Komisja Praw Człowieka i Praworządności (152.) - 26.10.2026 - cz. 2

26 October 2026

Komisja Praw Człowieka i Praworządności Senat Rzeczypospolitej Polskiej

Follow its sittings
00:00 - 01:17
Speaker 1
Posiedzenie Komisji Praw Człowieka I Praworządności.  Przechodzimy do realizacji czwartego punktu naszego dzisiejszego porządku obrad.  Jest to rozpatrzenie sprawozdania z wykonania ustawy o działalności pożytku publicznego I o wolontariacie za lata 2022, 23.  Przejdziemy do realizacji tego punktu I chciałem powitać gości, którzy towarzyszą nam w tej części posiedzenia.  Witam Sekretarz Stanu, Wiceprzewodniczącą Komitetu do spraw Pożytku Publicznego panią Adrianę Ponowską. 

Towarzyszą jej pan Łukasz Jachimowicz, dyrektor Departamentu Społeczeństwa Obywatelskiego I radca w Wydziale Programowania Dialogu Obywatelskiego I Partycypacji w Departamencie Społeczeństwa Obywatelskiego pan Paweł Filip.  Jest również z nami główny specjalista pan Jakub Macyszny.  Witam państwa serdecznie I oddaję głos przedstawicielce Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pani ministrze Adrianie Porowskiej.  Proszę o przedstawienie sprawozdania. 
01:18 - 02:32
Speaker 6
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo.  Obowiązek przedstawienia przez radę ministrów Sejmowi Senatowi Rzeczypospolitej sprawozdań wynika z artykułu 50 a ustawy z dnia dwudziestego czwartego kwietnia 2000 trzeciego roku o działalności pożytku publicznego I wolontariacie.  Celem obowiązku sprawozdawczego jest monitorowanie rozwoju, stanu rozwoju współpracy między administracją publiczną a organizacjami pozarządowymi.  Ostatnie sprawozdanie przedstawione Sejmowi I Senatowi Rzeczypospolitej zgodnie z ustawowym obowiązkiem obejmowało lata 2016, 2017.  Zarządów sprawujących władzę w latach 2018, 2023 nie były przeprowadzone prace nad przygotowaniem projektów sprawozdań, co spowodowało, co skutkowało tym, że ówczesna Rada Ministrów nie przedłożyła Sejmowi I Senatowi Rzeczypospolitej sprawozdań z wykonania ustawy za lata 2018.19 oraz 2020200 21, nie wywiązując się tym samym z obowiązku ustawowego. 
02:32 - 06:49
Speaker 2
Z uwagi na znaczący upływ czasu od ustawowego terminu wypełnienia obowiązku sprawozdawczego, dla pierwszego z tych termin upłynął trzydziestego listopada 2020, a dla drugiego trzydziestego listopada 2022 oraz trudności z pozyskaniem wyczerpujących I wiarygodnych danych dotyczących działań poprzednich rządów uznano, że podjęcie się z kilkuletnim opóźnieniem przygotowania projektów wspomnianych dwóch sprawozdań nie pozwoli zapewnić odpowiednich standardów w zakresie kompletności I rzetelności prezentowanych danych I uniemożliwia prawidłową realizację funkcji sprawozdawczej dokumentu.  Na podstawie rekomendacji stałego Komitetu Rady Ministrów we wstępie sprawozdania zamieszczona została informacja do tej decyzji.  Przedstawiam państwu sprawozdanie za lata 2022, 23, czyli też nie za lata naszej pracy I prace nad przygotowaniem tego projektu sprawozdania rozpoczęły się w połowie listopada 2000 dwudziestego piątego roku.  Proces zmierzający do przyjęcia projektu przez radę ministrów rozpoczął się od etapu opiniowania I uzgadniania treść projektu w styczniu 2000 dwudziestego szóstego roku, a zakończenie w postaci przyjęcia sprawozdania przez radę ministrów miało miejsce w maju 2000 dwudziestego szóstego roku.  Zasadniczym źródłem danych wykorzystanych w materiale sprawozdawczym były badania zrealizowane przez Główny Urząd Statystyczny. 

Wykorzystane zostały również dane Narodowego Instytutu Wolności, Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, Ministerstwa Finansów oraz dane z raportów I opracowań eksperckich, w tym raportów I analiz wewnątrzsektorowych.  W celu uzupełnienia informacji wskazanych z powyżej źródeł, Departament Społeczeństwa Obywatelskiego KPRM rozesłał w formie elektronicznej dodatkową ankietę do ministerstw oraz urzędów wojewódzkich, której wyniki po opracowaniu zostały włączone do sprawozdania.  Dokument zawiera dane dotyczące zmian legislacyjnych wprowadzonych w ustawie, charakterystyki działalności organizacji pozarządowych, współpracy finansowej I poza finansowej organizacji pozarządowych z administracją publiczną, działalności organizacji pożytku publicznego, działalności Komitetu do spraw Pożytku Publicznego oraz Dział Doradczych z nim związanych, a także dane dotyczące wolontariatu.  Do najważniejszych ustaleń dokonanych w ramach realizacji zadania sprawozdawczego należą, organizacje od 2000 czternastego roku niezmiennie wskazywały 3 główne bariery działalności, trudności w pozyskiwaniu środków finansowych, niewystarczająca liczba chętnych do pracy społecznej oraz problemy wynikające z przepisów I procedur prawnych.  Pozytywnym trendem w zakresie wskazanych barier jest to, że odsetek ich występowania z badania, na badanie obniża się. 

Coraz większą przeszkodą w działaniu organizacji pozarządowych są się problemy wynikające z nagłych zmian sytuacji społeczno-gospodarczej I kryzysów, na przykład, wpływów ograniczeń I skutków pandemii COVID-dziewiętnaście, inflacja, wojna w Ukrainie, kryzys migracyjny, klęski żywiołowe.  W okresie od 2000 dziewiętnastego do 2000 dwudziestego trzeciego roku w większości rodzajów organizacji malał nieznacznie odsetek podmiotów współpracujących z administracją publiczną.  Ten niepokojący trend wymaga dalszych analiz dla zrozumienia kryjących się za nim mechanizmów I przyczyn.  Utrzymuje się I pogłębia rozwarstwienie przychodów organizacji sektora pozarządowego, średni przychód stowarzyszeń I fundacji wyniósł dwudziestodwukrotność mediany.  W analizowanym okresie głównym zagrożeniem dla realizacji zadań publicznych przez organizacje pozarządowe była inflacja, co wyrażało się malejącym rzeczywistym finansowaniem, pomimo wzrostu kwot bezwzględnych. 

Bardzo serdecznie dziękuję. 
06:51 - 07:24
Speaker 1
Dziękuję bardzo.  No dzisiaj tutaj akurat Państwo nie uczestniczyliście w wcześniejszej części naszego posiedzenia, ale generalnie mamy takie retrospekcje.  Rozpatrujemy zawsze sprawozdania I to generalnie z podobnej przyczyny.  No z faktami trudno dyskutować.  Otwieram dyskusję nad tym punktem porządku. 
07:25 - 08:20
Speaker 8
Trudno dyskutować o tym, 4 lata temu, prawda?  Chyba, że pani ministra powiedziałaby nam, odnosząc się do tych danych, które są w sprawozdaniu, w tych najważniejszych obszarach, jakie zostały wprowadzone zmiany?  Czy było coś, co państwa niepokoiło, co postanowiliście zmienić?  Czy ten raport w jakikolwiek sposób wpłynął na podjęcie przez resort nowych aktywności, skorygowania działań, które były.  Czy to rzeczywiście jest jakaś kanwa, punkt odniesienia do tego, co dzieje się w resorcie obecnie? 
08:23 - 08:28
Speaker 1
To ja to Pani Senator Zdojewska jeszcze zada pytanie, tak zbiorowo. 

08:28 - 09:43

Speaker 4

Bo ja powiem szczerze, nie mogłam uczestniczyć w tej pierwszej części, ale tam mieliśmy zupełnie inne sprawozdania, a tutaj odnosząc się do tego szczerze mówiąc to ja zupełnie nie rozumiem, dlaczego rozpatrujemy teraz to sprawozdanie, a Państwo nie przyszli do nas z aktualnym sprawozdaniem za ubiegły rok. Jakby nie do końca zrozumiałam albo gdybym mogła by Pani to wytłumaczyć jakoś tak, bo 22., 23. Był już 24., 25., a mamy 26. Rok, czyli rozumiem, że te były bo po prostu rząd nie wykonywał pewnych swoich obowiązków, ale dlaczego nie dostajemy na bieżąco kilku sprawozdań na raz. Ja chciałam powiedzieć, że mieliśmy, nie mieliśmy już takie sytuacje, że gdzieś jakiś resort czegoś zaniedbał, coś tam nie było przez 2, 3 lata, a później przychodziło, przechodziło Ministerstwo z jakby z kilkoma sprawozdaniami, żeby żeby żeby te zaniedbania po prostu już być na bieżąco, bo nie bardzo rozumiem to, kiedy dostaniemy sprawozdanie za 24., 25., 26.?

09:44 - 09:51

Speaker 5

Czy, czy to, czy zdążymy to zrobić w tym roku czy w przyszłym? To tylko takie pytanie, dziękuję.

09:53 - 09:59

Adriana Porowska

Może zacznę od tego ostatniego, bo to najprostsze. Za rok 2 24.225,

10:00 - 10:13

Adriana Porowska

Jest okres sprawozdawczy, my mamy czas do tego, żeby złożyć państwu do trzydziestego listopada. Jesteśmy w trakcie realizacji, jesteśmy w uzgodnieniach, także otrzymają państwo sprawozdanie, jesteśmy na bieżąco, że pracujemy.

10:13 - 10:18

Speaker 3

Tak, sprawdziłem teraz artykuł 50., to to sprawozdanie jest raz na 2 lata, czyli za 20..

10:18 - 10:27

Speaker 4

To, że raz na 2 lata to ja rozumiem, ale 24., 25. Już mamy 26., to to chyba to kolejne też jest już

10:28 - 10:39

Speaker 1

Nie, nie, nie. Do trzydziestego listopada, za 20., z trzydziestego listopada 2000 dwudziestego szóstego roku. No tu tak trochę adwokatem jestem ministerstwa. Za 24.25..

10:42 - 10:44

Speaker 7

Za 24.25.

10:44 - 10:45

Do trzydziestego listopada.

10:45 - 10:55

Speaker 4

Mimo wszystko to jest jednak 2 lata na przygotowanie takiego sprawozdania byśmy, a tak będziemy się spotykali rozumiem za miesiąc znowu w tej samej sprawie, tak? Mhmm. Dziękuję. To

10:55 - 11:07

Adriana Porowska

jest sprawozdanie z dwóch lat I mamy czas do trzydziestego listopada, aby przekazać państwu te sprawozdania I będziemy w terminie I przyjdziemy do państwa z tym sprawozdaniem.

11:08 - 11:52

Speaker 4

Dobrze, bardzo dziękuję, ale zwracam uwagę, że państwo w ten sposób fatygujecie do tych samych spraw komisje, jakby po, no można to było zrobić razem, no. Tutaj jakby tego nie rozumiem, dlaczego to jest rozdzielone na 2 sprawozdania, na 2 razy. Można to zrobić na jednej komisji I złożyć sprawozdanie szybciutko za 22.23., bo tutaj nie bardzo ktokolwiek pewnie jest już To nie wasza odpowiedzialność. To nie jest wasza odpowiedzialność ani ani ani też odpowiadać tłumaczyć się za poprzedni rząd to też już bez sensu. Natomiast no to nowe sprawozdanie to można to, to znaczy ja bym to złożyła razem, ale dlatego zapytałam o to dlaczego.

Dziękuję.

11:58 - 12:01

Adriana Porowska

Pan dyrektor chyba chciałby uzupełnić tą informację, więc.

12:01 - 12:48

Speaker 9

Tak, szanowni państwo, szanowny panie przewodniczący, wysoka komisjo, to sprawozdanie zostało przekazane tutaj do Sejmu I Senatu zdaje się na początku czerwca, natomiast tak, mieliśmy pewien poślizg związany też z uzupełnieniem danych trochę historycznych I w związku z tym, że tak powiem kolokwialnie KPRM w lekkim niedoczasie, natomiast uzupełniliśmy obowiązek ustawowy, który wynika z ustawy o pożytku publicznym I wolontariacie I już teraz to najnowsze sprawozdanie absolutnie trzymamy się ram ustawowych tak, aby przekazać do parlamentu zgodnie z ustawą to nowe sprawozdanie. Dziękuję. Dziękuję bardzo.

12:48 - 13:09

Speaker 4

Tak, tylko uzupełnię, żeby, no bo to jest wszystko transmitowane, rzeczywiście patrzę no trzeciego czerwca dotarło to do senatu, także także mogliśmy to zrobić przed wakacjami I wtedy ta ten miesięczny okres nie wydawałby się taki taki dziwny. Także tu tutaj też jest racja, że to trochę w senacie przeleżało. Dziękuję bardzo.

13:10 - 13:15

Speaker 1

Biela mocy, a jeszcze pani minister jakby mogła odpowiedzieć na pytanie pani senator.

13:16 - 15:17

Adriana Porowska

Może odpowiem po prostu na bieżąco co się w tej chwili dzieje. Oczywiście, że wyciągamy wnioski zarówno z tych sprawozdań, jak I z tego, które przygotowujemy. Pracujemy w tej chwili nad strategią rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w takim ogólnym duchu powiem. Wprowadziliśmy zmiany w ustawie o pożytku publicznym, które weszły już w życie od pierwszego września miałam okazję z państwem na ten temat rozmawiać. Pracujemy nad kolejnymi zmianami w ustawie o pożytku publicznym, które mamy już wpis do wykazu prac rządu, to będą jeszcze większe I szersze zmiany.

Jesteśmy już po uzgodnieniach rządowych. Mam nadzieję dotrzymać termin I w pierwszym kwartale przyszłego roku zaprezentować już gotowe, gotowe rozwiązania. Ale 1 z ważniejszych rzeczy, która wydarzyła się na samym początku naszej pracy, to była zmiana pracy I formuły pracy Narodowego Instytutu Wolności. Chcieliśmy doprowadzić do sytuacji, w której każdy będzie czuł się sprawiedliwie potraktowany, więc mamy tam, chociażby ekspertów, którzy są przeszkoleni, ekspertów, którzy są losowani do oceniania wniosków konkursowych. Wprowadziliśmy też dodatkowe programy w Narodowym Instytucie Wolności, takie jak, chociażby moc małych społeczności, który w tej chwili służy za program do wspierania odporności organizacji pozarządowych w duchu budowania bezpieczeństwa w małych I lokalnych społecznościach.

Widzieliśmy też przy powodzi, chociażby co się działo, mamy wsparcie rządowe dla obywateli, dla przedsiębiorców, a my wprowadziliśmy wsparcie dla organizacji pozarządowych w takiej ścieżce udostępnione I

15:17 - 16:17

Adriana Porowska

duchu też właśnie tej współpracy, naszej wiedzy na temat tego, jak organizacje społeczeństwa obywatelskiego wspierały państwo polskie w ostatnich kryzysach, chcieliśmy dać im narzędzia, ale I nauczyć małe organizacje pozarządowe zajmujące się różnymi branżami, wpisywania w zadania państwa tak, aby siebie widziały. Sam fakt, że organizacje pozarządowe, te małe, lokalne piszą projekty I zastanawiają się nad tym, co dla nich oznacza zaangażowanie się w budowanie odporności społecznej czy bezpieczeństwa na ich terenie powoduje, że mamy dziesiątki liderów lokalnych, którzy nie tylko kupują sprzęty, tak jak, AED czy inne I szkolą się z zakresu, chociażby pierwszej pomocy czy innych rzeczy, ale przede wszystkim budują relacje, więzi społeczne I budują takie zaufanie między właśnie tym społeczeństwem zorganizowanym, społeczeństwem obywatelskim, a organami państwa. Dziękuję.

16:17 - 16:22

Speaker 1

Dziękuję Pani Minister. Czy ktoś z państwa jeszcze? Pani Senator, bardzo proszę.

16:22 - 16:51

Speaker 4

Chciałam zapytać, jak to było rozwiązywane zanim powstał ten Narodowy Instytut Wolności, jak, w jaki sposób były dzielone pieniądze pomiędzy organizację pożytku między innymi. Pytam dlatego, że dużo się mówiło o likwidacji tych wielu instytutów, czy rozważaliście Państwo w ogóle coś takiego, czy inny sposób rozdziału tych pieniędzy? To jest takie pytanie.

16:53 - 21:03

Adriana Porowska

Pieniądze do organizacji pozarządowych mogą płynąć z wielu źródeł państwowych. Otóż organizacje pozarządowe mogą realizować zadania samorządów I wtedy to są pieniądze samorządowe. Resorty posiadają swoje środki finansowe I w ramach swoich zadań mogą angażować organizację społeczeństwa obywatelskiego do realizacji własnych zadań. Narodowy Instytut Wolności ma specyficzną działkę, bo to jest rozwój społeczeństwa obywatelskiego, więc takie kierunkowe wspieranie działań różnego rodzaju dla samych organizacji pozarządowych. To czego nie mają resorty I samorządy.

Samorządy skupiają się na swoich zadaniach, a my skupiamy się na tym, aby te społeczeństwo obywatelskie było w jak najlepszej kondycji, czyli tak jak nawet powiedziałam o tym programie mocy małych społeczności na uzupełnienie, chociażby ich zasobu I kadrowego, ale I takiego fizycznego w sprzęt do tego, aby mogły realizować inne zadania właśnie resortów. Krótko mówiąc, jeśli organizacja pozarządowa prowadzi zadanie, powiem swoje działki, bo 20 lat pracowałam w organizacji pozarządowej I korzystałam ze środków samorządowych I rządowych. Jeśli prowadzisz zadanie wspierania osób doświadczających bezdomności, na zlecenie samorządu prowadzi schronisko dla osób doświadczających bezdomności, to według rozporządzenia samorząd może przekazać środki na pracownika socjalnego, jedzenie, ogrzewanie et cetera. Ale jeśli taka organizacja pozarządowa, co miałam do czynienia z czymś takim, zepsuje jej się piec w trakcie realizacji tego zadania, to nie ma takiej możliwości, żeby ktoś przekazał jej środki. Takie środki są w programach Narodowego Instytutu Wolności.

Całkiem niedawno 1 z organizacji zgłosiła, że spłonął jej dach przy realizacji zadania, które było bardzo ważne I nie ma pieniędzy I nie ma takiej możliwości, żeby samorząd przekazał takie środki I taka organizacja pozarządowa skazana jest albo na zbiórkę publiczną, albo na właśnie skorzystanie z tych środków, które mamy w Narodowym Instytucie Wolności. Więc Narodowy Instytut Wolności ma taką specyficzną działkę, też analizującą to, co się dzieje w zakresie wolontariatu czy samych organizacji pozarządowych. Mamy jeszcze, szanowni Państwo, środki z półtorej procenta. To są inne pieniądze niż te, które dysponuje sam Narodowy Instytut Wolności, bo my mamy pieniądze z dwóch źródeł budżetu państwa I z funduszu hazardowego, bo to są środki bezpośrednio przekazane już do organizacji pozarządowych właśnie z tego półtorej procenta. W tym roku to były środki ponad 2.6 miliarda złotych, które wpływają na konta organizacji pozarządowych.

Wokół zmian, o których państwu wspomniałam, dotyczących ustawy o pożytku publicznym również planujemy zmiany dotyczące tego, jak powinien wyglądać rozdział tych środków. Zauważyliśmy I organizacje pozarządowe, ale I wiele podmiotów zwróciło uwagę, że na tej liście ponad dziewięciu 1000 organizacji pozarządowych uprawnionych do tego, aby właśnie ze środków półtorej procenta są

Jest 15 pierwszych na liście, ma ponad 60 procent tych środków. Uważamy, że te środki powinny pracować na zadania państwa, bo to są pieniądze, które przeznaczyliśmy do tego, aby organizacje pozarządowe pracowały zgodnie ze swoimi statutami, niekoniecznie, żeby były to środki, jak ostatnio słyszeliśmy w ramach jednej z dużych organizacji pozarządowych, przekazywane na różnego rodzaju lokaty albo utrzymanie samych zarządów, więc zauważyliśmy też to I będziemy to uściślali. Wśród bardzo wielu przepisów ułatwiających życie organizacjom pozarządowym, ale I współpracę między samorządami I organizacjami pozarządowymi, bo proszę pamiętać, że te postulaty organizacji pozarządowej są bardzo często wypracowywane we współpracy z samorządami, które korzystają na tej współpracy. Są również przepisy prawa, które my zauważyliśmy razem z Ministerstwem Finansów, które naszym zdaniem usprawnią wydatkowanie tych środków, ogromnych.

21:05 - 22:30

Speaker 4

Jeśli mogę dopytać, korzystając z obecności Pani Minister. Pani Minister rozumiem, że przy tym następnym sprawozdaniu dowiemy się czy czy, bo to już będzie możliwa jakaś ewaluacja, prawda, te Państwa działalności I tej nowej działalności, Instytutu Wolności I będziemy mogli się dowiedzieć, jak to wpływa na rozwój I organizacji pozarządowych po tym kryzysie, spowodowanych różnymi czynnikami, ale też oczywiście między innymi pandemią I tak dalej I tak Natomiast ja chciałam zapytać o jedną drobną rzecz, o te półtora procenta. Była taka, były takie sytuacje omawiane wielokrotnie, ilekroć wypełniałam PIT to zawsze się wściekałam, ponieważ na przykład, na przykład pit-y drukowane w niektórych ogólnokrajowych, ogólnokrajowych gazetach wpisywały od razu organizację, na którą ma, ma to pójść. Ludzie nie zwracali uwagi I automatycznie te pieniądze szły na taką organizację. To pamiętam, że gdzieś się kiedyś mała dyskusja, czy to już zostało załatwione, że że nie można robić takich rzeczy, czyli jakby, czyli drukując tego typu w mediach gdzieś, bo to mówię naprawdę o dużym ogólnopolskim medium przez całe lat.

22:30 - 22:31

To akurat były najgorsze. Oczywiście

22:32 - 23:02

Speaker 4

I potem I człowiek, tak I większość ludzi oczywiście jak ktoś tam wybiera sobie tę organizację pozarządową, no to sobie jakoś tam z tym poradzi, ale większość ludzi macha ręką I nawet nie wie, że tamte swoje półtora procenta przysłało na jakąś organizację wyznaczoną przez tę gazetę, więc zwracał na to uwagę. Pytam, czy to jakoś zostało rozwiązane, bo to gdzieś, taka dyskusja się w pewnym momencie, ze 2 lata temu chyba przewinęła publicznie.

23:04 - 23:05

Teraz będzie Znaczy,

23:05 - 23:17

Speaker 1

Pani jeszcze, jesteśmy w tym punkcie, a dotarła do nas Pani zastępcę dyrektora Narodowego Instytutu Wolności Pani Adela Gąsiołowska. Proszę bardzo Pani Minister.

23:17 - 23:39

Adriana Porowska

To bardzo się cieszę, że pani dyrektor jest, bo może uzupełnić to, co ja, co ja teraz powiem. Teraz większość osób rozlicza się jednak przez E-PIT, więc sama wpisuje KRS organizacji pozarządowych I jest to dużo bardziej świadome. Pani Dyrektor, jeśli zechciałaby Pani w tym temacie uzupełnić, to bardzo proszę.

23:43 - 24:38

Speaker 10

Tak, to znaczy tak jak Pani minister powiedziała, dokładnie jest, czyli że w tym momencie w związku z tymi zmianami, które nastąpiły no kilka lat temu, gdzie jakby wstępnie PIT jest wypełniony przez administrację skarbową I podatnik, kiedy nie weryfikuje te informacje, wybiera właśnie organizację na rzecz których darowizny przekazane chce odliczyć od podatku, czy inne ulgi, a następnie wybiera organizację, dla której chce przekazać półtora procent, no to w związku z tym popularność też takich programów, o których Pani Senator wspomniała zdecydowanie się ogranicza I raczej jest to problem, który z biegiem czasu będzie coraz mniejszy, bo też podatnicy po prostu nie muszą korzystać z tego typu programów. Natomiast w tym państwowym systemie nie ma takiego ryzyka, związku z czym tutaj w momencie, w którym były dyskusje nad tym, jakie zmiany powinny zostać wprowadzone w systemie mechanizmu półtora procent raczej nie rozmawialiśmy o tym, żeby takie zmiany wprowadzać, o których Pani powiedziała.

24:39 - 24:40

Dobrze, dziękuję.

24:40 - 27:18

Speaker 1

Dziękuję bardzo. Jeśli nie ma więcej głosów w dyskusji, zamykam dyskusję I pozwolę sobie zaryzykować tezę, że komisja zapoznała się ze sprawozdaniem z wykonania ustawy o działalności pożytku publicznego I o wolontariacie za lata 2022.23. Był to druk senacki numer 754. Będziemy przechodzili do realizacji następnego punktu, jeżeli państwo mają ochotę to zapraszamy do uczestnictwa, jeśli obowiązki wymagają przygotowania pewnie tego sprawozdania, to to, to dziękujemy bardzo. Przechodzimy do realizacji ostatniego punktu naszego dzisiejszego porządku obrad, jest to rozpatrzenie sprawozdania Rady Ministrów z wykonania ustawy z dnia piątego grudnia 2000 dwudziestego czwartego roku o ochronie ludności I obronie cywilnej.

Jest to druk senacki numer 738. W tym punkcie porządku naszych dzisiejszych obrad witam pana Wiesława Szczepańskiego, Wiceministra Spraw Wewnętrznych I Administracji. Towarzyszą mu panowie Marek Marzec, Zastępca dyrektora Departamentu Ochrony ludności I zarządzania kryzysowego oraz pan Wojciech Rybacki, naczelnik w departamencie ochrony ludności I zarządzania kryzysowego. Dzisiaj rzeczywiście 2 takie takie 2 takie świeckie tradycje się ścierają, 1 sprawozdania nieraz prehistoryczne, a z drugiej strony absolutne premiery. Mieliśmy już jedną dzisiaj, właściwie 2, szczególnie tą o dotyczącą spraw związanych z sygnalistami.

I 2., zresztą to widać nawet w monitorze, ustawa jest z piątego grudnia 2000 dwudziestego czwartego roku I jest to 1. Sprawozdanie I myślę, że będziemy tutaj mogli zobaczyć się jak prace naszego I rządu I I innych organizacji, które zajmują się realizacją ochrony ludności I obrony cywilnej przebiegają. Oddaję głos przedstawicielowi ministerstwa panu Wiesławowi Szczepańskiemu.

27:19 - 29:57

Wiesław Szczepański

Panie przewodniczący, panie senatorki, ustawa o ochronie ludności I obronie cywilnej weszła w życie 1 stycznia 2000 e 25 roku, tak jak państwo macie tutaj na na tej planszy została uchwalona jednogłośnie 5 grudnia 2024 roku. Jest ona szczególna z uwagi na sytuację geopolityczną I naszą powiedzmy wojnę za granicą Polski, mówimy o Ukrainie, ale również faktem odbudowy systemu ochrony ludności, który dotychczas właściwie został zaniedbany. Ustawa została uchwalona jak powiedziałem jednogłośnie, natomiast ustawa ma na celu stworzenie systemu ochrony ludności w oparciu o po 1. Organy ochrony ludności, które są organem administracji publicznej, minister spraw wewnętrznych I administracji, wojewodowie oraz samorządy realizujące zadania z ochrony zakresu ochrony ludności. To podmioty ochrony ludności, a więc służby, inspekcje I straże, a w szczególności państwowa straż pożarna na na barkach której spoczywa główne zadanie, jeśli chodzi o ochronę ludności, a także zasoby ochrony ludności, zarówno personel jak I zapasy I specjalny sprzęt do prowadzenia działań ratunkowych.

Dopełnieniem ustawy jest wydanie przez nas prawie w jednym roku dwudziestu aktów wykonawczych. To są rozporządzenia, które wynikały z przyjętej ustawy, w tym poszczególne rozporządzenia dotyczące szkoleń, ale również warunków technicznych jakie muszą, jakie muszą spełniać schrony, których dotychczas nie było, więc to są przepisy, które realizują całościowo dzisiaj ustawę o ochronie ludności. W okresie w roku 2000 dwudziestym piątym wysiłek Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Wojewodów, ale samorządów był przede wszystkim skupiony na odbudowie procedur funkcjonowania obrony cywilnej, a także na uzupełnieniu zasobów. Aby za spełnić pewne sprawne, racjonalne, racjonalne wydatkowanie środków w maju 2000 dwudziestego piątego roku Rada Ministrów uchwaliła program ochrony ludności, program dwuletni, program, który nie przegada, nie przewidywał wygasanie, znaczy niewygasanie środków, co było też powodem wskazywania przez samorządy. W tym okresie dwuletnim mieliśmy do wydania środki no na poziomie pięćmiliardów 150000000 w roku 2000 dwudziestym piątym I w tym roku prawie pięćmiliardów 300000000 złotych.

29:57 - 29:59

Speaker 11

Chciałem powiedzieć, że nie mówimy o

30:00 - 30:54

Wiesław Szczepański

Roku 2000 e e 25 dlatego że de facto program został przyjęty w maju w roku 2000 e e 25 środki z Ministerstwa Obrony Narodowej, bo to jest 0 15 pkb z Ministerstwa Obrony Narodowej zostały nam przekazane 27 lipca. Przekazaliśmy je na konta wojewodów w sierpniu 2025 roku, a de facto wojewodowie zaczęli je wydawać we wrześniu roku 2000 dwudziestego piątego, a więc można powiedzieć, że właściwie to 4, 4 I pół miesiąca, kiedy mieliśmy do wydania wśród samorządów 4600000000 złotych. Udało się z tych środków, ale ja mam taką prośbę, żebyście Państwo, jeżeli Pan Pan Pan pozwoli, ja najpierw krótko powiem, a potem dalej pokazalibyśmy prezentację, dobrze?

30:56 - 30:59

Speaker 1

Pan jest gospodarzem tego, jeżeli chodzi o sprawę z znaczy

30:59 - 37:13

Wiesław Szczepański

razie nikt Pan tego nie pokazuje, zaczniemy od początku, ja powiem tylko krótko. W związku z tym udało nam się trzymiliardy 800000000 wykorzystać, Natomiast na cały program ochrony ludności mieliśmy kwotę 16700000000. Dlaczego mówimy o kwocie 16700000000? Bo na te pieniądze składają się pieniądze będące w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych I Administracji. Mówimy o środkach finansowych, które są przeznaczone na funkcjonowanie Państwowej Straży Pożarnej, która realizuje zadania z ochrony ludności, ale również środki będące w dyspozycji Ministerstwa Zdrowia, w tym między innymi CPR-y, tym między innymi również system powiadamiania ratunkowego.

Te wszystkie środki składały się na cały system ochrony ludności, natomiast środki, które miały trafić do samorządu to kwota 4600000000 złotych. W ramach tych środków między innymi dokonano po prostu spraw związanych z zakupami I tu będziemy za chwilę pokazywali, ale również do szesnaściemilionów 321144 gospodarstw domowych trafiły poradniki bezpieczeństwa. Każdy obywatel, każde gospodarstwo domowe otrzymało od nas informację w jaki sposób postępować w sytuacjach kryzysowych I ochrony ludności. Jednocześnie przeprowadziliśmy ze współpracy z Czerwonym Krzyżem powszechne kursy w stu sześćdziesięciu 1 miejscowościach, z pierwszej pomocy przeszkolono 11213 osób, ale również w zakresie pomocy psychologicznej przeszkoliliśmy 1223 osoby. Zakupiono ponad 140000 sójek, dymu I tlenu, węgla przeznaczonych dla mieszkańców wymagających tego wsparcia, I tych najbardziej nieposiadających możliwości takiego zakupu I przez między innymi Komendy Powiatowe PSP we współpracy z Ośrodkami Pomocy Społecznej te te czujki zostały przekazane.

Zrealizowaliśmy również szkolenia dla pracowników urzędów odpowiedzialnych za ochronę ludności I proces ten zostanie wkrótce uzupełniony o nadawanie przydziałów mobilizacyjnych, dlatego że szykujemy się do tworzenia również korpusu ochrony ludności. Na skutek bieżącej ewaluacji ustawy o ochronie ludności dokonaliśmy nowelizacji tej ustawy w roku bieżącym. Przepraszam za za przeźmienie I ona przewiduje między innymi dzisiaj zmianę programu na program pięcioletni. Program, który będzie pozwalał realizować inwestycje w cyklu, w cyklu wieloletnim. To oznacza, że gminy będą miały możliwość otrzymywania środki na inwestycje budowlane, na miejsca schronienia w okresie niejednorocznym, a w okresie pięcioletnim.

W nowym programie zrobiono 7 obszarów zadaniowych obejmujących wszystkie aspekty ochrony ludności I obrony cywilnej, mówię o programie pięcioletnim, będzie to personel ochrony ludności, ciągłość działania I baza magazynowa, wyposażenie organów I podmiotów ochrony ludności, łączność oraz wykrywanie, ostrzeganie, alarmowanie oraz bezpieczeństwo teleinformatyczne, infrastruktura ochronna, edukacja, szkolenia I działalność naukowo-badawcza oraz ostatni komponent, komponent medyczny szefa obrony cywilnej realizowany przez szpitale podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych I Administracji. Środki finansowe, które przewidujemy na okres pięcioletni 2027200 31 to prawie 105000000000 złotych, ale 33000000000 to środki, które trafią bezpośrednio do samorządów z puli na zadania obronne w wysokości 0 15 procent PKB. Od stycznia 2027 wszystkie organy, ministrowie, wojewodowie, samorządy rozpoczną wdrażanie tego programu. Priorytetowe będzie zaprojektowanie I realizowanie inwestycji w budowle ochronne, ukrycia, a także miejsca doraźnego schronienia, ponieważ ponad 50 procent z tych środków, trzydziestu trzech 1000000000, będzie przeznaczone na ten cel. Ten zgodnie z wymogami ustawy Ministerstwo Wewnętrznych I Administracji przedłożył Sejmowi sprawozdanie, w tej chwili przedkładamy je Senatowi tak, aby wypełnić zadania wynikające z ustawy.

Od czasu przedstawienia sprawozdania nastąpił dalszy znaczny postęp w realizacji ustawy o ochronie ludności I obronie cywilnej. Realizowane są kolejne inwestycje z programu ochrony ludności I obrony cywilnej. W tym roku realizujemy te zadania wynikające z tego, iż czterymiliardy 900 trafiły do samorządu, na tą chwilę ponad 85 procent środków jest już zakontraktowanych I jest są jest kwestia realizacji, wydatkowania tych pieniędzy tak abyśmy mogli te pieniądze w znacznej części, można powiedzieć w stu procentach wydać rok ubiegły, nie pozwolił nam na zbyt krótki okres czasu. Na ukończeniu są również działania, które pozwolą na wydawanie przydziałów mobilizacyjnych I ewidencjonowanie korpusu ochrony cywilnej. Ministerstwo co tydzień prowadzi monitoring wydatkowania środków dlatego, że co tydzień mamy spotkania z wojewodami, gdzie przedstawiana jest informacja o postępie z realizacji wydatkowania środków.

Jeśli Państwo pozwolicie, to ja bym chciał krótko przedstawić, aby Pan naczelnik przedstawił, jak wygląda to w układzie cyfrowym, na co zostały wydatkowane środki, jak wyglądała sytuacja przed wejściem w życie ustawy I jak ona wygląda dzisiaj, jakie będą wyglądały dalsze nasze działania. Mam nadzieję, że Pan dyrektor Marzec będzie po po kolei każdy z tych slajdów pokrótce omawiał, tak żebyście Państwo widzieli, myślę zresztą te slajdy, by była potrzeba, jesteśmy w stanie przedstawić I pozostawić wysokiej komisji do wykorzystania. Dziękuję bardzo.

37:27 - 44:03

Marek Marzec

Proszę państwa, tak jak powiedział pan minister, plan jeżeli chodzi o program ochrony ludności obrony cywilnej na lata 2025, 26, zrealizowany w dwudziestym piątym roku. Tak jak już było powiedziane 20 aktów wykonawczych, przed nami jeszcze ostatni procedowany rozporządzenie w sprawie ewidencji obrony cywilnej. Myślę, że w ciągu miesiąca powinniśmy mieć już rozporządzenie I będziemy mieć podstawę do do tworzenia korpusu obrońcy Wilnej. Oczywiście prace już są w toku. Jeżeli chodzi o zastane przez Ministerstwo Stan, to na początku brak definicji, jeżeli chodzi o schrony, brak planów ewakuacji, rozproszone I przestarzałe systemy alarmowe.

Budżet niewielki 400000. Przeszliśmy po wejściu w życie ustawy o ochronie ludności obrony cywilnej na całkowicie inny etap. Przy rekordowym budżecie w 16.7 miliarda złotych, rozpoczęły się prace, na początek właśnie akty wykonawcze, czyli ten taki podstawowy, ten solidny fundament do tego, żeby rozpocząć wszystkie prace. Zleciliśmy Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej wykonanie centralnych ewidencji. To jest Centralna Ewidencja Obiektów Zbiorowych Ochronny C00.

Centralna Ewidencja Zasobów Ochrony ludności, czyli C0L. No I w na podstawie tych rozporządzeń, o których przed chwilą mówiłem, które jest właśnie procedowane, będzie jeszcze 1 ewidencja, czy ewidencja korpusu obrony cywilnej, tą już wykonujemy bezpośrednio w departamencie ochrony ludności I zarządzania kryzysowego, oczywiście będzie zlecona jednemu z podmiotów ochrony ludności. Budujemy nowoczesny system SOIA, czyli system ostrzegania I alarmowania. Wydaliśmy wytyczne do wykonania planów ewakuacji. Za krajowy plan ewakuacji odpowiada Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.

Oczywiście, że powstał krajowy plan ewakuacji, najpierw trzeba było wykonać te plany na poziomie gminnym, powiatowym I wojewódzkim. Ogólnie jeszcze z warto wspomnieć, zresztą już tam pan minister na początku powiedział, że że ustawa została jednogłośnie uchwalona. Mamy na podstawie artykułu drugiego ustęp pierwszego zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia, mienia I infrastruktury, czyli te właśnie fundamenty do tego, żeby zapewnić siły, środki organów podmiotów ochrony ludności I na wypadek wystąpienia I kryzysów I na wypadek w. Dobrze. To, czym warto tutaj wspomnieć, to są właśnie części składowe.

Największa część środków przeznaczona w programie ochrony ludności I obrony cywilnej to było wydawnictwo ochronne, ogromny wysiłek, żeby to wszystko zinwentaryzować, zbudować zabezpieczenia logistyczne, zapewnić podmioty, które będą uczestniczyły WIW budowie płytek I w utrzymaniu. Bardzo ważna część składowa całego systemu to edukacja I szkolenia, dlatego na to też przeznaczone były środki I od szkoleń, zresztą za chwilkę powiem dokładnie, które wykonywała Akademia Pożalnicza po szkolenia, które wykonałem najróżniejsze podmioty, które zostały wybrane I którym zlecone zostały szkolenia przez MSWiA. Jednym też z ważniejszych części całego systemu to budowa bezpiecznej łączności, czyli tak zwane SBOP I w ramach tej bezpiecznej łączności też budujemy cały system alarmowania. No I jesteśmy przed jeszcze oznakowaniem wszystkich podmiotów obrony cywilnej. W tym momencie trwają prace nad tym, żeby powstała taka księga, która będzie pokazywała, w jaki sposób to będzie robione.

Oczywiście każdy sprzęt, który jest kupiony w ramach tej ustawy, musi być oczywiście też oznakowany. Na budownictwo ochronne, na budowę schronów, ukryć. Przeznaczone są pieniądze z programu ochrony ludności obrony cywilnej, ale oprócz tego zinwentaryzowane są również inne miejsca, gdzie ludność będzie mogła się ukryć I są to też miejsca doraźnego schronienia, czyli MDS-y oraz punkty schronienia, które opisaliśmy już w nowelizacji do ustawy. Mamy zaewidencjonowane ponad 80000 takich punktów. Taryfikacja była przeprowadzona przez Państwową Straż Pożarną.

Przeprowadzono prawie 7000 sprawdzeń takich budowli, wydano ponad 4000 pozytywnych stanowisk, między innymi też przez jednostki straży pożarnej, oczywiście przy udziale też inspektorów nadzoru budowlanego. Jeżeli chodzi o nowe inwestycje prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego to ponad 7 I pół tysiąca MDS-ów, ponad 600 ukryć I ponad 600 schronów w tym momencie na etapie wykonania ekspertyz I dokumentacji, tak jak I Pan Minister wspomniał w nowym projekcie.

44:03 - 44:11

Wiesław Szczepański

Znaczy nie jesteśmy w stanie schronić wszystkich osób, 62 procent, czyli 2 3. Populacji.

44:12 - 44:16

Speaker 16

Ale pracujemy cały czas nad tym, żeby tych miejsc było coraz więcej.

44:17 - 56:09

Marek Marzec

Jest też wykonana przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej aplikacja gdzie się ukryć, która wskazuje, gdzie najbliższe miejsce takie się znajduje I gdzie należy się jak najszybciej udać po ogłoszeniu alarmu. Jeżeli chodzi o wszystkie zadania zlecone prawie 7000 obiektów, wydano stanowiska ponad 4000, opinii pozytywnych ponad 2 I pół tysiąca I tak samo jak wspomniałem realizowanych jest szereg następnych I wszystko to będzie zaewidencjonowane w Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony. Aplikacja, której mówiłem, gdzie się ukryć to baza danych, która wykorzystując geolokalizację pokazuje człowiekowi, który potrzebuje akurat informacji o tym, gdzie ma najbliższe miejsce, gdzie takie się znajduje, w jaki sposób się tam udać, ale także w aplikacji daje możliwość współtworzenia tej bazy poprzez zgłaszanie nowych miejsc. Jeżeli chodzi o architekturę systemu strzygania Armowania, czyli tą naszą soję w tym momencie w końcowe prace w również Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, Aplikacja nowoczesna, wykonująca, wykorzystująca I zarówno kanał podstawowy jakim jest GSM, czyli nasze połączenia typowo komórkowe, ale także ten kanał docelowy, na którym pracujemy, budując te nowoczesne SBOP, czyli system TETRA, ale również nowoczesne systemy LORAVAN, czyli przesyłanie danych niskopakietowe. Tak żebyśmy byli po prostu zabezpieczeni przed utratą jakiegokolwiek medium, żebyśmy nie utracili tych danych.

I jeżeli chodzi o zadania z zakresu ubezpieczenia logistycznego I zapewnienia ciągłości dostaw, również szereg zakupów z różnych tak naprawdę miejsc I zarówno zapewnienie autonomii energetycznej, jak I magazynów sprzętu, no I oczywiście dostępu do wody. Budowane są rezerwy strategiczne między innymi w oparciu o RARS, wydatki ponad 460000000, między innymi na żywność ponad 270000000, w tym medy I również medyczne ponad 55000000, techniczne prawie 70000000 oraz paliwa prawie 60000000 złotych. Jeżeli chodzi o zadania z zakresu utrzymania rozwoju podmiotów ochrony ludności oraz organizacji pozarządowych, między innymi finansowane było wyposażenie dla Państwowej Straży Pożarnej. I jak widzimy w prawie 20000 kompletów zapewnionych, najróżniejszych ubrań ochronnych, pojazdy ratownicze 737 sztuk, sprzęt logistyczny w tym dla zapewnienia ochrony przed zagrożeniami typu cybern, prawie 150 sztuk. Dla organizacji pozarządowych, w tym ochotniczych straży pożarnych, wodnych, ochotniczych pogotowia ratunkowego, czyli podmiotów, które odpowiadają za ratownictwo wodne oraz dla GOP-u I TOP-u.

Wydano decyzję o uznaniu za podmiot ochrony ludności, ponad 800 ponad prawie 1000 zawartych porozumień. Wartość wykonanych dotacji ponad 310000000 złotych. Również finansowane ratownictwo medyczne, w tym lotnicze pogotowia ratunkowego I w zespół ratownictwa medycznego. Lotnicze zespoły dostały na loty ratunkowe na ponad 11000. Budżet na loty ponad 300000000 złotych I na wyjazdy zespołów z RM w ramach NFZ-u ponad 3000000.

Dosyć ciekawie wygląda zakup sprzętu I pojazdów specjalistycznych. Jak widać szereg pojazdów, które oczywiście nie stoją w garażach, tylko wykorzystywane są już I korzystają z tego między innymi jednostki Państwowej Straży Pożarnej I ochotniczej straży pożarnej I te pojazdy również są oznaczone z jako zakup z ustawy o ochronie ludności obrony cywilnej. I jak widzimy prawie 100 samochodów średnich I ciężkich, jeżeli chodzi o samochody ratowniczo-gaśnicze, 10 samochodów ratownictwa technicznego z żurawiem, 1 specjalistyczny samochód ratownictwa chemicznego, 6 ładowarek teleskopowych z lawetami, 60 pojazdów UTV, z przyczepami 35 łodzi ratunkowych z silnikami, 144 zestawy hydrauliczne, zarówno spalinowe jak I elektryczne, 69 mikrobusów do ewakuacji osób. Busy będą między innymi też wykorzystywane właśnie przy relokacji osób w razie potrzeby ewakuacji, przełożenia osób na większe odległości.

Samochodów w kwatery mistrzowskim I typu pick-up, 6 pojazdów ewakuacji medycznej, no I ponad 60 zestaw ratownictwa medycznego różnego typu. Jeżeli chodzi o edukację, budowę świadomości społecznej, rozpoczęliśmy tak naprawdę od edukacji dla decydentów I w ramach takich kursów, wyższych kursów ochrony ludności, które odbywały się w Akademii Pożalniczej, którą wybraliśmy jako miejsce, gdzie dostaną ludzie najlepszą wiedzę I I zostaną wyposażeni w tą wiedzę, która będzie później można było wykorzystywać w pracy w swoich jednostkach I oczywiście dzielić się z nią z z pracownikami. Przeszkolono między innymi czterystu pięćdziesięciu ministrów, wojewodów, starostów. Również szkolenia zostały zlecone dla różnych służb I między nimi dla NGO I obywatele oczywiście dostali też przeszkoleni już w ramach kursów, które prowadzone były bezpośrednio już w gminach. Między nimi również te kursy prowadziła Akademia Pożarnicza lub podmioty, które były certyfikowane właśnie przez Akademię Pożarniczą, tak żebyśmy mieli świadomość, że nie każda firma może szkolić, ale taka, która została sprawdzona I która spełniała odpowiednie wytyczne, które opisaliśmy między innymi w jednym z rozporządzeń.

I tak jak Pan Minister też wspomniał, duża praca między innymi też w MSWiA, oczywiście we współpracy I z Monem I z innymi podmiotami, to jest poradnik bezpieczeństwa, który po wytworzeniu został przesłany do każdego gospodarstwa. Wszystkie informacje, które zebraliśmy na temat ewentualnych miejsc, gdzie poradnik nie nie dotarł, zostały przetworzone I dodatkowe poradniki zostały do tych miejsc wysłane. Jeżeli chodzi o bezpieczną łączność, część, która jest częściowo zastrzeżona, ale budowana jest, jest budowany cały system nowoczesny, który pozwoli nam w razie problemu kryzysów IIW czasie W na prowadzenie bezpiecznej korespondencji zarówno radiowej, jak I satelitarnej I innej I spora część wydatków jest przeznaczona na budowanie nowoczesnej struktury, jeżeli chodzi o łączność opartej na na tetrze. Jeżeli chodzi o współpracę cywilno-baskową, tylko 2 słowa. Oczywiście widzimy też potrzebę, żeby w również administracja publiczna ze środkami zbrojnymi się dogadywała I w na różnym, na różnym etapie też są prowadzone nasze działania.

Podsumowując, budżet państwa w na rok dwutysięczny 25. Szesnaściemiliardów siedemsetmilionów 388000, czyli te minimum 0 3 procenta PKB. Wszystko opisane dokładnie w programie ochrony ludności obrony cywilnej. Dwutysięczny 25. Rok zamknięty, jesteśmy w trakcie wydawania pieniędzy I oczywiście koordynacji w całej tej operacji w dwutysięcznym dwudziestym szóstym roku.

W tamtym tygodniu obwieszczony został już program ten pięcioletni, o którym pan minister wspominał I mamy nadzieję, że będziemy już przygotowani razem z jednostkami samorządu terytorialnego do tego, żeby od pierwszego stycznia w już być przygotowani do tego, żeby zaplanować na początku w całym tym naszym systemie ochrony ludności obrony cywilnej wydatkowanie tak dużego budżetu. Realizacja wydatków w podziale na na województwa w dwutysięcznym dwudziestym piątym roku. I podkarpackie. Tak, najlepszy w wydatkach mieliśmy w województwie podkarpackim, ale tak jak wspominaliśmy, pewne problemy wynikały też z tego, że że dosyć późno pieniądze zostały w dwutysięcznym dwudziestym piątym roku przekazane do jednostek samorządu terytorialnego, ale I tak można powiedzieć, że wykonanie na poziomie powyżej osiemdziesięciu procent można uznać za... Przepraszam za za dosyć duży sukces.

Zostały też przeniesione w dwudziestym z dwudziestego piątego roku środki niewygasające w tym roku takich nie przewidujemy. Mamy rekordowe finansowanie, budujemy zintegrowany system odporności, no I pracujemy nad tym, żeby ten system był coraz pełniejszy, coraz bardziej docierał do obywatela I żeby coraz bardziej był widoczny, że że jest zbudowany. Oczywiście takiego systemów nie da się zbudować w rok, w 2 I pewnie potrwa to jeszcze wiele, wiele lat, ale będziemy państwa oczywiście co roku informować, jak wyglądają poszczególne etapy budowy ochrony ludności obrony cywilnej.

56:09 - 56:44

Wiesław Szczepański

Tylko panie przewodniczący, państwo senatorowie, jak państwo widzicie, to jest ogrom pracy, który został wykonany w ciągu roku I kolejnych. Analizujemy w tej chwili jeszcze realizację tych zadań I przygotowujemy się do kolejnej nowelizacji tak, aby wszystkie uwagi, które wpływają ze strony samorządów, wojewodów były uwzględnione tym, żebyśmy w pełni mogli po 1. Zabezpieczyć polskie społeczeństwo w zakresie ochrony ludności, a 2, żebyśmy mogli po prostu w pełni te środki, którymi dysponujemy, wykorzystać na potrzeby obrony cywilnej.

56:45 - 56:51

Speaker 1

Dziękuję bardzo za wyczerpującą informację. Otwieram dyskusję. Jako 1. Pani Senator Sekuła.

56:52 - 57:30

Speaker 8

Bardzo dziękuję panie przewodniczący. Panie ministrze, dziękujemy za bardzo wyczerpujące sprawozdanie. Ja chciałabym zapytać, bo bardzo interesuję się tymi budżetami. My jako miasto Sosnowiec wykorzystujemy dużo z tego zakresu w 2000 dwudziestym piątym I wybudowaliśmy dużo infrastruktury szpitalnej I magazynowej. Czy kontraktowanie projektów na rok 2026.

57:31 - 57:36

Speaker 17

Zakłada już możliwość tego wydłużonego okresu realizacji inwestycji?

57:38 - 58:19

Wiesław Szczepański

Rok, ja już powiedziałem, że program, który mamy jest programem dwuletnim 2025, 26, natomiast wskazówki, które są dla wojewodów polegają na tym, że dzisiaj realizują zadania związane z projektowaniem, czyli jeżeli wojewoda zdecydował się na to, że zgodził się gminie na zapłacenie projektu załóżmy na budowę schronu, miejsca schronienia albo dla szpitala, dla budowę takiego, to konsekwencją tego będzie ujęcie tego w na kolejnym programie już pięcioletnim. Po to między nimi jest ta zgoda na chyba 1000 parę mamy projektów, tak? Tak,

58:21 - 58:59

Marek Marzec

mamy ponad 1000 projektów w tym programie na lata 2025, 26. Skupiliśmy się na tym, zinwentaryzować tak naprawdę to, co, to, co jest dostępne, skupić się na remontach. Wyciągnęliśmy wnioski oczywiście z tego, że jest potrzeba wieloletnich, zapewnienia wieloletnich inwestycji I właśnie w tym uchwalonym już programie pięcioletnim mamy te inwestycje wieloletnie. W dwutysięcznym dwudziestym szóstym roku jeszcze kontynuowane są prace z dwudziestego piątego roku właśnie skupione na tym, żebyśmy mieli dokumentację, na podstawie której będzie można już budować od dwudziestego siódmego roku.

58:59 - 59:59

Wiesław Szczepański

Pani Senator poprosiliśmy, aby do końca października wszyscy wojewodowie przedstawili nam propozycję finansowania w okresie długoletnim inwestycji, które planują samorządy tak, aby je wpisać w program pięcioletni, dlatego że środki roku 2000 dwudziestego szóstego są wygasające, więc jeżeli ktoś by rozpoczął tą inwestycję to nie miałby jej możliwości skończenia. Dlatego dzisiaj głównie skupiliśmy się na przede wszystkim dostosowaniu istniejących obiektów do stanu używalności, ale również na możliwości wykonania projektu, realizacji inwestycji, która może być już wpisana do projektu pięcioletniego. Czyli dzisiaj gminy przygotowują projekty I będą na koniec tego roku zgłaszały je do wojewodów do realizacji w przeciągu roku 2027, 31. Wojewodowie, jeśli zgodzili się na to, finansować projekt z reguły powinni zgodzić

01:00:00 - 01:00:01

Dofinansowanie tej inwestycji.

01:00:02 - 01:00:27

Speaker 8

To jeszcze dopytam, jeśli mogę panie ministrze. Czyli jeżeli prowadzone były u nas z wojewodą rozmowy na temat możliwości sfinansowania inwestycji w roku dwudziestym piątym, ale nie było takiej możliwości, żeby tę inwestycję zakończyć w roku 2000 dwudziestym piątym, to rozumiem, że

01:00:28 - 01:00:37

Wiesław Szczepański

No ale mam pytanie pani na to, czy ten podmiot, czy ten samorząd otrzymał na to pieniądze, czy nie otrzymał? Nie otrzymał.

01:00:37 - 01:00:41

Speaker 8

To by było założenie, że jeżeli w tym roku zaczniemy to musimy skończyć.

01:00:41 - 01:00:49

Wiesław Szczepański

Tak I tak I w tym roku I takie jest nadal założenie. Rok 2026. Nie jest rokiem inwestycji ciągnionej.

01:00:49 - 01:02:50

Wiesław Szczepański

Więc jeżeli podmiot, jeżeli samorząd chce realizować inwestycje w okresie cyklu wieloletnim musi ją wpisać w program pięcioletni, bo wtedy mamy program, ten program wieloletni nie jest programem wieloletnim w rozumieniu ministra finansów. Co to oznacza? Że środki będą w danym roku wygasające. Czyli jeżeli nie wykorzystamy te pieniądze w tym roku, mówię o tym programie wieloletnim, to już nie będzie można ich wykorzystać w kolejnym. To będzie z reguły, powiem na przykładzie.

Jeśli pan starosta zgłosi się I powie, że ma inwestycję polegającą na budowie schronu za kwotę dziesięciu 2000000 I jest ją w stanie zrealizować w ciągu trzech lat. W związku z tym musi przedstawić harmonogram swojej realizacji, czyli załóżmy 5000000 w 2 27, 3 w 2 28, 2 2 29 I takie środki powinny być w tym programie pięcioletnim pisane przez wojewodę. Ale jeśli w roku 2027 wykorzystałby tylko 4000000, to po prostu tego miliona, ten 1000001 mu przypada. W roku następnym otrzyma 3.2, a więc otrzyma ich 9, bo środki niewykorzystane nie będą środkami przechodzonymi. Natomiast otrzyma od Wojewody promesę, która pozwoli mu wpisać tą inwestycję do planu wieloletniego.

Okej. Natomiast może być sytuacja taka, że w roku 2 28 któryś samorząd nie wykorzysta tych środków I wtedy wojewoda będzie mógł dołożyć, zmieniając plan mu ten brakujący 1000000, ale po prostu będzie te pieniądze miał rozłożone na lata I otrzyma od wojewody, jeśli wojewoda zaakceptuje jego inwestycję, otrzyma potwierdzenie, że inwestycja będzie, ma dofinansowanie w kolejnych latach w takiej I takiej kwocie.

01:02:50 - 01:02:54

Speaker 1

Dziękuję bardzo. Panią Mecenas Ozdrowską poproszę.

01:02:56 - 01:07:17

Speaker 4

Tak, ja chciałam powiedzieć, że jak zwykle tego typu przypadkach nie mamy doświadczeń, kwoty są ogromne, bo one po prostu porażają, bo jak się patrzymy na te 1000000000 gdziekolwiek w innej, w innym sektorze, tego typu pieniądze wsadzone na lata. Natomiast tutaj będziemy z niecierpliwością oczekiwać konkretnych efektów I patrząc na to wszystko też też wypowiadam się jako jednak doświadczony samorządowiec, Wiem jak to wygląda. Moim zdaniem, proszę wybaczyć, wiem, że robicie Państwo co możecie, ale obrona cywilna w Polsce jest gdzieś, no niewiele się zmieniła od lat pięćdziesiątych, sześćdziesiątych I tak naprawdę jak wszyscy pamiętamy jakąś naszą wiedzę z tej obrony cywilnej, którą zdobywaliśmy kiedyś za moich czasów na przysposobieniu obronnym tak zwanym, no to do dzisiaj jak się widzi te schrony, jak się widzi to niewiele się ruszyło I nie jest to niczyja wina, po prostu nie spodziewaliśmy się wojny, myśleliśmy o pokoju I mieliśmy pilniejsze wydatki, bo kraj nasz też odbudowywał się po okresie po komunizmu w innych obszarach. Także to jest zrozumiałe, ja w ogóle nie mam o to pretensji. Natomiast dobrze wiem, co się działo w przypadku pandemii, kiedy też trzeba było pewne środki przeznaczyć, co się działo z tymi szpitalami, które były tymczasowymi budowane I tak dalej I tak dalej, bo jak się coś robi szybko, no to jest ryzyko takie, że część środków nie zostanie odpowiednio wykorzystana albo wręcz zmarnowana.

Znam też samorządy na tyle dobrze, że wiem, że oni wchłoną każdą ilość pieniędzy na różnego rodzaju rzeczy, które są I samorządy byłyby chętne, ale tutaj się okazało, że przy słusznych ograniczeniach tych wszystkich funduszy, tych budżetów okazało się, że nie mogą sobie wpisać zbudować basenu I wpisać, że to będzie basen przeciwpożarowy albo nie wiem coś takiego. Czyli okazało się, że że jednak zadbano trochę o to, żeby te fundusze były naprawdę wydawane na obronę cywilną, no ale to rodzi taką sytuację I też widać już te kłopoty po 1. Małe gminy, gdzie nie ma w ogóle ludzi, którzy się na znają na obronie cywilnej, to samorządy to zgłaszały, brak etatów, czy tam są ludzie na pół etatu, ci sami od lat, którzy nie bardzo się nawet znają, nawet nie nie wiedzą jak... 2. Rzecz to jest brak tego specjalistycznego sprzętu.

To jest brak też ludzi, którzy będą mogli to kontrolować, sprawdzać, odbierać, prawda, dokonywać odbiorów, bo tak jak jeżeli nie budowaliśmy do tej pory za bardzo schronów w Polsce to też nie mamy odpowiedniego sprzętu, który się powinien znajdować w tych schroniach, czyli tam jakieś oczyszczanie powietrza I tak dalej, systemy wentylacyjne, które są zupełnie inne, czujniki et cetera, et cetera. Więc to by... Nikt nie jest do tego, tak jak nikt nie spodziewa się hiszpańskich inkwizycji, tak też nikt nie jest przygotowany do do tak ogromnego programu. Także ja dziękując za to sprawozdanie poprosiłabym jednak, żebyśmy sobie, ponieważ jesteśmy na początku I wtedy jest najłatwiej porozmawiali raczej o problemach panie ministrze, o tym, co musimy, bo to widać, to widać, chociażby po po braku realizacji w niektórych województwach. Też byłabym ciekawa, jakie są kryteria przyznawania takich, a nie innych środków na poszczególne województwa, czy to wojewodowie od razu zgłaszali te zapotrzebowania, jak to wszystko wyglądało.

I też kwestia no te ustawa o zamówieniach prawda publicznych, czy to, czy, czy, czy tutaj jest jakieś myślenie, żeby ułatwić 10:10 proces I także chciałam raczej, żebyśmy, żeby troszkę pan minister powiedział o kłopotach, które mamy do rozwiązania, które wynikły już z tych doświadczeń bardzo krótkich przecież od uruchomienia tych pieniędzy. Dziękuję.

01:07:18 - 01:13:28

Wiesław Szczepański

Znaczy, proszę na to, że rzeczywiście kłopotów mamy mieliśmy w realizacji początkującej tak, dlatego że ja jestem z takiego powiedzmy okresu czasu I wiedzy, że mieszkałem w bloku pobudowanym w roku pięćdziesiątym piątym, gdzie obowiązkowy był schron. Do siedemdziesiątego roku w znacznej części budynków mieszkalnych był obowiązek budowy miejsc schronienia. Potem uznaliśmy, że żyjemy w bezpiecznym bloku I I mówię mówię o bloku powiedzmy Układu Warszawskiego I wojna nam nie grozi I dla obniżenia kosztów nikt z nas nie powiedzmy spółdzielnie, inne podmioty przestały budować miejsca schronienia, nie mówiąc również o budowach jednorodzinnych, gdzie przestaną budować piwnice, a dzisiaj budynki są bez podpiwnicze. W związku z tym problem, który się pojawił to była kwestia po 1., co musieliśmy zmieniać, że program był dwuletni ze środkami wygasającymi, co stwarzało problem w realizacji inwestycji, które mają czasami cykl długoletni. Po 2., to co pani senator powiedziała, pojawił się również skazany problem z procedurą przetargową, dlatego że wiadomo, że przy tej sytuacji czasami, kiedy były są duże pieniądze, to była, to był to układ powiedzmy negowania po prostu, zgłaszania protestów I inwestycja była nie do realizacji.

Budowę I nowej inwestycji nie da się zrealizować w jednym roku, dlatego większość, to o czym mówił pan dyrektor, realizacji zadań, które były realizowane, to były kwestie albo zakupowe, albo kwestie związane z remontami obiektów, które mogłyby być zakończone w jednym cyklu. W związku z tym w roku bieżącym dokonana została nowelizacja tej ustawy. Ona wprowadziła program pięcioletni, który pozwala w tym momencie realizować tą inwestycję w cyklu długo, długoletnim. Po 2. Wprowadzono zapisy w uzgodnieniu z Urzędem Zamówień Publicznych, który znosi obowiązek ustawy o zamówieniach publicznych dla inwestycji związanych z miejscami schronienia, bo pan naczelnik nie potwierdzi, ale budownictwem ochronnym, ale również z usługami I działalnością związaną z łącznością I powiedzmy usługami.

Więc dzisiaj mamy tą procedurę, szybką ścieżkę, że jeśli zadania wpisują się w tą ustawę mogą być realizowane bez potrzeby

Ogłoszenia przetargu. Jednocześnie celem zabezpieczenia takiego nie niekontrolowanego wydatkowania tych środków to one mają można powiedzieć trzykrotną kontrolę, bo najpierw my określamy zadania, na które mogą być te środki przeznaczone I wojewodowie ogłaszają określone nabory, potem środki trafiają również, wnioski, bo powyżej określonej kwoty trafiają do nas I one wymagają uzgodnienia z Ministerstwem Obrony Narodowej. My mamy bardzo wiele wniosków, które nie są realizowane, są odrzucane z uwagi na to, że nie wpisują się w projekt ustawy. Ponadto Ministerstwo Obrony Narodowej dając nam 0 15 procenta PKB musi część tych środków pokazać również w ramach powiedzmy na to, że te pieniądze są na cele obronne przeznaczane, tak. Więc to muszą być zadania, które też wpisują się w zadania Ministerstwa Obrony Narodowej.

I problem właśnie związany z kwestią dotyczącą tego, że nie było ustawy o zamówieniach publicznych, że nie można tych inwestycji było realizować w okresie dłuższym, że środki były środkami wygasającymi, był problemem w pierwszym roku ich realizacji. W tej chwili mamy nadzieję, że one będą I ten rok powiedzieliśmy, przeznaczamy na remonty, na projekty, ostatni rok na duże środki na zakupowe I też problem, bo każdorazowo musieliśmy prosić Ministra Finansów, żeby można było przesuwać między jednym działem a drugim działem zakupowym, też powodował to, że te pieniądze były po prostu, no był problem z ich wykorzystaniem, czyli samorządów mówiło nie jestem w tak krótkim okresie czasu, bo jak państwu powiedziałem, bo dopiero od września zaczęliśmy je wydawać, a wtedy mieliśmy obowiązkowe procedury przetargowe, nie były w stanie zrealizować. 2, mieliśmy również problemy niestety cenowe dlatego, że kiedy mieliśmy takie przypadki, że kiedy załóżmy ktoś chciał kupić agregat, a tych agregatów na rynku było niewiele, to firmy po prostu zgłaszały się I w jednym przetargu podawały kwotę wyższą, a jeszcze w kolejnym jeszcze wyższą I tam jak ich wybrano to odpuszczały ten przetarg, gdzie podawały kwotę niższą, bo przy dużych środkach mamy sytuację taką I dużym popycie, a po prostu małej podaży niestety ceny windowały w górę, więc w tej chwili te środki mogły być już wykorzystywane od początku stycznia, bo mamy dłuższy okres I mamy nadzieję, że one będą po prostu łatwiej wykorzystywane.

2, analizując to, co pojawiało się jako problem, eliminujemy poprzez nowelizację ustawy. Jak powiedziałem, departament pana ministra Śniekiewicza, on tu miał być dzisiaj, ale mamy w tej chwili spotkanie z komisję, z komisją wspólną rządu I samorządu I wojewodami w temacie właśnie tej ustawy, żeby pokazać sobie, jakie jest, że są problemy, żeby w ewentualnej kolejnej nowelizacji wpisać te do ustawy, abyśmy mogli łatwiej wykorzystywać te środki na cel przeznaczony jest ochrona ludności.

01:13:30 - 01:13:32

Jeśli mogę jeszcze Tak,

01:13:32 - 01:13:56

Speaker 4

proszę pani. Tak, jeszcze dopytam, bo chciałam zapytać, bo przecież te schrony, które ja widziałam parę takich schronów, które my w tej chwili remontujemy, to są schrony budowane tuż po wojnie albo albo nawet niektóre przed wojną. Natomiast no zmienił się sposób prowadzenia wojny. To to

01:13:56 - 01:13:59

Wiesław Szczepański

wszystko Ja rozumiem panią panią senator I odpowiem na różne pytanie.

01:13:59 - 01:15:10

Wiesław Szczepański

jeśli chciałam My adaptujemy te schrony na miejsce doraźnego schronienia, natomiast schrony nowe mamy wydane rozporządzenie kiedy? W listopadzie chyba ubiegłego. W listopadzie ubiegłego roku mamy nowe rozporządzenie, które określa warunki techniczne, jakie muszą spełniać schrony. Więc jeżeli ten schron, który dzisiaj jest, uda się dostosować do warunków technicznych wydanych w listopadzie w rozporządzeniu, to wtedy zakwalifikujemy go jako jako schron, jeśli się nie uda to będzie miejsce tymczasowe schronienie. Natomiast dzisiaj od niecałego roku mają samorządy, mają wszystkie podmioty już rozporządzenie, które dotychczas nie było dlatego, że zmienił się pole pole walki, zmieniły się rodzaj uzbrojenia, więc na bazie tych wszystkich technicznych rzeczy w uzgodnieniu z naukowcami, powiedzmy I osobami, które wiedzą jak to zrobić, mamy dopiero od roku nowe rozporządzenie, które mówi w jaki sposób budować schrony.

Pozostałe to jest, są traktowane jako minister doraźnego schronienia, no nie do końca pełniące rolę takiego quasi prawdziwego schronu.

01:15:11 - 01:16:04

Speaker 4

Tak, bardzo dziękuję, ale właśnie chciałam o to, bo chciałam o to dopytać, bo my co prawda to dobrze, że że w ogóle byliście Państwo tak szybko w stanie zbudować te normy, nowe normy dotyczące I tak dalej I tak dalej I to przedstawić, ale też rozumiem, że mamy przecież zaprzyjaźnione kraje w Unii Europejskiej, które mają, mają oschronowanie, nie ma takiego słowa, przepraszam, utworzyłam, ale pokrycie kraju schronami mają prawie tam, nie wiem, w bardzo wysokim procencie, więc rozumiem, że też te kraje produkują sprzęt potrzebny do obsługi tych schronów I tak dalej I tak dalej, ale też urządzenia potrzebne et cetera, bo to jest 1 z tych problemów, że ich tutaj

01:16:04 - 01:17:12

Wiesław Szczepański

Pani Senator, rynek nie zna próżni. Po wojnie na Ukrainie rozwinęła się tak sieć dzisiaj producentów wszystkiego, nawet łącznie z kontenerowymi schronami, które będzie można nabywać I które, które są dzisiaj nawet można do postawienia na własnej działce, więc projektanci, pomysłodawcy robią wszystko. My wiemy 1, przecież na Ukrainie nie ma takiej ilości schronów, jakie jakie są by były potrzebne. To są z reguły miejsca ukrycia, Państwo widzicie z reguły mieszkańców Ukrainy, którzy chowają się w metrze czy w innych miejscach. Natomiast nie jesteśmy w stanie zbudować takiej dużej ilości schronów.

Natomiast nasze, to co, to co po prostu tworzyliśmy w postaci tego rozporządzenia I te kilka 9 miesięcy, które trwało przygotowanie, to było również w oparciu o o wizytę pana ministra w Finlandii w krajach skandynawskich, które ma mają najbardziej rozwinięty ten system. Tam również podglądaliśmy jak wygląda poradnik dla dla mieszkańców I te wszystkie doświadczenia są dzisiaj elementem przygotowanych rozporządzeń, które mamy.

01:17:13 - 01:17:38

Speaker 4

Ja mam jeszcze prośbę, żeby Pan Minister przypomniał, przepraszając, że pytam o to, ale jaka jest kolejność, to znaczy priorytetów w ochronie cywilnej, to znaczy kogo chronimy przede wszystkim, to znaczy ja rozumiem, że ujęcia wody, prawda, tego typu rzeczy, ale jeśli chodzi o samą ludność, to chciałam zapytać o ochronę szkół, przedszkoli, żłobków oraz służby zdrowia przede wszystkim.

01:17:39 - 01:17:40

Pan Dariusz Małecki.

01:17:43 - 01:18:17

Speaker 18

Tak, nowym programie ochrony ludności 2027 31 na przykład w odniesieniu do punktów schronienia, miejsc, doraźnego schronienia jest wprost wskazane, że budowle ochronne jako priorytetowe zapewnia się obiektach użyteczności publicznej w gminie, w tym w szkołach, przedszkolach I innych podobnych obiektach, czyli tak w budynkach użyteczności publicznej I w takich miejscach, gdzie przebywają te osoby szczególnie narażone, to jest priorytet.

01:18:18 - 01:18:55

Speaker 4

Takie, dziękuję, ale to jest na papierze, a ja chciałam zapytać, czy już, czy wojewodowie I samorządy reagują na to I rzeczywiście respektują jakby tę taką, no jakąś kolejność, co przede wszystkim muszą zabezpieczyć. Dobrze. I to jest moja 1. Uwaga, a 2. Jest taka, że ja wiem, że rynek, że rynek bardzo szybko się dostosowuje, ale rynek też potrafi, nie wiem, naprodukować maseczki, które się nie nadają do użytku I sprzedać je w ilościach I tak dalej I tak dalej.

Więc tu, więc tu trzeba jakby ostrożnie I także zwracam uwagę.

01:18:55 - 01:20:23

Wiesław Szczepański

Pani Senator, powiem tak, realizując określone inwestycje, nie ma możliwości przyjęcia przez nas finansowania obiektów, które nie spełniają normą, które po prostu obowiązują, jak również kontrolą Państwowej Straży Pożarnej, która będzie odbierała te obiekty. Jeśli obiekt nie będzie spełniał normy, po prostu to cofniemy dofinansowanie. Po prostu on musi spełniać obowiązujące normy wynikające z naszych rozporządzeń I tego rozporządzenia, które mówi o tym jak ma wyglądać I czy jakim warunkom powinien technicznym spełniać obiekt, który stanowi miejsce schronienia, miejsce doraźnego schronienia, schron. Natomiast my widzimy jak wygląda po prostu sytuacja po tych alarmach, które miały miejsce I po tym jak mieszkańcy nie wiedzieli jak się zachowywać na bazie poradnika. Stworzyliśmy specjalny poradnik do zachowania się powiedzmy przy systemie reagowania I alarmowania, ale również stworzyliśmy specjalną I przekazaliśmy do kuratorów również regulamin postępowania dla dzieci

Bo to nie tylko kwestia dotycząca powiedzmy ataku z powietrza, ale jak Państwo wiecie również kwestie ostatnio nożowników, więc mówimy również jak postępować, jak powinny postępować dyrektorzy szkół, nauczyciele, młodzież w przypadku sytuacji, która miała miejsce w ostatnich tygodniach w polskich szkołach. Dziękuję.

01:20:23 - 01:20:55

Speaker 4

A jeszcze wracając do tego mojego pytania dotyczącego kadr w gminach, bo to ja wiem, że to powinno, to powinno być zadanie samorządu, ale ja uważam, że w każdej gminie powinna być osoba, która świetnie zna te wszystkie sprawy, jest przeszkolona I tak dalej I tak dalej. I o te rzeczy chciałam zapytać, czy bo najważniejsza jest sieć jak rozumiem, sieć osób specjalistów, bo to muszą zorganizować w przypadkach zagrożenia ludzie po prostu.

01:20:55 - 01:23:44

Wiesław Szczepański

Jeśli chodzi o szkolenia to po prostu po 1.. Jeśli chodzi o kadry, Państwo pamiętacie w bieżącym roku uchwaliliśmy ustawę o zarządzaniu kryzysowym. Na bazie tej ustawy po 3 etaty trafiają do Wojewodów do Zarządzania Kryzysowego, wzmacniając kadrę. Jednocześnie prowadzimy szkolenia w zakresie postępowania, jak należy postępować zarówno dla samorządów, dla wojewodów. Mamy również szkolenia dla wyższej kadry kierowniczej.

To są dla... Przeszkoliliśmy, Państwowa Straż Pożarna przeszkoliła wszystkich starostów I, a wojewodowie wszystkich wójtów. Zresztą z ustawy o ochronie ludności wynika, że te powiedzmy włodarze gmin muszą być szkoleni co roku, panie, znaczy, wiem co za 2 lata. 2 lata powiedzmy, wójt, burmistrz musi odbyć szkolenie, ale również takie szkolenia muszą odbyć się po prostu również w gminie, żeby doszkolić pracowników. Wiemy, że czasami do dzisiaj, jeśli chodzi o kwestie obrony cywilnej ona była traktowana tak po macoszemu.

Czasami osoba zajmowała się, przepraszam bardzo oświatą, a miała doklejone pół etatu zarządzania powiedzmy kryzysowego czy obrony cywilnej. Dziś zwracamy szczególną na to uwagę. To jest też zadanie własne gminy dlatego, że do zadania własne gminy należy dbanie o bezpieczeństwa obywateli. My staramy się wesprzeć gminy w zakresie finansowo dosprzętowienia do gminy, musimy na siebie wziąć ciężar I również szkoleń dlatego, że dzisiaj w ramach między innymi również szkolenia, które prowadzimy, czyli Akademii Oriony Cywilnej przeszkoliliśmy już 700000 osób, a w ramach poprzednich warsztatów ponad 100000 osób, a więc będziemy szkolić również I młodzieżowe drużyny pożarnicze w tych małych miejscowościach I młodzież I dzieci, bo to one najszybciej potrafią przyswoić sobie wiedzę jak postępować w takich sytuacjach, więc te szkolenia są specjalnie prowadzone, mamy specjalne środki tutaj na bazie w ogóle ministerstwa, które przeznaczamy na szkolenia, ale również jak Państwo widzicie jest olbrzymia kampania również medialna mówiąca jak zachowywać się w określonych sytuacjach. Ostatnio mieliśmy chyba w zeszłym tygodniu nawet taki quiz w programie pierwszym telewizji powiedzmy gdzie gdzie powiedzmy był konkurs osoby znane, twarze mówiły jak odpowiadać na pytania związane z obroną cywilną, ponieważ chcemy dotrzeć do każdego, żeby była to wiedza powszechna, żyliśmy 80 lat takim nadziei, że nic się nie wydarzy, musimy być w tej chwili przygotowani na określoną sytuację.

01:23:44 - 01:23:51

Speaker 1

Dziękuję bardzo. Pan Senator Komorowski ma falangę, pytanie, ale tu jeszcze pytanie od Pani Senator Sekuławy.

01:23:54 - 01:24:23

Speaker 8

zapytać Panie ministrze o bezpieczną łączność, mieliśmy tam taki slajd. Chciałam zapytać, czy są już integratory, które pozwalają różnym służbom się ze sobą komunikować, bo o ile dobrze pamiętam to był z tym kłopot. Wymieniliście Państwo jakiś system PETRAN?

01:24:23 - 01:24:40

Wiesław Szczepański

PETRAN. PETRAN, dzisiaj posiada policja I na bazie tego systemu budujemy bezpieczną łączność łączącą, mogącą łączyć wszystkie samorządy, tak I administrację rządową bezpośrednio, gdybyśmy mogli po prostu bezpośrednio się komunikować.

01:24:41 - 01:24:52

Speaker 8

Ale chodzi o to, to jest system, w którym słyszy się straż pożarna z policją, ze strażą graniczną. Chodzi o takie integrator.

01:24:52 - 01:25:41

Marek Marzec

Jeżeli można pani senator. Obecnie jesteśmy w trakcie budowy tego systemu I tak założenie jest takie, żeby wszystkie podmioty, które muszą się ze sobą komunikować I patrzymy na to jeszcze szerzej, nie patrzymy tylko na I wyłącznie na służby ratownicze, ale żeby wszystkie te podmioty były wyposażone w taki sprzęt, który będzie umożliwiał właśnie wzajemną komunikację bez tych problemów, które mamy dzisiaj, czyli że są systemy, które nie komunikują się między sobą. Takie jest założenie właśnie tego systemu, ale to jest jeszcze, jeszcze proces, który trwa I musimy jeszcze chwilkę poczekać na, na to, żeby między innymi na początku służby wszystkie dostały urządzenia, sprzęt, a później jeszcze inne podmioty.

01:25:42 - 01:25:52

Speaker 8

A czy robicie to w oparciu o jakieś systemy, które są własnością polskich przedsiębiorstw?

01:25:54 - 01:26:12

Marek Marzec

No z tego co wiem to wykorzystywane są bardzo różne systemy, nie znam dokładnie szczegółów, no niestety tym zajmuje się inny departament. Departament ochrony ludności zdrowotnej I zarządzania kryzysowego nie ma tego wpisanego.

01:26:12 - 01:26:15

Wiesław Szczepański

Jest to pod nadzorem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznej.

01:26:15 - 01:26:25

Speaker 16

Dokładnie I Departament Informatyki w MSW się tym zajmuje, ale proszę uwierzyć, że budujemy 1 spójny system.

01:26:25 - 01:26:30

Speaker 8

To dobrze, bo od bardzo wielu lat mowa jest o tym, że służby się po prostu nie słyszą.

01:26:32 - 01:26:56

Marek Marzec

Jako funkcjonariusz No pewnie nie rozumiem. Mogę ale tak jak najbardziej system jest budowany IIZ tego co widzieliśmy przynajmniej na dzisiaj, jesteśmy prawie w przeddzień oddania pierwszych urządzeń, ale jest to rzeczywiście założenie jednego wspólnego wielkiego systemu. Wszyscy wyciągnęliśmy wnioski z tego I wszyscy znamy te potrzeby.

01:26:57 - 01:26:59

Speaker 19

Dziękuję. Pan Senator Komanowski.

01:26:59 - 01:27:20

Speaker 21

Już. Dobrze, włączę. Dziękuję bardzo. Panie ministrze, szanowni państwo. Nie wiem, to, ta informacja była przedmiotem posiedzeń komisji sejmowych I przyjęta była tak pozytywnie czy krytycznie?

01:27:20 - 01:27:22

Speaker 20

Nie wiem, nie byłem w panu prezydenturze.

01:27:22 - 01:28:58

Speaker 21

Bardzo pozytywnie. Bardzo pozytywnie. No to ja mam akurat odmienne zdanie, mam bardzo krytyczne spojrzenie na ten problem I tutaj przedstawiono przez państwa informację I powiem tak, że to są to, co państwo tutaj mówicie I przedstawiacie, to są tak delikatnie mówiąc, to są półśrodki, żeby nie powiedzieć, że to są ćwierćśrodki. Można by było powiedzieć, to jest moje może zdanie, że lepszy rydz rydz niż nic, czyli cieszymy się z niewielkich osiągnięć, które mamy w tym w tym zakresie. Państwo w tym, w tej informacji I bardzo słusznie, pierwszym zdaniem zaczynacie, że co jest głównym celem strategicznym państwa, zapewnienie bezpieczeństwa państwa I obywateli.

Więc skupiamy się na tym zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli. Ja nie mówię, że to jest wina pana ministra czy czy tego rządu, tylko to są zaniedbania wieloletnie, ale jeżeli tak I tym strategicznym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli, to na ten moment dla nas tak jak jestem tutaj na komisji nie ma nic ważniejszego jak faktycznie zapewnienie tego bezpieczeństwa obywateli. Natomiast państwo no starają się coś tam pokazać w tych w tych sprawozdaniach, że że jest w sumie nieźle, bo bo my mamy, moment, o tutaj, zapewnienie tam na prawie 63 procent populacji. Co my mamy zapewnienie panie ministrze na 63 procent populacji? Jeżeli mówimy o o To,

01:28:58 - 01:29:12

Wiesław Szczepański

że pana nie było, ja powiedziałem, że proszę zwrócić uwagę, że nie jesteśmy w stanie po Byłem panie ministrze. Bo jak powiedziałem, że że nie jesteśmy w stanie, nie było chyba, nie było pana, panie mecenatorze, kiedy mówiłem, że proszę zwrócić uwagę.

01:29:12 - 01:29:59

Speaker 21

Ale może ja skończę, pan minister się ewentualnie doniesie. Jeżeli tak mówimy, to jeżeli mówimy o punktach schronienia, miejscach doraźnego, schronienia, miejscach ukrycia, mówimy o schronach, to tych, to schrony na razie odłóżmy, to te te wszystkie rzeczy to są obiekty niehermetyczne. One nie zapewniają żadnych, no to ja mówię to lepszy rydz niż nic. No dobrze, że coś jest możemy się schronić, no co gdzie, w piwnicach, w garażach podziemnych, w przejściach podziemnych. To jest chwilowe, jest nalot, jest sygnał, no trzeba się gdzieś schronić, żeby nie być na otwartej przestrzeni.

Jeżeli mówimy o zabezpieczeniu o tym, że to najważniejszym celem strategicznym jest zabezpieczenie tego

01:29:59 - 01:30:01

bezpieczeństwa

01:30:00 - 01:34:57

Speaker 21

Obywateli, to my musimy budować schrony I to my musimy budować na masową skalę I musimy budować bardzo wielkim wysiłkiem I nie możemy patrzeć. Ja wiem, że no budżet państwa będziemy zaraz zajmować się budżetem na kolejny rok na 2027. Jest w tragicznym stanie, bo dziura budżetowa jest niewyobrażalna, dług dług państwa przyrasta bardzo szybko. Są państwa, które poradziły sobie na przestrzeni od drugiej wojny światowej z tym problemem. Jeżeli weźmiemy Finlandię jako jako przykład, no co prawda to każde państwo ma inną skalę, ale tam jest ponad 50000 schronów Dla osiemdziesięciu pięciu procent populacji mają obiekty, które w 72 godziny, możliwość przekształcenia w pełni wartościowe schrony przeciwlotnicze I przeciwatomowe.

Szwecja ponad 60000 schronów, też dla osiemdziesięciu pięciu procent populacji. I to jest kierunek, który powinien być przez nas nakreślony I do niego powinniśmy zmierzać. Powinniśmy taki opracować program, ja ja to mówiłem w poprzedniej kadencji, była o zaporze na granicy. Czy ważniejsza jest procedura I I przestrzeganie I I upieranie się czy zrobić takie przepisy, żeby jak najszybciej zaporę wybudować, bo to był cel, a nie poddanie go tam nie wiadomo jakim procedurom. I tak samo tutaj najważniejszym celem powinno być wybudowanie schronów w pełni hermetycznych, z niezależnymi zasilaniami tak, żeby ludność mogła się schować w tych wszystkich miejscach to po prostu no to jest takie czasowe, jak nie uderzy bomba okay przeżyliśmy I I się będziemy z tego cieszyć.

Po tej po tej analizie ja nie jestem premierem, nie nie jestem w rządzie, nie jestem ten, ale ja się zapytam tak, no co robią do tej pory wojewodowie? Małopolski, Świętokrzyski, Warmińsko-Mazurski pełnią dalej funkcję wojewodów? Ja bym ich odwołał, gdybym był premierem. Jeżeli w informacji podają, że w województwie małopolskim jest 0 miejsc doraźnego schronienia, 0 miejsc ukrycia, 0 schronów. Podobnie w województwie świętokrzyskim to albo faktycznie ich nie ma, no I okay, bo czegoś takiego nie ma, albo nie dopełniają obowiązków, albo wojewodowie nie kontrolują, nie nie jak gdyby samorządów tam nie sprawdzają, bo sobie nie wyobrażam.

No województwo małopolskie jest bezbronne, podobnie świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie wykazuje tylko 1. Województwo podlaskie, z którego jestem 25 miejsc doraźnego schronienia, 0 miejsc w zakresie ukryć, 0 schronów. No gdzie my mamy się schować? No w Ziemiance IIW tym I będziemy udawać I dobrze no tam swoje cele I zadania spełnił ten poradnik bezpieczeństwa, ale poradnik nas nie uratuje, żeby nas mogą uratować tylko te faktyczne działania I do tego powinniśmy zmierzać, bo jeżeli tego nie będzie, to jak wy, jak wybuchnie wojna to będą nas systematycznie zabijać, no bo nie będziemy, nie będziemy do tego przygotowani. Jeżeli nastąpi atak chemiczny, to w tych wszystkich niehermetycznych miejscach, w których ludność to będą, to mogą być masowe groby.

Czy nastąpi atak chemiczny, tak, bo tam w konwencjach międzynarodowych I tak dalej I I opinia międzynarodowa publiczna jest przeciwko III tak dalej I tak dalej. Ale mamy przykład wojny na Ukrainie gdzie ataki chemiczne Rosjanie wykonywali, czy tam nie wiem czy teraz wykonują, bo jeszcze sprawdzałem tutaj na Internecie, ataki chemiczne były wykonywane, więc więc mówić o tym to po prostu trzeba według mnie dążyć do do schronu. Czy wszystkie schrony są zinwentaryzowane, czy wszystkie schrony wojskowe są dopuszczone tutaj w tym w tym ruchu. Gdzie możemy pójść, gdzie ja mogę pójść z interwencją parlamentarną I sprawdzić 10:10 program. Do kogo się mam udać?

Do wojewody? Mam się udać z kontrolą, żeby żeby żeby pokazał, gdzie są miejsca schronienia dla parlamentarzystów. Czy pan minister może nam określić, że jakby nastąpił atak, gdzie my możemy się parlament schronić, gdzie są miejsca schronienia dla najważniejszych osób w państwie, czyli dla ministrów, dla premiera, dla prezydent, dla prezydenta, czy znajdują się pod obiektami rządowymi, czy są w innych miejscach. To może są informacje tajne, ale.

01:34:57 - 01:35:08

Wiesław Szczepański

Gdybym gdybym wiedziałbym panu nie nie powiedział, choć wiem dlatego, że to jest po prostu obcięte tajemnicą tak zwane miejsca zapasowe pracy zarówno parlamentu, sejmu, więc.

01:35:08 - 01:35:10

Punkty dowodzenia, punkty dowodzenia

01:35:10 - 01:35:24

Wiesław Szczepański

I zapasowe. Nie punkty dowodzenia panie senatorze, mówimy o miejscach zapasowych pracy dla najważniejszych osób w państwie, tym dla kancelarii sejmu, dla senatu, dla premiera, dla prezydenta. I tego panu nie powiem, dlatego że to jest

01:35:24 - 01:35:27

Speaker 22

To kiedy się dowiemy jak Panie Resonans, może

01:35:27 - 01:35:36

Wiesław Szczepański

pan dobrze wie, że po prostu, że to jest objęte klauzulą poufne, do którego pan nie ma dostępu, ma pan zastrzeżony I dość źle tajnych wiedzy. Natomiast jeśli mogę...

01:35:36 - 01:35:39

Speaker 21

Proszę bardzo, do tajnej mamy dostęp.

01:35:39 - 01:35:43

Wiesław Szczepański

Ale to jak panu nawet ujawnię tą informację to tylko w kancelarii tajnej.

01:35:45 - 01:35:46

Tylko w kancelarii tajnej.

01:35:47 - 01:35:48

Chciałem powiedzieć, że te

01:35:48 - 01:35:53

Wiesław Szczepański

schrony Natomiast I pan wyjdzie I pan z tego po prostu nic nie powie po prostu, bo w tym momencie

01:35:53 - 01:35:59

Speaker 24

Te schrony będziemy w sądzie. To sobie przeliczyłem. To są mniej więcej na 110, 120 osób I takie właśnie

01:35:59 - 01:36:01

Speaker 23

Dobrze. Budowę. Okej, mogę odpowiedzieć

01:36:01 - 01:36:10

Speaker 21

na to pytanie? Żeby były toalety, żeby była woda, żeby po prostu te społeczeństwo mogło przetrwać, a nie schować się na 2, 3, 4 godziny.

01:36:10 - 01:45:19

Wiesław Szczepański

Mogę panie przewodniczący? Panie senatorze, żyjemy 80 lat, 80 lat po wojnie. Pan dobrze wie, że po roku siedemdziesiątym po prostu nie w Polsce nie funkcjonowała ochrona ludności I to już mówiłem. Do lat pięćdziesiątych, sześćdziesiątych budynki mieszkalne miały obowiązek budowy schronienia I schronów. Potem po prostu zaniechano tego budowie I czegoś takiego po prostu nie ma.

Na dodatek jeszcze w roku 2000 dwudziestym uchwalając ustawę o obronie ojczyzny, pan premier Błaszczak wykreślił rozdział 6. O ochronie ludności I zlikwidował obronę cywilną. Obiecano... Przepraszam, niech pan, niech pan, no gdzie się pisano, niech pan po chwilę poczeka. Uchwalając ustawę o obronie ojczyzny, 6.

Rozdział obrona cywilna, gdzie komendantem obrony cywilnej był komendant główny Państwowej Straży Pożarnej, został w ogóle wykreślony. Kilkakrotnie z Trybunał Sejmowych I Senackich padało pytanie, kiedy po prostu pojawią się przepisy. Mówiono w czerwcu 2000 dwudziestego drugiego roku. Wicepremier wtedy do spraw bezpieczeństwa Jarosław Kaszyński powiedział, że ustawa jest... Ustawy nie było.

Od 2000 e e 20 roku do 2000 e e 24 nie pojawiło się nic za wyjątkiem rozproszonego systemu zarządzania kryzysowego. Dopiero w 2000 dwudziestym czwartym pojawiła się ustawa I dokładnie mieliśmy 400000 przeznaczone na tak zwaną obronę cywilną w środkach finansowych, które po prostu były w rozproszonych resortach. Nie da się, inwentaryzacja, która została zrobiona przez ówczesny rząd, pokazała, że mamy 40, schronienie dla czterdziestu 1000000 Polaków. Dla czterdziestu 1000000, tak została zrobiona w dwutysięcznym dwudziestym trzecim roku, inwentaryzacja przez Państwową Straż Pożarną, że mamy schronienie dla czterdziestu 1000000 Polaków. De facto mamy miejsca schronienia, schrony dla trzech procent obywateli, które I tak nie spełniają wymogów norm nowych, ponieważ były budowane w latach pięćdziesiątych, siedemdziesiątych, po roku, po roku, przepraszam sześćdziesiątych, po roku siedemdziesiątym nie były realizowane.

Dzisiaj zgodnie z nową ustawą o ochronie ludności zadania do realizacji bezpieczeństwa są po stronie samorządu. Wojewoda tylko rozdziela te środki. Ja mógłbym wprowadzić układ, tak jak Pan chce, sterowania krajowego, ale to oznaczałoby, że pieniądze będą tylko na szczeblu wojewody I on będzie oceniał, czy schron ma powstać, przepraszam bardzo, w Bielsku-Białym, w Krakowie, a już nie w mniejszej miejscowości. W związku z tym podjęliśmy decyzję, że 80, że 10 procent zostaje na szczeblu centralnym, 10 ma swoich w dyspozycji wojewoda, 80 procent środków trafia do samorządów. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2000 e e 25 roku.

De facto program, na bazie którego został zbudowany został uchwalony w maju, przyjęty przez radę ministrów w maju 2 25. Środki finansowe 0 15 procenta PKB, bo o nich mówimy do ich wykorzystania, trafiły na konto wojewodów na początku dwudziestego siódmego lipca dwutysięcznego dwudziestego piątego roku I od tego momentu możemy mówić o jakiejkolwiek budowie czy rozbudowie schronów. Nie da się schronu budować w ciągu roku, ponieważ nie mieliśmy jak żadnego

Prawnego, do tego jak ma wyglądać miejsce schronienia, mówię o schronie. W związku z tym, a ten jeszcze akt prawny jak dobrze pan Dominik poprawi podlegał notyfikacji Komisji Europejskiej. Musieliśmy rozpocząć pracę nad nowym, nowym rozporządzeniem, które mówiło jak mają wyglądać w obecnej sytuacji wojennej w zagrożeniach przed różnymi środkami ataku powietrznego, schrony. Rozporządzenie weszło w życie w listopadzie roku 2000 dwudziestego piątego I od tego momentu możemy mówić, że będziemy budowali dopiero miejsca schronienia. Ukraina nie ma miejsc, nie ma schronów dla wszystkich swoich obywateli.

Z reguły są to miejsca schronienia, gdzie można się chronić przed odłamkami, ewentualnie powiedzmy, nie wiem, granatami czy powiedzmy wybuchami, natomiast nie jest to hermetyczne miejsce zamknięcia. Dzisiaj wojny są całkowicie inne niż poprzednie, bardziej to są wojny hybrydowe, bądź wojny po prostu z udziałem, z udziałem powiedzmy dronów, które niszczą z reguły większości obiekty infrastruktury krytycznej, bo niszcząc obiekty infrastruktury krytycznej po prostu łamie się morale społeczeństwa, kiedy nie ma się ciepłej wody, kiedy nie ma się ogrzewania, kiedy nie ma się dostępu do po prostu do do źródeł ogrzewania. I w takim kierunku po prostu dzisiaj idą działania głównie, które prowadzi powiedzmy Rosja w stosunku do Ukrainy, nie mówiąc już o wojnie hybrydowej. Jesteśmy na etapie budowy tych schronień, mamy 1200 jak dobrze 26 pamiętam projektów na miejsca schronienia I schrony, które będą realizowane w programie pięcioletnim, bo nie da się tego zrealizować w programie jednorocznym po prostu, ponieważ budowa takich obiektów to nie jest rok. Mamy to, co mamy dzisiaj w Szwecji, a to, co mamy w Finlandii, na której się wzorujemy.

Jak wiemy, Finlandia jest jedynym krajem, która obroniła się przed Rosją, powiedzmy w czasie drugiej wojny światowej I budowała system ochrony ludności przez powiedzmy ostatnie 80 lat, cały czas. Polska tego po prostu nie realizowała I mamy przed sobą szybki okres, kiedy musimy się to naprawić, ale nie jesteśmy, ja nie powiem państwu, że w ciągu roku dwóch, trzech wybuduje schrony dla populacji po prostu osób pięćdziesięciu, sześćdziesięciu procent mieszkańców. To co pokazujemy to są miejsca schronienia przed odłamkami, miejsca schronienia przed ewentualnie wichurami, powiedzmy czy innymi powiedzmy kataklizmami. Natomiast nie są to miejsca schrony. Schrony mamy 3 procent, które do tego miejsca musimy dostosować.

Żeby wybudować I tak nasza ustawa zakłada, że schronów będziemy budowali dla jakiej populacji ponownie? 50, no zależy od W zależności od miast, więc nie jesteśmy w stanie wybudować dla wszystkich, wszystkich mieszkańców, ale na to potrzebujemy czas. Gdybyśmy zaczęli tak jak powstała ustawa jednogłośna, jednogłośnie o obronie ojczyzny w roku 2000 dwudziestym, dzisiaj moglibyśmy mówić o oddawaniu pierwszych schronów. Zmarnowaliśmy 4 lata, wiedząc, a właściwie 2 wiedząc, że jest wojna na Ukrainie od 2022 do końca grudnia 23, nie zrobiono nic w zakresie ochrony ludności. Nic.

Żadnych środków. Owszem szły pieniądze na zbrojenie, natomiast nie było żadnych środków na ochronę ludności I nic w tym zakresie nie zrobiono, nawet zwykłego aktu prawnego. Oczekujecie Państwo, że w 1 rok coś zrealizuje. Oczywiście, jeśli ma Pan pytania, to pytania są oczywiście do Wojewodów, ale Wojewoda ma środki, które dystrybuuje dla samorządów. To samorządy dzisiaj powinny realizować zadania w zakresie z budową schronów, a dla wielu z nich, wielu z nich nie czuje tego, co dzieje się za wschodnią granicą.

Ważniejsza jest do oddania szkoła, ważniejsze jest do oddanie dania droga, ważniejsze jest do oddanie boisko sportowe, bo je widać, a nie schron, który po prostu, który ma służyć określonej sytuacji, która dla przykładowo wojewodów województwa zachodnich po prostu brzmi jak powiedzmy, no nie wiem science fiction, bo nie spotykają się z tym, co spotykają się dzisiaj samorządowcy województwa lubelskiego I województwa podkarpackiego. Tam syreny czy alerty nie nie powiedzmy nie nie odzywają się codziennie, tylko po prostu przypadkowo. W związku z tym ci wojewodowie, ci samorządowcy po prostu nie czują systemu budowy ochrony ludności, do tego musimy po prostu tych ludzi przekonać. Zaczynamy od budowy odporności w postaci zakupów, bo projekt jest dwuletni I nie wybuduje tego. Projekt pięcioletni powinien zacząć dawać konkretne przykłady budowy obiektów schronienia, daty godności, ale nie na pewno schrony, bo dla wszystkich schronów się po prostu nie wybuduje.

To są miejsca schronienia, gdzie możemy po prostu schować się przed określonymi sytuacjami. Schrony będziemy po prostu budowali.

01:45:20 - 01:45:22

Nic innego tam nie

01:45:22 - 01:45:28

Speaker 25

No no jak mogę? To co... Panie senatorze, do.

01:45:28 - 01:47:20

Wiesław Szczepański

Panie senatorze, powiem krótko, zostały zmarnowane 4 lata, ale mówię, a ale nie mówię tylko o tych czterech latach, mówię o latach siedemdziesiątych, osiemdziesiątych, dziewięćdziesiątych, gdzie nikt z nas nie myślał, że nastąpi taka sytuacja jaka w tej chwili. A budowa schronów to są, żeby wybudować dzisiaj schrony dla pięćdziesięciu procent populacji to są po prostu no powiedzmy co najmniej 10, 15 lat. W tym programie, który mamy pięcioletni na te cele mamy 54 procent środków jak dobrze pamiętam, tak? Czyli około około powiedzmy siedemnastu, osiemnastu 1000000000 złotych przewidujemy na dofinansowanie na budowę schronów, ale o te, o te budowle muszą do nas wystąpić samorządy. To one po prostu są podmiotem, na którym my będziemy mogli w stu procentach dofinansować tą inwestycję.

Wprowadziliśmy również zapis mówiący, że wszystkie inwestycje o charakterze publicznym, na czym Państwo głosowaliście również, o charakterze publicznym, szkoły, przedszkola, mówię również o urzędach, jak I również budynki mieszkalne, muszą już te, które rozpoczęły projektowanie po pierwszym stycznia 2025, muszą już w swoich projektach przewidywać miejsca schronienia dla ludzi. Przedtem nikt nie przewidywał w blokach, że mają mieć miejsce schronienia, uciekano od tego bardziej blok, te miejsca służyły, nawet nie budowano piwnic, tylko miejsca garażowe po prostu, żeby żeby z takimi stropami, które nie wytrzymują ewentualnego uderzenia dzisiaj z powietrza. Więc mamy przepisy prawne, bo od czegoś musimy zacząć. Mamy określone środki finansowe, dzisiaj musimy przekonać samorządy do tego, żeby te inwestycje realizowały.

01:47:22 - 01:49:07

Speaker 1

Dobrze może ja najpierw się wbiję z małym pytaniem jednym. Ochotnicze straże pożarne są w tym systemie takim strategicznym podmiotem tego Krajowego Systemu Ochrony ludności I Obrony Cywilnej. Trzeba przyznać, że no z tym uodpornieniem w skali kraju jest też różnie, bo są nieraz im mniejsza gmina, więcej tych straży pożarnych obserwujemy nieraz nawet I 1 wieś I przysiółek też ma oddzielną ochotniczą straż pożarną. Natomiast no generalnie w miastach czy czy w pewnych rejonach Polski tej tradycji ochotniczych straży pożarnych tak nie ma. Tu jak Państwo to planujecie I tu zakładacie na tym, na tych terenach powiedzmy, gdzie mniej, bądź praktycznie wcale tych OSP nie ma, kto będzie tym, tutaj te, te zadania realizował.

Bo to wydaje mi się, że to nie jest to to równo pokryte, no a po 2. Też chyba trzeba brać troszeczkę poprawkę na to, że jeżeli chodzi o skład personalny, a szczególnie o wykształcenie, doświadczenie duchów ochotników to duża część z nich no to jest albo też zawodowymi strażakami czy ratownikami medycznymi I gdyby przyszło do godziny w do, byłaby sprawa już obrony cywilnej, no to ci ludzie znajdą się w pierwszej kolejności, co będą zakwalifikowani do tych służb tam, pracują. Czy tutaj ten problem, znaczy no przynajmniej tak w moim odczuciu jest diagnozowany, czy tutaj tutaj na ten temat jakieś były przemyślenia, rozwiązania?

01:49:10 - 01:49:58

Marek Marzec

Panie Przewodniczący, pozwolę odpowiedzieć na pytanie. Tego celu budujemy Korpus Obrony Cywilnej. Tak jak było wspomniane, jesteśmy w przeddzień wejścia w życie rozporządzenia, które określi nam też jak ma wyglądać ewidencja dla korpusu. Nie czekając tak naprawdę na wejście w życie rozporządzenia I I budowę elektronicznego, elektronicznej ewidencji, już podjęliśmy decyzję o tym, żeby przeanalizować, kto powinien w należeć do korpusu obrony cywilnej. Część zapisów znalazła się w ustawie, część w rozporządzeniu.

Analizy są już

01:50:00 - 01:54:50

Marek Marzec

Albo w trakcie, albo zrobiona między innymi w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej, która też właśnie przeanalizowała to, co pan przewodniczący powiedział o ochotniczych strażach pożarnych. Oczywiście widzimy ten potencjał, bo bo jest ogromny I I to są ludzie I umundurowani I wyszkoleni w różnych dziedzinach. Wiadomo, że ochotnicza straż pożarna nie gasi już dzisiaj tylko pożarów, ale jest wyszkolona bardzo wszechstronnie. Dlatego każdy ochotnik już powyżej pięćdziesiątego roku życia, jeżeli oczywiście nie ma przydziału mobilizacyjnego innego, będzie włączony do korpusu obrony cywilnej. Analiza, która została zrobiona przez Państwową Straż Pożarną pokazuje też, ilu członków widzimy minimum z każdej jednostki, które powinien wejść do korpusu.

Do korpusu oczywiście też włączymy członków podmiotów ochrony ludności, które są uznane albo przez ministra albo przez wojewodów, starostów, burmistrzów I tak dalej. Nasze też wszystkich organów, rzesze pracowników też zostaną włączone. Oczywiście widzimy potrzebę rozbudowania korpusu o różnych specjalistów I tutaj zgodnie z ustawą I rozporządzeniem będziemy uzgadniać z Ministerstwem Obrony Narodowej, kto będzie miał przydział w MON-owskie, a kto będzie miał przydział do do Korpusu Obrony Cywilnej I I taka, taka grupa osób zostanie zbudowana. Oczywiście za jakiś czas będziemy ich widzieć właśnie zaewidencjonowanych I to będzie się działo tak naprawdę już niedługo. Jeszcze w tym roku zaczniemy, już zaczęliśmy tak naprawdę, można powiedzieć budowę korpusu, a niedługo będziemy widzieli już tego efekty, będziemy widzieli coraz więcej osób, która będzie zaangażowana w rolę cywilną.

No I dla tych osób oczywiście przewidujemy też zarówno ćwiczenia jak I różne przedsięwzięcia typu szkoleniowe I inne, bo wiadomo, że szkolić się wszyscy musimy. Tak jak tu było mówione o edukacji, edukacja się nigdy nie skończy, czy to będzie raz w roku, czy raz na 2 lata. Oprócz tego jak pan minister wspominał, bardzo dużo przedsięwzięć, która angażuje osoby oczywiście na początek te, które mają ochotę na to I się zapiszą na szkolenia, ale też coś w rodzaju powszechnych warsztatów czy, czy takie przedsięwzięcia jak propagowanie wiedzy z poradnika, wiadomo, że jeżeli poradnik dostaliśmy do domu, to wcale nie znaczy, że że ludzie zostali przeszkoleni, ale już rozwijanie w z tych wszystkich rzeczy, które w poradniku zostały opisane I pokazywanie ludziom, że ta wiedza jest tak naprawdę niezbędna, Tak jak dzisiaj już pokazaliśmy ludziom tak naprawdę czym są te 2 alarmy. Jaki... Czym jest ten ciągły I modulowany, a czym ciągły?

Już myślę, że ponad połowa przynajmniej obywateli dzisiaj wie, jak się ogłasza alarm, jak się odwołuje, a myślę, że jeszcze rok temu było z bardzo krwotostą wiedzą. I tych przedsięwzięć jest coraz więcej, a jak Korpus Obrony Cywilny będzie się rozrastał, myślę, że będziemy mieli jeszcze większą wiedzę na ten temat I coraz więcej ludzi, którzy będą wiedzieli jak zachować się w razie I wystąpienia oczywiście kryzysu, jak I ewentualnie, jeżeli do tego dojdzie, przesłuchu. Ale tak podstawą do do korpusu są wszyscy funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej, bo oni od od razu weszli do korpusu, wybrani z ochotniczej straży pożarnej. Oczywiście widzimy problem, że ochotnik może być w różnych miejscach. Może zarówno być I wywodzie, jak I ratownikiem medycznym, jak I pracować jeszcze w wielu, wielu innych miejscach, ale zrobimy taką ewidencję, która będzie nam pokazywała, kto rzeczywiście z nią przydział mobilizacji endokrypcji obrony cywilnej I trochę nam zajęło też, żeby to wszystko opisać.

Są w też wytyczne w opracowaniu zarówno dla wojewodów, jak I dla samorządu terytorialnego, jak to wszystko ma wyglądać. No I przez szkolenia też mam nadzieję, że wskazaliśmy I pokazujemy, że ktoś musi wcześniowo oprócz wojska też zająć się właśnie obywatelami. Nie wiem, czy wyczerpałem

01:54:50 - 01:55:16

Wiesław Szczepański

Tak, ja tylko chciałem powiedzieć tak, że proszę pamiętać, że mamy w Polsce ponad 17000 ochotniczych straży pożarnych, w których jest prawie 300000 ochotników ratowników, a samych ochotników strażaków jest około 750000, wszystkich wojsko nie wchłonie, więc zdajemy sobie sprawę, że będziemy mieli z czego po prostu wybierać, żeby te osoby pełniły formę służby w formacji korpusu obrony cywilnej.

01:55:16 - 01:55:24

Speaker 1

Pani Senator Sakuła jeszcze pytanie czy czy Pan Senator Komorowski jako dwóch duchów ochotników.

01:55:25 - 01:58:52

Speaker 21

Dziękuję Panu ministrowi. Przepraszam, jak tam pan minister się zdenerwował czy coś, ale ta nam... Myślę, że nasza dyskusja tutaj lepiej, żeby ona była taka żywa, taka cięta niż mamy się tutaj głaskać po po głowie I mówić, że jest dobrze, bo dobrze, że Pan powiedział, 3 procent ludności ewentualnie jesteśmy w stanie ochronić. Ja bym powiedział w ten sposób, że naszym celem I rozumiem, że tą wiedzę, bo ja nie byłem w Skandynawii, więc nie wiem, ja tylko bazuję na tych informacjach internetowych I tych różnych przekazywanych teraz wiem, że starostowie wyjeżdżali w każdym bądź razie z naszego województwa do Finlandii, żeby się przyglądać temu systemowi, jaki tam czterodniowy taki wyjazd był, żeby się przyglądać temu systemowi obrony cywilnej, jak to wygląda na przykładzie Helsinek I w ogóle Finlandii, ale ja sobie tak wrzuciłem w internet koszty, bo tak obliczyłem, żeby tak mniej więcej te 80, około osiemdziesięciu procent ludności zabezpieczyć w schronach, no to trzeba byłoby wybudować tak około 200000 schronów. Jeżeli mówimy o połowie populacji to to 100000 schronów powinien być przyjęty w związku z powyższym program rządowy I o to bym postulował, żeby przyjąć taki program budowy od stu do dwustu 1000 schronów.

Teraz tak, koszty, no bo to łatwo powiedzieć, trudniej zrobić. W internecie, tylko mówię, bazuję tutaj na tych danych półtora 1400000, no zakładam taki schron stu pięćdziesięcioosobowy, no to zakładam, że półtora miliona niech kosztuje taki taki schron, jeżeli to by, jest modułowy schron, nie wiem, modułowy schron z ten, no to jest 200000, to jest 30000000000. To nie jest coś, co nie jest do udźwignięcia przez państwo I koszt I przepraszam I termin budowy tak jak oni podają 6 tygodni. No to to jest coś, co jeżeli byłoby faktycznie spięcie się na na ten problem zabezpieczenia I wracam do tego pierwszego zdania, że tym strategicznym celem jest zapewnienie ochrony bezpieczeństwa ludności, no to to można w ciągu roku uważam temat zamknąć, wybudować, a jak nie roku no to 2 lata czy 3 I temat może być I temat może być załatwiony. Jak my będziemy tak podchodzić I tam szkolenia fajnie, dobrze, poradnik bezpieczeństwa, Pan minister mówił czujnik dymu, czadu.

Czujnik dymu, czadu to powinien być poza ustawą o ochronie ludności I obronie cywilnej, załatwione I powinniśmy jako państwo być w stanie rozdawać te czujniki praktycznie rozdawać, bo bo dość jest słyszymy o tych przypadkach, gdzie czadem ludzie od czadu umierają wszystkim chętnym, którzy chcą z tego skorzystać, mają ogrzewania takie czy czy czy inne. To ja wtedy bym widział, że państwo faktycznie pracuje na nad tym nad tymi kwestiami, więc tyle takiego jak gdyby uzupełnienia I I no bo dla mnie z tej informacji no powinno coś coś wyniknąć, nie tylko ją wysłuchać. Dziękuję.

01:58:54 - 01:59:35

Speaker 1

Żeromski, tak, Żeromski, Żeromski, szklane domy. Pisał o nich, bez, przeszło 100 lat temu. To też miało być takie rozwiązanie. No najprostsze rozwiązania chyba nie są takie najprostsze, bo to od wojny się buduje mieszkania w Polsce, do tej pory ileś 1000000 brakuje. 2 uwagi co do czasu.

Po 1. To już jesteśmy w niedoczasie, bo to chyba następna, nie, do czasie jesteśmy, dobrze. Rezerwacja już się skończyła, no w takim wypadku. Jeżeli pan minister się zechce ustosunkować do tego, co pan senator powiedział to dobrze, jeśli nie no to 2. Dobrze.

01:59:35 - 01:59:59

Wiesław Szczepański

Miałem, że mamy kwotę trzydziestu trzech 1000000000 w ciągu najbliższych pięciu lat, które będą przeznaczone na realizację programu. 54 procent z tego przeznaczamy na budowle ochronne przy założeniu, że powiedzmy, że to byłyby tylko same środki rządowe, tak? Nie mówię o tym, że czy samorządy zechciałyby te środki po prostu wyłożyć. Wiem,

02:00:00 - 02:01:55

Wiesław Szczepański

No nie w każdej gminie po prostu taki obiekt powstanie. No to to jest nierealne dlatego, że gminy szukają też innych rozwiązań I nie każda będzie po prostu budowała. Nie jest to kwota półtora miliona, bo to będą kwoty większe. Po 2. Budowanie samych schronów dla samego schronu byłoby za chwilę powiedzeniem, że mamy pobudowane obiekty, które nie są wykorzystywane.

One dla nas najlepszą rzeczą byłyby, gdyby miały jakieś podwójne zastosowanie, że jednocześnie służyłyby jako schron, a drugiej, no nie wiem, być może jakoś nie wiem, takie powiedzmy czy kort w środku, przepraszam tak abstrahuję, kort tenisowy, czy jakiś element, gdzie gdzie można by było po prostu coś mieć, gdzie podwójnie wykorzystuje niż włączony powiedzmy schron, ogrzewany I po prostu, bo jak nieogrzewany to już będzie wilgoć I bo będzie problem, więc my musimy nad tym elementem popracować. Uczymy się obrony cywilnej. Zapomnieliśmy o obronie cywilnej, zaniedbaliśmy ją przez wiele wiele lat. Wojna na Ukrainie nam pokazała, że bez potrzeby budowy schronienia, bez potrzeby również przede wszystkim edukowania społeczeństwa, bo przecież w wielu przypadkach nawet dzisiaj budowa domu jednorodzinnego z piwnicą daje już element pewnego schronienia, więc niekoniecznie to wszystko musi budować same państwo, mogą to budować I prywatni deweloperzy, mogą to budować gminy, mogą budować po prostu osoby indywidualne. Powinniśmy mieć wspólny 1 element ochrony I powiem tak, na to Finlandia to realizowała przez dziesiątki lat.

My tego czasu nie mamy, ale nie jestem w stanie zrealizować tego po prostu jak mówią pstryknięciem palca, że stworzę dla pięćdziesięciu procent społeczeństwa od razu miejsca ukrycia.

02:01:55 - 02:02:29

Speaker 21

Pytanie jeszcze do pana ministra? To tak, nie wiem czy może na zakończenie panie ministrze to pan mi jeszcze odpowie na takie, spróbuje, czy pan, czy panowie odpowiedzieć na takie pytanie, bo patrzę ja tutaj po tych zestawieniach, które wyżej się dali, województwo śląskie 1 schron. Czy kopalnie, które są tam zamykane, działają, nie działają, czy kopalnie mogą pełnić funkcję schronu? I czy Państwo rozważacie, bo miejsca tam by było dużo w kopalniach. No wiadomo tam zabezpieczenia inne w grę.

02:02:29 - 02:02:32

Wiesław Szczepański

To, że Pan chce żebyśmy do szybu zwozili ludzi na dół?

02:02:35 - 02:02:36

Ja się pytam, żeby chronić

02:02:36 - 02:04:03

Wiesław Szczepański

Ja mówię, ja mówię, ja mówię, że takie, to co mamy po prostu zinwentaryzowane to są obiekty, które nadają się dzisiaj do użycia, tak. Dlatego, że po prostu, że musimy sprawdzić czy one rzeczywiście mają wentylację, ogrzewanie, dostęp do wody, do wszystkiego, żeby mogły być po prostu do zrealizowania. Natomiast namawiamy dzisiaj samorządy, ponieważ pokazaliśmy te 7000 obiektów, które które żeśmy zinwentaryzowali. Część z nich po adaptacji, po remoncie nadaje się po prostu do użytku, mogłoby być wykorzystywane jako miejsce schronienia, żeby w nie po prostu inwestować. Natomiast to są pozostałe obiekty, nie nadają się na to, żeby wprowadzić ludzi.

Dlaczego? Bo ja mogę wprowadzić te osoby tylko, że niestety po prostu mógłbym stworzyć żywą trumnę, więc muszę mieć tak, obiekty muszą mieć po prostu element wejścia, wyjścia, kilku wyjść po prostu tak, żeby ludzie wiedząc 1, że jak do tego pomieszczenia wejdą jedne drzwi nam zatarasują, drugimi wyjdziemy, więc bez pełnej analizy technicznej, bez pełnej analizy p-poż nie jestem w stanie wpuścić tych ludzi do takich obiektów. To co pokazaliśmy te 7000 obiektów mogłoby spełniać te wymogi, 2000 obiektów spełnia, pozostałe muszą być remontowane, adaptowane, a inne muszą być budowane od podstaw.

02:04:04 - 02:04:25

Speaker 21

Jeszcze 1 pytanie. Tu jeszcze 1 pytanie, czy do tych obiektów, do tych schronów, ja tam do schronów cały czas, bo miałem, no ale do do obiektów kto 1. Ten lepszy, czy to są no jakoś przeznaczone, że dla tych mieszkańców, czy po prostu kto się znajduje, kto 1. Dojedzie, kto 1. Dojedzie to się chowa.

02:04:25 - 02:04:49

Wiesław Szczepański

Są obiekty ogólnie dostępne. Mając aplikację gdzie się schronić w przypadku alarmu udajemy się do miejsca wskazanego. To nie jest tak coś takiego, że ktoś jest VIP-em, że ktoś jest VIP-em to ma po prostu, ma przywilej. Nie, obywatel jest równy wobec prawa, obywatel ma prawo do schronienia się. Ten kto dotrze tam po prostu 1.

Oczywiście tam się schroni.

02:04:49 - 02:04:57

Speaker 21

Czyli ta aplikacja przewiduje zapełnienie schronu I wyłączenie z aplikacji danego miejsca, no bo jak patrzę I I tego.

02:04:57 - 02:05:06

Wiesław Szczepański

Ja nie mam pewności panie redaktorze jak będą bombardowania czy wszystko będzie do końca działało. Aplikacja pokazuje panu gdzie jest miejsce schronienia, gdzie należy się najbliżej udać.

02:05:06 - 02:05:09

Speaker 24

No I wszyscy się udadzą, on już jest zanim dojadę

02:05:09 - 02:05:45

Wiesław Szczepański

Panie redaktorze, ale pan dobrze wie, proszę państwa, że pan dobrze wie, że po prostu, że to są sekundy. To nie jest tak, że po prostu, że ktoś mieszkający 5 kilometrów, 2 kilometry w mieście będzie szukał tego miejsca, będzie krył się tam gdzie są 2 ściany albo możliwość schronienia się. Tam będą docierały osoby, które najbliżej mieszkają I które wiedzą, że w ciągu kilku, kilku minut tam się po prostu schronią, bo jak jak po prostu jak się zdążą schronić to się schronią, jak dotrze, jak zastanie ich po prostu niestety atak na ulicy to może być tragicznie.

02:05:45 - 02:06:09

Speaker 21

Panie ministrze, tu mamy sytuację no cały czas taką, że tylko nam modlić się pozostaje, no nie żeby ta bomba nie uderzyła w mojej najbliższej odległości, bo.

Ora et labora, módl się I pracuj. To już w każdej innej Ja się zapytam pana ministra już po komisji, bo już nie chce się po prostu pytać. Już super. Fajne jest.

02:06:11 - 02:06:31

Speaker 4

bo to nam... Rozmawiamy jednak o tych dzieciach, bo najważniejsze są dzieci, dlatego że tak jak pan minister mówi, rodzice nie dotrą do dzieci, nie nie zaopiekują się nimi, więc tutaj jakby odpowiedzialność cała spoczywa na państwo nad ochroną żłobków, szkół, przedszkoli I tak dalej.

02:06:33 - 02:06:58

Wiesław Szczepański

Spoczywa na, odpowiedzialność spoczywa na burmistrzów, wójcie, dyrektorze szkoły I opiekuna, którzy w tym momencie będą się opiekowali tymi dziećmi, jeśli ten atak nastąpi w momencie wtedy, kiedy będą w szkole. Bo jeżeli będą w domu, to przecież nie ma na to wpływu, nie mamy na to wpływu, jeśli jeśli atak nastąpi w nocy czy w popołudniu to dziecko jest tym razem z rodzicami, prawda?

02:07:00 - 02:07:02

Speaker 26

Ale jak jest w szkole to musi być

02:07:02 - 02:07:08

Wiesław Szczepański

Jak jest w szkole, to odpowiedzialność spoczywa za za na dyrektorze szkoły.

02:07:08 - 02:07:37

Speaker 4

Ja nie pytam na kimś, według ustawy spoczywa odpowiedzialność, bo dobrze wiemy jak to działa I no co z tego, że powiemy, że odpowiedzialny był Pan burmistrz, no a Pan burmistrz był w innym miejscu, bo chronił wodę czy coś takiego. My jako państwo odpowiadamy wszyscy za dzieci. Po prostu. To znaczy może jako kobieta powinnam to powiedzieć,

02:07:38 - 02:07:40

dzieci są najważniejsze.

02:07:40 - 02:07:46

Marek Marzec

Pan dyrektor jeszcze jednak. Pytanie jest o o to kto jest odpowiedzialny czy w.

02:07:47 - 02:08:40

Speaker 4

Nie. Nie, jest teraz odpowiedzialny. Ja pytam o to, jak państwo zabezpiecza dzieci I pytam o Państwo, ponieważ oczywiście możecie Państwo delegować, to nie burmistrz zabezpieczy dzieci w szkołach, on może to zrobić, jeżeli dostanie pieniądze I tak dalej I tak dalej. Ja wcześniej to gdzieś umknęło, ale ja pytałam o te priorytety, czy, czy, czy jednak, czy Panowie zdają sobie sprawę z tego, że ochrona dzieci w tym całym systemie może nie jest najważniejsza, bo mówiliśmy o tych ujęciach wody, prawda, o tym, o czym mówił Pan minister zabezpieczenie ogrzewania I tak dalej I tak dalej. To są podstawowe sprawy, ale potem najważniejsze są dzieci I szpitale.

Znaczy tam, ludzie są najbardziej bezbronni, gdzie sami sobie nie pomogą po prostu.

02:08:41 - 02:11:06

Marek Marzec

Tak jak Pan minister wspominał na liście priorytetów, tak są placówki szkolne jako również inne obiekty użyteczności publicznej, tak żeby zapewniały również I dla dzieci I innych użytkowników miejsce, gdzie można się schronić. Niekoniecznie będzie to schron, ale będzie to miejsce, gdzie będzie można się ukryć I do tego są zobligowani w albo dyrektorzy placówek, albo zarządzający placówkami I oczywiście w... Też było dzisiaj wspomniane I na wypadek takich zdarzeń jak były ostatnio z naszownikami czy innych, są przeprowadzone już między innymi w placówkach szkolnych ćwiczenia, nie tylko jak dotychczas obejmujące zwykłą ewakuację, ale taką, która zejdzie na wypadek albo ataku z powietrza albo innego zagrożenia. Także rozszerzone są już takie ćwiczenia. Poza tym z tego co wiemy, Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje też nad rozporządzeniem, które będzie, które zajmie się tak naprawdę tym problemem dokładniej.

Ale trzeba sobie powiedzieć, że budujemy wspólnie 1 wielki system ochrony ludności obrony cywilnej I porównywanie tak naprawdę dzisiaj się do Finlandii no nie jest dobre, bo patrzyliśmy na to, może my za kilkadziesiąt lat będziemy jeszcze lepsi. Poza tym jak przeanalizujemy Finlandię, tam świadomość społeczna jest taka, że wiele obiektów zbiorowej ochrony jest budowana prywatnie, nie tylko przez państwo, a my jesteśmy jeszcze daleko od tego, żeby przekonać społeczeństwo, że sami muszą sobie wybudować miejsce, gdzie muszą się schronić, ale uczymy. Panie senatorze, ale uczymy ludzi w jaki sposób mogą się dzisiaj zabezpieczyć, w jaki sposób się przygotować do tego, żeby 72 godziny ewentualnie, jeżeli będzie taka potrzeba być zabezpieczonym I wie, w jaki sposób się schronić, jeżeli nie będą w stanie dotrzeć do punktu schronienia jakiegokolwiek. Także dzisiaj naprawdę dużo Tam

02:11:06 - 02:12:29

Speaker 4

wolny schronienie z panem senatorem, bo ja sobie świetnie zdaję sprawę, że się wszyscy nie ochronimy, nie wybudujemy schronów I tak dalej. Może być taka panika jak w Ameryce, kiedy każdy sobie na działce budował swego czasu schrony I usiłowali budować schrony atomowe, przeciwatomowe, no do, żebyśmy też nie popadli w paranoję, prawda? Natomiast chodzi, natomiast chodzi mi o to, że jeżeli nie jesteśmy w stanie szybko ochronić całej ludności, a nie porównujmy się z Finlandią, bo tam jest o wiele mniej ludzi mieszka, to jest zupełnie inna specyfika kraju I tam budowa pewnej zapory I ochrona przed wojną jest zupełnie inna też ze względu na klimat między innymi I tak dalej, ale też, ale mówię o tym, że no dla mnie jest ważne żebym usłyszała, że jest ten priorytet, że może wszystkich nie damy rady ochronić, ale nasze dzieci ochronimy I to znaczy mówię o czymś takim, czyli mnie się jakby tutaj troszczę o senatorów, czy posłów, czy wszystkim zależałoby mi na tym, oczywiście potrzebne jest zarządzanie państwem I tak dalej, państwo musi działać, ale przede wszystkim zależy mi na tym, żeby żeby były chronione dzieci I służba zdrowia, znaczy szpitale I tak dalej, żeby to było w priorytecie na pierwszym miejscu bardzo wyraźnie napisane.

02:12:29 - 02:12:31

A jeszcze zainspirowany Pan.

02:12:35 - 02:14:14

Speaker 21

Jeżeli można, bo tak Pan minister I Pan dyrektor mnie tam też inspirują do do pewnych przemyśleń. Ja też jestem za tym, żeby te obiekty były podwójnego, może potrójnego, być potrójnego przeznaczenia, bo to byłoby najlepsze. Natomiast Pan dyrektor powiedział, że świadomość ludzi I tak dalej jeszcze musimy nad tą świadomością pracować. No chyba nie ma lepszego instrumentu, tak mnie się wydaje osobiście, jak czynnik finansowy, to czy nie nie wprowadzić takiego programu rządowego, że wydatki te prywatne na budowę tych prywatnych, nie wiem, czy bunkrów, schronów, czy miejsca schronienia to trzeba byłoby nad tym popracować zapewne, nie zwolnić od dochodu, wyjąć z dochodu, czyli jak obywatel wydatkuje tam, no nie wiem 100000 złotych załóżmy na budowę takiego własnego czy czy czy więcej, to te wyda, to ta kwota nie będzie się liczyła do dochodu, w związku z powyższym nie zapłaci się od tego podatku I będzie go to motywowało, żeby takie rzeczy budować.

To jest, to są po prostu, ja powiem to, to są wyzwania dla rządu, bo to rząd musi przeanalizować wszelkiego rodzaju instrumenty finansowe, jakie można wprowadzić, żeby też zachęcić I przekonać ludzi właśnie też do tych własnych obiektów. A czy jeszcze takie pytanie, czy nasze metro jest w stanie przetrzymać atak powietrzny konstrukcyjnie, jak jak wygląda kwestia metra, czy jest w stanie przytrzymać atak powietrzny?

02:14:16 - 02:15:56

Marek Marzec

Tajemnica. Jeżeli można Pani Senator, że oczywiście analizy były, są I były różne prowadzone. Trzeba pamiętać tak naprawdę ile mamy pieniędzy I I jak wygląda w dzisiejszy budżet, bo gdybyśmy mieli 100 razy więcej pieniędzy na to, no to rzeczywiście moglibyśmy dzisiaj budować na hura I schrony, moglibyśmy zwalniać ludzi z podatku I tak dalej, ale my podchodzimy realnie do budżetu, który dostaliśmy. Został on tak ujęty w programie ochrony ludności obrony cywilnej, tak żebyśmy jak najwięcej z niego wyciągnęli. Dlatego został też zielony właśnie na obszary, ale widząc właśnie największą potrzebę w zapewnieniu właśnie tych miejsc do schronienia, ponad połowa budżetu, tak jak wspominaliśmy całego programu jest przeznaczona na budowę, na obiekty zbiorowej ochrony.

Oprócz tego, tak jak pokazywaliśmy, na co jeszcze były wydane pieniądze, trzeba pamiętać o tym, że potrzebujemy I magazynów I sprzętu I szkoleń I tak dalej I tak dalej. Także do budżetu, który dostaliśmy dostosowujemy realne tak naprawdę prace I I realne plany. Na następne 5 lat naprawdę jest bardzo dużo zaplanowane. Mam nadzieję, że jak się spotkamy tutaj za 5 lat, to będziemy mogli popatrzeć na to, że rzeczywiście te, ten budżet został spożytkowany najlepiej jak tylko można by było to zrobić.

02:15:56 - 02:16:01

Speaker 28

Jak nasz numer jest przygotowany, przystosowany, czy jest odporny na dach powietrza?

02:16:01 - 02:16:05

Speaker 27

Myślę, że trzeba zapytać prezydenta miasta stołecznego Warszawy.

02:16:05 - 02:16:06

Jest trwałe trzeba zapytać.

02:16:08 - 02:17:18

Speaker 21

Powiem tak, jeżeli mogę już tak, nie będę więcej się pytał, że bardzo dobrze, że się odbyły debaty sejmowe, znaczy komisyjne I w Sejmie I w Senacie, ale panie ministrze, żeby o tym mówić powinna się odbyć rzetelna duża debata zarówno parlamentarna, sejmowa I senacka, bo ja nie mam pretensji, bo dostaliście, dostajecie taki budżet I może robicie to, co jest możliwe, wyciskacie z tego, co jest możliwe, ale dopiero ta debata parlamentarna by przymusiła po prostu, nie wiem, ministra finansów, rząd mówię do tego, żeby inaczej na to spojrzeć I większe środki I I celowe I Nie ma ważniejszej, pani senator nie ma ważniejszej sprawy jak właśnie ochrona dzieci, jak ochrona ludności, jak ochrona wszystkich mieszkańców przed tym zagrożeniem, które się na nas czyha I odkładanie tego na kolejne lata możliwe, że za 50 lat możemy być w sytuacji jak Finlandia, tylko że my nie mamy tak tyle czasu pięćdziesięciu lat, my to musimy zrobić zdecydowanie szybciej. Dziękuję.

02:17:18 - 02:17:55

Speaker 1

Dobra, dziękujemy. Była debata I to w Sejmie I w Senacie, w wielu miejscach na temat sejf stu osiemdziesięciu pięciu 1000000000, No I jakoś konsensusu nie było, ale myślę, że dzisiaj tym konsensusem kończymy. Zamykam dyskusję. Informuję, że komisja zapoznała się ze sprawozdaniem Rady Ministrów z wykonania ustawy z dnia piątego grudnia 2000 dwudziestego czwartego roku o ochronie ludności obronie cywilnej, druk senacki numer 738. Na tym wyczerpaliśmy porządek dzisiejszego 100 pięćdziesiątego drugiego posiedzenia.

Zamykam posiedzenie komisji.

02:17:55 - 02:17:56

Jutro do ósmej.