Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej (127.) - 28.10.2026 r.

28 October 2026

Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej Senat Rzeczypospolitej Polskiej

00:00 - 01:04
Speaker 2
Dzień dobry, witam państwa bardzo serdecznie I otwieram posiedzenie Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej.  Czy w posiedzeniu uczestniczą osoby, które zawodowo trudnią się działalnością lobbingową?  Nie ma takich.  Posiedzenie jest nagrywane I transmitowane.  Po tym wstępie pozwólcie państwo, że przywitam naszych gości. 

Witam bardzo serdecznie.  Silną reprezentację pod wodzą pana Dariusza Standerskiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Cyfryzacji.  Witam serdecznie.  I proponuję, żebyśmy przeszli od razu do procedowania ustawy, która jest w porządku obrad dzisiaj przewidziana.  To jest ustawa o zmianie ustawy o ewidencji ludności. 

Gospodarzem tej ustawy jest Ministerstwo Cyfryzacji.  Oddaję panu ministrowi głos celem przedstawienia ustawy.  Bardzo proszę. 
01:04 - 05:36
Speaker 1
Bardzo serdecznie dziękuję panie przewodniczący.  Wysoka Komisjo, przedłożona ustawa o zmianie ustawy o ewidencji ludności stanowi kolejny etap procesu deregulacyjnego w szerokim rozumieniu.  W tym kontekście proponujemy, aby pozyskiwanie z rejestru PESEL aktualnych danych w zakresie serii numeru oraz daty ważności dowodu osobistego po wymianie dokumentu na nowy rozszerzyć o zakłady ubezpieczeń zarówno krajowe, jak I zagraniczne, które wykonują działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.  Jest to uzupełnienie systemu, który działa od około roku 2000 dziesiątego, który dzisiaj pozwala na udostępnienie takich danych bankom krajowym, instytucjom kredytowym, spółdzielczym kasom oszczędnościowo-kredytowym, firmom inwestycyjnym oraz towarzystwom funduszy inwestycyjnych.  Ta, to przekazywanie danych ma na celu zarówno sprawniejsze działanie tych instytucji, jak I przede wszystkim ograniczenie oszustw, wyłudzania instrumentów finansowych na podrobione dowody tożsamości. 

Instytucje bankowe zgłaszały, że taka wymiana w formie teletransmisji znacznie ograniczyła występowanie takich zdarzeń I niniejsza ustawa jest kontynuacją zmian zapoczątkowanych inicjatywą deregulacyjną.  Podczas prac legislacyjnych w 2000 dwudziestym piątym roku, kiedy towarzystwo ubezpieczeniowe zaproponowały rozszerzenie również na te podmioty możliwości weryfikowania danych, wówczas rząd zadeklarował, że przeprowadzi pełną analizę w zakresie bezpieczeństwa I możliwości przekazywania tych danych.  Po przeprowadzeniu pełnej analizy bezpieczeństwa współpracy również z podmiotami zrzeszającymi zakłady ubezpieczeń, Zaproponowano niniejszą, niniejszą ustawę, która umożliwia firmom ubezpieczeniowym dostęp, ale umożliwia dostęp po każdorazowym potwierdzeniu systemów bezpieczeństwa oraz zabezpieczeń każdej jednostki w tym obszarze, co z jednej strony umożliwi tym podmiotom na weryfikowanie danych, z drugiej strony zapewni wysoki poziom bezpieczeństwa, taki jak dzisiaj jest w przypadku dostępu do banków krajowych.  Sejm uchwalił, Sejm uchwalił ustawę w przedłożeniu, natomiast w trakcie prac legislacyjnych zgłaszano potrzebę zmian, które wynikają z ograniczenia zmiany wynikowej.  Firmy ubezpieczeniowe, które mają uzyskać dostęp do tych danych w sposób naturalny, nie będą otrzymywać tego dostępu za pośrednictwem Związku Banków Polskich czy innych podobnych instytucji bankowych, bo nie są zrzeszone w Związku Banków Polskich, co Sejm, uchwalając ustawę, przewidział. 

Natomiast przy okazji sejm, uchwalając ustawę, zawęził również możliwość dostępu do rejestru PESEL za pośrednictwem związku banków polskich I innych tego typu instytucji, towarzystwem funduszy inwestycyjnych, oddziałów instytucji kredytowych oraz instytucjom kredytowym.  W związku z tym chcielibyśmy zarekomendować I poprosić o rozważenie zmiany wynikowej w tym zakresie.  Dodatkowo zgłaszano również problemy dotyczące tego, w jaki sposób instytucje bankowe mają dostęp do rejestru PESEL.  Zaproponowano formułę subskrypcyjną, ale w tym przypadku konsultacji z biurem legislacyjnym wskazano, że to może wykraczać poza materię przedłużenia, w związku z czym nie decydujemy się na zgłoszenie I poproszenie o rozważenia tej zmiany.  Bardzo serdecznie dziękuję. 
05:37 - 05:53
Speaker 2
Dziękuję bardzo.  Czyli rozumiem, że zgłaszacie Państwo jedną poprawkę, tak?  Tak, dokładnie.  Okej.  Dziękuję bardzo. 

Proszę panią Mecenas Mandris o przedstawienie opinii Biura Legislacyjnego I od razu może odniesienie się do tej poprawki. 
05:55 - 07:56
Speaker 4
Dziękuję bardzo.  Szanowni Państwo, Biuro Legislacyjne nie zgłaszało uwag w swojej opinii do tej ustawy, natomiast jeżeli chodzi o te poprawki, które jak rozumiem, o których wniesienie wnosi strona rządowa, to chciałabym tutaj wskazać, że wykreślenie, znaczy zmiana ustępu drugiego artykułu 49 a I usunięcie oraz usunięcie skoków z artykułu 49 a, ustęp 1 to są przepisy, które były przewidziane w ustawie w projekcie rządowym I one nie zostały w tym zakresie zmienione przez Sejm.  Także to nie Sejm usunął skoki z ustawy I nie Sejm zawęził treść ustępu drugiego, tylko zmiany te są zawarte w projekcie ustawy w druku 29 96.  Rzeczywiście na etapie prac sejmowych natomiast pojawiły się propozycje związku banków polskich, które pokrywają się częściowo, znaczy pokrywają się częściowo z propozycją obecną strony rządowej I chodzi o to, aby jak rozumiem rozszerzyć brzmienie, Państwo popieracie tą poprawkę pierwszą, tak?  Czyli w artykule 49 a ustęp 2, tak? 

Tylko, że tutaj są spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe I krajowa spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa, które nie są ujęte w ustępie pierwszym.  Ja może prosiłabym o wyjaśnienie na czym polega ta zmiana, że SKOK-i nie będą mogły bezpośrednio zwracać się o informację do rejestru, tylko będą musiały to czynić za pośrednictwem jakichś instytucji pośredniczących.  Dziękuję. 

08:02 - 08:24

Katarzyna Łapadka

Dzień dobry, Katarzyna Łapadka, Centralny Ośrodek Informatyki. Jakby ja wyjaśnię. W tej chwili SKOK-i faktycznie korzystają po prostu w innych przypadkach, też za pośrednictwem tego systemu związków banków polskich, więc jakby faktycznie korzysta, jakby w tych, które są w tej chwili przewidziane w ustawie o ewidencji ludności, więc to rozwiązanie po prostu by się pokrywało I było analogiczne z tym, jak to w tej chwili funkcjonuje.

08:25 - 09:19

Mecenas Mandris

Ja przepraszam, ja nadal nie rozumiem, dlatego że w artykule 49 a do tej pory były ujęte skoki jako podmioty, które są uprawnione do uzyskiwania informacji z rejestru PESEL w zakresie danych dotyczących serii numerów dat ważności, ważnych dowodów osobistych klientów I to jest ich uprawnienie, które było w ustępie 1. Teraz skoków nie ma, są wykreślone z ustępu 1, więc tak jakby nie mają prawa uzyskiwania dostępu do rejestru PESEL. Natomiast Państwo wpisaliście skoki do ustępu 2, który mówi o to, że podmiotom, o których mowa w ustępie 1, ale w ustępie 1 nie ma skoków. Wobec czego ta poprawka nie może tak wyglądać, że skoki będą ujęte tylko w ustępie 2.

09:19 - 09:32

Katarzyna Łapadka

Rozumiem Pani Mecenas, że chodzi o to, żeby było również w ustępie 1, dodać skoki, tak? Jeżeli chcielibyśmy, żeby skoki korzystały z systemu banków polskich w takim razie, żeby były dodane do katalogu w ustępie 1

09:32 - 09:59

Mecenas Mandris

również, tak? Czyli o to mi chodzi, że ja nie jestem przeciwna temu, żeby skoki dopisywać w ustępie 2, tylko że nie można ich dopisać tylko w ustępie 2. Tak, dobrze. One muszą być w ustępie 1 ujęte jako podmiot uprawniony, a to, że będą mogły korzystać za pośrednictwem, to jest ich wybór. Czy będą chciały korzystać z tego pośrednictwa, tak jak to Państwo mówicie, dzieje się do tej pory, czy będą chcieli uzyskiwać takie informacje po

10:00 - 10:27

Mecenas Mandris

Sami bezpośrednio z rejestru PESEL. Czyli rozumiem, że ta poprawka 1. Byłaby uzupełniona o treść ustępu drugiego w zakresie dodania, przepraszam, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz krajowej spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej. Tak? O te 2 podmioty.

Zostanie uzupełniona w ustawie pierwszym I wtedy ten 2. Pozostaje tak jak jest.

10:28 - 10:29

Jeżeli mogę, przepraszam pani

10:29 - 10:30

minister. Znaczy

10:30 - 10:40

Dariusz Standerski

wysoka komisja, ale czytam druk 875 to tam w artykule 49 a ustęp 1..

10:42 - 10:50

Dariusz Standerski

podmiotom, o których mowa w artykule czwartym ustęp 1 punkt 1 17 18 spółdzielczym kasą oszczędnościowo.

10:50 - 10:51

No właśnie. Tak.

10:52 - 10:54

Dobrze, przepraszam. Dobra. Czyli.

10:56 - 11:08

Speaker 2

Zdania uzgodnione. Dobra, czyli tylko w punkcie drugim zmiana. Okej. Proszę bardzo, otwieram dyskusję, kto z państwa chce zabrać głos?

11:12 - 11:21

Speaker 5

Panie przewodniczący, panie ministrze, ja mam pytanie, ale mogę zadać po głosowaniu, nie dotyczy tej ustawy, tak? Ale bardzo ważną temat chciałem zapytać.

11:23 - 11:30

Speaker 2

No to to to jesteśmy skonsternowani, bo jak nie na temat to może faktycznie potem.

11:30 - 11:31

Dlatego po głosowaniu.

11:32 - 11:54

Speaker 2

Dobrze, to będzie jeszcze panel dyskusyjny. W sprawie ustawy, kto chce zabrać głos? Poddaję pod głosowanie poprawkę. Czy trzeba ją przeczytać? Czy ktoś sobie życzy przedstawienia poprawki?

No była dość szeroko dyskutowana. Panowie, proszę bardzo. Proszę bardzo.

11:58 - 18:09

Krzysztof Salkiewicz

Dziękuję bardzo. Krzysztof Salkiewicz, reprezentuje związek przedsiębiorstw finansowych w Polsce. Szanowny panie przewodniczący, wysoka komisjo. Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce w trzech zdaniach chciałbym zaprezentować, jest największą multisektorową organizacją zrzeszającą podmioty rynku finansowego w z wielu sektorów tego rynku, w szczególności bankowego zarządzania wierzytelnościami, instytucji pożyczkowych czy też instytucji płatniczych. W ramach procesu legislacyjnego wystąpiliśmy ze stanowiskiem związku z postulatem dotyczącym zmiany przepisu artykułu pierwszego, z postulatem poszerzenia kręgu podmiotów, które miałyby możliwość dostępu do bazy rejestru PESEL, między innymi o instytucje pożyczkowe.

I chciałbym w krótkich kilku zdaniach zaprezentować podstawy I uzasadnienie dla tego, dla tego postulatu. Z uzasadnienia projektu ustawy wynika, że celem tej ustawy jest poprawa jakości danych klientów przetwarzanych w tym przypadku przez ubezpieczycieli, ograniczenie obowiązku klientów poprzez eliminację konieczności ich aktywnego udziału w aktualizacji danych w przypadku zmiany danych wynikających z utraty ważności dowodów osobistych I przede wszystkim realizacji obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy I finansowaniu terroryzmu. I mając na uwadze ten cel projektowanej ustawy, chciałbym zwrócić uwagę, że instytucje pożyczkowe, o których mowa w ustawie z dwunastego maja 2000 jedenastego roku o kredycie konsumenckim, są także instytucjami obowiązanymi w zakresie stosowania obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu, o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy I finansowaniu terroryzmu I są zobowiązane do stosowania środków należytej staranności wobec klienta do identyfikacji I weryfikacji tożsamości tego klienta. Na instytucjach pożyczkowych jako instytucjach obowiązanych ciążą obowiązki w pozyskiwaniu numerów dowodów osobistych I dowodów tożsamości klientów dbałości o to, aby dane te były na bieżąco aktualizowane. Dostęp do tej, do bazy rejestru PSL w zakresie przewidzianych w projekcie ustawy również przez ten dodatkowy nowy krąg podmiotowy instytucji pożyczkowych, zapewniłby instytucjom pożyczkowym funkcjonującym w przestrzeni publicznej na bardziej rzetelne, terminowe I efektywne wykonywanie swoich obowiązków.

Korzystanie przez wszystkie instytucje, tak jak tutaj celem ustawy jest poszerzenie krągu o zakłady ubezpieczeń, w tym również przez instytucje pożyczkowe z tego samego źródła, z jednego źródła jakim jest rejestr PESEL wzmocniłoby sposób weryfikacji klientów przy korzystaniu z produktów I usług rynku finansowego I poprawiłoby przede wszystkim bezpieczeństwo tych klientów. Wprowadzenie też takiego rozwiązania przyczyniłoby się do ograniczenia stronie klientów, konsumentów ich obowiązków I aktywności związanych z aktualizacją tych danych, jeżeli dany dokument utraciłby ważność I również ograniczyłoby ilość aktywności po stronie też instytucji obowiązujących, tak jak instytucji pożyczkowych, związanych z kierowaniem do klientów komunikatów dotyczących zaktualizowania danych dotyczących dokumentów tożsamości, które utraciły ważność. Zdaniem organizacji, którą reprezentuje, Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, może to dotyczyć rocznie nawet kilku 1000000 klientów instytucji pożyczkowych. Pragnę zaznaczyć również, że instytucje pożyczkowe to są profesjonalne podmioty, które muszą spełnić rygorystyczne wymogi regulacyjne, co w warstwie prawnej daje w stosunku do tych podmiotów rękojmię zaufania na najwyższym stopniu. Z punktu widzenia bezpieczeństwa I zaufania publicznego pozycja instytucji pożyczkowych jest identyczna z pozycją zakładów ubezpieczeń.

Warto podkreślić, że w ostatnich latach na instytucje pożyczkowe zostało nałożonych szereg obowiązków regulacyjnych, analogicznych również do tych, które funkcjonują w sektorze bankowym. Podmioty te podlegają kontroli Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów, a od stycznia 2000 dwudziestego czwartego roku również nadzorowi komisji nadzoru finansowego I nadzorowi rzecznika finansowego. Dodatkowo też już chciałbym zmierzać, zmierzać do końca. Wydaje się niezrozumiałe różnicowanie sytuacji prawnej instytucji pożyczkowych I ich klientów w porównaniu do zakładów ubezpieczeń, zwłaszcza że te kategorie podmiotu po 1. Wykonują identyczne obowiązki związane z obowiązkami wynikającymi z ustawy AML-owej, podlegają nadzorowi pod Komisję Nadzoru Finansowego, przetwarzają te same kategorie danych I są zobowiązane zapewniać ich aktualność.

To jest podstawą tego postulatu, gdyż poszerzenie tego kręgu dodatkowo o instytucje pożyczkowe wprowadziłoby dodatkowo sytuację, która wyeliminuje też prawdopodobieństwo ewentualnych odmów podyktowanych brakiem możliwości weryfikacji tożsamości klienta w przypadku, gdy te rzeczy I te dane w rejestrze uległyby zmianie. Także wnoszę na koniec o rozważenie, rozszerzenie kręgu podmiotowego w projektowanej zmianie ustawy o instytucje pożyczkowe I zgodnie z ze stanowiskiem popieram tę postawę. Dziękuję bardzo.

18:09 - 18:11

Speaker 6

Bardzo dziękuję. Pan się jeszcze zgłaszał.

18:12 - 19:28

Łukasz Merski

Dzień dobry. Adwokat Łukasz Merski ze Związku Banków Polskich. Szanowny panie przewodniczący, wysoka komisjo. Ja chciałbym przedłożyć jeszcze jedną poprawkę, która dotyczy praktycznego funkcjonowania mechanizmu aktualizacji danych o dowodach osobistych klientów. Proponujemy jednoznaczne wskazanie, że instytucje finansowe mogą przekazywać numery PESEL swoich klientów w celu weryfikacji aktualności danych również za pośrednictwem instytucji z artykułu 105 ustęp 4 prawa bankowego, bez naruszenia tajemnicy bankowej I innych tajemnic prawnie chronionych.

Chodzi również o umożliwienie cyklicznej zbiorczej weryfikacji danych wszystkich wpuściwych klientów, ponieważ bank nie posiada informacji, który z klientów wymienił dowód osobisty. W naszej ocenie bez takiego rozwiązania mechanizm aktualizacji danych byłby w praktyce znacznie mniej efektywny. Co istotne, poprawka nie rozszerza ani zakresu udostępnianych danych, ani celów ich wykorzystania. Ma na celu tylko ułatwienie funkcjonowanie

19:28 - 19:32

Speaker 7

tych przepisów. Dziękuję. Dziękuję bardzo.

19:33 - 19:39

Speaker 2

Proszę o opinię Ministerstwa Cyfryzacji w stosunku do zgłoszonych propozycji poprawek.

19:40 - 21:20

Dariusz Standerski

Bardzo serdecznie dziękuję. W zakresie pierwszych propozycji zmian postulaty związku przedsiębiorstw finansowych są znane, Ministerstwu Cyfryzacji, natomiast na tym etapie w tym brzmieniu opiniujemy je negatywnie ze względu na to, że zakres danych, który jest

Wnioskowany jest na tyle szeroki, że umożliwiałby pozyskiwanie niemal pełnych danych dotyczących aktualnego dowodu osobistego klienta I w tych postulatach mamy również propozycję nieodpłatnego dostępu, co dla działalności komercyjnej jest trudne do zaakceptowania ze względu wówczas na możliwą pomoc publiczną, ale każdy tego typu wniosek analizujemy, żeby uzyskać tę równowagę w zakresie I bezpieczeństwa obrotu oraz kontrolowanego I bezpiecznego dostępu do danych. Przekazaliśmy również nasze stanowisko na piśmie w tym, w tym zakresie I będziemy dalej to analizować. Poprawka, znaczy propozycja przekazana przez przedstawiciela związku banków polskich, tak jak mówiłem w wystąpieniu wprowadzającym, po jest to zmiana, która jest dobra, natomiast w konsultacji z Biurem Regislacyjnym Senatu podniesiono, że wykracza to poza materie przedłużenia, która w przypadku tej ustawy jest precyzyjna, w związku z czym również nie możemy z tego tylko względu poprzeć tej zmiany. Dziękuję.

21:20 - 22:21

Speaker 2

Dziękuję. Mamy 3 poprawki. 2 zgłoszone przed chwilą nie uzyskały poparcia miss ministerstwa. Uzasadnienie wszyscy państwo słyszeli. Przejmę tą poprawkę pierwszą uzgodnioną z biurem legislacyjnym.

Czy ktoś z państwa senatorów chce przejąć pozostałe 2 poprawki albo jedną z nich? Mamy jedną poprawkę do głosowania I poddaję ją pod głosowanie. Kto z państwa jest za przyjęciem poprawki? Jeszcze chwilę proszę o podniesienie ręki do góry. Kto jest przeciw?

Kto się wstrzymał? Senatorów na sali jest więcej niż jedenastu. Mhmm. To.

22:21 - 22:22

Na komisja maskarcić.

22:22 - 22:26

Speaker 2

Okej. To w takim razie chyba się zgadza. Tak.

22:27 - 22:28

Sekundę będzie prowadzić? Tak.

22:30 - 23:12

Speaker 2

To może jeszcze reasumpcja, już niech będzie porządnie. Kto jest za? Dziękuję bardzo, to dalej nie pytam. Poddaję pod głosowanie całość ustawy z poprawką. Kto z państwa jest za przyjęciem ustawy z poprawką?

Czyli wszyscy za. Proponuję, aby sprawozdawcą komisji był pan senator Ryszard Drejza. Czy pan senator wyraża zgodę na to szczęście? Tak. Dziękuję.

Widać to.

23:14 - 23:15

Tak, wyraźnie mam za dużo.

23:15 - 23:26

Speaker 2

Dziękuję bardzo wszystkim państwu za udział w tym posiedzeniu I zamykam posie... Proszę jeszcze nie wychodzić dlatego żeśmy się umówili jeszcze na parę zdań dyskusji

23:27 - 23:29

Speaker 9

po