Wywołany przez przygodnego przedmówcę pana Marka Wójcika chciałbym powiedzieć, jakie jest stanowisko izby branży komunalnej w tym temacie, bo on jest nieco bardziej zniuansowany niż przed chwilą przedmówca powiedział. Mianowicie pamiętam, jak z 3 godnymi koleżankami, kolegami z samorządu spotykaliśmy się wielokrotnie I
Karol Wójcik
Wspieraliśmy wspólnie model prezentowany w ministerstwie model, nie projekt ustawy UC 100 zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta, przyjmując to z entuzjazmem I z tego się broń Boże nie wycofujemy. Natomiast jeśli chodzi o sam projekt ustawy, to tak jak w procesie legislacyjnym w uwagach bardzo konkretnych powiedzieliśmy, jesteśmy jednak zwolennikami I twardo stoimy na stanowisku, że powinien wrócić do ministerstwa I być częściowo zmieniony I uzupełniony. I pełna zgoda z wszystkimi przedmówcami, że rzeczywiście musimy zacząć płacić, tutaj się zgadzamy, że musi zacząć płacić konsument, a nie mieszkaniec, że my tego roku potrzebujemy, że on już kilka lat temu powinien być wprowadzony, że istnieje ryzyko pogrzebania prac nad ROP-em, że rzeczywiście tu trzeba teraz projekt poprawić, bo jak nie teraz to znów przez kilka, na na samym latach tego roku nie będziemy mieli, a wiemy, że jest potrzebne. Nie, czy nie musimy się wspólnie do tego przekonywać. Natomiast projekt w naszym najgłębszym przekonaniu zawiera pewne braki I błędy modelowe.
My absolutnie uważam, że przyjęcie modelu finansowego versus modelu operacyjnego opartego na na producentach to jest dobry kierunek I taki został przyjęty przez Ministerstwo, ale tu powinien być algorytm podziału środków, bardzo jasno określony, jest tutaj za duża swoboda Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, który w tym projekcie nie jest administratorem, ale operatorem, co do tego również się nie zgadzamy, nie widzimy powodu kasaty organizacji odzysku, które zajmowałoby się zbieraniem środków. Wreszcie jasnego, ustawowego wpisania środków trafiających do gmin na obniżenie opłaty dla mieszkańców, tak w skrócie największym, czyli ten projekt wymaga intensywnych prac w naszym przekonaniu, nie na etapie parlamentu jeszcze, a na etapie ministerstwa I my apelujemy, myślę, że mogę to powiedzieć, skoro już licząc na uzupełnienie ze strony Polskiej Izby Gospodarki Odpadami, że taki jest nasz wspólny apel, który też publicznie sformułowaliśmy o powrót tej ustawy do ministerstwa I jej absolutnie do dopracowanie. Absolutnie jesteśmy zwolennikami pracy w tej kadencji I zakończenia pomyślnego procesu legislacyjnego, jeśli chodzi o rozszerzoną odpowiedzialność producenta. Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Dziękuję bardzo. Ja mam tylko jedną prośbę, bo bardzo dużo argumentów już na tak usłyszeliśmy. Teraz słyszę taki głos powrotu do prac ministerstwa. Trochę z doświadczenia powiem, że jak wróci do ministerstwa to już w tej kadencji tego nie będzie, znaczy zapomnijmy. Jeżeli to jest cel, ja mówię, ja naprawdę wiem co mówię.
Panie Wójcik, naprawdę znam się na to. To to ja wiem ile męczarni przechodzi pani minister, żeby przeprowadzić uzgodnienia wewnątrz I resortowe, międzyresortowe I społeczne, więc to jest w każdym z każdym projektem ustawy, więc ja tylko zastanawiam się czy ono musi wracać, czy to się da naprawić albo zmienić w taki sposób na poziomie prac parlamentarnych, ale Michał Wójcik kręci głową, nie Wójcik, Dąbrowski, przepraszam, kręci głową, już mi się te Wójciki w głowie zakręciły. To poproszę, niech zabierze głos I powie dlaczego nie. Do mikrofonu poproszę.
Michał Dąbrowski
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo. To nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Kwestia jest, nie ma wątpliwości co do celów, które chcemy osiągnąć. Tak samo to postrzegamy, tylko sposób realizacji no nie jest taki, jakby oczekiwał rynek. Pomijając fakt, że model czeski jest prywatny, a nie państwowy, chcę zwrócić uwagę na jedną rzecz.
Polska Izba Gospodarki Odpadami widzi rolę Narodowego Funduszu jako księgowego systemu. Tego, który pobierze pieniądze od wprowadzających I który odda te środki gminom nie według równości, tylko sprawiedliwie, według zamówienia publicznego netto na odbiór I zagospodarowanie odpadów opalkowaniowych podlegających artykułowi 8 a. Te środki, patrzę na model czeski, umożliwią znaczące obniżenie czynszów czy opłat eksploatacyjnych mieszkańców wspólnot, spółdzielni czy zasobów komunalnych. Nie wejdą jak w polskim modelu do Narodowego Funduszu na coś, nie będzie to 1 złotówka na mieszkańca rocznie jak w ocenie skutków regulacji tutaj czytamy, bo to jest 1000000000, tak? Tylko to będzie rzeczywiste obniżenie kosztów eksploatacyjnych mieszkania dla mieszkańca.
Konsument będzie płacił raz, mieszkaniec 2. Raz już nie będzie płacił. Dla mnie jest istotna różnica, czy te środki pójdą do ogólnego budżetu gminy I wy się tam spokojnie, my wam pomożemy, czy wejdzie bezpośrednio na rachunek mieszkańca. Te środki mają obniżyć rachunek mieszkańcowi, mieszkaniec nie może 2 razy płacić, nie mówię o trzecim, o karach. Czyli sprawa jest czytelna.
Ta ustawa o tym nie mówi. Ta ustawa o tym nie mówi. Nie podzielam poglądu, że gdybyśmy zrobili razem z koleżeństwem, z którym jeszcze rok temu mieliśmy wiele wspólnych pomysłów, to się nazywało sprawiedliwy ROP. Teraz niektórzy nie pamiętają, ale akceptuję to.
Michał Dąbrowski
W związku z tym jest czas, żeby w przeciągu dwóch miesięcy napisać uczciwy model rozszerzony o odpowiedzialności producenta. Model rzeczywiście realizujący wszystkie cele, musimy pamiętać o jednej rzeczy, nie mieszajmy ropu z rozporządzeniem PPWR. PPWR jest samodzielnym rozporządzeniem. Ono nauczy przemysł jak projektować opakowania, żeby nie ponosić bardzo wysokich kart. To są klasy przydatności do recyklingu, to jest wybór materiału, zawartość surowców wtórnych, efektywność przestrzenna, niska masa, monomateriały w pełni kompatybilne z recyklingiem, to nie jest rok, to jest rozporządzenie PPWR I ekomodulacja, więc mieszanie tych pojęć po to, żeby ciągnąć do przodu tą ustawę, która nawet na poziomie, na poziomie rządu nie ma czterech podstawowych rozporządzeń, tylko numery uważam za niedobre.
W związku z tym jestem zdecydowanie za tym, żeby szybko wrócić do ministerstwa, robić okrągły stół I napisać uczciwą rozszerzoną odpowiedzialność producenta.
Speaker 2
Dziękuję. Czyli za jakieś 3 lata Michał. No ale to trzeba, znaczy nazywaj rzeczy po imieniu, znaczy jak ty chcesz wrzucić to za 3 lata będziesz miał ropę. Znaczy za długo się znam żebyśmy się oszukiwali. Proszę tam kolega.
Piotr Szewczyk
Dzień dobry Piotr Szewczyk, Grad regionalnych instalacji przetwarzania Odpadów Komunalnych, Związek Pracodawców. Zgadzamy się ze stanowiskiem przedstawionym przez Krajową Liczbę gospodarczą, z ekspertyzą przedstawioną I ze stanowiskiem strony samorządowej. Wiemy doskonale, że jesteśmy już po czasie I to grubo po czasie z wdrożeniem roku, to od strony formalnej. Natomiast od strony instalacji komunalnych my chcielibyśmy mieć odpady na wejściu, odpady opakowaniowe takie, które dają się rozsortować I następnie mogą trafić do recyklingu. W tej chwili znajdujemy ich coraz mniej.
Branża, generalnie instalacje są w coraz większym dołku ekonomicznym I tutaj może się pojawić problem, ponieważ jedynym źródłem rekompensaty tych kosztów, które ponosimy, wzrastających kosztów, musimy się liczyć z wzrostem ceny energii, paliw, płacami I tak dalej. Jest jedynie podniesienie kosztów dla gminy, czyli kosztów za zagospodarowanie odpadów plus do tego dochodzi nam zagospodarowanie frakcji nienadających się do recyklingu. Spadek cen surowców wtórnych to jest następny element. My w tej chwili w zasadzie nie mamy za bardzo komu przekazać odpadów, które wysortujemy. Jesteśmy, bo jest wiele w Polsce nowoczesnych instalacji, wyposażonych w sortery optyczne, które są w stanie rozdzielić to, ale po 1., jeżeli mamy mnóstwo opakowań projektowanych wbrew regułom ekoprojektowania, a ROP powinien to wymusić, owszem, włącznie z PPWR-em, który jest urządzeniem, ale ROP jako taki, jako zasadę powinien prowadzić, więc automatycznie można powiedzieć dołujemy całą branżę I ograniczamy inwestycje, pomijając inne przyczyny, które spowalniają inwestycje, ale ekonomicznie z punktu widzenia ekonomii branża sortownie I generalnie branża zagospodarowania odpadów jest pod kreską.
Oczekujemy, żeby nie spowalniać, to co pan przewodniczący powiedział, jeżeli w tej chwili skierujemy na następne kółko ustawę to automatycznie wypada z
mamy
Piotr Szewczyk
3 lata, 4 lata bez roku następne, a jeżeli różnica pomiędzy DPR-ami, czyli tym pseudoropem w tej chwili, a faktycznym ROP-em jest około 3 I pół do 4000000000 złotych, to są potężne pieniądze, które mogą służyć rozwojowi branży, doskonaleniu, budowie, wprowadzaniu nowych technologii. Liczymy I tutaj apel do Ministerstwa Środowiska, aby równolegle opracować projekty rozporządzeń do ustawy. To jest bardzo ważny element, abyśmy wiedzieli, znali algorytmy zbierania środków I podziału środków, to są ważne elementy I to, co trafi do instalacji komunalnych jako materiał, jako środki na ich eksploatację I modernizację. Dziękuję.
Speaker 2
Dziękuję bardzo. Proszę bardzo, tam proszę się przedstawić, nie wiem czy też pan Wójcik, bo już.
Dominik Wasilewski
Nie. Dominik Wasilewski główny konsultant Biura Rzecznika Małe I Średnich Przedsiębiorców. Ja tak bym chciał się odnieść między innymi do wypowiedzi o popieraniu przez przedsiębiorców. No do końca tak nie jest, bo przedsiębiorcy krytycznie się do samego modelu odnoszą. Bardziej by, przedsiębiorcy bardziej by chcieli zachować model, który jest dzisiaj, czyli ten rynkowy.
Ja też chciałbym się odnieść do tego, co też tutaj pada tak naprawdę, bo jakby mówi się o tym, że nie będzie, nie będzie wzrostu inflacji, te jakby rekompensaty, które gminy dostaną, będą wysokie. Ja bym musiał zacytować 3 zdania z uwagi Ministerstwa Rolnictwa na etapie KSeF. Zdanie Ministerstwa Rolnictwa I Rozwoju WSI procedowany przez MKI projekt zawierał zawierał propozycje rozwiązań nieakceptowalnych dla sektora przetwórstwa rolno-spożywczego. Zaproponowany model rozszerzony o odpowiedzialności producenta w obecnym projekcie ustawy oznacza dla sektora przetwórstwa rolno-spożywczego w praktyce wzrost kosztów I ich nieprzewidywalność. Ponadto zwracam uwagę, że prognozowany poziom opłat ROP na poziomie około sześciu 1000000000 złotych rocznie, sektor rolno-spożywczy może ponosić nawet do sześćdziesięciu procent tych kosztów.
Obciążenie to dodatkowo potęguje ograniczona dostępność recyklatów dopuszczony do kontaktu z żywnością, w szczególności w zakresie tworzyw sztucznych. Znaczy to jest stanowisko Ministerstwa Rolnictwa na etapie XE. Do samego też modelu, ja bym chciał to też to bardzo podkreślić, jeżeli model z Narodowym Funduszem się nie sprawdzi I za parę lat dojdziemy do wniosków, że jednak musimy zbudować bardziej model rynkowy, a z rynku znikną organizację odzysku, będzie nam bardzo ciężko wrócić do tego modelu.
Speaker 2
Dziękuję bardzo, jakoś nie jestem zaskoczony stanowiskiem Ministerstwa Rolnictwa, jestem trochę zaskoczony, że Pan to zacytował I powiem dlaczego. Ja rozumiem, że minister rolnictwa patrzy przez pryzmat producentów rolno-spożywczych, przetwórców I że koszty opakowań z jego punktu widzenia wejdą w koszty produkcji, przetwarzania artykułów rolno-spożywczych, co w jego ocenie ma prawo do takiej oceny, ja się z tą oceną nie zgadzam, ale ma prawo do takiej oceny, spowoduje, że produkt, towar wytworzony będzie droższy. Ale ja tak jak siedzę, myślę sobie, że szczególnie w Biurze Rzecznika wiedzą, że nie ma darmowych obiadów I że zawsze ktoś za coś płaci. W tym przypadku zbiórkę robią wszyscy mieszkańcy, akurat konsumenci. W większości są to w tym przypadku mieszkańcy miast, konsumujący te produkty.
Ja się zastanawiam, czy to jest sprawiedliwe, znaczy ja, wie pan, w miastach mieszkają biedni I bogaci. Jeżeli ktoś kupuje więcej soków, to niech za te soki więcej zapłaci w towarze. Niech nie obciąża tych biedniejszych, którzy nie stać na sok I nie kupują tych soków. To jest to niezbyt trudne do zrozumienia. Ja naprawdę trochę się złoszczę jak słyszę w wypowiedzi przedstawiciela biura rzecznika tego typu.
Znaczy to jest elementarz przy szkole, nie dam już panu głosu, ja tu rządzę, więc nie dam. Ma pan pecha, a z pana szefem porozmawiam I zapytam, mógłby na przyszłość przesyłać osoby, które wiedzą, co to znaczy szefową, co to znaczy wszystko mi 1, co to znaczy bronienie interesów, ja mam takie przekonanie, że średnio pan, nie wiem kogo pan teraz jeszcze go broni. Proszę bardzo, ja nie dam już panu głosu. Proszę bardzo.
Jerzy Zając
Witam państwa panie przewodniczący, panie ministra Jerzy Zając, Krajowa Izba Gospodarki Odpadami. Ja na to tak trochę popatrzę, proszę państwa, trochę inaczej jako praktyk, a nie jako osoba, która walczy, patrzy na interesy. Ja patrzę na interes tego, który grzebie w tych odpadach I zajmuje się recyklingiem w sumie od dziewięćdziesiątego piątego roku I w tej chwili jesteśmy, to co pan Piotr Szewczyk powiedział, znowu jesteśmy w 5. Raz za mojej kadencji na problemie zagospodarowania odpadów. Proszę państwa, mówimy o odpadach opakowaniowych, tylko mówimy o odpadach opakowaniowych, tylko nikt tego nie wybrzmiewa głośno, mówimy o odpadach tworzyw sztucznych, gdzie tablica Mendelejewa w układzie tworzyw sztucznych jest bardzo bogata.
To nie jest prosta puszka aluminiowa, to nie jest proste szkło, to nie jest prosty metal, czyli puszka stalowa, to nie jest prosty w sumie papier, czyli karton lub tektura twarda. Mówimy o tworzywach sztucznych, gdzie te możliwości są niesamowite. Rynek recyklingu tworzyw sztucznych, fakt faktem jest I jest na dnie. Mimo żeśmy wprowadzili wspaniały system kaucyjny, to jadąc przez Polskę po prostu boli serce jak w zakładach, które sortują odpady, są hałdy wysegregowane, wysortowane butelki PET-owskiej, HD Polskiej, Folii, kartonu, którego nikt nie chce odebrać, bo firmy te, które się tym zajmują, po prostu zakładają sobie pętlę na szyję. Jeżeli szybko nie wprowadzimy roku I nie pomyślimy o tym, żeby dofinansować rynek recyklingu przy obecnych cenach energii, kosztów transportu, kosztów wynagrodzeń, to po prostu ten rynek recyklingu, gdzie w recyklingu tworzysz, czyli ja pomijam branżę, gdzie mamy 30 bodajże papierni, 30 parę papierni w Polsce, kilka chód szkła, a tych zakładów, które zajmowały się recyklingiem tworzyw sztucznych było setki.
Zostało mało kto z tego, a zostały głównie te firmy, którzy uwierzyły, które uwierzyły w cud, że pójdą w recykling, pójdą w odzysk I z tego będą po prostu żyły. Niestety te firmy albo zbankrutowały, albo nie mają innego wyjścia, jadą, bo muszą, bo mają osiągnąć efekt ekologiczny, mają osiągnąć poziomy odzysku, poziomy recyklingu, które wynikają z umów, które zawarli na układzie dofinansowania. Przeżyłem to wszystko, wiem jak to wygląda I wiem jak to smakuje. Jeżeli szybko nie wprowadzimy ropu, to naprawdę jako polska gospodarka w branży recyklingu tworzyw sztucznych będziemy mieć wielki, wielki problem. Jest na to rozwiązanie, recykling chemiczny, ale jeżeli ten recykling chemiczny nie zostanie dofinansowany, to też nie będzie po prostu opłacalny.
Z dwóch względów. Raz, że jest objęte tą te akcyzę jako warzywa sztuczne, które ten po prostu system wykańczają, a 2, koszty przetworzenia, koszty energii, koszty wynagrodzeń są tak wysokie, że jeżeli nie będzie wsparcia I dofinansowania ze strony, umówmy się potocznie Narodowego Funduszu, bo zakładamy ja zakładam, bo byłem jednym z założycieli organizacji odzysku. Wiem do jakiej sytuacji doszło, że dokumenty potwierdzające recykling były za 5 złoty, co nie pokrywało czasami nawet znaczka. Dlatego w pełni jako recykler, jako producent paliw alternatywnych, gdzie sytuację częściowo nam ratuje rynek ukraiński, z odpadami nie ma co zrobić, a naprawdę na dzień dzisiejszy rynek ukraiński, nie tylko ukraiński, jest słonny I rozwiązuje bardzo dużo problemów, które są na rynku z zagospodarowaniem tych odpadów, tego żółtego worka, w którym jest tylko można powiedzieć sam odpad, który się nie nadaje do niczego innego jak tylko do spalenia, bo rachunek ekonomiczny na nic innego nie pozwala. Dlatego uważam, jeżeli nie wprowadzimy szybko ropu, to rynek recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych, ja pomijam puszkę, szkło, papier, będzie po prostu na skraju bankructwa.
Dziękuję pięknie.
Speaker 2
Ponieważ Pani Senator Kocham przekonała mnie I stała się rzecznikiem rzecznika, więc proszę bardzo.
Dominik Wasilewski
Znaczy ja Pani Przewodniczący chciałbym tylko sprostować, my nie jesteśmy przeciwni też ROP-u, tak? My chcielibyśmy, żeby ten NOP był troszeczkę inny, bo my na przykład na etapie uzgodnień zaproponowaliśmy, żeby stworzyć system hybrydowy, czyli połączyć Narodowy Fundusz wraz z organizacjami odzysku, żeby nie doprowadzać ich do likwidacji tak naprawdę, żeby one działały. Też zgodzimy się z tym, że no dzisiaj no nie jest to, znaczy to co dzisiaj działa nie jest idealne, natomiast też jakby no nie przekonujemy, nie przekonuje nas to, że jakby NFOŚ jako ta 1 organizacja odzysku znaczy sobie poradzi tak naprawdę, a jakby też jakby no jeżeli organizacje odzysku dzisiaj działają to może lepiej byłoby skupić się na tym, żeby poprawić ich działanie, a nie żeby oni nie znikali z rynku. Co do samej wypowiedzi
Mi bardziej chodziło o zwrócenie uwagi na to, że ta inflacja jednak może się pojawić, tak? To bardziej o to chodziło.
Speaker 2
Co do inflacji ja tylko, żebyśmy mieli wszyscy świadomość, ktoś za to płaci albo gminy podniosą opłatę I zapłaci mieszkaniec I nie jeżeli, ja tylko pojęcia bardzo nie lubię, ale dzisiaj świadomie użyję, sprawiedliwość społeczna. Nie lubię tylko pojęcia, bo sprawiedliwość jest po prostu sprawiedliwością. Jeżeli to ma być sprawiedliwie to niech płaci ten, który konsumuje. Tylko o to mi chodzi. Jeżeli bogaty kupuje więcej to niech zapłaci, a to oznacza, że to musi być zaszyte w towarze, a nie może być w opłacie gminnej.
Ale panie przewodniczący. A teraz jeżeli jest na to zgoda to jedyna różnica między, jak słyszę między wami to jest kwestia dystrybucji pieniądza czy redystrybucji tego pieniądza zebranego, czy NFOŚ, który już się wszyscy zgadzają, ma być tym tylko, tylko I wyłącznie księgowym I dokonywać I wyłącznie rozdziału pieniądza na na gminy, tak jak Michał, przepraszam, że taktykam, ale znamy się lata, więc nie będę tutaj jakoś szczególnie ukrywał. Czy tak jak też będę znowu na ty Tomek I Kigo, też się lata znamy, mówi nie NFOŚ I tak jak strona samorządowa NFOŚ I będzie wspierał jak w domyśle, choć do tego to nie padło, budowę instalacji, które będą służyć do przetwarzania I przed, produktu. Ale to ja uważam, proszę mnie sprostować to już do pani minister, prośba, myślę sobie, że jeżeli spór sprowadza się do tego, to ten spór nie zostanie rozstrzygnięty na poziomie ministerstwa. To jest już debata, która ma bardziej wymiar mniej mniej taki merytoryczny, tylko ona trochę ma wymiar jednak pewnej polityki odpadowej.
Znaczy jak my chcemy dokonać podziału I to to powiem tak, to niech to trafi do parlamentu I niech w parlamencie ten spór się toczy. I uwaga, w tej sprawie, żeby była sprawa jasna, to od razu pani poseł miałem, wymieniłem pogląd wcześniej, w tej sprawie nie będzie podziału partyjnego, on, tej sprawie on będzie taki przekrojowy, to wcale dla rządu nie jest lepiej, żeby była sprawa jasna, ale ja coś wam powiem. Nawet jeżeli na końcu miałby być wypracowany model jakiś hybrydowy, to jest, to jest lepiej niż stanie teraz w miejscu. Ja mam, ja mam takie przekonanie, że zatrzymanie procesu wdrażania ropu w Polsce jest znacząco bardziej szkodliwe niż popełnienie błędu I wprowadzone z jakimiś wadami, bo te wady da się naprawić, ale jak się nic nie zrobi, to, a minęło, przez zapytałam, który to jest rok dzisiaj, bo jak ktoś tam powiedział 2020., pamiętam, przecież ja wiem, kiedy ten rok miał być wróżyony, ale to jest 6 lat już przyjechaliśmy I słyszę oferty, żeby jechać, przyjechać następne lata bez, bo są wybory, więc żebyście wiedzieli jak to chodzi, znaczy żeby brutalnie to nazwać. Są wybory, to są ostatnie naprawdę miesiące na wdrożenie roku.
Jeżeli on nie zostanie wdrożony do wiosny to już zapomnicie, że on będzie wdrożony w tej kadencji, bo nie będzie. W nowej kadencji będzie nowy rząd, ja nie wiem jak, nawet jeżeli ta koalicja będzie miała większość czego. Jeśli oczywiście. Mam taką nadzieję, że że tak będzie I tyle, ale to będzie jakaś nowa konfiguracja rządu, będą nowi ministrowie, wiecie to to to to zawsze jest na jakiś początek I tak dalej. Wszystko to, zostało zrobione w poprzedniej kadencji z mocy prawa trafia do kosza, więc cały proces legislacyjny startuje na nowo.
Trzeba na nowo dyskutować, trzeba na nowo uzgadniać, trzeba toczyć z sobą spory rok minimum, rok minimum, więc już mam 2 lata, przy najlepszych wiatrach, więc jak ktoś mi mówi zatrzymajmy to na chwilę, zatrzymajmy na minimum 2 lata. Michał, żebyś to wiedział, znaczy to tak działa. Mówię to z ośmioletnie, tylko I wyłącznie z ośmioletniego doświadczenia, tylko I wyłącznie. Ale więc ja jestem zwolennikiem, jak mnie pytacie, to ja jestem zwolennikiem położenia tego, próby jeszcze jeżeli co, jeżeli coś tam trzeba naprawiać, bo część mówi, że nic, część mówi, że że trzeba, okay, nie ma problemu, ekomodulacja jak zrozumiałem już z tych wypowiedzi, bo to jest, tak pani po co, ja słuchałem.
Wchodzi bezpośrednio po
Speaker 2
rozporządzenie wchodzi bezpośrednio w rozporządzeniu to jest, więc nie ma ta, nie ma potrzeby wpisywania do ustawy, chyba że potrzebujemy doregulowania czegoś, więc naprawdę nie ma potrzeby w ustawie tego, zapisywania, więc żebyśmy też się dobrze zrozumieli, znaczy nie opowiadajmy rzeczy nieprawdziwych. Wystarczy już tych nieprawdziwych rzeczy wokół, wokół tej, tych wszystkich historii. Teraz pozostaje tylko kwestia naprawdę dyskusji, branży, pewnie Pani Minister też wolałaby mieć wypracowane stanowisko branży, sobie branża życzy, choć wolałbym żeby to było na końcu sprawiedliwie. Zwyczajnie użyję, żeby ta sprawiedliwość społeczna, czyli faktycznie ci, którzy są, korzystają, produkują te odpady, żeby oni rzeczywiście w większości podnosili te koszty, a potem jak te pieniądze rozdzielić, to wiecie, ja naprawdę jestem otwarty na różne motyle. Pani minister może nie, bo bo z państwem dłużej dyskutuje.
Może pani z niej posłom ma inne spojrzenie na to. Naprawdę może trzeba poszukać jakiejś hybrydy. Ja nie wiem, ale ale na pewno nie wolno jednej rzeczy zrobić, zatrzymać dzisiaj procesu. Proszę bardzo pan tu się zgłasza I potem pani pani senator.
Sławek Brzuzak
Dzień dobry państwu, panie przewodniczący, pani minister Sławek Brzuzak, Związek Pracodawców EcoPak. Z dużym zainteresowaniem przysłuchuję się temu, co wszyscy państwo po kolei mówicie I chciałbym dodać kilka rzeczy. Po 1., co to jest TROP I po co jest TROP? Rozszerzona odpowiedzialność producenta w myśl koncepcji opisanej w dyrektywie ramowej o odpadach w artykułach 8.8 a ma być narzędziem angażującym, wprowadzających opakowania na rynek do tego, żeby docelowo wzięli odpowiedzialność za swoje produkty w postaci opakowań w całym cyklu życia tych opakowań. Zasada zanieczyszczający płaci, która pojawiła się gdzieś tam w końcu lat dziewięćdziesiątych, w momencie, kiedy wchodziliśmy do Unii Europejskiej I tworzyliśmy nowoczesne prawo tę zasadę zaimplementowaliśmy do polskiego porządku prawnego, więc drodzy Państwo, to nie jest prawda, że ta zasada nie istnieje, natomiast została ona zaimplementowana tak, jak warunki formalne pozwalały I kazały.
W tej chwili od kilku lat nie mamy wdrożonego tego elementu, znaczy wdrożenie zasady zanieczyszczający płaci uruchomiło odpowiedzialność organizacyjną producentów. Stąd między innymi organizację odzysku, wykonywanie obowiązków. Opłata recyklingowa I produktowa drodzy Państwo, to nie jest tak, że wprowadzający nie płacą. Natomiast inną sprawą jest to, że z całym szacunkiem państwo polskie podpiło sprawę, dlatego że działalność organizacji odzysku nie była poddana należytemu nadzorowi. Wystarczyłoby, żeby to były organizacje, które działają nie dla zysku, żeby niemożliwe było wypracowywanie zysków, które są wypłacane I te pieniądze ze...
Szanowny panie. Ale to jest 1. Rzecz, więc to... 2. Rzecz, rozszerzona odpowiedzialność producenta, jak sama nazwa wskazuje w tej koncepcji, głównym aktorem ustanawia producenta.
Jeżeli spojrzymy w projekt u c 100 rozszerzonej odpowiedzialności producenta, to nasza rola polega tylko na jednej rzeczy, zapłacić I zapomnieć. To nie jest trop. Strona samorządowa słusznie zwraca uwagę, że jest problem z zagospodarowaniem części opakowań. Natomiast drodzy Państwo, dopiero w momencie, kiedy kilka lat temu pojawiły się założenia PPWR-u, wiadomo było, że będziemy mieli uregulowaną, być może również w polskim prawie, kwestię ekoprojektowania, bo nawet nie ekomodulacji, tylko ekoprojektowania I ta historia się wydarzy I nie wydarzy się wcześniej niż przed 2000 trzydziestym rokiem, drodzy Państwo, bo tak stanowi PPWR. Nikt na świecie, przepraszam, nikt w Europie nie zrobi tych standardów wcześniej również dlatego, że brakuje technologii.
Więc mówienie o tym, że wdrożenie roku finansowego w takiej postaci, w jakiej on jest zaprojektowany, a zaprojektowany jest w ten sposób, że Minister Klimatu I Środowiska
Sławek Brzuzak
Oparciu o nieznane nam algorytmy, w oparciu o wskaźniki dostarczane przez Instytut Ochrony Środowiska, uśrednione stawki, wyznaczy kwoty opłaty opakowańowej. Narodowy Fundusz będzie działał tylko I wyłącznie jako wypłacający pieniądze. Nikt w Polsce nie ponosi odpowiedzialności za osiągnięcie poziomów recyklingu, zbierania selektywnej zbiórki. W świetle tej ustawy, nie, w świetle tej ustawy odpowiedzialność się rozmywa. Narodowy Fundusz jest pozbawiony żadnego mechanizmu nadzoru nad efektywnością działania systemu, w związku z czym system jest zaprojektowany w taki sposób, żeby owszem, zgodnie to jest w pierwszych słowach artykułu, rozdziału siódmego u c 100, wdrażamy zgodnie z zapisami artykułów 8.8 a katalog kosztów, które wprowadzający opakowania mają ponosić.
To wszystko prawda, tylko że szczegóły tego, szczegóły tej ustawy pozbawione treści rozporządzeń, pozbawione pokazania jak mają być, jak mają być wyliczane te koszty, gwarantują, że nie będzie to wypełnienie katalogu 8 a. To jest kolizja z prawem europejskim. Nie zrobimy tego. Znaczy Pani minister, ja rozumiem, że być może ministerstwo nad czymś pracuje, ale my tego nie widzimy. Natomiast drodzy Państwo, pokażcie mi chociaż jedną ustawę, która zmienia systemowo działanie całej branży, która została przyjęta na szybko I została skutecznie w Polsce poprawiona, bo ja nie znam I tak samo niestety będzie z UC 100.
Drodzy Państwo, rozszerzona odpowiedzialność producenta nie jest tylko mechanizmem finansowym. To co nam brakuje w Polsce, to jest mechanizm finansowy skuteczny I tego I to potrzebujemy zrobić, ale ustawienie całej odpowiedzialności na rynku w taki sposób, że wprowadzający będą płacili tyle, ile każe im Minister Klimatu I Środowiska, a cała reszta ustawi się w kolejce Narodowego Funduszu, który według uznaniowych sam dla siebie pisanych zasad im te pieniądze wypłaci albo nie, szybciej albo później, w całości albo nie w całości, to jest po prostu niepoważne. To jest po prostu drodzy państwo niepoważne, więc jeszcze 1 rzecz. We wrześniu, na początku września zeszłego roku skończyły się konsultacje publiczne. Na raport z katalogiem uwag czekaliśmy do połowy lipca tego roku, kiedy dopiero wtedy, gdy projekt trafił do Komitetu do spraw Europejskich I był proceduralny wymóg ujawnienia w wyniku konsultacji publicznych, te konsultacje się pojawiły.
Drodzy Państwo, wszyscy wiemy, większość tych uwag nie została nawet wzięta pod uwagę przez Ministerstwo Klimatu I Środowiska, natomiast z jakiegoś powodu I tutaj Pan Przewodniczący też również w tą narrację tak troszeczkę no współgra, tak synergizuje swoją wypowiedź, bo powiedział wprost, Pani minister, są interesy gmin I przetwarzających I trzeba to jakoś ułożyć. Szanowni Państwo rozszerzona odpowiedzialność producenta zaczyna się I kończy na wprowadzającym opakowania, a nas w tej dyskusji w ogóle nie widzicie? No to jest nie w porządku. Apelujemy o to od dwóch lat, od roku szczególnie, więc w momencie, kiedy ustawowo chcemy wprowadzić zarządzany przez państwo, niekontrolowany przez nikogo, pozbawiony wszystkich cech wymaganych dyrektywą ramową nowy ustrój gospodarowania odpadami I pokrywamy to sprawiedliwością społeczną, podczas gdy to, co jest do zmiany, to jest zasady systemowej gospodarki odpadami w Polsce, bo to należy zmienić. Do tego należy dopiero skierować właściwe pieniądze, tak jak dyrektywa, dyrektywa ramowa mówi, my wprowadzający na rynek mamy obowiązek I robimy to w wielu krajach, tylko w Polsce tego nie robimy, zapłacić 100 procent kosztów zbierania selektywnego, transportu, przetwarzania, sprawozdawczości z tym związanej, oznakowania pojemników do selektywnego zbierania opakowań I to chcemy robić.
Natomiast UC 100 również w kolejnej iteracji w artykule 200 ósmym daje furtkę do tego, żeby pieniądze z opłaty upakowaniowej szły na dowolne formy zagospodarowania, być może spalanie. Drodzy Państwo, to jest przeciwne prawu europejskiemu I prawu polskiemu. To jest... Nikt nie powie, że UC100 zachęca do spalania, ale niestety jest tak, że tworzy takie furtki, jest tak niedopracowane, że wymaga... Ja zgadzam się z tym, co powiedział pan Michał Dąbrowski, należałoby to na poziomie absolutnie merytorycznym, na poziomie Ministerstwa Klimatu I Środowiska ten projekt przepracować tak, żeby on wziął pod uwagę wszystkie cele stawiane przed ROP-em.
Dziękuję.
Jerzy Zając
Ja mam takie 1 pytanie do szanownego przedmówcy. To rozumiem, że firmy, które wprowadzają towar w opakowaniu według pana wypowiedzi, zajmą się zbieraniem opakowań, przetwarzaniem, recyklingiem, a nie będziecie państwo się zajmowali produkcją towaru w opakowaniu, bo z pana wypowiedzi to wynika jednoznacznie. Dziękuję.
Speaker 24
Bardzo dziękuję panie przewodniczący. Ja o jednym jestem przekonana, że debata na temat rozszerzonej działalności producenta była konieczna I ona dzisiaj nie skończy się, o co bardzo proszę panie przewodniczący. Żadnymi konkretnymi, żadnym konkretnym stanowiskiem z wyjątkiem jednego. Na pewno tego tematu nie możemy przeciągać w nieskończoność I ten projekt ustawy, o którym Państwo tu się wypowiadacie, nie powinien, moje zdanie, wrócić do ministerstwa, tylko powinien zostać poddany szerokiej debacie parlamentarnej. Może wszyscy, bardzo dziękuję, wszyscy z Państwa zapomnieliście, ale parlament jest stanowiącym prawo, a no rolę ustawodawcy I jakby nadawcy tego, co Parlament robi jest rząd.
Ja usłyszałam dzisiaj 2 stanowiska, nie jestem specjalistką od opakowań, recyklingu, od, od tych wszystkich rzeczy, o których Państwo dzisiaj mówiliście. Ale powiem tak, 2 stanowiska, które są na antypodach, a dotyczą rynku, który wart jest piętnastu 1000000000. O piętnastu usłyszałam z dzisiejszych prezentacji, o tym wiem, nawet gdyby to było tylko 5000000000, to jest ogromny rynek I rozumiem, że interesy niektórych, którzy w dzisiejszej rzeczywistości nauczyli się żyć I nie ma w tym nic zróżnego. Taka rzeczywistość, tak się do niego dostosowywaliśmy, tak produkowaliśmy, tak skupowaliśmy, tak zbieraliśmy. Taki rynek, tacy producenci, tacy uczestnicy rynku.
Za chwilę ten rynek ma się zmienić. Byłabym zdziwiona, gdyby ci, którzy się nauczyli w dzisiejszej rzeczywistości żyć, nie buntowali się I nie mówili, jak najmniej chcemy stracić. Też są to prawa rynku. Zdaniem ustawodawcy jest może nie do końca pogodzić, ale dać czas na przebranżowienie się. My Polacy, to mówię z ogromną dumą, jesteśmy wyjątkowo elastyczni I naprawdę potrafimy.
Wszystkim siedzącym na tej sali zależy na jednym, żeby tych śmieci było jak najmniej, żebyśmy umieli z recyklingiem żyć, żebyśmy się nauczyli, no I tak dalej. O ekologii nie będę z państwem mówić, bo byłoby wstyd gdybym o tym mówiła na dzisiejszej komisji. To jest interes nas wszystkich, ale musimy się nauczyć, musimy się nauczyć jednego, ten, który nie kupuje, a płaci za to, za co nie kupił, musi być chroniony przez ustawodawcę. Kropka. Bo to jest tak jak z tymi soczkami, stać mnie na 10 miesięcznie, kupuję 10, nie stać mnie na żaden, nie kupię żadnego, ale zapłacę w śmieciach za to, za co nie kupiłem.
I proszę państwa, to, że to będzie trudne, nikt nie ucieka od trudnych rozwiązań, ale już naprawdę ostatni dzwonek na to, żebyśmy w parlamencie zadecydowali o formie tego, co z rozszerzoną odpowiedzialnością producencką musimy zrobić. Kropka. Różne zdania, różne stanowiska, różne interesy. Oczywista rzecz w wolnorynkowym państwie. Naszym zadaniem, ustawodawcy, jest pogodzić albo zminimalizować straty tych, którzy na zmianie stracą.
Że będą krzyczeć, będą takie ich prawo w demokracji.
Speaker 8
Dziękuję bardzo panie przewodniczący. Szanowni państwo ja nie chciałbym polemicznie się odzywać tylko proszę na jedną rzecz zwrócić uwagę. W 2000 jedenastym roku podjęto systemową decyzję, że to samorządy gminne mają zajmować się systemem gospodarki odpadami komunalnymi I te systemy są budowane od 2000 jedenastego roku, nie rynek. Samorządy odpowiadają. Oczywiście to się odbywa poprzez zlecanie tych usług częściowo rynkowo, ale też proszę pamiętać, że są in-house'y, podmioty wewnętrzne w gminach, które działają na innych zasadach niż na zasadach przetargowych czy rynkowych tak I to też jest dopuszczalne prawnie.
I ten UCS to wpisuje się w ten model, gdzie to gminy właśnie są odpowiedzialne za ten system I nie jest prawdą, tu akurat nie muszę zaprzeczyć, że gminy poprzez UC 100 w jakikolwiek sposób zostają zwolnione z obowiązków poziomów uzyskania poziomów recyklingu, bo to regulują inne ustawy, ustawy o utrzymaniu czystości I porządku w gminach. To jest ta ustawa, która to reguluje I ten system UC 100 naprawia coś, o czym Pan też powiedział przed chwilą, że do 2000 trzydziestego roku producenci nie podejmą żadnych działań, bo tak jest skonstruowany PPWR, czyli przez następne parę lat będziemy mieli obciążony ten system gminny właśnie tymi frakcjami odpadów, którymi nie jesteśmy w stanie w żaden sposób sobie poradzić, a których koszty zagospodarowania, zagospodarowania rosną, bo producenci po prostu nie podejmują swoich działań. Ale chciałem powiedzieć o jednym, że może w takim duchu koncyliacyjnym, bo tak naprawdę spieramy się o tym, co pan senator powiedział, o algorytm rozliczeniowy, który ma dzielić te pieniądze, bo państwo jako producenci obawiacie się tego, że gminy w jakiś sposób sfinansują swoje inne koszty, jakieś mają niecne I ukryte, ukryte zamiary. Nie, myślę, że gminy są skłonne pójść na na na takie algorytmy, które można na na w trybie prac sejmowych ustalić, a tym bardziej na poziomie rozporządzeń do ustawy przygotowanych przez ministerstwo, gdzie te algorytmy będą jasne I przejrzyste.
Ja się zgadzam z tym, że problemem tego projektu jest to, że nie ma rozporządzeń, które by dokładnie pokazały jak ten przepływ pieniądza będzie wyglądać, ale to nie oznacza, że mamy wyrzucać całość. Musimy dopracować te algorytmy I ta propozycja, która opiera się na stawce od mieszkańca plus kwoty wynikające z poziomów recyklingu uzyskiwanych przez, przez gminy, która jest bardzo ogólna, ona powinna być zdefiniowana w trybie prac parlamentarnych I na poziomie właśnie rozporządzeń, ale to nie oznacza, żebyśmy wrzucali cały projekt, no bo zrozumcie Państwo, my już naprawdę nie mamy czasu I chyba wszyscy wiecie, naprawdę to chyba nie ma co się oszukiwać, że ten system w Polsce nie działa do tej pory. Opowiadanie o tym, że organizacje odzysku tak czy inaczej załatwiły sprawę, no to wszyscy wiemy, że to jest nieprawda, tak. Ja nie wnikam czy to z przyczyn funkcjonowania tych organizacji, czy z przyczyn prawnych I ram prawnych w jakich one funkcjonowały, ale to po prostu nie zadziałało. No I trzeba po prostu to uruchomić.
I ja też nie pamiętam, żeby kiedykolwiek w Sejmie przyjęto ustawę, która była idealna, bo nawet I nigdy nie była poprawiana, bo nawet słynna ustawa o wolności gospodarczej, ministra Witka też była lekkim mitem, jeżeli chodzi o to, że była taka genialna. No była po prostu krótka I to była jej zaleta.
Speaker 26
Dziękuję bardzo. Ja chciałam się odnieść do do tego apelu Pani Senator o tym, co powinniśmy zrobić w parlamencie. To się zgadza, tyle tylko, że jeśli dyskusja dotyczy jakby podstawowej konstrukcji ustawy I to jest przedłużenie rządowe, to my niewiele w Sejmie możemy zrobić, bo nie możemy wyjść poza przedłużenie, możemy tylko ewentualnie doprecyzować pewne rozwiązania I to jest I trzeba sobie tylko odpowiedzieć, o jaki, o jaką dyskusję chodzi, bo fakt, że dyskutujemy 6 lat, tylko mam tak takie wrażenie, uczestniczę w tej, w tych dyskusjach, że to nie była dyskusja. To było tak naprawdę przerzucanie się argumentami, a tak, tak naprawdę I to widać też dzisiaj. To widać też dzisiaj.
Jest 15000000000 albo może więcej na stole I teraz my rozmawiamy o tym, komu I w jakiej ilości one trafią, czy ile I czy recyklerom poprawią sytuację, gminom zrekompensują wyższe koszty gospodarowania odpadów, czy, czy trafią do instalacji komunalnych I przetwarzania odpadów, żeby, żeby efektywność podniosły. My naprawdę nie mówimy o zasadniczej rzeczy. Ja tu będę się odwoływać ciągle, bo tu mnie serce boli też, też jako odpowiedzialnego, odpowiedzialnej posłanki IIZ wykształcenia prawnika. My o zasadniczej rzeczy nie dyskutujemy. Ustawa ma być taką skrzynką narzędziową, która ma odpowiedzieć w sposób przy tych narzędziach regulacyjnych najpierw my w ogóle nie rozmawiamy, co chcemy osiągnąć.
W ogóle, w ogóle nie nie nie rozmawiamy, przecież chcemy osiągnąć mniejszą presję odpadów na środowisko, niższy, mniejszy strumień. My tych wskaźników, tych celów nie ma, ani w w skutkach regulacji. My chcemy, żeby opakowania były łatwiej recyklowalne. My chcemy, bo ta opłata, jeśli przyjmujemy rozwiązanie w postaci opłaty, to opłatę o charakterze środowiskowym one mają mieć I to taka jest istota PWWR-u, one mają być motywujące, wprowadzających do tego, żeby płacili jak najmniej przy, jeśli zastosujemy takie narzędzia, że będą płacić jak najmniej, jeśli będą używać materiałów łatwiej I taniej recyklowalnych albo tych opakowań będzie, będą wprowadzali mniej, ale też, ale też ta opłata I te rozwiązania mają służyć, służyć temu I tu wracam do ekomodulacji. Ekomodulacja w PPWR-ze jest czymś innym, bo ona jest de
Speaker 2
facto technologiczna. Żeby zostać PPWR pani poseł, bo on nie odchodzi, on wchodzi po prostu, obowiązuje w Polsce. Kropka.
Speaker 26
Dobrze, ale tak, oczywiście, jeśli nie mamy narzędzi w postaci ustawy to będziemy mieli bałagan, ale wchodzi. Ale ja tylko mówię o tym, że ta opłata powinna też stymulować do ekoprojektowania jej wysokość I tego I tego nie widać w tym projekcie. Tak samo, tak samo jest, tak samo jak nie widać po drugiej stronie zachęt do tego, żeby gospodarka odpadami opierała się na najlepszych dostępnych także ekonomicznie dla mieszkańców technologiach. Mi tego mi brakuje podstawowej logiki, według której powinna być, powinna być ustawa I to powinno być widoczne w OSR-ze budowana. Jaki cel chcemy osiągnąć, jakimi wskaźnikami, w jakim czasie I kto jest za to odpowiedzialny.
Z tych wszystkich czynników, które powinien, decydują o prawidłowej legislacji ja tam po prostu nie znajduję. A to, że 6 lat dyskutujemy tak, ale to nie jest dyskusja, bo ona by wtedy doprowadziła dawno do tego do rozwiązania.
Speaker 2
Dziękuję bardzo, to boję się, że następne 6 też nie będzie dyskusją, więc
No I to jest ten
Speaker 2
ból. Wiesz, Bo bo bo niektórzy niektórzy chcą, żeby ta, to nie była dyskusja, tylko żeby była mętna woda I niektórym bardzo zależy na tym, żeby wracało to z powrotem do rządu, ale rzeczywiście miejsce parle mówić parlament. Miejsce odstanowienia prawa jest parlament. Im szybciej wejdziesz z rządu tym lepiej. Naprawdę I się nie boję tych sporów ani w Sejmie, ani w Senacie I powiem tak, naprawdę w Senacie przepracowywaliśmy duże ustawy również wychodzące z Ministerstwa Klimatu I Środowiska, zmieniając je gruntownie, naprawdę gruntownie I pod warunkiem, że chce się nad tym popracować, a nie będą krzykacze, znaczy będą tacy, którzy będą krzyczeć.
Ty już masz doświadczenie duże parlamentarne, ja też nie najmniejsze, nauczyliśmy się już z tym żyć, po prostu I zawsze będzie ktoś niezadowolony, bo taka jest istota tego problemu. Są ogromne pieniądze, ktoś kto je ma nie chce ich oddać albo nie chce przynosić, brać na siebie ciężaru odpowiedzialności za wprowadzane produkty. PPWR już narzuca obowiązek tego, żeby na różnych opakowaniach było mniej różnych rzeczy, ale ja czasami się zastanawiam po co producenci sami podnoszą koszty danego produktu udziwniając, nakładając nie wiadomo co na te produkty, a można było to zrobić odpowiednio taniej, potem też taniej przetworzyć, żeby żeby była sprawa jasna, ale jak będą być może mieli odpowiedzialność w postaci ceny, to może będą stosowali tańsze odpakowania, może przestaną udziwniać. Jeżeli mówimy o I to jest ten instrument rynkowy, bo instrument rynkowy to jest tylko I wyłącznie pieniądz. Nie ma innego instrumentu rynkowego tutaj.
Se możemy zapisywać różne rzeczy,
A jeżeli nie będzie producent miał przekonania, że ponosi odpowiedzialność za te opakowanie I zapłaci za to opakowanie, to on zrobi wszystko, żeby to opakowanie było odpowiednio tańsze. Tylko tylko tylko on musi chcieć, bo na razie jego to nie interesuje, bo za to płaci gmina. Gmina, czyli umowni mieszkańcy wspólnoty gminnej zbiorą się, zrzucą się I będą przetwarzać. Karton, który jest wielowarstwowy, nie wiadomo po co, butelki foliowe, które są plastikowe, na której jest naklejona folia w koło, nie wiadomo po co, jest jakimiś malowankami kolorowymi. Naprawdę wiecie jak ta butelka, która ma takie dno I 2 gramy perfumy, nie wiadomo po co.
Opakowanie, które jest zapakowane najpierw butelka z grubym dnem, karton papierowy ogromny I to jeszcze wszystko zafaliowane, nie wiadomo po co. Znaczy jak producent chce, to niech za to wszystko zapłaci. Jak klient chce to kupić niech kupuje. Proszę bardzo, to jest element rynku, tylko producent niech wie, że za to wprowadzając, że to on płaci, a nie Kowalski, który jak mam rację to uwierz mi, ta ustawa w takiej wersji jakiej jest, jak ona szybciej trafi do sejmu, tym lepiej. Dopiszmy te, I tak trzeba dopisać maksymalne stawki możliwe do pobierania, bo jeżeli nie ma tych maksymalnych stawek pani minister, od razu powiem niekonstytucyjna trybunał to uwali, musi być maksymalna stawka, żeby...
I dopiero potem odesłanie do rozporządzenia, bo jak brakuje tej stawki to z doświadczenia mówię, trybunał od razu to uważa, to musicie to wiedzieć, więc dopiszcie tą stawkę maksymalną możliwą do poborów, a potem delegację do rozporządzenia, bo tak takie jest podejście trybunału I to jest od lat my to, jeżeli słyszę, że nie ma, bo ja nie wiem czy jest, ale słyszę, że nie ma pani poseł, powiedziała, że nie ma, więc ufam, więc sprawdźcie tylko to I tyle. Proszę bardzo, to będzie przedostatni głos, bo pan I pani minister I kończymy dzisiaj.
Sławek Brzuzak
Bardzo dziękuję. Odniosę się tylko do pana prezesa Zająca. Ja nie powiedziałem, że my to będziemy robić jako wprowadzający. Ja powiedziałem, że my mamy ponieść koszty I mamy tego świadomość. Natomiast nie po to jest wybudowany rynek przetwórców, żeby go zniszczyć, wręcz przeciwnie.
Także to uspokajam I potwierdzam. Wprowadzający nigdy nie mówili, że chcą sami wykonywać ten obowiązek, bo my nie jesteśmy od tego. Natomiast odnosząc się do tego, co pan minister, pan mecenas Podgórski powiedział, powtórzę, wszyscy państwo możecie sobie obejrzeć to nagranie, to ja nie powiedziałem, że my nikt widzimy palcem, tylko powiedziałem to, że jest wyznaczony przez rozporządzenie termin, w którym musimy się zmieścić, w związku z czym każdy w miarę swoich możliwości, również oszczędzając niepotrzebnie wydawane pieniądze, zrobi to w najdogodniejszy sposób. Pewnie nie szybciej, przepraszam, tak kiwam głową, bo chcę pana widzieć, tak? Pewnie nie szybciej niż pozwoli na to technologia.
Na pewno nie z dnia na dzień. Gdybyśmy chcieli mieć w praktyce ekomodulację I ekoprojektowanie, to powinniśmy się za to wziąć kilka lat temu, ale 1. Projekt tu ze 100 był tak samo zły jak ten I miał liczne kolizje z prawem europejskim, nie mógł przejść, ówczesne ministerstwo samo się wycofało. Drodzy Państwo, to nie jest tak, że wprowadzający nie chcą płacić. My zapłacimy tyle ile stanowi prawo.
Natomiast zróbmy prawo, które będzie
Speaker 2
nie nie nie nie proszę ciebie też nie tobie też nie, że uparł jestem, tobie też nie dam. Tylko pani minister chyba poproszę nawet, żeby zabrała głos, bo naprawdę nikt nie chce za zażnąć producentów. Proszę tak na rzeczy nie patrzeć I w ogóle tak nie myśleć. To jest, ja nie słyszałem takiego głosu. Naprawdę?
W swojej wypowiedzi koncentrowałem się na logice produkcji, Ja nie potrzebuję pięćdziesięciu rzeczy nałożonych. To wszystko na szczęście już PPVR, ale reguluje. To już dzisiaj macie ten obowiązek, to oczywiście jest tam czas wejścia I tak dalej, no ale ale no jakby to ładnie, jakby to ładnie powiedzieć, jednak ktoś gdzieś za to musi zapłacić, w którymś miejscu I I my tylko spróbujmy jakoś tu po pobalansować. Z mojego punktu widzenia ja też to powiem, nie będę wymieniał żadnych nazwisk, ale my tu się znamy z niektórymi wiele wiele lat I ja wiem jak różne rozwiązania, bo panie mecenasie, żeby pan to wiedział, pan tu się w darach pomylił. Gminy za gospodarkę odpadami odpowiadają od 1900 dziewięćdziesiątego roku.
Od 1900 dziewięćdziesiątego roku to jest zadanie własne gminy. Nigdy nikt z gmin nie zdjął tego obowiązku, czyli od dnia powstania, od czwartego czerwca 1900 dziewięćdziesiątego roku wtedy powstały gminy I od dnia powstania gminy odpowiadają za te, za te zadanie. Po drodze, co się stało po drodze? Po drodze zostało część firm komunalnych sprywatyzowana, weszli prywatni świadczeniobiorcy, świadczeniodawcy usług w tym obszarze. Ja nie mówię, że to jest źle, to się stało, ja tylko opisuję fakty, a potem sam uczestniczyłem przy tworzeniu tego systemu w 2000 jedenastym roku, trzeba było pogodzić różne interesy.
To jest gigantyczna próba I Tomasz I Michał. I z Tomaszem I z Michałem siedziałem przy jednym stole I się kłóciliśmy jak nie powiem co. Nie trzaskać drzwiami, ale nie było miło, żeby nie było. I dzisiaj jakoś ciągle ze sobą normalnie rozmawiamy, choć mówię, szukaliśmy takiego rozwiązania, które pozwoli żeby na tym rynku, 60 procent rynku było obsługiwane przez firmy prywatne, to się nie dało tak powiedzieć, to my teraz was wyrzucamy I wprowadzamy tylko komunalne. Znaczy po 1.
W wielu gminach nie było to możliwe, gminy nie miały infrastruktury, sprzętu, więc to to to nie działa, to to tak to nie tak, ale przypisanie twardo własności odpadów w gminie rzeczywiście jednoznacznie stało się w 2000 jedenastym roku, ale to było zawsze, zawsze zadanie własne gminy. Gmina próbowała czasami uciekać. Dzisiaj musimy pójść krok dalej I to wynika z prawa europejskiego, naprawdę. Słuchajcie, żadne powroty do do do rządu, to parlament jest od stanowienia prawa. Jak, jak, co to da, że pani minister się 55.
Albo 1555. Z wami spotka, jak wy I tak nie zmienicie swojego stanowiska? Znaczy ja nie wierzę w to, że zmienicie, bo ja za długo z wami dyskutuję, to przecież ja wiem, że nie zmienicie. Ten, no Michał, no ty nie zmienisz, Tomek nie zmieni, pan też nie zmieni. No, no, no, no tak będzie.
Pani minister też nie, bo ma wypracowany pogląd w tej sprawie, więc jeżeli gdzieś ta zmiana ma albo szukanie kompromisu nastąpić to to albo to się stanie w parlamencie, jeżeli są... Albo w Sejmie albo w Senacie. Trzeba tylko dopracować te rzeczy, które rzeczywiście są tak jak pani poseł sygnalizuje, brakuje, no ta górna stawka na przykład, jeżeli jest, jeżeli jest, no to nie ma kłopotu. Ja przyznaję się, nie przeczytałem ostatniej wersji ustawy, ale tu biję się w piersi, Ja poczekam aż trafi do senatu, bo po co czytać wcześniej, to może jeszcze tyle razy być zmienione, więc po co się złościć. Pani minister, jaka ostatni głos?
Anita Sowińska
Dziękuję bardzo panie przewodniczący. Bardzo dziękuję przede wszystkim za wszystkie głosy I te popierające I te krytyczne. Ta dyskusja też pokazuje jak trudny jest do wypracowania konsensus w tej sprawie, a właściwie czasami jest no wręcz to jest syzyfowa praca I też chciałabym powiedzieć, że to jest 1 z tych projektów, który jest zmianą systemową, a takie projekty mają to do siebie, że nie dość, że są bardzo długo wypracowywane, to one są najczęściej wdrażane już w następnej kadencji I tak niestety zawsze, przeważnie jest. To nie jest tak, że możemy w czasie jednej kadencji zrobić, zrobić tak dużą zmianę I dlatego jest potrzebne no porozumienie wręcz ponad podziałami I mam wrażenie, że możemy liczyć na takie, ale oczywiście pewności nie mam. Jeżeli chodzi o tak odniesienie się, znaczy nie będę w szczegóły, bo tutaj już dużo argumentów padło I z jednej I z drugiej strony.
Natomiast chciałabym rzeczywiście podkreślić to, że w Polsce funkcjonuje model
Organizacyjny oparty na samorządach I nie wszędzie w Europie taki model funkcjonuje. Więc tutaj ten model, ta organizacja systemu gospodarowania odpadami leży na barkach samorządów I to niestety one nie otrzymują wystarczającego wynagrodzenia za swoją ciężką pracę. Niestety przypomina to troszkę jazdę na gapę I to przez dłuższy czas I musimy wypracować jak najszybciej rozwiązania tak, żeby no te praktyki I wręcz tą niezgodność z prawem unijnym wyprostować. I na koniec, jeszcze chciałabym doprecyzować, że maksymalna stawka, stawka 1 jest na każdą grupę materiałową, jest maksimum 4 I pół złotego na kilogram. Tak, jeżeli Państwo mają jakieś inne propozycje to oczywiście jesteśmy otwarci, natomiast do tej pory w dyskusjach chyba nie nie było żadnych takich uwag.
Natomiast tak na koniec uważam, że propozycja pana przewodniczącego I pani przewodniczącej w ogóle bardzo dziękuję za ten bardzo mądry głos, czyli poddania po prostu pod obrady w parlamencie jest moim zdaniem zasadna, bo samorządy nie mają barw politycznych, nie są ani lewicowe, ani prawicowe. One są naprawdę różne, a wszystkie one zmagają się dokładnie z tymi samymi problemami w gospodarce odpadami. Dziękuję bardzo.
Speaker 2
Dziękuję bardzo. Ja za tą dzisiejszą dyskusję zaproponuję panią I panom senatorom na następne posiedzenie komisji stanowisko w tej sprawie po dyskusji, żebyśmy jednak zaznaczyli wyraźnie, że oczekujemy tego projektu jako całości I to szybko, wyraźnie to chcę zapisać. Dzielenie I wstrzymywanie jest szkodliwe dla państwa polskiego. Znaczy to jest naprawdę działanie w interesie jakiegoś lobby, którego nie chce definiować w żadnym zakresie. Znaczy my potrzebujemy tego, my jako Polska I nie chcemy płacić kar Tylko I wyłącznie albo aż tyle.
I to na tym dzisiejsze posiedzenie zakończę.
Czy są daty warte państwa?
Speaker 2
Naprawdę za wszystkie głosy bez wyjątków. Ja przepraszam, że czasami trochę tak zareaguję emocjonalnie, ale ja, ja w tych dyskusjach odpadowych uczestniczę już mam wrażenie z 30 lat I I ciągle widzę, może nie ciągle, ale często widzę te same twarze od lat, te same I jakby to powiedzieć, ty, ten spór tych samych osób, więc tym bardziej to trochę mnie
Speaker 24
W demokracji najtrudniejsza jest demokracja. Przyznać albo pozwolić komuś mieć inne niż ja zdanie I go szanować. To to trudna sztuka naprawdę, ale możliwe.
Speaker 2
A ty ja już zamknąłem. Teraz po zamknięciu nawet możesz 10 zdań. Zamykam posiedzenie komisji. Dziękuję bardzo. Można zdjęcia, można co chcecie
robić