Komisja Spraw Zagranicznych i Unii Europejskiej (5.), Komisja Infrastruktury (98.) oraz Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej (129.) - 04.11.2026 r.

4 November 2026

Komisja Spraw Zagranicznych i Unii Europejskiej, Komisja Infrastruktury oraz Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej Senat Rzeczypospolitej Polskiej

00:01 - 03:08
Speaker 1
Witam serdecznie, otwieram, otwieram posiedzenie Komisji Spraw Zagranicznych I Unii Europejskiej, Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej oraz Komisji Infrastruktury.  Senatora Oezdowskiego, witam po raz 2..  Dzień dobry.  Senatu Rzeczypospolitej jedenastej kadencji.  Jesteśmy 1. 

Raz, jeszcze raz mogę przywitać, bo jesteśmy 1.  Raz w tak dużym towarzystwie I...  A mamy mało czasu, sprawa jest dosyć ważna I mówię o tym z doświadczeniem naszej komisji, bo pracowaliśmy nad tym, nad tym dokumentem I zależy nam na dyscyplinie takiej rzetelnej rozmowie, analizie tej sytuacji I podjęciu decyzji.  Mamy tyle czasu ile mamy, bo o jedenastej rozpoczyna się posiedzenie senatu, także proszę o taką autodyscyplinę, bo sytuacja jakby jest ważny jest ten temat, o którym będziemy rozmawiać.  Czy ktoś z państwa chciałby się odnieść w sprawie porządku obrad? 

Nie widzę zastrzeżeń, komisja, komisje zatwierdziły.  Chciałbym przywitać pana ministra Lewandowskiego.  Można powiedzieć, codziennie się już widzimy tam I przedstawicieli Ministerstwa Rozwoju I Technologii, ekspertów, panią profesor Wudkowską, witam serdecznie.  To zaczynamy, tak?  1. 

Czytanie projektu o opinie o niezgodności z zasadą pomocniczości projektu dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady ustanawiającego ramy dotychczas dotyczące środków stosowanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia przystępności cenowej I dostępności mieszkań, akt sprawy przystępnych cenowo mieszkań, com 20 26 599, druk senacki 911.  Projekt opinii o niezgodności tego projektu z zasadą pomocniczości Komisja Spraw Zagranicznych I Unii Europejskiej podjęła na posiedzeniu w dniu wczorajszym 3 listopada.  Pragnę poinformować państwa, że zgodnie z artykułem 75 d regulaminu Senatu, jeżeli komisja uchwali opinię, w której uzna, że projekt aktu ustawodawczego Unii Europejskiej nie jest zgodny z zasadą pomocniczości, składa marszałkowi senatu wniosek o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej wraz z opinii Senatu o niezgodności projektu z zasadą pomocniczości.  Ponieważ ośmiotygodniowy termin badania zasady pomocniczości upływa w dniu siedemnastego listopada bieżącego roku, to 2.3.  Czytanie musi odbyć się na obecnym posiedzeniu plenarnym senatu. 

Stąd taki pośpiech, który zaproponowaliśmy w tym naszym kalendarzu.  Przepraszam, ale musieliśmy, nie mieliśmy tutaj wyjścia I dlatego, dlatego w ten sposób to przeprowadziliśmy.  Poproszę panią senator Gabrielę Moraską-Stanecką upoważnioną do reprezentowania wnioskodawców o przedstawienie projektu opinii komisji.  Bardzo proszę pani marszałek. 
03:08 - 08:36
Speaker 2
Bardzo dziękuję panie przewodniczący, szanowni państwo Senatorowie, Panie Ministrze, szanowni goście.  Mam zaszczyt przedstawić opinie, projekt opinii Senatu Rzeczypospolitej Polskiej o niezgodności z zasadą pomocniczości projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady ustanawiającego ramy dotyczące środków stosowanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia dostępności cenowej I dostępności mieszkań.  Akt w sprawie przystępnych cenowo mieszkań, com 2026 599.  Senat Rzeczypospolitej Polskiej po rozpatrzeniu projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady ustanawiającego ramy dotyczące środków stosowanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia dostępności cenowej I dostępności mieszkań, akt w sprawie przystępnych cenowo mieszkań, com 2026 599 stwierdza, że projekt ten nie jest zgodny z zasadą pomocniczości, o której mowa w artykule 5 ustęp 3 traktatu o Unii Europejskiej.  W ocenie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Komisja Europejska nie uzasadniła dostatecznie, iż państwa członkowskie nie są w stanie samodzielnie w wystarczającym stopniu osiągnąć celów proponowanego działania oraz że za pomocą zaprojektowanego rozporządzenia cel zostanie osiągnięty lepiej niż zrobiłby to poszczególne państwa członkowskie. 

Zgodnie z konkluzjami z dwudziestego trzeciego października 2000 dwudziestego piątego roku, Komisja Europejska miała przygotować środki mające na celu wsparcie państw członkowskich w przygotowywaniu planów na rzecz przystępnych cenowo mieszkań.  Projektowane rozporządzenie nie służy temu celowi.  Określenie rygorystycznych wymogów, jakie muszą zostać spełnione, aby państwa członkowskie, a przede wszystkim organy samorządowe w państwach członkowskich mogły wprowadzić ograniczenia w celu zwiększenia podaży mieszkań dostępnych dla celów mieszkaniowych oraz ustanowienie jednolitych I sformalizowanych wymogów przy ocenie czy środki są konieczne, ogranicza w sposób nieuzasadniony możliwość dostosowywania środków do konkretnej sytuacji w danym państwie członkowskim, czy też na terenie danego regionu.  Komisja Europejska przedstawiając projektowane rozporządzenie wskazuje na konieczność zapewnienia pewności prawa w odniesieniu do tego, jakim zakresie ograniczenia wprowadzane przez państwa członkowskie mogą stanowić naruszenie swobody świadczenia usług I swobody przedsiębiorczości.  W ocenie Senatu RP pewność prawa jest w stopniu wystarczającym zapewniana przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. 

W orzeczeniach takich jak Carly Apartments czy ostatnio Smart Flags SUE w sposób precyzyjny określił w jaki sposób powinny być ukształtowane wymogi krajowe, aby mogły zostać uznane za spełniające wymóg konieczności I proporcjonalności określony w artykułach 49 oraz 56, traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz dyrektywie 2026 123 przez we, Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia dwunastego grudnia 2000 szóstego roku, dotyczącej usług na rynku wewnętrznym, pozostawiając jednak ocenę ich spełnienia sądom krajowym w państwach członkowskich.  Projekt rozporządzenia powtarza te wymogi w artykule 9.10.  W ocenie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej jest to jednak działanie zbędne, ponieważ istniejące ramy prawa Unii Europejskiej pozwalają już w obecnym stanie prawnym TSUE na kontrolę zgodności krajowych ograniczeń z prawem Unii Europejskiej, zapewniając równowagę między ochroną rynku wewnętrznego a uzasadnionymi celami mieszkaniowymi, bez konieczności ustanawiania dodatkowych sztywnych kryteriów.  Ponadto zdaniem Senatu Rzeczypospolitej Polskiej wymóg analizy zawarty w artykule 6.7 projektu rozporządzenia jest za daleko idący I wykracza poza to, co jest konieczne dla zapewnienia swobód rynku wewnętrznego przy wprowadzaniu ograniczeń przez państwa członkowskie I ich region.  Przepisy te mogą stanowić nadmierne ograniczenie zarówno organizacyjne, jak I administracyjne, zwłaszcza dla mniejszych samorządów, gdyż wymagają przeprowadzenia sformalizowanej weryfikacji przed podjęciem działań legislacyjnych. 

Może to zniechęcić mniejsze jednostki samorządu terytorialnego do podejmowania skutecznych działań na rzecz zapewnienia przystępnych cenowo mieszkań na ich obszarze.  W ocenie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zaproponowana regulacja ogranicza możliwość dostosowania środków do celu.  Problemy mieszkaniowe, jak I przyczyny ich występowania mogą różnić się w poszczególnych państwach członkowskich, a nawet wewnątrz nich.  Dlatego też Unia Europejska nie powinna zastępować państw członkowskich w poszukiwaniu odpowiednich rozwiązań, ani wprowadzać ujednoliconych zasad określających, kiedy możliwe jest stosowanie środków.  W tym zakresie konieczne I wystarczające jest pozostawienie państwom członkowskim swobody działania. 

Należy zatem uznać, że proponowane regulacje naruszają zasadę pomocniczości.  To jest projekt opinii, którą wczoraj na posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych I Uni Europejskiej komisja przyjęła I taka, ten projekt 

08:36 - 08:53

Speaker 1

musi być możliwy. Dziękuję bardzo pani Senator, pani Marszałek. Bardzo proszę panią profesor Słog-Wutkowską o przedstawienie krótkiego wyjaśnienia Senatorom przede wszystkim z tych dwóch komisji, które nie było, którzy nie byli z nami wczoraj. Bardzo proszę.

08:53 - 10:00

Speaker 3

Bardzo. To jest bardzo specyficzna procedura, którą przewiduje bezpośrednio, bezpośrednio przewidują traktaty unijne, a w zasadzie protokół o stosowaniu zasady pomocniczości, pomocniczości I proporcjonalności. Zgodnie z tym protokołem każdy parlament narodowy lub każda izba może terminie ośmiu tygodni od przekazania projektu przedstawić uzasadnioną opinię o niezgodności z zasadą pomocniczości. Zasada pomocniczości to jest zasada, która jest określona bezpośrednio w traktacie Unii Europejskiej I mówi o tym, tak naprawdę, kto powinien podjąć działania, czy państwo członkowskie, czy Unia Europejska I mówi o tym, że jeżeli państwa członkowskie mogą w wystarczającym stopniu osiągnąć zakładany cel regulacji, to nie powinno być w tym zakresie przyjmowanego aktu prawa Unii I tego tak naprawdę dotyczy ta opinia. W przypadku uzyskania osiemnastu

10:00 - 11:23

Speaker 4

Z możliwych pięćdziesięciu czterech głosów. Ponieważ każdy Parlament Narodowy Unii Europejskiej ma 2 głosy, w przypadku uzyskania osiemnastu głosów Komisja Europejska ma obowiązek dodatkowego uzasadnienia projektu, jeszcze raz rozpatrzenia projektu I ma możliwość wycofania też tego projektu. Jest to po prostu silny głos parlamentów narodowych przeciwko projektowanemu rozporządzeniu. My w tej chwili wiemy, że takie uzasadnione opinie przyjęły już 3 parlamenty, co najmniej, znaczy obie izby parlamentu włoskiego I Bundesrat, ale zapowiedziały przyjęcie takich opinii również parlament fiński, senat francuski, parlament litewski, senat czeski, parlament chorwacki, irlandzki I cypryjski. W kilku parlamentach jest to problematyczne ze względu na przykład na odbywające się wybory I brak parlamentu na przykład w Hiszpanii, w której te problemy faktycznie występują I ta uchwała, ten, ta projektowana uchwała Senatu jest w istocie z perspektywy Unii Europejskiej taką uzasadnioną opinią, czyli formalnym głosem Parlamentu Narodowego w formalnej procedurze z protokołu.

Dziękuję bardzo.

11:23 - 11:32

Speaker 1

Dziękuję bardzo Pani Profesor. Przedstawiciel Ministerstwa Rozwoju I Technologii pan minister Tomasz Lewandowski, bardzo proszę.

11:32 - 15:33

Tomasz Lewandowski

Panie przewodniczący, szanowni państwo, nie ma formalnego stanowiska rządu, przygotowujemy to stanowisko. 2 słowa wyjaśnienia. W grudniu zeszłego roku komisja przedstawiła dokument pod nazwą plan na rzecz przystąpnego mieszkalnictwa. Jednym z komponentów tego dokumentu I z jednym z elementów, elementem aktywności Komisji Europejskiej w zakresie zapewnienia tego przystępnego mieszkalnictwa miało być przygotowanie skutecznej legita... Legislacji, która ograniczała najem krótkoterminowy tam, gdzie ten najem krótkoterminowy miał negatywny wpływ na rynek mieszkaniowy, gdzie zastępowano najem długoterminowy właśnie tą formą świadczenia usług hotelarskich.

Mówiłem już wczoraj o tym na komisji, jesteśmy w pewnym zakłopotaniu, bo o ile rzeczywiście cel wskazany przez komisję, a więc chęć uporządkowania tej sytuacji, zapewnienia państwom członkowskim, samorządom pewności prawnej w zakresie podejmowania decyzji o ograniczeniu najmu krótkoterminowego jest zbieżny z tym, czym myśli rząd, czego najlepszym dowodem jest przedłużenie ustawy, na którą obecnie wyższa izba parlamentu polskiego proceduje, ustawy o ograniczeniu najmu krótkoterminowego, ustawy o usługach hotelarskich, a więc tutaj, jeżeli chodzi o sam cel, to to absolutnie się z nim zgadzamy, tyle rzeczywiście mamy wątpliwości co do zaproponowanych środków. W dużym skrócie rozporządzeniu, o którym dyskutujemy, komisja proponuje zdefiniować czym jest kryzys mieszkaniowy. Definiuje go przez zbudowanie wskaźnika PTI price to income, czyli relacji między ceną mieszkania a dochodem rozporządzalnym I od zaistnienia danego wskaźnika, od istnienia tego wskaźnika czy postępującego wzrostu cen w okresie ostatnich dziesięciu lat uzależnia możliwość wprowadzenia ograniczeń dla najmu krótkoterminowego. Jest tu kilka słabych punktów. Po 1., jeżeli chodzi o ten 1.

Wskaźnik cena, dla nas tą ceną, która jest raportowana przez Główny Urząd Statystyczny są ceny wskazane w rejestrze cen nieruchomości. Trzeba wskazać, że są to ceny, które pojawiają się tam z dużym opóźnieniem. W przypadku rynku pierwotnego w ogóle ten obraz jest odbiegający od rzeczywistości, ponieważ są tam uwzględniane uwzględniane ceny, które stanowiły fotografie dnia sprzed dwóch lat, bo są to zazwyczaj ceny z umów deweloperskich, a więc 1. 1. Nasze zastrzeżenie I wątpliwości.

Nie mamy zbudowanego póki co bardzo precyzyjnego instrumentu, który by raportował ceny I w związku z tym mógł stanowić bazę do budowania opinii w oparciu o te wskaźniki unijne, czy mamy kryzys mieszkaniowy, czy nie. 2. Ten wskaźnik czy czy ten odnośnik, a więc dochody. No należy zwrócić uwagę, że te dochody są raportowane przez GUS w ujęciu całego województwa, więc o o tym, czy mamy do czynienia z kryzysem mieszkaniowym decydowałyby średnie dochody na terenie Mazowsza, więc średnie z Warszawy I z mniejszych gmin. Więc o ile już skracając, o ile cel nie budzi naszych najmniejszych wątpliwości, o tyle rzeczywiście środki zaproponowane przez komisję mogą doprowadzić do sytuacji, że samorządy nie będą mogły podejmować decyzji ograniczających najem krótkoterminowy I rzeczywiście, zamiast pomóc samorządom, zamiast pomóc państwem członkowskim, ten akt może znacznie utrudnić sytuację.

Dziękuję bardzo.

15:34 - 15:41

Speaker 1

Dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję. Czy są głosy, pytania? Bardzo proszę. Pan senator Gjazdowski, proszę.

15:43 - 16:19

Speaker 10

To ja chcę zadać rządowi, panu reprezentantom ministerstwa pytanie, to w praktyce na posiedzeniu Rady Unii Europejskiej będziecie państwo przeciw temu projektowi za głęboką korektą, bo to w ogóle nie zwalnia nas od autonomicznej decyzji jako parlament, ale jakie będzie stanowisko rządu realne I I ja rozumiem, że że błąd pierwotny polega na złym sformułowaniu konkluzji Rady Europejskiej, która otworzyła drogę do do nadprodukcji.

16:19 - 17:51

Tomasz Lewandowski

Bardzo proszę panie ministrze. Panie Senatorze, tak jak wspomniałem, nie ma jeszcze stanowiska rządu. Projekt stanowiska jest przed KSeZ. Zebraliśmy uwagi wszystkich ministerstw I także po po refleksji, nie ukrywam po dyskusji na wczorajszej komisji, część tego stanowiska zostanie skorygowana. Tak jak powiedziałem, skoro zgadzamy się co do celów, a zaproponowane środki budzą nasze wątpliwości, to głównie dotyczy nasze uwagi I to stanowisko rządu w naszej propozycji Ministerstwa Rozwoju I Technologii będzie dotyczyła tych środków.

A więc tych wskaźników I I wątpliwości z tym związanych. W sytuacji idealnej, kiedy wszystkie państwa członkowskie miałyby pełne zbiory danych dotyczące właśnie tego wskaźnika PTI, cena do do dochodu rozporządzalnego, gdyby dostęp do tego miały wszystkie gminy, samorządy terytorialne na na na poziomie Unii Europejskiej, gdyby dostępne były od tak analizy dla tych samorządów o wpływie najmu krótkoterminowego na przystępność mieszkań. Pewno tego typu rozporządzenie nie budziłoby żadnych wątpliwości, ale tego dzisiaj nie ma. Nie wiem, czy jest na terenie Unii kraj, który dysponuje instrumentami I danymi tak skrojonymi, które bez dodatkowych analiz, opracowań, przez te małe gminy, o czym pani senator słusznie mówiła, czy czy czy mamy, czy mamy taki kraj, który dzisiaj to oferuje. W moim przekonaniu tak nie jest.

17:53 - 18:30

Speaker 1

Czy jeszcze pytania, głosy? Ta sprawa będzie miała swój dalszy ciąg na pewno I na posiedzeniu Rady Europejskiej ona nie zostanie, chociażby po wyborach hiszpańskich, znaczy to to wróci tam ze zdwojoną mocą, bo to to jest 1 z głównych tematów kampanii to będzie więc siłą rzeczy także to przeniesie się na rozmowy w na posiedzeniu Rady Europejskiej szczególnie, że możliwe jest zmiana rządu. Dziękuję bardzo czy jeszcze głosy jeżeli nie to zamykam, zamykam tę część, czyli zadawania pytań I dysku... Zamykam dyskusję. Przedstawiciel Biura Legislacyjnego, czy są uwagi?

Bardzo proszę. Wczoraj mieliśmy opinię, tak?

18:30 - 18:33

Speaker 7

Panie Przewodniczący, Wysokie Komisje, Biuro Legislacyjne nie zgłasza żadnych uwag.

18:33 - 18:36

Speaker 9

Dziękuję bardzo, tak samo jak wczoraj. To...

18:37 - 19:39

Speaker 1

To przechodzimy do głosowania, tak? Ponieważ nie zostały... Czy są poprawki jakieś? Też nie widzę, żeby ktoś chciał zgłosić. Ponieważ nie zostały zgłoszone poprawki w trakcie dyskusji, możemy przejść do głosowania przyjęciem całości projektu opinii przedstawionej przez panią senator Morawką-Stęcką.

Bardzo proszę, kto z państwa senator jest za przyjęciem przedstawionej opinii? Proszę o podniesienie ręki. 25 za, kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję jednogłośnie, warto, było czekać.

Proponuję, aby do reprezentowania komisji w dalszych pracach nad projektem opinii upoważniona nadal była senator Gabriela Morawska-Stanecka. Czy pani się zgadza pani senator, pani marszałek? Dziękuję. Zamykam posiedzenie trzech wspólnych komisji I dziękuję współprzewodniczącym panu senatorowi Hamerskiemu I Frędkorzeń za wspaniałe współprowadzenie. Dziękuję bardzo, dziękuję państwu.