61. posiedzenie Senatu RP XI kadencji -24.06.2026 r. - cz. 2

24 June 2026

Senat Senat Rzeczypospolitej Polskiej

Follow its sittings
00:00 - 00:36
Speaker 2
Ustawę o statusie osoby najbliższej w związku I umowie o wspólnym pożyciu teksty ustaw zawarte są w drukach nr 743 I 744 a sprawozdanie komisji w drukach numer 743 a I 744 a.  Proszę sprawozdawcę komisji ustawodawczej, komisji rodziny polityki senioralnej I społecznej oraz Komisji Praw Człowieka I Praworządności panią senator Magdalenę Biejat o przedstawienie sprawozdania komisji w sprawie rozpatrywanych ustaw. 
00:39 - 09:39
Speaker 1
Panie marszałku, Wysoki Senacie.  Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie połączonych komisji z posiedzenia, na którym dyskutowaliśmy ustawę o statusie osoby najbliższej w związku I o umowie o wspólnym pożyciu oraz ustawę, wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku I umowie o wspólnym pożyciu.  Wysoki Senacie, ta, ta dyskusja, może zacznę od tego, że ustawa, sama ustawa została przygotowana przez rząd I w został wniesiony do, została wniesiona do Sejmu trzydziestego grudnia 2000 dwudziestego piątego roku.  W Sejmie w lutym tego roku została skierowana do Komisji Nadzwyczajnej, która zebrała się 3 razy na trzech posiedzeniach w marcu, kwietniu I maju tego roku I do drugiego czytania doszło dwudziestego siódmego maja 2000 dwudziestego szóstego roku.  Ustawa została przyjęta dwudziestego dziewiątego maja. 

Czasie drugiego czytania z przyjęto jeszcze 3 poprawki, które precyzowały przyjęte rozwiązania.  Przyjęto ją stosunkiem głosów 230 za, 198 przeciw I jednym wstrzymującym się.  Posiedzenie połączonych komisji odbyło się w zeszłym tygodniu I dotyczyło...  Na całym posiedzeniu omówiliśmy zarówno ustawę główną, jak I ustawę wprowadzającą.  Ta ustawa główna jest dość zwięzła. 

Zawiera, mieści się, zapisy mieszczą się na dwunastu stronach I zawiera podstawowe przepisy dotyczące sposobu zawarcia umowy, praw I obowiązków stron umowy I stosunków majątkowych między stronami oraz zasad rozwiązania umowy I...  A także zasad unieważnienia tej umowy.  Generalnie to, co myślę, że jest najistotniejsze, to właśnie to, że umowa ta jest zawierana przed notariuszem, że dotyczy osób, które chcą w jakiś sposób zalegalizować I uznać swoją, swój związek I fakt, że tworzą gospodarstwo domowe przed państwem, a które z różnych powodów nie chcą lub nie mogą wejść w związek małżeński.  Ta ustawa precyzuje także przepisy, które mówią o tym, kto takiej umowy zawrzeć nie może.  To są osoby, które nie skończyły osiemnastu lat, które nie posiadają zdolności do czynności prawnej, krewni w linii prostej lub rodzeństwo, osoby pozostające ze sobą w stosunku przysposobienia oraz oczywiście osoby pozostające w małżeństwie lub będące stronami innej umowy o wspólnym pożyciu. 

Co ciekawe, umowa I co nie było bardzo głęboko dyskutowane wydaje mi się w przestrzeni publicznej, to ważne, że umowa zawiera część ogólną I część szczegółową, która, która może się różnić w zależności od umowy I od tego, jak strony umowy zdecydują się nadać, jaki nadać kształt tej umowie.  W tej części szczegółowej znajdą się, mogą się znaleźć postanowienia o umownej wspólności majątkowej, ustanowieniu obowiązku alimentacyjnego wobec jednej z lub obu w jednej ze stron, o prawie do korzystania z mieszkania, upoważnienie do wzajemnego dostępu do informacji na temat stanu zdrowia I dokumentacji medycznej, pełnomocnictwo do działania jednej ze stron przed organami, przed sądami, przed organami administracji publicznej I można do niej również dołączyć aneks z testamentami.  Kolejna ustawa to z kolei ustawa wprowadzająca przepisy, która zadaje kłam tym opowieściom o tym, że właściwie to jest zwykła umowa, jaką każdy może już dzisiaj zawrzeć przed notariuszem.  Tutaj mamy ponad 300 stron przepisów, które wprowadzają zmiany do ponad dwustu trzydziestu ustaw.  Pokazuje to lektura tej, niełatwa przyznam, tej, tego, tej ustawy pokazuje, jak szeroko regulowane są prawa I obowiązki stron umowy o, o wspólnym pożyciu I ile, ile potrzeba zrobić, na co zwraca uwagę na posiedzeniu komisji Senatoria Cyptrela, jak wiele musimy zrobić dzisiaj w Polsce, żeby wprowadzić jakąś podstawową normalność I bezpieczeństwo I poszanowanie po prostu wyborów naszych obywateli. 

2000 obywateli przypominam, którzy na tę ustawę I na te zmiany czekają.  Zrelacjonuję państwu pokrótce sam przebieg posiedzenia komisji, który, pewnie to państwa zaskoczy, nie był zbyt burzliwy.  W czasie posiedzenia wypowiadały się 2 osoby jako przedstawiciele strony społecznej.  To było, byli przedstawiciele organizacji pozarządowych, amnestii international I kampanii na rzecz, kampanii przeciw, na rzecz przeciwdziałania homofobii KPH.  Przedstawiciel Amnestii International zwracał uwagę, że ta ustawa jest niewystarczająca z punktu widzenia społeczności LGBT, że jest ona, idzie za zbyt mało z... 

Zbyt mało wprowadza zmian, na które społeczność czeka, z...  Że jest niesatysfakcjonująca w stosunku do oryginalnej wersji ustawy, pierwszej ustawy zaproponowanej przez minister Katarzynę Kotulę na początku tej kadencji.  Przedstawiciel KPH z kolei podkreślał, że mimo to ta ustawa jest potrzebna, bo daje poczucie podstawowego bezpieczeństwa osobom, których dzisiaj państwo nie rozpoznaje.  Osobom, które jedyne czego oczekują to, że uzna się ich prawo do wolnego wyboru tego, kogo kochają I z kim chcą stworzyć stabilny związek I z kim już tworzą gospodarstwo domowe.  Przedstawiciel KPH zwracał też uwagę, że takie jest, że jest szerokie poparcie opinii publicznej dla tego rozwiązania, że zgodnie z badaniami ponad 62 procent ludzi oczekuje uregulowania związków partnerskich, a ponad 50 procent badanych chce, żeby prezydent tę ustawę, którą dzisiaj będziemy dyskutowali, podpisał. 

Domyślam się, że dla państwa te 53 procent dokładnie może wydawać się niewielkie, ale w tym samym badaniu zwracam uwagę też jako socjolożka, że ogromny procent badanych, prawie 1 5., nie miał zdania na ten temat.  To oznacza, że ta ustawa nie wzbudza wielkich emocji społecznych.  Nie wzbudza wielkiego, wielkich ani negatywnych emocji, ani też wielkich kontrowersji.  Stąd to, co natomiast na pewno zrobi, to poprawi I sprawi, że życie stanie się łatwiejsze dla wielu osób, które, które tej, na tę zmianę oczekują.  W czasie posiedzenia zabierali głos przedstawiciele rządu, oczywiście pani ministra Kotula oraz pan minister Sebastian Gajewski z Ministerstwa Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej. 

W tym miejscu nie będę im odbierać chleba I nie będę referować tego, co mówili, bo na pewno sami zrobią to dużo lepiej.  Powiem natomiast, że głos zabrali senatorowie I te głosy padające ze strony senatorów były niezwykle budujące I I pokazywały przede wszystkim, że ich stanowiska wypływają z troski I z poczucia odpowiedzialności za jakość życia naszych obywateli.  Głos zabrał między innymi senator Schenfeld, który zwracał uwagę na ogromną pracę, jaka została wykonana na rzecz tego kompromisu, jak ogromną drogę przeszliśmy od momentu pierwszego projektu ustawy do momentu, w którym on mógł zostać przyjęty przez całą koalicję rządzącą.  Pytał, czy ustawa wyklucza możliwość bigami.  Oczywiście tak, to zostało wyjaśnione na, znajdą to państwo też w konkretnych przepisach, o których też już dzisiaj mówiłam. 

Senatorka Piotrowska pytała, czy takie rozwiązania funkcjonują już gdzieś świecie.  Pani minister Kotula odpowiadała, że owszem, na Łotwie taka deklaracja przed notariuszem może być składana I że w tej chwili nad podanymi rozwiązaniami pracuje Litwa.  Pani Senator Zdrojewska przypomniała, że w Europie takie rozwiązania wprowadzały partie konserwatywne, co dzisiaj z punktu widzenia naszej dyskusji I debaty nad tym projektem może się wydawać zaskakujące, ale tak właśnie rzeczywiście było.  I że, że to, że to jest dość naturalne właśnie z punktu widzenia też tych tradycyjnych wartości, kiedy wspieramy rodzinę, wspieramy stałe związki I wspieramy to, żeby ludzie w tych gospodarstwach domowych mogli rzeczywiście, rzeczywiście tę rodzinę tworzyć.  Zresztą w ogóle o rodzinie I o modelu rodziny było sporo. 

09:40 - 09:59

Magdalena Biejat

Było o tym, że dzisiejszy, mówiliśmy o tym I mówili o tym też przedstawiciele rządu, że obecny kodeks rodzinny I opiekuńczy trochę nie przystaje do obecnej rzeczywistości, w której 30 procent dzieci rodzi się poza związkami małżyńskimi, której te rodziny mają przeróżny charakter. Są rodziny tak zwane patchworkowe, w której rodzice po rozwodzie

10:00 - 15:03

Magdalena Biejat

Zostają w dobrych stosunkach, a rodzeństwo przyrodnie jest po prostu członkami swojej własnej rodziny, w której ludzie zarówno w związkach jednopłciowych, jak I różnopłciowych po prostu tworzą różnego rodzaju rodziny, różnego rodzaju związki, w których są dzieci I naszym obowiązkiem jako senatorów jest ten fakt uznać, a następnie zrobić wszystko, żeby, żeby tym rodzinom pomóc. Pan senator Bodnar zgodził się, że ustawa nie jest satysfakcjonująca, ale także podkreślał, że jest elementem gigantycznej pracy I konsensusu. I o tej pracy I o tym konsensusie mówiliśmy bardzo dużo I myślę, że nigdy dość, żeby to powtarzać. Ja oczywiście jako przedstawicielka lewicy, jako osoba, która jest zwolenniczką równości małżeńskiej I wprowadzenia związków partnerskich o szerszym zakresie niż ta ustawa, żałuję, że rozmawiamy tutaj o ustawie tak bardzo ograniczonej, ale ja również doceniam to, udało nam się dojść do tego momentu. Do momentu, w którym możemy jakieś przepisy przyjąć I, I odpowiedzieć na realne potrzeby obywateli.

I o tym mówiła też pani senator Kołaczy-Leszczyńska na naszej komisji, zwracała uwagę na fakt, że naszym zadaniem jako polityków, jako parlamentarzystów jest przede wszystkim ułatwiać życie obywatelom I wspierać ich w najtrudniejszych momentach w ich życiu, a ta ustawa też o tych najtrudniejszych momentach mówi. O chorobie, o śmierci, o kryzysie, o sytuacjach, w których... O braku dostępu do mieszkania, o tych sytuacjach, które po prostu, z którymi wszyscy na co dzień się mierzymy, tylko niektórzy z nas z różnych powodów mają to mierzenie się utrudnione. I o tym też mówiła senatorka Kołaczy-Leszczyńska, że nasze głosowanie za tą ustawą będzie przede wszystkim po naszej stronie wyrazem szacunku I dla, dla tych ludzi, których te rozwiązania dotyczą, szacunku dla, dla nich samych I szacunku dla ich życiowych wyborów. Mówił też o tym senator Piotrkowski, że musimy kierować się przede wszystkim zasadą poszanowania godności człowieka, a państwo musi przede wszystkim chronić autonomię jednostki.

Oczywiście tam, gdzie ta autonomia I poszanowanie jej wolności nie zagraża autonomii, poszanowaniu I godności innym. Ale mam nadzieję, że wszyscy się tutaj zgodzimy, że ta ustawa nikomu nie zagraża, że ta ustawa nie zagraża ani tym, którzy z niej nie zechcą skorzystać, ani tym, którzy żyją dzisiaj w związkach małżeńskich. Ja jako szczęśliwa małżonka, mężatka już od wielu lat mogę powiedzieć z pełną odpowiedzialnością, że moje małżeństwo nie ucierpi na tym, że damy innym ludziom szansę na przynajmniej podobne szczęście wynikające z poczucia, że nasze państwo ujrzało mnie, dostrzegło mój związek, dostrzegło moją relację I moje potrzeby I jest w stanie na przynajmniej część z nich, podkreślę tylko część z nich, odpowiedzieć. I wreszcie warto podkreślić to, co też mówił senator Kwiatkowski, że ten projekt realizuje też taką podstawową zasadę zaufania obywatela do państwa. To znaczy uznaje, że to obywatel wie najlepiej, jak chce sobie urządzić życie I jak to życie chce prowadzić.

I naszym obowiązkiem nie jest za nich decydować, za naszych obywateli, które wybory są słuszne, które nie, tylko uszanować ich w tych wyborach, których na co dzień dokonują. To jest też symboliczne, że jesteśmy w Senacie I o tym też była mowa na komisji, ponieważ to część z państwa może tego nie wiedzieć, ale 1. Ustawa o związkach partnerskich, co prawda, więc idąca dalej niż ta, o której dzisiaj rozmawiamy, została przyjęta właśnie w senacie. I to senat był w forpoczcie tych rozwiązań, które miały takie, wprowadzić zasady, dzięki której osoby takie, które nie chcą, hetero, które nie chcą lub nie mogą wejść w związek małżeński I osoby tej samej płci mogłyby liczyć na, na jakieś prawa, bo to nie jest równia praw, równe prawa, to nie spełnia praw, ale jakieś podstawowe prawa I bezpieczeństwo. I to, to jest rzeczywiście, rzeczywiście dość wyjątkowe, że ten projekt w jakiś sposób wraca.

W jakiś sposób wraca, ale jest też smutne, że musimy po tych wielu, wielu latach znowu o nim rozmawiać, po ponad dwudziestu latach jesteśmy w tym samym miejscu, w którym byliśmy wtedy. Mam nadzieję, że po posiedzeniu, że po tym posiedzeniu senatu będziemy jednak o krok dalej. Dziękuję bardzo. A I oczywiście komisje wnoszą o przyjęcie tej ustawy. Została ona przegłosowana.

Dziękuję.

15:03 - 15:41

Speaker 2

Dziękuję bardzo pani marszałek. Czy ktoś z państwa senatorów chciałby zadać pytanie? Nie widzę. Do senatora sprawozdawcy. Do pani senator sprawozdawcy, sam...

Ma pytań? Nie ma Dziękuję bardzo. Projekt tych, projekty tych ustaw zostały wniesione przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister, członek Rady Ministrów, szef kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos w sprawie rozpatrywanych ustaw I przedstawić stanowisko rządu?

Bardzo proszę, pani ministra.

16:02 - 19:59

Katarzyna Kotula

Panie marszałku, pani marszałek, no ja muszę przyznać, że muszę zacząć od tego, że jestem po raz 1. W tym miejscu. Czuję, jak bardzo ważny I doniosły to jest moment, dlatego że po raz 1. Jestem u państwa w senacie tu na głównej sali plenarnej. Z bardzo ważną, nie tylko dla mnie, ale dla wielu Polek I Polaków ustawą.

Panie marszałku, pani marszałek, panie ministrze, szanowne panie senator, szanowni panowie senatorowie, wysoka izbo. Dzisiejsze posiedzenie ma znacznie większe niż tylko kolejny punkt porządku obrad znaczenie. To symboliczny moment domknięcie bardzo długiego procesu, który Polska przeszła z debatą o związkach partnerskich I o statusie osoby najbliższej I wspominała o tym pani marszałek Biejat, że ten proces zaczął się tutaj, w tej izbie ponad 20 lat temu od słynnego już projektu ustawy przygotowanego przez senator Marię Szyszkowską z SLD, senackiej inicjatywy z 2000 trzeciego roku w Senacie Piątej kadencji. Po raz 1. Wtedy ta debata dotyczyła wprost par jednopłciowych żyjących w związkach nieformalnych I to jest bardzo ważne, bo proszę zwrócić uwagę, że przez lata próbowano w Polsce chować osoby LGBT do szafy I dzisiaj też w debacie pojawiają się takie głosy, które mówią, może uchwalmy jakąś ustawę o statusie osoby najbliższej, ale żeby w tej ustawie nie było osób LGBT.

Chcę powiedzieć jasno, rząd koalicji piętnastego października, ja jako ministra, pełnomocnika rządu do spraw równości nigdy się na to nie zgodzimy. 20 lat temu to był moment, to był początek trwającej 2 dekady debaty o związkach partnerskich. To jest smutny rekord, bo to pokazuje, że przez 20 lat, pomimo że społeczeństwo bardzo zmieniało swoje stanowiska I to pokazują dzisiaj sondaże poparcia, politycy... Chyba po prostu zabrakło im odwagi I wciąż tej odwagi niektórym brakuje do tego, żeby usiąść do stołu I merytorycznie rozmawiać o rozwiązaniach dla prawie dwóch 1000000 Polek I Polaków. Ale bardzo się cieszę, że ta historia zatoczyła koło, że jesteśmy dzisiaj w Senacie z tą ustawą.

Chcę zacząć od podziękowań skierowanych do, do Wysokiej Izby, ale przede wszystkim dziękuję Komisji Ustawodawczej, przewodniczącemu senatorowi Krzysztofowi Kwiatkowskiemu za rzetelne, spokojne prowadzenie prac nad projektem, senatorowi Karpińskiemu, Komisja Praw Człowieka, Praworządności I Petycji oraz Komisja Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej właśnie razem z Komisją Ustawodawczą w środę odbyła dobrą, spokojną, merytoryczną debatę na temat dwóch ustaw, czyli ustawy głównej o statusie osoby najbliższej w związku I umowie o wspólnym pożyciu I ustawie tak zwanej wprowadzającej, czyli ustawie, która zmienia prawie 240 innych ustaw. Ja bym bardzo chciała I na tym bardzo mi zależy, żebyście dzisiaj państwo popatrzyli na te, tu w senacie, na tę ustawę jako na realne narzędzie ochrony ludzi, może waszych sąsiadów, może może waszych znajomów, znajomych, może to są nauczyciele waszych wnuków, waszych wnuczek, przyjaciele waszych dzieci, a może to są nawet wasi znajomi, bo tu wiek nie gra roli. To jest realne narzędzie ochrony ludzi I ich związków, nie jest to agenda polityczna tej czy innej partii. Droga społeczności LGBT, chcę bardzo podziękować za obecność organizacjom, które są tu dzisiaj z nami, bo w tej, w tym smutnym dwudziestoletnim rekordzie są dobre I jasne momenty I niestety nie możemy sobie przypisać, jak my politycy, tych zasług, tylko one należą do was, czyli do społeczności LGBT, do organizacji, do prawników, prawniczek, małżeństw, które zdecydowały się

19:59 - 20:00

na przykład na

20:00 - 38:46

Katarzyna Kotula

Altalię sądową, jesteśmy dzisiaj w zupełnie innym miejscu. I ja wiem I raz jeszcze powtórzę I myślę, że trzeba to mówić uczciwie, że politycy was zawodzą, bo w czasie prawie każdej kampanii parlamentarnej obiecują wam zmianę I ja wiem, że ta zmiana, czyli ta ustawa nie do końca jest tym, na co wszyscy czekaliście I wiem, że chcecie tak jak ja I lewica równości małżeńskiej. Mówiła o nim, o tym także pani marszałek Magdalena Biejat. I pomimo że to nie jest ustawa waszych marzeń I nie jest też ustawa moich marzeń, to jeśli dla tej ustawy była większość w Sejmie, była większość w Radzie Ministrów, to wierzę, że warto dzisiaj tą debatę odbyć tak naprawdę przegłosować ustawę, która mam nadzieję już wkrótce znajdzie się na biurku pana prezydenta, bo w rozmowie o różnych ustawach I różnych propozycjach przez te 20 lat to nie jest wybór między jedną idealną a drugą mniej idealną ustawą, to jest wybór między małym krokiem naprzód a pozostawieniem ludzi z niczym. Dlatego, że dzisiaj wciąż transkrypcja, pomimo że mamy...

Ogrom pracy wykonał obecny na sali minister Sebastian Gajewski, deklaracje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że chociażby te świadczenia socjalne, te wynikające z kompetencji ZUS-u, będą dostępne dla tych par, które wróciły z zagranicy albo zdecydują się za granicę wyjechać, bo to się, proszę państwa, będzie działo, to wciąż nie ma możliwości wspólnego rozliczania I o tym będę też mówić. Dlatego ta ustawa jest tak bardzo potrzebna. Wysoka Izbo, w Polsce od lat istnieją związki, których państwo prawnie nie widzi, choć są one w pełni realne. Pary jednopłciowe, ale też pary hetero, które mieszkają razem, wspólnie spłacają kredyt, opiekują się sobą w chorobie I budują wspólne życie, a to jest bardzo ważny element tej ustawy, w świetle prawa pozostają dla siebie osobami obcymi. Obcymi.

To jest około 2000000 polskich obywateli I obywatelek. Jedni, tak jak ja, żyją bez ślubu na kocią łapę, niektórzy z całkiem niezłym rekordem, tak jak ja, trzydziestoletnim, a inni nie mają wyboru. Dlatego, że pary hetero, które żyją dzisiaj bez ślubu z bardzo różnych powodów, bardzo bym chciała, żebyśmy my politycy nie decydowali za te osoby, czy mają zdecydować się na małżeństwo, czy nie. Zmienia się struktura społeczna, z jakiegoś powodu młodzi ludzie nie decydują się na małżeństwo, a osoby po rozwodach często mówią, że się sparzyły albo chcą poczekać kilka lat. Ci ludzie mają wybór.

Ci ludzie mogą jutro udać się do Urzędu Stanu Cywilnego I albo urządzić małą kolację, albo zrobić duże wesele, ale pary jednopłciowe żyjące w Polsce od dwudziestu lat, płacące tu podatki, często służące w armii, nie mają żadnego wyboru. I jesteśmy jednym z ostatnich państw, które nie mają żadnego rozwiązania, które by funkcjonowało w prawie polskim. Ani umowy cywilnej, ani związków partnerskich. To jest Polska, Rumunia, Bułgaria I Słowacja. Litwa pracuje nad swoim rozwiązaniem I ono jest bardzo podobne do naszego, a Łotwa wprowadziła dokładnie takie, takie rozwiązanie.

Też jest to umowa cywilnoprawna zawierana u notariusza I 1. Pary już z tej umowy korzystają. I myślę, że to, co ważne, to to, że to jest ustawa po prostu o życiu, bo te pary, których część sceny politycznej tak bardzo się boi, mieszkają w mieszkaniach, które wzięły razem albo osobno na kredyt, czuwają przy szpitalnych łóżkach, są właśnie ze sobą I o tym mówiłam na dobre I na złe, choć państwo przez lata usiłowało I wciąż jeszcze usiłuje ich rodzinnie dostrzegać I schować do szafy I my tą ustawą właśnie chcemy to zmienić. Czasem przy biurkach w urzędach te osoby próbują udowodnić urzędnikom, że partner czy partnerka, z którymi od lat żyją razem, to ktoś im bliski, a nawet najbliższy. I to jest właśnie ta ustawa o statusie osoby najbliższej, która rozwiązuje wiele po prostu zwykłych życiowych sytuacji I zabezpiecza te osoby, szczególnie wtedy, kiedy...

A wszyscy wiemy, że kiedy jest dobrze, to jest dobrze, ale kiedy w życiu przytrafi nam się choroba, problemy, trudna sytuacja finansowa czy nie daj Boże śmierć, to, to wtedy rzeczywiście jesteśmy zdani na państwo I wtedy dobrze, żeby to silne państwo było tym państwem, które wszystkich otoczy opieką I zapewni wszystkim poczucie bezpieczeństwa. I nie tylko Departament do spraw Równego Traktowania, którego przedstawiciele są tutaj dzisiaj ze mną, który pracował nad tą ustawą w różnych wersjach tego projektu. Bardzo dziękuję pani dyrektor Magdalenie Dropek I pozostałej części naszego zespołu za to. My regularnie, proszę państwa, otrzymujemy historie życiowe, które dzieją się na co dzień w różnych miejscach w Polsce, w małych I dużych miejscowościach. Na przykład takie historie, w których ktoś po śmierci partnera toczy walkę o prawo do decyzji o pochówku.

Okazuje się nagle w ciągu trzech dni, że znajduje się jakaś właśnie tajemnicza rodzina, która nie utrzymywała z tą osobą kontaktu przez wiele lat, ale rości sobie prawo do decyzji, na przykład gdzie albo w jaki sposób ta ta osoba ma być pochowana, albo rości sobie prawo do majątku. Takich historii jest naprawdę wiele. Ta ustawa dotyczy więc także, a może właśnie przede wszystkim, par jednopłciowych, które nie mogą zawrzeć małżeństwa, bo nie mają dzisiaj w Polsce takiej możliwości, nawet po wdrożeniu wyroku odsyła wiemy, że wyrok ten tylko sankcjonuje transkrypcję, a nie wprowadza zmianę do polskiego prawa I dotyczy parchetora, o których mówiłam, które nie chcą albo nie mogą zawrzeć małżeństwa I wierzę, że nie jesteśmy uprawnionymi do podejmowania za nich decyzji. Co jest w tej ustawie? Chciałabym pokrótce jeszcze państwu opowiedzieć.

Ustawa rzeczywiście główna skupia się na wprowadzeniu umowy o wspólnym pożyciu, która zawierana jest w formie aktu notarialnego przez 2 dorosłe osoby niezależnie od płci I nadaje stronom tej umowy status osoby najbliższej w związku, rejestrowany w urzędzie stanu cywilnego. Określa też podstawowe prawa I obowiązki stron oparte na szacunku, lojalności, wzajemnej pomocy I współdziałaniu dla dobra wspólnego. Przewiduje ustawowy ustrój rozdzielności majątkowej, Tam u notariusza podejmuje się decyzję, czy pozostajemy w rozdzielności, czy decydujemy się właśnie na wspólność majątkową. Decyzja o wspólności majątkowej oczywiście skutkuje później możliwością wspólnego rozliczania, ale zaraz do tego jeszcze wrócę, bo te przepisy są regulowane w ustawie wprowadzającej. Pozwala też ta ustawa główna w części szczególnej umowy uregulować zasady korzystania z mieszkania, alimenty po rozwiązaniu umowy, dostęp do informacji medycznej I pełnomocnictwa do działania w imieniu partnera I określa jasne zasady rozwiązania umowy za zgodą stron przed notariuszem.

Można tą umowę, jeśli się na to umówimy, rozwiązać jednostronnie albo na mocy wyroku sądu. Ustawa wprowadzająca, która zmienia 238 ustaw, właściwie jej główne zadanie jest takie, żeby ten status osoby najbliższej działał w całym systemie prawnym. Ona rozszerza uprawnienia w prawie administracyjnym, procesowym, między innymi oczywiście prawa odmowy zeznań, wyłączenia przy konflikcie interesów na osoby w umowie o wspólnym pożyciu w prawie mieszkaniowym, daje między innymi ochronę mieszkania po śmierci partnera, możliwość wstąpienia w najem. W zakresie podatkowym umożliwia wspólne rozliczanie podatku dochodowego. I teraz, jeśli chodzi o różnice w stosunku do małżeństwa, to ustawa miałaby wejść w życie pierwszego stycznia dwudziestego siódmego roku.

Gdyby sobie państwo wyobrazili, że 1. Pary zdecydują się na zawarcie takiej umowy w styczniu, to będą mogły się rozliczać dopiero w dwudziestym dziewiątym roku, ponieważ mamy tu tak zwany 1 pełny rok podatkowy, który jest warunkiem do tego, żeby to wspólne rozliczanie było możliwe. Zwolnienie od podatku od spadków I darowizn. To jest, proszę państwa, klasyczna historia, w której Asia I Zosia żyją I mieszkają ze sobą 20 lat, 1 z nich bierze kredyt. Przypadku śmierci osoba, która pozostaje, tak naprawdę obarczona jest podatkiem bardzo wysokim, który, który w naszej ocenie jest o tyle niesprawiedliwy, że przez te 15 czy 20 lat te 2 osoby się sobą opiekowały, ale też wspólnie inwestowały, na przykład w to mieszkanie czy remontując je, czy się właśnie sobą opiekując, więc de facto tworzyły po prostu rodzinę I wspólnie prowadziły gospodarstwa domowe.

W zabezpieczeniu społecznym I ochronie zdrowia ta ustawa wprowadzająca daje dostęp do ubezpieczenia zdrowotnego, rent rodzinnych, zasiłku pogrzebowego, zasiłku opiekuńczego oraz wzmacnia pozycję partnera jako osoby bliskiej w prawie pacjenta. No I oczywiście w prawie o cmentarzach I pochówku przyznaje prawo decyzji o pochówku osobie będącej stroną umowy o wspólnym pożyciu. Co konkretnie oznacza ta ustawa w życiu codziennym? Trochę już o tym opowiedziałam. Oznacza, że państwo przestaje traktować 1000 par jako relacje drugiej albo gorszej kategorii I zaczyna uznawać ich wspólne życie za warte ochrony, bezpieczeństwa I szacunku, oznacza możliwość wspólnego rozliczenia podatku dochodowego właśnie po wyborze tej wspólności majątkowej.

Zabezpiecza także w zakresie właśnie finansowym, bo wiem, że to budzi ogromne emocje wśród niektórych polityków, dlatego że pisząc tą ustawę wyszliśmy z założenia, do artykułu osiemnastego zaraz wrócę, że wszystkie polskie rodziny muszą być pod ochroną, właśnie zgodnie z artykułem osiemnastym, ale ta ustawa przede wszystkim oznacza, że kończymy z sytuacją, w której państwo mówi ludziom, możecie się kochać, możecie razem żyć, możecie ponosić za siebie odpowiedzialność, ale w świetle prawa nadal jesteście osobami obcymi. I przede wszystkim kończymy z sytuacją, w której w jakimś krytycznym, złym momencie życia słyszą te osoby, że w świetle prawa nic was nie łączy. Wysoka izbo w sejmowej debacie

Że ta ustawa jest konkurencją dla małżeństwa I że narusza konstytucyjny porządek, więc chciałabym powtórzyć tu to, co powiedziałam tam, nie narusza. Po 1. Ustawa o statusie osoby najbliższej nie zmienia definicji małżeństwa, nie dotyka przepisów kodeksu rodzinnego I opiekuńczego, nie ingeruje w konstytucyjny zapis o szczególnej ochronie małżeństwa jako związku kobiety I mężczyzny. Małżeństwo nadal pozostanie pod szczególną ochroną, małżeństwo jako związek kobiety I mężczyzny, czyli ten słynny artykuł 18., nie stoi w sprzeczności ani z ustawą o statusie osoby najbliższej, ani w mojej ocenie I w ocenie wielu instytucjonalistów, nawet z równością małżeńską. Małżeństwo pozostanie odrębną, uprzywilejowaną instytucją prawa rodzinnego.

Myślę, że to ważne, żeby to wybrzmiało. Umowa cywilnoprawna zawierana u notariusza oznacza, że osoby, które zdecydują się na taką umowę, nie mają możliwości, bo w pierwszej wersji projektu, jeśli państwo śledzili tą debatę, tak naprawdę ustawa o rejestrowanych związkach partnerskich mówiła o tym, że w urzędzie stanu cywilnego można zdecydować się na zawarcie takiego związku partnerskiego, nawet właściwie tylko w pierwszej części projektu braliśmy pod uwagę uroczystość. Dzisiaj nie ma niczego, co kojarzy nam się I co rzeczywiście wiąże się z małżeństwem, czyli ani możliwości pewnej uroczystości, ani chociażby zmiany nazwiska, ale to, co ważne I chcę to też powiedzieć, nie ma żadnych zapisów związanych z dziećmi. W pierwszej wersji ustawy była tak zwana piecza bieżąca, bo nie wiem, czy państwo wiedzą, ale jeżeli pani Zosia się rozwiedzie I zabierze swoje 2 córki I będzie tworzyć nowy związek z panem Markiem, który zabierze z pierwszego małżeństwa swojego syna I nie zdecydują się na małżeństwo z różnych znanych tylko im powodów, no to do wzajemnych dzieci są osobami obcymi. Choć mogę się z państwem założyć, że znają państwo takie rodziny.

Jak się państwo zastanowią, kto tą całą trójkę rano wiezie do szkoły, to nie będzie miało znaczenia, czy to jest ten rodzic biologiczny, czy nie. Jak się okaże, że trzeba u dentysty wyrwać ósemkę, to też nie będzie nikt podejmował decyzji, że tylko ten rodzic biologiczny, czyli tylko mama z... Zawozi te 2 córki, a tylko ojciec zawozi tego syna. Ba, jestem przekonana, że jak wspólnie wyjeżdżają na wakacje, to nie patrzą, z jakiego płacą portfela. A jednak w trudnej sytuacji życiowej państwo no zostawia ich po prostu bez opieki I bez wsparcia.

I I dokładnie o tym jest ta ustawa. Pani marszałek Biejat powiedziała piękne słowa, do których bardzo bym się chciała dołączyć. Do mojego trzydziestoletniego związku na Kocią Łapę trudno mi sobie wyobrazić, co mogłoby być dla tego związku zagrożeniem. Na pewno nie małżeństwa jednopłciowe, na pewno nie pary jednopłciowe, na pewno, już na pewno nie ustawa o statusie osoby najbliższej związku I umowie o wspólnym pożyciu. I choć tak jak mówiłam, ta umowa cywilnoprawna zawierana u notariusza, a rejestrowana w urzędzie stanu cywilnego, bo państwo musi mieć taki podrejestr WUSC, nie zmienia stanu cywilnego, nie ma tu uroczystej ceremonii, nie ma adopcji, nie ma przysposobienia, nie ma domniemania pochodzenia dziecka, to wiele tych rozwiązań, które pomimo że są bardzo ograniczone I naprawdę nadal pozostawiają małżeństwo w jakiejś uprzywilejowanej pozycji, są rozwiązaniami, które dają realną ochronę, poczucie bezpieczeństwa, minimalne wydaje mi się, ale jednak poczucie godności, ale też ta ustawa o statusie osoby najbliższej rozróżnia pomiędzy tymi dwoma instytucjami.

Artykuł 18. Konstytucji chroni małżeństwo, ale chroni też rodzinę. Wydaje mi się, że ja, mój partner I moja bardzo już dorosła córka dwudziestoczteroletnia też tworzymy rodzinę, jeśli jest ktoś z państwa, kto chciałby powiedzieć, jest przeciw I że się ze mną nie zgadza, to ja bardzo chętnie może tu nie na sali, ale gdzieś na korytarzu stanę do walki na argumenty, żeby państwa przekonać, że jednak tworzymy rodzinę. A jeśli my tworzymy rodzinę, to rodzinę tworzy też Ania I Zosia, które są 10 lat wspólnie w związku. Być może wychowują córkę, być może wychowują dzieci, bo dzieci w rodzinach tęczowych w Polsce także się wychowują niezależnie od tego, czy państwo będzie chciało je widzieć, czy nie.

Jeżeli artykuł 18. Konstytucji chroni małżeństwo, ale chroni też rodzinę, to 2 osoby żyjące razem przez 20 lat I wspierające się na dobre I na złe, to także rodzina I taką rodzinę państwo powinno chronić. Możemy dyskutować o tym, jak mają chronić, ale nie możemy udawać, że tej rodziny po prostu nie ma. Więc chciałabym jeszcze podkreślić, że ta ustawa jest odpowiedzią nie tylko na potrzeby ludzi, ale także na nasze zobowiązania międzynarodowe I wydaje mi się, że one są też ważne, żeby o nich wspomnieć. W ostatnich latach trybunały kilkukrotnie mówiły Polsce, że ma obowiązek zapewnić ramy prawne dla związków osób tej samej płci, nie określając tak naprawdę dokładnie, jak te ramy muszą wyglądać.

Organy Rady Europy, komitety ONZ, liczne raporty I rekomendacje też wszystkie wskazywały, że dotychczasowy stan jest nie do obrony. I ta ustawa o statusie osoby najbliższej jest krokiem w stronę wykonania tych wyroków, wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, poszanowania prawa do życia rodzinnego I prywatnego. Jest też odpowiedzią na 1000 głosów z konsultacji. Listy, maile, opinie, w których ludzie dzielili się historiami o swoim życiu bardzo prywatnym, o dyskryminacji w szpitalach, w urzędach, w sądach, ale też wiele było historii o strachu przed tym, co się stanie z mieszkaniem, z dziećmi czy z oszczędnościami. Myślę, że tu w senacie, szczególnie w izbie refleksji, ważne jest to, żeby właśnie zobaczyć ten ludzki wymiar tej ustawy.

Wczoraj rozmawiałam z Miłoszem, który wraz ze swoim mężem Mateuszem jest jedną z osób, które walczyły o uznanie swojego małżeństwa I swojego związku Gdy zapytałam go, czy chcę państwu coś przekazać, to powiedział, że dla niego najważniejsze jest to, że są małżeństwem już nie tylko w Niemczech, w Hiszpanii czy w Danii, ale w końcu są małżeństwem w swoim własnym kraju, w Polsce. I to zdanie pokazuje sens także tej ustawy. Pokazuje, że my nie rozmawiamy o abstrakcyjnych konstrukcjach, my nie rozmawiamy o poglądach politycznych, my nie rozmawiamy o tym, czy coś możemy zyskać, czy coś możemy stracić, będąc za czy przeciwko tej ustawie, ale o tym, czy ludzie, którzy mieszkają wśród nas, mogą czuć, że Polska naprawdę jest ich domem, że państwo widzi ich miłość, ich rodzinę, ich odpowiedzialność, ale przede wszystkim też tą ich codzienną troskę. Parę, które w Polsce nie mogą wziąć ślubu, które nie mogą uregulować tych swoich codziennych spraw, będących dla wielu z nas czymś zwyczajnym, są Polkami I Polakami, kochają ten kraj, tu płacą podatki I tu chcą żyć. I oni nie proszą o żadne przywileje, tylko proszą o normalność.

To jest ustawa, która nikomu niczego nie odbiera. Wysoka Izbo, mam nadzieję, że ta dzisiejsza debata w senacie, potem głosowanie będzie częścią procesu zmiany. I wierzę, że senat, tak jak sejm, pokaże, że ta zmiana może być bezpieczna, spójna I sprawiedliwa. Ta ustawa nie rozwiązuje wszystkiego, nie daje pełnej równości małżeńskiej, nie kończy debaty o tym, jak prawo ma chronić różne formy rodziny, ani dzieci w tęczowych rodzinach, bo one tam są. Ale wierzę, a wykonałam wiele kroków wstecz, nie patrząc na własny interes polityczny, że jest potrzebnym krokiem w stronę Polski bardziej bezpiecznej, bardziej przyjaznej I bardziej dbającej o wszystkich swoich obywateli.

Po 1. Polska, po 1. Polacy, bo Polska jest dużym I pięknym krajem. I zmieścimy się w nim wszyscy. I to jest polska ustawa dla polskich obywateli, którzy już za długo, bo ponad 20 lat, czekają na jakiekolwiek prawo, które ich widzi.

Dlatego proszę wysoką izbę o merytoryczną dyskusję I debatę. Jestem gotowa odpowiedzieć na wszystkie państwa pytania I proszę pamiętać, że przychodzimy do państwa z ustawą, która jest aktem elementarnej odpowiedzialności państwa za swoich obywateli I jest krokiem w stronę Polski właśnie trochę bardziej sprawiedliwej, trochę bardziej bezpiecznej I po prostu bardziej ludzkiej. Dziękuję bardzo.

38:48 - 38:57

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Czy są pytania do przedstawicieli rządu? Bardzo proszę, pan senator Artur Dunin.

39:02 - 39:55

Artur Dunin

Pani minister, z pierwszych słowa chciałem pogratulować. Mnie te 13 lat temu, bo w 2000 trzynastym była złożona moja ustawa, nie udało mi się wyjść z pierwszego czytania tak naprawdę.

Dlatego tym większy szacunek dla pani działań, rozmów, bo to co kiedyś rozmawialiśmy, te te rozmowy pani przeżywała dokładnie jakbym przeżywał, dejawo jak mi pani powiedziała, argumenty drugiej strony. Dlatego w pierwszej kolejności tak jak mówię gratulacje I mam nadzieję, że z sukcesem wreszcie to wejdzie w prawo, w życie. Natomiast ta ustawa tak naprawdę jest o miłości, o równości, o szacunku, o akceptacji. Ta ustawa jest o normalności. I ja mam w związku z tym 1 pytanie.

39:57 - 40:00

Speaker 5

3 niech pani poda, chociaż wymieniła pani

40:00 - 40:38

Artur Dunin

Wiele więcej, ale 3 przykłady, dlaczego ta ustawa powinna się znaleźć w obiegu prawnym. Dla ludzi, dla zwykłych ludzi. 3, które dzisiaj nie można ich jakby realizować, a dzięki tej ustawie będzie bardziej normalnie. Tak, ma pani rację, ta ustawa nie jest taką, jaką myślę byśmy chcieli I I ludzie by chcieli. Ale zacznijmy od tych podstawowych rzeczy I I będę oczywiście głosował za tą ustawą.

Pani minister, bardzo proszę o odpowiedź.

40:38 - 45:30

Katarzyna Kotula

Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję panie senatorze, no... Pana praca była częścią tego procesu I I także wpisuje się w tą historię, dzięki której ja I zespół I departament do spraw równego traktowania możemy dzisiaj państwu prezentować taką, a nie inną ustawę I możemy być tutaj w senacie z ustawą, którą rzeczywiście... Która przeszła przez radę ministrów I która została przegłosowana w Sejmie. I powiem państwu bardzo uczciwie, że to jest ustawa, w której rzeczywiście zastanawialiśmy się nie nad tym, co możemy ugrać, co możemy zyskać politycznie, bo to jest ustawa, za którą jesteśmy, przynajmniej ja jestem krytykowana z obu stron.

Ale ja uważam, że to nie jest ustawa o mnie. To jest ustawa o tych osobach, które 20 lat czekają I gorąco liczę na to, że pan prezydent usiądzie ze mną do stołu I właśnie o tym będzie, będzie rozmawiać. Nie w kategorii zysków czy strat politycznych, bo gdybym patrzyła w kategorię zysków czy strat, to poddałabym się chyba rok temu, wtedy kiedy rozmawialiśmy w najtrudniejszym momencie, czy zrobić jeszcze krok do tyłu, czy nie. I, I byłam za to krytykowana, że na to się zdecydowałam. A ja po prostu uważam, proszę państwa, że jesteśmy w Sejmie I w Senacie parlamentarzystami wybranymi po to, żeby pracować na rzecz ludzi niezależnie od naszych osobistych poglądów.

Ja uważam, że tylko I wyłącznie ustawa o równości małżeńskiej powinniśmy procedować, ale właśnie, dlaczego ta ustawa jest potrzebna? Bo słyszę z różnych stron sceny politycznej, to można dzisiaj załatwić u notariusza. Gdyby tak było, nie byłoby mojej determinacji. Nie można. Wielu spraw, które które my tu mamy.

1 z najważniejszych to jest właśnie możliwość wspólności majątkowej I wspólnego rozliczania, zwolnienie od podatku, od spadków I darowizn I na przykład ubezpieczenie zdrowotne albo wzajemna alimentacja po rozwiązaniu związku. To są kwestie, których nie można dzisiaj uregulować I przypadku parchetera naprawdę jest dużo łatwiej. Mi jest dzisiaj łatwo udowodnić w jakimkolwiek urzędzie, że żyje w wieloletnim, choć bywa różnie, to jest oczywiste, tak? Natomiast ze względu na ten brak jakiejkolwiek ochrony I o tym mówią w Europie Europejskich trybunałów, Polska powinna przyjąć jakieś rozwiązanie. I powiem państwu tak, w toku różnych rozmów między Polskim Stronnictwem Ludowym a Lewicą też bardzo wybrzmiało to, że na przykład bardzo konserwatywne do niedawna, trudno mi powiedzieć, dzisiaj będą Węgry, też miały ustawę o rejestrowanych związkach partnerskich I Orban nigdy tej ustawy I tej możliwości nie zlikwidował tak naprawdę.

Przecież I o tym mówiła marszałek Mijat, w wielu państwach to konserwatyści, bo to powiem państwu, choć mówiłam o tym wielokrotnie IIII nie wiem, czy należy mieszać wątki jednak jakichś prywatnych poglądów, ale ja mam bardzo konserwatywne poglądy na temat związków. Ja uważam, że państwo powinno dążyć do tego, żeby związki formalizować. Dlaczego? Bo to daje większe poczucie bezpieczeństwa nie tylko tym osobom, które żyją w związku, tylko także na przykład dzieciom, które się wychowują. Nawet jak spojrzymy na pary hetero.

Z jakich powodów ludzie nie decydują się na małżeństwa I ta zmiana społeczna się dokonuje? Trudno mi jest to powiedzieć. Ja mogę odpowiadać tylko dla sie, za siebie, że ja się nie zdecydowałam na małżeństwo, bo uważam, że to jest 1 z najpoważniejszych instytucji. A złożenie, a przysięgę powinno się w życiu składać po prostu raz. Jak jest w praktyce, dobrze państwo wiedzą.

Im głośniej ktoś na sztandarach niesie konserwatywne wartości I mówi o tym, że małżeństwo jest ważne, tym częściej okazuje się, że to nie jest jego jedyne małżeństwo. A to pokazuje, a to pokazuje, że polskie rodziny są naprawdę bardzo różne. Proszę zobaczyć na moją rodzinę. 30 lat bez formalizacji związku, rodzinę pana prezydenta. Najstarszy syn nie jest synem biologicznym pana prezydenta.

I pan prezydent ma szczęśliwą rodzinę I ja przyglądam się rodzinę pana prezydenta, śledzę działalność pani prezydentowej, bardzo, bardzo ją sobie cenię. Możemy się różnić politycznie, ale właśnie takie są polskie rodziny. Bardzo różne. Nie ma przepisu, jednego przepisu, co do którego wszyscy moglibyśmy się stosować, że to jest przepis na idealną polską rodzinę. W tych polskich rodzinach, po różnych stronach sceny politycznej, choć u nas w Lewicy chyba najmniej, są I rozwody, I partnerzy, I partnerki, I rozwody kościelne.

Jeżeli możemy wspólnie zrobić coś, co sprawi, że osoby, które naprawdę się kochają, które naprawdę chcą ze sobą być do końca życia, chcą się wspierać na dobre I na złe, w zdrowiu I w chorobie, żeby one czuły się bezpieczne. W państwie, które jest ich ojczyzną. W państwie, w którym płacą podatki. Powiem państwu więcej, w państwie, którym służą warmi I mężczyźni I kobiety, bo takich znam. Dajmy im odrobinę chociaż minimum poczucia bezpieczeństwa, czyli w jednej ustawie zawrzyjmy dokładnie te rozwiązania, których dzisiaj załatwić odrębną umową nie mogą.

Mam nadzieję, że to odpowiada na pana pytanie. Dziękuję.

45:32 - 45:39

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo pani ministro. Pan senator Andrzej Kalata także chciałby zabrać głos. Bardzo proszę.

45:39 - 45:41

Panie marszałku, pani minister.

45:42 - 47:01

Andrzej Kalata

Mam takie wrażenie, że pani sama sobie w pewien sposób, ale to jest moje oczywiście subiektywne odczucie. Najpierw powiedziała pani, że ta ustawa absolutnie nie... Jest zgodna z konstytucją z artykułem osiemnastym, a potem pani przywołała wyrok Trybunału chyba Praw Człowieka odnoszącego się do małżeństw jednopłciowych, które w polskim prawie mają być w taki czy inny sposób zalegalizowane, tak. I to, jest według mnie troszeczkę zaprzecza tej ustawie. Ja mam pytanie, czy my zgodziliśmy się na przekazanie Unii oczywiście pewnych kompetencji, ale tylko takich, które są zapisane w traktatach I, I czy akurat wejście takimi można powiedzieć tylnymi drzwiami na tutaj nasz prawny polski ład, że zmusza się do akceptacji małżeństw jednopłciowych, które są no po prostu niezgodne z naszą konstytucją.

Czy pani wie, którym traktacie jest zapisane, że że te kompetencje ma Unia. Dobrze bym prosił o tą odpowiedź. Dziękuję.

47:01 - 50:00

Katarzyna Kotula

Bardzo chętnie panu odpowiem I rozpocznę od właściwie końcówki pana pytania. Wyrok tsuawezuje na artykule dwudziestym pierwszym traktatów o funkcjonowaniu Unii Europejskiej I opiera się na prawie do swobodnego przemieszczania się. I absolutnie w żaden sposób, bo nie wiem, czy pan czytał wyrok, uzasadnienie wyroku jest dostępne, mówi dokładnie o tym, że ten wyrok nie ingeruje w prawo rodzinne, w życie rodzinne. Czyli nie ma, po 1. Nie wprowadzamy do polskiego prawa instytucji, małżeństwa.

Niestety, to jest mój punkt widzenia I też punkt widzenia Lewicy, niestety nie ma możliwości dzisiaj zawarcia małżeństwa. Ten wyrok mówi tylko I wyłącznie o tym, że bazując na właśnie artykule dwudziestym pierwszym traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, czyli naprawy do swobodnego przemieszczania się, rodzina, którą dwóch mężczyzn czy 2 kobiety tworzyło gdzie indziej, w Niemczech, w Belgii, we Francji, mają prawo do ubiegania się o transkrypcję, bo to jest jedyny sposób uznania, że są małżeństwem. Natomiast nawet sam wyrok mówi o tym, że nie ma żadnych gwarancji, że jakiekolwiek prawa będą z tego wynikały, a już zupełnie wyrok podkreśla, że nie ingeruje w prawo rodzinne, czyli kwestia adopcji czy przysposobienia żadnych spraw związanych z wiedźmi w ogóle nie wchodzi w rachubę. To, o czym możemy dyskutować, to co może oferować Zakład Ubezpieczeń Społecznych NFZ czy na przykład właśnie kwestie, kwestie wspólnego rozliczania. Ale muszę panu powiedzieć coś ważnego.

Nie byłoby tego wyroku. Gdybyśmy w... Na początku kadencji wprowadzili opracowaną przeze mnie ustawę o rejestrowanych związkach partnerskich, Trybunał czekał. Czy Polska I czy polscy politycy zdecydują się odejść od emocji, partyjniactwa, histerii, takiego politykierstwa trochę I zdecydują się usiąść do stołu I powiedzieć: To jest jakieś minimum, na przykład, na które się zgadzamy. Tego wyroku by nie było.

Ten wyrok jest efektem bezczynności I tego, że przez 20 lat żadnej wersji ustawy nie nie udało się uchwalić, więc ja mogę dzisiaj tylko powiedzieć, a nie mówiłam, Ponieważ ja mówiłam I w rządzie I do kolegów I koleżanek polityków, że jeśli nie uchwalimy pierwszej ustawy, no to prawdopodobnie ta historia skończy się tak, że zapadnie wyrok, który będzie dużo dalej idący niż, niż ustawa, którą ja proponowałam. Natomiast ta ustawa w żaden sposób nie jest realizacją tego wyroku. To jest faktycznie takie absolutne, absolutne minimum. Ja uważam, że to jest ustawa, za którą naprawdę mogliby zagłosować wszyscy. Łącznie z konserwatywną stroną sceny politycznej I umówić się, że to jest to minimum, które chcemy dać parom hetero czy parom jednopłciowym, które no będą po prostu czuły się bezpieczne, zabezpieczone w zakresie, tak jak mówiłam, czy finansowym, czy tym dotyczącym chociażby świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

A jesteśmy dzisiaj w sytuacji, w której mamy I transkrypcję, która niczego nie gwarantuje, nie wiemy, czy będzie kiedyś możliwość wspólnego rozliczania, A z drugiej strony mamy dość sensowną, bardzo konserwatywną ustawę o statusie osoby najbliższej.

50:00 - 50:01

Dziękuję bardzo.

50:02 - 50:07

Speaker 2

Bardzo dziękuję. Rozumiem, że nie ma, więc nie... Jest... Bardzo proszę pani Senator.

50:07 - 51:12

Anna Bogucka

Dziękuję panie przewodniczący. Pani minister, ja mam jednak takie wrażenie, że tą ustawą my jednak oszukujemy Polki I Polaków, bo w tej chwili jest zapis w konstytucji jednoznaczny, ten artykuł właśnie 18., który chroni I mówię o tym wprost, że na szczególną ochronę zasługuje związek małżeński I to jest związek tylko I wyłącznie jako kobiety I mężczyzny. To też chodzi o to, ochronę rodziny, bo z rodziny rodzą się dzieci, tak że to jest też ta szczególna ochrona rodzicielstwa. I jeżeli chcemy wprowadzić, czy państwo chcecie wprowadzić związki partnerskie, no to dlaczego nie próbujecie od zmiany konstytucji? To by było wtedy uczciwe w stosunku do wszystkich Polek I Polaków, że jest zmiana konstytucji I ona wprowadza dodatkowe związki.

51:12 - 54:14

Katarzyna Kotula

Bardzo dziękuję. Małżeństwo jako związek kobiety I mężczyzny jest pod szczególną ochroną, mówi artykuł 18.. I proszę mi wierzyć, że jeśli nikt nie rozwali tego małżeństwa romansem, zdradą czy czymkolwiek innym, na przykład rozwodem czy kościelnym, czy jakimkolwiek innym, no to to małżeństwo mam nadzieję będzie miało się dobrze I mówię to śmiertelnie poważnie. Dlaczego? Dlatego, że pani w swoim pytaniu sugeruje, że coś się zmieni po wprowadzeniu tej ustawy, a to jest nieprawda.

To znaczy artykuł 18. Nadal będzie funkcjonował I ja mam nadzieję, że w sposób szczególny będzie chronił polskie rodziny, polskie, polskie małżeństwa. Natomiast w dalszej części pani wypowiedzi niestety weszła pani na bardzo grząski grunt, bo rozmowa o przydatności społecznej rodzin I małżeństw I związków to jest temat, który może nam wybuchnąć w twarz. Bo czy powinniśmy otaczać ochroną małżeństwa, które z różnych powodów nie mogą mieć dzieci? Czy powinniśmy pozbawić jakiejkolwiek ochrony moją rodzinę?

Czy powinniśmy pozbawić ochrony rodzinę, w której to babcia wychowuje dziecko? To jest bardzo ryzykowna dyskusja, w której chcemy wykluczyć społecznie rodziny, w których nie rodzą się dzieci. No ja rozumiem pani senator, ale to jest, to jest bardzo niebezpieczna dyskusja o tym, czy będziemy prowadzić ranking przydatności małżeństw I I rodzin w zależności od tego, ile jest w tej rodzinie dzieci, jak trwały jest ten związek. No tu pewnie mogłabym wymieniać różne, różne aspekty, które moglibyśmy oceniać. Artykuł 18., mogę pani obiecać, pozostanie niewzruszony, nienaruszony I nadal będzie chronił małżeństwo w postaci kobiety I mężczyzny.

Ja chciałabym, żeby wszyscy w Polsce mogli zawierać małżeństwa. To jest dobry kierunek, w tym kierunku powinniśmy iść. I najchętniej, najbardziej na świecie chciałabym, żeby te małżeństwa były szczęśliwe, żeby było jak najmniej rozwodów, żeby dzieci czuły się bezpieczne w tych rodzinach. Tak bym chciała, ale życie pisze różne scenariusze I nie jest naszą rolą, rolą polityków układać komuś życie, bo gdybyście... Bo to jest, to jest o tyle ryzykowne, że jak dojdziemy do granicy dyskusji, w której mówimy, że że trzeba utrzymać małżeństwa za wszelką cenę, no to wkraczamy w dyskusję o przeciwdziałaniu przemocy domowej, którym ja się zajmuję, ale też o tym, że no musielibyśmy zakazać rozwodów, prawda?

A jednak one są legalne. Właśnie dlatego, że państwo wie, że można tą rodzinę tworzyć od nowa, z różnych powodów ludzie decydują się zakończyć swój związek. Ta ustawa nikomu niczego nie zabiera. Nie jest zagrożeniem dla polskich rodzin, nie jest zagrożeniem dla małżeństwa, w żaden sposób nie dotyka artykułu osiemnastego, w związku z czym nie musimy zmieniać konstytucji, żeby wprowadzić tą ustawę w życie. To jest zwykła umowa cywilnoprawna zawierana u notariusza.

Dziękuję bardzo.

54:14 - 54:17

Speaker 7

Dziękuję bardzo. Bardzo proszę pan senator Dunik.

54:18 - 54:54

Artur Dunin

Pani minister, ja nie wiem czy to nie pytanie retoryczne, bo tamte strony polityczne I przez cały czas powołuje się na ten artykuł 18., który tak naprawdę jest artykułem, który powinien zostać, być I tak dalej, ale on niczego nie zabrania żyć normalnie. Ja tylko mam pytanie do pani minister, czy w takim razie jeżeli małżeństwo jest pod szczególną ochroną państwa, czy w takim razie Polska powinna dawać rozwody? Co z rozwodami w takim razie? Bo jeżeli jest w pod szczególnym małżeństwo, to nie powinno być rozwodów. No bądźmy konsekwentni szanowni państwo.

54:55 - 54:59

Speaker 8

Więc nie wiem, niech pani minister nie może nie odpowiada, ale po prostu

55:00 - 55:00

Odporajmy pani

55:00 - 55:02

pani z tego co się

55:02 - 55:05

Katarzyna Kotula

Proszę proszę mi nie namawiać, bo poparłabym pana całym sercem.

55:05 - 55:16

Speaker 2

Panie senatorze, ja bardzo proszę abyśmy Jeszcze mam przed procedurę. Teraz jest czas na pytanie, więc jeżeli pan w pytaniu mówi, że pan nie chce poznać odpowiedzi, no to pan zaprzecza idee I pytania.

55:16 - 55:29

Artur Dunin

Ale zadaje pytanie, natomiast retoryczne. Tak, teraz się zgadza. Natomiast niezrozumienie artykułu osiemnastego jest przerażające. Ludzie nie potrafią czytać ze zrozumieniem paragrafów I w tym tego artykułu osiemnastego. Dziękuję.

55:29 - 56:23

Katarzyna Kotula

To ja króciutko tylko, panie marszałku. Konstytucję należy czytać całościowo, bo to nie jest ani koncert życzeń, ani kwiaciarnia, bo jest jeszcze artykuł 32., który mówi o zakazie dyskryminacji. Związku z tym odpowiedzią na artykuł 32. No jest właśnie, jest właśnie ta ustawa. Ale proszę państwa, konstytucjonaliści w większości, już nawet nie tylko profesor Łętowska, bo I profesor Ryszard Piotrowski, bo mam tutaj jego cytat, też mówi o tym, że, że Konstytucja mówi, iż Rzeczpospolita Polska zapewnia wolności prawa człowieka I obywatela.

I też jest artykuł 1., który mówi, że Rzeczpospolita jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli, no I ten brak regulacji związków partnerskich, tak mówił profesor Piotrowski, bliższy prawej scenie strony politycznej, w pewnym momencie jest niezgodny z konstytucją. Mówił otwarcie, brak uregulowania jest niezgodny z konstytucją. Dziękuję bardzo.

56:24 - 56:28

Speaker 2

Dziękuję bardzo panie ministro. Jeszcze bardzo proszę pan senator pytanie.

56:28 - 57:05

Wojciech Konieczny

Dziękuję bardzo panie ministrze. Panie marszałku, czy w trakcie konsultacji, czy w trakcie ewentualnych rozmów usłyszeliśmy krytykę ze strony Pałacu Prezydenckiego zapowiadającą właściwie weto tej ustawy. Czy zaproponował, zaproponowano z tamtej strony jakieś inne zapisy, jakieś przeredagowanie jakiegoś punktu tak, aby artykuł, żeby pan prezydent no był bardziej usatysfakcjonowany, patrząc na to, że w trakcie kampanii wyborczej jednak wskazywał, że te rozwiązania powinny być wprowadzane. Czy tutaj konstruktywnie coś zaproponował I jeżeli tak, to jakie były losy tej propozycji? Dziękuję bardzo.

57:05 - 58:33

Katarzyna Kotula

Bardzo serdecznie dziękuję panie senatorze za to pytanie. Ja od momentu, kiedy ustawa pojawiła się w Sejmie, byłam w regularnym kontakcie z Pałacem Prezydenckim I z ministrem Boguckim I z ministrem Szefernakerem I pani minister Socha była z nami w czasie posiedzenia także komisji, komisji nadzwyczajnej, w której pracowaliśmy nad tą ustawą. Sugerowaliśmy otwartość, a ostatni mój kontakt z Pałacem Prezydenckim to była środa. W poprzednim tygodniu, kiedy tutaj przygotowaliśmy się na, przygotowywaliśmy się na posiedzenie trzech komisji. Pytałam, czy są jakieś propozycje z Pałacu, nawet poprawek lub też otwartość na rozmowy jeszcze przed posiedzeniem Senatu.

Natomiast nie było żadnych propozycji. Ja wciąż pozostaję w otwartości do rozmowy, bo tak jak mówię, uważam, że to powinna być rozmowa o o Polakach, Polkach I polskich rodzinach. Przede wszystkim nie ma propozycji z tamtej strony, ale zgadzam się, pan prezydent wielokrotnie w kampanii podkreślał, że ustawę o statusie osoby najbliższej by podpisał. Moja obawa niestety jest taka, że jeżeli będzie propozycja ze strony Pałacu Prezydenckiego, to będzie to propozycja, w której nie będzie par jednopłciowych. I od razu państwu mówię, że my się na to po prostu nie zgodzimy.

Nie zgodzimy się na to, żeby po dwudziestu latach od rozpoczęcia debaty tu w Senacie o ustawie o związkach partnerskich nagle mówić, że chcemy osobę LGBT schować do szafy. To, to się po prostu nie wydarzy. Jestem gotowa rozmawiać o jakimkolwiek uregulowaniu. Jeśli pan prezydent będzie miał propozycję, cały czas pozostaje w gotowości, w otwartości. Ale dzisiaj takiej propozycji nie ma.

Dziękuję.

58:33 - 58:38

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, pan Senator Brzezinki. Dobrze.

58:39 - 58:46

Gustaw Brzezin

Pani minister, ustawa ma charakter rządowy I dotyczy około dwóch 1000400

58:47 - 59:59

Gustaw Brzezin

1000 związków. Tak to różnie jest podawane. Więc pani minister tutaj stwierdziła, zauważyła bardzo słusznie, że te 2000000 związków heteroseksualnych ma teraz możliwość wyboru poprzez związek czy kościelny, małżeński czy, czy cywilny, bądź pozostawianie w związku takim wolnym. Natomiast związki heteroseksualne no niestety nie mają tej możliwości. No I moje pytanie jest takie, czy są jakieś badania, czy rząd, czy pani analizowała badania socjologiczne, czy, czy, czy jakieś analizy dlaczego pary heteroseksualne unikają związku małżeńskiego.

Natomiast 2. Pytanie jest takie, czy po zawarciu tej umowy partnerskiej osoby będą mogły, znaczy będą powinny tak samo składać zeznania majątkowe tak jak to się dotyczy osób publicznych czy osób wydających decyzje administracyjne tak jak to

01:00:00 - 01:00:01

Małżeństwach. Dziękuję bardzo. Dziękuję.

01:00:02 - 01:01:21

Katarzyna Kotula

Tak, no bardzo dziękuję panie senatorze, to jest trudne pytanie, no bo nie ma chyba jednej odpowiedzi, dlaczego pary hetero nie decydują się, nie decydują się na małżeństwo. Trudno mi mówić za młodsze pokolenie. W moim pokoleniu wiele par żyje w związkach niesformalizowanych. Po prostu wiele lat wychowało, odchowało już właściwie można powiedzieć dzieci. I na żadnym etapie swojego życia nie uznało, że to małżeństwo jest im do czegoś potrzebne albo przydatne, choć ja uważam, że to jest do pewnego momentu, bo w sytuacji, w której w jakimś okresie swojego życia możemy zacząć mierzyć się na przykład właśnie z problemami zdrowotnymi, zaczynamy się też zastanawiać, nasze są dorosłe, co nas czeka w przyszłości I czy nie powinniśmy jednak tej sytuacji uregulować.

No tylko jak pan wie, mało jest dzisiaj małżeństw zawieranych przez pięćdziesięcio czy sześćdziesięciolatków. Nie, nie żeby w tym było coś złego, bo uważam, że w każdym wieku można I warto, no ale nie jesteśmy od tego jako politycy, żeby decydować za kogoś, czy I kiedy powinien się zdecydować na, na małżeństwo. Ja mogę mówić za siebie, uważam, że to jest bardzo odpowiedzialna decyzja. Jest panie senatorze takie powiedzenie: saper myli się tylko raz. I z tym pana zostawię.

Dziękuję bardzo.

01:01:21 - 01:01:24

Speaker 10

Dziękuję bardzo. Pani A jakie pytanie? Tak,

01:01:25 - 01:02:26

Katarzyna Kotula

jawność, zdecydowanie tak, oczywiście bardzo przepraszam, zapisałam to sobie, tak. Tak, ta ustawa wprowadzająca 238 ustaw zmienianych tak naprawdę mówi o tym, że przy składaniu oświadczeń majątkowych trzeba oczywiście tą informację zawrzeć, ale kwestie także wielu przepisów wykluczających na przykład możliwość obecności w gremiach, komisjach jest tutaj zachowana, tak jak w przypadku małżeństwa. Czyli pewnego rodzaju obostrzenia wynikające z tego tutaj są. A jeśli chodzi o wspólność majątkową I wspólne rozliczanie, to tu też jest różnica. Nawet jeśli zadeklarujemy, zawierając umowę cywilnoprawną, że chcemy, decydujemy się na wspólność majątkową I chcemy się wspólnie rozliczać, to tak jak mówiłam na początku, tam jest pełen rok podatkowy, więc gdyby ktoś w styczniu dwudziestego siódmego roku, koniec stycznia się na to zdecydował, no bo trzeba przejść tą drogę formalną, to pewnie dopiero w roku dwudziestym dziewiątym mógłby się wspólnie rozliczać, więc tu trochę niwelujemy to ryzyko no jakichś działań niezgodnie z prawem czy też może jakichś takich decyzji, że to się komuś opłaca.

Dziękuję.

01:02:26 - 01:03:14

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Zanim oddam głos do kolejnego pytania chciałem z ogromną przyjemnością poinformować wysoką izbę, że naszym obradom przysłuchuje się grupa z Rybnika, w tym zawodnicy mistrza Polski w baseballu z zespołu Silesia Rybnik. Przybywają tutaj na zaproszenie naszego kolegi pana senatora Masłowskiego, który przed chwilą nawet występował w stroju tej drużyny, co było rzeczą zupełnie nietypową, bo jeszcze baseballistów chyba w w naszej izbie nie widzieliśmy. Bardzo wam dziękujemy za przybycie I cieszymy się, że poza sportem interesujecie się także życiem publicznym. I przepraszam, teraz już wrócimy do naszych obrad.

Bardzo proszę o zadanie pytania pana senatora Zdzisława Pupę.

01:03:17 - 01:03:54

Speaker 13

Wspomniała pani, że ta ustawa, wprowadzenie tej ustawy zmieni 230 innych ustaw. No to jest ogromna liczba praktycznie ustaw przepisów, które należy w jakiś sposób zmienić. Za tym idą też pewne koszty, które państwo no musi ponieść. Przed chwileczką tłumaczyła pani o tym, że będzie można rozliczać się wspólnie z osobą, którą się zawiera ten akt cywilnoprawny I rozliczać podatki. Chciałem zapytać, jakie są przewidywane koszty wprowadzenia tej ustawy?

01:03:55 - 01:03:56

Dziękuję państwu. Bardzo proszę,

01:03:56 - 01:05:14

Katarzyna Kotula

pani redaktor. Szacujemy, ale w naszych szacunkach dochodzimy z pozycji maksymalnej, to znaczy zakładamy, że wszystkie osoby zawierające umowę zdecydują się na wspólność majątkową I wspólne rozliczanie, choć wiemy, że tak nie będzie, bo przykłady innych państw pokazują, że na przykład pary hetero w wieloletnich związkach na przykład nie decydują się czasem na tą, na tą wspólność. Z bardzo różnych pewnie powodów. Jeżeli założymy, że wszystkie pary zawierające tą umowę, myślę, że te szacunki byłyby dzisiaj inne, bo jesteśmy po decyzji o transkrypcji, w maksymalnych wyliczeniach, to jest do dziesięciu 1000000000 złotych w dziesiątym roku funkcjonowania tej tej ustawy, ale muszę państwu powiedzieć jeszcze jedną rzecz. Wiele państw szło taką drogą, że wprowadzało związki partnerskie, a potem równość małżeńską I kiedy do tego prawa, tego państwa została wprowadzona równość małżeńska, to ta 2.

Ustawa przestała funkcjonować. To znaczy to... Likwidowano to rozwiązanie w postaci tej innej instytucji, niektóre państwa zachowywały I w ten sposób na przykład taka ustawa istniała 5 lat, a inne, większość państw zdecydowała się na to, że po wprowadzeniu na przykład równości małżeńskiej, po sześciu czy siedmiu latach, taka ustawa o rejestrowanych związkach partnerskich przestała funkcjonować, czyli nie było już tej drugiej instytucji. To różne... Historia różnych państw pokazuje pokazuje bardzo różnie.

01:05:14 - 01:05:16

Speaker 2

Dziękuję. Pani Senator Bogucka, bardzo proszę.

01:05:16 - 01:06:04

Anna Bogucka

Pani minister, właśnie w nawiązaniu do tego, co co pani powiedziała, czy może pani dzisiaj zagwarantować, że to będzie ostatnia ustawa, która nadaje uprawnienia partnerskim? Myślę, że nie. Teraz jest mowa, że to tylko status osoby najbliższej. Później będzie, że to status dodatkowy, że to dla tego związku są dodatkowe uprawnienia, a za jakiś czas będzie mowa, że to tylko adopcja, bo już wcześniej o tym pani powiedziała, że wtedy będzie zlikwidowany zapis odnośnie związków partnerskich. Więc jeszcze raz ponawiam pytanie, czy to jest koniec uprawnień związków partnerskich?

01:06:04 - 01:07:46

Katarzyna Kotula

Bardzo dziękuję. Pani Senator, myślę, że patrząc na to, długa historia za nami debaty o związkach partnerskich, a już nawet nie o związkach partnerskich, tylko o statusie osoby najbliższej, czyli 20 lat, to szczerze wątpię, czy w najbliższych pięciu latach rozpocznie się debata o równości małżeńskiej. Ja chciałabym, żeby tak było, ale jestem realistką. Mówiłam o przykładach innych państw, które taką równość małżeńską wprowadzały. Tu, tak jak powiedziałam, w tej ustawie nie ma mowy ani o przysposobieniu, ani adopcji, ani nawet o pieczy bieżącej.

Dzieci niestety, co jest niezgodne z konwencją o prawach dziecka, pozostają w tej ustawie całkowicie niezaopiekowane. I my dzisiaj nie rozmawiamy o ustawie o równości małżeńskiej, tylko rozmawiamy o ustawie, która na... Dając możliwość zawarcia umowy cywilnoprawnej u notariusza, pozwoli komuś właśnie na tego rodzaju zabezpieczenie, które no przede wszystkim to zabezpieczenie także finansowe, o którym tutaj mówiłam, które jest dzisiaj niemożliwe. Nie można dzisiaj udać się do notariusza I przez, przez taką umowę na przykład w sytuacji trudnej, życiowej objąć partnera ubezpieczeniem społecznym. To, to, to dzisiaj nie funkcjonuje.

I to nie jest, chociaż bym chciała, to nie jest ustawa o równości małżeńskiej I dzisiaj takiej debaty nie ma. W mojej ocenie bardzo szczerze chyba musielibyśmy wymienić 3 4. Sceny politycznej, żeby rozmowa o równości małżeńskiej się odbyła. Myślę, że ja tego nie doczekam. W najbliższych latach przynajmniej.

W Pałacu Prezydenckim jest Karol Nawrocki, znamy wszyscy poglądy pana prezydenta w tej sprawie, więc ja tu nie przychodzę do państwa z rozmową o tym, co by było gdyby, tylko rozmową o tym, co mamy na stole, co zostało przygotowane.

01:07:46 - 01:08:14

Speaker 2

Dziękuję bardzo panie ministro. Ja w duchu szczerze mówiąc wspomnianej tutaj równości nie mogę nie przywitać kolejnej grupy z Rybnika, ponieważ przywitaliśmy poprzednią, która również przybywa tutaj na zaproszenie naszego kolegi pana senatora Masłowskiego. Bardzo serdecznie państwa witamy I dziękujemy za zainteresowanie pracami naszej izby. I wracamy do procedowania. Czy są jeszcze pytania?

Bardzo proszę pani senator.

01:08:15 - 01:08:21

Speaker 15

Pani minister, każdy człowiek ma prawo do szczęścia,

01:08:21 - 01:08:56

Anna Bogucka

miłości, jest człowiekiem dorosłym, wolnym, może żyć po swojemu I I tego nikt nie neguje. Natomiast czy naprawdę państwo powinno ingerować I formalizować każdy związek? Bo tutaj była przecież mowa o tym, że jest możliwość zawarcia związku cywilnego. Jeżeli osoby nie widzą takiej potrzeby, to czy państwo powinno zmuszać do formalizowania tych związków?

01:08:56 - 01:08:59

Speaker 2

Dziękuję pani senator, bardzo proszę o

01:08:59 - 01:09:59

Katarzyna Kotula

Bardzo dziękuję pani senator. Myślę, że państwo, ja... To jest moje zdanie, że państwo powinno odpowiadać na potrzeby obywateli, a nie na uprzedzenia. Moje osobiste zdanie jest takie, że państwo powinno wypracować taki mechanizm, który namawiał będzie osoby do sformalizowania związku, powiem bardzo szczerze, szczególnie tam, gdzie są dzieci. Już powiem dlaczego.

Dzisiaj co 3. Dziecko rodzi się poza małżeństwem. No I musimy sobie rzeczywiście odpowiedzieć na pytanie, zmusić tych młodych do tego ślubu czy nie zmuszać. Może po prostu zachęcić I dać im możliwość, żeby na przykład zdecydowali się na umowę cywilnoprawną. Moja koleżanka posłanka Urszula Pasławska, której dzisiaj nie ma, mówi, że to może być takie nowe, sformalizowane narzeczeństwo, które z dużą dozą prawdopodobieństwa może się zakończyć małżeństwem.

Ale powiem pani, nie mam niestety na to badań, natomiast wydaje mi się, że sytuacji, w której pary hetero są po rozwodzie

01:10:01 - 01:10:53

Katarzyna Kotula

Żyją w nowych związkach, w których są dzieci z pierwszego małżeństwa, na przykład, na przykład kobiety I mężczyzny, to wydaje mi się, że jeżeli chcieliby się zdecydować na wspólne potomstwo, którego nie mają, to może być dobre rozwiązanie do tego, żeby dać im poczucie po prostu bezpieczeństwa. Nie ma niestety możliwości, żebyśmy my jako państwo, jako parlamentarzyści znaleźli przepis na szczęście, ani przepis na miłość, ani przepis na gwarancję trwałości związku, ani przepis na więzi, ale, ale mamy możliwość I mamy obowiązek jako parlamentarzyści stworzyć takie przepisy, które osobom żyjącym w związkach nieformalnym dadzą możliwość po prostu sformalizowania swojego związku I dadzą im poczucie bezpieczeństwa. Dziękuję.

01:10:53 - 01:11:18

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Mam nadzieję, że teraz już dokładnie nikogo nie pominąłem I wszyscy, którzy chcieli zadać pytanie, państwo senatorowie je zadali. Ja w tym samym dziękuję bardzo, panie ministrze I przechodzimy dalej. Otwieram dyskusję, łączną dyskusję. A nie, przepraszam.

Dobrze otwieram łączną dyskusję. Bardzo proszę o zabranie głosu panią senator Janinę Sagatowską.

01:11:32 - 01:15:44

Janina Sagatowska

Panie marszałku, wysoka izbo, przedstawiciele rządu. Ja w imieniu senatorów klubu Prawa I Sprawiedliwości składam na ręce pana Marszałka Wysokiej Izby wniosek o odrzucenie przedmiotowych ustaw. Projekt tych ustaw to stworzenie małżeństwa bez użycia słowa małżeństwo. Wprawdzie dużo mówimy tu o konstytucji, jedni utrzymują, że narusza ta ustawa artykuł 18., 2. Nie.

My potrzebujemy zdecydowanie stanowisko, że konstytucja bardzo wyraźnie w artykule swoim osiemnastym definiuje małżeństwo jako związek kobiety I mężczyzny, a ta ustawa redefiniuje to małżeństwo, dokonując właśnie pogwałcenia Konstytucji w swoim artykule osiemnastym. Nasz wielki rodak Jan Paweł 2., wielki orędownik rodziny, podkreślał, że to przez rodzinę, właśnie przez rodzinę przebiega przyszłość każdego narodu, nie tylko naszego narodu, narodów świata. Ta ustawa to raczej ustawa o niestabilności, egoizmie, związkach na próbę, model związków bezobozowiązań, bez przyjmowania odpowiedzialności za rodzicielstwo I dzieci jako przyszłości narodu, zastępowalności pokoleń. Już przed przeszłości przedstawiciele na przykład nowoczesnej przedstawiali strategię, że najpierw związki partnerskie, potem adopcja dzieci. To strategia małych kroków.

Nie wolno eksperymentować na dzieciach. Dziecko ma prawo do ojca I matki. W obecnej sytuacji, gdy tyle alarmujących, alarmujących prognoz demograficznych, chociażby u nas wczoraj na posiedzeniu komisji pani minister tego rządu podkreślała, że za ileś lat ubędzie nas ileś 1000000. I w takiej sytuacji, zamiast promować rodzinę jako związek mężczyzny I kobiety zdolnych do rodzicielstwa, zamiast zmieniać system podatkowy tak, aby niejako opłacało się mieć dzieci, przepraszam za to słowo, I ponosić odpowiedzialność za przyszłość narodu, uderza się w stabilność rodziny. Ta ustawa I wprowadzający więc ten pakiet zmieniających aż 200 ustaw, nie wypełnia żadnej luki w prawie, jak to podkreślają twórcy nowego modelu, w cudzysłowie, rodziny.

Tworzy tylko konkurencyjną wobec małżeństwa instytucję I tworzy wyłom, wyłom do późniejszych kolejnych kroków, jak chociażby adopcja dzieci. Ta ustawa to przyspieszenie właśnie tej demograficznej zapaści. Nasz wniosek o odrzucenie ustawy to było, to włączenie się w wielką mobilizację naszego narodu w obronie polskiej rodziny. To troska o przyszłość naszego narodu. Bez rodzin, bez dzietności naród, każdy naród czeka zagłada, bo przecież rodzina to społeczna funkcja wychowania dzieci I zapewnienia ciągłości pokoleń.

Panie marszałku składam ten nasz wniosek I proszę wysoką izbę o przyjęcie naszego wniosku. Stawiam wniosek o odrzucenie ustaw. Dziękuję bardzo.

01:15:46 - 01:15:53

Speaker 2

Dziękuję bardzo pani Senator. Bardzo proszę o zabranie głosu panią Senator Gabrielę Morawką-Stanecką.

01:16:00 - 01:22:23

Gabriela Morawska-Stanecka

Wysoka Izbo, ja w pierwszej kolejności chciałabym zwrócić się do pani z ministry Kotuli I chciałam jej podziękować za te batalie, za te ponad 2 lata no dużych dyskusji I wielu, wielu kompromisów. I podziwiam panią ministrę za to, że te kompromisy, że na te kompromisy się zgodziła I dzięki temu jesteśmy w stanie dzisiaj tutaj rozmawiać o tej ustawie. Konserwatyści wierzą w więzi, które nas łączą w społeczeństwo, które są silniejsze, gdy składamy sobie śluby I wspieramy się nawzajem. Kto to powiedział? A powiedział to David Cameron, premier Wielkiej Brytanii, konserwatysta, który w 2000 trzynastym roku osobiście popierał I przeforsowywał legalizację małżeństw jednopłciowych w Wielkiej Brytanii.

Uważał bowiem, że konserwatyzm powinien opierać się na wolności I równości. Argumentował, że małżeństwo I rodzina to tak silna instytucja społeczna, że każdy brytyjczyk ma prawo do zawarcia go bez względu na między innymi orientację seksualną. To była Wielka Brytania 13 lat temu I on popierał takie małżeństwa nie dlatego, że był, nie pomimo tego, że był konserwatystą, ale jak wielokrotnie w wielu wywiadach stwierdził, dlatego że był konserwatystą. Bo wartości konserwatywne to ochrona rodziny, a nie ocenianie ludzi, którzy tę rodzinę tworzą. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej była tu już wielokrotnie cytowana dzisiaj, również przez panią ministrę, ale nie był cytowany 1 artykuł, 32.

Artykuł 32, czyli zasada równości wobec prawa. To jest fundamentalna norma, która gwarantuje, że wszyscy są równi wobec prawa I mają prawo do jednakowego traktowania przez władze publiczne. I artykuł ten również zakazuje dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym I gospodarczym, więc możliwość zawarcia związku, możliwość uregulowania swojej sytuacji prawnej przez ludzi, którzy razem żyją, to jest właśnie realizacja przez państwo swojego obowiązku lub gwarantowania równości wobec prawa swoim obywatelom. I jeszcze 1 cytat z konserwatysty, którego na pewno prawa strona tej sali świetnie zna. Czy dwójka kochających się kobiet może stworzyć rodzinę?

Ależ oczywiście, że może, powiedział Tomasz Terlikowski. I wiele takich rodzin znam. Nie mam wątpliwości, że są to pełnowartościowe rodziny. Dlatego, szanowni państwo, po tych dwudziestu trzech latach, bo to przecież w grudniu 2000 trzeciego roku w Senacie tutaj został złożony 1. Projekt ustawy pani profesor Marii Szyszkowskiej, który nie wszedł w życie.

W zasadzie tych projektów było około 20, przez te 23 lata. I po tych ponad dwóch dekadach wreszcie możemy powiedzieć, że no jesteśmy z tym, czym jesteśmy, ale na pewno polskim obywatelom ta ustawa pomoże. Szanowni państwo, wiele padło tutaj wielkich słów, naród polski. Co to jest naród polski?

To są nasi obywatele. To są nasi obywatele, którzy są bardziej gotowi na szybsze I większe zmiany niż politycy niestety. I to, o tym pokazują to badania. Ci obywatele, nawet w małych wioskach, nawet na wschodzie Polski, są gotowi na takie zmiany. Dlaczego więc ich reprezentanci, parlamentarzyści tych zmian przez 23 lata nie uchwalili?

A no z prostego powodu, to jest tak zwany wyborczy paraliż zmian, czyli obawa przed utratą poparcia I przez to unika się odważnych decyzji. Przez kalkulację polityczną kładzie się, chowa się pod stół prawa obywateli. Tak zwany strach przed utratą tej milczącej większości. Ale szanowni państwo, ja chciałabym, może tego doczekam jednak, chociaż już nie jestem tak młoda, pani ministra nie ma takiej odwagi powiedzieć, że doczeka, że ja doczekam tego, że obywatele zdecydują I wybiorą takich parlamentarzystów, którzy takie zmiany uchwalą, jakie tych obywateli będą satysfakcjonowały. I może ja już będę bardzo zgrzybiała I będę tylko mogła oglądać to w telewizji, ale ja mam głębokie przekonanie, że obywatele wreszcie pokażą czerwoną kartkę tym parlamentarzystom, którzy chcą kierować życiem obywateli.

Szanowni państwa, nie oceniajmy swoich współobywateli. Nie bądźmy sędziami sumień, nie do tego jesteśmy wybrani. Jesteśmy wybrani po to, aby ułatwiać życie wszystkim obywatelom tego kraju. Nie próbujmy modelować im życia, bo nie do tego nas powołali, ale też nie dyskryminujmy ich z jakichkolwiek przyczyn. Dajmy ich im szansę normalności, zwykłego ludzkiego szczęścia.

I chciałam powiedzieć jeszcze jedną rzecz, bo pani ministra powiedziała, że to jest, ta ustawa jest elementem takiej sprawiedliwości, a ja bym powiedziała 1, ta ustawa jest elementem zwykłej ludzkiej przyzwoitości. Dziękuję

01:22:23 - 01:22:30

Speaker 2

bardzo. Dziękuję bardzo. Bardzo proszę o zabranie głosu panią senatora Annę Górską.

01:22:36 - 01:30:23

Anna Górska

Panie marszałku, wysoka izbo. Bardzo żałuję, że muszę występować w tej debacie, bo miałam taką nadzieję, że będę w mojej kadencji senackiej mogła wziąć udział w debacie nad ustawą o równości małżeńskiej.

No ale mamy to, mamy. Przepraszam całą społeczność, która czeka na tą ustawę, że nie udało się tym razem, ale nie zatrzymamy się, ani ja, ani lewica, inne siły progresywne I dalej będziemy o to walczyć I przekonywać tych, którzy nadal mają wątpliwości. No ale dzisiaj mamy ustawę o statusie osoby najbliższej, absolutny elementarz jakichś takich zupełnie podstawowych praw dla osób, które, które przecież są między nami. Znaczy, ja już pominę wszystkie aspekty prawne I nie będę się rozwodzić nad artykułem osiemnastym Konstytucji, bo mam wrażenie, że to jest jałowa dyskusja. Czy ja bym się chciała odwołać do tego, o czym też wspomniała pani Senator Morawska-Stańska przed chwilą.

O jakimś, nie wiem, elementarnym poczuciu wrażliwości na drugiego człowieka, na naszego bliźniego, który stoi obok nas. Na osoby, które, które z nami żyją, które, no które są takie jak my. Tak naprawdę. I powiem szczerze, że nie rozumiem tego, ciągłej, ciągłej próby wtłoczenia osób o innej orientacji seksualnej przez prawicę w buty jakichś osób gorszych, które nie zasługują na, na pełne prawa. Mówienie cały czas o tym, że małżeństwo jest czymś absolutnie tak nieosiągalnym dla osób, które przecież są takie same jak my.

Ja nie wiem, z czego to wynika. Mam takie przeczucie, że jakaś część sceny politycznej potrzebuje mieć jakieś poczucie wyższości na innymi osobami. Poczucie wyższości, które jest czymś absolutnie strasznym I powinno być niedostępne. Znaczy polityk nie powinien się kierować takimi rzeczami w swojej działalności, Bo nie można tylko dlatego, że ja coś mogę, a ktoś inny nie może I to sprawia, że czuję się lepszy, zajmować się sprawami społecznymi, zajmować się sprawami publicznymi, decydować o losie innych ludzi. Ja nie wiem, czy państwo kiedyś patrzyliście w oczy człowieka, mężczyzny, który po kilku dekadach wspólnego życia nie wie, gdzie jest pochowany jego partner.

Nie wie, gdzie jest jego grób po prostu. Przecież to jest coś, co się nie mieści nam w głowie, ludziom, którzy żyjemy, którzy chcemy odwiedzać groby swoich bliskich. Ale takie sytuacje mają miejsce w Polsce. Nie wiem, czy patrzyliście kiedyś państwo w oczy kobiety, która jest bardzo ciężką onkologicznie chora I która nie wie, co się stanie z zabezpieczeniem dzieci, które wychowuje ze swoją małżonką, bo małżeństwo zawarły w innym kraju. Znaczy, naprawdę, jeżeli państwo nie potraficie wyobrazić sobie oczu tych ludzi, to czy naprawdę powinniście podejmować decyzję o ich życiu?

I o tym, jak I czy w ogóle mają w tym kraju poczucie jakiegokolwiek bezpieczeństwa, czy są uznani za równych ludzi? Bo to, że my nie mamy żadnej propozycji dla osób tej samej płci, to jest po prostu mówienie, że państwo nie uznaje tych osób za takich samych ludzi, jak wszyscy inni ludzie. I mówienie o tym, że małżeństwo jest wielkim przywilejem. Nie, małżeństwo jest prawem. Wiąże się z różnymi konsekwencjami, ale jest prawem, do którego wszyscy jako obywatele kraju powinniśmy mieć prawo.

Ta ustawa niestety nie jest o małżeństwie. Ale jest taka, jaka jest. I dobrze, że jest, bo rozwiąże chociaż część problemów I chociaż część osób nie będzie miało tych przeraźliwie smutnych oczu, w które tak, my na lewicy często patrzymy, bo oni nie przychodzą ze swoimi sprawami do was, tylko przychodzą do osób, które zapewniają im elementarne poczucie bezpieczeństwa I to, że będą z godnością wysłuchani, czyli przychodzą do nas. I żałujcie, że nie widzicie tych ludzi, że oni nie są w stanie wam w żaden sposób zaufać, bo po prostu kategoryzujecie ich I czynicie z nich ludzi gorszych. I bardzo często podnosicie w debacie, że wiara czy prawo kościelne tego zabrania I to jest takie ważne dla prawicy.

Wiara I prawo kościelne zabrania również małżeństw jeszcze dwóm grupom osób. Osób, które są w stanie zakonnym I duchownym. Ale pońskie prawo ich nie dyskryminuje. I polskie prawo im zezwala na zawieranie związków małżeńskich księżom, którzy przecież w imię wiary są, mają wyciśnięte na duszy piętno Ducha Świętego, który ich namaszcza. I powiem państwu więcej, ja jestem za tym, żeby ci ludzie mieli prawo zawrzeć związki cywilne w Polsce.

Bo wiem I rozumiem, jak wygląda życie. I wiem, że zmienia się też decyzję. I że nie należy dyskryminować dlatego, że ktoś kiedyś podjął decyzję o byciu w stanie kapłańskim czy w stanie zakonnym. Ktoś, kto z tego stanu rezygnuje, ma prawo zawrzeć małżeństwo. Ale ze strony argumentów, które podnosi prawica, trąci mnie to jednak lekką hipokryzją.

Bo jeżeli kierujecie się wyznacznikami wiary, to ja nie widziałam z waszej strony projektu wprowadzenia takiego prawa, że jak ktoś jest w związku, w stanie kapłańskim czy zakonnym, to jemu też należy zakazać cywilnych związków małżeńskich na gruncie prawa państwowego. No nie widziałam. No to co jest z tą wiarą? Co jest z tym prawym kościelnym? Ja uważam, że dobrze, że tak nie jest, bo jednak mamy rozdział państwa od Kościoła, ale domagałabym się pewnej konsekwencji.

Kończąc to wystąpienie, zachęcam wszystkich państwa do poparcia tej ustawy, bo naprawdę potrzebujemy w tym zakresie elementarnych regulacji, dających elementarne bezpieczeństwo, bo skutki, tutaj padały pytania o skutki finansowe, jak się będą rozliczać te związki, osoby najbliższe. No okay, no będą skutki finansowe. Tylko zapewniam państwa, że jeżeli nie wprowadzimy żadnych regulacji, nie pozwolimy ludziom przynajmniej zawrzeć takiej umowy cywilnoprawnej u notariusza, też będziemy mieć skutki finansowe. Bo ja już wiem I znam konkretne imiona I nazwiska osób, które po prostu nasz kraj opuszczą I będą szukały szczęścia gdzie indziej. Naprawdę.

Bo nie da się dłużej żyć, będąc osobą nieheteronormatywną w takim kraju jak Polska, która nie tylko nie daje żadnych praw, ale też wobec których to osób cały czas rozpętywana jest nagonka, szczucie. Nie dalej jak przedwczoraj do jednej z moich koleżanek z klubu zgłosił się z interwencją nastolatek ze Starogardu Gdańskiego, który po prostu notorycznie jest

Obrażany, kierowane są w jego kierunku groźby, jest zaczepiany I to jest dziecko, które po prostu już w ogóle nie chce żyć. Do takich sytuacji dochodzi w Polsce. Więc zachęcam do tego, żebyście zajrzeli państwo jednak do swojego chrześcijańskiego sumienia I uznali, że wszyscy jesteśmy ludźmi I wszyscy zasługujemy na takie same prawa. Dziękuję.

01:30:23 - 01:30:30

Speaker 2

Dziękuję bardzo pani Senator. Bardzo proszę o zabranie głosu pana Senatora Michała Seweryńskiego.

01:30:36 - 01:33:09

Michał Seweryński

Panie marszałku, panie I panowie senatorowie, po tym ostatnim wystąpieniu zaczynam się zastanawiać, czy powinienem zabrać głos jako chrześcijanin, bo te słowa, które były kierowane przez pana przedmówczynię stawały pod znakiem zapytania ustawy chrześcijaństwa w sprawie, o której mówimy. Ale pozostawmy to na boku. Chciałbym wyrazić swój pogląd, który jest następujący. Te wszystkie ustawy, które do tej pory mieliśmy tutaj na drodze legislacyjnej, niewątpliwie stanowią dalsze kroki do tego, żeby zrównać związki partnerskie ze związkami małżeńskimi. A to nie może być inaczej, jak tylko zakończone osłabieniem małżeństwa.

Wprowadzenie tej, tych zmian, które mają równoważyć związki małżeńskie z tymi związkami partnerskimi, to jeżeli ktoś nie chce uznać argumentów, że jest sprzeczne z konstytucją w artykule osiemnastym, to jest na pewno obejście konstytucji w tym przypadku. Co więcej, ja się osobiście obawiam, że można oczekiwać dalszych kroków, polegających na zbliżaniu czy utożsamianiu związków pozamałżeńskich ze związkami tych partnerskich ze związkami małżeńskimi, no bo można jeszcze przecież I trzeba pamiętać, że były próby w innych krajach też podejmowane jeszcze wcześniej, próby adopcji przez niemałżeństwa, dzieci. W jednych krajach zakazane, w innych niezakazane, nawet niektórych bardzo lewicowych, jak Francja, ale zakazane. Nie można spodziewać się, że z tego się dążenia zrezygnuje. Adopcja, poza tym samo pojęcie partnerstwa jest otwarte na nowe interpretacje, na dalsze interpretacje.

Partnerstwo to nie musi być przecież tylko związek dwóch osób. A co jeszcze jest ze związkiem, a co jest jeszcze z bigamią? To też nie jest przecież wykluczone, że będziemy się tego mogli spodziewać. Krótko mówiąc, wiele argumentów zostało tu już powiedzianych. Ja przypisuję się pod argumentami pani senator, która reprezentowała nasz klub tutaj w wystąpieniu I chcę powiedzieć tylko tyle, wolność I szacunek dla każdego człowieka to jest to, co nie ulega wątpliwości, ale nie każde żądanie każdego człowieka jest do pogodzenia z z prawem innych osób.

Innymi słowy, wolność to nie jest samowola I dlatego nie będę popierał tej ustawy w głosowaniu. Dziękuję.

01:33:11 - 01:33:16

Speaker 2

Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Zdzisława Popę.

01:33:24 - 01:37:59

Speaker 13

Panie marszałku, wysoka izbo, szanowni przedstawiciele rządu. Nie przypuszczałem, że dzisiaj na tej sali będę pouczany z katechizmu Kościoła Katolickiego przez przedstawicieli lewicy. Człowiek jest, człowiek jest praktycznie wolny. Tak został człowiek człowiek stworzony I tutaj nikt wolności człowiekowi nie odbiera I nie odbierał. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej obchodziliśmy rocznicę którąś tam...

Dwudziestą piątą rocznicę nie tak dawno uchwalenie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej daje, można powiedzieć, szansę I gwarancję bezpieczeństwa drugiemu człowiekowi. Daje szansę I gwarancję, jak to było mówione przez przedstawicieli lewicy o bliźniemu, aby czuł się w Polsce bezpieczny, równy I darzony szacunkiem. Są przepisy I są ustawy, które to gwarantują. Tylko problem mamy z jednym, problem mamy z egzekwowaniem prawa. Gdybyśmy egzystowali w sposób właściwy prawo, dzisiaj szacunek I można powiedzieć godność I osoby osoby byłby w sposób właściwy zabezpieczony.

Niestety często ci, którzy mają na sztandarach I w ustach słowa pełne frazesów o równości, godności, braterstwie, o wielkiej miłości. Niestety ci te osoby w sumie dążą do zaprzeczenia właściwie tej tym ideałom, o którym, o których właściwie mówią. I z tym mamy, z tym mamy dzisiaj w jakiś sposób też do czynienia, bo ta ustawa wcale nie rozwiązuje problemów, można powiedzieć, tych osób, do których jest adresowana. Ta ustawa te problemy w jakiś sposób w mojej ocenie nawet je po pogłębiać, boję się nawet tego słowa użyć, ale użyję, patologizuję pewne zachowania, które doprowa... Mogą doprowadzać do sytuacji skrajnych III trudnych dla właśnie tych osób.

Dzisiaj mówimy o tym, że to dotyczy około dwóch 2000000 osób, które w jakiś sposób chciałyby zawrzeć umowę cywilnoprawną. Czy ustawy, które dzisiaj mamy, przepisy, które są obowiązujące w Polsce zabraniają takich, można powiedzieć, zawierania umów cywilnoprawnych. No nie. Dzisiaj każda osoba ze z może zawrzeć taką umowę cywilnoprawną I może tą można powiedzieć umowę rozwiązać. Pani, tak używając tej nomenklatury, która jest używana przez dzisiaj już środowiska lewice, była napisana na tablicy pani se r r.

Nie wiem, to jest pani sekretarka ministerstw stanu w ministerstwie kancelarii premiera Rady Ministrów czy pani sekretarz kancelarii Rady Ministrów, ale bądźmy poważnie dochodzi do takiej sytuacji, że używamy nowomowy, która w jakiś sposób no jest nieraz ośmieszeniem już można powiedzieć, pewnej, pewnych norm, które zostały w polskich języku również uznane I gwarantowane. Chcę zwrócić uwagę, że ta ustawa również I zapytałem właśnie o tym, ile koszt, jaki koszt stawek będzie. No okazuje się, że tylko pani minister zauważyła, że to około dziesięćmiliardów złotych będzie kosztowała, kosztowało wprowadzanie tych ustaw, bo to będzie wymagało zmiany innych dwustu trzydziestu ośmiu ustaw. Pytanie jest następujące też, to nie będzie powodem też do tworzenia tak zwanych związków fikcyjnych, bo można taki związek fikcyjny zawrzeć po to tylko, aby unikać na przykład opodatkowania w państwie polskim I tym samym praktycznie zmniejszyć, można powiedzieć, obciążenia swoje podatkowe. Pytanie, było dużo pytań I uwag dotyczących dyskryminacji.

Pytam się kto kogo dyskryminuje. Na pewno Kościół katolicki nie nikogo nie dyskryminuje I tylko wyciąga rękę za drugiego człowieka. Nie ma mowy o praktycznie walce z człowiekiem, tylko tu chodzi o walkę o człowieka, o człowieka, który w jakiś sposób pełen godności, szacunku sam do siebie, ale również I dla otoczenia będzie mógł się rozwijać, będzie mógł tworzyć przyszłość, która będzie w jakiś sposób społeczeństwem rozwijała albo nie... A społeczeństwa nie degradowała. Dziękuję bardzo.

01:38:00 - 01:38:06

Speaker 2

Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu panią senator Agnieszkę Kołacz-Leszczyńską.

01:38:10 - 01:45:41

Agnieszka Kołacz-Leszczyńska

Dziękuję bardzo. Panie marszałku, wysoki senacie, pani minister. Chciałby się powiedzieć mamy to, ale trochę się boję, bo jestem ostrożna po wystąpieniu pani senator Anny Górskiej, bo rzeczywiście oczekiwania były dużo, dużo bardziej, dużo, znaczy większe I, a jesteśmy dzisiaj w momencie I z ustawą, która, która jest okrojona, ale też w ślad za panią post senator Moracką-Stanecką chcę bardzo podziękować pani minister I całemu zespołowi, że podjęliście próbę I przez wiele miesięcy negocjowaliście, rozważaliście, proponowaliście. To było 6, 7, 7 projektów ustaw, które przeprocedowaliście I też dziękuję, ja już mówiłam o tym na komisji, ale powtórzę to, dziękuję też za tę odwagę robienia kroków w tył, bo nie chodzi pani minister I państwo o to, żeby przeforsować cokolwiek, żeby tłuc się politycznie, tylko chodzi o to, żeby rzeczywiście tę codzienność ludzi, którzy na tę ustawę, którzy tej ustawy oczekują, na którą czekają, żeby rzeczywiście tę codzienność uregulować I za to ogromna wdzięczność I od nas wszystkich, którzy kibicowali bardzo mocno. Tymi czasami zatrzymaniami się martwiliśmy, ale dzisiaj mamy tę ustawę przeprocedowaną w Sejmie, już I jest u nas w Senacie I myślałam I wierzyłam w to mocno, że być może będzie taki moment refleksji, ponieważ patrząc na moich kolegów senatorów, którzy mają więcej doświadczenia, więcej przeżyli w swoim życiu, myślałam, że inaczej spojrzą na, na problemy ludzi, którzy żyją razem od wielu lat, którzy borykają się z trudną codziennością.

No

I dlatego zasmucił mnie ten wniosek, który został złożony, wniosek o odrzucenie tej ustawy, bo być może myślałam, że będzie moment zastanowienia, być może będzie będą głosy wstrzymujące, jest jest wniosek o odrzucenie ustawy I on mnie zasmucił, ale w żaden sposób nie chcę go komentować. Myślałam, że my senatorowie mamy trochę inne spojrzenie, że nie będziemy się, przepraszam, ale tłuc politycznie, tylko będziemy patrzyli na realne potrzeby, na realne oczekiwania naszych obywateli. Obywateli, którzy żyją, którzy funkcjonują, którzy tworzą szczęśliwe związki. Myślałam, że to będzie taki moment na spokojną refleksję, na to, że widzimy, że w tak pędzącym świecie, zmieniającym się świecie mamy zupełnie inne wyzwania I mamy ludzi, mamy pary, mamy związki, które borykają się w tej chwili z wyzwaniami, które być może kiedyś nie były znane, być może kiedyś nie funkcjonowały, a w tej chwili niestety stanowią problem, który należy uregulować, by pozwolić im na godne I dobre życie właśnie tych obywateli, którzy nie decydują się na sformalizowanie małżeństwa czy tylko w inny sposób chcą ze sobą ciągle żyć. Szanowni państwo, być może nie będę oryginalna w tym, co za chwilę powiem, ale chcę przypomnieć państwu kilka ważnych rzeczy, które, które są I które przez wiele miesięcy były powtarzane, być może wybrzmią, wybrzmią tutaj I być może jeszcze będzie chwila refleksji przed głosowaniem.

Przypomnę tylko, że ta ustawa to nie jest narzucanie żadnego sposobu życia, ani nie odbieramy żadnych praw małżeństwu. Dajemy tylko możliwość uregulowania spraw tym osobom, które tworzą wspólne gospodarstwa domowe I wspólnie idą przez życie. Najczęściej to są długoletnie związki, które w tym momencie stoją pod ścianą I chcą w jakikolwiek sposób mieć to uregulowane. A naszą rolą, jak to już było mówione bardzo mocno nawet przez panią senator Annę Górską, nie jest ocenianie tych relacji. Nie jest ocenianie relacji między ludźmi, które...

Codzienności I relacji, które tworzą, ale tworzenie takich rozwiązań, ponieważ wiemy, że one są potrzebne I one muszą odpowiadać na realne potrzeby naszych obywateli. Bo te osoby, 1000 osób, jak wiemy, 1000000 nawet żyją razem, podejmują wspólne decyzje, opiekują się wspólnie sobą, ponoszą również zobowiązania, a mimo tego wszystkiego, ciągle pozostawia, pozostają dla prawa zupełnie obcymi osobami. I szanowni państwo, I tych sytuacji nie widać, kiedy oni są szczęśliwi, kiedy, kiedy zmagają się z codziennością, kiedy są w radości, kiedy cieszą się swoimi sukcesami, tylko najczęściej właśnie te problemy ujawniają się w momencie, kiedy albo się starzeją, albo są schorowani, albo zdarzy się wypadek. I wtedy okazuje się, że chęć załatwienia codziennych, zwykłych problemów staje się, właściwie dzieje się tak, że nie mogą tego załatwić. Okazuje się, że są zupełnie obcymi osobami, mimo że przez wiele lat są razem, razem funkcjonują, zajmują się sobą.

Okazuje się, że w świetle prawa są zupełnie obcymi osobami. I dlatego to rozwiązania, te rozwiązania, które my dziś oferujemy, będą oparte na odpowiedzialności, na zaufaniu, ale także wolności wyborów. Chcę powiedzieć, że nie tworzymy żadnych nowych obowiązków. Tworzymy tylko narzędzia, podajemy, dajemy państwu narzędzia, które ułatwią im codzienną, codzienną życie. Bo mam tutaj napisane, one są, to są zwykłe slogany, ale muszę je powtórzyć, bo dobre prawo, za które my jesteśmy odpowiedzialni jako senatorowie także, powinno nadążać za rzeczywistością I codziennością I wspierać ludzi tam, gdzie najbardziej tego potrzebują.

W takich momentach nie mogą zostać sami. I dlatego właśnie my od tego jesteśmy, my parlamentarzyści, by rozwiązywać te problemy, a nie udawać albo zamykać oczy jak dzieci I udawać, że tych problemów nie ma lub nie istnieją. Slogan o silnym państwie, ale też musi paść to słowo, bo silne państwo musi jednocześnie chronić małżeństwo I odpowiadać na potrzeby tych obywateli, którzy żyją inaczej. Bo to nie jest wybór albo, albo, niech to wybrzmi, to nie jest wybór albo, albo. To rozszerzenie ochrony I bezpieczeństwa prawnego tam, gdzie tego, tej ochrony I tego bezpieczeństwa dziś brakuje.

Szanowni państwo, jutro są głosowania, więc bardzo proszę, jeszcze będę apelowała, być może nie takim mocnym tonem jak pani senator Anna Górska, ale rozumiem jej emocje, widać było po niej te emocje, a ja apeluję do senatorów, by nie podnosili ręki przeciwko swoim obywatelom, być może swoim sąsiadom, być może swoim dalszym rodzinom, które żyją I funkcjonują. Proszę byście dali szansę na zwykłą, szczęśliwą, godną I pełną szacunku, wzajemnego szacunku, codzienność ludzi, którzy się kochają I chcą iść dalej razem przez życie. Wydaje się, że aż tyle, a to jest po prostu tylko tyle. Dziękuję bardzo.

01:45:42 - 01:45:47

Speaker 2

Dziękuję bardzo pani Senator. Bardzo proszę o zabranie głosu pana Senatora Piotra Woźniaka.

01:45:56 - 01:54:48

Piotr Woźniak

Bardzo dziękuję panie marszałku, wysoka izbo. 37 lat od zmian ustrojowych w tym roku mamy I to jest czas, kiedy Polska zmieniała się na naszych oczach, tylko gospodarczo, nie tylko ekonomicznie, ale także obyczajowo, rodzinnie. Zmienialiśmy się, zmieniamy I będziemy się zmieniać, bo taki jest świat.

Nic nie jest constans, wszystko cały czas wokół nas pędzi. Swoją wypowiedź chcę rozpocząć od podziękowań dla pani minister za tę ustawę, za tę kompromisową ustawę, trudną w rozumieniu też relacji między koalicjantami, bo wiem ile pracy wymagała tego rodzaju postawa ze strony pani minister, ale chcę też podziękować konsyliacyjnie wszystkim koalicjantom tworzącym rząd Donalda Tuska, że tego rodzaju projekt po niemal dwóch I pół roku funkcjonowania rządu I naszej kadencji powstaje stanowczo za późno. To też chcę podkreślić, dlatego że ta ustawa powinna być procedowana na początku kadencji zgodnie z tym, co obiecywaliśmy w trakcie kampanii wyborczej w dwudziestym trzecim roku. Niestety okoliczności są jakie są. Prawdopodobieństwo, patrząc na wypowiedzi senatorów Prawa I Sprawiedliwości, że powstanie weto prezydenckie jednak są duże, jest to duże prawdopodobieństwo, że to weto nastąpi.

I to jest ten czas, myślę, że trzeba wykorzystać wszystkie możliwości, metody I próby porozumienia się z kancelarią pana prezydenta dla dobra naszych obywateli. Niezależnie od tego, jakie mamy poglądy, niezależnie od tego, jaką wyznajemy wiarę, niezależnie do kogo się modlimy. Wszyscy wobec prawa w Polsce powinniśmy być równi, a ta ustawa nie nakazuje niczego. Ona nie nie nakazuje żadnych obowiązków, ona daje możliwości, możliwości wyrównania szans, zresztą zgodnie z zapisami polskiej konstytucji, na czym państwo z Prawa I Sprawiedliwości się mocno pochylacie. Nie chcę tej wypowiedzi swojej traktować bardzo politycznie, dlatego że to nie jest miejsce na politykę I niestety wielokroć, kiedy dochodzi do tego rodzaju zapisów legislacyjnych, prób, projektów, to często zatracamy te najważniejsze informacje w polityce.

A tutaj chciałbym, żeby... Mam takie wrażenie po tej części debaty, że tej polityki jednak mimo wszystko nie ma zbyt dużo po obu stronach, za co też chcę podziękować, bo bo właśnie ona taka powinna być. Nie taka jaka jest w Sejmie, ale taka jaka jest w Senacie, czasami powinna być w Sejmie, a powiem więcej, prawie zawsze powinna być w sejmie, dlatego że my niezależnie od poglądów potrafimy tu ze sobą rozmawiać I nie bez kozery izba nosi taką imię zwyczajowo, a nie inną. Zawarcie umowy o wspólnym pożyciu przed notariuszem to dobre rozwiązanie z widzenia koalicji, z punktu widzenia osób, które taką możliwość będą miały. Państwo prawa to funkcjonowanie zawodu notariusza, który jest gwarantem tego, że ta umowa po 1.

Nie będzie w sprzeczności z prawem, a po 2. Będzie zgodna z zapisami konstytucji, a przecież też często państwo mówicie o tym, że jednak będzie ona sprzeczna. Status osoby najbliższej to dostęp do informacji o stanie zdrowia I to jest dla mnie najważniejsze, 1 z najważniejszych punktów. Możliwość decydowania o udostępnieniu informacji medycznej osoby o statusie najbliższym, możliwość decydowania o sposobie leczenia takiej osoby I czasami, o zgrozo, ale przecież takie jest życie możliwości decydowania o pochówku osoby, z którą zawarliśmy umowę przed notariuszem. Prawo do zasiłku opiekuńczego to ta kwestia socjalna, wspólne rozliczanie

Podatku dochodowego. To jest ta kwestia prozaiczna. Do trzydziestego kwietnia każdy z nas ma obowiązek rozliczania się w każdym roku z podatkiem dochodowym, a ta ustawa daje takie możliwości. Jeszcze raz chcę podkreślić, tutaj pojawił się taki zarzut, że może być to element jakiegoś bypassu, obejścia systemu fiskalnego w Polsce I ludzie będą bardzo chętnie pędzić do notariusza, żeby podpisywać umowy tylko po to, żeby zaoszczędzić na podatku. Bądźcie bardziej ufni do Polek I Polaków.

To mi się bardzo nie podoba postrzeganie każdego naszego współobywatela jako potencjalnego oszusta. Tak nie wolno robić. Tak po prostu po ludzku nie wolno robić. I to jest rzecz, na którą chcę szczególnie zwrócić uwagę. Prawo do korzystania ze wspólnego mieszkania, kolejny dobry zapis tej ustawy.

Chcę podkreślić I do prawej strony sceny politycznej. W dziewięćdziesiątych latach, w dziewięćdziesiątym pierwszym, drugim roku odsetek urodzeń dzieci w związkach heteroseksualnych pozamałżeńskich to było około sześciu procent. Dzisiaj to jest ponad 30 procent. Nic nie jest constans, wspomniałem kilka minut temu. I także ilość urodzeń w związkach partnerskich będzie się zwiększać, bo ludzie chcą tak żyć.

Nie zabraniajmy im tego. Dlaczego państwo ma stać w jakiejś kontrze do tego, co chcą obywatele, którzy płacą podatki, są ubezpieczeni w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, płacą VAT w każdym zakupie, kupując kawę, wodę mineralną, płacąc czynsz I tak dalej. Państwo nie może być przeciwko swoim obywatelom, tak po prostu, tak po ludzku. Tak uważam. Wreszcie wiemy jakie są realia polityczne.

W ubiegłym roku prezydentem Polski został Karol Nawrocki. Ja wielokrotnie mówiłem, jakie są zagrożenia wyboru prezydenta Nawrockiego, wówczas w swoim ówczesnym środowisku politycznym mówiłem, że najlepszym rozwiązaniem będzie wystosowanie jednego wspólnego kandydata na prezydenta. Jak wiemy to się nie udało. Zaryzykowano I dzisiaj mamy efekty. Taki efekt może nastąpić przy okazji tej ustawy, że prezydent Nawrocki w obliczu swojego macierzystego środowiska politycznego zdecyduje się na weto.

I coś, co jest bardzo potrzebne Polkom I Polakom, nie stanie się rzeczywistością legislacyjną w wyniku weta prezydenckiego. To między innymi o tych zagrożeniach mówiłem, patrząc realnie na to, co może się wydarzyć, a co się stało finalnie pierwszego czerwca 2000 dwudziestego piątego roku. Rzadko cofam się do historii, ale to jest dobry moment, żeby o tym przypomnieć, jakiego rodzaju zagrożeniach wówczas mówiłem, za które byłem zresztą wielokroć krytykowany. Jest dobry moment, czas, okazja, żeby poprosić, bo taka jest rola też parlamentarzysty, jeżeli jest coś arcyważnego, a ta ustawa jest arcyważna, poprosić pana prezydenta I panią minister o wielkie pokorne przyjrzenie się temu projektowi, próbę nawiązania kontaktu z panem prezydentem poprzez kancelarię pana prezydenta, próbę dołączenia do dyskusji I przekonania pana prezydenta do tego, że ta ustawa jest warta podpisu pana prezydenta. Czasami trzeba po prostu poprosić w imię interesu obywateli I obywatelek.

I uważam, że to jest to miejsce, żeby właśnie to zrobić, więc proszę panie prezydencie o to, żeby pan tą ustawę podpisał, nie patrząc na to, co mówi część pańskiego środowiska politycznego, mając także swoje rodzinne doświadczenia życiowe, o których w tej debacie była mowa. Myślę, że pańskie doświadczenie życiowe też powinno wskazywać, że ta ustawa nie powinna być z automatu przez pana zawetowana. Proszę o konsyliację w tym zakresie. Proszę o wytłumaczenie, jeśli ta ustawa będzie przez pana podpisana, o to, aby wytłumaczyć swojemu zapleczu politycznemu, że jednak warto złożyć podpis. To się da wszystko zrobić, tylko trzeba chcieć.

Trzeba chcieć otwartości, pluralizmu, debaty, konsyliacji, konsensusu I można by wymieniać wiele tutaj jeszcze terminów. Na koniec chcę powiedzieć coś, co czuję, coś, co przemawia przeze mnie od wielu, wielu lat. Prawo nie tworzy miłości, ale może uznać odpowiedzialność I troskę I wspólne życie obojga ludzi. Dziękuję bardzo.

01:54:48 - 01:54:49

Dziękuję bardzo.

01:54:51 - 01:55:08

Maciej Żywno

Bardzo proszę pan senator Jacek Trela. W międzyczasie serdecznie witam Ogólnokształcącą Szkołę Muzyczną w Bytomiu, która przybyła na zaproszenie pani senator Haliny Biedy. Witamy państwa serdecznie. Bardzo proszę panie senatorze.

01:55:08 - 02:05:42

Jacek Trela

Dziękuję bardzo panie marszałku. Wysoka izbo. To jest historyczna chwila. Dzisiaj ta debata nad ustawą o statusie osoby najbliższej, czy tak jak roboczo mówimy o związkach partnerskich. I przez to, że jest to taka historyczna chwila, trzeba rzeczywiście oderwać się od politycznego sporu, od politycznych wycieczek pod adresem jednej czy drugiej strony sceny politycznej, dlatego ja nie będę atakował naszych, naszych koleżanek, kolegów z Prawa I Sprawiedliwości w związku z ich wypowiedziami na temat osób LGBT, w ogóle na temat związków partnerskich.

Chcę być daleki od tego. Chcę powiedzieć, trzymać się w takim nurcie ściśle prawnym. Powiem o trzech kwestiach, trzymając się w tym tego nurtu. Po 1., czy ta ustawa jest potrzebna? Jest bardzo potrzebna, bo na nią czeka 2000000 Polek I Polaków.

To jest naprawdę duża grupa społeczna, dla której my politycy jesteśmy zobowiązani tworzyć dobre prawo I bezpieczne warunki życia, warunki życia takie same dla wszystkich. O tym będę mówił jeszcze za chwilę. O tym, że jest potrzebna, świadczy również ten towarzyszący tej ustawie 2. Dokument, 2. Ustawa, czyli zmiana przepisów różnych ustaw.

To jest zmiana dwustu trzydziestu ośmiu ustaw. Ta liczba świadczy o tym, że argumenty czy twierdzenia mówiące o tym, że właściwie nic nie trzeba zmieniać, bo te osoby, które żyją w związkach partnerskich, mogą pójść do notariusza, mogą udzielić pełnomocnictwa, mogą udzielić jakiejś zgody na dostęp do informacji medycznych. To... Ta ustawa zawierająca zmianę dwustu trzydziestu ośmiu ustaw zadaje kłam tego rodzaju twierdzeniom, bo pokazuje jak to jest wielka praca, jaki to jest rozmiar aktów prawnych, które wymagają zmiany, żeby dostosować warunki życia par partnerskich, czy 1, czy hete... Jednopłciowych, czy heteroseksualnych do życia osób, które pozostają w związkach małżeńskich.

Po 2., chcę powiedzieć o artykule osiemnastym, bo on jest tutaj ciągle przywoływany, artykule osiemnastym Konstytucji jako tym przepisie, który podobno jest naruszany przez tę ustawę. Otóż ten przepis artykułu osiemnastego Konstytucji ma 2 płaszczyzny. On mówi o tym, że daje ochronę Rzeczpospolita Polska I opiekę małżeństwu jako związkowi kobiety I mężczyzny, to po 1., a 2. Płaszczyzna, że chroni rodzinę. I teraz, jeżeli spojrzymy na to właśnie w tych dwóch płaszczyznach, a w szczególności w tej drugiej, rodziny, to związek partnerski dwupłciowy czy jednopłciowy, to też jest rodzina, w związku z tym obowiązkiem państwa jest ochrona już na gruncie artykułu osiemnastego tego rodzaju rodzin.

To... Ta ochrona, czy ten obowiązek wynika również z powoływanych tutaj przez moich przedmówców przepisów Konstytucji, zaczynając od artykułu pierwszego Konstytucji, który mówi, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli, wszystkich podkreślam, Czy art. 30

O przyrodzonej I niezbywalnej godności ludzkiej, czy artykułu trzydziestego drugiego o tym, że nikt nie może być dyskryminowany. Więc jeżeli zestawiajmy te przepisy artykułu pierwszego, trzydziestego I trzydziestego drugiego konstytucji za artykułem osiemnastym, to one razem ze sobą współbrzmią. To jest 1 wspólny kierunek nadany przez konstytucję, aby wszystkim obywatelom żyło się tak samo w tym kraju, żeby mieli stworzone warunki życia przez prawo takie jak każdy inny sąsiad, inny obywatel. Po 3. Wreszcie, jeżeli nawet byśmy przyjęli, że artykuł 18.

Miałby być w kontrze wobec związków partnerskich. No musielibyśmy wtedy przyjąć, że jest oczywiście zwierzchność, wyższość przepisu konstytucji nad przepisami ustawy, to sprawdźmy, czy ta ustawa w jakikolwiek sposób narusza prawa małżeńskie, narusza prawa kobiety I mężczyzny jako związku małżeńskiego. Otóż już w artykule szóstym tej ustawy jest jasno powiedziane, że osoby nie mogą, te osoby, które chcą zawrzeć umowę u notariusza o związku partnerskim, nie mogą być w związku małżeńskim. No więc nie ma tu na samym wstępie. W tej ustawie jest usunięta jakakolwiek kolizja potencjalna.

Nie ma możliwości takiej kolizji, dlatego że osoby pozostające w związku małżeńskim nie będą mogły zawrzeć takiego, takiej umowy u notariusza. Zatem w żaden sposób nie narusza się praw małżeńskich. No I szczegółowo odpowiadając na tę kwestię, czy w jakikolwiek sposób naruszane są prawa małżeńskie przez tę ustawę, to trzeba powiedzieć, że żaden z, żadna z tych, żadne z tych uprawnień, które wynikają z tej ustawy, są zapisane w tej ustawie jako mogące wchodzić w skład umowy partnerskiej. Nie dotyka w jakikolwiek sposób związków małżeńskich. To są prawa, które mogą być nadane, czy nadaje ta ustawa tym osobom, które decydują się na zawarcie takiej umowy partnerskiej.

To jest wspólność majątkowa, to jest wspólne rozliczenie podatku dochodowego, jest alimentacja, to jest korzystanie z mieszkania, to jest dostęp do do dokumentacji medycznej, to jest upoważnienie do działania w imieniu drugiej strony, to jest wreszcie podatek spadkowy w grupie 0 I to jest ubezpieczenie społeczne. Jeżeli weźmiemy ten katalog I przeanalizujemy, to dochodzimy do prostego wniosku, że żadne z tych uprawnień nie wkracza w uprawnienia związków małżeńskich istniejących. To jest po prostu inna rzeczywistość, która jest rzeczywistością tak samo obecną w Polsce, w naszym kraju I rzeczywistością, która ma prawo być chroniona tak jak są chronione prawa wszystkich pozostałych osób. I dzisiaj zakładanie, bo padło w debacie takie, taka obawa, czy takie pytanie, jest to 1. Krok do adopcji, nie możemy przewidzieć co będzie.

A na pewno ta ustawa nie może odpowiadać za to, co będzie w przyszłości. Dzisiaj, jeżeli chcemy stać na gruncie legalizmu, na gruncie przepisów konstytucji, a mam nadzieję, że prezydent będzie stał na gruncie przepisów konstytucji, to nie może patrzeć na tę ustawę przez pryzmat tego, co będzie za 5 czy za 10 lat I mówić, że ta ustawa otwiera furtkę do kolejnych ustaw, które być może będą dotyczyły adopcji przez pary jednopłciowe, bo to jest, to byłoby działanie przez prezydenta niezgodne z z prawem. Obowiązkiem prezydenta jest ocena tej ustawy pod kątem jej zgodności z konstytucją, a nie jej zgodności czy przewidywań, jakie ona może przynieść skutki za 10, za 15 lat I dzisiaj na tej podstawie kwestionowanie tych przepisów. Mam nadzieję, że prezydent stanie na wysokości zadania, nie zawetuje tej ustawy I mocno kibicuje panie ministrze Kotuli. Państwo na to za czas.

Już kończę. Chcę tylko odnieść się do pani minister Kotuli. Bardzo mocno kibicuję, żeby udała się ta misja przekonania prezydenta. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę pani marszałek Magdalena Biełek.

02:05:50 - 02:14:19

Magdalena Biejat

Panie marszałku, wysoki senacie. No przykro się słucha tej dyskusji. Państwo senatorowie z PiS-u wielokrotnie mówili o tym, zapewniali nas, że są przekonani, że każdy człowiek ma prawo do szczęścia I do miłości. A jednak w każdej waszej wypowiedzi odmawiacie ludziom prawa do szczęścia I miłości. W każdej.

Było mi szczególnie przykro słuchać pani senator z Agatowskiej, bo ja mam przyjemność pracować z panią senator w Komisji Rodziny. Bardzo szanuję panią senator za ogrom pracy, którą wykonuje na rzecz osób, tych szczególnie, które są potrzebujące, które są należą do grup wrażliwych. Wielokrotnie wykazała się ogromną empatią I umiejętnością współodczuwania z tymi, którzy potrzebują naszego wsparcia I pomocy. A jednak dzisiaj ani pani pani pani senator, ani jej koledzy nie są w stanie wykazać się empatią w stosunku do grup, których, na których po potrzeby, realne potrzeby ta ustawa odpowiada. I to jest po prostu przykre, tak po ludzku I zwyczajnie jest to przykre.

Pani Senator mówiła dużo o stabilności rodziny. Mówiła o tym, że ta ustawa w tę stabilność rodziny uderza, że bycie w związku partnerskim to jest eksperymentowanie na dzieciach albo wręcz brak odpowiedzialności za dzieci. W mojej poprzedniej wypowiedzi mówiłam o tym, że jestem szczęśliwą mężatką. Jestem z moim mężem w stałym związku już od dwudziestu lat, ale mężatką jestem od lat dziewięciu. Wcześniej nie wzięliśmy ślubu.

Mój syn urodził się, kiedy żyliśmy na tak zwaną kocią łapę. Zapytają państwo, dlaczego podjęliśmy taką decyzję? I powiem wam, to nie jest wasza sprawa. To nie jest wasza sprawa. Jaką decyzję podejmują ludzie I z jakich pobudek?

Ale powiem wam tyle. Kiedy nie byłam mężatką, a byłam mamą I żyłam w związku z ojcem mojego dziecka, to tak samo, jak mężatka I żonaty człowiek. Drżyliśmy w szpitalu, kiedy nasze dziecko miało wycinany 3. Migdał. Tak samo martwiliśmy się, kiedy był chory.

Tak samo, z takim samym zaangażowaniem szukaliśmy mu dobrego przedszkola, a wcześniej żłobka. Tak samo razem organizowaliśmy mu wakacje. Tak samo razem nasi dziadkowie, nasi rodzice zajmowali się nim wtedy, kiedy my nie mogliśmy. W żaden sposób nie ujmowała nasza rodzina, nie odstępowała od innych rodzin, tych, w których, które były założone przez małżeństwa. I fakt, że dzisiaj słyszę od moich kolegów z prawej strony, że z jakiegoś powodu uważacie, że wtedy moja rodzina była mniej warta, że w jakiś sposób urągała, wręcz zagrażała przyszłości naszego narodu, to jest po prostu bardzo, bardzo przykre.

I dzisiaj to nawet nie chodzi o to, że mówicie to mi, bo naprawdę wiele rzeczy już słyszałam w polityce, ale mówicie to państwo dzisiaj milionom naszych obywateli. Także tym, którzy na państwa głosują, żeby to było jasne, bo to pokazują badania. Pan senator Saweryński powiedział, że oczywiście każdy może żądać, od nas, że będziemy spełniać jego życzenia I żądania, jak to ujął, ale nie każde żądanie musi zyskać odpowiedź, bo niektóre żądania ograniczają prawa innych. Sugerując, że umowa o wspólnym pożyciu może w jakiś sposób ograniczać prawa małżonków do, nie wiem, do tego, żeby byli małżeństwem. I się tak zastanawiam, w jaki sposób państwa zdaniem prawo do tego, że dwoje ludzi, którzy ze sobą mieszka I tworzy gospodarstwo domowe do tego, żeby dowiedzieć się o, dostać dostęp do dokumentacji zdrowotnej partnera, zagraża państwa małżeństwu.

W jaki sposób fakt, że ludzie, którzy razem ze sobą mieszkają I na przykład zdecydują się razem wyremontować mieszkanie należące do jednego z partnerów, będą mogli to zrobić, nie płacąc dwudziestu procent podatku od darowizny, bo 1 z tych partnerów dołożył się do tego remontu, jak to zagrozi stabilności państwa małżeństwa.

W jaki sposób to, że ktoś będzie miał prawo mieszkać w tym, korzystać z tego samego mieszkania, z którego korzysta jego partner, zagrozi państwu małżeństwom albo małżeństwom waszych dzieci, albo waszych przyjaciół. Bo ja wierzę jednak w to, że nie tylko moje małżeństwo, ale również państwa małżeństwa są jednak bardziej stabilne I bezpieczne niż to, niż to, jak państwo w nie wierzycie. Ja, ja jednak naprawdę zachęcam was do większej wiary w Polaków I w trwałość małżeństwa. Bo naprawdę, gwarantuję wam, że dawanie praw innym ludziom nie ograniczy waszych praw. To tak po prostu nie działa.

Po prostu nie. I opowiem wam państwu jeszcze jedną historię, bo pani Senator Bogucka powiedziała też o ochronie rodziny I o tym, że rodzina to jest taka rodzina, w której się chroni, którą się trzeba chronić, dlatego że ona ma funkcję prokreacyjną, dlatego że w tej rodzinie są dzieci. I szanowni państwo, to nie jest do końca prawda, dlatego że rodzina ma wiele funkcji, nie tylko funkcję prokreacyjną. Rodzina ma też funkcję emocjonalną, funkcję opiekuńczą, ma wiele funkcji, funkcji, funkcję wychowawczą, ma wiele funkcji, które niekoniecznie wyrażają się posiadaniu dzieci. I znam taką parę, oni mieszkają w Hiszpanii, to są Hiszpanie w ogóle.

Tam są szczęśliwie inne prawa niż tutaj. I to jest para heteroseksualna. Oni oboje są po rozwodach, są w wieku moich rodziców, mają dorosłe dzieci, mają już wnuki I poznali się, będąc już seniorami. Nie mają żadnego powodu I żadnej ochoty, żeby zawierać związek małżeński, ale na wypadek choroby, na wypadek trudnej sytuacji, na wypadek śmierci jednego z nich, chcieli mieć poczucie minimalnej stabilności I zawiązali związek partnerski. Dlaczego chcecie państwo I takie przykłady będziemy mieć też w Polsce, bo rodziny są takie też w Polsce I dlaczego państwo chcecie takim ludziom odmawiać prawa do tej minimalnej stabilności I zmuszać ich do tego, żeby, żeby zawarli małżeństwo, skoro I tak dla was to nie powinno mieć żadnego znaczenia, bo oni już nie będą mieć dzieci.

I mówię o tym dlatego, że chciałabym was bardzo serdecznie dzisiaj zachęcić, wszystkich państwa, żebyście odłożyli na bok te slogany, którymi nas tutaj karmicie, żebyście odłożyli na bok uprzedzenia I opowieści o tym, co mówi Kościół katolicki, co mówi konstytucja I skupili się, skupili się realnych problemach, realnych ludzi, których czasami naprawdę często wręcz potraficie się skupić. Dlaczego nie macie problemu z tym, żeby skupić się I pochylić nad trudnym losem seniorów, nad sytuacją dzieci w rodzinach zastępczych, nad sytuacją kobiet ulegających przemocy domowej, bo większość z nas ma ma ogromną wrażliwość społeczną, a nie znajdujecie w sobie tej empatii I tej wrażliwości, żeby spojrzeć na te konkretne rodziny, na konkretnych ludzi, którzy podejmują różne decyzje. Ale jeszcze raz, te decyzje w żaden sposób nie zagrażają ani polskim małżeństwom, ani polskiej racji stanu, ani przetrwaniu polskiego narodu. Wręcz przeciwnie, polski naród dzisiaj w trzydziestu procentach reprodukuje się poza małżeństwem. Poza małżeństwem.

I żadne zmiany podatkowe tego nie zmienią. I żadne zaklinanie tego na tej sali tego nie zmieni. I możemy pewnie zrobić całe osobne seminarium o tym, skąd to się bierze, ale to nie jest to miejsce I czas. Natomiast to jest miejsce I czas, żeby uszanować te wybory naszych obywateli, żeby dostrzec tych, którzy tego wyboru w ogóle nie mają, ponieważ żyją w związkach jednopłciowych. W związkach tak samo stabilnych, tak samo uczciwych, tak samo pełnych miłości, tak samo pełnych troski o siebie nawzajem I strachu przed tym, co będzie, mojemu partnerowi coś się stanie.

I strachu przed tym, co będzie, jak wjedzie mi fiskus na chatę, bo się okazało, że dorzuciłam się partnerowi do remontu. I po prostu uznajmy to, że oni istnieją I dajmy im żyć. Dziękuję bardzo.

02:14:21 - 02:14:25

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Bardzo proszę pani senator Ewa Matecka.

02:14:34 - 02:17:28

Ewa Matecka

Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Pojęcie osoby najbliższej, jeśli przyjąć źródłowe znaczenie tego określenia, odnosi się również do sfery emocjonalnej życia człowieka, którą stanowione prawo powinno wspierać, a nie ograniczać. Wybór osoby uznawanej za najbliższą jest bowiem aktem woli, potrzebą łączności z drugim człowiekiem, którego obecność ma uczynić nasze życie bogatszym I szczęśliwszym. Dotychczasowe regulacje prawne w tym obszarze ukazują się z punktu widzenia wartości bezwzględnych dalece niewystarczające I nieprzystosowane absolutnie do współczesnych standardów społecznych. Nie uwzględniają też aktualnego stanu wiedzy psychologicznej, socjologicznej I antropologicznej.

Tym samym prawdopodobnie wbrew intencjom twórców niektórzy interpretatorzy zapisów konstytucyjnych, próbują ingerować w najbardziej intymny mikroświat, jednostki. Takiej ingerencji nie sposób dziś usprawiedliwiać względami tradycji, wiekowych przyzwyczajeń, uprzedzeń czy ograniczeń narzucanych przez systemy religijne. Co więcej, sposób traktowania przez mechanizmy państwa osoby najbliższej świadczy również o naszej demokracji. Proponowana ustawa jest zaledwie pierwszym krokiem ku normalności I pełnej uczciwości w relacjach obywatela z państwem. Mamy świadomość, że krokiem dalece niewystarczającym, ale uczynionym we właściwym kierunku, z nadzieją na całkowite porzucenie pełnych hipokryzji I demagogicznych argumentów atakujących związki partnerskie, a przez to godzących przyrodzoną godność człowieka.

Jeśli próbuje się tego rodzaju kompromisowe rozwiązanie storpedować w imię bieżących interesów politycznych czy religijnego fundamentalizmu, należy pamiętać, że skutkiem takiej decyzji, skutkiem takiego zachowania będą kolejne ludzkie dramaty I całkowite zniechęcenie zarówno do instytucji państwowych, jak I wyznaniowych. Będzie to sytuacja, w której swoją wiarygodność straci każdy, kto próbuje przypisywać sobie prawo do bycia moralnym autorytetem czy duchowym przewodnikiem. Dlatego z pełnym przekonaniem zagłosuję za przedłożonym projektem ustawy, mimo że mam świadomość cząstkowości zawartych w niej rozwiązań. Pani minister, gratuluję jej I dziękuję.

02:17:28 - 02:17:33

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Bardzo proszę pani senator Magdalena Kochen.

02:17:43 - 02:21:20

Magdalena Kochan

Panie marszałku, pani minister, szacunek za waszą pracę, za cierpliwość, za umiejętność stosowania kompromisu. Rzadka cecha wśród polskich polityków, nad czym ubolewam, bo kompromis jest wpisany w demokratyczny spór. Inaczej nie można zawierać dla wspólnoty dobrych decyzji, po prostu. Ja jestem przekonana, proszę państwa I naprawdę jestem przekonana, że żyjemy w kraju, w którym konstytucja gwarantuje nam demokrację, wolność I równość. Jestem przekonana, że moi koleżanki I koledzy z prawej strony sceny politycznej mają przekonanie o tym, że ochrona rodziny jest po prostu wpisana w ich DNA polityczne.

I ja to szanuję. Tak jak szanuję fakt, że są 2000000 osób, współobywateli w moim kraju, którzy mówią, nie chcemy brać małżeństwa albo zawierać małżeństwa albo nie możemy, bo prawnie jest ono niemożliwe, ponieważ jesteśmy innej niż heteroorientacji seksualnej. Tych ludzi także szanuję równie jak państwa. W moim kraju wszyscy obywatele mają równe prawa, muszą mieć równe szanse I to im gwarantują te zapisy konstytucyjne, które przywołał tak pięknie mój przedmówca, pan senator Jacek Trela. Nie będę się zatem na to powoływać, ale ja wiem, że my wszyscy wierząc w równość wobec praw, mamy także tą dziwną szlachetność polską, która zawsze mówi, słabszemu pomogę.

Słabsze od nas są te osoby, które nie mogą skorzystać z równości wobec praw. W związku z czym z pełnym

Przekonaniem zagłosuje za tymi rozwiązaniami, które im tę równość zapewnią. Mają nie obowiązek, nie przymus, mają taki jak ja wybór, mogę wziąć albo nie wziąć ślubu. Za takimi rozwiązaniem, za tak, za tymi rozwiązaniami podpisuję się sercem, rozumem, przekonaniami wszystkim. I jestem także przekonana, że nie obrażając niczyich uczuć, będziemy potrafili zrozumieć, o czym jest naprawdę artykuł 32. Naszej konstytucji.

Jeśli to zrozumiemy I przyjmiemy te rozwiązania do serca, to wcale nie będzie nam trudno akceptować inności, bo jest nas 38000000 obywateli I 38000000 różnych odczuć, różnych przekonań, różnych orientacji politycznych, żyjących wspólnie, pod jednym dachem, z mam nadzieję po przyjęciu tej ustawy równymi szansami wobec prawa. Bardzo dziękuję.

02:21:20 - 02:21:44

Maciej Żywno

Dziękuję uprzejmie. Bardzo proszę pan senator Krzysztof Kwiatkowski, a zanim dotrze do nas, witamy serdecznie na naszym posiedzeniu na zaproszenie pani senator Haliny Biedy, grupę Młodzieżowej Rady Miasta z Bytomia wraz z kołem naukowym Medialab I Menadżer Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Witamy serdecznie. Bardzo proszę panie senator.

02:21:44 - 02:24:00

Krzysztof Kwiatkowski

Panie marszałku, pani I panie ministrze, szanowni państwo. Także wy, droga młodzieży, w której uczestniczycie w wyjątkowym punkcie posiedzenia senatu. Dzisiaj będziemy tutaj decydować o tym, czy osoby pozostające w związkach nieformalnych będą mogły w naszym wspólnym państwie korzystać z jakichkolwiek praw. Silne państwo to takie, które chroni ludzi w różnych sytuacjach. Chroni ich oczywiście w chwilach szczęścia, chociaż wtedy oni akurat tej ochrony ze strony państwa zapewne potrzebują najmniej.

Ale powinno ich także chronić wtedy, kiedy są w chorobie. Powinno chronić osoby bliskie, kiedy ich najbliżsi odeszli, czyli w chwili śmierci lub powinno ich chronić w sytuacji kryzysowej. W Polsce są takie osoby, które z takiej ochrony państwa poprzez różne instytucje I przepisy prawa nie mogą skorzystać. Państwo w sytuacji dla nich najtrudniejszej, w sytuacji tragedii czy kryzysu udaje, że takich osób nie ma. Takie osoby nie mogą skorzystać z żadnego wsparcia.

Dzisiaj rozpatrujemy ustawę, która nie odbiera nikomu żadnych praw, nie narusza instytucji małżeństwa wbrew temu, co padało także na tej sali, nie ogranicza niczyjej wolności. Jest to ustawa, która po prostu dostrzega rzeczywistość społeczną I daje ochronę prawną ludziom, którzy kochają się, żyją razem, prowadzą wspólne gospodarstwa domowe, wychowują dzieci, mają wspólne kredyty I ponoszą odpowiedzialność za siebie nawzajem, o czym tak pięknie mówiła tutaj pani minister Kotula. Ile jest takich osób? Jest kilkaset 1000 par w Polsce. Liczy się, że około dwóch 1000000 Polek I Polaków, licząc osoby dorosłe I dzieci, pozostają.

Czy ja bym mógł

02:24:01 - 02:24:02

Przepraszam bardzo, ale ciszej.

02:24:02 - 02:24:03

Przepraszam, pani senator.

02:24:05 - 02:24:08

Krzysztof Kwiatkowski

Czy można dokończyć swoją wypowiedź?

02:24:10 - 02:24:11

dziękuję. Ja rozumiem, ale... W

02:24:12 - 02:31:07

Krzysztof Kwiatkowski

Polsce żyje kilkaset, w Polsce mamy kilkaset 1000 takich par. Żyje około dwóch 1000000 obywateli, licząc dzieci w takich związkach. Państwo nie może udawać, że ich nie ma. Państwo nie może udawać, że oni nie istnieją. Ta ustawa dla tych ludzi jest ustawą o bezpieczeństwie, odpowiedzialności, przewidywalności, prawa.

W Polsce dzisiaj 1 3. Dzieci żyje w związkach nieformalnych. Zaskoczę państwa, te słowa kieruję do prawej strony naszej sali. Zdecydowana większość par nieformalnych to parę osób innej płci, nie osób jednej płci. Wbrew temu, co wam się wydaje.

I każdy z nich, czy są to pary jednopłciowe, czy wielopłciowe, mają prawo oczekiwać od państwa tego, że państwo będzie ich zauważać. Co daje ta ustawa? Ta ustawa kończy stan niepewności prawnej, wprowadza odpowiedzialność, a nie przywileje. Ta ustawa jest pięknym opisem tego, że jeżeli jesteś w związku z drugą osobą, to ponosisz także pewną odpowiedzialność. I żeby tą odpowiedzialność ponosić, my to zapisujemy w ustawie o tych pewnych wzajemnych zobowiązaniach, oczywiście także o pewnych wzajemnych, wzajemnych prawach.

Jeżeli mówimy, że ta ustawa kończy stan niepewności prawnej, to kończy I to w takich symbolicznych I ważnych dla ludzi miejscach jak w szpitalu, przy dostępie do informacji medycznej, po śmierci partnera, sytuacji potrzeby spłaty kredytu mieszkaniowego, przy dziedziczeniu, przy korzystaniu ze świadczeń społecznych, w konkretnych życiowych sytuacjach. Co ta ustawa daje? Ona ułatwia życie, codzienne życie, bo umożliwia taki dekalog praw, nieprzywilejów, dostęp do informacji medycznej, możliwość podejmowania właśnie decyzji medycznych w kontekście także partnera, prawo do zasiłku opiekuńczego, możliwość objęcia partnera ubezpieczeniem zdrowotnym, prawo do renty rodzinnej, możliwość wspólnego rozliczania podatku dochodowego, zwolnienia podatkowego przy dziedziczeniu I przy darowiznach, ochronę prawa do wspólnego mieszkania, możliwość ustanowienia, oczywiście w od opisanym trybie wspólności majątkowej, czy prawo do decydowania w tak dramatycznej sytuacji, jak prawo do decydowania o zasadach pochówku partnera. To naprawdę są bardzo konkretne sytuacje. To nie ideologia.

To ludzie ze swoimi problemami, które przychodzi im rozwiązać. Państwo słyszeliście te przykłady, także wśród naszych koleżanek I kolegów pań I panów senatorów czy, czy osobiste świadectwo pań minister. My im nie mamy prawa odbierać prawa do tego, żeby z określonych rozwiązań prawnych mogli skorzystać. Zadam państwu pytanie, jak sądzicie, co łączy takie kraje jak Francja, Niemcy, Czechy, Austria, Włochy, Grecja, Chorwacja, Słowenia, Węgry, Estonia, Irlandia, Finlandia, Szwecja, Dania, Holandia, Belgia, Luksemburg, Hiszpania I Portugalia. W tych krajach już wprowadzono podobne, dalej idące czy analogiczne rozwiązania.

Za to powiem państwu, co łączy Polskę z takimi krajami jak Rosja I Białorusi. Tak, bo to są państwa, w których nie ma żadnych regulacji w tym zakresie. Dokładnie dzisiaj w Rosji nie istnieją związki partnerskie, nie istnieje instytucja rejestrowanego związku cywilnego dla osób pozostających poza małżeństwem. Jak mamy na Białorusi? Identycznie.

Nie ma żadnych regulacji czy o statusie osoby najbliższej, czy o formule związku właśnie partnerskiego, nie ma rejestrowanych związków cywilnych, nie istnieje odrębny status prawny dla osób pozostających w trwałym związku nieformalnym. Polacy wiele lat temu wybrali. Wybrali w roku osiemdziesiątym dziewiątym I wybrali 20 lat temu, że polska tożsamość, że polskie wartości są związane ze światem wartości Zachodu, gdzie na pierwszym miejscu jest człowiek. My chcemy mieć takie rozwiązania, jak mają państwa w Europie Zachodniej I w Europie Środkowej już w wielu miejscach. Nie chcemy takich rozwiązań, jak ma Rosja I Białoruś.

Dlaczego? Bo to są państwa, w którym nie szanuje się drugiego człowieka, w którym władza uważa, że wie lepiej, którym władza traktuje nie partnersko, a przedmiotowo własnych obywateli. Tak, my nie należymy do tego kręgu kulturowego jak Rosja I Białorusi. Wbrew temu, co się dzisiaj wydaje. Bo dzisiaj jak czytamy przepisy prawa, w zasadzie ich brak, to możemy powiedzieć, że w sensie rozwiązań prawnych tak przynależymy dzisiaj do tej samej grupy państw jak Rosja I Białorusi.

Dlatego pozwólcie państwo, że zakończę apelem. Ta ustawa, a w zasadzie nawet 2 ustawy, to są ustawy, które rozwiązują konkretne problemy ludzi. Ta ustawa

Jest ustawa dla obywateli, nie dla władzy. I dlatego zakończę swoje wystąpienie prośbą I apelem. Panie prezydencie, my uchwalimy tą ustawę I ona opuści za chwilę parlament. Stanie pan przed wielką odpowiedzialnością. Czy fałszem I obłudą było to, co pan mówił w kampanii wyborczej, że jest pan otwarty na to, żeby uregulować status osoby najbliższej I czy będzie pan otwarty na problemy dwóch 1000000 Polek I Polaków, którzy dzisiaj żyją w związkach nieformalnych, czy będzie pan zakładnikiem ideologii, która nie widzi drugiego człowieka.

Mam nadzieję, że ten egzamin inaczej niż w przypadku pańskich innych wed, jak tych kompromitacji przy regulacji rynku kryptowalutowego, zda pan ten egzamin z człowieczeństwa. Trzymam za to kciuki mocno zaciśnięte, bo trzymam kciuki mocno zaciśnięte za Polki I Polaków, którzy dzisiaj obserwują tą debatę I mają nadzieję, że państwo będzie ich zauważać.

02:31:08 - 02:32:07

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Informuję wysoką izbę, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że głos do protokołu złożyli senatorowie. Brejza Ryszard, Fedorowicz Grzegorz, Gorgoń Komor Agnieszka, Kaliszuk Ewa, Komarnicki Władysław, Majer Ryszard, Małecka libera Beata, Sykuła Joanna, Szenfeld Adam, Świlski Ryszard. Wnioski o charakterze legislacyjnym złożyli senatorowie, Ambrozik Rafał, Bernacki Włodzimierz, Błaszczyk Przemysław, Bogucka Anna, Chruścikowski Jerzy, Czelej Grzegorz, Dobkowski Wiesław, Gogacz Stanisław, Golba Mieczysław, Hamerski Jan, Kalata Andrzej, Karczewski Stanisław, Komorowski Marek, Kraska Waldemar, Mowątow Robert, Pająk Andrzej, Pupa Zdzisław, Rusiecki Jarosław, Sagatowska Janina, Seweryński Michał, Skurkiewicz Wojciech, Słoń Krzysztof, Wiatr Kazimierz, Zając Alicja.

Zamykam łączną dyskusję. Czy pani minister chciałaby... Zapraszam serdecznie.

02:32:22 - 02:34:56

Katarzyna Kotula

Bardzo serdecznie dziękuję. Panie marszałku, przede wszystkim chciałabym panom senatorom I paniom senatorkom I wszystkim podziękować za dobre słowo o ustawie, a właściwie o ustawach, za przypomnienie, po co tu jesteśmy, po co jesteśmy my parlamentarzyści w Sejmie I I państwo tu w Senacie I że naszą rolą jest stanowić prawo dla obywateli I o to dobro obywateli dbać, a nie myśleć tylko w kategoriach własnych korzyści politycznych. To jest dla mnie bardzo ważne. Bardzo państwu dziękuję za docenienie pracy mojego zespołu. Departament do spraw równego traktowania pani dyrektor Magdalena Dropek.

Jest dzisiaj z nami Leonhard Osiadło, główny specjalista, ale jest też wsparcie Departamentu Prawnego. Jest pan, z nami pan Paweł Goliszek, pani wicedyrektor Aleksandra Ziuziak, którzy pomagali nam I są dla tego etapu ważni. Jest z nami pan Paweł Kosmólski, który jest radcą w moim departamencie. Departament prawny KPRM-u był z nami na tych etapach, kiedy w pracach sejmowych pracowaliśmy nad tysiącem drobnych poprawek, które miały za zadanie właśnie przynieść do państwa ustawę prawie doskonałą legislacyjnie I ustawę, która jest kompromisem politycznym I my tego nigdy nie ukrywaliśmy. Dziękuję, że jest z nami dzisiaj Sebastian Gajewski, wiceminister Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej, bo to jest bardzo ważne I tutaj też dzisiaj pani senator Biejat mówiła dużo o tym, jak zmienia się funkcja rodziny.

I oczywiście były tu emocje, były lęki, były strachy prawej strony sceny politycznej, które pewnie można by było różnymi słowami zaopiekować. No ale skoro padły cytaty z Jana Pawła Drugiego, a nikt nie ma monopolu na cytaty Jana Pawła Drugiego, to ja też pozwolę sobie go zacytować. Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą, jego życie jest pozbawione sensu, jeśli nie objawi mu się miłość. I jeśli nie spotka się z miłością, jeśli jej nie dotknie I nie uczyni w jakiś sposób swoją, jeśli nie znajdzie w niej żywego uczestnictwa.

To jest encycplici Redemptor Hominis. Ćś. Dziwię się, że państwo rozmawiają w czasie, kiedy ja cytuję Jana Pawła drugiego tak ważnego dla państwa, to przecież wybrzmiało tutaj. Przepraszam

02:34:57 - 02:34:58

bardzo, nie przerywamy pani Nie

02:35:00 - 02:35:13

Katarzyna Kotula

ma pan senatorze recepty ani jedynego przepisu na to, jak wyglądać ma miłość. Bo żadna miłość nie jest gorsza ani lepsza, kiedy mówimy o takich rodzinach, o jakich tutaj mówili dzisiaj senatorowie.

02:35:13 - 02:35:16

Maciej Żywno

Panie senatorze, to nie jest dyskusja.

02:35:16 - 02:39:58

Katarzyna Kotula

No myślę, że wypowiedzi Jana Pawła II akcentują miłość, wzajemność, wspólną drogę, szacunek, trwałe więzi, o których tyle tutaj dzisiaj mówiliśmy I I bardzo dziękuję za te słowa I są jakiegoś rodzaju argumentem na rzecz ochrony praw w związkach partnerskich I kiedy mówię o związkach partnerskich, mam na myśli po prostu wszystkie związki nieformalne. Nie chcę tu wchodzić w spór dogmatyczny, ale padały też słowa o wolności, bo było o chrześcijaństwie, Nepadle drugim o wolności, więc jeszcze 1 ostatni cytat z Jana Pawła drugiego: wolności nie można tylko posiadać, nawet trzeba ją stale zdobywać, tworzyć, może ona być użyta dobrze lub źle na służbę dobra prawdziwego lub pozornego I to akurat z audiencji dla wiernych z Białorusi z 1900 dziewięćdziesiątego ósmego roku. I ze słowami Jana Pawła Drugiego tymi przeze mnie cytowanymi państwa zostawię I niech państwo we własnym sumieniu zastanowią się dzisiaj rzeczywiście, czy mówili państwo tutaj z tej mównicy dzisiaj do obywateli I obywatelek sloganami, partyjnym przekazem, Czy mówili państwo z serca? Przypominając sobie, bo myślę, że dla nas też bycie w Sejmie czy bycie w Senacie wiele lat powoduje, że czasem zapominamy, do czego zostaliśmy tutaj powołani w tej służbie. W służbie obywatelom zostaliśmy powołani właśnie do tego, żeby nie zastanawiać się nad tym, jaka jest korzyść polityczna z tego, żeby grzmieć z tej mównicy o zagrożeniu dla małżeństwa, bo padło tu wiele przeciwnych argumentów I wiemy, że to nie jest prawda.

Ta ustawa to, to nie jest stworzenie ani nowej formy małżeństwa, ani nie jest to zagrożenie dla małżeństwa. Myślę, że to ważne, żebym do tego się odniosła. Tak, mamy niż demograficzny, tutaj był taki głos pani senator Sakatowskiej właśnie 1., mamy niż demograficzny I powiem państwu, co jest na to przepis. Co jest w ogóle zagrożeniem dla polskiej rodziny I dla wielu małżeństw? Szkodliwa polityka mieszkaniowa.

Wiecie państwo, że wiele małżeństw w Polsce łączy trzydziestoletni kredyt, a nie miłość I nie więzi. Co jeszcze jest zagrożeniem? Nadużywanie alkoholu, przemoc domowa, niestabilny rynek pracy. I powiem państwu, że na wszystkie zagrożenia dla demografii rząd koalicji piętnastego października odpowiada. Dlatego, że nam naprawdę zależy na tym, żeby ludzie chcieli rodzić dzieci I takie decyzje podejmowali.

Nie da się, tak jak nie da się nikogo zmusić do urodzenia dziecka, nie da się nikogo zmusić do małżeństwa. I państwo o tym bardzo dobrze wiedzą, bo ja jestem przekonana, że jak państwo na sekundę zamkną oczy I się zastanowią, czy znają kogoś, komu ta ustawa by pomogła, to jestem pewna, że państwo takie osoby znajdą. Wśród swoich najbliższych, czasem dalszych, wśród swoich znajomych, sąsiadów na pewno jest ktoś, kto takiej ustawy by potrzebował. To może być para sześćdziesięciolatków, chyba akurat pani marszałek Magdalena Bijat o takich osobach wspominała, które już w starszym wieku znalazły miłość, wsparcie I padało tutaj pytanie o to, ile ta ustawa kosztuje. Jak to jest, proszę państwa, że, staram się tutaj w senacie nie używać mocnych słów, że państwu nie śmierdzą podatki osób LGBT, że jakoś nie mają państwo z tym problemu, że ci ludzie płacą podatków w tym państwie.

I że z tych podatków dostają państwo swoje uposażenie. Z tych podatków być może zbudowano drogę, po której państwo jeżdżą, a może chodnik, po którym państwa wnuczek czy wnuczka idą do przedszkola. Jak to możliwe, że nie przeszkadza państwu, że ci ludzie służą warmi? I kiedy przyjdzie bronić ojczyzny, będą za nią przelewać krew. A jednak mają państwo czelność I ani krzty zastanowienia, wyjść tu na mównicę I powiedzieć, to są obywatele drugiej kategorii I w tej drugiej kategorii mają pozostać.

To są gorsi obywatele. Mają płacić podatki, ale niczego nie damy im w zamian. Świetnie, że ze sobą żyją, że się sobą opiekują I I nie potrzebują, odciążając, jak rozumiem, państwo, ale nie damy im prawa do tego, żeby zwolnić ich na przykład z podatku od spadków I darowizn. Nie ma paragrafów ani artykułów na miłość, na szacunek, na trwałe więzi. To jest sprawa naprawdę bardzo, bardzo indywidualna, ale I o tym mówili tutaj senatorowie I panie senator struktura społeczna się zmienia.

02:40:00 - 02:47:01

Katarzyna Kotula

Nie znajdujemy dzisiaj odpowiedzi na to, dlaczego, a nie znajdujemy, dlaczego młodzi ludzie nie zdecydują się na małżeństwo, ale widzimy, że tworzą, tworzą stałe więzi, wychowują dzieci, wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, przecież w tą swoją rodzinę też inwestują, To dajmy im po prostu odrobinę poczucia godności I chociaż odrobinę poczucia bezpieczeństwa. Ktoś tu z senatorów prawicy zastanawiał się, czy Katarzyna Kotula z to sekretarz stanął, też nie. Dziwi mnie, że prawica I prawa strona sceny politycznej nie zna historii języka polskiego, bo końcówki żeńskie, tak zwane feminatywy, proszę państwa, to jest czas drugiej Rzeczypospolitej. One były w powszechnym użyciu. Ta nowomowa, w której nie ma żeńskich końcówek została wprowadzona w czasie PRL-u.

To PRL wyrugował żeńskie końcówki, więc to czym się państwo dzisiaj posługują, to jest spuścizna komunizmu. Polecam książki z historii języka polskiego. Takie słowo jak szpiegini było powszechnie używane, choć dziś może się państwu wydawać trudne do wymówienia. Więc nie obrazili mnie państwo no tą próbą, jak rozumiem, obrażania mnie. Jeśli chodzi o zarzut dotyczący fikcyjne...

Fikcyjnie zawieranych umów cywilnoprawnych, Ograniczenie, zakładając nawet gdyby, to rzeczywiście brak zaufania do obywateli bardzo brzydko wybrzmiał, ale zakładając, że nawet gdyby państwo myśleli, że każdy Polak to cwaniak, no to jak cwaniak, to ślub też weźmie dla korzyści materialnych. I pewnie tak jest. Jedni dla kredytu, 2. Dla korzyści materialnych, 3. Dla...

Z jakichś innych powodów, tak? Jest tutaj pewnego rodzaju ograniczenie, czyli pełen rok podatkowy, który jest warunkiem tego, żeby nawet jeśli się zdecyduje na wspólne, na wspólność majątkową, dopiero wtedy móc się wspólnie rozliczać. A jeśli państwo martwią o podatki, to ja coś państwu powiem. Ja jestem przeciwniczką fundacji rodzinnych I zresztą mamy polityków ukrywających swoje majątki, chociaż jakiegoś ograniczenia, bo to fałszywa jest ta państwa troska o, o te finanse. Wiele było osób wsparcia I za nie oczywiście bardzo, bardzo dziękuję.

Też były tu emocje, senator Górska, uzasadnione I dla mnie bardzo zrozumiałe, bo wydaje się, że znamy dokładnie tą samą osobę, 2 kobiety wychowujące wspólnie dzieci. 1 z nich jest chora I walczy z chorobą nowotworową. I trudno nam jest dzisiaj powiedzieć, jak będzie wyglądała przyszłość tej rodziny. I ona nawet mniej niż o własne zdrowie martwi się o dzieci. Co się z nimi stanie?

Czy będą się czuły bezpieczne? I naprawdę takich par, takich różnych historii życiowych jest, jest bardzo dużo I one też tutaj z tej mównicy padały. My nie wprowadzamy tak naprawdę żadnego małżeństwa pod inną nazwą. Ta instytucja nie jest dla nikogo zagrożeniem. To jest partnerska instytucja umowy cywilnoprawnej.

To nawet jak państwo zobaczą, umowa cywilnoprawna to jest już naprawdę ustawa o związkach partnerskich sprowadzana do pewnego rodzaju... Trochę jakby państwo poszli kupić, nie wiem, samochód albo mebel, prawda? My naprawdę zeszliśmy ze wszystkiego, co budziło ogromne emocje, dlatego że my myślimy o obywatelach I obywatelkach, nie o sobie. I mam nadzieję, że w rozmowach z pałacem prezydenckim, jeśli będzie na nie otwartość, to też będziemy w ten sposób myśleć. I I co jest ważne, ten projekt nie powstał w gabinecie z dala od ludzi.

Bo tą potrzebę wprowadzania związków partnerskich w Polsce potwierdzają liczne badania opinii publicznej. I zwróćcie państwo uwagę, że my jako klasa polityczna coraz bardziej oddalamy się od tego, co mówią do nas obywatele. Obywatele już dawno, społeczeństwo, już dawno są gotowi. Oni już są gotowi na różność małżeńską, a my gonimy jakieś związki partnerskie w wersji 2 0, żeby nikogo nie obrazić. Dlatego, że nam naprawdę na tym, na tym zależy.

W konsultacjach publicznych tych pierwszych projektów do kancelarii Prezesa Rady Ministrów wpłynęło łącznie 5800 wiadomości I uwag. Trzymaliśmy je w kartonach w jednym pokoju. I to były naprawdę historie, osobiste historie życia w pewnej próżni prawnej, w której w domu mówię do kogoś kochanie, a w urzędzie ta osoba jest dla mnie po prostu osobą obcą. Szanowni państwo, bardzo dziękując za burzliwą, ważną, ale bardzo potrzebną debatę, chciałbym przypomnieć, że tworzymy prawo o ludziach I dla ludzi. Tworzymy prawo, które ma dać im poczucie bezpieczeństwa, godności, równości wobec prawa.

Bardzo dziękuję za przywoływanie tutaj tego artykułu trzydziestego drugiego, bo ja mówiłam, że czytanie konstytucji to nie jest kwiaciarnia ani koncert życzeń. I z taką samą uważnością chciałabym, żebyśmy patrzyli na artykuł 32., jak patrzymy na artykuł 18., o którym tyle się, tyle się przecież mówi, ale nawet tu mogę państwa zapewnić, jeśli polska prawica nie rozwali małżeństwa, to ono się ostanie. Mogę się z państwem o to założyć. To jest ustawa, która wykonuje wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka I zobowiązania międzynarodowe Polski I to też jest ważne, ale przede wszystkim odpowiada na realną strukturę życia codziennego 1000000 obywatelek I obywateli. Wzmacnia ochronę rodziny, a nie osłabia.

Wzmacnia ochronę rodziny w takim szerokim społecznym znaczeniu tego słowa I realizuje właśnie konstytucyjne zasady godności człowieka, równości wobec prawa I zakazu dyskryminacji, nie naruszając szczególnej pozycji małżeństwa. I nikomu nie zabiera żadnych praw, a daje realną ochronę ludziom, którzy dzisiaj w chorobie, w kryzysie, po śmierci partnera często pozostają sami wobec bezdusznego systemu. A naszym zadaniem jako ustawodawcy jest sprawić, żeby państwo wreszcie zobaczyło ich związki I rodziny takimi, jakimi są. Bardzo państwa proszę o refleksję jeszcze przed jutrzejszym głosowaniem I o to, żebyśmy może po raz 1. W życiu, tu właśnie po takiej bardzo dobrej debacie w senacie, mieli odwagę czasem pomyśleć nie o sobie, tylko o tych obywatelach, którzy od ponad dwudziestu lat, od momentu kiedy tu w senacie rozpoczęła się 1.

Debata o ustawie o związkach partnerskich, żebyśmy wspólnie zrobili po prostu coś dobrego dla ludzi I żebyśmy mogli być z siebie jako z klasy politycznej po prostu dumni. Bardzo serdecznie dziękuję.

02:47:01 - 02:48:01

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Ponieważ zostały zgłoszone wnioski o charakterze legislacyjnym do ustawy o statusie osoby najbliższej związku I umowie o wspólnym pożyciu, proszę Komisję Ustawodawczą, Komisję Rodzinę, Polityki Senioralnej I Społecznej oraz Komisję Praw Człowieka I Praworządności o ustosunkowanie się do przedstawionych wniosków I przygotowanie sprawozdań. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanych ustaw zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Dziękuję bardzo. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu szóstego porządku obrad.

Ustawa o zmianie ustawy o pomocy społecznej. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 759, a sprawozdanie komisji w druku numer 759 a. Proszę o zabranie głosu senator Alicję Zając I przedstawienie sprawozdania Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej. Wszystkich państwa proszę o odrobinę ciszej, bo obrady trwają. Bardzo proszę państwa.

02:48:03 - 02:51:49

Alicja Zając

Bez mikrofonu. Poczekamy chwilę. Panie marszałku, wysoki senacie, w imieniu Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej, która obradowała w dniu siedemnastego czerwca, mam przyjemność przedstawić projekt ustawy uchwalonej przez Sejm w dniu jedenastego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej. W posiedzeniu komisji uczestniczyła pani minister Katarzyna Nowakowska, którą serdecznie witam z zespołem. Jako minister odpowiedzialny za ten projekt ustawy również był minister Gajewski z Ministerstwa Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej.

Ustawa jest ustawą, która wychodzi naprzeciw potrzebom doprecyzowania sposobu świadczenia usług opiekuńczych. I jest też odpowiedzią na przepisy tak zwanego kamienia milowego a 70 g, dotyczącego wprowadzenia aktów prawnych dotyczących standardów zakresu opieki długoterminowej w pomocy społecznej w ramach reformy a 4 6. Mhmm. Dotyczy usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania osoby uprawnionej. Istotną zmianą jest wprowadzenie szczegółowych wymagań wobec osób wykonujących usługi opiekuńcze, a mianowicie

Złożenie oświadczenia o zdolności psychofizycznej do wykonywania takich usług, jak również przejście specjalistycznego kursu pierwszej pomocy w ramach szkolenia I również obowiązek monitorowania I oceny jakości świadczonych usług. Obowiązek uczestniczenia w kursie pierwszej pomocy dostaje taki termin do realizacji tego zadania przez podmioty wykonujące usługi 3 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy. Projekt był przedłożeniem rządowym. W czasie drugiego czytania nie zgłoszono poprawek w Sejmie. Uchwała została uchwalona jedenastego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku.

Za przyjęciem projektu głosowało dwustu trzydziestu pięciu posłów, dwudziestu 1 było przeciw, a stu osiemdziesięciu posłów wstrzymało się od głosu. W imieniu Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej wnoszę o przyjęcie projektu ustawy z poprawką legislacyjną, którą komisja popiera. Poprawka dotyczy doprecyzowania zapisów ustawy I w ocenie pana legislatora. Takie doprecyzowanie może służyć lepszemu rozumieniu tej treści. Bardzo proszę o przyjęcie przez wysoką izbę zaproponowanego projektu uchwały.

02:51:49 - 02:51:52

Maciej Żywno

Uprzejmie dziękuję. Czy są pytania do senator sprawozdawcy?

02:51:53 - 02:51:53

Nie ma, dziękuję.

02:51:53 - 02:52:27

Maciej Żywno

Nie dostrzegam, dziękuję uprzejmie. Zanim przejdę dalej, wrócę na sekundę informacyjnie do punktu poprzedniego. Oczywiście składane sprawozdania dotyczą obu projektów, obu ustaw, omawianych w punkcie czwartym I piątym. Wracamy do tego punktu. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych.

Został upoważniony Minister Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej. Wspomniana już dzisiaj I witana przez nas pani minister Katarzyna Nowakowska, czy zechce zabrać głos w przedmiotowej sprawie. Zapraszam.

02:52:42 - 02:56:37

Katarzyna Nowakowska

Szanowny panie marszałku, szanowni państwo, ja bardzo krótko, bo też ta ustawa jest bardzo ważna, ale dosyć krótka. Celem przede wszystkim ustawy I celem naszego działania jest to, by zmienić, ustandaryzować usługi opiekuńcze świadczone osobom, które takich usług potrzebują osobom ze szczególnymi potrzebami. Ten dostęp do usług opiekuńczych musi być zwiększany, musi być coraz większy. Natomiast to, co równolegle się musi zadziać, to on musi być taki sam w każdej gminie. To znaczy dzisiaj jest tak, że żaden druk, żadna ustawa I żadne rozporządzenie nie określa, czym usługa opiekuńcza jest I jakie czynności mogą być w ramach tej usługi świadczone.

I to jest tak naprawdę głównym celem tego, tego druku I tak naprawdę to też najbardziej będzie dotyczyło osób, które z usług będą korzystać. To będzie ta największa zmiana. To znaczy jasno, będzie sprecyzowane czy sprzątanie I w jakim zakresie sprzątanie wokół osoby, która, której udzielamy usług opiekuńczych jest usługą opiekuńczą, a co już jest przekroczeniem usługi opiekuńczej, co już jest zbyt daleko idącą prośbą. Czy wyjście do lekarza I wsparcie takiej osoby, czy jest usługą opiekuńczą, czy nie jest. Więc jest to, tak naprawdę to będzie miało największy wpływ na osoby, które z usług opiekuńczych korzystają.

Natomiast technicznie ustawa przede wszystkim daje delegację do wydania rozporządzenia przez Ministra Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej właśnie w kwestii tych czynności I standardów usług opiekuńczych. Rozporządzenie było dołączone w procesie legislacyjnym I wierzę, że państwo senatorowie również je, mogli się z nim zapoznać. Natomiast samo rozporządzenie będzie również, jest procedowane odrębną procedurą legislacyjną. Właśnie rozpoczęliśmy konsultacje publiczne zewnętrzne tego rozporządzenia. Co bardzo chciałabym podkreślić, to to, że też ta ustawa była konsultowana oczywiście w z Komisją Wspólną Rządu I Samorządu jako to, dlatego że to samorządy świadczą usługi opiekuńcze I dlatego, że to jest ich zadanie obowiązkowe, więc też te zapisy, które chcieliśmy zaproponować, bardzo nam zależałoby uzyskać opinię pozytywną komisji wspólnej rządu I samorządu I to się stało.

Ta komisja, ta opinia pozytywna jest. W dalszym ciągu będziemy również, komisja wspólna rządu I samorządu widziała rozporządzenie. To znaczy pracowaliśmy już na komplecie dokumentów, natomiast ta ścieżka jeszcze legislacyjna rozporządzenia trwa, więc tam również mogą się jeszcze pojawić jakieś wnioski, poprawki I lekkie zmiany. Co ważne, ta ustawa również mówi o tym, jakie wymagania powinny, jakimi wymaganiami powinny być objęte osoby świadczące usługi opiekuńcze. I to jest rzeczywiście wspomniany kurs pierwszej pomocy, bardzo istotny.

Nie standaryzujemy go, nie wskazujemy jak bardzo rozbudowany I szeroki to musi mieć zakres. Natomiast takie podstawowe szkolenie z pierwszej pomocy powinno dotyczyć każdą osobę świadczącą usługi opiekuńcze. Natomiast tutaj też warto zaznaczyć, że specjalnie nie rozbudowywaliśmy ani tych dużych jakby wymagań, nie tworzyliśmy dużych barier przed tym, by te usługi opiekuńcze świadczyć, ani też w drugim zakresie, gdzie mówimy o kontrolowaniu jakości świadczonych usług I monitorowaniu świadczonych usług przez samorząd. To też jest ważny, ważna część ustawy. Tutaj to jest istotne, nie robiliśmy jakichś bardzo wysokich, wygórowanych wymagań wobec samorządów.

Skupiliśmy się na wersji tak naprawdę minimalnej, ale potrzebnej dlatego, że jak myślę, że tutaj się zgadzamy, że te usługi opiekuńcze, one są najbliżej obywatela I to bezpieczeństwo osoby, która z nich korzysta musi być na pierwszym miejscu I musi być, muszą być też mechanizmy wdrożone, by o nie zadbać. Więc jestem oczywiście do dyspozycji, gdy będą pytania I bardzo dziękuję Bardzo proszę o przyjęcie ustawy. Bardzo dziękuję.

02:56:37 - 02:56:40

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo pani minister. Jest 1. Pytanie. Bardzo proszę państwa.

02:56:40 - 02:57:41

Alicja Zając

Bardzo dziękuję. Mnie to umknęło w czasie posiedzenia komisji, dlatego pozwalam sobie zapytać. Mianowicie w informacji o projektowanej ustawie w uzasadnieniu mamy taki zapis w punkcie piątym, projektowane regulacje mają charakter pilny. Z uwagi na powyższe projekt ustawy jest procedowany w trybie odrębnym z pominięciem etapu konsultacji publicznych. Natomiast w innym dokumencie podejrzewam, że wydanym wcześniej, te ten sam punkt mówi, że konsultacje będą przeprowadzane I wymieniona jest lista szesnastu podmiotów.

Ja chcę zapytać, jak faktycznie to wygląda I ten projekt rozporządzenia, który jest aktualnie przygotowywany, czy on przechodzi szerokie konsultacje, czy tylko w Radzie Dialogu Społecznego? Bardzo dziękuję.

02:57:41 - 02:57:43

Dziękuję bardzo, proszę pani minister.

02:57:43 - 02:59:18

Katarzyna Nowakowska

Oczywiście. W ogóle historycznie jest tak, że te zapisy, są dzisiaj w ustawie, one początkowo były w ustawie o pomocy społecznej, którą uzyskaliśmy wpis do wykazu prac. To jest ta 2., dzisiaj 2. Nowelizacja, ta szersza. Natomiast z racji tego, że tam jest rzeczywiście dużo więcej zakresów, które zmieniamy, bardzo dużo uwag I opinii w trakcie konsultacji, zdecydowaliśmy się tą ważną, pilną kwestię wyjąć do osobnego druku.

Ona rzeczywiście nie przechodziła szerokich konsultacji publicznych I już zaraz tłumaczę dlaczego. Zdecydowaliśmy się na tryb odrębny I konsultacje z Komisją Wspólną Rządu I Samorządu dlatego, żeby nie pominąć głosu samorządów, on jest o tyle najważniejszy, że rzeczywiście dotyka wprost samorządu I zakresu przez nich prowadzonego monitoringu, kontroli, więc ten głos był dla nas tutaj kluczowy. Natomiast nie zdecydowaliśmy się na na powszechne konsultacje z racji czasu. To jest 1, 1 kwestia. Natomiast też zakres tej ustawy, tak jak powiedziałam, większość tego, co się będzie zmieniało, będzie w rozporządzeniu, a rozporządzenie już będzie podlegało normalnym konsultacjom publicznym.

I to rozporządzenie określa dużo szerszy zakres, zakres tych usług, jak choćby zakres czynności. Sama ustawa wprowadza nam tak naprawdę zapis o monitorowaniu, o kontrolowaniu jakości usług, o wymogu kursu pierwszej pomocy I oświadczenia I daje delegację do rozporządzenia. Więc pozwoliliśmy się sobie tutaj ograniczyć I zrobić tryb odrębny, by jak najszybciej rozpocząć konsultację już tych właściwych zapisów właśnie, które są w rozporządzeniu.

02:59:19 - 02:59:45

Katarzyna Nowakowska

Już oczywiście tłumaczę, znaczy już odpowiadam. Wczoraj lub 2 dni temu zostały one wysłane do konsultacji publicznych do naszych podmiotów, które będą teraz opiniować. I gdy byłam na komisji, jeszcze był etap, już byliśmy po konsultacjach wewnętrznych w ministerstwie. Dziś już jesteśmy na, w trakcie konsultacji zewnętrznych. Wiem też, że niektóre organizacje organizują publiczne dodatkowe konsultacje, by to jak najlepiej była ta opinia zebrana, więc jesteśmy w trakcie.

02:59:46 - 02:59:52

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Czy są jeszcze pytania do pani minister? Nie dostrzegam. Dziękuję uprzejmie, pan minister.

02:59:52 - 02:59:53

Bardzo dziękuję.

02:59:53 - 02:59:56

Maciej Żywno

Otwieram dyskusję. Bardzo proszę, pan senator Ryszard Majer.

03:00:09 - 03:01:07

Ryszard Majer

Panie marszałku, wysoka izbo, pani minister, szanowni goście. W istocie ta ograniczona liczba pytań do, zarówno do pani senator sprawozdawcy, jak I do pani minister pokazuje, że co do zasady izba jest zgodna z tym, że ustawa powinna zostać przyjęta, jakby nie budzi większych kontrowersji legislacyjnych, merytorycznych czy takich praktycznych wejścia w życie. Tym niemniej warto wskazać na pewne rzeczy, które mogą się w procesie przygotowywania choćby rozporządzenia dotyczącego standaryzowania przydać. Po 1. Zajmujemy się artykułem pięćdziesiątym ustawy o pomocy społecznej, który od lat funkcjonuje w bardzo takiej lakonicznej postaci I on w jakiejś mierze opisywał co to są usługi opiekuńcze, bo mówił tak, usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości zapewnienie kontaktu z otoczeniem.

03:01:07 - 03:02:10

Speaker 46

I tyle było w bazie ustawowej, w ustawie o pomocy społecznej. Na tej podstawie usługi opiekuńcze były realizowane zarówno od początku 2000 czwartego roku, kiedy ustawa o pomocy społecznej była uchwalona, ale też drodzy państwo w latach dziewięćdziesiątych tej pierwszej ustawie tam też nie było wielkich zmian. Mamy pulę osób objętych usługami opiekuńczymi I rzeczywiście tam, gdzie były większe ośrodki miejskie, gdzie w większym stopniu przykładano się do jakości prac socjalnej I pomocy osobom, tam drodzy państwo duże ośrodki, duże jednostki na własny rachunek standaryzowały sobie te usługi opiekuńcze, żeby właśnie tak jak mówiła pani na to sprawozdawca nie było niedomówień co do tego jak usługa ma być realizowana I co w jej zakres wchodzi. Natomiast moje zmartwienie budzą te nieco mniejsze gminy, gdzie ten panel usług opiekuńczych nie jest rozwinięty. Na kolejnej ustawie będziemy mówić o bonie senioralnym I tam jest propozycja, żeby te gminy wspomagać.

03:02:10 - 03:03:29

Speaker 47

Natomiast mamy w tej chwili, drodzy państwo, w granicach trzystu gmin, które usług opiekuńczych nie realizują w ogóle. Więc z jednej strony standaryzujemy usługi tam, gdzie one już są, ale z drugiej strony mamy świadomość, że mamy kilkaset gmin, które w ogóle usług opiekuńczych nie realizują I to jest, drodzy państwo, problem. W wielu gminach I to są szczególnie gminy wiejskie, te które są dotknięte depopulacją, te które mają charakter peryferyjnych, największą problemem, największym problemem nie jest tak naprawdę brak formularza oceny jakości tych usług, ale brak ludzi, środków, transportu, koordynacji z ochroną zdrowia I stabilnego finansowania. I to jest problem, nad którym się powinniśmy pochylić, żeby to w miarę postarać się, drodzy państwo, rozwiązać. To, co w moim przekonaniu powinno znaleźć się w rozporządzeniu, które ministerstwo w tej chwili przygotowuje, to ta standaryzacja powinna obejmować nie tylko kwalifikacje opiekunów, ale przede wszystkim minimalny zakres usługi, dostępność terytorialną, zasady odpłatności, mechanizm kontroli jakości, szkolenia, wynagrodzenia I warunki pracy.

03:03:29 - 03:04:53

Speaker 42

Bo drodzy państwo często jest tak, że opiekunki są, otrzymują za pracę bardzo, bardzo zaniżone świadczenia I w związku z tym, jak gdyby przykładanie się do jakości I nabór do tego zawodu tak ważnego w dobie starzejącego się społeczeństwa jest bardzo ograniczony. To jest, drodzy państwo, problemem, nad którym powinniśmy się pochylić. Inną rzeczą I innym elementem, o którym jako państwowcy powinniśmy myśleć, to jest, drodzy państwo, cena tych usług opiekuńczych, Bo w tych gminach, w których usług nie ma albo są bardzo ograniczone, mamy taką grupę gmin, gdzie tam jest w granicach do dziesięciu osób są te usługi świadczone, to problemem, drodzy państwo, w świadczeniu tych usług, w odbiorze tych usług jest wysoka cena za świadczone usługi, bo usługi opiekuńcze nie są świadczone bezpłatnie, są one świadczeniem, za które obywatel, podopieczny płaci. Oczywiście gmina w ramach swoich właściwości uchwałą rady gminy może obniżyć stawki, może je zredukować, może je zminimalizować. Tym niemniej ta odpłatność usług opiekuńczych świadczona przez realizatorów gminnych zlecanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej często jest barierą, która powoduje, że osoby o te usługi opiekuńcze się nie ubiegają.

03:04:53 - 03:05:38

Speaker 43

Co robią? No szukają usługodawców na rynku prywatnym. Na takim rynku, który drodzy państwo nie będzie podlegał procesom kontroli I nie będzie oceniany przez tą, przez to rozporządzenie, które będzie standaryzować usługi. Także moja obawa w tym zakresie jest też taka, że być może znaczna część gmin, bo każda standaryzacja, drodzy państwo, jaka by nie była, będzie nam podnosiła koszt jakości, koszt usługi jako takiej. Więc bardzo możliwe, że te koszty wzrosną I jakaś część nam odpłynie I one przejdą do sektora, który nie będzie rejestrowany I nie będzie, drodzy państwo, możliwy do skontro skontrolowania.

03:05:38 - 03:06:23

Speaker 44

Stąd standaryzacja, tak, ale też drodzy państwo należałoby się zastanowić nad pulą środków, którym możemy wspomóc te, nie tylko te gminy, w których tych świadczeń opiekuńczych w ogóle już nie ma, bo to będzie zapewniał nam bon senioralny, ale także tam, te gminy, gdzie usługi są świadczone, ale są świadczone w bardzo ograniczonym stopniu, po prostu są one na tyle wysokie, że mieszkańcy nie będą z nich korzystać. Tyle uwag do do tej, do tej regulacji. Ona, drodzy państwo, nie budzi kontrowersji, bo każde działanie, które będzie wspierać osoby starsze zasługuje na uznanie. Tym niemniej tych kilka uwag pod kątem Ministerstwa Rodziny pozwoliłem sobie skierować. Bardzo dziękuję.

03:06:23 - 03:06:52

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo panie Senatorze. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu złożyli senatorowie. Brejza Ryszard, Brzezin Gustaw, Dunin Artur, Golba Mieczysław, Gorgoń Komor Agnieszka, Gromek Janusz, Kaliszuk Ewa, Komarnicki Władysław, Memątow Robert, Sekuła Joanna, Szenfeld Adam, Świlski Ryszard. Zamykam dyskusję.

Czy pani minister słowo podsumowania na koniec? Bardzo proszę.

03:07:06 - 03:09:55

Katarzyna Nowakowska

Szanowny panie marszałku, szanowni państwo, ja króciutko, bo chciałabym też odnieść się do tych bardzo ważnych kwestii, które pan senator raczył poruszyć. Również w kwestii właśnie odpłatności, wysokiej ceny czy dostępu do nich. Usługi opiekuńcze już dzisiaj są zadaniem obowiązkowym gmin. To znaczy, że wszystkie gminy powinny je świadczyć zawsze wtedy, kiedy zgłosi się osoba, która ich potrzebuje. I niestety obserwujemy, że z roku 2024 na 2025 gmina...

Liczba gmin, które nie świadczą usług opiekuńczych wzrosła. To znaczy, że pogłębia nam się niestety problem, więc to już jest istotna kwestia, którą się zajmujemy. 2. Istotna kwestia to wysoka cena usług opiekuńczych. Też tutaj jest istotne, by powiedzieć, jak ten mechanizm ustalania ceny wygląda dzisiaj.

To znaczy, że cenę za usługi opiekuńcze ustala samorząd. To jest kompetencja dzisiaj samorządu. Więc rozpoczynając dyskusję o cenie tych tych usług, powinniśmy też zastanowić się właśnie, jakie te regulacje miałyby być I jak mocno wchodzić w kompetencje samorządów. Bo tutaj z drugiej strony to właśnie samorząd powinien być najbliżej, jest najbliżej obywatela, wie jakie potrzeby na w swojej lokalnej społeczności są I jak powinno się je wycenić w zależności od możliwości danych osób. Również ma możliwość samorząd zwolnić daną osobę z odpłatności, jeżeli widzi taką potrzebę.

Więc te kompetencje dzisiaj są właśnie w samorządach I oczywiście widzimy, że być może tutaj jest potrzeba interwencji, Natomiast to jest interwencja, jeżeli taka by się wydarzyła, interwencja w zadania własne I w zakres odpowiedzialności samorządu. Poruszył pan senator również kwestię zakresu czynności I właśnie zakres czynności będzie regulował rozporządzenie jako jedną z bardzo ważnych kwestii, właśnie o których po, opowiedziałam. I bardzo ważna kwestia, my również zwiększamy środki dostępne dla samorządów w zakresie właśnie świadczenia usług opiekuńczych. To jest I Korpus Wsparcia Seniora I Opieka 75 plus do tej pory. Również za chwilkę będzie dyskusja o bonie senioralnym, bardzo ważnym I bardzo znaczącym wsparciu dla samorządów w tym zakresie.

Również pozyskaliśmy środki z projekt... Z funduszy europejskich na dodatkowe szkolenia dla opiekunów oraz na świadczenie usług w zakresie szczególnie mieszkalnictwa wspomaganego, więc ten dostęp również się zwiększa. Istotą jest również to, wprowadzić takie regulacje, by przy zwiększaniu dostępnej puli rządowej zwiększały się również, zwiększało się również zaangażowanie samorządów, a nie słabło. Więc to jest też zakres naszych zadań I działań, które realizujemy. Bardzo dziękuję.

03:09:55 - 03:09:59

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo, pani minister. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej

03:10:00 - 03:10:28

Maciej Żywno

Zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu siódmego porządku obrad, ustawy o osobach starszych I koordynacji opieki długoterminowej. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 760, a sprawozdanie komisji w druku numer 760 a. Proszę o zabranie głosu senator Jawę Monikę Kaliszuk I przedstawienie sprawozdania Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej, Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej oraz Komisji Zdrowia. Bardzo proszę.

03:10:30 - 03:11:18

Monika Kaliszuk

Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, szanowna pani minister. Mam przyjemność przedstawić państwu sprawozdanie trzech połączonych komisji, Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej, Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej oraz Komisji Zdrowia o uchwalonej przez Sejm w dniu jedenastego czerwca bieżącego roku ustawie o osobach starszych I koordynacji opieki długoterminowej. Do Senatu ustawa została przekazana w dniu jedenastego czerwca bieżącego roku. Marszałkini Senatu dnia jedenastego czerwca skierowała ustawę do komisji, które rozpatrzyły treść ustawy w dniu dwudziestego trzeciego czerwca. Podczas posiedzenia komisji obecna była sekretarz stanu w kancelarii Prezesa Rady Ministrów pani Marzena Okła-Drewnowicz wraz ze współpracownikami.

03:11:18 - 03:12:07

Speaker 50

Informacyjnie podam, że podczas głosowania w Sejmie za przyjęciem ustawy było było czterystu piętnastu posłów, 1 posłów był przeciw, a dwudziestu wstrzymało się od głosu. Celem ustawy jest stworzenie spójnego systemu wsparcia osób starszych poprzez rozwój polityki senioralnej, wprowadzenie koordynacji opieki długoterminowej oraz ustanowienie programu Bon Senioralny. Ustawa realizuje również kamień milowy a 70 g Krajowego Planu Odbudowy dotyczący rozwoju systemu opieki długoterminowej. Potrzeba przyjęcia nowych rozwiązań wynika z postępującego procesu starzenia się społeczeństwa. Obecnie w Polsce żyje bowiem niemal 10000000 osób w wieku 60 lat I więcej, a według prognoz ta liczba będzie systematycznie wzrastać.

03:12:07 - 03:12:43

Speaker 49

Szczególnie szybko rośnie liczba osób najstarszych, wymagających wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, co stwarza potrzebę budowy bardziej efektywnego I lepiej skoordynowanego systemu opieki. Ustawa obejmuje 3 zasadnicze obszary regulacji. Po 1., wprowadza bon senioralny, program bon senioralny skierowany do osób, które ukończyły 65. Rok życia. Bon ma służyć finansowaniu usług wsparcia świadczonych w miejscu zamieszkania seniora, obejmujących między innymi pomoc w wykonywaniu podstawowych czynności życia codziennego.

03:12:44 - 03:13:59

Speaker 51

Rozwiązanie to ma wspierać samodzielne funkcjonowanie osób starszych oraz obciążać opiekunów tak zwanych nieformalnych. Gmina oceni potrzeby seniora, zawrze z nim umowę I zapewni usługę samodzielnie albo przez wybrany podmiot. Wsparcie obejmie podstawowe czynności życia codziennego, między innymi czynności związane z pielęgnacją I kontaktem z otoczeniem. Kryterium dochodowe wyniesie 3410 złotych średniego miesięcznego dochodu z trzech miesięcy przed wnioskiem I wzrośnie wraz z waloryzacją emerytur I rent. Bon senioralny w pierwszej kolejności trafi do gmin, w których nie ma usług opiekuńczych albo usługi są świadczone dla najwyżej dziesięciu osób.

Następnie program obejmie gminy, w których prognozowany wzrost liczby I udziału seniorów w społeczności gminy jest wysoki. Na pierwszą edycję programu w latach 2026, 28. Program rozpocznie się w czwartym kwartale tego roku. Budżet państwa przeznaczy łącznie 1000000000 złotych. 100000000 w tym roku, 400000000 w roku 2000 dwudziestym siódmym, 500000000 w roku 2000 dwudziestym ósmym.

03:13:59 - 03:14:58

Speaker 49

W kolejnych latach finansowanie bonu będzie wynosiło 500000000 złotych rocznie I przewidziany jest ten program do roku 2000 trzydziestego piątego. Po 2., ustawa tworzy system koordynacji opieki długoterminowej, integrujący działania ochrony zdrowia I pomocy społecznej. W tym celu wprowadza definicję podstawowych pojęć związanych z opieką długoterminową, określa zadania poszczególnych podmiotów oraz ustanawia koordynatorów opieki długoterminowej na poziomie powiatu. Ich zadaniem będzie wspieranie osób wymagających pomocy I ich rodzin poprzez udzielanie informacji o dostępnych usługach I świadczeniach oraz ułatwianie dostępu do odpowiednich form wsparcia. Koordynator opieki długoterminowej wprowadzony na szczeblu powiatowym pomoże ustalić, jakiego rodzaju wsparcia potrzebuje osoba I wskaże usługi albo świadczenia dostępne w powiecie.

03:14:59 - 03:15:57

Speaker 51

Te informacje będą dotyczyć pomocy w domu, placówek dziennych, domów pomocy społecznej czy zakładów opiekuńczo-leczniczych lub pielęgnacyjno-opiekuńczych. Senior I jego bliscy otrzymają prostą informację, gdzie zgłosić się po pomoc I jak przejść przez kolejne kroki. Jeśli chodzi o środki finansowe na te zadania, to będą one pochodzić z budżetu państwa, będą traktowane jako dotacja celowa I będzie to około 20000000 rocznie. Po 3., ustawa rozwija dotychczasowe rozwiązania dotyczące osób starszych, utrzymując system monitorowania I sytuacji oraz rozszerzając zakres gromadzonych informacji tak, aby możliwe było lepsze diagnozowanie potrzeb seniorów I planowanie działań w ramach polityki senioralnej. Nowe przepisy pozwolą sprawdzać także dostępność infrastruktury potrzebnej do ich aktywności społecznej, edukacyjnej, kulturalnej, sportowej czy rekreacyjnej.

03:15:57 - 03:16:54

Speaker 49

I to da rządowi pełniejszy obraz potrzeb potrzeb osób starszych I stworzy solidną podstawę do kolejnych działań w polityce senioralnej. Podczas prac komisji senatorowej oczywiście zapoznali się z opinią Biura Legislacyjnego Kancelarii Senatu. Biuro Legislacyjne przedstawiło uwagę ogólną dotyczącą objęcia jednym aktem prawnym trzech odrębnych obszarów regulacji, monitorowania sytuacji osób starszych, koordynacji opieki długoterminowej oraz programu bon senioralny. W opinii wskazano, że połączenie tych zagadnień w jednym akcie może budzić wątpliwości z punktu widzenia przejrzystości I spójności regulacji. Ponadto biuro legislacyjne zgłosiło kilka uwag szczegółowych dotyczących między innymi adekwatności tytułu ustawy do jej rzeczywistego zakresu przedmiotowego, kwestii terminologicznych, definicji przyjętych w ustawie oraz innych rozwiązań legislacyjnych o charakterze doprecyzowującym.

03:16:54 - 03:19:04

Speaker 51

Po przedstawieniu stanowiska strony rządowej, Biuro Legislacyjne poinformowało komisję, że jeszcze przed jej posiedzeniem odbyło się robocze poświęcone zgłoszonym uwagom ze stroną rządową I wskazało, że argumenty oraz wyjaśnienia przedstawione przez stronę rządową zostały przez nie przyjęte. W konsekwencji Biuro Legislacyjne nie podtrzymywało zgłoszonych wcześniej propozycji poprawek dotyczących tytułu ustawy, kwestii definicyjnych ani uwag o charakterze legislacyjno-doprecyzywującym, z wyjątkiem uwagi dotyczącej sposobu określenia w ustawie kategorii osób uprawnionych do otrzymania bonu senioralnego. Tu Biuro Legislacyjne wskazało jedynie, że zagadnienie to mogłoby zostać przeanalizowane przy okazji przyszłych prac legislacyjnych, w szczególności dotyczących ustawy o świadczeniu wspierającym. W toku dyskusji senatorowie koncentrowali się przede wszystkim na zasadach funkcjonowania bonu senioralnego, roli samorządów w realizacji nowych zadań oraz organizacji systemu koordynacji opieki długoterminowej. Pytania dotyczyły między innymi kryteriów przyznawania wsparcia, liczby potencjalnych beneficjentów programu, zadań gmin I powiatów, sposobu funkcjonowania koordynatorów opieki długoterminowej oraz podmiotów, które będą realizowane, realizowały usługi wsparcia dla seniorów.

W trakcie dyskusji zwracano również uwagę na potrzebę dalszego rozwijania działań skierowanych do osób starszych, w szczególności w zakresie profilaktyki zdrowotnej, pozwalającej jak najdłużej utrzymać seniorów w dobrym zdrowiu I samodzielności. Podnoszono także znaczenie programów wspierającą wspierających aktywność społeczną I zawodową osób po sześćdziesiątym roku życia, tak aby możliwie najdłużej pozostawały one aktywnymi uczestnikami życia społecznego. Strona rządowa udzieliła szczegółowych wyjaśnień dotyczących zgłaszanych pytań I wątpliwości. Jeszcze dodam może, że do ustawy zostanie wydane rozporządzenie wykonawcze w sprawie bonu, programu bonu senioralnego. Rozporządzenie określa, w jakich latach będzie realizowany program, że jest to program rządowy, czyli finansowany ze środków budżetu państwa.

03:19:04 - 03:19:24

Speaker 52

W całym okresie, tak jak wcześniej wspomniałam, na realizację tego programu środki w wysokości jednego miliarda złotych zostaną przeznaczone. Podczas posiedzenia komisji poprawek nie zgłoszono I komisje przyjęły te ustawy jednogłośnie. A ja w imieniu komisji wnoszę również o przyjęcie tej ustawy bez poprawek.

03:19:24 - 03:19:29

Maciej Żywno

Dziękuję uprzejmie. Czy są pytania do senator sprawozdawcy? Ja

03:19:29 - 03:19:31

Bardzo proszę, pan senator Pawlak.

03:19:32 - 03:20:07

Stanisław Pawlak

Dziękuję bardzo. Mnie zainteresował artykuł 28 projektowanej ustawy. Uprzedzam, że nie pracuję w resortowej komisji, dlatego chciałbym prosić o uzupełnienie tej wiedzy. Co to znaczy, że w pierwszej kolejności w określonych gminach, w drugiej, następnie w gminach na terenie, gdzie te usługi opiekuńcze są realizowane dla nie więcej niż 10 osób, a następnie w gminach pozostałych. Jak to będzie

Czy to w czasie odpowiednim? Czy to będzie równolegle te działania będą prowadzone wobec wszystkich gmin? Dziękuję bardzo.

03:20:07 - 03:21:24

Speaker 51

Ja myślę, że tutaj też takich szczegółowych informacji udzieli pani minister, ale jakby celem tej ustawy jest przede wszystkim dotarcie z pomocą I wsparciem do tych seniorów, którzy zamieszkują na terenie gmin I powiatów, w których w ogóle żadne usługi opiekuńcze nie są realizowane. W związku z tym to będzie ten taki 1. 1. Kierunek. Te gminy I powiaty, które realizują takie usługi, nie będą na ten moment zainteresowane, bądź realizują już je według przyjętego do tej pory swojego schematu postępowania.

Jeśli mówimy o dalszym postępowaniu tego programu, no to mówimy o osobach, o miejscach, gdzie usług opiekuńczych, z usług opiekuńczych korzysta nie więcej niż dziesięciu seniorów, czyli jest to bardzo, bardzo mała liczba. I to jest ten tak naprawdę 1. Moment realizacji programu, a później sukcesywnie dalej, tak. Oczywiście będzie też obowiązek sprawozdawczości, będą raporty przygotowywane, które też pokażą Ministerstwu, Sekretarzowi Stanów, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, jak sytuacja wygląda, czy ta pomoc rzeczywiście jest realizowana, w jakim zakresie, jeśli nie jest, to dlaczego I pozwoli też pewnie wyciągnąć wnioski co do dalszej realizacji tego programu w kolejnych latach.

03:21:24 - 03:21:43

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Dziękuję. Dziękuję. Nie widzę więcej pytań. Uprzejmie dziękuję pani Senator.

Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony Prezes Rady Ministrów. Witamy serdecznie panią minister Marzenę Drewnowicz. Czy pani minister zechce zabrać głos? Serdecznie zapraszamy.

03:21:59 - 03:29:59

Marzena Okła-Drewnowicz

Panie marszałku, szanowni, szanowne panie snatorki, szanowni panowie snatorowie. To bardzo ważny dzień dla osób starszych, tak naprawdę dla nas wszystkich, bo starzejące się społeczeństwo to wielkie wyzwanie. Nie mówię obciążenie, nie mówię problem, mówię to wielkie wyzwanie. I dzisiaj również w tej izbie na to wyzwanie odpowiadamy, przedkładając ten projekt ustawy, projekt o osobach starszych I koordynacji opieki długoterminowej. Dlaczego on jest tak ważny?

Szanowni państwo, dane demograficzne są powszechnie znane. Bardzo często je powtarzamy. Właściwie wszyscy już wiemy, że dzisiaj osób po sześćdziesiątym roku życia jest ponad 26 procent. I również słyszymy to, że w ciągu najbliższych dwudziestu paru lat. Co to jest 20 parę lat?

Wszyscy wiemy, jak czas szybko biegnie. Osób po sześćdziesiątym roku życia będzie prawie 40 procent. Natomiast to, co jest szczególne, co chciałabym, żeby szczególnie w tej izbie wyższej wybrzmiało, to to, że najszybciej przybędzie osób najstarszych, czyli tych po osiemdziesiątym piątym roku życia. Dzisiaj osób po osiemdziesiątym piątym roku życia jest około ośmiuset pięćdziesięciu 1000, ale w ciągu już nie najbliższych dwudziestu paru lat, tylko kilkunastu lat, osób po osiemdziesiątym piątym roku życia będzie 2. Tyle, przybędzie ich o 100 procent, czyli będzie około 1700000 osób.

Co to oznacza? To oznacza, że jeżeli mamy więcej osób tych najstarszych wśród starszych, to oznacza, że będzie olbrzymie zapotrzebowanie na taką zapewnienie potrzeby wsparcia, tak jak państwo często mówicie, na usługi opiekuńcze. Stąd właśnie zdając sobie sprawę z tych, z tych danych demograficznych czy też w oparciu o dane demograficzne z tego wielkiego wyzwania, przygotowaliśmy ten projekt ustawy. W tym projekcie ustawy, tak jak pani sprawozdawca, sprawozdawczyni mówiła, są 3 elementy. Po 1., zachowujemy, a nawet powiedziałabym więcej, rozwijamy dotychczasowe przepisy ustawy o osobach starszych, na przykład mówimy tam dodatkowo o monitorowaniu dostępności infrastruktury pod kątem aktywności osób starszych.

W tej ustawie mamy bon senioralny, o którym tutaj było już dużo mowy I rzeczywiście jest tak, że bon senioralny w pierwszej kolejności on ma trafiać do gmin, gdzie w ogóle osoba starsza nie ma nawet szansy uzyskania tej usługi, bo tej usługi tam po prostu nie ma. Ale celem tej ustawy nie jest wspieranie samorządów, gmin, bo nie o to chodzi. Chodzi o to, żeby wspierać mieszkańców, osoby starsze w tychże samorządach. Dlatego w pierwszej kolejności kierujemy tę usługę tam, gdzie w ogóle tej usługi nie ma. I rzeczywiście jest tak, że w ponad dziesięciu, a właściwie w dwunastu procentach gmin nie ma w ogóle usług opiekuńczych.

W trzydziestu trzech procentach usługi są świadczone na nie więcej niż dziesięciu osób. A więc dodając, widzimy, że prawie 45 procent gmin w ogóle albo w niewielkim zakresie świadczy usługi opiekuńcze. I było oczywiście I I są różne programy resortowe, na przykład program opieka 75 plus czy korpus wsparcia seniorów, ale niestety nie jest tak, że wraz z tymi programie jest więcej usług opiekuńczych. Jest, można powiedzieć, gorzej, ponieważ wiemy, że się starzejemy, osób starszych właściwie każdego roku nam przybywa, a usług opiekuńczych jest coraz mniej. I mimo, że jest to zadanie własne gminy o charakterze obowiązkowym, to wiemy, że te niektóre gminy czy duża część tych gmin tych usług nie świadczy.

Dlatego w tej sytuacji państwo przychodzi z pomocą z interwencją tak żeby w tych terenach dać szansę na powstanie rynku rynku usług opiekuńczych dlatego ta ustawa jest tak zaprojektowana, żeby samorządy nie musiały dokładać do organizacji tych usług swoich środków finansowych, tylko żeby zorganizowały tą usługę. To też będzie wyzwanie, bo to oznacza, że muszą znaleźć ręce do pracy, bo to jest 2. Albo tożsamy problem, jeśli chodzi o funkcjonowanie usług opiekuńczych. Dlatego też bon senioralny wprowadzany tą ustawą jest, będzie programem rządowym, bo potrzebujemy też czasu, żeby ten rynek zbudować tam, gdzie go nie ma, żeby w przyszłości ta usługa była powszechna. Dlatego 1.

3 lata to jest okres, powiedziałabym trochę pilotażowy, ma przewidziany czas na ewaluację, na monitorowanie, tak żebyśmy wiedzieli, co się sprawdzi, co należy zmienić I przystąpili na kolejne lata z nową propozycją, adekwatną do potrzeb. I to nie jest tak, że nagle po trzech latach nie będzie programu, bo w perspektywie dziesięciu lat na każdy rok zagwarantowane są konkretne środki finansowe. W pierwszym roku to będzie właściwie rekordowa kwota na usługi wsparcia, jakim będzie bon senioralny, bo mówimy o kwocie miliarda złotych. Nigdy dotąd rząd nie wydawał, nie przeznaczał takiej kwoty, takiej kwoty pieniędzy na organizację usług, wsparcia w miejscu zamieszkania. Tak jak podkreślam, jest to zadanie własne gminy.

Z uwagi na to, że nie jest realizowany w wielu gminach, rząd przychodzi z interwencją dla osoby starszej. Żeby senior, bez względu na to, czy mieszka w dużym mieście, czy mieszka w mniejszej miejscowości, czy na wsi, miał prawo, czy też miał szansę w ogóle wystąpić o tego rodzaju wsparcie. Ta ustawa, tak jak powiedziałam, czyli ustawa o osobach starszych I koordynacji opieki długoterminowej, zachowuje dotychczasowe przepisy ustawy o osobach starszych, wprowadza bon senioralny, ale również ta ustawa realizuje kamień milowy A 70, czyli kamień milowy dotyczący koordynacji opieki długoterminowej. Też trudny temat. Dlaczego?

Ponieważ w Polsce mamy rozproszony system opieki... Inaczej, opieka długoterminowa jest rozproszona czy też podzielona właściwie między 2 systemy, między system zdrowia I system pomocy społecznej. To powoduje, że te systemy, nie widząc się, też nie mogą w sposób, powiedziałabym optymalny świadczyć wsparcia dla osoby tego wsparcia wymagającej. I w tej ustawie wprowadzamy na szczeblu powiatu koordynatora opieki długoterminowej, którego

03:29:59 - 03:30:01

Speaker 55

pierwszym

03:30:00 - 03:35:21

Marzena Okła-Drewnowicz

Najważniejszym zadaniem będzie udzielanie informacji, sprawdzonych, rzetelnych, źródłowych. Można powiedzieć, co to za problem? A właściwie, co to za zadanie udzielanie informacji? Więc proszę sobie to wyobrazić w praktyce, kiedy nasz bliski, my trafiamy na przykład do placówki ochrony zdrowia nagle, kiedy potrzebujemy później zorganizować wsparcie. Czy ludzie naprawdę wiedzą, z jakiego wsparcia mogą korzystać?

Czy obywatele wiedzą, co im się należy, gdzie złożyć wniosek, gdzie poszukać tego wsparcia. Najczęściej jest tak, że ludzie krążą w systemie, że bliscy tej osoby, często starszej, członkowie rodzin krążą w systemie I rolą tego koordynatora do spraw opieki długoterminowej jest przede wszystkim pokierowanie, udzielenie informacji, jaka pomoc się należy, gdzie jej szukać, gdzie tego wsparcia szukać. A może trzeba wniosek o dofinansowanie do sprzętu ortopedycznego, do pomocy leczniczych, a może kwestia ustalenia stopnia, stopnia wsparcia, czy też prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, czy świadczenia pielęgnacyjnego, czy może usługi opiekuńcze. Jeśli tak, to gdzie, gdzie są wolne miejsca w Domu Pomocy Społecznej, na jakim zasadach, jak wygląda sytuacja, na przykład, jeśli chodzi o możliwość znalezienia miejsca w zakładzie opiekuńczo-leczniczym. W jednym miejscu informacja, taka jest rola I takie jest zadanie koordynatora opieki długoterminowej.

To jest bardzo ważne, dlatego że to ma być 1. Krok do dalszej, powiedziałabym, integracji I ścisłej współpracy w obszarze opieki długoterminowej między właśnie systemem pomocy społecznej a systemem ochrony, ochrony zdrowia. Jeśli chodzi o kwestie koordynacji opieki długoterminowej I ten kamień A 70, który realizujemy tą ustawą, on jest realizowany też w oparciu o realizację poprzedniego kamienia A 69, który był realizowany przez Bank Światowy I bardzo jasno tam zostało wskazane, że tego typu koordynacja, informacja powinna być przynajmniej na szczeblu powiatowym. Ale my również projektując tę ustawę, zwróciliśmy się do Komisji Europejskiej z prośbą o finansowanie projektu doradczego I ten projekt został nam sfinansowany I realizowany przez OECD, które nas wspierało właśnie w przygotowaniu choćby tutaj zakresu tej ustawy. Ta ustawa zawiera definicję opieki długoterminowej, definicję opiekuna formalnego, definicję opiekuna nieformalnego.

Ale szanowni państwo, ta ustawa I ten kamień milowy to nie wszystko, bo punkt przede mną, mieliśmy nowelizację ustawy o pomocy społecznej, dzięki której będzie możliwe wydanie rozporządzenia dotyczącego standardu usług opiekuńczych. Bo ten kamień też nakazuje właśnie nam przygotowanie całego obszaru opieki długoterminowej tak, aby on był skoordynowany I żeby jego jakość była jak najwyższa, monitorowana I żeby standardy w końcu miały miejsce w udzielaniu tego typu świadczeń. I mówimy tutaj I o standardach pomocy społecznej, ale również mówimy o standardach w ochronie zdrowia. Więc jest to bardzo duży, można powiedzieć, kamień milowy, niełatwy do zrealizowania, ale niezmiernie ważny, żebyśmy mogli mieć opiekę długoterminową naprawdę na wysokim poziomie, a musimy być do tego jak najszybciej I dobrze przygotowani, bo tak jak powiedziałam na wstępie, te dane demograficzne są bardzo czytelne. Kończąc, ta ustawa, która ma I przepisy ustawy o osobach starszych I program, rządowy bon senioralny I koordynacja opieki długoterminowej, To jest systemowe podejście do planowania polityki senioralnej.

To jest akt prawny, który ma być takim fundamentem tworzenia rozwiązań dla osób starszych. I to, że my dzisiaj tę ustawę wyposażyliśmy w program rządowy, bon senioralny, to oczywiście jest początek. Ona jest tak zaprojektowana, żeby była kołem zamachowym dla kolejnych rozwiązań, działań, dla kolejnych programów na rzecz osób starszych. I mam nadzieję, że ona będzie tak właśnie tworzona I dalej rozwijana, tak aby stanowiła odpowiedź na to wielkie wyzwanie starzejącego się społeczeństwa. Mówiłam, że ta ustawa realizuje kamień milowy Krajowego Planu Odbudowy.

Tak, ale zakończę w ten sposób. Ta ustawa jest krokiem milowym w polityce senioralnej. Bardzo dziękuję.

03:35:23 - 03:35:29

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Jest pytanie do pani minister, tak że proszę o pozostanie. Pani senator Alicja Zając, bardzo proszę.

03:35:29 - 03:35:53

Alicja Zając

Dziękuję bardzo. Pani minister, chciałam zapytać, czy, czy pani ma wiedzę, jak powiaty już na dziś są przygotowane do przyjęcia tych obowiązków? I czy były organizowane jakieś, czy to było tylko w ramach konsultacji, czy były już jakieś szkolenia, czy jakieś tam wytyczne wydane, czy dopiero będą?

03:35:54 - 03:38:35

Marzena Okła-Drewnowicz

Oczywiście ustawa była konsultowana w ramach rządowego procesu konsultacji, opiniowania I uzgodnień. Ta ustawa ma pozytywną opinię komisji wspólnej rządu I samorządu. Natomiast oczywiście ja bardzo dużo w, przygotowując właściwie 2 projekty wcześniej ustaw, czyli ustawę o obronie senioralnym I ustawę o opiece długoterminowej, bo pierwotny, pierwotny kształt tych aktów prawnych wyglądał inaczej. Wiadomo, że spotykałam się I rozmawiałam z przedstawicielami wielu samorządów I gminnych I powiatowych. Natomiast to, co dla mnie I dla państwa, dla nas wszystkich jest istotne, to przy konsultacji tej ustawy bardzo aktywny udział miała koalicja na pomoc niesamodzielnym.

To jest koalicja, która zrzesza kilkaset podmiotów. Podmiotów, które prowadzą placówki lecznicze, placówki całodobowe I one bardzo dobrze, można powiedzieć, wypowiadały się o kształcie tych zapisów I o tym, że ta koordynacja winna odbywać się przynajmniej na szczeblu powiatowym, że tego brakuje. Bo z jednej strony jest tak, jak w przypadku usług opiekuńczych, że są, jest to zadanie własne gminy, ale gdyby wszystkie gminy realizowały opiekę I seniorzy mieszkający w tych gminach mieli do nich dostęp, to dzisiaj tej interwencji państwa nie trzeba byłoby. Tak samo jest z koordynacją opieki długoterminowej. Przecież jest tak, że ustawa o pomocy społecznej mówi o tym, że zadaniem własnym powiatu jest udzielanie informacji specjalistycznego poradnictwa.

Zadaniem własnym mamy ochronę zdrowia I pomoc społeczna. A jednak jest tak, że ludzie mają problem z uzyskaniem informacji, nie wiedzą, jak w tym systemie się poruszać. Dlatego podjęliśmy ten wysiłek jako rząd I I przygotowaliśmy przepisy, które pozwolą w sposób ujednolicony I skoordynowany przekazywać te informacje tak, żeby obywatel wiedział, gdzie ma pójść I ta informacja, którą otrzyma, żeby była informacją źródłową. Więc tak, te te zapisy zostały tak przygotowane. Co do przygotowania powiatów I przygotowania samych koordynatorów, to my mamy czas po wejściu w życie ustawy do końca roku, bo ten, to zadanie wchodzi w życie w sensie, w sensie rozpoczęcia właśnie informowania, koordynacji od przyszłego roku, więc mamy czas na kolejny krok.

03:38:35 - 03:38:36

Bardzo dziękuję. Proszę.

03:38:36 - 03:38:52

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Więcej pytań nie widzę. Dziękuję pani minister bardzo. Otwieram dyskusję I bardzo proszę w dyskusji 1. Zabierze głos pani senator Jolanta Piotrowska.

Zapraszam.

03:39:02 - 03:46:17

Jolanta Piotrowska

Panie marszałku, pani minister, wysoka izbo. Chciałabym na początek bardzo serdecznie podziękować rządowi, który dzisiaj reprezentuje pani minister. Pani minister, na pani ręce bardzo duże podziękowania za ten projekt. To jest odpowiedź na to wyzwanie, o którym pani przed chwilą mówiła. Na wyzwanie, które stoi przed nami, przed całym polskim społeczeństwem, zresztą nie tylko polskim, ale również społeczeństwami europejskimi.

Czyli mówimy o starzeniu się społeczeństwa. Pani minister przed chwilą podawała liczby, one są nieubłagane. Te 26 procent osób, które dzisiaj mają powyżej sześćdziesięciu lat, to oznacza, że co 4.

Osoba w Polsce liczy dzisiaj 60 lat I jest seniorem. A za 20 lat, ponad 20 będzie takich osób 40 procent. Ja jeszcze powiem tyle, pani minister zwraca uwagę na dużą liczbę osób powyżej osiemdziesiątego piątego roku życia. Dane, które mówią o osobach powyżej osiemdziesiątego roku życia, to jest już 1.6 0.6 miliona osób, czyli 1600000 osób dzisiaj ma powyżej osiemdziesięciu lat, a za paręnaście lat będzie tych osób ponad 3000000. To są liczby nieubłagane, to są liczby, które wymagają od nas wszystkich pilnych działań.

I ja właśnie dlatego dziękuję za ten projekt, bo to jest próba stworzenia takiego połączenia różnych systemów dzisiaj, czyli ochrony zdrowia, pomocy społecznej I samorządów. Musimy połączyć te wszystkie działania, skoordynować, żeby odpowiedzieć na te najważniejsze wyzwania. Wydaje mi się, że bardzo dobrym pomysłem jest właśnie powołanie koordynatorów na szczeblu powiatowym. Również dobrym pomysłem jest bon senioralny, ponieważ to sfinansuje usługi, te usługi, które są dzisiaj najbardziej potrzebne I wyczekiwane. Bo dzisiaj senior najlepiej czuje się w domu.

Nie chodzi o to, żeby walczyć o zwiększenie opieki instytucjonalnej, tylko o deinstytucjonalizację, o to, żeby senior mógł być wśród znajomych, wśród przyjaciół, wśród sąsiadów, choć często trzeba przyznać, że a szczególnie na terenach wiejskich osoby w wieku starszym odczuwają dużą samotność. I wtedy właśnie, I wtedy właśnie odpowiednia opieka, zapewnienie usługi polegającej na sprzątaniu, na pomocy w zakupach, dostarczeniu do lekarza czy jakichś innych działaniach jest bardzo potrzebne. Trzeba też zwrócić uwagę na fakt, że ustawa kładzie nacisk na rozwój usług opiekuńczych w gminach, gdzie dostęp do tych usług jest ograniczony albo wręcz tego nie ma. Słyszeliśmy już dzisiaj nawet 2 razy na tej sali, bo mieliśmy przed, przed chwilą też ustawę o pomocy społecznej w zakresie usług opiekuńczych, że słyszeliśmy, że jest około trzystu gmin, które nie mają, nie świadczą takich usług. Właściwie wypadałoby zapytać dlaczego?

No dlatego, że po 1. Sami seniorzy nie wiedzą, do kogo się zgłaszać, więc bardzo często odpowiedź urzędnika na pytanie, dlaczego gmina nie świadczy takich usług, sami seniorzy... Urzędnik twierdzi, że nie ma zapotrzebowania, bo nikt się nie zgłasza. To jest po 1.. Po 2., I to jest równie wielkie wyzwanie jak samo wsparcie seniorów.

To jest bardzo mała liczba osób zatrudnionych w usługach opiekuńczych. Jest bardzo mało chętnych do tego zawodu, dlatego że jest to zawód ciężki, często w gminach wiejskich, na przykład, wymagający dużego zaangażowania, pokonywania bardzo dużych odległości, a z drugiej strony jest to zawód bardzo niskopłatny. I to jest właśnie dlatego wyzwanie, które przed nami czeka, które nas czeka, bo bardzo mało młodych osób chce się zaangażować właśnie w usługi opiekuńcze. Panie marszałku, wysoka izbo. Ja z racji mojego doświadczenia samorządowego bardzo często spotykam seniorów.

Seniorzy są zaangażowani, są chętni do działania, działają w radach seniorów, w uniwersytetach trzeciego wieku, w klubach seniorów, w różnych miejscach, ale przychodzi taki moment, kiedy zaczynają potrzebować pomocy I wsparcia. Tak naprawdę nie potrzebują wiele. Nie oczekują wielkich deklaracji, ale konkretnych rozwiązań, które dadzą poczucie bezpieczeństwa, dostęp do informacji I możliwość uzyskania pomocy, kiedy ta pomoc jest naprawdę potrzebna. Dlatego, że uważam, dlatego uważam, że każda inicjatywa wzmacniająca system wsparcia osób starszych zasługuje na pełne wsparcie. Bo starzenie się społeczeństwa to nie jest jakaś odległa przyszłość.

To nie są te daty 2040., 50. Rok. Reagować trzeba już dzisiaj. I właśnie od jakości podejmowanych obecnie decyzji zależy sytuacja 1000000 obecnych I przyszłych seniorów. Czy tego chcemy, czy nie, każdy z nas będzie...

Mam nadzieję, że wszyscy tego dożyjemy, będzie miał 85, 90 lat, bo dzisiaj wydłuża się wiek życia, także w Polsce, więc każdy do tego, do tego czasu dożyje I każdy będzie potrzebował pomocy I wsparcia, ale my musimy działać już. I stąd też mam nadzieję, że ten projekt to jest początek budowy bardziej przyjaznego, skutecznego I dostępnego systemu wsparcia dla osób starszych w Polsce. Dziękuję.

03:46:18 - 03:46:24

Speaker 58

Dziękuję bardzo I głos w dyskusji zabierze pan senator Ryszard Majer, zapraszam.

03:46:32 - 03:47:58

Ryszard Majer

Panie marszałku, szanowna pani minister, wysoka izbo, drodzy goście. Ja z uwagą słuchałem I wczoraj na komisji żeśmy o tym rozmawiali. Dzisiaj pani minister też te liczby podawała. No liczby faktycznie są takie, takie wysokie, bo to mamy tych osób po sześćdziesiątym roku życia 10000000, osób po sześćdziesiątym piątym roku życia 7 I pół miliona.

Ja tak się zastanawiam, czy jak mówimy o tych obronie senioralnym, który ma objąć 10, 12 do dwudziestu 1000 osób, to czy to nie jest tak, że będziemy szklanką wody gasić pożar lasu? Bo rzeczywiście no proporcja tego, co proponujemy w regulacji ustawowej do realnych potrzeb jest, wydaje się za mała. Oczywiście samych usług opiekuńczych kraju tych publicznych świadczonych przez ośrodki pomocy społecznej mamy w granicach stu dwunastu 1000, stu dwudziestu 1000, więc jak pokażemy te 12, 20000 w tym zestawieniu to wygląda to lepiej. Natomiast jak analizujemy badania dotyczące potrzeb opiekuńczych osób starszych, no to tak się wydaje, że w granicach miliona osób te potrzeby byłyby istotne I ważne. Natomiast trzeba powiedzieć, że samo uznanie opieki długoterminowej za odrębny obszar polityki publicznej jest krokiem potrzebnym I krokiem w dobrym kierunku.

03:47:58 - 03:49:00

Speaker 46

I nawet jeżeli na 1. Raz byśmy mogli powiedzieć, że próbujemy gasić ten pożar, który się rozkręca w lesie szklanką wody, to może warto, żeby zobaczyć jaka będzie na przykład reakcja gmin. Bo drodzy państwo, to że my zaczynamy wyręczać gminy w ich zadaniach własnych, bo tak jak ustawodawca projektuje, że w pierwszej kolejności będą świadczone ten bon senioralny w gminach, których nie ma usług opiekuńczych, no to to jest dobre, bo mieszkańcy są I potrzebują tych usług. Natomiast gminy, w których są te świadczenia pokrywane ze środków własnych, mogą poczuć się dotknięte I urażone I powiedzieć tak, no my robimy, my staramy się, zapewniamy opiekę naszym seniorom usługi opiekuńcze, a tutaj mamy kilkaset gmin, które nie robiło tego I one będą w pierwszej kolejności mogły dostać te środki, więc działanie trochę nie wychowawcze, ale rozumiem rangę celu. Cel jest wyższy, chodzi o to, żeby się zaopiekować tymi osobami.

03:49:01 - 03:51:56

Speaker 44

Nie jest też, drodzy państwo, tak że usługi opiekuńcze są świadczone bez żadnej kontroli, bo ten kontrola, ten monitoring, który tu się pojawia w ujęciu tej ustawy, do tej pory jest realizowany przez Ośrodki Pomocy Społecznej w ramach prac socjalnej. Pracownik socjalny 2 razy odwiedza każdego podopiecznego w roku I jak gdyby na bieżąco ocenia jakość świadczonej usługi. Często jest w tej chwili tak, że te usługi są świadczone przez podmioty zewnętrzne, a więc nie przez same ośrodki pomocy społecznej, czyli ośrodek nie kontroluje samego siebie, tylko kontroluje po podmiot zewnętrzny, którym ta usługa została mu zlecona, pracownik socjalny tam wchodzi, sprawdza, 2 razy w bloku to się dzieje, więc nie jest tak, że mamy taki zupełne oddanie terenu I tamtego nikt nie kontroluje. Fakt faktem niekontrolowane są te usługi opiekuńcze, które są świadczone przez podmioty niepubliczne w ramach umów dwustronnych między klientem już nie

Społecznej, ale osobiście między osobą starszą a osobą z firmy prywatnej, która przychodzi I świadczy te usługi. Niestety często jest też tak, drodzy państwo, trzeba mieć świadomość, że te usługi świadczone przez podmioty niepubliczne poza ośrodkami pomocy społecznej są tańsze niż usługi świadczone przez system publiczny. No ale to wynika jakby też z jakości. Tu jak standaryzujemy usługi to ta cena może niestety też być coraz większa. Ale od czegoś trzeba zacząć.

Pani minister zaczęła powiedzieć, że rzeczywiście ten polski model opieki nad osobami starszymi funkcjonuje w modelu rozproszonym I tak rzeczywiście jest, bo mamy rodzinę, gminę, system ochrony zdrowia, pomoc społeczną, sektor prywatny, działają często obok siebie, bez realnej koordynacji, a osoba starsza niesamodzielna nie potrzebuje kilku odrębnych procedur, lecz spójnej ścieżki wsparcia, diagnozy, usług środowiskowych, rehabilitacji, opieki wytchnieniowej, pomocy rodzinie, dostępu do świadczeń zdrowotnych. I tu, drodzy państwo, szczególnie ma to znaczenie, kiedy mamy do czynienia z kryzysem zdrowotnym osoby starszej. To bardzo często wiele, wielu seniorów funkcjonuje, radzi sobie całkiem dobrze w środowisku lokalnym aż do momentu, kiedy pojawia się hospitalizacja, upadek, udar, rozpoznanie demencji I następuje taka nagła utrata samodzielności. I tutaj niestety mankamentem jest I my jak gdyby w tej ustawie też się potem ślizgamy, bo nie odpowiadamy na te realne potrzeby, ale zakładam, że to może być dopiero początek. Nie ma, drodzy państwo, cały czas takiego płynnego przejścia między szpitalem, rehabilitacją, pomocą społeczną, usługami domowymi I bardzo często jest tak, że rodzina zostaje sama z kryzysem.

03:51:56 - 03:54:22

Speaker 42

Tutaj ten mechanizm koordynacji nie jest w tym akcie prawnym ujętym, ale liczę, że ustawa, ponieważ ona jest jakby w samej treści niezbyt długa, no to będzie czas, żeby się przyglądać I żeby się też rozwijała. Mamy problem z systemem ochrony zdrowia. Padło tutaj, mówiliśmy o zakładach opiekuńczo-leczniczych, o zakładach opieki długoterminowej. Tam są, drodzy państwo, cały czas długie kolejki I taka osoba, która wychodzi ze szpitala I wymaga opieki całodobowej ma, drodzy państwo, mamy problem z jej zabezpieczeniem, jeżeli rodzina nie jest w stanie zabezpieczyć tej pomocy bezpośrednio. Powiem jeszcze inną rzecz, drodzy państwo, też nie możemy zamykać oczu na to, że część osób starszych, chociaż nie powinna, przebywa na przykład w przytuliskach, w schroniskach dla bezdomnych.

I były, drodzy państwo, nawet na moim terenie takie przypadki, gdzie sprytne gminy, które chciały się pozbyć problemu, na podstawie umowy cywilnoprawnej zachęcały osoby starsze, żeby te się oddały w opiekę do placówki, która świadczy usługi dla osób bezdomnych I niestety często jeżeli mamy osobę starszą z początkami demencji, z jakimś splątaniem, taka osoba nagle się odnajdywała w placówce dla osoby bezdomnej, co jest, co jest, że tak powiem, sytuacją patologiczną I też świadczy o tym, że mamy niedostateczny cały czas nadzór I kontrolę ze strony wojewodów. Drodzy państwo, myślę, że warto łączyć I system ochrony zdrowia I system pomocy społecznej. Z jednej strony budować odpowiednią bazę łóżkową w zakładach opiekuńczo-leczniczych, ale też w oddziałach geriatrycznych, żeby na poziomie, jeżeli mamy koordynatora mocą ustawy tego powołanego na poziomie powiatowym, no to w każdym powiecie powinna być, powinien być ośrodek geriatryczny, powinna być placówka geriatryczna, oddział geriatryczny, gdzie te osoby starsze mogłyby być leczone. I również łączność, drodzy państwo, z pomocą społeczną, z ustawą o pomocy społecznej, bo chociaż starość sama w sobie nie jest w Kaweterii Ryzyk Socjalnych ujęta w ustawie o pomocy społecznej, to jeżeli się połączy ją z chorobą, z niepełnosprawnością, z demencją, z ubóstwem, staje się istotnym problemem I może warto, ja o tym mówiłem na komisji, ale powtórzę to, może warto, tam działam w ustawie o pomocy społecznej, zapisy dotyczące strategii rozwiązywania problemów społecznych, które każda gmina przyjmuje.

03:54:23 - 03:55:19

Speaker 44

Pomijam jakby poziom realizacji, jedne gminy w większym stopniu realizują w innych gminach. Ta strategia staje się takim dokumentem, pułkownikiem, że jest uchwalona przez radę gminy raz na 5 lat I stoi na półce, ale może warto I o to do pani minister apeluje pokusić się o to, żeby w tejże ustawie o pomocy społecznej znalazły się zapisy, które będą obligowały samorządy gminne I powiatowe do powoływania wieloletnich programów na rzecz wsparcia osób starszych I aktywizacji tych osób, tak żeby był taki moment, że na poziomie samorządu lokalnego, wój mi, burmistrz, prezydent, rada gminy pochylają się, dokonują diagnozy, co mamy na terenie samorządu, czego nam brakuje, o co warto zabiegać I może wtedy taki element refleksji przyjdzie, że inne gminy mają usługi opiekuńcze, a my nie mamy, a życzyłbym sobie, żeby w każdej gminie takie usługi, takie usługi się znalazły. Bardzo dziękuję.

03:55:20 - 03:55:56

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Jednocześnie dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli państwo senatorowie Ryszard Brejza, Artur Dunin, Mechanikodyla, Golba, Janusz Gromek, Ewa Kaliszuk, Władysław Komarnicki, Ewa Materska, Joanna Sykuła, Adam Przeimfeld I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję. Czy pani minister chce jeszcze zabrać głos?

Bardzo proszę.

03:56:11 - 03:59:58

Marzena Okła-Drewnowicz

Bardzo dziękuję panie marszałku, wysoka izbo. Ja w nawiązaniu do wypowiedzi pana senatora, Chcielibyśmy, żeby usług opiekuńczych było jak najwięcej, czy też usług wsparcia I żeby jak najwięcej osób starszych było nimi objętych. Natomiast kwestia środków finansowych to z pewnością 1, ale największym wyzwaniem, jakie mamy I o tym rozmawialiśmy wczoraj, to jest kwestia tych rąk do pracy. I dlatego możemy założyć sobie pewne cele, tylko dla nas ważne jest to, żeby cele były realne do osiągnięcia. I skoro my dzisiaj mamy zbudowane przez kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat, śmiem powiedzieć, usługi opiekuńcze dla, uwaga, stu trzynastu 1000 osób starszych przez tyle lat, a my założyliśmy przez te 3 lata choćby, że bonem senioralnym obejmiemy do dwudziestu 1000 osób starszych, to my mamy 60000.

Także to pokazuje, że nasz cel I tak jest dość trudny do osiągnięcia, bo teraz dlaczego nie ma tych usług? No przede wszystkim dlatego, że jest problem z, ze zbudowaniem w ogóle rynku pracy w tym sektorze. Dlatego też ten cel do dwudziestu 1000 osób objętych jest takim celem, który, którego możemy się realnie podjąć. Mało tego, analizowaliśmy też program, który był wprowadzany jeszcze przez poprzedni rząd w roku 2000 osiemnastym. Mówię o programie opieka 75 plus I ten program przez te 1.

3 lata objął swoim wsparciem przez 3 lata. 15000 osób starszych, 15000, przez 3 lata, to my tu planujemy przez te 3 lata 60000, więc jest to cel, bym powiedziała, dość, dość wysoki, wysoko wymierzony, ale myślę, że nakłady finansowe, które idą w ślad za nim, pozwolą nam na jego osiągnięcie. To jest 1 kwestia. 2. Kwestia, strategia, o której pan senator mówił, jak najbardziej.

Taka strategia na szczeblu samorządowym, która będzie pokazywała drogę, w jaki sposób odpowiadać na to wyzwanie starzejącego się społeczeństwa w gminie. To jest, jest to bardzo ważne, bo polityka senioralna to zadanie własne gminy. Natomiast z mojego punktu widzenia dobrze jest, jeśli, jeśli taka strategia właśnie już nie stricte w pomocy społecznej była umiejscowiona, ale właśnie w tej ustawie, którą dzisiaj procedujemy, w ustawie o osobach starszych, żebyśmy wychodzili też stricte z pomocy społecznej I tworzyli akt prawny I działania I programy pod kątem starzejącego się społeczeństwa, pod kątem rodzin, osób zobowiązanych właśnie do alimentacji, tak żeby do alimentacji, do, no tak, do alimentacji w sensie na przykład sprawowania opieki nad osobą starszą, tak żeby ta ta ustawa była jak powiedziałam na początku takim kołem zamachowym do kolejnych działań I jak najbardziej takie działania są planowane przy pełnomocniku będą zaraz powoływane zespoły ekspertów doradcze w dużej mierze

04:00:00 - 04:00:48

Marzena Okła-Drewnowicz

Przedstawicieli środowisk senioralnych, bo uważam, że tego typu propozycje powinny być z naprawdę silnym głosem środowiska osób starszych, które w ostatnich latach coraz lepiej I coraz, coraz lepiej, na coraz większą skalę organizuje się właśnie w różne organizacje pozarządowe I to jest naprawdę bezcenne. Także bardzo dziękuję za ten, za te wszystkie właśnie uwagi, opinie, spostrzeżenia, bo one budują właśnie tą politykę senioralną w kwestii nie tylko tej prawnej, ustawowej, ale nade wszystko w kwestii świadomości. My zaczęliśmy mówić o polityce senioralnej I o starzeniu się jako naszym wspólnym wielkim wyzwaniem I za to, panie marszałku, szanowni państwo, wysoka izbo, bardzo dziękuję.

04:00:49 - 04:01:42

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Dziękujemy pani minister. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu ósmego porządku obrad, ustawy o zmianie ustawy o pracowniczych planach kapitałowych oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem I zwalczaniem COVID-dziewiętnaście innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 745, a sprawozdanie komisji w drukach numer 745 a I 745 b.

Proszę o zabranie głosu pana senatora Ryszarda Majera I przedstawienie sprawozdania Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej. Bardzo proszę.

04:01:45 - 04:04:33

Ryszard Majer

Przygodny panie marszałku, Wysoka Izbo, panie ministrze, państwo ministrowie, drodzy goście. Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej o uchwalonej przez Sejm w dniu dwudziestego dziewiątego maja dwudziestego szóstego roku, ustawy o zmianie ustawy o pracowniczych planach kapitałowych oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem I zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanie nią sytuacji kryzysowych. Celem uchwalnej ustawy jest zmiana ustawy o pracowniczych planach kapitałowych oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem I zwalczaniem COVID-dziewiętnaście, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zapisy ustawowe są bardzo proste I bardzo zwięzłe. Chodzi o to, że w obecnym stanie prawnym mamy brak możliwości wykorzystania platformy usług elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu przeprowadzenia wysyłki wezwań, co oznacza konieczność stosowania tradycyjnych rozwiązań, czyli pisemnych.

Tymczasem zasada elektronicznej wysyłki wezwań do zawarcia umowy o zarządzanie PPK, próba stosowana w stanie zagrożenia epidemicznego według ministerstwa, sprawdziła się, była pożyteczna. I jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy, praktyka wysyłania wezwań do podmiotów zatrudniających w formie elektronicznej za pomocą platformy usług elektronicznych ZUS na profile informacyjne podmiotów zatrudniających stanowiło rozwiązanie efektywne, oszczędne I angażujące w stopniu niższym aniżeli proces wysyłki tradycyjnej korespondencji. Taki rodzaj wysyłki pozwala na bardzo sprawne przekazanie wezwań bezpośrednio do podmiotów zatrudniających. Wezwania w formie elektronicznej przekazywane za pomocą ZUS zostały zaakceptowane I pozytywnie odebrane przez przedsiębiorców oraz stanowią element związany ze wspieraniem digitalizacji zrównoważonego rozwoju państwa. Wdrożenie tego rozwiązania na stałe jest możliwe z uwagi na funkcjonowanie już niezbędnej infrastruktury technicznej.

Czyli drodzy państwo w skrócie ustawa zamienia tą formę przekazywania informacji, jest bardzo wskazana przez wszystkie podmioty, ułatwia pracę I komisja rozpatrywała tą ustawę na posiedzeniu w dniu siedemnastego czerwca. Uczestniczył w posiedzeniu komisji obecnym tutaj pan wiceminister finansów Juran Drop. Komisja nie, nie wniosła uwag do treści ustawy I rekomenduje wysokiemu Senatowi uchwalenie projektu uchwały w wersji podstawowej. Dziękuję.

04:04:33 - 04:04:45

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo I proszę bardzo o zabranie głosu pana Senataria Jacka Włosowicza I przedstawienie sprawozdania Komisji budżetu I finansów publicznych. Bardzo proszę.

04:04:47 - 04:05:52

Jacek Włosowicz

Dziękuję panie marszałku, panie panowie senatorowie. Komisja budżetu I finansów publicznych projektem zmian w ustawie o pracowniczych planach kapitałowych oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem I zwalczaniem COVID-dziewiętnaście zajęła się w dniu, zajęła się nim tym projektem dwudziestego trzeciego czerwca. Na komisji był obecny pan minister Jurand Drop. Jest to, jest to przedłużenie rządowe, więc pan minister w podobny sposób jak pan senator Majer omówił cel oraz sposoby zmiany zmiany ustawy. W dyskusji na komisji żaden z senatorów nie zabrał głosu.

Przystąpiliśmy do głosowania. Wszyscy senatorowie obecni na komisji poparli ten projekt. Z takim, z takim również apelem zwracam się do Wysokiej Izby o przyjęcie, o przyjęcie tego projektu bez zmian.

04:05:54 - 04:06:18

Maciej Żywno

Tak, dziękuję. Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie senatowym sprawozdawcą? Nie widzę, dziękuję. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd.

Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Finansów I Gospodarki. Czy przedstawiciel rządu chce zabrać głos w tej sprawie rozpatrywanej ustawy?

04:06:18 - 04:06:24

Speaker 60

Biorąc pod uwagę, że nie było dyskusji na komisji, jest to jednoznaczna ustawa myślę.

04:06:24 - 04:07:42

Maciej Żywno

Dobrze, dziękuję bardzo. Czy jakieś pytania do przedstawiciela rządu? Nie widzę, dziękuję bardzo. I dyskusji, którą otwieram, nie widzę w tej chwili chętnych do zabrania głosu, natomiast mamy głosy złożone do protokołu. I tak złożyli te głosy państwo senatorowie Ryszard Brejza, Janusz Gromek, Ryszard Majer, Janusz Pęcherz, Monika Piątkowska I Ryszard Świlski.

Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. I przystępujemy do rozpatrzenia punktu dziewiątego porządku obrad, ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2000 dwudziestego szóstego roku ze zbycia paliw ciekłych. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 766, a sprawozdanie komisji w druku numer 766 a. Proszę o zabranie głosu pana senatora Janusza Pęcherza I przedstawienie sprawozdania Komisji budżetu I finansów publicznych oraz Komisji Gospodarki Narodowej I Innowacyjności.

Bardzo proszę.

04:07:44 - 04:23:36

Janusz Pęcherz

Panie marszałku, Wysoka Izbo, panie ministrze. Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji budżetu I finansów publicznych oraz Komisji Gospodarki Narodowej I Innowacyjności, uchwalonej przez sejm w dniu dziewiętnastego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku, ustawie o podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2000 dwudziestego szóstego roku ze zbycia paliw ciekłych. Marszałek Senatu dnia dziewiętnastego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku skierował ustawę do komisji. Po rozpatrzeniu ustawy na posiedzeniu w dniu dwudziestego trzeciego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku komisje wnoszą, aby wysoki senat uchwalić raczył załączony projekt uchwały. Celem, celem tej regulacji jest zapewnienie bardziej sprawiedliwego podziału kosztów kryzysu paliwowego pomiędzy państwo, obywateli oraz podmioty, które w warunkach nadzwyczajnych zawirowań gospodarczych osiągnęły ponadprzeciętne korzyści finansowe.

Jest to rozwiązanie interwencyjne, przygotowane w odpowiedzi na wyjątkową sytuację, z jaką mieliśmy do czynienia w bieżącym roku. Wszyscy odczuliśmy skutki gwałtownych zmian na rynku paliw. Wzrost cen paliw przełożył się na nie tylko na koszty transportu, ale również na ceny wielu towarów I usług. Odbiło się to zarówno na sytuacji gospodarstw domowych, jak I przedsiębiorców, szczególnie tych najmniejszych I średnich, dla których koszty energii I transportu stanowią istotny element prowadzonej działalności. Państwo nie mogło pozostać bierne wobec tych zjawisk, dlatego rząd podjął działania osłonowe, mające na celu ograniczenie skutków kryzysu paliwowego.

Obniżono stawkę VAT na benzynę I olej napędowy do ośmiu procent, ograniczono akcyzę do minimalnego poziomu dopuszczalnego przez przepisy unijne oraz wprowadzono mechanizmy stabilizujące

ceny

Paliw. Rozwiązania te przyniosły realne korzyści milionom obywateli oraz przedsiębiorcom, pozwalając łagodzić skutki gwałtownych wzrostów cen. Nie można jednak pominąć faktu, że działania osłonowe miały swoją cenę. Oznaczały one znaczące ograniczenie wpływów budżetowych. Szacuje się, że tylko do końca czerwca bieżącego roku koszt fiskalny tych rozwiązań wyniósł około pięciu 1000000000 złotych.

Był to świadomy wybór państwa, które zdecydowało się wesprzeć obywateli I gospodarkę w trudnym okresie. Jednocześnie część podmiotów funkcjonujących na rynku paliw osiągnęła w tym samym czasie ponadprzeciętne korzyści finansowe. Korzyści te nie wynikały wyłącznie z dodatkowych inwestycji, wzrostu efektywności czy podejmowania większego ryzyka gospodarczego. W znacznym stopniu były one skutkiem nadzwyczajnej sytuacji rynkowej oraz gwałtownych zmian cen paliw. Omawiana ustawa ma na celu skorygowanie tej nierównowagi.

Zakłada ona, że część nadzwyczajnych zysków osiągniętych w warunkach kryzysowych zostanie przeznaczona na finansowanie działań osłonowych oraz stabilizację finansów publicznych. W mojej ocenie to jest tutaj, było zresztą na komisji, że to jest działanie racjonalne I społecznie uzasadnione. Warto podkreślić, że nie jest to podatek wymierzony w przedsiębiorczość, ani w normalne osiągane zyski. Projekt nie obejmuje standardowej rentowności działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podlega wyłącznie nadwyżka ponad poziom uznany za odpowiadający normalnym warunkom rynkowym.

Przyjęcie roku 2000 dwudziestego piątego jako punktu odniesienia pozwala oprzeć cały mechanizm na rzeczywistych danych historycznych dotyczących konkretnego przedsiębiorcy. Dzięki temu możliwe jest oddzielenie zwykłych wyników działalności od korzyści mających charakter nadzwyczajny. Istotne jest również to, że podatek ma charakter czasowy I obejmuje wyłącznie okres od 1 marca do 31 grudnia 2000 e 26 roku. Nie tworzy się nowego trwałego obciążenia podatkowego. Reaguje się na szczególną sytuację gospodarczą przy pomocy szczególnego instrumentu fiskalnego.

Ustawa dotyczy bardzo ograniczonej grupy podmiotów prowadzących działalność w zakresie wytwarzania paliw ciekłych oraz obrotu paliwami ciekłymi za granicą. Nie nakłada żadnych nowych obowiązków dla obywateli, gospodarstwa domowe ani przedsiębiorców działających poza tym sektorem. No tutaj powiem, że ustawa ta wzbudziła na komisji sporo, bym powiedział nawet, emocji, dlatego że na komisji pojawili się przedstawiciele krajowej izby paliw, którzy przedstawili swoje stanowisko w odniesieniu do tej ustawy, ale w dyskusji brali udział także senatorowie I nim przejdę do, do tej dyskusji związanych z obecnością czynnika społecznego, to powiem, że w dyskusji zabrał głos między innymi senator Schenfeld, który pytał, dlaczego ustawa ma mieć charakter tylko czasowy. Jeśli są jakieś anomalie rynkowe I są nadzwyczajne zyski, to może trzeba ten, nie szukać wtedy tylko pieniędzy, tylko powinno może, powinna może być ustawa, która by takich sytuacji akurat dotyczyła. Czy właśnie było pytanie pana senatora, czy rozważało ministerstwo taki stały mechanizm, żeby coś takiego wprowadzić.

No tutaj były odpowiedzi, odpowiedzi pana ministra Nennemana były idące w tym kierunku, że takiej, takiego rozwiązania nie, nie, nie było, nie były analizowane, takie rozwiązania może tak, ale także pan minister Nenneman sprowadził tę dyskusję trochę do, do pietruszki. I to w rzeczywistej pietruszki, która to rok temu czy 2 lata temu nagle wyskoczyła z ceną na na ryneczkach bardzo wysoką I czy też wtedy mielibyśmy taką regulację wprowadzić co do pietruszki, a do innych ewentualnie tych rzeczy sprzedawanych na tych ryneczkach nie. Generalnie nie ten, ministerstwo nie pracowało nad tego typu rozwiązaniami, chociaż wydaje się, że być może jest to bardzo sensowne pytanie I należałoby może się nad tym zastanowić. Przejdę do, do tutaj stanowiska, a może nim przejdę może do stanowiska, to powiem, że biuro legislacyjne senatu przeanalizowało także tę ustawę I zwróciło uwagę szczególną na, na to, co również było wskazywane przez różne wypowiedzi, które do Komisji budżetu I finansów przede wszystkim wpłynęły. Tu podam, że zwracano uwagę przede wszystkim na niekonstytucyjność tego rozwiązania, dlatego że ustawa ma działać wstecz.

Czyli jeżeli my dzisiaj wprowadzamy ten podatek od nadzwyczajnych zysków, a ma obowiązywać on od 1 marca 2000 dwudziestego szóstego roku, no to to będzie działanie ustawy wstecz. I tutaj Biuro Legislacyjne, analizując to bardzo skrupulatnie ten, powiedzmy, te uwagi, Zwróciło jednak uwagę na to, że konstytucja dopuszcza wyjątki od tej zasady, w szczególności w wypadkach, jeżeli ingerencja w stosunki I sytuacje prawne z przeszłości jest konieczna dla zapewnienia realizacji innej, szczególnie cennej wartości konstytucyjnej, a jednocześnie wartości tej nie można urzeczywistnić w inny sposób. I tutaj podobnie Trybunał Konstytucyjny dopuścił odstępstwo od zakazu, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji. I gdy realizacja, ochrona tych wartości nie jest możliwa bez wstecznego działania prawa. Niewątpliwie w wyniku destabilizacji rynku energii wywołanego wojną w zatoce perskiej, skokowy wzrost cen paliw spowodował nadzwyczajne zwiększenie marż handlowych podmiotów zajmujących się wytwarzaniem paliw ciekłych lub obrotem paliwami ciekłymi.

Natomiast obniżenie stawki VAT, redukcja akcyzy oraz maksymalna cena detaliczna paliw stanowi pośrednie obciążenie wszystkich podatników. W uzasadnieniu właśnie do tej, do projektu ustawy zwrócono uwagę, iż podatek od nadzwyczajnych zysków ma na celu korekcję tej asymetrii. I korekcji takiej nie da się wprowadzić inaczej niż właśnie poprzez retroakcję, ponieważ dotyczy już zysków wcześniej osiągniętych I tutaj myślę, że należy się z takim uzasadnieniem biura także zgodzić. Co do innych tutaj spraw, biuro nie zgłosiło uwag o charakterze legislacyjnym. Natomiast powiem o tej powiedzmy dyskusji, która została zapoczątkowana przez Krajową Izbę Paliw.

Przedstawiciel tejże izby, Mecenas doktor habilitowany nauk prawnych, jak Cyc-Zaleśny, podniósł tutaj szereg uwag, między innymi tą konstytucyjność, ale także to, że sprawa tak naprawdę nadzwyczajnych zysków mogłaby być potraktowana, że jest dobrze zrealizowana, jeśli chodzi o Orlę, że tutaj, jeśli chodzi o naszego największego powiedzmy tu gracza na rynku paliw, Orlen, to tutaj te nadzwyczajne zyski rzeczywiście można łatwo tak naprawdę zidentyfikować I opodatkować. Jeśli chodzi natomiast o innych graczy na rynku, już niekoniecznie I podane, podane są przykłady takich firm na rynku polskim, że może się okazać, że w wyniku wprowadzenia tego podatku od nadzwyczajnych zysków, będą musiały te firmy zapłacić tak naprawdę więcej podatku niż te osiągnięte teoretycznie nadzwyczajne zyski. I tutaj, no powiem, że dyskusja była dosyć, dosyć burzliwa, dlatego że senator

Senator z Prawa I Sprawiedliwości zgłosił wniosek o to, żeby tę ustawę po prostu odrzucić I było głosowanie, ta powiedzmy ten wniosek nie przeszedł. Pan Klejna, przewodniczący Komisji budżetu I finansów zgłosił wniosek o przyjęcie ustawy bez poprawek, ale uwarunkował to, że jeszcze przez, no I tutaj znowu przez noc tak naprawdę, bo wczoraj była, było posiedzenie komisji, będziemy mieli możliwość przeanalizowania tych uwag, które zostały zgłoszone przez Krajową Izbę Poliw. Czy rzeczywiście tutaj nie ma możliwości wprowadzenia poprawki takiej, żeby dać jak gdyby gwarancję, że żadna firma nie zapłaci podatku większego niż, niż dochód ewentualnie uzyskany z tych nadmiarowych zysków wynikających z cen paliw na rynkach od 1 marca tego roku do końca grudnia 2000 e e 26 roku. Popraw, czyli poprawek nie było, został przegłosowany stosunkiem głosów 6 za, trzech przeciw I 1 wstrzymujący, została przegłosowana ustawa o przyjęciu jej bez poprawek. Natomiast ja jeszcze w następnej części będę miał możliwość przedstawienia poprawki, która rzeczywiście została przygotowana w dniu dzisiejszym I ta poprawka, która została przygotowana, tak naprawdę wprowadza...

Celem jej jest wprowadzenie bezpiecznika odnoszącego się do wysokości podatku od nadzwyczajnych zysków w postaci limitu jego wysokości ograniczonej wysokością dochodu ustalonego do celów odpowiednio cit, pit, a jeśli podatnik nie jest podatnikiem któregoś z tych podatków, gdyż jest nim spółka jawna zysku bilansowego. I chodziłoby o to, żeby nikt nie zapłacił więcej podatku. Myślę, że ta poprawka, którą za chwilę zgłoszę, będzie wystarczającym, powiedzmy, uzasadnieniem do tego, żeby przyjąć tę ustawę, którą w tej chwili omawiam, właśnie z tą jedną poprawką, dającą gwarancję, że podatnicy nie zapłacą więcej, niż by to wynikało z uzyskanych dochodów nadzwyczajnych. Uprzejmie proszę wysoką izbę o przyjęcie tej ustawy na ten moment bez poprawek, ale z zastrzeżeniem, że 1 poprawka dająca gwarancję, że, że firmy, które zgłaszały wczoraj te swoje uwagi, ale I jednocześnie na piśmie niektóre inne firmy wcześniej, nie ten, nie będzie takiej sytuacji, żeby miały zapłacić więcej podatku, niż by to wynikało z osiągniętych nadzwyczajnych zysków na rynku paliw. Dziękuję bardzo.

04:23:36 - 04:23:45

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie panu senatorowi sprawozdawcy? Tak, bardzo proszę, pan Senator Krzysztof Globak.

04:23:47 - 04:24:45

Mieczysław Golba

Bardzo dziękuję panie marszałku. Wysoka Izbo, w związku z tym, że omawiana ustawa jest trochę kontrowersyjna, bym powiedział, nawet bardzo dlatego, że podczas dyskusji na wczorajszej, na wczorajszym posiedzeniu komisji nie tylko my mieliśmy zastrzeżenia I to duże zastrzeżenia do tej ustawy, jak również senatorowie koalicji rządzącej.

Niektórzy skrytykowali ją mocno, niektórzy wyszli, nie chcieli brać udziału w głosowaniu, dlatego że jest to niekorzystne dla polskich przedsiębiorstw z wielu względów. Ale moje pytanie do sprawozdawcy pana senatora jest, jaką stawką podatku zostaną opodatkowane te przedsiębiorstwa od nadzwyczajnym zysku od marca do do grudnia obecnego roku. Proszę mi po powiedzieć, jeśli pan może przedstawić to wysokiej izbie.

04:24:45 - 04:24:49

Janusz Pęcherz

Ja jeszcze raz, jakby mógł pan senator przedstawić, bo jakoś.

04:24:50 - 04:24:57

Mieczysław Golba

Jaką stawką podatku, jaką wysokością podatku zostaną opodatkowane te przedsiębiorstwa od podwyższa innych zysków?

04:25:00 - 04:28:52

Janusz Pęcherz

To jest dosyć ten dosyć skomplikowane, dlatego że zakłada, ministerstwo zakłada, że marża ustalana na podstawie średniej marży sprzedaży danego podatnika z roku poprzedniego powiększona będzie o 20 procent I I dopiero powyżej tej jak gdyby kwoty będzie ustalona, będzie ustalona wysokość podatku w wysokości sześćdziesięciu procent. Czyli jeżeli za zakładam, że 1000000000 złotych było przychodu, 20 procent podwyższone 1000000200 to dopiero powyżej tej kwoty. Wszystko to, co będzie nadzwyczajnym zyskiem, będzie miało podatek w wysokości sześćdziesięciu procent. I mało tego, jeszcze powiem tak, że pojawi się ten podatek dopiero wtedy, gdy przychody faktycznie przekroczą poziom odpowiadający tak określonej marży referencyjnej I dla podmiotów, które w ubiegłym roku działały przy bardzo niskiej marży lub w ogóle przy stracie, przewidziano próg minimalny marży na poziomie dwóch procent. Czyli to jest naprawdę ustawa, która tutaj w ocenie mojej przynajmniej I w ocenie ministerstwa nie powinna tutaj stanowić większego problemu.

To jest naprawdę dla firm, które uzyskały nadzwyczajne zyski od sytuacji, w sytuacji, kiedy nie wypracowały na zasadzie tego, że one wprowadziły jakieś innowacje w swojej działalności tylko dlatego, że ceny paliw na rynkach światowych wzrosły. Jeżeli Orlen przykładowo wprowadzi sprzedaż swoich wyrobów, które to sprzedaż swoich wyrobów załóżmy, że otrzymywał kwotę, kwotę 100 jednostek, to w wyniku tego, że ceny na rynkach światowych wzrosły prawie o 100 procent, dostaje 200 I on to 200, czyli 100 tak naprawdę dostaje nie dlatego, że wprowadził nadzwyczajne rozwiązania w swojej działalności, tylko dlatego, że ceny na rynkach nagle na skutek sytuacji w Zatoce Perskiej wzrosły o właśnie o takie kwoty. To to myślę, że dla tych firm, które zostały jak gdyby pokazane tak, że, że swoją działalność prowadzą nie na zasadzie sprzedaży swoich wyrobów, tylko że, że sprowadzają je z zagranicy I z zagranicy te wyroby, z zagranicy te wyroby były bardzo drogie, czyli oni tam wielkich osiągnięć tu nie mogli mieć, ponieważ sprowadzając je po wysokich cenach w Polsce, też nie mogli ich sprzedać po cenach wysokich, więc te firmy trzeba właśnie było przeanalizować I ta poprawka, która została, zostanie zaproponowana I mam nadzieję, że, że na komisji przegłosujemy ją, wprowadzając do tej ustawy, da gwarancję, że firmy nie tutaj nie stracą.

04:28:53 - 04:28:56

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo, pan senator Leszek Galemba, bardzo proszę.

04:28:56 - 04:29:48

Leszek Galemba

Dziękuję panie marszałku. Panie senatorze, pan sobie sam przeczy, bo jeżeli ceny na rynkach światowych rosną, to firmy, które kupują muszą płacić drożej, nie ma zysków większych. Idąc do tej pietruszki, to przyczyną był nieurodzaj. I nieurodzaj powoduje cenę, a nie zysk ich handlujących. Handlujący ma taką samą marżę 20 procent I on nie robi zysków większych, tylko większy obrót.

A mówił pan też w wcześniejszej wypowiedzi, że konsumenci za to nie zapłacą, ani przedsiębiorcy. No a skąd ma Orlen pieniądze? Przecież to konsumenci my zapłaciliśmy. Przecież w pierwszych miesiącach tego roku było paliwo po 8, 9 złoty, 7 złoty. No wszyscy rolnicy do swojej produkcji zapłacili, a nie mają żadnego zwrotu.

04:29:49 - 04:30:00

Speaker 63

My powinniśmy pomyśleć o monopoliście. Dlaczego żerował na nas wszystkich? Bo tak jak Pan powiedział, oni nie kupili tego paliwa, które sprzedawali w pierwszych trzech

04:30:00 - 04:30:15

Leszek Galemba

Miesiącach po nadzwyczajnych cenach, tylko podnieśli sobie ceny. To jest właśnie monopol. Monopol jest groźny dla wszystkich. Skończy się teraz cena sugerowana I mogą powiedzieć paliwo po 10 złoty. Jaki mamy wpływ?

Dziękuję bardzo.

04:30:17 - 04:31:13

Janusz Pęcherz

Nie, ja sobie nie ten, nie zaprzeczyłem. Ja mówiłem o dwóch sytuacjach. Są firmy, które na przykład Orlen, która dzięki swojej działalności, ona miała możliwość właśnie wykorzystania sytuacji na rynkach światowych, że na rynkach światowych były ceny duże, a ponieważ jestem producentem tu, to także narzuciłem sobie wysoką cenę. I I ta sytuacja stworzyła mi nadzwyczajne zyski. Natomiast to, jeżeli ja sprowadzam tak jak niektóre firmy, sprowadzam z zagranicy towar, który jest drogi, no to właśnie nie mam sytuacji nadzwyczajnego zysku, bo ja go tutaj sprzedam z niewielką marżą.

Także rzeczywiście ta sytuacja jest taka, jak pan trochę mówi, tylko że ja sobie nie zaprzeczyłem.

04:31:14 - 04:31:16

Panie marszałku, jeszcze ad vocem.

04:31:17 - 04:32:03

Leszek Galemba

gospodarce rynkowej powinniśmy tak ingerować poprzez właśnie podatki, jak tylko zauważymy jakiś skok, to od razu ustawa I tak dalej. Ja dlatego podkreślam, że my powinniśmy się zastanowić, czy nie powinniśmy progu tego dochodowego monopolisty ustalić, żeby nie dochodziło do takiego czegoś, żeby nie było okradania konsumentów, bo w ten sposób ja podkreślam, to konsumenci, my wszyscy, którzy tankowaliśmy, ucierpiliśmy najwięcej. A tą ustawę, którą chcemy zrobić I ten podatek nadzwyczajny no jest fenomenem takim, że nagle ktoś się dopatrzył I chce te pieniądze zabrać z największej spółki skarbu państwa. No przecież to państwo ma wpływ na tą spółkę dalej.

04:32:03 - 04:32:10

Maciej Żywno

Czyli nie było pytania panie senatorze tym razem. Tak, dziękuję. Panie senatorze, nie było pytania.

04:32:10 - 04:32:13

Speaker 65

Pan senator Stanisław Pawlak, bardzo proszę.

04:32:14 - 04:33:24

Stanisław Pawlak

Dziękuję bardzo. Panie senatorze, mam takie podstawowe pytanie, ponieważ nie pracuję w Komisji budżetu I finansów. Kogo ta ustawa będzie dotyczyła? Czy monopolistów na rynku jakim jest Orlen I MOL, czy też wszystkich innych handlujących do najmniejszej stacji detalicznej, ponieważ ustalanie cen było, czy jest cen sugerowanych I z tego, co ja się orientuję, to prowizja z tego tytułu jest bardzo niska dla handlujących tymi paliwami. Bo jeżeli to ma dotyczyć wszystkich, to jest to trochę inne spojrzenie na ten przepis, żebyśmy nie zamknęli czasem stacji w swoich terenach, jeżeli przyjdzie dodatkowy domiar podatku.

I 2. Pytanie z tym związane, jaka skala czy Ministerstwo Finansów na posiedzeniu przedłożyło, na jakie pieniądze Ministerstwo liczy na przestrzeni od marca do grudnia tego roku. Dziękuję bardzo. Tak,

04:33:28 - 04:35:31

Janusz Pęcherz

ocena, ile, ile data ustawa jest policzona, ale to jest też symulacja. Tego nie można policzyć do końca pewnie, bo to się dopiero okaże po rozliczeniu, które będzie na koniec kwietnia 2000 e e 27 roku. Zakłada się, może tak, zakłada się, że to jest kwota w granicach trzech 1700000000 złotych. To jest kwota, którą no jeżeli my mówimy, powiedziałem także w swoim wystąpieniu, że jeżeli państwo ze swojego budżetu jak gdyby nie ma pięciu 1000000000 w związku z tym, co zostało uczynione, czyli obniżenie VAT-u I akcyzy, nie wpłynie do budżetu do końca czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku, około pięciu 1000000000, to jednak państwo, które tak naprawdę też jak w wystąpieniu senatorów tutaj było, że to podatnicy płacą tak naprawdę, to, to musimy się podzielić jednak trochę. Podatnik, my wszyscy kupujący na stacjach benzynowych płaciliśmy, ale, a niektórzy mieli zyski.

Czyli teraz podzielmy się trochę. Tego wszystkiego się nie przewidzi. Rozwiązania prawne no są jak gdyby nadzwyczajnymi. To, to tak samo Ministerstwo Finansów mówi, że to jest ustawa epizodyczna, zrobiona na ten moment, w tym czasie, bo widzimy, co się stało. Widzimy, ile, ile niektóre firmy mogły zarobić na tej sytuacji I teraz się te, które zarobiły dużo, niech się podzielą także z państwem, czyli także z nami, bo bo my w części będziemy także z tego korzystać.

04:35:32 - 04:35:35

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Pan senator Kalata zadaje pytanie.

04:35:36 - 04:36:19

Andrzej Kalata

Panie marszałku, panie senatorze, nie wiem czy pytanie do pana, czy do pana ministra, ale takie mam trochę deja vu jakbym się cofnął do lat osiemdziesiątych czasów komuny, bo wtedy stosowano tak zwany domiar dla nielicznych bardzo przedsiębiorców prywatnych w tych czasach. No I to no takie mam wrażenie, że o czymś podobnym mówimy, a pytanie jest konkretne. No jeżeli ma być podatek od nadmiernych zysków, czy ministerstwo planuje jakąś dotację czy dopłatę jeżeli te przedsiębiorstwa będą miały nadmierne straty spowodowane powiedzmy różnymi sytuacjami. No to dla równowagi powinno być też brane pod uwagę. Dziękuję bardzo.

04:36:21 - 04:36:23

Maciej Żywno

No to raczej pewnie pytanie do pana ministra.

04:36:23 - 04:36:36

Janusz Pęcherz

Tak, że tak, takich rozważań zresztą nie było, tak że nie wiem czy, nie sądzę, żeby ministerstwo planuje akurat to rozwiązanie, o którym pan senator wspomniał. Myślę, że nie.

04:36:37 - 04:36:42

Maciej Żywno

Czy pan senator Dobkowski jeszcze chciał zadać pytanie? Tak, bardzo proszę.

04:36:43 - 04:37:28

Speaker 67

Panie Senator, ja mam pytanie, bo wczoraj na komisji by była taka sytuacja, bo były przedstawione taki przypadek, że na przykład firma, która ma zysk 9000000 złotych, to to one według ich symulacji, ich wyliczeń zapłaciłaby tego podatku 18000000 złotych, czyli podatek byłby większy niż zysk z całej firmy. Podatek od tego, od, od tej, od tej działalności, czyli od tych nadmiernych zysków. Czy po ewentualnej tej poprawce, która tu prawdopodobnie będzie, czy jest zabezpieczenie takie, żeby nie, żeby tak nie było, żeby na przykład, żeby ten podatek był wyższy od zysków całej firmy?

04:37:30 - 04:39:06

Janusz Pęcherz

No cała istota, cała istota tej poprawki zmierza do tego, żeby tej sytuacji nie było. Samo to wyliczenie, o którym pan wspomina, rzeczywiście ono wczoraj było jak gdyby wywołującym to, co się stało dzisiaj z tą poprawką. Natomiast samo wyliczenie, czy ono jest do końca prawdziwe I co ono uwzględnia, że nagle mamy 18000000 podatku, a zysku było 4, tak jak tutaj pan senator mówi, to no by trzeba było do końca przeanalizować, co zostało uwzględnione w kosztach, bo bo my cały czas mamy problem, co firmy uwzględniają jako koszt I w związku z tym cała filozofia I tej ustawy, ale I dyskusji zmierza do tego, że gdyby może powiedziano o, o tym, o zyskach, że to jest podatek od zysku, byłoby prostsze. To rozwiązanie, które zaproponowano, jest bardziej skomplikowane I stąd takie dyskusje wyniknęły. Prawdopodobnie tutaj w uzasadnieniu częściowo tych firm jest dużo racji, stąd ta poprawka, żeby nie było sytuacji, w której ktoś zapłaci, że firma zapłaci więcej podatku niż zysk z uzyskany z nadzwyczajnych powiedzmy zysków.

04:39:08 - 04:39:12

Maciej Żywno

Dziękuję. Pytanie zadaje profesor Piotr Kazimierskiemu Klejna, bardzo proszę.

04:39:12 - 04:39:40

Kazimierz Kleina

Ja chciałem panie senatorze zapytać o kwestię taką, też na komisji to wczoraj było wspomniane, czy w poprzednich latach podobnego typu podatki były wprowadzone jak na przykład podatek bankowy czy podatek solidarnościowy, czy ja wiem podatek od miedzi I tak dalej. Czy to jest jakaś nowość całkowita, czy to już, że tak powiem, w ostatnich latach też wprowadzano nie takie same, ale podobnego typu podatki?

04:39:45 - 04:41:04

Janusz Pęcherz

Tu już mi pan senator podpowiada, że tak, że wprowadzono. Rzeczywiście podatek solidarnościowy był wprowadzony.

Wczoraj też trochę na temat podatku solidarnościowego, że OK, może być, tylko że jeżeli wprowadzamy w określonym celu, to te pieniądze z podatku solidarnościowego powinny iść w to miejsce, gdzie on był wprowadzony. Dlaczego był wprowadzony? Natomiast to często jest tak jak w budżecie, to wszystko idzie do budżetu, wpływa do budżetu, a dystrybucja jest już jak gdyby innymi kanałami. Ale także niedawno wprowadzony był podatek także od nadzwyczajnych zysków sektora bankowego. I też, I został wprowadzony też w oparciu, o ile pamiętam, nie wiem, to minister finansów może mi później przypomni, ale w granicach chyba, policzony w granicach pięciu, sześciu 1000000000 złotych ten podatek od nadzwyczajnych zysków sektora bankowego.

04:41:05 - 04:41:09

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Pytanie zadaje pan senator Józef Zając, bardzo proszę.

04:41:12 - 04:42:31

Józef Zając

Panie marszałku, kolega Senator, chciałem zapytać, czy ten nadzwyczajny zysk nie jest przypadkiem ze zbyt skwadliwego skorzystania z podwyżki cen paliw na rynkach międzynarodowych I podwyższono ceny paliw nie tylko tych, które zostały podwyższone, tylko tych, które były już w zasobach, co byłoby czymś bardzo nie w porządku uważam, czyli firmy paliwowe, to moja teza jest, skorzystały dla osiągnięcia nieuzasadnionych korzyści z rozszerzenia podwyższenia cen na paliwa. A odnośnie I tu chciałbym uzyskać odpowiedź w tej sprawie, a 2. Rzecz to jest taka, że nie dajmy się wprowadzić, jak to się mówi popularnie, w kanał I uwierzyć w to, że jest to tak bardzo trudne do sprawdzenia. Ja przypuszczam, że dobrzy ekonomiści są w stanie w tydzień sprawdzić skąd się wzięły nadzwyczajne zyski w tych firmach.

04:42:33 - 04:42:36

Speaker 66

Dziękuję. Dziękuję. Tak, pani. Pytanie

04:42:37 - 04:44:37

Janusz Pęcherz

jest dosyć, myślę, że skomplikowane dlatego, że żeby odpowiedzieć, to to ja bym musiał mieć dużo większą wiedzę na temat, czy. Myślę, że nawet Ministerstwo Finansów nie jest w stanie odpowiedzieć, czy nie było, czy nie było sytuacji, w której firmy mogły mieć I sprzedawać to, co już miałeś w zapasach po zakupionych, po cenach niższych, sprzedawać po wyższych. To jest jak gdyby, myślę, że w tym momencie trudne do, a przynajmniej przeze mnie, trudne do jakiegoś stwierdzenia wprost na pytanie pana senatora. Natomiast zarówno, zarówno oczekiwania sektora, może ministra finansów, żeby budżet polepszyć, co jest bardzo uzasadnione w tej sytuacji, jak I firm, które na pewno także są doskonale zorientowane, jak można jednak wiele rzeczy w koszty wprowadzić, żeby uniknąć podatku, tak że myślę, że na tym etapie bym się nie kusił o to, co zostało zrobione I co firmy mają ewentualnie do ukrycia, czy skorzystały, czy nie na tej sytuacji. Myślę, że wprowadzenie tego podatku jest rozwiązaniem dosyć prostym.

Jest dającym do budżetu państwa określone kwoty, bo trzymiliardy 700000000 złotych, to też nie jest pewne, bo to jest symulacja, ale powiedzmy, że tak by się stało, to jest na tyle atrakcyjne, żeby jednak budżet państwa ratować, gdy sytuacja nadzwyczajna stworzyła innym możliwości uzyskania nadzwyczajnych zysków.

04:44:38 - 04:44:41

Maciej Żywno

Dziękuję. Pytanie zadaje pan senator Grzegorz Bierecki, bardzo proszę.

04:44:43 - 04:45:23

Grzegorz Bierecki

Bardzo dziękuję panie senatorze za za tą obszerną informację. Potwierdził pan wszystkie obawy, które są związane z tą ustawą. Ona nie chroni żadnego dobra konstytucyjnego, wyłącznie ma za zadanie dostarczyć środków do budżetu dodatkowych. I to działając retroaktywnie. Przywołane tutaj przykłady innych podatków, Nigdy nie były te podatki retroaktywnymi, w związku z czym kwestia tej niekonstytucyjności jeszcze bardziej z pańskiego sprawozdania jest podkreślona.

04:45:23 - 04:46:12

Speaker 74

Natomiast ja, ponieważ nie mogłem uczestniczyć w posiedzeniu komisji, więc zadam pytanie dotyczące kwestii inwestorów w w Orlenie. No widzimy jak spadają akcje Orlenu z powodu zapowiadanego podatku, to w ciągu ostatniego miesiąca prawie 15 procent zjechało, to kapitalizacja się zmniejsza, to ma wpływ na fundusze emerytalne, na wycenę tych funduszy emerytalnych, więc ma wpływ także na interes ludzi, którzy oszczędzają na emerytury. A niestety też ma wpływ na wielkość dywidendy, która będzie wypłacona za rok 25., w tym także na dochody skarbu państwa z dywidendy. Czy ten wątek był omawiany na posiedzeniu komisji?

04:46:13 - 04:46:53

Janusz Pęcherz

Nie było, ten, tego wątku nie było na komisji, ale powiem państwu tak, że ceny akcji wystarczyło, że Trump, prezydent Trump powiedział, że, że będzie za miesiąc czy za 60 dni podpisane porozumienie z Iranem I, I nagle ceny baryłki ze, ze stu zrobiło się 70. Także no tutaj, a za 2 tygodnie może również nastąpić zmiana, ale nie było tego wątku poruszanego.

04:46:54 - 04:47:01

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Więcej pytań nie widzę. Dziękuję panie senatorze. Tak że długo pan spędził tu z nami czas.

04:47:01 - 04:47:03

Speaker 70

Tak, właśnie myślałem, że za ministra odpowiada.

04:47:04 - 04:47:30

Maciej Żywno

Dziękujemy bardzo. Dzielnie się pan spisał, panie senatorze, projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd do prezentowania stanowiska rządu. W toku prac parlamentarnych został upoważniony minister finansów I gospodarki. I zapraszam pana ministra, bo już się pojawiły pytania pośrednio do pana ministra, tak że tu zapraszam, będzie łatwiej. Części senatorów nie będą słyszeć pana zza pleców.

Dziękuję.

04:47:42 - 04:49:59

Jarosław Neneman

Panie marszałku, szanowni państwo, kilka może by było kilka pytań. Było pytanie, czy małe stacje też będą objęte tym podatkiem I ilu podatników możemy się spodziewać. Zakres podatników został ograniczony do podatników, którzy mają koncesję na obrót paliwami, koncesję zagraniczną, tak zwane OPZ. Drobne stacje proszę się nie bać, ich tam nie będzie. Co do, co do informacji o tym, że te przykłady podatków nie do końca były trafione, panie senatorze, ustawa z lipca dwudziestego trzeciego roku, dochód z dwudziestego drugiego roku to jest ustawa składka solidarnościowa.

Pieniądze kierowane na fundusz wypłaty różnicy ceny, ewidentnie działanie wsteczne, dotyczyło okresu zamkniętego. Sytuacja podobna. W jakimś miejscu w gospodarce pojawiły się nadzwyczajne zyski, w innym miejscu w gospodarce była akcja dotycząca pilnowania cen, kontrolowania cen, obniżania cen, te środki z jednego miejsca skompensowały to. Mamy tutaj do czynienia z sytuacją analogiczną. Jak państwo wiedzą, program CPN, on służył obniżeniu ceną cen paliw dla konsumentów I dla biznesu, a przede wszystkim dla konsumentów indywidualnych, bo oni VAT-u nie odliczają, więc moim zdaniem jest pełna analogia.

Nazwa jest inna. Tu nazywamy rzecz po imieniu, mówimy podatek od nadzwyczajnych zysków, tam była składka Solidarnościowa. Sens ekonomiczny jest identyczny. Nawiązując jeszcze do tej dyskusji, która wczoraj się wydarzyła, ja powiem tak szczerze, trochę z niesmakiem do niej podszedłem, dlatego że co jak co, ale można oczywiście mieć swój punkt widzenia, to nikomu nie odmawiam, ale wszyscy wiedzą, że jak jest kłopot, to można ze mną rozmawiać I I ja słucham tego, co się do mnie mówi. Z kolegami z branży paliwowej spotkaliśmy się nie raz I nie 2.

Wyjaśniliśmy sobie dokładnie, jak te przepisy mają działać, jak je należy czytać. Wyjaśniliśmy wątpliwości. Muszę powiedzieć, że po pierwszym spotkaniu

04:50:00 - 04:57:46

Jarosław Neneman

Grupą przedsiębiorców nie z Orlenem. Mówię o grupie przedsiębiorców, bo te firmy się tu przewijały w państwa wypowiedzi, czyli mniejsze firmy, polskie firmy, importerzy. Ich początkowo rozumienie naszych przepisów zaproponowane było totalnie inne, totalnie inne. Oni mieli do nas czasami bardzo fundamentalne pytania, nie wiem, na przykład czy koszt hedgingu, czyli zabezpieczania finansowego, zabezpieczenia się na na na okoliczność różnicy ceny, zmian ceny. Czy one będą wliczane?

Oczywiście będą wliczane. Sporo rzeczy żeśmy sobie wyjaśnili, jak pojawił się projekt już w takiej wersji, która była poddana konsultacjom, znowu żeśmy się spotkali z branżą, znowu żeśmy wyjaśnili wątpliwości, nanieśliśmy poprawki. Gdyby ta firma, której dane wczoraj się pojawiły, gdyby ta firma... Zaproszenie było szerokie, drzwi do mojego gabinetu w takich sprawach są otwarte. Gdy ta firma się pojawiła, pokazała swoje wyliczenia, z pewnością byśmy się pochylili, zastanowili się jak to jest możliwe, że w sytuacji, kiedy o podat, podatek obejmuje tylko zyski nadzwyczajne zdefiniowane według pewnej formuły, pewnej formuły.

Ta formuła jest jeszcze o 20 procent powiększona, w sytuacji, kiedy ten, ta marża jest... Firma nie osiągała zysku, miała ujemną marżę, tak też bywa, bo jest marża bardzo mała, mamy ten pułap dwóch procent powiększony jeszcze o 20 procent. W obrocie paliwami najczęściej to jest, to jest, to jest typ produktu, gdzie jest duży obrót, mała marża. No no taka specyfika rynku. Jest tam, jest marża niewielka, więc ta ta 2.4 procenta to jest, to jest dużo.

Ale jeśli, bo życie jest bogate, jeśli rzeczywiście byłyby takie przypadki, w których firma mogłaby w sposób niezawiniony przez siebie, musi zapłacić podatek wyższy niż zysk, to ta poprawka, o której pan senator wspomniał, myśmy, myśmy ten problem, mówiąc nieładnie, zaadresowali dużo wcześniej. Ja, ja osobiście uważam, że to jest niewer przynosić, przynosić w ostatniej chwili, pokazywać liczby. W żaden sposób nie możemy tych liczb weryfikować. Nikt z państwa też nie mógł senatorów zweryfikować. Można przyjść, powiedzieć, że oto ja zarobię 5, a zapłacę 50.

Jeszcze był taki wątek dotyczący tego, czy kupił tanio, sprzedał drogo. Czy możemy to sprawdzić? To może, może kilka słów jak rynek paliwowy działa. Trochę te dyskusje, bo czasami państwo bronią Orlę, a czasami wprost przeciwnie, a ja bym ani go nie oskarżał, ani nie bronił. No rynek działa tak, że rynek paliw, cena na rynku paliw to tak naprawdę polska cena hurtowa, pomińmy ten tą marżę detaliczną, to 30 groszy panie instalatorze wydaje się być rozsądnym kompromisem.

Proszę zwrócić uwagę, że mimo tego, że minister energii ustala maksymalne ceny, sporo stacji sprzedaje taniej. No na pewno nie robią tego z miłości do do kupujących benzynę. Skalkulowali sobie, że co mogą zejść z tej marży, wyższym obrotem zapewnią sobie zysk. Obserwują państwo ceny na stacjach, widzicie, że część tych cen jest niższych, więc ta ta marża trzydziestu groszy wydaje się być... Nie nie...

Jak branża do nas przychodzi I ma kłopoty z problemem z projektem CPN, to nie dotyczy to tych 30 groszy, dotyczy to paliw premium I stacji na na autostradach, ale to jest inny temat, to tego wątku możemy, to nie w tym momencie, chyba że państwo mają pytania. Jak się ustala ceny, bierze się cenę z Amsterdamu, Rotterdamu I od Werpii, tak zwaną ARE, to jest punkt odniesienia, dolicza się stosowne opłaty, podatki I bierze się jeszcze koszt transportu I to jest cena w pewnym uproszczeniu, to jest cena w Polsce. No I teraz proszę sobie wyobrazić, że jest pan przedsiębiorcą. Kupił pan po jakiejś cenie, nagle cena światowa wzrasta, to ten punkt odniesienia wzrasta, może pan oczywiście sprzedać po tym koszcie, po którym pan kupił, nikt panu tego nie zabroni. No ale racjonalny przedsiębiorca sprzeda po takiej cenie, jak jest na rynku.

To działa też w drugą stronę. To działa też w drugą stronę, bo jak ta cena kupi pan za 200, a cena będzie 150, niestety będzie pan po cenie rynkowej musiał sprzedać, bo jak pan na swojej stacji nie przekona pan chyba kupców hasłem kupiłem drogę, muszę sprzedać drogę, a potem już będę sprzedawał tanio. Więc to jest ryzyko biznesowe, które się pojawia. Te zyski się nagle pojawiają, one mogą nagle zniknąć. Mówili państwo, że, że na kurs Orlenu to, to źle wpłynęło.

W momencie ogłoszenia naszych, naszych, ogłoszenia tego kształtu podatku, akcje Orlenu wzrosły o 1.4 procenta. One później spadły. Później... Dlaczego? No kończy się nadzwyczajna sytuacja.

Miejmy nadzieję, że się kończy nadzwyczajna sytuacja, bo życie pokaże, bo no wiedzą państwo, że, że prezydent Trump jest trochę nieobliczalny I może zacząć dla zabawy znowu strzelać, więc tu nie wiemy, nie wiemy jaka będzie sytuacja. 2 rzeczy jeszcze państwu chciałem powiedzieć o tym podatku. Tak jak pan senator mówił, nie jesteśmy w stanie powiedzieć ile z tego będzie pieniędzy, bo to zależy jak się rynek będzie rozwijał. Bardzo możliwe, że tych pieniędzy będzie mniej, bo jeśli się sytuacja na rynkach ustabilizuje, to tych pieniędzy będzie mniej. To jest 1 uwaga.

2. Uwaga jest taka, a co się stanie, jeśli mówił pan o tej sytuacji, kiedy kupił drogę, nie, kupił tanio, a potem sprzedał drogę. A co będzie, jak będzie odwrotnie I on stratę poniesie? Otóż, jeśli się okaże, że przedsiębiorstwo podniosą stratę, mają teraz miesiące, wiemy, nie jest to żadna tajemnica, wiemy to danych Orlenu, wiemy też, powiedzmy słuchając rynku, że zarówno firmy produkujące, jak I firmy importujące paliwa, firmy importujące paliwa miały czasami kontrakty długoterminowe na jakąś cenę zawarte, zawarte. Te kontrakty, ta cena jeszcze obowiązuje, mimo że sprzedają drogą.

One osiągnęłyby duże zyski. Do tych zysków minister finansów się uśmiecha, nadzwyczajnych. Natomiast jeśli się okaże, że rynek się odwróci I będą nadzwyczajne straty, to przedsiębiorcy, którzy zapłacą podatek w tym pierwszym okresie, będą mogli ten podatek sobie skompensować w tenże sposób, że ten w kwietniu będzie rozliczenie roczne podatku. Jeśli będą miesiące z ujemnymi zyskami, może się okazać, że te podmioty, które dzisiaj się boją, że zapłacą podatek, bo na dzień, bo dzisiaj go płacą, nie zapłacą w ogóle tego podatku. Więc prosiłbym o takie pewne stonowanie I I szczególnie odnoszenie się do do tej tej tej tej informacji, która się pojawiła w żaden sposób nie mogła być przez nas zweryfikowana.

Poprosiłbym o ostudzenie emocji, Może podsumowując, nie jest to rozwiązanie standardowe, taki podatek od nadzwyczajnych zysków, nie jest też czymś niez... Nadzwyczajnym, niezwyczajnym, nasi poprzednicy mieli, inaczej się nazywało, możemy dyskutować na ile ono było różne, ale od tych, co dużo zarobili było zabrane, przekazane na inny cel. Tu tym celem, nie bezpośrednio, pośrednio jest, było obniżenie cen paliw za pomocą akcyzy I VAT-u I kontroli cen. Te ro taki takie podatki od nadzwyczajnych zysków pojawiają się też w innych krajach, mają różną formułę, różnie są stosowane, ale to nie jest nic nadzwyczajnego. Myślę, że odpowiedziałem na większość pytań.

Dziękuję, z przyjemnością odpowiem na inne.

04:57:47 - 04:57:52

Maciej Żywno

Tak I już zadaję pytanie. Pan senator Wojciech Skurkiewicz, tak? Bardzo proszę.

04:57:52 - 04:59:09

Wojciech Skurkiewicz

Dziękuję bardzo panie marszałku. Panie ministrze, ale przecież mówi pan o nadzwyczajnych zyskach, ale przecież macie państwo jako rząd instrumentarium, które te zyski może ograniczyć.

No wprowadzenie ceny maksymalnej w ramach pakietu CPN no jednoznacznie daje możliwość działania na rynku rządu. To znaczy, że jeżeli te zyski są nadzwyczajne ponadwymiarowe, to znaczy, że ta cena maksymalna tak oleju napędowego jak I benzyny była ustalana w sposób nieodpowiedni czy zbyt wygórowany, że ona mogła być jeszcze jeszcze niższa I minister energii nie stanął na wysokości zadania w tym zakresie. Ale 2. Pytanie jest kwestia, że być może państwo przez tę ustawę chcecie sobie zabezpieczyć poniesione straty w wyniku pakietu CPN, no bo była informacja, że skarb państwa straci około tam 3000000000 złotych z uszczerbku, z akcyzy I podatku tytułu obniżenia, no to teraz te 3000000000 trzeba przełożyć z kieszeni I wychodzicie na 0.

04:59:09 - 04:59:10

Konsumenci płacą.

04:59:12 - 05:01:30

Jarosław Neneman

Szanowny panie senatorze, Co się ma stać z tymi pieniędzmi, co I senator sprawozdawca mówił I ja mogę to jeszcze raz powtórzyć, nawiązując do tej analogii sprzed kilku lat, kiedy państwo wprowadzaliście podobne rozwiązanie. Tak, te środki szacujemy około czterech 1000000000. W tym roku ma być 3.73 0.8 szacunki I to bardzo z dużą dozą niepewności, z dużym marginesem błędu. Te środki w pewnym sensie, pewnym stopniu, nie w sensie, w pewnym stopniu skompensują ubytek dochodów państwa, wynikający z pakietu CPN. Tak samo, jak państwo kiedyś transferowaliście środki do funduszu, do funduszu wypłaty różnicy cen była też wczoraj dyskusja na temat tego czy państwo

Może ograniczyć te nadzwyczajne zyski za pomocą kontroli cen, bo w gruncie rzeczy pana sugestia się do tego sprowadza. Panie senatorze, to tak nie działa. To tak nie działa. Gdybyśmy mieli 1 podmiot na rynku, 1, albo gdybyśmy byli, mieli produkcję krajową, która dokładnie zaspokaja potrzeby krajowe bez konieczności importu, a najlepiej, gdyby to był 1 podmiot, który produkuje 100 procent tego, co potrzebujemy. I gdybyśmy jeszcze nie handlowali ze światem zewnętrznym, to takie coś byłoby możliwe.

W sytuacji, w której 30 procent paliw mniej więcej jest importowana do do do Polski, importerzy, oni patrzą po ile kupią paliwo, doliczają sobie te elementy, o których mówiłem I ta cena musiałaby być mniej więcej zbieżna z tą ceną, o której, o której pan myślał, gdybyśmy sztucznie zaniżali ceny, nie byłoby importu. Myślę, że przykład, mieliśmy w Polsce okres sztucznego zaniżania cen, pamiętają państwo go doskonale I wtedy taka choroba na stacjach się rozprzestrzeniła, awaria dystrybutorów. To jest efekt sztucznego zaniżania cen, tego się nie da zrobić. Logika tego rynku pokazuje, że ponieważ część paliw musi być importowana. Poza tym, gdyby hurtownie ustalały ceny poniżej tych cen, nazwijmy to amsterdamsko, rotterdamsko, amferbskich, amsterdamsko, amsterdamsko, amsterdamsko, amsterdamsko,

05:01:40 - 05:01:42

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Pan profesor Ryszard Galemba, bardzo proszę.

05:01:42 - 05:02:59

Leszek Galemba

Dziękuję panie marszałku. Panie ministrze, sam pan powiedział, że w ciągu roku nie powinniśmy ingerować w nadzwyczajne zyski, czyli odbieranie tych zysków, bo przecież wszystkie firmy płacą po roku obrochunkowym podatek od zysków I Orlen płaci, jest największym podatnikiem chyba w Polsce I moje pytanie jest takie, jeżeli im zabierzemy, no powiedzmy 2000000000 złotych, to przecież oni na koniec roku obrachunkowego nie zapłacą już podatku. Czy nie będzie to wtedy znów przeszkodą, że mamy mało pieniędzy I będziemy próbować pomagać czy spierać znów spółki skarbu państwa, w drugą stronę zwalniać z podatków to co pan powiedział. Czy jest sens ingerencji w ciągu roku, w ciągu trzech, pięciu, sześciu miesięcy? I właśnie to co tutaj pan senator powiedział, ze względu, że jest ten pakiet CP, bo przecież te pieniądze państwo nie uzyskali, te ceny są niższe, nie wpływa z podatków I obcy za obniżona I podatki obniżone.

W związku z tym no chcemy teraz im zabrać I chcecie uzupełnić tą dziurę, czy wolność gospodarcza od trzydziestu lat powinna być uszanowana?

05:03:00 - 05:04:51

Jarosław Neneman

Szanowni państwo, szanowni panie senatorze, no logika tego typu podatku mówi tak, jeśli gdzieś ktoś niezależnie od swoich działań gospodarczych w sposób nieuzasadniony, niewynikający z jego inwencji, pomysłowości, Tutaj cały cały rząd przymiotników pozytywnych osiąga zyski. Tak jak, jak pan mówił, kupił tanio, sprzedał drogo. No tak, tak mu się udało. Jak to była ta pietruszka, ja specjalnie o tej pietruszce mówiłem, bo pomyślałem, że że taką refleksję wywołał u senatora, z którym polemizowałem, że uniwersalny podatek od nadzwyczajnych zysków, bo... Ja wiem, że pana pytanie idzie trochę w inną stronę.

Pan mówi, zostawcie te pieniądze, no nie? AAZ kolei ta ta logika była taka, żeby stworzyć uniwersalny podatek, nazwijmy go od pietruszki, jak ktoś gdzieś jakieś ekstra pieniądze zarabia. Może może pozostańmy może w takim trochę pośrodku, znaczy w nadzwyczajnych sytuacjach, a sytuacja jest nadzwyczajna. Muszą państwo przyznać, że to, się dzieje na rynkach ropy, czy też politykę światową I wojnę zostawmy, na rynku ropy było czymś nadzwyczajnym. Więc w sytuacjach nadzwyczajnych, kiedy niektóre podmioty, nie wszystkie, wczoraj miałem przyjemność rozmawiać z jednym przedsiębiorcą, zupełnie przypadkowo w innym miejscu, duży przedsiębiorca, duży importer paliw, pytam go, czy pana firma zapłaci ten pojazd?

Sądzimy, że nie zapłacimy. Więc może się słabo starał, może miał złe kontrakty, nie wiadomo. Więc chcemy iść takim tropem, te podmioty, które osiągnęły nadzwyczajne zyski, niech się częścią tych zysków podzielą, I w pewnym sensie zrekompensują podatnikom, czyli nam wszystkim, tę stratę, która wynikła z wprowadzenia programu CPM. Dziękuję.

05:04:52 - 05:04:54

Pan Senator Bierecki, bardzo proszę.

05:04:55 - 05:05:28

Grzegorz Bierecki

Panie ministrze, nie byłoby tej ustawy I nie byłoby tej dyskusji, gdyby nie sytuacja finansów państwa no. Państwo przedstawialiście w Sejmie informacje o wykonaniu budżetu za ostatnie miesiące. Czy pan minister mógłby przy okazji tej ustawy powiedzieć nam jak wygląda sytuacja budżetu w tej chwili, jak wyglądają wpływy do budżetu, czy one idą zgodnie z planem, a jeśli nie, to ile brakuje?

05:05:29 - 05:06:36

Jarosław Neneman

Panie senatorze, nie jestem przygotowany na odpowiedź na to pytanie. Jeśli... Dobrze pamiętam, ale mogę się mylić, dochody budżetowe idą całkiem dobrze. Ale to jest... To są te dokumenty, które przeglądałem jakiś czas temu.

Ja szczególnie patrzę na te podatki, które mnie najbardziej interesują, patrzę jaka Cyza czy VAD idzie, to te podatki idą dobrze. Więc dochody są realizowane, deficyt jest, pan wie doskonale jaki, ale nie chciałbym, no to wobec tego, czy składkę Solidarnościową państwo wprowadzali, bo, bo sytuacja finansów publicznych za waszych czasów była tragiczna I dlatego żeście wprowadzili, czy też ten element sprawiedliwości społecznej, on on ma znaczenie. Myślę, że nawet państwa gronie też są, jest to wyobrażenie, że jak się coś tanio kupi, jeśli jest się dużym podmiotem, który ma wpływ na rynek, się tanio kupi I drogo sprzedaje, to jest... Mamy chyba kłopot takiej natury sprawiedliwości społecznej, bo za wszystko na koniec dnia I tak podatnicy płacą. Dziękuję.

05:06:38 - 05:06:43

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Pan senator Golba jeszcze, bardzo proszę.

05:06:44 - 05:07:10

Mieczysław Golba

Panie ministrze, mam takie pytanie dlatego, że ani wczoraj na komisji, ani dzisiaj pan senator sprawozdawca nie przekonał mnie co do wysokości stawki tego podatku. Niech pan, niech pan w izbie powie, czy prawdą jest, że ten podatek może osiągnąć nawet 75 procent, bo sprawdawca mówi o dwóch procentach, potem o sześćdziesięciu czy odwrotnie. W związku z tym moje pytanie, czy rzeczywiście jest tak, że może wynieść nawet 75 procent?

05:07:11 - 05:07:32

Jarosław Neneman

Panie senatorze, odpowiada na to pytanie. Podatek wynosi, stawka wynosi 60 procent, natomiast koszt, ten podatek nie stanowi, jest tak zwanym enkopem, czyli nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, czyli o co pan pyta, bo trzeba 19 procent czasem doliczyć. Efektywna stawka może wynieść 74 procent.

05:07:35 - 05:07:37

Dziękuję bardzo, tak, jeszcze dopytuję Tak, jeszcze

05:07:37 - 05:08:02

Mieczysław Golba

1 pytanie. Więc panie ministrze, czy w tym przypadku, jeśli nie zostanie wprowadzony tak wysoki podatek dla tych firm największych, tutaj rozmawiamy o tych największych prawda, bo jak wcześniej żeśmy mówili, więc moje pytanie czy posiada pan, czy też Ministerstwo Finansów jest w posiadaniu analizy takiej, która potwierdzi nam, że wprowadzenie tego podatku nie doprowadzi do wzrostu cen na stacjach paliw.

05:08:05 - 05:08:49

Jarosław Neneman

Szanowni państwo, mówimy o podatku od nadzwyczajnych zysków. Nie bardzo rozumiem, w jaki sposób nadzwyczajny zysk, idąc tropem rozumowania, który pan senator zaproponował, w jaki sposób miałoby się to przełożyć na wyższe ceny, a przypominam, że wyższe ceny na... Że ceny paliw tak naprawdę na polskim rynku poza okresami, nazwijmy to, niezwykłymi, które się przed wyborami czasami trafiają, raz się trafiły. One zależą od notowań paliwa Amsterdam, Rotterdam, Antwerpia. Proszę zobaczyć, gdyby pan popatrzył na notowania z tej giełdy I na dodanie polskich paliw, jest bardzo duża korelacja, więc nie będzie miało to przełożenia na ceny paliw w Polsce.

05:08:51 - 05:08:52

Dziękuję bardzo.

05:08:53 - 05:08:54

Ostatnie pytanie.

05:08:54 - 05:08:57

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo, proszę pan senator Golba jeszcze dopytuje.

05:08:57 - 05:09:09

Mieczysław Golba

Tak, też ostatnie pytanie mam, czy, pani mnie jeszcze, czy prawdą jest rzeczywiście, że mimo że dany przedsiębiorca, dana firma nie osiągnie żadnych zysków, a będzie musiała zapłacić ten podatek.

05:09:11 - 05:10:21

Jarosław Neneman

Panie senatorze, rozmawialiśmy o tym wczoraj. Mój 1. Odruch jest taki, to jest wyjątkowo mało prawdopodobny, ale życie uczy, że czasami mało prawdopodobne rzeczy się się zdarzają. Oczywiście mi jest może słowo przykro, to może nie jest najlepsze słowo, bo cóż, nie jest moją rolą, żeby mi było przykro czy wesoło, natomiast jeśli jest przedsiębiorca, który z powodów, których ja na razie ja ich nie znam, w takiej sytuacji jest dłużej, tych przedsiębiorców nie jest dużo, to jest maksymalnie 30 kilka podmiotów. Jeśli taki podmiot taką świadomość ma, dlaczego się nie pojawił, nie pokazał nam I powiedział, no zobaczcie, takie są...

Ja tak tak biznes prowadzę, tu zarabiam, tu tracę,

Zmieńcie formułę, uwzględnijcie moją sytuację, my byśmy się pochylili nad nim, ale ta poprawka, o której pan senator sprawozdawca mówił zapobiegnie takie I takiej rzeczy, która w mojej opinii się nie wydarzy. Ale dmuchając na zimne wprowadzimy takie rozwiązanie, więc nie będzie takiej sytuacji, która budzi obawy, powiem szczerze, całkiem słuszne.

05:10:22 - 05:10:25

Speaker 76

Dziękuję bardzo. Senator Kielecki, proszę bardzo.

05:10:26 - 05:11:31

Grzegorz Bierecki

Panie ministrze, ja zadawałem to pytanie sprawozdawcy o wpływie tego podatku na wycenę Orlenu I tym samym konsekwencje dla inwestorów. Przede wszystkim interesują mnie tutaj te fundusze emerytalne, które mają w swoich portfelach papiery Orlenu. Czy Ministerstwo sprawdzało wpływ tego tego podatku, tej decyzji na wielkość środków, które gromadzimy w funduszach emerytalnych w konsekwencji. No I 2., 2. Pytanie takie na na szybko, a jaki procent z tego podatku, który Ministerstwo zamierza zebrać z tego rynku, jaki procent zapłaci Orlen?

Jaki będzie udział Orlenu w tym w tym podatku? To czyli 2 pytania, 1 takie dotyczące tych oszczędności emerytalnych. A 2..

05:11:32 - 05:14:26

Jarosław Neneman

Panie seniorze, powiem tak, no pracuję w takiej działce, że zabieram pieniądze, no taką mam pracę, no nie? Ja sobie ją chwalę, ale no nie wszystkim się musi podobać. Szczególnie tym, którzy mają zapłacić, się nie podoba I ja trochę nawiążę do tego, co się wczoraj na komisji działo, bo ja pewnym niesmakiem podchodzę, bo czasami dyskutujemy o różnych rzeczach, wiadomo, że... Natomiast poziom manipulowania faktami, może tak powiem, był był był duży, nieprzyzwyczajona jestem do tak, tak, do do do takiego... Czasami ewidentne kłamstwa się pojawiały, jak to, że 0 razy 1.2 jest nadal 0.

No nieprawda. Punktem wyjścia nie jest marża 0, tylko tylko 2 procent. Tak jak państwu mówiłem, po ogłoszeniu tego podatku notowania Orlenu wzrosły. Czy wzrosły dlatego, że ten podatek jest taki łagodny, a się firmy spodziewały gorszego, czy wzrosły dlatego, że jakieś inne czynniki wpłynęły? Zawsze są różne czynniki.

Pyta, pyta pan senator o tym, o wpływie na fundusze emerytalne, czy też generalnie inwestorów, w ogóle. No każdy, każdy podatek, każde wyższe obciążenie w sposób oczywisty, akurat tego typu podatek jest chyba, mogę zaryzykować stwierdzenie, w przeważającej części przez akcjonariuszy podnoszony, no bo podatek ktoś musi zapłacić. Różnych akcjonariuszy, wszystkich akcjonariuszy, również skarb państwa. Pamiętacie państwo dyskusję o podatku o wyższym cit-cie na banki, były też podobny sposób argumentowania był, jak to się przełoży na fundusze, wiesz, czczono kryzys, kryzys banku, na szczęście kryzysu nie ma. Sądzę również, że zarówno Orlen, jak I firmy paliwowe, nawet te, które podatek zapłacą, przypominam, że on jest od nadzwyczajnych zysków, więc nadal spora część tych nadzwyczajnych zysków, to to do dwudziestu procent zostanie w całości, a to, co powyżej tylko w części skarb państwa zabierze.

Było pytanie, jeśli dobrze pamiętam, jaka część tych pieniędzy będzie przeznaczona na? A, przepraszam, przepraszam. Panie senatorze, powiem tak szczerze, nikt tego nie wie. Szacunki są takie, że to miało być, jeśli mnie pamięć nie myli, około około sześćdziesięciu, siedemdziesięciu procent, ale nie wiem. Nie wiem, o ile dość łatwo na teraz można oszacować, ile Orlen miał, o ile jego, o jego ekstra przychody się pojawiły.

Nie, nie mamy takiej wiedzy od podmiotów, które paliwa sprowadzają. One niekoniecznie z nami się z tą tą wiedzą dzielić, a co się wydarzy na rynku nikt tego nie wie. Bardzo

05:14:30 - 05:14:33

Maciej Żywno

proszę jeszcze raz pan senator Dziękuję

05:14:33 - 05:14:43

Grzegorz Bierecki

bardzo, to dopytam. A panie ministrze, a nie lepiej było wziąć dywidendę z Orlenu, większą dywidendę z Orlenu, zamiast wprowadzać te te

05:14:43 - 05:15:40

Jarosław Neneman

Panie senatorze, oprócz Orlenu mamy jeszcze na rynku inny podmiot, który rafinacją się, się zajmuje. Od niego, od niego nieco trudniej by się dywidendę działo, bo jak pan pamięta, już on nie jest dokładnie w całości w polskich rękach. Gdybyście państwo nie zrobili tego, co zrobili, być może taki sposób postępowania byłby rozsądniejszy. Trzeba też pamiętać o tych, o tych zyskach, które realizują się w handlu. Nie tylko.

Zgadzam się, tu akurat się zgadzam z tym, co wczoraj mój adwersarz mówił, że zapewne większa część zysków pojawiła się w rafinacji. No ale gdybyśmy szli tropem dywidendowym, to ta część, która się pojawiła zapewne w dawnej rafinerii gdańskiej, to byśmy jej nie wzięli, ale zyski też, przynajmniej u części, to wiemy, u części podmiotów, gdyby one się nie pojawiały, gdyby tych zysków tam nie było, reakcja tej chwili nie byłaby tak silna.

05:15:42 - 05:15:45

Speaker 77

Dziękuję bardzo, dziękuję panie ministrze.

05:15:45 - 05:15:47

To dziękuję.

05:15:47 - 05:15:54

Maciej Żywno

Otwieram dyskusję I pan senator Zdzisław Golda, zapraszam.

05:16:07 - 05:19:29

Mieczysław Golba

Panie marszałku, wysoka izbo. Proponowana regulacja budzi poważne zastrzeżenia zarówno z punktu widzenia skutków gospodarczych, jak I zasad prawidłowego stanowienia prawa. Ustawa nakłada dodatkowe obciążenia wyłącznie na jedną branżę, mimo że sektor ten już dziś należy do największych płatników podatku, opłat publicznych w Polsce oraz odgrywa kluczowe role dla bezpieczeństwa energetycznego państwa. Projekt opiera się na założeniu, że przedsiębiorstwa paliwowe osiągają nadzwyczajne zyski. Nie przedstawiono jednak konkretnych dowodów potwierdzających tą tezę.

Wzrost cen paliw jest w dużym mierze konsekwencją sytuacji geopolitycznej, zakłóceń w światowych łańcuchach dostawy oraz wzrostu cen surowców na rynkach międzynarodowych. Przedsiębiorcy ponoszą również wyższe koszty zakupu transportu, magazynowania paliw, a część działalności prowadzona jest przy ograniczonej rentowności. Szczególnie kontrowersyjna jest wysokość proponowanej stawki podatku, tak jak tu żeśmy usłyszeli od pana ministra, dochodząca nawet do siedemdziesięciu czterech procent, to wysoka danina ma charakter praktycznie konfiskacyjny I znacząco odbiega od rozwiązań stosowanych dotychczas zarówno w Polsce, jak I w innych państwach Unii Europejskiej, niespotykana dotychczas. Co więcej, podatek ma być naliczany w sposób nieuwzględniający w pełni kosztów prowadzenia działalności I realizowanych inwestycji. To jest wręcz niedopuszczalne w dzisiejszej sytuacji gospodarczej dla wielu przedsiębiorstw.

Ustawa rodzi również istotne wątpliwości konstytucyjne I to bardzo poważne. Ustawa rodzi również przede wszystkim bowiem nowe obciążenia podatkowe, które dotyczą okresu sprzed wejścia, przepisów w życie, co narusza zasadę zaufania obywateli, przedsiębiorców do państwa oraz zakaz działania prawa wstecz. Takie rozwiązania podważają stabilność I przewidywalność systemu prawnego. W naszej ocenie skutkiem ustawy może być wprowadzenie tych ograniczeń przede wszystkim inwestycji w infrastrukturę paliwową I transformatyczną, energetyczną, osłabienie konkurencyjności przedsiębiorstw działających na polskim rynku, przede wszystkim pogorszenie warunków zapewnienia ubezpieczeniowego, bezpieczeństwa paliwowego kraju. Dlatego w imieniu klubu parlamentarnego Prawo I Sprawiedliwość wnoszę o o odrzucenie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków osiąganych w okresie od marca do grudnia 2000 dwudziestego szóstego roku ze zbycia ze zbycia paliw płynnych.

Jest to wysoka izbo rzeczywiście ustawa jak gdyby mając na uwadze interes gospodarczy państwa I konieczność przestrzegania podstawowych zasad stawiania postanowienia prawa, I zasad praworządności I pewności prawa, więc w związku z tym uważamy, że nasz nasz wniosek powinien zostać przyjęty, dlatego składam na ręce pana marszałka. Bardzo dziękuję.

05:19:31 - 05:21:06

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli Senator Ryszard Brejza I Janusz Pęcherz. Jednocześnie informuję, że zostały złożone wnioski o charakterze legislacyjnym na piśmie przez senatorów

Kazimierza Klejny, Janusza Pęcherza I Mieczysława Golbę w imieniu wielu senatorów, jak rozumiem. Zamykam dyskusję. Przedstawiciel rządu jeszcze chciałby zabrać głos?

Nie, dziękuję. Dziękuję bardzo, ponieważ zostały zgłoszone wnioski o charakterze legislacyjnym, proszę Komisję budżetu I finansów publicznych oraz Komisję gospodarki narodowej I innowacyjności o ustosunkowanie się do przedstawionych wniosków I przygotowanie wspólnego sprawozdania.

Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dziesiątego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o imprezach turystycznych I powiązaniach usług turystycznych. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 748 a sprawozdanie komisji w druku numer 748 a. Proszę o zabranie głosu pana senatora Falliego Dzikowskiego I przedstawienie sprawozdania Komisji Gospodarki Narodowej I Innowacyjności.

Dziękuję panie ministrze.

05:21:09 - 05:22:53

Waldy Dzikowski

Panie marszałku, wysoka izbo. Rzeczywiście w dniu wczorajszym odbyło się posiedzenie połączonych trzech komisji w sprawie druku 7 4 8 o imprezach turystycznych I powiązanych usługach turystycznych. W pierwszej kolejności pan minister Naś przedstawił, przedstawił ustawę. Ja nie będę jej przedstawiał, szczegółowo taką rolę wypełni pan minister, nie chciałbym się powtarzać I stawiać kłopotliwej sytuacji pana ministra, tak że oddam panu ministrowi głos. W związku z tym powiem tylko, powiem tylko, że ta ustawa jest o uzupełnieniem ustawy z dwudziestego czwartego listopada 2000 siedemnastego roku o usługach turystycznych wynikająca z oświadczeń, z doświadczeń covidu oraz dyrektywy, w części dyrektywy wprowadzanej przez Komisję Europejską.

Następnie swój głos przedstawiło Biuro Legislacyjne. Biuro legislacyjne przedstawiło swoje uwagi, co w konsekwencji zostało zwieńczone dwoma poprawkami. W przerwie połączonych komisji, Biuro Legislacyjne, jak I Ministerstwo Sportu I Turystyki porozumiało się te 2 poprawki, które będą głosowane łącznie, zostały przez Ministerstwo przyjęte, a jednocześnie wprowadza się tam ujednoliconą normę nazewnictwa, czyli voucheru turystycznego. Ustawa została przyjęta przez połączone komisje pozytywnie I wnoszę o przyjęcie tej ustawy bez poprawek... Z dwoma poprawkami, przepraszam, które będą głosowane łącznie.

Dziękuję bardzo.

05:22:54 - 05:23:00

Maciej Żywno

Dziękuję bardzo. Są pytania do pana senatora sprawozdawcy? Nie widzę, dziękuję bardzo.

05:23:04 - 05:23:26

Maciej Żywno

Projekt tej ustawy został wniesiony przez Komisję Sejmową. Nie mamy przedstawiciela komisji z tego, co widzę, Ale mamy przedstawiciela rządu, pana ministra Jasia I rozumiem, że pan minister zechce zabrać głos w sprawie rozpatrywanej ustawy. Zapraszam.

05:23:36 - 05:27:58

Ireneusz Raś

Panie marszałku, wysoki senacie. Prawie wszystko powiedział pan senator, sprawozdawca. Natomiast chcę powiedzieć, że tekst tej nowelizacji ustawy w sprawie ustawy o imprezach o powiązanych usługach turystycznych, wziął się z wniosku strony rządowej, ale w związku z tym, że odpowiadał na nowe zagrożenia, które wypłynęły w okresie kryzysu bardzo intensywnego dla branży turystycznej w zatoce perskiej. Chcieliśmy przeprowadzić szybszą legislację I w rozmowie z branżą wyprowadziliśmy kilka wniosków, w tym powrót do narzędzia sprawdzonego w okresie kryzysu covidowego, vouchera, a od mam nadzieję najbliższego okresu vouchera turystycznego, bo po konsultacjach z biurem legislacyjnym senatu zmieniliśmy to to nazewnictwo, żeby on jeszcze bardziej był konkretny w tym, w tym, w tym wymiarze. Narzędzie to no polega na tym, że, że po prostu dajemy jeszcze 1, 1 narzędzie płynnościowe dla przedsiębiorców turystycznych, którzy nagle stają przed trudnym dylematem.

Nie mogą zrealizować swoich usług turystycznych dla klientów, a już zapłacili albo przedpłacili praktycznie za całość tych imprez turystycznych środki finansowe. I tutaj działa Turystyczny Fundusz Pomocowy, który też Parlament Polski bardzo dobrze zorganizował I jest modelowym narzędziem w ogóle w Europie, jest wskazywany, ten również stał się inspiracją dla zmian w legislacji europejskiej, ponieważ takie narzędzie, które my dzisiaj proponujemy, już wprowadzane na stałe w do legislacji do do prawa w Polsce, wnioskuję Parlament Europejski, Unia Europejska w 2000 dwudziestym ósmym roku. Dlatego ten mechanizm covidowy polegał na tym, że my dawaliśmy możliwość zawierania takiej ugody na okres dwóch lat, ale pod wpływem wprowadzonych już kierunkowych decyzji w Brukseli przyjęliśmy to rozwiązanie, które tam zostały wypracowane I które powinno u nas obowiązywać od 2000 dwudziestego ósmego roku, że rok plus rok, czyli rok to jest ta umowa z możliwością przedłużenia na kolejny rok. To tak w skrócie. Ta praca tutaj w senacie według mnie literowo polepszyła jakby zapisy tej tej ustawy.

Dlatego dziękuję dla podziękowania dla biura legislacyjnego, senatu I mam nadzieję, że Sejm po przegłosowaniu tych dwóch poprawek przyjmie to zgodnie. Wydaje się, że trafi to w bardzo dobrym czasie I jeszcze lepiej branża turystyczna, która jest wrażliwa na tego typu wszystkie niepokoje, które z którymi mamy w ostatnim okresie do czynienia, będzie lepiej przygotowana I jeszcze lepiej będzie znosiła te takie zdarzenia. A przypomnę, że dla gospodarki polskiej to jest, to jest, to jest branża bardzo dzisiaj istotna. To jest 100 osiemdziesiątmiliardów złotych, które wpłynęło w 2000 dwudziestym piątym roku do budżetu państwa to jest już 5 procent I mamy 2 dekady na pewno dużego wzrostu gospodarczego, który średnio będzie wyższy niż średni wzrost gospodarczy, średni w polu w dla polskiej gospodarki. Dlatego też my staramy się już tak zabezpieczyć te to nasze pole rozwojowe tak, żeby ono było oprzyrządowane o dobre mechanizmy I ten punktowa, ta punktowa zmiana w voucher'u temu służy.

Dziękuję.

05:27:58 - 05:28:03

Speaker 78

Dziękuję bardzo. Jest pytanie do pana ministra, pan senator Andrzej Kalota. Bardzo proszę.

05:28:03 - 05:28:26

Andrzej Kalata

Panie marszałku, panie ministrze, ja tylko chcę się upewnić, bo poprzednio jak głosowaliśmy myślę, że większość z nas miała ten sam dylemat, chyba wszyscy byliśmy za tym żeby zwolnić psy z łańcuchów I tak dalej. Natomiast no wątpliwości budziły te kojce, wielkość I tak dalej. Czy one zostały? To nie jest tak? A to bardzo przepraszam.

My

05:28:26 - 05:28:34

Ireneusz Raś

w turystyce nie stosujemy straszenia, tylko wręcz chcemy być gościnni, żeby do nas przyjeżdżali.

05:28:34 - 05:28:38

Speaker 79

Przepraszam panie marszałku, ja ja już jestem tu dalej.

05:28:40 - 05:28:51

Maciej Żywno

Nie do końca. Panie starotorze, nie do końca musi się pan zgodzić z panem ministrem, bo są takie miejsca, gdzie nocami spaceruje biała dama I to miejsce akurat strasznie, a też przyciąga turystów.

05:28:52 - 05:28:55

Speaker 80

że Panie marszałku, ale to akurat może być atrakcją turystyczną.

05:28:55 - 05:28:57

No właśnie, o tym mówię.

05:28:57 - 05:28:59

Bardzo przepraszam jeszcze raz.

05:28:59 - 05:29:05

Maciej Żywno

Nic, nic się nie stało. Bardzo proszę pan senator, znaczy Przemysław Błaszczyk, bardzo proszę.

05:29:05 - 05:29:26

Przemysław Błaszczyk

Dziękuję. Panie ministrze, ja bym chciał się dowiedzieć czy są jakieś szacunki, jak to w ogóle wygląda w tej sytuacji jaki jest teraz branża turystyczna w związku z właśnie tym, co się dzieje na Bliskim Wschodzie? Czy, czy wiemy, ile ta branża może stracić, ile firm to dotyczy turystycznych I jak to się odbije na, na przyszłości na rynku I jak to, jak to wygląda?

05:29:27 - 05:29:59

Ireneusz Raś

Panie senatorze, jeśli mogę, panie marszałku. Panie senatorze, oczywiście my cały czas będziemy to liczyć I pewnie podsumowanie takie na koniec roku możemy przedłużyć też w senacie, na komisji, posiedzeniu. Będziemy na pewno informować na konferencjach, jak to jest, natomiast paradoksalnie ta sytuacja powoduje, że polska turystyka zyskuje. 1. Kwartał kończymy ze wzrostem przyjazdowym na

05:30:00 - 05:33:21

Ireneusz Raś

15 procent. 20, 30 procent więcej odwiedziło nas w święta Wielkiej Nocy Włochów, 25 procent rok do roku, Hiszpanów, czyli z bardzo takich destynacji nieoczywistych z punktu widzenia takich takich decyzji. My oczywiście oprócz tego panie senatorze, wysoki senacie, przewidzieliśmy pewne działania pobudzające właśnie naszą naszą turystykę krajową. I to odpowiedzią na to jest po 1. Dla sektora incentive travel, czy właśnie dokładnie tego, który to robi turystykę miss, czyli robiło właśnie na Bliskim Wschodzie wyjazdówki.

Dla tych, którzy przełożą klientów swoich do Polski, będziemy, przewidujemy wsparcie ze strony polskiej organizacji turystycznej. Za wszystko to, co się stanie w drugiej połowie tego roku w Polsce, a będzie udokumentowane, że, że dany przedsiębiorca dotknięty został, nic więcej nie musi udowodnić, tylko realizował na Bliskim Wschodzie, bo tam było bardzo dużo rzeczywiście tych imprez turystycznych, dostanie od nas wsparcie. Oczywiście to jest jakieś w części, ale jest to zachęta do tego, żeby intensyfikować szczególnie w okresach mniejszego ruchu turystycznego w Polsce, czyli celujemy na jesień. Podobnie ze względu na decyzję polskiego parlamentu I Sejmu I Senatu z dodatkowymi środkami, za co chciałem podziękować w imieniu sektora I Ministerstwa Sportu I Turystyki. Tymi pieniędzmi podczas debaty budżetowej w czterech województwach będziemy realizować program czeku turystycznego, gdzie Polacy będą mogli wykupić taki czek, czyli w tych wschodnich regionach, które najbardziej narażone są z kolei na zagrożenie postrzegania tych części Polski jako mniej bezpiecznych z punktu widzenia klientów.

Ten check będzie realizowany w regionach warmińsko-mazurski, podlaski, lubelski I podkarpacki. To też będzie taka zachęta dla Polaków do tego, żeby tam skorzystać z tego wypoczynku, też w niskim sezonie turystycznym, koniec września, listopad. To też powinno być takim delikatnym wspomaganiem całej gospodarki, bo wiemy, że Czech jest tylko zachętą, a za pobytem na miejscu no wiążą się kolejne wydatki I pobudzenie jakby branży, która mogłaby być dotknięta. Wiemy też, że z perspektywy też wielu interpelacji dotyczących Podkarpacia I tak zwanego niesfornego niedźwiedzia, który się pojawia w, na Podkarpaciu też uważamy, że to też nie wiem, czy to będzie zachęta wystarczająca, ale żeby nie był, żeby wszystkie te obszary nie były postrzegane na Podkarpaciu jako te zagrożone, no to mam nadzieję, że ten instrument też spowoduje, że straty z tego płynące w w sektorze przedsiębiorców turystycznych nie będą, nie będą dostrzegalne. Mam nadzieję, że, że tak będzie, czego państwu I sobie życzę.

05:33:22 - 05:33:24

Speaker 85

I państwu życzę, polskiemu.

05:33:25 - 05:34:46

Jolanta Piotrowska

Dziękuję. Jeszcze jest 1 pytanie, bardzo proszę. Panie ministrze, chciałabym zapytać o najpierw to chcę podziękować za tą wypowiedź poprzednią, bo w zasadzie częściowo pan już odpowiedział na moje wątpliwości, ponieważ reprezentuje okręg warmińsko-mazurski I ten check turystyczny to jest naprawdę bardzo duże I poważne wsparcie. Natomiast my obserwujemy, to w zasadzie się zaczęło od pandemii, ale jakby nie, wojna tocząca się za wschodnią granicą nie sprzyja temu również. Zaczęliśmy obserwować, owszem wzrost turystów krajowych w ostatnich latach, ale spadek turystów z zagranicy.

Mam na myśli Niemcy, Czechy, Austrię, Francję, Włochy czy, czy Wielką Brytanię. Czy jesteśmy w stanie zachęcić jako kraj, jako Polska turystów zagranicznych do odwiedzania naszych regionów? Bardzo proszę.

05:34:46 - 05:40:02

Ireneusz Raś

Pani Senator, tak to czynimy, ale nie mogę potwierdzić tej smutnej tezy, którą pani mówi. Według Eurostatu tylko, który daje nam najmniejszy poziom rok do roku przyjazdów za granicy, zagranicznych turystów. Myśmy odnotowali 2004, 2005 wzrost o 7 procent, co daje nam 2. Miejsce w Unii Europejskiej za, uwaga, Maltą, która powinna grać w innej lidze, no bo to jest mała, mały kraj. Czyli my rok do roku oczywiście przy bazie turystów zagranicznych mniejszej niż w tych destynacjach bardzo popularnych, krajach bardzo rozwiniętych turystycznych, ale my powolutku dochodzimy już do tego stanu, że w rankingach, jeśli chodzi o dochody z turystyki, wyprzedzamy, ostatnio wyprzedziliśmy Chorwację.

Czyli my jesteśmy na bardzo mocnej, mocnym wzroście, co nie powoduje, że my nie powinniśmy szukać pewnych projektów, które było, były, ośmielałyby nas bardziej do tego, żeby ta marka Polski była bardziej rozpoznawalna na całym świecie, szczególnie poza Europą, no bo to jest też inny turysta, przyjeżdża z daleka, przyjeżdża na dłużej. To wszystko analizujemy. Stąd też ta to hasło polskiej organizacji turystycznej I polskiej turystyki rządowej, Polska więcej niż myślisz od kilku lat, bo to przekłada się na postrzeganie Polski, jeśli już turyści z zagranicy do nas przyjeżdżają. Są zaskoczeni jakością. Na czym ja mówię, że przed nami 20 lat złotej ery polskiej turystyki gospodarczej?

Bo my mamy najlepszy serwis dzisiaj na świecie. Jeżeli chodzi o hotele, to ja we Włoszech wygłosiłem I minister włoski przyznał mi rację. My mamy dzisiaj najlepszy serwis hotelowy, jeżeli patrzeć na średnią, tak. Gdyby porównać 3, 3 gwiazdkowy hotel w Paryżu I w Polsce, czy w Rzymie, to my średnio wygrywamy zdecydowanie. I to pod każdym względem, jeżeli chodzi o komunikację, transport, my mamy wszystko nowe, czyli to co się udało zrobić w tej rewolucji wokół euro 2012 I potem przynosi nam już dzisiaj mocne fundamenty do tego, żeby teraz to sprzedać.

Tylko żeby sprzedać, no to trzeba mieć pieniądze, a my na promocję polskiej turystyki mamy najmniejsze pieniądze nawet w grupie V4. I dlatego państwu dziękowałem za te pieniądze, które w debacie budżetowej pan minister Nero wyszedł, więc no dziękuję wam, szkoda, że tego nie słyszy. My wam dziękujemy. To nie były duże pieniądze, ale z tego możemy coś coś zrobić konkretnego, ale my mamy per capita mniejsze pieniądze na promocję Polski polskiej turystyki niż Słowacja, więc to są rzeczy zaszłe. Dzisiaj powinniśmy podwoić budżet.

Ja jestem realistą. Szukamy nowego rozwiązania I będziemy u państwa mam nadzieję w najbliższym czasie z, z tak zwaną opłatą miejscową, którą musimy zmodernizować I mam nadzieję, że prezydent, do którego apeluję I do do kolegów, wyjmie to z bieżącej polityki, tylko żeby być konkurencyjnym, to musimy stosować takie narzędzia jak stosują się w większości krajów europejskich, szczególnie które dążą do tego, żeby z tej turystyki budować polską swoją gospodarkę. My jesteśmy chyba jedynym krajem, które liczy się w tym peletonie państw, które mają serwis dobry turystyczny, który opłaty de facto, którą da się pobierać przez gminy, które są gminami turystycznymi nie można pobierać. Z względu... Bo są te przepisy środowiskowe, archaiczne, no I to wszystko tak funkcjonuje, że te popularne destynacje nie mogą w tym wszystkim brać udział, a wszędzie Polacy płacą ten tą tą taksę I nie jesteśmy przez to konkurencyjni.

Ja się ostatnio zapytałem przy okazji tego meetingu z Ukrainą, tylko dygresja pani minister z Ukrainy, czy u nich, tak na wyrost się trochę zapytałem, czy u nich jest taka opłata. Ona mówi, że jest, centralna. My chcemy fakultatywną, tak jak w większości tych rozwiniętych krajów turystycznych I europejskich fakultatywną I do decyzji, do układania tego tam na dole. Więc jeśli to by udało się przeprowadzić, no to, to stalibyśmy się bardziej konkurencyjni I można byłoby sprzedać to, co mamy absolutnie z w interesie Polaków, bo społecznie trzeba powiedzieć, że my w naszym dokumencie strategicznym, który przyjmiemy w najbliższych tygodniach piszemy, że z 770 obecnie 1000 miejsc pracy, które daje branża turystyczna za 10 lat będzie blisko 1000000. To popatrzcie państwo jakie to

Społeczne też uzasadnienie.

05:40:02 - 05:40:06

Speaker 87

Dziękuję. Z pytania zgłosiła się jeszcze pani redaktor Organ Komor.

05:40:07 - 05:40:47

Speaker 89

Bardzo dziękuję. Ja się bardzo cieszę, że procedujemy taki właśnie punkt. Ponieważ jestem przewodniczącą parlamentarnego zespołu do spraw turystyki karawaningowej, chciałam z tego miejsca też panu podziękować za współpracę I też chciałam się zapytać, jak ta turystyka karawaningowa wpływa na rozwój w ogóle turystyki w Polsce, czy państwo, bo jesteście państwo jako departament bardzo zaangażowani w to, żeby uatrakcyjnić nasz kraj pod kątem też takiej turystyki, bo to jest też konkretny zysk finansowy dla naszego państwa, a nam wszystkim powinno na tym zależeć. Czy pan ma tutaj kontekście I tego punktu, który teraz rozpatrujemy, chciałabym się dowiedzieć jaki jest pana stosunek do tego rodzaju turystyki. Bardzo proszę.

05:40:47 - 05:43:28

Ireneusz Raś

Do tego rodzaju turystyki mój stosunek jest bardzo dobry. Każdy w Polsce może Odbiór taki Absolutnie każdą formę noclegu czy, czy, czy, czy odkrywania tej turystyki, czy odkrywania tych miejsc, do których, do których przyjeżdża. Oczywiście my cały czas patrzymy I rozmawiamy z przedsiębiorcami, którzy są zrzeszani w takich grupach dobrze zorganizowanych I staramy się odpowiadać na ich potrzeby I deregulować to wszystko, co jest, co jest zbędne, a wprowadzać pewne zapisy, które, które, które są, które są przez nich wnioskowane I oczywiście racjonalne. To jest pewna, nie chcę powiedzieć, część polskiej turystyki, nie główna może, ale bardzo fajna III ciekawa. Natomiast to nie jest ta część, którą którą ja bym uznał za najbardziej dziś potrzebną do zainwestowania.

Najbardziej potrzebną do zainwestowania I to powiem tutaj państwu, to jest część związana z trasami turystycznymi, rowerowymi. My tego po prostu dzisiaj w takim, takim, w takim masywnym, bo nie mówię o ścieżkach rowerowych, to są 2 różne rzeczy. Jak państwo wiecie w Europie szlakiem Dunaju, czy szlakiem, szlakiem alpejskim jest mnóstwo tras europejskich, które są oblegane przez turystów, bardzo często też turystów już po wieku emerytalnym, którzy pokonują te trasy dzięki dzisiejszym zdobyczom techniki, czyli rowerom elektrycznym, z sakwami jeżdżą. To wszystko się, jeśli są takie trasy, się wszystko komercjalizuje już przez sektor prywatny I tego nam dzisiaj w Polsce najbardziej brakuje I dlatego w 2000 w perspektywie 2 28 34 Polska powinna zdecydować się na budowanie takich tras. Być może tym słynnym szlakiem wiślanym, żeby żeby całe odcinki oddać turystom do dyspozycji.

To byłoby na pewno ostateczne wypełnienie, może nie ostateczne, ale ale wypełnienie tego produktu turystycznego, którego nam brakuje. Natomiast karatenik się rozwija. Jeśli są jakieś bieżące, bo ja nie nie znam wnioski z tego tytułu, to panią senator bardzo proszę o szczegóły.

05:43:28 - 05:43:45

Speaker 88

Dziękuję, ja tylko... Bo my bardzo intensywnie pracujemy w tym zespole. Dzisiaj pojawił się 1. Krok, zwolnienie z etoru, zestawów samochodów z Ministerstwem Infrastruktury. Natomiast ja chciałam, ponieważ pan mówił w ogóle o bazie hotelowej, w ramach też polskich szlaków turystycznych I w ogóle uatrakcyjnienia naszego kraju.

05:43:45 - 05:44:19

Speaker 89

Ja tylko bym apelowała też, żeby zwrócić uwagę na infrastrukturę, ponieważ ten, te samochody kamperowe czy zestawy samochodowe no mają, nie mają takich miejsc, w których mogą się spokojnie zatrzymać, bezpiecznie zatrzymać. U nas kempingi często kojarzą się z czymś takim, co nie musi być piękne, ładne, dobrze zbudowane. Na szczęście już to się dzieje, bo tak jak pan powiedział, część tego, tej infrastruktury jest w lekach prywatnych, część państwowych. My to ujednolicamy I zachęcam do współpracy z naszym zespołem, bo tam się bardzo dużo dzieje I też panu dziękuję za to, że departament z nami jest w ciągłym kontakcie. Dzięki.

05:44:22 - 05:45:05

Magdalena Biejat

To nie było pytanie tak. Tak, ale zwracam państwu uwagę, że to jest czas na pytanie I nie widzę więcej zgłoszeń do pytań. Więc bardzo dziękuję panie ministrze I otwieram dyskusję. Informuję, że nikt z państwa senatorów nie zapisał się do głosu. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Artur Dunin, Benjamin Godyla, Janusz Gromek, Władysław Komarnicki, Ryszard Majer, Monika Piątkowska, Joanna Sekuła, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski.

Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia senatu.

05:45:08 - 05:45:08

Przystępujemy

05:45:11 - 05:45:30

Magdalena Biejat

do rozpatrzenia punktu jedenastego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 300 739, a sprawozdanie komisji w druku numer 739 a. Proszę o zabranie głosu senator Monikę Jadwigę Piątkowską I przedstawienie sprawozdania Komisji Klimatu I Środowiska oraz Komisji Rolnictwa I Rozwoju Wsi.

05:45:33 - 05:49:11

Monika Piątkowska

Bardzo dziękuję pani marszałek. Wczoraj obradowały połączone komisje, Komisja Klimatu I Środowiska oraz Komisja Rolnictwa I Rozwoju Wsi. Obrady dotyczyły oczywiście ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. To jest ustawa przypomnę, która została uchwalona przez Sejm dwudziestego dziewiątego maja w wyniku połączonego procedowania dwóch projektów, czyli projektu prezydenckiego oraz projektu poselskiego. W głosowaniu sejmowym ta ustawa otrzymała 381 głosów za, 28 głosów było przeciwnych, 5, 5 wstrzymujących się.

Połączone komisje przygotowały projekt uchwały Senatu z dwoma poprawkami. 1. Poprawka to jest poprawka doprecyzująca, że w przypadku suki karmiącej, szczenięta do trzeciego miesiąca życia, szczenięta te mogą przebywać I przebywają w budzie zapewnionej dla karmiącej matki. To jest rzecz, wydawałoby się oczywista, natomiast była dyskusja I sugestia również legislatorów, aby ten zapis doprecyzować. Dość długa dyskusja była w tej kwestii, czy należy tak bardzo precyzować, czy zostawiać jednak tutaj dowolność, ale...

Dowolność licząc na roztropność ludzi, bo przecież nie, nie, nikt nie budowałby budy dla każdego szczeniaka, ale jednak, jednak tutaj doprecyzowanie nastąpiło, doprecyzowanie nastąpiło I 2. Poprawka to jest wyłączenie, o tym była też dyskusja, wyłączenie dla psów pasterskich, czyli generalnie jest to ustawa, wiemy o tym, która uwalnia z łańcuchów psy I koty z pewnymi wyłączeniami I do tego katalogu wyłączeń doszły psy pasterskie, wykonujące, oczywiście w czasie wykonywania swoich zadań, czyli sezonowego wypasu kulturowego. 1.2 poprawka przeszły zdecydowaną większością głosów na komisji. 1., o ile dobrze pamiętam, jednogłośnie 17 głosów za, 2. 16, tak.

Konkluzji oczywiście połączone komisje wnoszą, aby wysoki Senat zechciał uchwalić ustawę w przedłożonym przez komisji projekcie. Ja ze swojej strony chciałam powiedzieć, że jestem bardzo zadowolona, że po raz kolejny ta ustawa stoi I znalazła się w senacie, że została uchwalona przez Sejm, że jest procedowana w wyniku połączenia również prezydenckiego projektu, co w mojej ocenie daje nadzieję, że I liczę na to, zostanie podpisana I wreszcie uwolnimy psy I koty z łańcuchów I jest to naprawdę duży krok w stronę humanitarnego traktowania zwierząt, zwierząt, które są naszymi towarzyszami w dniu codziennym. Ja tutaj na poprzedniej, przy okazji poprzedniego procedowania mówiłam, że nie ma obowiązku po posiadania psa czy kota, jeżeli już posiadamy, to jest obowiązek I powinien być obowiązek humanitarnego traktowania istoty żywej. Bardzo uprzejmie dziękuję.

05:49:11 - 05:49:17

Speaker 91

Dziękuję bardzo, ale proszę z nami zostać, bo są pytania do pani senator sprawozdawcy. Bardzo proszę.

05:49:17 - 05:49:47

Andrzej Kalata

Pani marszałek, senator, no to jest właśnie chyba ten moment, że to pytanie zadam, ale bardzo się cieszę, że ta poprawka z psami pasterskimi to bardzo za tym też senator Hamerski, a ja też mieszkam w terenach górskich, gdzie jest duży tak że Żywiecczyzna. Bardzo bardzo myślę właściwa poprawka, ale ja chciałem tylko zapytać, czy tam te kwestie końców, które tam były, odpowiednie rozmiary I tak dalej, czy to zostało uregulowane, żebym mógł spokojnie za tą

05:49:47 - 05:49:48

Jest delegacja.

05:49:48 - 05:49:49

Zagłosować.

05:49:49 - 05:50:01

Monika Piątkowska

Jest delegacja do rozporządzenia w... Delegacja do Ministerstwa Rolnictwa I Rozwoju Wsi. Nie ma w ustawie

żadnych

05:50:00 - 05:50:02

Speaker 92

Pomiarów w tym zakresie. Bardzo dziękuję.

05:50:02 - 05:50:26

Magdalena Biejat

Dziękuję. Nie widzę więcej pytań. Bardzo dziękuję pani. Dziękuję bardzo. Projekt ustawy, tej ustawy został wniesiony przez prezydenta oraz przez posłów.

Niestety nie ma z nami ani reprezentantów pana prezydenta, ani posłów, którzy są wnioskodawcami, ale jest z nami rząd. Czy pan minister chciałby zabrać głos w tej sprawie?

05:50:26 - 05:50:43

Jacek Czerniak

Pani marszałek, Wysoki Senacie, pani Senator Monika Piątkowska w sposób wyczerpujący przedstawiła cały projekt projekt ustawy, więc jeżeli będą pytania w tym kontekście do rządu, do delegacji dotyczącej rozporządzenia, to jestem do państwa dyspozycji. Jeżeli będą pytania, podejdę do mównicy.

05:50:43 - 05:50:54

Magdalena Biejat

Czy są pytania do przedstawiciela rządu? Są pytania. Zapraszam panie ministrze. Pan Senator Błaszczyk, proszę.

05:51:05 - 05:51:13

Przemysław Błaszczyk

Dziękuję Pani Marszałek. Panie ministrze, mam pytanie, bardziej taka sugestia, ale też pytanie czy ministerstwo przygotuje.

05:51:16 - 05:51:17

Ja słyszę, słyszę.

05:51:17 - 05:51:54

Przemysław Błaszczyk

Czy ministerstwo przygotuje taką kampanię informacyjną, szczególnie właśnie na tereny wiejskie, bo ten problem bardzo się poprawił w ostatnich latach, ale jeszcze są takie przypadki, szczególnie u osób starszych, że te psy mimo to, że że tak naprawdę są zaopiekowane, ale są na łańcuchach, żeby właśnie też I ta informacja o zmianach przepisów dotarła, czy też żeby 1. Jakieś interwencje były jako pouczenia, nie jakieś nadmierne kary. I też pytanie właśnie czy ministerstwo w jakiś sposób za pośrednictwem gmin, czy też powiatów, czy ma jakiś pomysł na przeprowadzenie też I kampanii informacyjnej. Dziękuję.

05:51:57 - 05:52:37

Jacek Czerniak

Pani marszałek, wysoki Senacie, bardzo ważna kwestia poruszona przez pana senatora, ponieważ ta edukacja, te kwestie będziemy informować. Mamy przecież jednostki, które podlegają pod Ministerstwo, Inspekcja Weterynaryjna czy też Agencję Restrukturyzacji I Moderzacji I inne. I w ramach tej działalności będziemy prowadzić szeroką akcję edukacyjną, bo to faktycznie jest bardzo ważny temat, istotny I z punktu widzenia tutaj jak pan senator mówił, że nie należy karać, ale edukować I I uczyć jak należy, jeżeli ktoś nie wie, a zakładam, że w większości rolnicy, jak nie wszyscy, kochają swoje zwierzęta I wiedzą jak je traktować, natomiast oczywiście nauki, edukacji nigdy nie za mało.

05:52:37 - 05:52:41

Speaker 94

Dziękuję. Czy są jeszcze jakieś pytania? A pani senator Piotrowska, proszę bardzo.

05:52:42 - 05:53:11

Jolanta Piotrowska

Panie ministrze, ja chciałam zapytać właśnie pociągnąć temat, zapytać o to, co czeka właścicieli psów, którzy nie dostosują się do zaleceń ustawy. Ja wiem, że jest okres przejściowy dwunastomiesięczny, to jest wystarczająco dużo czasu, żeby przemyśleć co zrobić ze zwierzęciem, które wiele lat spędza na łańcuchu, ale jednak co czeka takich właścicieli, którzy się do tego nie dostosują.

05:53:11 - 05:53:13

Bardzo dziękuję za... Mogę pani powiedzieć?

05:53:13 - 05:53:13

Tak, proszę bardzo.

05:53:13 - 05:54:08

Jacek Czerniak

Panie Marszałek, Wysoki Senacie, oczywiście kwestia tejże poprawki, o której pani Moń Monika mówi, pani senator Monika Piątkowska doprecyzowująca kwestie szczeniąt I I tej właśnie czasu przetrzymywania w budzie, to dotyczy sankcji artykułu, który mówi, że nieprzestrzeganie tych norm będzie grozi zgodnie z artykułem 37 ustęp 1 sankcja w postaci kary, aresztu lub grzywny. No oczywiście, jeżeli jest norma musi być kara, ale natomiast te kwestie, o których tutaj pan senator wspominał, edukacyjne, takie pouczające, informujące jak należy zachowywać się, w jakim terminie to wszystko wdrażać, będą przedmiotem naszej wnikliwej działalności I troski, żeby jednak nie było takiej sytuacji, bo to nie zakładamy, że będzie ten przepis łamany, bo jak powiedziałem tutaj taką uwagę generalną, rolnicy kochają swoje zwierzęta I wiedzą jak się z nimi, że tak powiem obchodzić.

05:54:10 - 05:54:12

Speaker 87

Nie widzę więcej pytań. Dziękuję panie ministrze.

05:54:12 - 05:54:13

Bardzo dziękuję.

05:54:15 - 05:54:19

Magdalena Biejat

Otwieram dyskusję I proszę o zabranie głosu panią senator Jolantę Piotrowską.

05:54:31 - 05:59:13

Jolanta Piotrowska

Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Stop łańcuchom. Takie hasło od wielu lat towarzyszy nam na różnych spotkaniach, konferencjach, akcjach, protestach I myślę, że dzisiejszy, dzisiejszy dzień, a właściwie jutrzejszy, kiedy będziemy podejmować decyzje, a potem, kiedy będzie jeszcze decydował o tym pan prezydent, że to zakończy wreszcie ten wstydliwy, trwający wiele lat proces I wreszcie zwierzęta zostaną uwolnione z łańcuchów. Po zakazie hodowli na futra I po wprowadzeniu systemu CROPiK, czyli Krajowego Rejestru Oznakowanych Csów I Kotów, to jest kolejny krok w kierunku podnoszenia standardu dobrostanu zwierząt w Polsce. W tej chwili jeszcze trwają prace w Sejmie nad ustawą o zakazie niektórych fajerwerków, jeśli chodzi o, no w kontekście ustawy o ochronie zwierząt, ale też jako członkini parlamentarnego zespołu do spraw ochrony zwierząt biorę udział w pracach seminaryjnych, konsultacyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Odbyło się już kilka takich spotkań I były rozważane różne tematy, między innymi kary za popełnienie przestępstwa znęcania się nad zwierzętami, sytuacji w schroniskach, nieuregulowanej prawnie hodowli psów I kotów, egzekwowania prawa wobec oprawców zwierząt czy ostatnio, teraz w czerwcu, roli biegłych sądowych w kontekście ochrony praw zwierząt. Nie muszę powtarzać, bo wszyscy o tym wiemy. Zwierzęta to są istoty czujące, zdolne do odczuwania cierpienia, bólu, stresu I lęku I dlatego obowiązkiem człowieka jest zapewnienie mu takiego, im takich warunków do życia, by nie musiały drżeć zimą na oblodzonym łańcuchu ani umierać z gorąca podczas upału. I wreszcie pies to nie jest alarm. To istota bez reszty wpatrzona w swojego opiekuna.

To jest zgodnie z powiedzeniem najwierniejszy przyjaciel człowieka. Dlatego dobrze, że wreszcie podejmowana jest ta uchwała, ustawa. Projekt nie pozostawia właścicieli zwierząt bez rozwiązań, a jednocześnie zapewnia odpowiednią przestrzeń, dostęp do światła, do powietrza, możliwość realizacji naturalnych potrzeb zwierzęcia, a co, co też ważne, nakłada obowiązek zapewnienia psu codziennego ruchu poza końcem. Jest to rozwiązanie wyważone, uwzględniające zarówno dobro zwierząt, jak I realne warunki życia mieszkańców terenów wiejskich, psów posiadających, osób posiadających psy stróżujące czy tak jak słyszeliśmy psy pasterskie. Wysoki Senacie, podobne działania, które są niezbędne, podobnie jak następne działania, które są niezbędne, by w Polsce zniknął problem bezdomności I cierpień zwierząt, mam tu na myśli postulaty formułowane przez liczne organizacje prozwierzęce, jak na przykład warunki przetrzymywania w niektórych schroniskach, pseudohodowle, brak funduszy na leczenie weterynaryjne I tak dalej.

Liczę, że tym razem starania organizacji ludzi, którym los zwierząt nie jest obojętny, zakończą się sukcesem. Bo ja już tu raz powiedziałam, to przy poprzedniej, przy poprzednim projekcie ustawy, stosunek do zwierząt jest miarą człowieczeństwa człowieka. I dobroć I serce dla czworonogów pokazuje, jakimi ludźmi jesteśmy. Ja myślę, że ta zgoda, która już się teraz ukształtowała, ona doprowadzi do dobrego rozwiązania, choć jeszcze w Sejmie 28 osób było przeciw, a 5 się wstrzymało. A to pokazuje, że jeszcze nie ma powszechnej zgody.

Ustawa nie jest wymierzona przeciwko właścicielom zwierząt, ale jest świadectwem rozwoju cywilizacyjnego I zamknięciem smutnego rozdziału rodem ze średniowiecza, bo jeszcze raz powtórzę, stosunek człowieka do zwierząt to jest miara człowieczeństwa.

05:59:13 - 05:59:19

Magdalena Biejat

Dziękuję. Proszę o zabranie głosu senatora Stanisława Gabowskiego.

05:59:30 - 05:59:59

Stanisław Gawłowski

Panie marszałkini, wysoka izbo. Rzeczywiście to jest 2. Podejście do ustawy, która dotyczy psów, psów na łańcuchach. Po tej pierwszej zawetowanej przez pana prezydenta Nawrockiego w przestrzeni publicznej pojawiło się całe mnóstwo kłamstw I bzdur. Nie chcę ich przypominać, ale niektóre muszę.

Mówiły

06:00:00 - 06:00:59

Speaker 97

O tym że oto psy będą miały większe luksusy niż ludzie jakby nie rozumiejąc kompletnie zakłamując że to nie o to chodzi że pies ma mieć osobne mieszkanie tylko pies ma być nieprzetrzymywany na łańcuchu. Muszę państwu powiedzieć, że zostałem zobowiązany przez dzieci ze szkoły podstawowej numer 18 w Koszalinie, bo te dzieci wiedzą I dużo więcej rozumieją, dużo więcej niż dorośli, żeby przekazać korespondencję. Korespondencja jest zaadresowana do senatu, więc do wszystkich senatorów. I zaraz se tę korespondencję przekażę na ręce pani marszałek, ale chcę pokazać, co dzieci zrobiły. Jak dużo więcej rozumieją niż niż dorośli, którzy posługują się kłamstwem, fałszem I obudą w tym przypadku, w tej debacie.

06:00:59 - 06:05:15

Stanisław Gawłowski

Dzieci wyraziły swoje stanowisko tak jak potrafiły, czyli malując rzeczy, rysując, pisząc, ot choćby w taki sposób. Jest to przyjaciel, akcja samorządu szkolnego. 1 z obrazków. Takich obrazków mam więcej. Chcę ci państwu pokazać, bo one naprawdę pokazują, że wśród młodych Polaków, dzieci, które chodzą do szkoły podstawowej, mają do czwartej, piątej, szóstej, siódmej klasy naprawdę dużo większe wyczucie I zrozumienie potrzeb zwierząt.

Te dzieci wykazują się prawdziwą empatią I wiedzą, że w tej całej dyskusji, która zjawi mnie łańcuchy, w tej całej dyskusji, która przetoczyła się kilka miesięcy temu, skończyła się wetem prezydenta. Tak naprawdę tylko I wyłącznie chodzi o to, że jak chcesz mieć psa, a nie musisz, nikt ciebie nie zmusza do tego, to pies nie jest zabawką. To pies jest twoim zobowiązaniem, a na końcu tak naprawdę prawdziwym przyjacielem. Jak chcesz mieć przyjaciela, to go szanuj. Nie traktuj go jak, właśnie, powiedziałem o przyjacielu, akurat się rysunek mi taki wziął.

Uwolnij przyjaciela. Po prostu zwyczajnie uwolnij przyjaciela. List nawet w środku, panie marszałku, no bo to za chwilę w całości tą korespondencję. Naprawdę dzieci z bardzo różnych klas rysowały tak jak potrafiły, wyrażały swoje swoje emocje tak jak umiały. Naprawdę w bardzo różny sposób.

Wiecie co jest najfajniejsze w tym wszystkim? Mirenka 1. D. 1. D.

Już nie czytam nazwiska, bo to też jest podpisane. Dziecko rozumie więcej niż ten dorosły, który zagłosował przeciw tej ustawie, niż ten dorosły, który zawetował ustawę. Przykro mi z tego powodu, że to mówię, bo mam nadzieję, że tym razem, tym razem, tak jak potrafią dzieci, Zosia 1. D, tak jak potrafią wyrażają swoje emocje I tak jak potrafią próbują nas przekonać, nas senatorów, do tego żebyśmy tym razem wszyscy, bez wyjątku, zagłosowali za tym projektem ustawy, żebyśmy wyraźnie powiedzieli, że jak chcemy mieć psa, jak chcemy mieć zwierzę w domu, to to zwierzę zwyczajnie szanujmy, to to zwierzę traktujmy jak przyjaciela, To to zwierzę zasługuje na to, pies, żeby rzeczywiście, żeby rzeczywiście potraktować w należyty sposób. Są też listy.

Ten list jest skierowany do kancelarii prezydenta. Ja nie wiem, ja mogę czytać imię I nazwiska. Nie wiem, jak to jest z danymi. Chyba nie mogę. To to tylko przeczytam bez imienia I nazwiska.

Dzień dobry, jestem Mikołaj I mam 9 lat. To jest do pana prezydenta ten dziewięcioletni chłopczyk pisze. Chodzę do szkoły podstawowej numer 18 imienia Jana Matejki w Koszalinie. Chyba każdy piec, chyba każdy lubi psy, a więc proszą, żeby pan zmienił los psów. Jest bardzo zimno, psom, zamarza woda I grozi im nawet obcięcie języka.

Mam nadzieję, że pan zmieni zdanie. Dziewięcioletnie dziecko rozumie jak rozumie. Pisze jak pisze.

06:05:15 - 06:05:19

Speaker 96

Ale wiecie to są takie... Tych listów jest znacząco więcej.

06:05:19 - 06:07:32

Stanisław Gawłowski

One właśnie są w taki sposób napisane, taki bardzo wzruszający, prosty, pokazujący jak dzieci potrafią wyrazić swoją własną emocję, taką dobroć, bo nie są zepsute I nie traktują debaty o naszych przyjaciołach, braciach mniejszych psach jako sporu politycznego, nie traktują debaty o psach jako elementu do kłótni I do kolejnego podzielenia podziału wśród Polaków. Traktują jako prawdziwych przyjaciół. Dzieci to doskonale rozumieją. Nie ukrywam pani marszałek, że najchętniej gdyby to było możliwe to bym wniósł poprawkę do uzasadnienia. Nie istnieje taka formuła, ale poprawka do uzasadnienia jest wnioskiem I z prośbą, żeby to wszystko dołączyć do tego projektu ustawy.

Te wszystkie, te takie proste rzeczy, takie proste rzeczy I wysłać panu prezydentowi, żeby zobaczył, że to nie jest tak, że jak on sobie mówi weto, że on sobie gra, że urządza giere polityczną. Otóż najmłodsi Polacy to rozumieją, że to nie jest gra, że to jest prawdziwy przyjaciel I 10:10 przyjaciel zasługuje na uznanie. Pani marszałek, pozwolę sobie przekazać to wszystko, bo to jest skierowane do senatu, to na pani ręce tego jest trochę naprawdę piękne piękne obrazki. Tu jest też list od opiekuna, więc zacznę od listu, bo opiekun grupy dzieci, pani podawał, poprosiła mnie, żeby przekazać. Teraz całość korespondencji łącznie z opłakowaniem, żeby się nic nie zgubiło.

Biorę. Biorę I jak, jakby się udało zrobić z tego pożytek w formie, nie wiem, albo wystawy, albo przekonać prezydenta I dołączyć rzeczywiście do uzasadnienia, to na pewno warto. Dziękuję bardzo.

06:07:33 - 06:07:59

Magdalena Biejat

Dziękuję. Coś wymyślimy panie senatorze. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Artur Dunin, Janusz Gromek, Ewa Kaliszuk, Ryszard Majer, Joanna Sekuła, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję.

Czy przedstawiciel rządu chciałby jeszcze zabrać głos?

06:07:59 - 06:08:01

Nie, nie, nie, nie, bardzo.

06:08:02 - 06:08:25

Magdalena Biejat

Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dwunastego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych I zwierząt gospodarskich. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 757, a sprawozdanie komisji w druku numer 757 a. Proszę o zabranie głosu senatora Gustawa Marka Brzezina I przedstawienie sprawozdania Komisji Rolnictwa I Rozwoju Wsi.

06:08:36 - 06:12:23

Gustaw Brzezin

Pani Marszałek, Wysoki Senacie, panie Ministrze. Mam przyjemność przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych I zwierząt gospodarskich dróg senackich 757. Ustawa ma charakter rządowy przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa I Rozwoju Obszarów Wiejskich, głównie na wniosek producentów rolnych ze środowiska po prostu prowadzących gospodarkę rolną. Cel ustawy to głównie uwzględnienie poszerzenia katalogu upraw, do których mogą być stosowane dopłaty od składek ubezpieczeniowych. Tutaj w grę wchodzi wierzba do wyplatania oraz trawy nasienne oraz poszerzenie plonu głównego, lnu I konopi włóknistych o części użytkowane gospodarczo.

Zasadniczą też częścią tego projektu ustawy jest określenie limitu stawek taryfowych, do których mogą być stosowane dopłaty w wysokości sześćdziesięciu pięciu procent, do składki ubezpieczenia I co ważne

Bez względu na klasę gleby. Te limity to 25 procent sumy ubezpieczenia przy ubezpieczeniu tytoniu, warzyw gruntowych, drzew I krzewów owocowych oraz truskawek, a poprzednio to były limity 20 procent, 22, 25 właśnie z rozdzieleniem na klasyfikację glebową. A w przypadku sumy ubezpieczenia dla pozostałych upraw to 15 procent, a poprzednio były to limity dziewięciu, dwunastu I piętnastu procent. Na Komisji Rolnictwa projekt ten ustawy ogólnie został przyjęty z uznaniem pozytywnie, tak jak wspominałem wcześniej, była to, było to uwzględnienie środowiska rolniczego w licznych wnioskach I bardzo ważną kwestią było też praktycznie omawiane pozbawienie właśnie tej klasyfikacji związanej z klasyfikacją glebową. Natomiast padł wniosek też przez senatora Chruścikowskiego, aby zwiększyć limit dopłat o 70 procent.

Była dyskusja I ministerstwo tutaj wyraźnie określiło, że ta ta ten wymiar kwotowy sześćdziesięciu procent jest uzgodniony z Ministerstwem Finansów, sześćdziesięciu pięciu procent z Ministerstwem Finansów I, I jest to zobowiązanie też budżetu w budżecie państwa. Mimo wszystko wniosek został podtrzymany, nastąpiło głosowanie, ale nie uzyskał on większości. Głosowanie było 5 za, 5 przeciw, więc sytuacja patowa. Biorąc pod uwagę tą sytuację patową, dzisiaj na ręce pani marszałek w imieniu pana przewodniczącego komisji Ryszarda Babera I własnym pragnę złożyć wniosek o przyjęcie ustawy bez poprawek.

06:12:23 - 06:12:47

Magdalena Biejat

Dziękuję. Czy są pytania do senatora sprawozdawcy? Nie widzę. Dziękuję bardzo, panie senatorze. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd.

Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister rolnictwa I rozwoju wsi. Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos w sprawie rozpatrywanej ustawy I przedstawić stanowisko rządu? Bardzo proszę.

06:12:58 - 06:15:10

Jacek Czerniak

Pani marszałek, wysoki senacie, Bardzo dziękuję za tę debatę, która odbyła się na Komisji Rolnictwa. Jednocześnie państwo wnioskowaliście, tak jak pan senator sprawozdawca mówi, o zwiększenie tej kwoty sześćdziesięciu pięciu do siedemdziesięciu I taka jak była tutaj sprawozdaniu stwierdzenie pana senatora, to ta kwota została ustalona z ministrem finansów, więc my nie uciekamy od rozważenia w przyszłości takiego dofinansowania, ale na tym etapie prosimy wysoki senat o przyjęcie takim projekcie, jak ta ustawa została przegłosowana. Szanowni państwo, też były pytania, czy w trakcie posiedzenia Sejmu, dlaczego kwota w 2000 dwudziestym szóstym roku dofinansowania do dopłat do upraw rolnych I zwierząt gospodarczych wynosi 629000000, a w 2000 dwudziestym piątym roku ta kwota wynosiła 920504000. Proszę państwa, wykonanie, chociażby ja mam tutaj od 2000 piętnastego plan I wykonanie tej kwoty dofinansowania z budżetu państwa. W 2000 dwudziestym piątym to wykonanie było na poziomie sześciuset osiemdziesięciu 1000100 osiemdziesięciu 1000, więc w 2000 dwudziestym szóstym roku dlatego ta kwota została pomniejszona, co nie znaczy, że ci rolnicy, którzy chcą mieć takie ubezpieczenia, dopłaty, nie będą brali w tym udział I za 1.

Kwartał w 2000 dwudziestym szóstym roku wykorzystanie tej kwoty, która jest w planie budżetowym, wynosi 38419000, to jest około 8 procent, więc tutaj też ta, ten projekt ustawy miał na celu zwiększenie popularności tych ubezpieczeń oraz oczywiście tak jak pan senator sprawozdawca mówił, uproszczenie tych procedur, niepotrzebnych sytuacji, kiedy to klasa gleby świadczyła o o tych dopłatach I także pewnego, że tak powiem, mitręgi urzędniczej dla rolnika, żeby tych oświadczeń I tak dalej nie miał. To jest bardzo dobry kierunek I zwracam się z prośbą do wysokiego senatu o przyjęcie tego projektu ustawy w takim zaproponowanym kształcie. Dziękuję.

06:15:10 - 06:16:15

Magdalena Biejat

Dziękuję. Czy są pytania do przedstawiciela rządu? Nie ma pytań. Dziękuję, panie ministrze. Dziękuję.

Otwieram dyskusję. Informuję, że nikt z państwa senatorów nie zapisał się do głosu. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Przemysław Błaszczyk, Ryszard Prejza, Gustaw Brzezin, Mieczysław Golba, Janusz Gromek, Ryszard Majer, Adam Szenfeld I Aleksander Szwed. Informuję, że wnioski o charakterze legislacyjnym na piśmie złożyli senatorowie Ryszard Bober I Gustaw Brzezin. Zamykam dyskusję.

Ponieważ zostały zgłoszone wnioski o charakterze legislacyjnym, proszę Komisję Rolnictwa I Rozwoju WSI o ustosunkowanie się do wniosków I przygotowanie sprawozdania. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu trzynastego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 758, a sprawozdanie komisji w druku numer 758 a.

Proszę o zabranie głosu senator Beatę Małecką-Liberę I przedstawienie sprawozdania Komisji Zdrowia.

06:16:24 - 06:19:59

Beata Małecka-Libera

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek, Wysoka Izbo, mam przyjemność przedstawić sprawozdanie z posiedzenia Komisji Zdrowia. Posiedzenie to odbyło się dwudziestego trzeciego czerwca na wniosek pani Marszałek Senatu z dnia jedenastego czerwca, która skierowała ustawę do komisji I przedstawiam państwu projekt tejże uchwały w całości do przyjęcia. Ustawa, o której mówimy, jest związana przede wszystkim z poprawą leczenia osób uzależnionych od narkotyków. To ważny wątek.

Uzależnienia są naszą dużą bolączką I to wszystko, co się dzieje w zakresie leczenia, jest ogromnie ważne. Ustawa, na podstawie której leczymy osoby uzależnione, działa od dziewięćdziesiątego drugiego roku I w tej chwili, w tejże ustawie chcemy przede wszystkim poprawić leczenie substytucyjne, które to powoduje, że osoby uzależnione nie czują tak zwanego głodu od poszczególnych narkotyków, które, które zażywają, ale także to jest poprawa ich jakości życia I zdrowia, co także wpływa na całe otoczenie, a więc to leczenie jest ogromnie istotne. Dlatego też dzisiejsza nowelizacja ustawy pokazuje nowy, nową metodę czy nowy produkt, wprowadza pod postacią całego projektu związanego z tym leczeniem substytucyjnym, który ma na celu przede wszystkim zwiększyć dostępność I zwiększyć także, objąć tym leczeniem, zwiększyć ilość osób, które mogą z tego leczenia skorzystać. Ta ustawa jest bardzo szczegółowa. Dotyczy niuansów leczenia, sposobu za zarówno wdrażania do tego projektu osób, które są uzależnione, jak również całego procesu I przebiegu leczniczego.

Pokazany jest cały katalog świadczeń, osoby, które mogą udzielać, które mogą prowadzić ten typ leczenia. Cały proces dokładnie jest opisany w tej nowelizacji. Bardzo wnikliwie komisja przestudiowała tę część I właściwie możemy powiedzieć, że jest to bardzo wzorowy projekt I bardzo się cieszymy z tego powodu, że on zostaje wdrożony. Jeżeli chodzi o liczby, które też były istotne, senatorowie dopytywali, jaka skala wzrostu objętych osób tym, że projektem będzie I pani minister powiedziała tutaj bardzo interesującą rzecz, a mianowicie obecnie około tylko trzydziestu procent osób uzależnionych korzysta z tego leczenia substytucyjnego, natomiast prognozuje się, że po wdrożeniu tego nowego projektu ta liczba wzrośnie o kolejne 30, 30 procent, a więc jest to znaczna, znaczny przyrost. Dlatego też cieszy nas fakt, że poprawiamy ten sposób leczenia.

Zależy nam na tym, ażeby dostępność również była dużo większa,

06:20:00 - 06:21:58

Beata Małecka-Libera

Są obszary I tereny, gdzie dostępność do tego leczenia z powodów właśnie ograniczających możliwości kadrowe była dosyć mocno ograniczona. Wśród pytań, które padały, dotykaliśmy także innych kwestii, a mianowicie zastanawialiśmy się nad wdrażanym rejestrem, który będzie rejestrował wszelkiego rodzaju zjawiska także niekorzystne, co również jest bardzo ważne w przypadku tym, że mamy dostępność do receptomatu, więc również padały pytania o to, czy aby na pewno tutaj będzie zabezpieczenie pod kątem dostępności. Padło również pytanie, ponieważ jednym, jedną ze zmian, która jest również wprowadzana, jest również nowy sposób podejścia do wywozu na potrzeby badań tych, tych opiatów, więc również padały pytania o to, kto będzie mógł tą ilość wywozić. Tutaj padało również uspokajające I wytłumaczające, dobrze tłumaczące zdanie, a mianowicie tylko podmioty publiczne, które będą absolutnie pod nadzorem I certyfikacją, będą tym zakresem medykamentów mogły, mogły, mogły dysponować I obracać. Ustawa nie, nie podnosiła żadnych obaw co do jego przygotowania, jak również wdrożenia I senatorowie po przyjęciu poprawek zgłoszonych przez Biuro Legislacyjne, które to poprawki są poprawkami uszczegóławiającymi, doprecyzowującymi, nie wnoszących zmian merytorycznych, jednogłośnie przyjęli tenże projekt.

Dziękuję bardzo.

06:21:58 - 06:22:06

Speaker 87

Dziękuję. Czy ktoś z państwa senatorów ma pytanie do senator sprawozdawcy? Tak, bardzo proszę panie senatorze. Bardzo proszę

06:22:06 - 06:22:35

Waldemar Kraska

panie Pani przewodnicząca pani powiedziała, że w tej chwili 30 procent osób jest objętych leczeniem substytucyjnym po wprowadzeniu do ustawy wzrośnie o kolejne 30 procent. Jaka to jest skala w liczbie bezwzględnych, bo tu mamy tylko procenty ile osób w tej chwili jest w ten sposób leczonych? I 2. Pytanie, dlaczego tylko tyle? Dlaczego nie 100 procent tylko 30 procent osób uzależnionych korzysta z tego leczenia?

Dziękuję.

06:22:35 - 06:23:01

Beata Małecka-Libera

Jeżeli pyta pan senator o liczbę, około 15000 osób jest uzależnionych. Natomiast dlaczego tylko tyle? No myślę, że po 1. To te ograniczenia lokalne, które w jakiś sposób utrudniały dostęp do leczenia, no ale także myślę, że to chyba nie ma tutaj przymusu. Pani minister na pewno potwierdzi, tak?

Kiwa głową.

06:23:05 - 06:23:08

Speaker 99

Dziękuję bardzo. Nie widzę więcej.

06:23:08 - 06:23:22

Speaker 100

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek, wysokaństwo, tak, tutaj też chodzi o gotowość do leczenia po stronie samych zainteresowanych. Dobrze, pani minister, za chwileczkę zaproszę panią tutaj do zabrania głosu I będzie mogła pani też odpowiedzieć na pytania senatorów.

06:23:22 - 06:25:00

Magdalena Biejat

Na razie jesteśmy na etapie sprawozdania komisji. Czy są jeszcze jakieś pytania do pani senator sprawozdawcy? Nie widzę. Bardzo dziękuję pani Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister zdrowia.

Czy przedstawicielka rządu pragnie zabrać głos w sprawie rozpatrywanej ustawy? To zapraszam tutaj, bo Bardzo dziękuję już pani marszałek. Już wyjaśniono. Bardzo dziękuję.

Okay, dobrze, ale może są jakieś pytania do pani minister?

Nie ma. Dobrze. Otwieram dyskusję. Momencik. Bo mamy też zaproszonych gości.

Czy zaproszeni goście pragną zabrać głos w sprawie ustawy? Mam informację, że są przedstawiciele Nie nikogo z centrum. Dobrze. To cofam to pytanie, nie mamy gości na tym punkcie. Otwieram zatem dyskusję.

Informuję, że nikt z państwa senatorów nie zapisał się do głosu. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Artur Dunin, Janusz Gromek, Ryszard Majer, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu czternastego porządku obrad.

Ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 774, a sprawozdanie komisji w druku numer 774 a. Proszę o zabranie głosu senator Ewę Matecką I przedstawienie sprawozdania Komisji Zdrowia.

06:25:07 - 06:31:49

Ewa Matecka

Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo, mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Zdrowia o uchwalonej przez Sejm w dniu dziewiętnastego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku o ustawie o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej. Ustawa... Sprawozdanie zawarte w druku 774 a. Marszałek Senatu dziewiętnastego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku skierowała ustawę do komisji. Po rozpatrzeniu ustawy na posiedzeniu w dniu dwudziestego trzeciego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku, Komisja wnosi, Wysoki Senat uchwalić, raczej załączony projekt uchwały.

Treść projektu uchwały, Senat po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu dziewiętnastego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej przyjmuje tę ustawę bez poprawek. Szanowna pani Marszałek, wysoka izbo, proponowane zmiany w ustawie o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej na posiedzeniu Senackiej Komisji Zdrowia przedstawili, omówili, obecni na tymże posiedzeniu pani minister zdrowia Katarzyna Kęska, pan Jakub Szulc, zastępca prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia pan Daniel Rutkowski, prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych I Taryfikacji. Zabierał też głos sekretarz naczelnej Rady Lekarskiej. Celem wprowadzonych zmian jest nadanie podstaw prawnych do pozyskiwania I przetwarzania przez Narodowy Fundusz Zdrowia, agencje, Agencja Oceny Technologii Medycznych I Taryfikacji, Ministerstwo Zdrowia, czyli podmioty publiczne rzetelnych danych dotyczących między innymi wynagrodzeń osób zatrudnionych w podmiotach, wykonujących działalność leczniczą, a mających, jak to zostało określone, wpływ na poziom kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Aktualnie Agencja nie ma podstawy prawnej do przetwarzania danych identyfikujących personel medyczny, albowiem wszystkie dane są zanonimizowane.

Zatem istnieje pilna I uzasadniona potrzeba wprowadzenia takich mechanizmów do analizy I weryfikacji tego, czy wydatkowanie środków publicznych na ochronę zdrowia jest wykorzystywane w sposób gospodarnie, rzetelny I celowy, co dodatkowo pozwoli na prowadzenie bardziej efektywnej polityki zdrowotnej. Środkiem do tego celu jest możliwość pozyskania danych tak, aby można było przyporządkować konkretne dane określonym osobom poprzez przyporządkowanie numeru PESEL lub numeru prawa wykonywania zawodu konkretnym osobom zatrudnionym w podmiotach leczniczych. Jak wskazano w czasie dyskusji na posiedzeniu Komisji Zdrowia, bez identyfikacji danych nie ma możliwości przepisywania danych konkretnym osobom, co oznacza, że każdy 1 stosunek prawny w podmiocie leczniczym równa się jednej osobie, nawet jeśli jedną osobę łączy więcej stosunków prawnych z co najmniej jednym podmiotem wykonującym działalność leczniczą. W konsekwencji wyniki analiz I prognoz ekonomicznych są mało wiarygodne I wprowadzenie tych zmian pozwoli zatem na pełną analizę kosztów pracy personelu. Wskazano tutaj, że najważniejsze będą, będzie pełen obraz struktury zatrudnienia, wieloetapowość, relacje pomiędzy formą zatrudnienia a faktycznym zaangażowaniem w realizację świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W dyskusji podkreślono wagę I nadzwyczajny tryb procesu legislacyjnego oraz wyrażono zapewnienie, że jest to ważny krok do kolejnych regulacji w zakresie racjonalizacji I optymalizacji funkcjonowania ochrony zdrowia. Senatorowie sugerowali, aby poszerzyć możliwości ustawowe do konsekwentnego I racjonalnego określania również kosztów funkcjonowania poszczególnych oddziałów szpitalnych. Poruszono też w trakcie dyskusji kwestię związaną z ewentualnymi naruszeniami prawa zapewnionymi w ochronie danych osobowych. Wskazywano na brak szerokich konsultacji publicznych. Wygłoszony został nawet apel przez przedstawiciela naczelnej

Rady Lekarskiej, aby procedowaną ustawę odrzucić, wskazując przy tym przez tego przedstawiciela Naczelnej Rady Lekarskiej na niezgodność z niektórymi zapisami konstytucji oraz rozporządzeniami unijnymi. Pani Minister Zdrowia, odpowiadając na wszystkie uwagi, zarzuty I sugestie wyrażone w dyskusji, wyjaśniła, że tryb uproszczony I nadzwyczajny pozwala na odstąpienie od tradycyjnych konsultacji publicznych, tym niemniej zmiany te były szeroko omawiane na Radzie Dialogu Społecznego. Ustawa o, ustawa ta nie narusza zasad RODO, albowiem dane dotyczące wykształcenia, zatrudnienia, wynagrodzenia nie należą do szczególnych kategorii danych osobowych w rozumieniu artykułu dziewiątego, ustęp 1. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych. Ponadto, jak poinformowała pani minister, dane te na pewnym etapie przetwarzania będą pseudonimizowane.

Wskazała też pani minister na to, że jawność finansów publicznych wymaga wprowadzenia proponowanych mechanizmów I zapewniła, że efekt zbierania tychże danych według nowych zasad będzie punktem wyjścia do dalszych zmian. W konkluzji I dyskusji senatorowie postulowali potrzebę ofensywnej legislacji ze strony Ministerstwa Zdrowia. Na tym dyskusja na Komisji Zdrowia się zakończyła. Przyjęto proponowane zmiany jednogłośnie, o co również wysoką izbę proszę. Dziękuję bardzo.

06:31:49 - 06:31:58

Magdalena Biejat

Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pani senator sprawozdawcy? Nie ma, a nie jest, przepraszam najmocniej panie senatorze, oczywiście bardzo proszę pan senator Galska.

06:31:58 - 06:32:24

Waldemar Kraska

Dziękuję pani marszałek. Pani przewodnicząca, rzeczywiście na Komisji Zdrowia był poruszany problem ochrony danych osobowych. Było pytanie czy Ministerstwo posiada opinię Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Takiej opinii Ministerstwo nie posiada. Czy według Pani, bo Izba Lekarska także to podnosiła, przedstawicieli głównie izby Izby Lekarskie, że jest to niezgodne z konstytucją.

Czy według Pani brak takiej opinii pozwala nam dalej procedować nad tą ustawą.

06:32:24 - 06:33:06

Ewa Matecka

Tak rzeczywiście była, było takie, ta kwestia poruszana I pani minister poinformowała, że nie ma takiej opinii RODO. Tym niemniej wskazane zostały te przepisy, które również obowiązują w Polsce jako prawie unijnym, a mianowicie te, które mówią o tym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego I Rady, że te dane, o których mówimy, dotyczące wykształcenia, zatrudnienia, wynagrodzenia, nie są danymi, które należą do tej szczególnej kategorii danych, danych osobowych I na bazie tego przepisu tworzono te zmiany do, proponowane do tejże ustawy.

06:33:08 - 06:33:11

Speaker 87

Nie widzę więcej pytań. Bardzo dziękuję pani senator.

06:33:11 - 06:33:11

Dziękuję bardzo.

06:33:11 - 06:33:24

Magdalena Biejat

Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister zdrowia. Czy przedstawicielka rządu pragnie zabrać głos w sprawie rozpatrywanej ustawy I przedstawić stanowisko rządu? Tak? Zapraszam tutaj.

06:33:42 - 06:34:50

Katarzyna Kęcka

Szanowna pani Marszałek, Wysoka Izbo, szanowni państwo Senatorowie. Bardzo dziękuję za możliwość zabrania głosu. Bardzo też dziękuję za pytanie, panie Senatorze. I chciałabym wyjaśnić, że w przypadku opinia Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych potrzebna jest wtedy, kiedy faktycznie operujemy na danych, które nie są zanonimizowane. Tutaj wybrzmiało to szczególnie mocno, że dane, które będą zbierane przez Agencję Oceny Technologii Medycznych I Taryfikacji, będą to dane zanonimizowane I będą zagregowane w ten sposób, że to, co finalnie dostanie Ministerstwo Zdrowia, to będą po prostu analizy tych danych I to, I to będzie całość tego procesu.

Natomiast, szanowni państwo, też chciałabym, aby wybrzmiało to dzisiaj, że to nie dotyczy tylko I wyłącznie poszczególnych grup zawodowych, te owane zmiany, tylko one dotyczą wszystkich osób pracujących w podmiotach medycznych, zarówno kadry medycznej, jak I kadry niemedycznej, ale też w ramach zbierania danych tutaj również będzie przekazywany wymiar czasu pracy, co jest szalenie istotne przy nowo projektowanych zmianach. Bardzo dziękuję.

06:34:50 - 06:34:54

Speaker 87

Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pani minister? Bardzo proszę, senator Kraska.

06:34:56 - 06:36:07

Waldemar Kraska

Dziękuję pani marszałek. Pani minister, przestrzeni publicznej jednak cały czas jest usuwana wersja, że to dotyczy głównie lekarzy. To już pani powiedziała, że dotyczy, więc więc to już pytanie, ale czy pani uważa, że to, bo te dane spłyną do OPMIN-u prawda, to będzie pewnie tak jak zawsze na na jesieni. Czy pani uważa, że pozyskanie takich danych wprowadzi coś nowego do systemu ochrony zdrowia? Czy to będzie tym, jak już mówiłem na Komisji Zdrowia, pierwszym krokiem do reformy ochrony zdrowia?

Jakim drugim krokiem będzie, jeżeli państwo już te dane po będą będą posiadali, co państwo z tymi danymi zrobią, jak one się przełożą na funkcjonowanie służby zdrowia. Wielokrotnie było podnoszone zmiana wycen procedur medycznych. Czy to także będzie możliwość zmiany tych procedur właśnie przez odpływ, które te dane posiadają. Bo wiemy, że to kominy płacowe dotyczą niektórych specjalizacji medycznych, tam gdzie właśnie te procedury medyczne są bardzo wysoko wycenione. Dziękuję bardzo.

06:36:08 - 06:37:29

Katarzyna Kęcka

Bardzo dziękuję. Faktycznie tutaj zbiórka odbywa się w tej chwili dwukrotnie w ciągu roku. Mamy zbiórkę w lutym I I zbiórkę danych dotyczących wynagrodzeń za wrzesień, czyli w październiku. Te dane przede wszystkim pomogą nam sprawdzić, jak duże jest ewentualne zjawisko kominów płacowych, o których tak szeroko ostatnio rozwodzą się media społecznościowe I nie tylko media społecznościowe I też opinia publiczna. Natomiast przygotowywany jest, przygotowany już jest cały pakiet zmian w oparciu na to, jak duży to będzie udział I my też szeroko komentowaliśmy I konsultowaliśmy to w ramach zespołu trójstronnego, że dalszym krokiem jest ewentualne podjęcie działań w kierunku KAP-u indywidualnego, KAP-u I podmiotowego, lepszego przywiązania medyków I osób pracujących w podmiotach do jednego podmiotu medycznego, Więc to tak naprawdę będzie punkt wyjścia do tego, aby wprowadzić szeroko idące zmiany.

Również, szanowni państwo, my dotykamy tutaj problemu wielu podmiotów, bo I przestrzeń, w przestrzeni publicznej też mamy takie udziały procentowe, kosztów czy wynagrodzeń, na przykład w przychodach NFZ-u. One wahają się od sześćdziesięciu procent do stu sześciu procent czasami, więc tu też będą zmiany polegające właśnie, chociażby na tym KAP-ie podmiotowym I to również jest projektowane w tej chwili.

06:37:29 - 06:37:33

Speaker 87

Dziękuję. Czy są jeszcze jakieś pytania? Jeszcze raz pan senator Kraska, bardzo proszę.

06:37:33 - 06:38:11

Waldemar Kraska

Pani Marszałek, pani minister, a mogłaby pani zdradzić troszeczkę ruch rąbka tajemnicy, którym to kierunku państwo jednak musicie, żeby że że pójdziemy, prawda? Wiemy, że na przykład te kominy podstawowe są związane z tym, że lekarze od procedury mają pewien proces prawda, czyli im więcej zrobią zabiegów na przykład ortopedycznych tym więcej mają. Czy czy Państwo myślicie żeby to zmienić, w jakiś sposób, ograniczyć? No myślę, że całe środowisko czeka na na te informacje III nie tylko środowisko, także I pacjenci, bo wiemy, że tych pieniędzy w służbie zdrowia brakuje I I czy to jest także pomysł na to żeby tych pieniędzy było więcej, jeżeli chodzi o leczenie pacjenta?

06:38:11 - 06:38:40

Katarzyna Kęcka

Faktycznie, bardzo dziękuję, bo nie odpowiedziałam na to pytanie. Jeśli chodzi o wyceny procedur, bo mamy tutaj procedury, które opierają się na pracy ludzkiej, czyli na przykład procedury zachowawcze takie jak w internie, ale mamy też procedury wysokospecjalistyczne, gdzie wymagany jest zakup, chociażby endoprotez, tak jak w ortopedii. I z tego, rozmawialiśmy nawet dzisiaj z panem prezesem Outmitu, faktycznie też będziemy przyglądali się wycenie procedur, bo chyba pamiętam, że ortopedia jest planowana na przyszły rok, więc tak. Dziękuję bardzo.

06:38:41 - 06:38:44

Speaker 87

Dziękuję. Nie widzę więcej pytań. Dziękuję bardzo, pani minister.

06:38:45 - 06:38:45

Dziękuję bardzo.

06:38:46 - 06:39:17

Magdalena Biejat

Są z nami przedstawiciele NFZ-u I Agencji Oceny Technologii Medycznych I Taryfikacji. Czy któryś z panów chce zabrać głos w sprawie omawianej ustawy? Nie. Dziękuję bardzo. Czy są pytania do zaproszonych gości?

Nie widzę. A nie, nie, nie ma. Dobrze. Otwieram dyskusję zatem. Jest...

Pani Senator do dyskusji. Tak, dobrze, dobrze. Dobrze otwieram dyskusję. Proszę o zabranie głosu panią Senator Małecką-Libere.

06:39:24 - 06:48:36

Beata Małecka-Libera

Dziękuję bardzo, pani marszałek. Wysoka Izbo. Czuję się w obowiązku zabrać głos, ponieważ myślę, że, że jest to ważny temat I także chciałabym powiedzieć, że każde słowo, które tutaj wypowiem, czuję w tych słowach olbrzymią odpowiedzialność, dlatego że nie tylko wypowiadam się w tej chwili jako senator I polityk, ale przede wszystkim jako lekarz I także jako były dyrektor, menadżer dużej placówki leczniczej.

W związku z tym widzę to wszystko, co się wydarzyło w ostatnim czasie z różnej perspektywy I dlatego też cieszy mnie fakt, cieszy, no trudno to powiedzieć radością, ale dobrze, że rozpoczynamy poważną rozmowę o reformie systemu opieki zdrowotnej. Sytuacja, która ma miejsce w Warszawie jest sytuacją lokalną. Sytuacją poważną, która na pewno wszystkich nas zatrwożyła, ale też obnażyła całkowicie system, który w tej chwili mamy. I bardzo się cieszę I dziękuję, panie senatorze, za to, że w tym momencie, w tej bardzo ważnej chwili, nie uprawiamy tutaj ogromnej agresywnej polityki. To jest za poważny temat.

To jest za poważny temat, dlatego że dotyczy on nie tylko środowiska medycznego, nie dotyczy tylko menadżerów, nie dotyczy także polityków tylko, ale przede wszystkim bardzo mocno odbija się informacyjnie, jeżeli chodzi o pacjentów. I uważam, że naszym obowiązkiem, osób odpowiedzialnych, jest jak najszybciej zacząć działać I naprawiać, a nie rozprawiać I wyciągać, co było 10 lat temu, 5 lat temu, 20 lat temu. Bo system jest systemem rozczłonkowanym, niespójnym I niestety mało stabilnym od co najmniej dwudziestu lat. Każdy rząd starał się coś naprawić. Każdy rząd miał na myśli poprawę.

Tylko, że stało się tak, że z tych punktów I z tych różnych ustaw, które przyjmowaliśmy, niestety nie zbudowaliśmy stabilnego, przewidywalnego, mocnego systemu opieki zdrowotnej. Z przykrością o tym mówię, ponieważ tak naprawdę postępujemy od jednego pomysłu do drugiego. Szarpiemy się pomiędzy różną wizją opieki zdrowotnej, a to nie służy ani zarządzającym, ani lekarzom, ani całemu środowisku medycznemu, a najmniej pacjentom. Myślę, że w tym momencie mamy taką nieszczęśliwą kumulację zdarzeń. Okazało się, że nie jest największym, chociaż ważnym wyzwaniem, kwestia płac, ale raczej mnogości zatrudnień, tego, że są osoby zatrudnione równoczasowo w wielu miejscach.

To jest straszna patologia, której w moim odczuciu nigdy nie powinno mieć miejsca. I te działania, które są podejmowane, muszą być ostateczne I rozstrzygające. Ale oprócz tego, musimy wspólnie zbudować nowy system. Taki, który nie tylko ukróci to wszystko, co jest złem, ale przede wszystkim pozwoli na to, żeby pieniądze publiczne były wykorzystane absolutnie przede wszystkim do leczenia naszych pacjentów. Ta sytuacja, która ma miejsce, pokazuje też, jak kruche jest to, co jest najlepsze, ponieważ nasi lekarze I nasze zawody medyczne sprawdzają się w ostatnich czasach naprawdę fantastycznie.

Nie tylko innowacyjne metody, nie tylko innowacyjne leczenie, ale normalna codzienna służba, która zaczęła się bardzo mocno ujawniać, chociażby w COVID-zie. To oddanie I zaangażowanie nagle, teraz, zostało być w ogóle niedostrzegane. Dlatego też bardzo szybko I sprawnie musimy zacząć wspólnie działać. Ta dzisiejsza ustawa, o której procedujemy, którą procedujemy, jest tylko wstępem do tego wszystkiego, co przyjąć powinniśmy. Ona tylko I wyłącznie zbiera dane po to, żeby można dokonać rzeczowej analizy.

Musimy skończyć z fikcją, musimy skończyć z podwójnymi czy potrójnymi miejscami pracy. Musimy dokładnie wiedzieć, jakie I gdzie mamy lokalne potrzeby. Dlatego też, występując dzisiaj przed państwem, chcę jasno powiedzieć, że to nie jest kwestia tylko I wyłącznie wynagrodzenia w ochronie zdrowia I określenia ewentualnie pułapu, jaki ma być przyznany, czy też budżetu całego, całej placówki, która dysponuje tymi finansami, ale to jest o wiele szerszy aspekt, który dotyka także nadzoru właścicielskiego, nadzoru rad społecznych, odpowiedzialności za te placówki lecznicze. Uważam, że nie do pomyślenia jest fakt, że sytuacje, które ostatnio roztrząsamy, nie mogły być dostrzeżone wcześniej, nie mogły być rozwiązane w sposób zupełnie inny, dużo wcześniej. Tak więc tych wątków, które dotyczą całego systemu, jest naprawdę bardzo dużo.

I wydaje mi się, że w tej chwili najważniejsze jest, abyśmy jak najszybciej, jak najszybciej przygotowali konkretne rozwiązania I to nie mogą być rozwiązania, które będą znowuż dotyczyły tylko jakiegoś ułamku czy, czy fragmentu całego systemu. My potrzeby, potrzebujemy rozmowy o całym systemie. Musimy ogarnąć to, w jaki sposób połączyć potrzeby naszego społeczeństwa, potrzeby naszych pacjentów ze środkami finansowymi. I wiemy, jak to należy zrobić, dlatego też musimy skończyć z tymi lukami, które w tej chwili są I jak najszybciej rozpocząć pracę. I chcę powiedzieć jeszcze 1, jedną rzecz, która mnie osobiście bardzo uderzyła, a mianowicie uważam, że w tej sytuacji jak najszybciej bez budowania nowego systemu potrzebujemy wszystkich.

Potrzebujemy samorządu lekarskiego, potrzebujemy menadżerów, zarządzających, polityków. Wszystkie osoby, które będą decydowały o ostatecznym kształcie tego systemu. Ale nie zgadzam się z tym, żeby samorząd lekarski na samym początku odrzucał podstawową wiedzę, a mianowicie przedstawienie analizy jak wyglądają zarobki, jak wygląda zatrudnienie, czyli konkretnie tej ustawy, do co do której był sprzeciw. To źle rokuje, to nie buduje. I podobnie uważam, że postawa pana prezesa, który cały czas narzeka tylko na brak dialogu, również nie jest budująca.

W ten sposób nie rozmawia się, jeżeli się jest liderem dużego zespołu, samorządu, ważnej grupy zawodowej, to staje się na czele I szuka się różnych rozwiązań, kompromisów, aby budować te relacje, a nie narzekać. Wierzę, że w najbliższym czasie Ministerstwo Zdrowia przedstawi konkretne rozwiązania I że w najbliższym czasie problem, co dotyczą, dotyczący całego kształtu systemu opieki zdrowotnej dla dobra zarówno pracowników, jak także całego społeczeństwa I pacjentów zostanie rozwiązany. Dziękuję bardzo.

06:48:41 - 06:48:43

Magdalena Biejat

Proszę o zabranie głosu senatora Wojciecha Koniecznego.

06:48:58 - 06:57:01

Wojciech Konieczny

Dziękuję bardzo, pani marszałek, pani minister, szanowni państwo. Na wstępie oczywiście chciałbym się zgodzić z panią przewodniczącą, panią senator Beatą Małecką-Librą. Oczywiście, do zmiany jest cały system. Oczywiście, jeżeli ktoś mówi zmienimy wszystko, to pobrzmiewa zmienimy, to nic nie zmienimy, ale nie, nie jest tak. Trzeba zmienić cały system, chociaż różne jego części wymagają różnych interwencji.

W jednym zakresie trzeba zmienić 10 procent, w innym 50 procent. I dzisiaj skupiamy się na jednej części, części dotyczącej zarobków, tego co państwo wydaje na na koszty pracy lekarzy I innych pracowników ochrony zdrowia. Dlaczego się zajęliśmy tym najpierw? Z różnych powodów, ale to jest łatwe do wytłumaczenia. To tak jak by powiedzieć, że człowiek potrzebuje minimum dwóch litrów wody dziennie, żeby

Przeżyć. No I teraz wskażmy, które 100 mililitrów jest najważniejsze. Nie ma takiej odpowiedzi. Po prostu od czegoś trzeba zacząć I od tego jest ten początek dzisiaj dany. Mamy różne obrazy pracowników ochrony zdrowia, w tym oczywiście lekarzy.

Mamy obraz lekarzy I proszę żebyśmy o nim pamiętali, pielęgniarek, ratowników medycznych innych zawodów z czasów pandemii. Kiedy to biliśmy im brawo, kiedy podziwialiśmy ich poświęcenie, kiedy nie byli przygotowani do zmierzenia się z tą pandemią, kiedy zarażali się wirusem niektórzy z nich umierali, a mimo to trwali na posterunku, leczyli, wypełnili swoje zadania, nie oczekując jakichś specjalnych gratyfikacji. Po prostu tak się stało. Wtedy biliśmy brawo. Dzisiaj mamy lekarza, nazwijmy go pseudonimem 1000600, który pokazał nam inne oblicze pracowników ochrony zdrowia.

Nie podoba mi się to oblicze. Nie podoba mi się oblicze człowieka, który najwyraźniej przyszedł do zawodu, aby trochę pochachmęcić, aby dużo zarobić, aby gwiazdorzyć. To nie jest powołanie lekarskie. Powołanie lekarskie właśnie było pokazane w czasach pandemii, czasach kiedy była godzina próby I tą próbę to środowisko wytrzymało I za to dziękowaliśmy. Kto jest temu winien, że mamy dzisiaj taki obraz, Rzeczywiście lata zaniedbań w systemie są temu winne, ale też tworzyliśmy ten system.

Był on trochę wygodny, bo lekarze pracują ponad normę. Był on wygodny, bo przestali strajkować, przestali wyjeżdżać, więc było cicho. Ale było cicho do, do teraz. Teraz już nie jest cicho. Teraz okazuje się, że ten system trzeba naprawić, że on ma w sobie bardzo dużo niesprawiedliwości.

Ta niesprawiedliwość polega na tym, że w tym systemie 1 lekarz zarabia rzeczywiście miesięcznie 150, 200000 I w tym samym szpitalu lekarz pracujący na etacie dostaje na rękę 11012 za cały miesiąc pracy, bo tamten dostaje procent od procedury, bo tamten jest w zakresie świadczeń, które są dobrze wycenione, bo tamten jest tym tym tym rodzynkiem na torcie, a ten 2. Gdzieś w piwnicy pracuje w terenie, gdzieś tam wynosi węgiel, mówiąc kolokwialnie. Nie, tak nie powinno być. To jest patologia. Na tą patologię złożyło się dużo czynników, ale niestety było nam z tym wygodnie, bo tak jak mówię z lekarzami troszkę straciliśmy problem z oczu.

Natomiast rozwiązania okazały się również takie, które doprowadziły do pewnej patologii. Z tą patologią zaczynamy walczyć. Dzisiejsza ustawa jest ustawą diagnostyczną. To nie jest ustawa, która uleczy system. Ona tylko zdiagnozuje pewien zakres problemu, pokaże nam pewne nieprawidłowości.

To, że właśnie się sumują godziny pracy, to, że jest, że lekarze pracują bardzo w wielu miejscach I I zarabiają jakieś duże pieniądze oraz inni pracownicy ochrony zdrowia, bo ta ustawa nie dotyczy tylko lekarzy, ale na tym się skupiamy. Więc dobrze, że będzie 10:10 zakres diagnostyki przeprowadzony. Dobrze, że AoTMIT, że NFZ będą dysponowały takimi danymi, bo od tego należy zacząć, żeby zacząć leczyć chorobę, no trzeba ją najpierw zdiagnozować, więc głosy, które są przeciwne jednak odbieram jako, jako chęć tego, żeby jednak było tak jak jest. A to nie jest właściwe podejście I jednak musimy pójść w kierunku zmian, żeby te zmiany zapoczątkować musimy też się obracać w jakiejś prawdzie. Nie możemy sobie mówić bo lekarze zarabiają 100000, bo lekarze zarabiają 50000, bo lekarze coś tam innego.

I to jest 1. Etap, szybki etap, szybka ustawa. Można powiedzieć pod wpływem chwili, ale I takie ustawy niekiedy są bardzo potrzebne. Musimy pamiętać również o tym, że w systemie poszliśmy w kierunku takich kompetencji zarządczych, które miały też zaradzić różnemu złu. Okazuje się, że nie jest to prawda, że dyplom MBA bez znajomości specyfiki szpitali, specyfiki środowiska medycznego, bez specyfiki chorób, tego co trzeba zrobić, no nie wystarcza.

Można osiągnąć przepiękne wyniki finansowe szpitala, a jednak w tym szpitalu może narastać straszliwa patologia. Więc nie jest to do końca droga, którą powinniśmy akceptować. Nie jest to jednak dziedzina życia, gdzie można zupełnie przyjść z zewnątrz I nagle okazać się cudotwórcą, którzy który coś tak pozmienia, bo przyszedł z przemysłu, bo przyszedł skądś. Nie jest to takie proste. Nie szedłbym tą drogą I myślę, że to też dzisiaj widzimy.

Musimy jeszcze o jednej rzeczy pamiętać, bo ruszamy te zarobki. Pamiętajmy, że są grupy w szpitalach, które nie tylko w szpitalach, ale w systemie ochrony zdrowia, które bardzo mało zarabiają. Są to pracownicy niemedyczni, są to pracownicy administracji, są to ci, którzy pomagają, którzy są niezbędni do tego, żeby szpitale działały. Jeżeli będzie ministerstwo teraz opracowywało tą rekomendację dotyczącą zarobków, no to nie można o nich zapomnieć. Nie możemy doprowadzić do sytuacji, w której będzie negatywny nabór, jeżeli chodzi o pracowników, którzy zabezpieczają działanie szpitala.

To muszą być też fachowcy. Też fachowcy, którzy muszą mieć pensje rynkowe takie, które namówią elektryka, żeby pracował w szpitalu, namówią człowieka, specjalistę od gazów medycznych, żeby pracował w szpitalu, Namówią inne osoby, które są niezbędne dla funkcjonowania ochrony zdrowia, aby w tym szpitalu widziały swoją przyszłość. I o to apeluję, abyśmy nie stracili z oczu również tych ludzi, ponieważ skupiamy się na tych potężnych kominowych zarobkach, w moim odczuciu o wiele za wysokich jak słyszymy, a zapominamy o ludziach, którzy też tworzą ten system I mogą wyjść z tego wszystkiego poszkodowani, co będzie za szkodą również dla nas jako dla przyszłych pacjentów, teraźniejszych pacjentów, jak również dla nas jako dla polityków, bo system dalej będzie niesprawny. Dziękuję bardzo.

06:57:01 - 06:57:05

Speaker 87

Dziękuję. Proszę o zabranie głosu senatora Waldemara Kreskę.

06:57:09 - 07:00:56

Waldemar Kraska

Dziękuję pani marszałek. Wysoki Senacie, miałem nie zabierać głosu, ponieważ no ta ustawa troszkę jest o nas, o lekarzach. Troszkę do zabrania głosu sprowokowała mnie pani przewodnicząca, mówiąc o izbie lekarskiej, która narzeka na brak, na brak dialogu z Ministerstwem Zdrowia.

No ja nie ukrywam, że w czasie swojej czteroletniej bytności Ministerstwem Zdrowia ten dialog był I wcale on nie jest prosty, więc ja się wcale nie dziwię, że nie zawsze Ministerstwo Zdrowia do tego dialogu tak się pali, ponieważ no nie są to łatwe rozmowy, to są trudne rozmowy, ale myślę, że bez rozmowy z danym środowiskiem nie wypracujemy rozwiązań, które będą służyły głównie pacjentom, bo myślę, że to powinniśmy o tym myśleć, bo mówimy tu o pracownikach ochrony zdrowia, o lekarzach, o pielęgniarkach, ratownikach czy też pracownikach obsługi, o których też powinniśmy pamiętać, bo ja jestem chirurgiem, więc no sama obecność moja na sali operacyjnej spowoduje to, że my pacjenta zoperujemy. Jest cały, całe grono osób, które współdziała zaczynające od nas z jologa, pielęgniarki, instrumentariuszki, ale od pani Kasi, która także musi po tej operacji ten tą salę operacyjną sprzątnąć, musi ją wyzyszmakować, więc to jest cały całe grono ludzi, które pracują w wydę, dlatego także powinniśmy o nich pamiętać. Ale także myślę, że od kilku tygodni tak troszkę w społeczeństwie jest ugotowane przeświadczenie, że to, co się źle dzieje w polskiej służbie zdrowia, jest wina lekarzy, ponieważ zarabiają olbrzymie pieniądze I tych pieniędzy nie starcza na leczenie, leczenie pacjentów.

Więc myślę, że to jest zdecydowanie nieprawda I ta ustawa, która będzie zbierała te dane może w jakiś sposób spowoduje to, że OTMIT w czasie tej swojej jesiennej wyceny nowych procedur weźmie to pod uwagę I mam nadzieję, że te procedury, które w tej chwili są procedurami dobrze wycenianymi, tu mówiliśmy właśnie o ortopedii, o urologii, kiedy tych procedur lekarze wykonują bardzo dużo. One są dobrze wyceniane, dlatego także szpitale tak bardzo chętnie zatrudniają tych lekarzy, ponieważ także dzięki temu szpital zyskuje na wykonaniu tych procedur, może zasypywać te inne obszary, gdzie jest deficyt, mówię na przykład o oddziałach wewnętrznych. No ja nie słyszałem jeszcze lekarza, który na internie pracuje I na kontrakcie I ma płacone za procent od wykonywania swoich badań. Tam najczęściej pracują lekarze albo na godzinie na kontrakcie, albo na umowę o pracę, więc myślę, że jest wiele rzeczy do do zrobienia.

Ale ten dialog z ze środowiskiem czy to lekarskim, także pielęgniarskim, czy środków medycznych powinien być bardzo szeroki, bo bez tego nic na siłę się w służbie zdrowia niestety nie da I myślę, że te najbliższe miesiące będą bardzo ważne, ponieważ widzimy, że to, co się w tej chwili wydarzyło w Warszawie, no już przelało tą kroplę I myślę, że szczególnie pacjenci są tym bardzo rozgoryczeni I ta niepewność, co ich może spotkać, kiedy przekroczą mury szpitala powinna być jak najszybciej zlikwidowana, ponieważ my jako lekarze, jako pracownicy ochrony zdrowia jesteśmy po to, aby pomagać tym ludziom, aby ci ludzie przekraczając mury, progi szpitala czuli się bezpiecznie, a nie zastanawiali się czy trafią na lekarza, który będzie akurat na nich się uczył. Dziękuję bardzo.

07:00:56 - 07:01:37

Magdalena Biejat

Dziękuję. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Agnieszka Gorgon-Komor I Aleksander Szwed. Zamykam dyskusję. Czy przedstawiciel rządu lub zaproszeni goście chcieliby jeszcze zabrać głos?

Nie, dziękujemy bardzo. Dziękuję bardzo.

Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu piętnastego porządku obrad. Ustawa o systemach sztucznej inteligencji.

Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 762, a sprawozdanie komisji w druku numer 762 a. Proszę o zabranie głosu senatora Ryszarda Świlskiego I przedstawienie sprawozdania Komisji Infrastruktury.

07:02:02 - 07:07:35

Ryszard Świlski

Pani marszałek, ja wiem, że tematy medyczne są istotne, ale chcę państwa wszystkich zapewnić, że element, o którym za chwilę będę mówił, to moment przełomowy I ci z państwa, którzy są na sali obrad, będą dumni, że braliście państwo udział w tym ważnym momencie I nie mówię tego z przekąsem ani z żartem, wręcz przeciwnie, absolutnie z powagą sytuacji I miejsca, bo wysoka izba takim miejscem jest. A teraz do meritum. Przedstawię kilka uwag z posiedzenia Komisji Infrastruktury, bo ona debatowała nad ustawą dotyczącą systemów sztucznej inteligencji. To już nie jest ten moment, szanowni państwo, kiedy mówiło się kiedyś, że wszyscy mówią yeti, tylko nikt tego yeti albo tej yeti nie widział. Dzisiaj sytuacja, kiedy rozmawiamy o sztucznej inteligencji, to czas teraźniejszy to moment, kiedy w naszym życiu codziennym elementy systemu sztucznej inteligencji są z nami.

Nawet o tym niekiedy nie wiemy, ale to są fakty. Ale nie o tym w tej chwili, w tej chwili o ustawie, o tym dokumencie, który mam nadzieję zostanie przyjęty przez wysoką izbę. Mówię, że mam nadzieję dlatego, że ten dokument to implementacja dokumentów Parlamentu Europejskiego. Z punktu widzenia obiektywnego jesteśmy zobowiązani przyjąć te rozwiązania, ba, udoskonalić się, powiem więcej, wprowadzić rozwiązania krajowe, które z punktu widzenia naszego będą rozwiązaniami najlepszymi. W kategorii prawa krajowego, I o tym też ta rozmowa, mamy możliwości pewnego rodzaju modyfikacji zapisów, czy też wprowadzenia swoich rozwiązań tak, aby ustawodawca mógł na koniec powiedzieć, napisaliśmy, stworzyliśmy najlepszy dokument możliwy do wprowadzenia w życie.

Ta ustawa mówi o tym, bo są 2 kierunki, że wprowadzamy organ nadzoru dla całego systemu wprowadzania sztucznej inteligencji czy systemu sztucznej inteligencji w naszym kraju. Są 2 drogi. Droga, która mówi, że rozpraszamy tę odpowiedzialność po różnych instytucjach, a droga, którą wybieramy w naszym kraju, to jest podjęcie decyzji o powołaniu Komisji Rozwoju Bezpieczeństwa Sztucznej inteligencji. Z mojej perspektywy, ale myślę, że nie tylko, jest to najlepsze rozwiązanie. Mówiliśmy o tym podczas posiedzenia komisji.

Po 2., wprowadzamy elementy związane z tym, co pewnego rodzaju może być nowością dla wielu z państwa, ale wprowadzenie tak zwanej piaskownicy regulacyjnej, gdzie podmioty mogą testować różnego rodzaju rozwiązania, użyję kolokwialnego słowa nie ponoszą za to kary. Mówiąc o testowaniu mamy na myśli to, że chociażby małe, mikroprzedsiębiorstwa mogą to robić za darmo w formule konkursowej. Podmioty nieco większe wprowadzą, czy też będą musiały dokonać pewnej opłaty, ale są to też takie opłaty, które z punktu widzenia przyszłościowego, zapewniam państwa, są mało znaczące. Po 3., w tej ustawie również mówimy o powołaniu społecznej komisji. Ta społeczna komisja również będzie prowadziła, ma możliwość prowadzenia elementów nadzorczych, korygujących, sprawdzających, wprowadzenie chociażby systemów sztucznej inteligencji.

Chcę państwu również powiedzieć, I to z pewnego rodzaju dumą I zadowoleniem, że podczas posiedzenia Komisji Infrastruktury podjęliśmy poprawki, które przedstawiło biuro legislacyjne. Po konsultacjach z panem ministrem, z właściwym ministerstwem przyjęliśmy rozwiązania zaproponowane podczas debaty na posiedzeniu komisji I takowe również państwu rekomendujemy dzisiaj do przyjęcia. I ostatni element, jako sprawozdanie z posiedzenia komisji. Do debaty, do dyskusji dołączyły również środowiska społeczne. Był to sektor bankowy, ale również inne podmioty, które z punktu widzenia ocennego dokonują pewnych pewnego spojrzenia na wprowadzoną ustawę.

Wysłuchaliśmy tych głosów, mamy świadomość, że to jest 1. Krok, który jesteśmy winni, zobowiązani, ale też powinniśmy z punktu widzenia prawa europejskiego wprowadzić w naszym kraju. Pani marszałek rekomenduje przyjęcie tej ustawy z zaproponowanymi przez nas poprawkami. Chcę państwa poinformować, że jednogłośnie przyjęliśmy to rozwiązanie. Dziękuję.

07:07:36 - 07:07:53

Magdalena Biejat

Dziękuję bardzo. Czy są pytania do senatora sprawozdawcy? Nie widzę, dziękuję. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister cyfryzacji.

Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos w sprawie ustawy I przedstawić stanowisko? Zapraszam do nas, panie ministrze.

07:08:02 - 07:09:44

Dariusz Standerski

Szanowna pani marszałkini, wysoka izbo. Chciałbym bardzo podziękować za dobrą, merytoryczną pracę podczas posiedzenia komisji. Chciałem bardzo serdecznie podziękować panu przewodniczącemu, panu sprawozdawcy oraz panią senatorką I panom senatorom za dobrą pracę nad ustawą, która jest przełomowa, która po raz 1. Reguluje ten bardzo ważny segment, który z jednej strony jest niespotykaną wcześniej szansą na rozwój gospodarczy, z drugiej strony stanowi również wyzwanie w zakresie dyskusji społecznej, w zakresie potencjalnego multiplikowania czynów, które nie zawsze skutkują dobrem dla społeczeństwa, dobrem dla gospodarki I dla państwa. Dlatego to wyważone podejście, o którym także rozmawialiśmy na posiedzeniu komisji, z jednej strony nadzorowania, ale z drugiej strony wspierania rozwoju sztucznej inteligencji, znajduje się również w sprawozdaniu komisji I znajduje wyraz w poprawkach, które zostały przyjęte przez komisję po bardzo dobrej dyskusji.

Tak jak mówił pan senator sprawozdawca, jest to moment, z którego wszyscy możemy być dumni, że ponad podziałami w ramach merytorycznej dyskusji regulujemy dzisiaj obszar, który będzie stanowił o przyszłości rozwoju naszego państwa, gospodarki, a także relacji społecznych. Bardzo serdecznie dziękuję I pozostaję do dyspozycji.

07:09:44 - 07:09:47

Speaker 87

Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pana ministra? Bardzo proszę.

07:09:50 - 07:10:40

Wadim Tyszkiewicz

Panie ministrze, ja oczywiście zagłosuję za tą ustawą, ona jest bardzo potrzebna I część moich wątpliwości rozwiał pan senator Świlski, ale chciałbym

Pana usłyszeć odpowiedź na pytanie takie, unijna dyrektywa AI Act nie nakazuje państwom członkowskim tworzenia nowego odrębnego organu regulacyjnego. Jakie konkretne analizy kosztów, efektywności I ryzyk doprowadziły projektodawcę do wniosku, że bardziej racjonalne jest utworzenie nowej komisji wyposażonej w szerokie kompetencje administracyjne I własny aparat organizacyjny zamiast wykorzystania lub zbudowania powiedzmy korzystania z tego co stworzyła, te parametry, które które narzuca Unia Europejska. Dlaczego tworzymy swój nowy mechanizm I

07:10:40 - 07:10:42

proszę o odpowiedź na to pytanie.

07:10:42 - 07:13:13

Dariusz Standerski

Bardzo serdecznie dziękuję za to pytanie. Rzeczywiście zarówno podczas konsultacji społecznych, jak I podczas uzgodnień międzyresetowych przeprowadziliśmy pełną analizę kosztową dotyczącą kilku scenariuszy. Scenariusza rozszerzenia kompetencji istniejących urzędów, scenariusza stworzenia nowego urzędu oraz scenariusza pośredniego. W scenariuszu rozszerzenia kompetencji istniejącego organu zauważyliśmy, że w przypadku potencjalnych organów albo te organy wskazywały, że nowe kompetencje w zakresie, które są, który był oddalony od ich dotychczasowych kompetencji, spowodowałby problemy organizacyjne oraz zwiększyłby koszty na przykład w urzędzie komunikacji elektronicznej, który już dzisiaj ma różne kompetencje od zarządzania pasmem I widmem radiowym po dyskusję z wydawcami. I w ramach jeszcze większego rozszerzenia sam prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej stwierdziłby, że zarządzanie urzędem byłoby nieefektywne.

Z drugiej strony wskazywano między innymi w innych organach regulacyjnych, że to wychodzi poza zakres ich obowiązków. 2. Scenariusz, czyli utworzenie nowego urzędu, był również poddany analizie. I z tej analizy wynikało, że rzeczywiście należy w ramach oszczędnego wybrakowania pieniędzy publicznych, powstrzymać się od tworzenia nowych urzędów. Dlatego zdecydowano się na scenariusz pośredni, to znaczy jest stworzony nowy organ, ale nowy organ nie otrzymał oddzielnego aparatu administracyjnego.

Ponieważ organ, gdzie który ma gwarancję niezależności wpisane w ustawie oraz poprzez między innymi formułę wyboru, nieusuwalność I inne tego typu zabezpieczenia, jest administra... Będzie administracyjnie obsługiwany przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw informatyzacji. To znaczy, że nie są tworzone komórki organizacyjne, takie jak biuro zarządzania finansami, takie jak biuro administracyjne. Nie jest tworzony nowy urząd, co spowodowało obniżenie kosztów tej ustawy o około jedną trzecią. I dzięki temu, po takiej analizie zdecydowaliśmy się na wybór pośrednich, który jest z jednej strony elastyczny, a z drugiej strony gwarantuje niezależność tego organu.

07:13:13 - 07:13:21

Speaker 108

I mam nadzieję, że w przyszłości inne organy, jeżeli będą powoływane, będą powoływane według tego scenariusza, który oszczędza publiczne pieniądze. Dziękuję bardzo.

07:13:22 - 07:13:24

Speaker 87

Bardzo proszę pan Senator Dyszkiwicz, więc jest kolejnym głosem.

07:13:24 - 07:14:25

Wadim Tyszkiewicz

Pytanie trochę rozszerzające, jest związane z tym pierwszym. Ponieważ zdecydowana większość systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka będzie jednocześnie przetwarzała dane osobowe, chciałbym zapytać, dlaczego projekt ustawy nie przewiduje jednoznacznego mechanizmu rozstrzygania sporów kompetencyjnych, a nie wskazania organu wiodącego w sprawach pozostających na styku unijnej, dyrektywy AI I RODO. Czy projektodawca nie dostrzega ryzyka, że brak ustawowego określenia relacji pomiędzy komisją AI a prezesem UODO prędzej czy później doprowadzi do powstania dualizmu nadzorczego, w którym ten sam stan faktyczny będzie podlegał ocenie dwóch niezależnych organów, co może doprowadzić do rozbieżnych rozstrzygnięć, wielokrotnego obciążania przedsiębiorców obowiązkami kontrolnymi, a w skrajnych przypadkach również do naruszenia konstytucyjnych zasad pewności prawa I proporcjonalności. Dziękuję.

07:14:27 - 07:16:57

Dariusz Standerski

Bardzo serdecznie dziękuję za to pytanie. Projekt ustawy był oczywiście tworzony konsultacji z prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, który uczestniczył na wielu poziomach prac legislacyjnych, jak również podczas prac sejmowych I też z inspiracji po wystąpieniu przedstawicieli Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Sejm zdecydował się wnieść poprawki uszczegóławiające rolę Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, także przy zarządzaniu na przykład piaskownicami regulacyjnymi. W zakresie rozgraniczenia pomiędzy aktem o sztucznej inteligencji oraz RODO, tutaj ze względu na konieczność I też cel projektodawcy, wnioskodawcy, żeby regulować tyle ile przepisy unijne nam nakazują. Pozostawiono tutaj relacje, jeżeli chodzi o to rozgraniczenie RODO oraz aktu o sztucznej inteligencji na samym poziomie rozporządzeń. W samym, w samym rozporządzeniu aktu o sztucznej inteligencji jest odwołanie do granicy pomiędzy RODO oraz aktem o sztucznej inteligencji.

W trosce o to, żeby nie zmieniać postanowień rozporządzenia, wnioskodawca stwierdził, że w tym przypadku rozporządzenie będzie stosowane bezpośrednio, a sam ustawodawca europejski na podstawie aktu uproszczeniowego sztucznej inteligencji, który został przyjęty przez Parlament Europejski w zeszłym tygodniu, postanowił jeszcze bardziej doprecyzować te różnice pomiędzy RODO oraz aktem o sztucznej inteligencji. Wspólnie też z prezesem Urzędu Danych Osobowych będziemy przygotowywać się nie tylko do kwestii nadzorczych, ale również do kwestii piaskownic regulacyjnych. Prezes UODO uczestniczy w procesie piaskownic regulacyjnych, będzie wydawał opinie w tym zakresie. I po uchwaleniu ustawy, tak jak w każdym nowym obszarze przed regulatorami, bardzo ważne zadanie, ustalenie linii stosowania prawa. Poprzez 1.

Opinie, poprzez 1. Wytyczne, które regulatorzy będą wydawać. I zgodnie z ustawą, która jest przedmiotem obrad wysokiej izby, Komisja Rozwoju I Bezpieczeństwa Sztucznej inteligencji ma obowiązek współpracować w tym zakresie z prezesem UODO, żeby regulatorzy też mogli wypracować swoje linie w tym zakresie. Dziękuję bardzo.

07:16:57 - 07:17:01

Speaker 111

Dziękuję. Jeszcze 1 pytanie? Nie. Dobrze.

07:17:01 - 07:17:04

Speaker 112

Przepraszam, ja mam takie krótkie pytanie pani marszałek, panie ministrze.

07:17:04 - 07:17:26

Speaker 113

Bo nie wiem czy na komisji była o tym mowa, nie słyszałam też całości sprawozdania, czy była... No nie każdy jest doskonały pani Senator. Czy była mowa na komisji o europejskim systemie lub polskim, na jakim etapie tworzenia jest, bo są takie głosy, że pracujemy nad naszą. Dziękuję.

07:17:28 - 07:18:36

Dariusz Standerski

Bardzo serdecznie dziękuję. Tutaj z dumą I radością mogę poinformować wysoką izbę, że mamy co najmniej 2 w pełni rozwinięte polskie modele sztucznej inteligencji. Model sztucznej inteligencji Plum, który jest we własności Ministra Cyfryzacji I wszyscy, którzy mamy w naszych telefonach aplikację mObywatel, możemy korzystać z wirtualnego asystenta, który pracuje na polskiej sztucznej inteligencji Plum. Jest również 2. Model sztucznej inteligencji budowany oddolnie, stosowany w biznesie model Bielik.

Mamy to szczęście wspierać oba modele na publicznej infrastrukturze w Centrum CyfroNet Akademii Górniczo-Hutniczej, więc te modele już są. Dodatkowo współpracujemy z innymi europejskimi modelami sztucznej inteligencji, na przykład ostatnio rozpoczęliśmy nowy etap współpracy z francuskim modelem Mistral. W związku z tym Europa to nie tylko, jak zwykło się stereotypowo mówić regulacje. Europa to także nasze rodzime, suwerenne rozwiązania. Dziękuję.

07:18:38 - 07:18:48

Magdalena Biejat

Nie widzę więcej pytań. Dziękuję panie ministrze. Tak? Zgadza się. Dobrze.

Doskonale. Otwieram zatem dyskusję I proszę o zabranie głosu senatora Ryszarda Świlskiego.

07:19:03 - 07:22:36

Ryszard Świlski

Panie Marszałek, wysoka izbo, jeszcze raz powtórzę to, powiedziałem na samym początku, jesteśmy w momencie historycznym I proszę to sobie zapisać w kalendarzach, że w tym momencie bierzecie udział państwo w tworzeniu prawa, które będzie nie tylko dla nas, ale mam nadzieję, jestem o tym przekonany, również dla potomnych, bo tak jak kiedyś mówiliśmy o wprowadzeniu internetu do naszego życia codziennego, to dokładnie jesteśmy w tym samym momencie, kiedy mówimy o sztucznej inteligencji. Jestem zobowiązany powiedzieć 2 zdania na temat piaskownic regulacyjnych, bo państwo się pytaliście skąd one się wzięły. Prekursorem tego rozwiązania są Hiszpanie. Już kilka lat temu takie rozwiązanie dotyczące tych piaskownic regulacyjnych zostały tam wprowadzone. Na początku w wąskim zakresie, potem

O elementy gospodarcze, medyczne, potem innowacyjne I mają się dobrze. Chcę państwu powiedzieć, że możemy być dumnym krajem, który to będzie w awangardzie krajów europejskich mówiących I wprowadzających zasady sztucznej inteligencji na zasadach dla człowieka, bo w procesie sztucznej inteligencji człowiek ma być najważniejszy I to warto zapamiętać. Człowiek ma być podmiotem całego procesu I jestem przekonany, że te rozwiązania będą temu służyły. Chcę państwu też powiedzieć, bo jest wśród nas gronu samorządowców, że miasta mogą stać się też takim miejscem testowania równego rodzaju rozwiązań, bo przecież wiemy doskonale, że przez liczbę mieszkańców mogą stać się taką przestrzenią testową dla rozwiązań lepszego życia w naszych miastach. Pragnę państwa też poinformować, o czym nie wybrzmiało, a chyba warto, że również w Polsce mamy 2 fabryki sztucznej inteligencji, w Krakowie I w Poznaniu, co stawia nas rzeczywiście w elicie krajów europejskich.

I też zwracam się do niedowiarków, mam nadzieję, że takowych nie ma, ale pragnę państwu przypomnieć, że dokładnie miesiąc temu Leon XIV wydał swoją pierwszą encyklikę, wspaniałe człowieczeństwo, w której w jednym z najważniejszych rozdziałów mówi o człowieku I relacji ze światem zewnętrznym, tym w kategoriach sztucznej inteligencji, gdzie rzeczywiście zwraca uwagę na wszystkie elementy związane z podmiotowością człowieka. To tak jak kiedyś się mówiło o tych komponentach energii atomowej czy jądrowej I jej wykorzystaniu we właściwy sposób. Myślę, że to powinno dzisiaj też to wybrzmieć, bo to jest równo na 135 lat temu po wydaniu encykliki Rerum Novatum Leona XIII, który przecież mówił o tych zasadach katolickiej nauki społecznej, więc zachęcam państwa do tego, aby łączyć świat sztucznej inteligencji z człowiekiem, a przede wszystkim mieć na uwadze człowieka. Dziękuję bardzo.

07:22:36 - 07:22:40

Magdalena Biejat

Dziękuję. Proszę o zabranie głosu senatora Wadima Tyszkiewicza.

07:22:46 - 07:26:41

Wadim Tyszkiewicz

Panie marszałku, Wysoki Senacie, jeszcze raz chciałem powtórzyć, że bardzo się cieszę, że ta ustawa wchodzi w życie. Ona jest bardzo potrzebna. Żyjemy w zasadzie nie, że może nie tyle w świecie sztucznej inteligencji, ale jesteśmy otoczeni sztuczną inteligencją, która będzie coraz ważniejszą rolę odgrywała w naszym życiu. Rozpatrujemy dziś ustawę o systemach sztucznej inteligencji, która ma stworzyć krajowe ramy ramy wdrażania unijnego AI ACT. Nikt, nikt tutaj obecnych nie ma wątpliwości, że regulacja sztucznej inteligencji jest potrzebna.

System AI coraz silniej, systemy AI coraz silniej wpływają na funkcjonowanie administracji publicznej, gospodarki, rynku pracy, ochrony zdrowia czy bezpieczeństwa obywateli. Pytanie nie brzmi więc, czy regulować sztuczną inteligencję, lecz jak robić to skutecznie, proporcjonalnie I zgodnie z zasadami państwa prawa. Analiza projektu ustawy, stanowiska prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz stanowisk organizacji przedsiębiorców prowadzi do wniosku, że szczególnej uwagi wymagają 4 kwestie. Po 1. Relacja pomiędzy Komisją Rozwoju I Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji a prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Większość zaawansowanych systemów AI będzie przetwarzała dane osobowe, a więc podlegała jednocześnie AI Act I przepisom o ochronie danych. Powstaje pytanie, który organ będzie wiodący I jak uniknąć równoległych postępowań oraz rozbieżnych rozstrzygnięć. W mojej ocenie ustawa powinna znacznie precyzyjnie określać zasady współpracy obu instytucji. Po 2. Zakres uprawnień kontrolnych nowego organu I komisja otrzymuje bardzo szerokie kompetencje w zakresie informacji I danych.

Skuteczny nadzór jest konieczny, ale nie może prowadzić do nieproporcjonalnej ingerencji w działalność przedsiębiorców ani stwarzać ryzyka naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa czy pozyskania danych wykraczających poza zakres sprawy. Dlatego Senat powinien w mojej opinii rozważyć dodatkowe gwarancje proporcjonalności oraz ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa I mam nadzieję, że to w kolejnych nowych nowelizacjach nowelizacjach będzie miało miejsce. Po 3. Niezależność komisji. Projekt tworzy organ o wyjątkowo szerokich kompetencjach od wspierania rozwoju AI po wprowadzenia kontroli I nakładanie sankcji.

Tak znacząca koncentracja uprawnień wymaga szczególnie silnych niezależności I transparentności, które winny zostać doprecyzowane przez projektodawcę. Ostatnia kwestia to ryzyko nadregulacji. Wdrażając AI akt nie powinniśmy tworzyć dodatkowych barier administracyjnych, kraczających poza wymogi prawa unijnego. O konkurencyjności Polski w obszarze sztucznej inteligencji zdecydują nie tylko bezpieczeństwo I skuteczność nadzoru, ale również przewidywalność I racjonalność regulacji. Wysoka Izbo.

Sztuczna inteligencja będzie jedną z najważniejszych technologii dwudziestego pierwszego wieku. Potrzebujemy prawa, które będzie chroniło obywateli, ale jednocześnie nie będzie hamowało innowacji. Potrzebujemy skutecznego nadzoru, ale również jasnych zasad I silnych gwarancji prawnych. Dlatego uważam, że Senat powinien szczególnie wnikliwie przeanalizować kwestie relacji komisji z ŁODO, zakresu uprawnień kontrolnych, niezależności nowego organu, roli ekspertów oraz zgodności krajowych rozwiązań z zasadą proporcjonalności wynikającą z AI. Tylko wtedy stworzymy regulację, która będzie jednocześnie bezpieczna, nowoczesna, przyjazna dla rozwoju polskiej gospodarki.

Dziękuję.

07:26:42 - 07:26:45

Magdalena Biejat

Dziękuję bardzo I proszę o zabranie głosu senatora Kazimierza Wiatra.

07:26:54 - 07:32:31

Kazimierz Wiatr

Pani marszałek, panie ministrze. Trudno, żebym nie zabrał głosu w tej sprawie, aczkolwiek, aczkolwiek dużo tych myśli się tłoczy I nie wiadomo od czego zacząć. Może zacznę od tego cyfronetu, o którym tutaj pan minister mówił. Mogę śmiało powiedzieć mojego cyfronetu, którego byłem z rektorem lat 21 I jakby przygotowałem ten grunt pod ten ogromny rozwój potencjału obliczeniowego, bo proszę państwa, to, że dzisiaj sztuczna inteligencja jest wszechobecna, wynika z tego, że moce obliczeniowe współczesnych superkomputerów są 1000000000 razy większe niż to było kilkanaście lat temu, kiedy zostawałem dyrektorem Syfronetu w 2000 czwartym roku. Największy superkomputer Baribas, Baribas miał półtorateraflopsa mocy obliczeniowej, 256 procesorów.

Dzisiaj Helios ma moc obliczeniową około trzydziestu metaflopsów. No to to jest tam ile? Kilkadziesiąt 1000 razy więcej I ponad 50000 procesorów, a każdy z tych procesorów jest wielokrotnym procesorem, tak że to są ogromne moce obliczeniowe I stąd jakby to, że doprowadzono te metody sztucznej inteligencji do takiego poziomu ich użyteczności, ich wszechobecności. Tak się składa, że równolegle jakby prowadząc działalność naukową na Akademii Górniczo-Hutniczej byłem bardzo bliski tej tematyki. Wystarczy tylko wspomnieć, że wypromowałem 5 doktoratów dotyczących sztucznej inteligencji.

1. Z nich to już było 16 lat temu. Dotyczył rozpoznawania twarzy, ale z takim dodatkowym aspektem w czasie rzeczywistym, tak, czyli kamera ustawiona nad autostradą I twarz rozpoznana w jednym błysku czasu, wtedy kiedy 16 lat temu całkiem duży superkomputer potrzebował na to paru minut. No kolejne, kolejne doktoraty, no ostatni to już dotyczył głębokich sieci neuronowych. Także to, to trzeba powiedzieć o tym też, bo z jednej strony słusznie tutaj zauważono, że ta nasza obecność w Europie jest absolutnie podmiotowa, że Polska jest jednym z ważnych podmiotów na mapie rozwoju metod sztucznej inteligencji, ale trzeba też powiedzieć, że to się nie stało jednego dnia.

Promotor mojej pracy doktorskiej, pan profesor Ryszard Tadeusiewicz, wielokrotny rektor

Informatyk, automatyk, a także zajmujący się problemami lekarskimi sztucznymi sieciami neuronowymi zajmował się 50 lat temu. Tyle tylko, że były to modele, które no nie miały odpowiedniej mocy obliczeniowej w komputerach. Dziś oczywiście z punktu widzenia Syfronetu, Akademii Górniczo-Hutniczej narzędzia sztucznej inteligencji są stosowane jako narzędzie do prowadzenia badań naukowych. I oczywiście w Cyfronecie I Bielik I Plum są są obecne. No I oczywiście powstają też problemy, bo one nie dotyczą tylko wyższych uczelni, aczkolwiek czytałem wczoraj e-mail, jakie zostają wdrożone kroki, żeby już na pierwszej stronie pracy dyplomowej było napisane, czy dyplomant korzysta z narzędzi sztucznej inteligencji I w jakim zakresie, ale wiemy, że ten problem pojawia się już w szkołach średnich I w szkołach podstawowych I teraz oczywiście kwestia no podejmowania tych tych wyzwań, bo nie jesteśmy w stanie tego zakazać, ograniczyć.

Kwestia jak mądrze z tego skorzystać, tak jak cały czas mamy kłopot, jak mądrze zorganizować dostęp do mediów społecznościowych nie tylko dla dzieci, ale także dla dorosłych. Następują pewne procesy uzależnienia I ciężko sobie z tym poradzić, więc umiejętność panowania nad mediami społecznościowymi, nad mediami w ogóle, nad naszymi emocjami w tym zakresie, no wymaga jeszcze mocniejszej, jeszcze mocniejszego rozwoju emocjonalnego, a wiemy, że z tym są największe dzisiaj problemy, że jednak te narzędzia informatyczne powodują, że ta odporność emocjonalna jest mniejsza. Dlatego mam nadzieję, że tutaj przywoływane przez pana ministra I przez pana senatora sprawozdawcę Te podniosłe wątki no są przyczynkiem na tej ważnej ważnej drodze, czego wszystkim życzę. Bardzo dziękuję.

07:32:35 - 07:33:45

Magdalena Biejat

Dziękuję bardzo panie senatorze. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Gustaw Brzezin, Janusz Gromek, Władysław Komarnicki, Ryszard Majer, Robert Mamątow, Janusz Pęcharz, Monika Piątkowska, Henryk Siedlaczek, Adam Szenfeld I Aleksander Szwed. Informuję, że wnioski o charakterze legislacyjnym na piśmie złożył senator Jan Hamerski. Zamykam dyskusję.

Czy przedstawiciel rządu chciałby jeszcze zabrać głos? Dziękuję. Ponieważ zostały zgłoszone wnioski o charakterze legislacyjnym, proszę Komisję Infrastruktury o ustosunkowanie się do przedstawionych wniosków I przygotowanie sprawozdania. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu szesnastego porządku obrad.

2. Czytanie projektu ustawy o organach właściwych I postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach. Przypominam, że projekt ten został wniesiony przez Komisję Praw Człowieka I Praworządności I zawarty jest w druku numer 711, a sprawozdanie w druku numer 711 s. Spr. Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka I Praworządności przedstawi senator Joanna Sekuła.

Pani Senator, zapraszamy.

07:33:51 - 07:39:14

Joanna Sekuła

Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie senacki projekt ustawy o organach właściwych I postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach. Idea ustawy powstała w gronie senatorów tworzących Komisję Praw Człowieka I Praworządności jako odpowiedź na tworzące się środowiska, w których reklama polityczna, jako narzędzie wyborcze, zaczyna odgrywać coraz bardziej znaczącą rolę. Komisja Europejska dostrzegła potrzebę uregulowania tych obowiązków wynikających z publikowania reklamy politycznej I dostrzegła jej ogromną rolę w przebiegów procesów wyborczych. Harmonogram prac komisji rozpoczął się siedemnastego marca, kiedy to było posiedzenie, podczas którego komisja zainicjowała przystąpienie do prac nad stworzeniem ustawy, która byłaby implementacją rozporządzenia Komisji Europejskiej z 2000 dwudziestego czwartego roku.

Idea tego rozporządzenia polega właśnie na tym, że w momencie jego ogłoszenia on zaczął obowiązywać. Natomiast brak możliwości skutecznego korzystania z tego narzędzia wynika właśnie z braku uregulowań w polskim systemie prawa narzędzi, za pomocą których możliwe byłoby kontrolowanie przebiegów procesów wdrażania reklamy politycznej, która spełniałaby wymogi wynikające wprost z rozporządzenia. Kolejne posiedzenie odbyło się dwudziestego pierwszego kwietnia. Na tym posiedzeniu przedstawione zostały tezy, które zostały przygotowane przez biuro legislacyjne, które wprost pokazywały, jakie powinny zostać zawarte w treści przygotowywanej ustawy założenia I piątego maja I również dwudziestego pierwszego kwietnia organizacji, które bezpośrednio zainteresowane są wdrożeniem I w ogóle funkcjonowaniem I regulacją rynku usług cyfrowych, przedstawiły swoje stanowiska. Zamówione zostały również 2 ekspertyzy, na podstawie których odnieśli się eksperci do przedstawionych tez.

Zaproszone zostały do koordynacji I konsultowania przedstawionych założeń wszystkie organizacje, które potencjalnie odpowiedzialne są za tworzenie I regulację rynku usług cyfrowych, a więc przede wszystkim Urząd Komunikacji elektronicznej, Krid, Ministerstwo Finansów, ŁODO, UOKiK, ale byli również na posiedzeniu przedstawiciele wielu instytucji obywatelskich, które w swojej misji mają zadanie związane z kontrolą przebiegu wyboru. Byli również przedstawiciele Instytutu Wolności Prasy I pracodawcy branży internetowej. Komisja uznała jednomyślnie podczas posiedzenia siedemnastego marca, że przystępuje do prac nad stworzeniem ustawy implementującej to rozporządzenie I kolejno podczas kolejnych spotkań rozwiewaliśmy wątpliwości instytucji, które potencjalnie zaprosiliśmy do współtworzenia przyszłych zrębów instytucji, sieci instytucji odpowiedzialnych za wdrożenie rozporządzenia. Na kolejnych posiedzeniach opinie o już istniejącym projekcie ustawy przedstawiały organy, które zostały wskazane jako wiodące I organy, które zostały wskazane jako organy właściwe, takie, które będą współtworzyły tą sieć analizy, poprawności redagowanych komunikatów stanowiących reklamę polityczną.

07:39:19 - 07:53:42

Joanna Sekuła

bardzo. Samo posiedzenie, na którym analizowaliśmy ustawę, to 2 posiedzenia, które odbyły się drugiego I dziesiątego czerwca, gdzie wysłuchaliśmy uwag instytucji, które już faktycznie zostały wskazane w projekcie ustawy jako te, które będą w tym całym systemie brały udział. A więc wysłuchaliśmy opinii Państwowej Komisji Wyborczej, Urzędu Ochrony Konkurencji

I konsumenta UODO, Ministerstwa Finansów oraz Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Na posiedzeniu drugiego czerwca ta komunikacja z instytucjami była dosyć burzliwa I pojawiło się rzeczywiście bardzo dużo wątpliwości, które zgłaszały te instytucje. Natomiast zarówno senatorowie, jak I zespół legislatorów, który odpowiedzialny był za przygotowanie I koordynację tego procesu, faktycznie wziął pod uwagę zdecydowaną większość zaproponowanych poprawek, czy też w niektórych przypadkach zgłoszonych wątpliwości, które zostały uwzględnione w formie poprawek. Dlatego też na posiedzeniu dziesiątego czerwca, kiedy został przedstawiony już ostateczny projekt tej ustawy z uwzględnionymi wątpliwościami poszczególnych instytucji, z których najwięcej rzeczywiście miała Państwowa Komisja Wyborcza. Te poprawki, te wątpliwości zostały skonsumowane przez bardzo wiele, 15 poprawek, które zostały skonsultowane zarówno z tymi instytucjami, jak I z przedstawicielami rządu, bo w każdym, podczas każdego z tych posiedzeń mieliśmy przyjemność gościć przedstawicieli Ministerstwa Cyfryzacji, a w niektórych, podczas niektórych posiedzeń również przedstawicieli Ministerstwa Finansów, ponieważ niektóre ze zgłaszanych uwag dotyczyły właśnie konieczności rozbudowania struktur instytucji, które zostały wskazane w projekcie ustawy jako te, które będą podejmowały działania związane z nadzorem nad przejrzystością I targetowaniem reklamy politycznej.

Dlatego też, takie odnieśliśmy wrażenie podczas głosowania na ostatniej komisji, że wszystkie te instytucje zaakceptowały fakt stworzenia takiego systemu nadzorowania reklamy politycznej. Uwzględnione zostały wątpliwości. Faktem jest, że jeszcze wczoraj UOKiK przysłał do komisji swoje ostateczne oczekiwania związane z koniecznością rozbudowania swojej struktury o dodatkowy departament, który będzie zajmował się właśnie reklamą polityczną. Oczywiście rozumiemy, że jesteśmy na początku procesu legislacyjnego I propozycja Senatu związana z takim, a nie innym modelem możliwości wdrożenia reklamy politycznej, nadzorowania reklamy politycznej, oczywiście podczas debaty sejmowej I prac komisji będzie mogła być jeszcze weryfikowana I I będą mogły być zgłoszone inne propozycje. Natomiast chcę państwu pokrótce przedstawić sam zamysł tej ustawy.

Projektowana ustawa ma na celu umożliwienie stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady 2024 przez 900 trzynastego marca 2000 dwudziestego czwartego roku w sprawie przejrzystości I targetowania reklamy politycznej. Rozporządzenie ma na celu zapewnienie obywatelom Unii Europejskiej lepsze możliwości dokonywania świadomych wyborów politycznych poprzez ułatwienie im rozpoznania reklam politycznych, pomoc w zrozumieniu kto odpowiada za ich publikację oraz umożliwienie im ustalenia, czy byli celem ukierunkowanej reklamy, czyli tak zwanego targetowania. Każda reklama polityczna będzie musiała być odpowiednio oznaczona także w kontekście metadanych oraz zgłoszona do repozytorium reklamy politycznej. Rozporządzenie ma wspierać otwartą I uczciwą debatę polityczną, a ponadto stanowić odpowiedź na obawy związane z manipulacją informacjami I zagraniczną ingerencję w wybory. W toku prac nad projektem ustawy podkreślono, że potrzeba regulacji reklamy politycznej wynika z konkretnych doświadczeń ostatnich lat.

Przykłady Rumunii, Mołdawii oraz referendum Brexitowego pokazują, że nieprzejrzyste kampanie cyfrowe, mikro targetowanie, wykorzystanie danych osobowych oraz działanie podmiotów zagranicznych mogą realnie wpływać na procesy demokratyczne. W Rumunii, jak pamiętamy, doszło do unieważnienia pierwszej tury wyborów prezydenckich po ujawnieniu informacji o możliwej zagranicznej ingerencji I skoordynowanych działaniach w mediach społecznościowych. W Mołdawii władze wskazywały na działania obejmujące kupowanie głosów, dezinformację, cyberataki I finansowanie prorosyjskich struktur. Referendum brexitowe natomiast pokazało z kolei problem mikro targetowania I wykorzystywania danych osobowych do kierowania spersonalizowanych przekazów wyborczych. Wspólnym mianownikiem tych przypadków jest brak przejrzystości.

Obywatel nie wie, kto finansuje przekaz, dlaczego właśnie on go widzi I jakie dane wykorzystano do jego targetowania. Projektowana ustawa ma służyć stworzeniu Krajowego Systemu Exekfowania Unijnych Standardów Przejrzystości Reklamy Politycznej. Rozporządzenie nie ogranicza swobody wypowiedzi ani nie zakażu, nie zakazuje żadnych form komunikacji politycznej. Chroni wolność informacji, jednocześnie zwiększając transparentność I uczciwość debaty publicznej. Rozporządzenie w sprawie przejrzystości reklamy politycznej chroni zarówno wolność wypowiedzi, jak I wolność informacji, pomagając obywatelom w uznawaniu płatnej reklamy politycznej I odróżnianiu jej od innych treści, takich jak treści redakcyjne lub opinie polityczne, wyrażane we własnym imieniu.

Pomoże to chronić integralność procesów wyborczych I wesprze otwartą debatę demokratyczną. Rozporządzenie zobowiązuje kraje członkowskie do uregulowania pewnych aspektów służących stosowaniu tego rozporządzenia, to jest organów sankcji I postępowania w sprawie naruszeń. Dlatego projekt ustawy zmierza do uregulowania właśnie tych kwestii. Rozporządzenie, które weszło w życie dziewiątego kwietnia dwutysię... 2000 dwudziestego czwartego roku ma zastosowanie od dziesiątego października I od tej daty obowiązuje we wszystkich krajach członkowskich.

Pokrótce przedstawię historię prac, które toczyły się już w parlamencie polskim, bo wiemy, że historia rozporządzenia ma swoją głęboką datę w roku 2000 dwudziestym drugim, kiedy to pojawiły się komisje europejskie 1. Wzmianki o tym, że należy uregulować rynek reklamy politycznej. Pojawił się projekt rozporządzenia parlamentu I rady dwudziestego czwartego lutego 2000 dwudziestego drugiego roku. Sprawozdawcą w ówczesnym rządzie był minister cyfryzacji pan Janusz Cieszyński I wówczas rząd polski kierunk... To jest cytat.

Rząd polski kierunkowo popiera unijną propozycję dotyczącą przejrzystości w zakresie reklamy politycznej. Chodzi tutaj zwłaszcza o wymogi przejrzystości wobec dużych platform internetowych, których działalność w ubiegłych latach często wpływała na nietransparentny sposób procesów demokratycznych. Niektóre aspekty świadczenia usług reklamy politycznej powinny zostać ujednolicone we wszystkich krajach Unii Europejskiej, aby umożliwić bardziej przejrzyste I łatwiejsze usługi w danym zakresie. Jest to szczególnie ważne, ponieważ reklama polityczna jako część reklamy w internecie zyskuje na znaczeniu. Ostatnich latach obserwuje się postępujący wzrost wartości rynku reklamy online w Polsce.

Było to 4.9 miliarda w roku 2000 dziewiętnastym I 5.210 miliarda w roku 2000 dwudziestym drugim I rekordowe 2.9 miliarda w pierwszym półroczu 2021, co daje wzrost o ponad 22 procent. Wartość wydatków na reklamę internetową, nie uwzględniając zgłoszeń, wzrosła po trzech kwartałach o 23 procent, a więc budżety internetowe zwiększyły się o prawie 600000000. W Polsce tylko przy okazji wyborów do Parlamentu Europejskiego łączne wydatki na reklamy polityczne w serwisach Google oraz na Facebooku wyniosły prawie 3000000. Zdaniem rządu RP kluczowe znaczenie ma zapewnienie przejrzystości, w tym algorytmów targetowania, tak aby informacje kierowane do odbiorcy reklamy politycznej były jasne I łatwe do zrozumienia. Niemniej nie powinno się to odbywać kosztem zbyt wielu niepotrzebnych obciążeń, w szczególności dla małych I średnich przedsiębiorców.

Dodatkowo istotne jest zapewnienie, aby użyte w projekcie definicje były jasne, przejrzyste I kompatybilne ze sobą, nie pozostawiając wątpliwości co do intencji legislacyjnej oraz ich dalszego wdrażania do krajowych porządków prawnych. W

Zakresie targetowania według rządu RP bezwzględnej obronie powinny podlegać wszystkie dane osobowe, a zwłaszcza szczególne kategorie danych osobowych, o których mowa w artykule 9 RODO, a więc osób, które nie mają jeszcze swojej tożsamości prawnej. W przypadku targetowania reklamy trudno bowiem będzie unikać przetwarzania danych osobowych ujawniających między innymi poglądy polityczne, przekonania religijne czy światopoglądowe. Rząd RP uważa również, że w rozporządzeniu powinien zostać wprowadzony zakaz blokowania internetowych kont użytkownika należących do partii politycznych. Jednocześnie rząd RP popiera pozostawienie kwestii nadzoru I sankcji krajowym przepisom I ustawodawcom. Ponadto rząd RP podkreśla potrzebę zapewnienia kompatybilności między tym projektem rozporządzenia a obecnie negocjowanymi projektami rozporządzeń, akt o usługach cyfrowych, czyli DSA oraz akt o rynkach cyfrowych DMA, jak również rozporządzenie w sprawie poszanowania życia prywatnego oraz ochronę danych osobowych w łączności elektronicznej I uchylający dyrektywę w sprawie prywatności I łączności elektronicznej.

To ostatnie, zwłaszcza w aspekcie podstaw przetwarzania danych, stosowania technik analitycznych I śledzących aktywność użytkownika, a także jakich przypadkach w odniesieniu do ustawy reklamy politycznej znaczną znajdą zastosowanie przepisy o marketingu bezpośrednim zawarte w aktach dotyczących e-prywatności. Widzimy więc wyraźnie, że proces, który został rozpoczęty w momencie przygotowywania aktu jakim jest rozporządzenie w sprawie przejrzystości I targetowania reklamy politycznej został przez polski rząd na etapie negocjacji bardzo gruntownie przeanalizowany. Wyszedł z rządu I również z senackich komisji z pozytywną oceną. Takie, taka analiza tego aktu prawnego miała miejsce podczas komisji Unii Europejskiej I Spraw Zagranicznych. Sprawozdawał to wówczas pan minister Andruszkiewicz.

Dlatego też Senat zdecydował o tym, że jest przestrzeń do tego, aby podjąć inicjatywę po to, abyśmy na pewno zdążyli wdrożyć wszystkie przepisy I spowodować, żeby wskazane przez nas organy odpowiednio przygotowały się do okresu wyborczego, ponieważ w rozporządzeniu I również przeniesione to jest na założenia ustawy. Te wszystkie terminy wymagają, aby na 6 miesięcy przed wyborami nie zmieniać warunków gry. Dlatego też wówczas w konsultacjach wzięły również liczne zaproszone do konsultacji przez rząd organizacje, partie polityczne, organizacje gospodarcze, między innymi Google Lewiatan, cyfrowa Polska, ale również brały w nich udział organy krajowe, czyli PKW, GRID I ŁODO. W jaki sposób projekt naszej ustawy senackiej wprowadza decyzje wynikające wprost z rozporządzenia?

07:53:42 - 07:53:45

Speaker 117

Pani Senator, zwracam tylko uwagę, że skończył się czas,

07:53:45 - 07:53:45

więc Dobrze.

07:53:47 - 07:53:49

Trzeba to powiedzieć bardzo szybko.

07:53:49 - 07:55:02

Joanna Sekuła

Dobrze. System będą tworzyły Państwowa Komisja Wyborcza, ŁODO, Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji. Dlatego też doszliśmy do wniosku, że przy wiodącej roli Państwowej Komisji Wyborczej I organach, które zostały wskazane, która została wskazana jako Krajowy Punkt Kontaktowy, ten system jest spójny I jest absolutnie dobrze przygotowany na to, aby właściwie rozpoznawać skargi, które mogą wpływać zarówno do organów właściwych, jak I do Państwowej Komisji Wyborczej od osób, które mają wątpliwości co do zdefiniowanego przekazu, który może być reklamą polityczną, ale który nie został przez dostawcę tej usługi właściwie oznaczony.

07:55:03 - 07:55:08

Speaker 87

Dziękuję. Czy są pytania do sprawdzianki, sprawozdawczyni? Proszę bardzo, pan senator Daszkiewicz.

07:55:08 - 07:56:40

Wadim Tyszkiewicz

Pani marszałek, pani senator, jestem w takim małym szoku słuchając pani wystąpienia I chciałbym zapytać, wprowadzając regulacje, które państwo proponują, tak, bo ja na komisji nie uczestniczyłem, czy była przeprowadzona analiza funkcjonowania dotychczasowych I instytucji, czy instrumentów, które są po to, żeby przestrzegać prawo dotyczące reklamy reklamy politycznej. Ja śmiem twierdzić, że PKW jest instytucją fasadową, która nie strzeże przestrzegania prawa, które do tej pory doprowadziła do wielu wypaczonych decyzji dotyczących prowadzenia reklamy politycznej, potrafiła zabrać subwencję jednej partii za czeski błąd. Dlaczego ja o tym mówię? Dostarczyliśmy dokumenty łamania prawa na gigantyczną skalę przez Łukasza Mejzę, który wydał na kampanię wyborczą kilkaset 1000 złotych I ta organizacja, o której pani mówi, organizacja, która powinna strzec przestrzegania prawa, nie zrobiła kompletnie nic. Więc ja z wielkim zainteresowaniem I z wielką uwagą słucha tu co pani mówi, bo to co do tej pory nie działało, ma działać.

Trzeba najpierw robić to co należy do PKW I przestrzegać prawa. PKW nie przestrzegała prawa, umorzyła wszystkie postępowania, które myśmy zgłosili na gigantyczną sprawę prawo wyborcze było łamane, a teraz przepraszam bardzo, ale buzie pełne frazesów I mowa o tym, że teraz to prawo wyborcze będzie przestrzegane? Na jakiej podstawie? Ja w to nie wierzę, proszę mi wybaczyć.

07:56:41 - 08:01:03

Joanna Sekuła

Panie senatorze, trudno jest mi odpowiadać za instytucję, której nie reprezentuję. Doskonale wiem, bo wielokrotnie rozmawialiśmy o nadużyciach, z którymi mieliście państwo w swoim okręgu wyborczym do czynienia I to nie są jedyne nadużycia, o których wiemy. Ogromnie ubolewam nad tym, że Państwowa Komisja Wyborcza nie zajmuje się racjonalnie sprawami, o których pan mówił. Być może gdybyśmy dodali, tak jak w niektórych krajach jest do członu komisja wyborcza I nadzór finansowy nad partiami politycznymi, byłoby to może bardziej jednoznaczne I wymagające tego, aby ten organ zajmował się również analizą rzeczywistych wydatków, a nie tylko papierowych. Absolutnie zgadzam się z tym oburzeniem, które pan wyraża, niemniej jednak jesteśmy tutaj po to, aby ten system tworzyć I nadawać mu jak najlepszą rolę.

Dlatego też, jeżeli chcemy, aby kolejne wybory odbywały się w jak najbardziej racjonalny sposób, to musimy zrobić wszystko, aby ten system nadzoru nad wyborami był jak najbardziej rozproszony, po to właśnie, aby te instytucje, którym przypisaliśmy w ustawie role najbardziej odpowiadające charakterowi ich funkcjonowania, rzeczywiście analizowały te przypadki nadużyć, które pojawiają się w związku z tym, co jest przedmiotem tej ustawy, więc z reklamą polityczną. Ale to w dużym stopniu demokratyzować będzie proces wyborczy, jeśli odbiorcy tych, tej reklamy, tego przekazu cyfrowego będą na tyle świadomi, żeby właściwie odczytać brak jednoznacznego, przejrzystego oznaczenia informacji, której nie nadano charakteru, który ma oczywisty charakter reklamy politycznej, natomiast nie jest w taki sposób oznaczony. Idea tej ustawy, tego rozporządzenia, które implementujemy, polega właśnie na tym, żeby przeprowadzić wśród wyborców taką kampanię informacyjną, uprzedzając ich o tym, że pojawia się o to właśnie nowe narzędzie, pomocą którego oni jako wyborcy mogą oczekiwać od instytucji tego, żeby ten przekaz polityczny był faktycznie dobrze umotywowany, a to umotywowanie ma wynikać właśnie z tego, że wiemy kto jest sponsorem, a więc kto zlecił stworzenie tej reklamy, ile za nią zapłacił I

Do tego przekazu zostało zastosowane mikro targetowanie, czy też w ogóle targetowanie. Stąd też każda z instytucji, która została wskazana w tej ustawie, odpowiada za ten obszar, na którym się najlepiej zna. Państwowej Komisji Wyborczej nadana została rola takiego punktu kontaktowego, do którego inne organy właściwe będą, będą przekazywały informacje. Panie senatorze, nie odpowiadam za to, jak działa Państwowa Komisja Wyborcza. Wszyscy wiemy, że możemy mieć do niej zastrzeżenia, ale możemy wszyscy zrobić takie działanie, które funkcjonowanie tej komisji wyborczej uznawanej za najbardziej niezależny organ nadać taką rangę, jaką powinna mieć.

08:01:05 - 08:01:09

Speaker 87

Dziękuję bardzo. Jest jeszcze 1 pytanie. Bardzo proszę pan Senator Pani

08:01:10 - 08:01:45

Przemysław Błaszczyk

marszałek, pani senator, też może do pana ministra właśnie w kontakt w kontekście tej Państwowej Komisji Wyborczej, jako tym narzędzia kontrolnego. Czy ona w ogóle, nie wiem, czy będzie zmienić ustawę o Państwowej Komisji Wyborczej, bo wiemy, że ona ma kompetencje ograniczone, możliwości personalne ograniczone I przy dorzuceniu im jeszcze takich takich obowiązków I takiej kontroli czy to w ogóle jest realne, to pytanie do Pani Senator, też do Pana Ministra, bo to tak naprawdę to to trzeba całkowicie zmienić. Wiemy jak to wyglądało wcześniej I Państwowa Komisja Wyborcza w wielu kwestiach nie ma już takich kompetencji. Dziękuję.

08:01:47 - 08:03:18

Joanna Sekuła

Ustawa o Państwowej Komisji Wyborczej daje możliwość rozszerzania funkcji, które Państwowa Komisja Wyborcza może spełniać. Oczywiście ta ustawa zmienia również ustawy tych instytucji, które zostały tutaj wskazane zarówno jako punkt kontaktowy, jak I organ właściwy I w tej ustawie jest to oczywiście ujęte. Jest również ujęty rozdział, który dotyczy sposobów, w jaki te sprawy będą się mogły toczyć, jeżeli faktycznie takie postępowanie zostanie wszczęte. Jest dołożony rozdział dotyczący sposobu, w jaki zmieniamy tryb postępowania w sprawach z zakresu odpowiedzialności za naruszenie obowiązków związanych z reklamą polityczną I to jest nowy rozdział, który znajdzie się w kodeksie postępowania cywilnego. Natomiast co do tego, w jaki sposób zarówno państwa komisja wyborcza, jak I organy właściwe, mówiłam o tym na początku mojego wystąpienia, podchodziły, jeśli chodzi o pojawienie się tych nowych zadań.

Wszystkie mówiły o tym, że będą miały na pewno problem

08:03:20 - 08:03:51

Joanna Sekuła

przerobieniem dodatkowych obowiązków, dodatkowych zadań, które zostaną na nie nałożone tą ustawą. Dlatego też każda z tych instytucji bardzo precyzyjnie określiła, jakie będzie miała zapotrzebowanie kadrowe. Zostało w ocenie skutków regulacji policzone, jakie będą dodatkowe koszty wynikające z rozbudowaniem tego systemu I przyjęciem nowych obowiązków przez tę instytucję.

08:03:51 - 08:04:01

Speaker 87

Bardzo dziękuję. Nie widzę więcej pytań. Dziękuję bardzo za te wyczerpujące odpowiedzi. Czy przedstawiciel rządu chce zabrać głos w sprawie przedstawionego projektu ustawy? Zapraszam.

08:04:01 - 08:04:57

Dariusz Standerski

Przepraszam bardzo, pani marszałkini, wysoki senacie. Ja chciałbym tylko bardzo krótko podziękować wysokiemu senatowi za podjęcie tego ważnego I horyzontalnego tematu I chciałbym podziękować za zaangażowanie senatorek I senatorów z komisji, ponieważ jak można było zauważyć w czasie pracy komisji senackiej przeprowadzono bardzo szerokie konsultacje, wysłuchano różnych stron, wysłuchano organów organizacji poza rządowych, więc w tym przypadku rzeczywiście mamy do czynienia z wykonaniem tego, czego wymaga od nas prawo unijne I zostało to wykonane dzięki też tym konsultacjom precyzyjnie I jest pozytywna opinia do ujęcia, które zostało przedstawione przez Wysoki Senat. Bardzo serdecznie dziękuję.

08:04:57 - 08:05:07

Magdalena Biejat

Czy są pytania do przedstawiciela rządu? Nie ma. Dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję I proszę o zabranie głosu senatora Wadima Tyszkiewicza.

08:05:14 - 08:08:59

Wadim Tyszkiewicz

Pani marszałek, wysoka izbo. Nie zamierzałem zabierać głosu, ale nie ukrywam, że ja nie uczestniczyłem w pracach komisji. Dziękuję za bardzo szczegółowy raport z prac komisji, ale nie ukrywam, że jestem lekko poruszony, wzburzony, lekko poruszony, zmieszany, nie wiem jak to nazwać. Jeżeli usłyszałem, że Państwowa Komisja Wyborcza ma pełnić rolę punktu kontaktowego, to mi ręce opadły I szczęka. Państwowa komisja wyborcza powinna czuwać nad całą procedurą wyborczą.

Tego nie robi. Ja mówię to z pełną odpowiedzialnością. Ja mam nadzieję, że to jest 1. Krok I po to, to państwo się napracowali. Ja do was nie mam pretensji, ani do pana ministra I mam nadzieję, że to jest 1.

Krok I że będą dalsze prace. Do wyborów zostało półtorej roku. To, co się działo w ostatnich wyborach, to była totalna katastrofa. PKW nie działało. PKW potrafi obciążyć kogoś za czeski błąd, bo ktoś przelew zrobił nie taki I zabrać subwencję wyborczą, a nie reagować na patologie wyborcze.

Patologię na gigantyczną skalę. Ja się w żaden sposób nie mogę z tym pogodzić. Spróbowałem wykorzystać sztuczną inteligencję, jakoś mi się nie udało, tak. Nie znalazła ile osób jest zatrudnionych w Państwowej Komisji Wyborczej, tyle że mi się pojawiło, że dodatkowo pod nadzorem Biura Krajowe BKW. No właśnie, korpus urzędników wyborczych liczący 2595.

Nieważne, zostawmy to. Proszę państwa chcemy, żeby wybory były demokratyczne I uczciwe. Chcemy, żeby w senacie I w sejmie zasiadali ludzie prawi, uczciwi I sprawiedliwi. Żeby nie zasiadali w naszych ławach oszuści. Oszuści, mówię wyraźnie, a zasiadają.

Ja tak jak mówię z pełną odpowiedzialnością. Złożyliśmy do Państwowej Komisji Wyborczej cały pakiet dokumentów pokazujących to, że 1 z posłów mając limit wyborczy na poziomie dziesięciu, piętnastu 1000, dokładnie nie wiem, z jedenastego miejsca, wydał setki, setki 1000 złotych materiałów wyborczych oznaczonych, że to są materiały wyborcze Komitetu Wyborczego Prawa I Sprawiedliwość. Setki 1000 złotych dostarczyliśmy dokumenty. Co zrobiło PKW? Odpisało nam, że przyjęło do wiadomości, nic więcej.

I poinformowało nas, że pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego Prawa I Sprawiedliwość odpisał, że te materiały, które dostarczyliśmy, zdjęcia, dowody, całą dokumentację nie było finansowane z Komitetu Wyborczego Prawa I Sprawiedliwość. W jakim kraju my żyjemy? Mamy państwową komisję wyborczą, która powinna czuwać nad przestrzeganiem prawa I mamy ewidentne łamanie prawa, gdzie pracują ludzie na to, żeby to udokumentować setki, 1000 zdjęć, dokumentów Państwowa Komisja Wyborcza umywa ręce. Nic się nie stało. Stało się.

Ja uważam, proszę państwa, przepraszam za moje emocje. Mam nadzieję, że w kolejnych postępowaniach związanych z procedowaniem kolejnych ustaw doprowadzimy do tego, że oszuści wyborczy, oszuści, którzy w ewidentny sposób łamali prawo wyborcze, stracą mandat. I apeluję, żebyśmy takie regulacje przeprowadzili, że jeżeli zostanie udowodnione przestępco, przestępstwo wyborcze na dużą skalę, to taki ktoś nie powinien zasiadać w ogóle w ławach sejmowych czy senackich. Dlatego, proszę państwa, prawo sobie zapisałem. Prawo jest bardzo ważne.

My je uchwalamy, ale jeszcze ważniejsze jest respektowanie tego prawa I o to apeluję. Dziękuję.

08:08:59 - 08:09:28

Magdalena Biejat

Dziękuję bardzo. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Janusz Gromek, Ryszard Majer, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję. Czy przedstawiciel rządu chciałby jeszcze zabrać głos?

Dziękuję. Teraz Senat mógłby przystąpić do trzeciego czytania ustawy. To 3. Czytanie objęłoby jedynie głosowanie. Zostanie ono przeprowadzone razem z innymi głosowaniami.

I mamy jeszcze komunikaty do odczytania.

08:09:31 - 08:10:00

Speaker 118

Posiedzenie Komisji Rolnictwa I Rozwoju WSI w sprawie rozpatrzenia wniosków zgłoszonych na sześćdziesiątym pierwszym posiedzeniu Senatu do ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych I zwierząt gospodarskich, druk senacki 757, odbędzie się dzisiaj, dwudziestego czwartego czerwca, 5 minut po ogłoszeniu przerwy w sali 182. Posiedzenie Komisji Infrastruktury w sprawie rozpatrzenia wniosków zgłoszonych na sześćdziesiątym

08:10:00 - 08:11:27

Speaker 119

Pierwszym posiedzeniu senatu do ustawy o systemach sztucznej inteligencji druk senacki numer 762 odbędzie się jutro 25 czerwca 2000 e e 26 roku o godzinie ósmej 30 w sali 182. Wspólne posiedzenie Komisji Praw Człowieka I Praworządności, Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej oraz Komisji Ustawodawczej poświęcone rozpatrzeniu poprawek zgłoszonych na sześćdziesiątym pierwszym posiedzeniu Senatu do ustawy o statusie osoby najbliższej w związku I umowie o wspólnym pożyciu, druk senacki numer 743 oraz do ustawy przepisy wprowadzające ustawę o statucie osoby najbliższej w związku I umowie o wspólnym pożyciu, druk senacki numer 744 odbędzie się jutro, dwudziestego piątego czerwca bieżącego roku, o godzinie dziewiątej w sali 217. Wspólne posiedzenie Komisji budżetu I finansów publicznych oraz Komisji Gospodarki Narodowej I Innowacyjności w sprawie rozpatrzenia wniosków zgłoszonych na sześćdziesiątym pierwszym posiedzeniu Senatu do ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków, osiągniętych w okresie od marca do grudnia dwutysięcznego dwudziestego szóstego roku, ze zbycia paliw ciekłych, druk senacki numer 766, odbędzie się jutro dwudziestego piątego czerwca bieżącego roku o godzinie dziewiątej 30 w sali 176. Dziękuję.

08:11:28 - 08:11:31

Speaker 87

Bardzo dziękuję I ogłaszam przerwę w obrazach do jutra do godziny dziesiątej.