62. posiedzenie Senatu RP XI kadencji -08.07.2026 r. - cz. 1
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Senat Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittings

Janusz Pęcherz
Tytuł omawianej ustawy to ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z opłatami uiszczanymi na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego. Zatem jakich ustaw ona dotyczy? Między innymi dotyczyły ustawy o giełdach towarowych, o funduszach inwestycyjnych I zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, o obrocie instrumentami finansowymi, o ofercie publicznej I warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, ustawy o usługach płatniczych oraz finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych I pomocy kredytobiorcom. Komisja Nadzoru Finansowego odpowiada za bezpieczeństwo I stabilność polskiego rynku finansowego. To ona wydaje zezwolenia,
Licencję I zgody podmiotom, które chcą prowadzić działalność na rynku finansowym. Dotyczy to banków, zakładów ubezpieczeń, funduszy inwestycyjnych, domów maklerskich, instytucji płatniczych, kas oszczędnościowo-kredytowych, instytucji pożyczkowych czy lombardów. Dzięki temu obywatele mają większą pewność, że powierzają swoje pieniądze podmiotom działającym zgodnie z obowiązującym prawem I pod nadzorem państwa. Za wykonywanie tych czynności pobierane są opłaty. Dotychczas obowiązywała zasada, zgodnie z którą były one wnoszone po wydaniu decyzji administracyjnej, najczęściej w terminie czternastu dni od jej doręczenia.
Praktyka pokazała jednak, że rozwiązanie to nie było optymalne. Do komisji trafiało wiele wniosków niekompletnych lub wymagających licznych uzupełnień. Mimo to urząd komisji nadzoru finansowego musiał angażować pracowników I prowadzić postępowania, ponosząc koszty jeszcze przed otrzymaniem należnych opłat. Omawiana ustawa wychodzi naprzeciw postulatom zgłaszanym przez uczestników rynku finansowego I ma charakter deregulacyjny. Wprowadza prostą, ale racjonalną zmianę.
Opłata będzie uiszczana już w momencie złożenia wniosku, a nie po zakończeniu postępowania. Jest to rozwiązanie funkcjonujące w wielu innych procedurach administracyjnych I trudno znaleźć argumenty, aby w tym przypadku miało być inaczej. Jakie korzyści są z tej zmiany? Oczywiście po 1., podmioty składające wnioski będą przygotowywać je z większą starannością, no taka jest przynajmniej nadzieja, ograniczając liczbę błędów formalnych. Po 2., skróceniu powinien ulec czas prowadzenia postępowań dotyczących wydawania zezwoleń, zgód czy wpisów do odpowiednich rejestrów.
Po 3., urząd Komisji Nadzoru Finansowego będzie mógł efektywniej wykorzystywać swoje zasoby kadrowe, koncentrując się nie tylko na procedurach administracyjnych, ale również na skutecznym nadzorze na, nad rynkiem finansowym oraz eliminowaniu pojawiających się nieprawidłowości. Warto również podkreślić, że proponowane rozwiązanie jest korzystne z punktu widzenia samych uczestników rynku. Przejrzyste zasady finansowania czynności wykonywanych przez urząd Komisji Nadzoru Finansowego oznaczają, że opłaty będą bardziej odpowiadały rzeczywiście wykonanym czynnościom. To zwiększa transparentność systemu I lepiej odzwierciedla zasadę, że za konkretną usługę administracyjną ponoszona jest konkretna opłata. Ponadto opiniowana ustawa wprowadza opłaty za czynności związane z rozpatrywaniem przez Urząd Kontroli Nadzoru Finansowego zawiadomień o zamiarze nabycia albo objęcia akcji Domu Maklerskiego oraz Towarzystwa Funduszy Inwesecyjnych.
Opłata z tego tytułu nie będzie mogła być większa niż równowartość 4 I pół tysiąca euro. Maksymalna wysokość odpowiada, maksymalnej wysokości opłaty za udzielenie zezwolenia na wykonywanie działalności w towarzystwie funduszów inwestycyjnych. W odniesieniu do domu maklerskiego maksymalna wysokość opłaty odpowiada w wysokości standardowej opłaty za udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej. Ustawodawca wprowadza również opłatę z tytułu czynności związanych z rozpatrywaniem wniosku o wyrażenie zgody na powołanie członków zarządów towarzystw funduszy inwestycyjnych nadzorującego system zarządzania ryzykiem oraz nadzorującego podejmowanie decyzji inwestycyjnych dotyczących tych funduszy I portfeli instrumentów finansowych. Sejm uchwalił tę ustawę na sześćdziesiątym posiedzeniu.
W trzecim czytaniu projekt ustawy poparło 409 posłów, 24 posłów było przeciwnych, a trzech posłów wstrzymało się od głosu. Biuro legislacyjne Senatu, stwierdzając, że ustawa nie budzi zasadniczych tutaj zastrzeżeń konstytucyjnych I systemowych. Po uzgodnieniach z przedstawicielami Ministerstwa Finansów zaproponowały 4 poprawki, które czynią tę ustawę jeszcze lepszą. Poprawki przyjęli senatorowie Janusz Pemchyl I Leszek Czarnowa I zostały one przyjęte jednomyślnie przez członków Komisji budżetu I Finansów publicznych, jak również przegłosowana została cała ustawa właśnie z tymi poprawkami. W imieniu Komisji budżetu I Finansów publicznych wnoszę o przyjęcie tej ustawy wraz z poprawkami.
Dziękuję bardzo.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie senatorowi I sprawozdawcy? Nie ma nikogo. Dziękuję bardzo. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd.
Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister finansów I gospodarki. Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos w sprawie rozpatrywanej ustawy I przedstawić stanowisko rządu? Czy pani minister?
Speaker 10
Dziękuję panie marszałku. Pan senator sprawozdawca wszystko dokładnie zaprezentował.
Speaker 11
Dziękuję. Dziękuję, czy jakieś pytania do pani minister? Nie widzę, dziękuję. Dyskusję otwieram. Ktoś z państwa chce zabrać głos w dyskusji?
Speaker 12
Nie widzę. W takim razie dla porządku informuję, że do protokołu swoje wystąpienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Beniamin Godyla, Ryszard Majer, Janusz Pęcherz I Aleksander Szwed. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Dziękuję pani minister I gościom.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu drugiego porządku obrad, ustawa o zmianie ustawy, kodeks pracy oraz ustawy, kodeks postępowania cywilnego. Tekst ustawy zawarty jest w druku 767, a sprawozdanie komisji w druku numer 767 a. Proszę o zabranie głosu pana senatora Adama Bodnara I przedstawienie sprawozdania komisji ustawodawczej, komisji praw człowieka I praworządności oraz komisji rodziny, polityki senioralnej I społecznej. Bardzo proszę, senatorze.
Adam Bodnar
Szanowny panie marszałku, szanowne panie I panowie senatorowie, szanowna pani minister, pani ministro, szanowni państwo. Przypadł mi zaszczyt przedstawienia sprawozdania z posiedzenia trzech połączonych komisji, które to posiedzenie odbyło się wczoraj o godzinie osiemnastej. To była Komisja Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej pod kierownictwem pani senator Janiny Sagatowskiej, Komisja Praw Człowieka I Praworządności pod przewodnictwem pana senatora Marcina Karpińskiego I Komisja Ustawodawcza pod przewodnictwem senatora Krzysztofa Kwiatkowskiego. Komisja była poświęcona pracy nad nowelizacją ustawy... Pracą nad ustawą o zmianie ustawy kodeks pracy oraz ustawy kodeks postępowania cywilnego.
Ustawa służy zwiększeniu ochrony przed mobbingiem, a także służy zwiększeniu ochrony przed przypadkami dyskryminacyjnego traktowania w miejscu pracy, a także innymi formami przemocy w miejscu pracy. Chciałbym podkreślić, że posiedzenie komisji było bardzo merytoryczne I myślę, że dogłębnie analizowało problemy przedstawione przez ustawę. Bardzo doceniliśmy to, że pani ministra stawiła się osobiście I odpowiadała na wraz ze swoimi współpracownikami I współpracownikami na wszystkie pytania I rozwiewała wątpliwości, które pojawiły się w toku prac nad ustawą I które pojawiły się w kontekście także prac senackich. Natomiast kilka słów, dlaczego ustawa jest potrzebna. Po 1.
Mija już 20 lat, odkąd do polskiego prawa wprowadzono definicję mobbingu. Chciałbym podkreślić, że pojęcie mobbingu I walka z mobbingiem to jest z punktu widzenia prawnego odrębna kategoria niż walka z dyskryminacją, ponieważ przepisy dyskryminacyjne mamy w polskim prawie w wyniku realizacji postanowień konstytucyjnych, ale także dyrektyw unijnych, całego szeregu dyrektyw. Natomiast co do mobbingu pojawiła się już jakiś czas temu taka refleksja I w świecie organizacji pozarządowych I w świecie doktryny prawnej, że jednak tak jak te przepisy są ukształtowane I obecna definicja mobbingu polegająca na tym, że trzeba wykazać to uporczywe I długotrwałe nękanie pracownika w celu obniżenia jego, obniżenia jego poczucia satysfakcji z pracy I w celu, można powiedzieć, jego pognębienia, jest niewystarczająca dla walki ze zjawiskiem. I wydaje mi się, że bardzo ważną informacją, która była przytoczona wczorajszego posiedzenia przez przedstawiciel, przez Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej, to jest statystyka, mianowicie rocznie mamy około pięciuset, sześciuset spraw mobbingowych. Co jak pomyślimy o skali naszego państwa I liczbie osób zatrudnionych, no pokazuje, że jest to liczba myślę, że dalece nieadekwatna do faktycznego występowania zjawiska, co zresztą jest potwierdzane w różnych analizach I opiniach
Organizacji pozarządowych ale także jest wiem że ministerstwo w toku prac nad ustawą powoływało się nad prace badawcze Instytutu Medycyny Pracy z Łodzi, który też wskazywał na to, że właśnie to zjawisko mobbingu jest znacznie, występuje znacznie częściej, niż oddają to statystyki sądowe. I Ministerstwo przyjęło takie podejście, że w takiej sytuacji należy wziąć pod uwagę to, co wypływa z orzecznictwa, z doktryny, z praktyki stosowania przepisów I tak to uszczegółowić, aby w pewnym sensie zachęcić pracowników do szerszego korzystania z tych przepisów. Dlatego też w tych przepisach pojawia się nowa rozszerzona definicja mobbingu I takie bardzo wręcz enumeratywne wskazanie, jakie zjawiska, jakie zachowania w stosunku do pracownika, o ile wypełniają postać uporczywego nękania, wypełniają definicję mobbingu, ale także to, co jest istotne, to wskazanie, jakie sytuacje nie są mobbingiem. Na przykład, jeżeli dokonywana jest krytyka pracownika, ale w ramach ustalonych przez pracodawcę z pracownikiem ram I w ramach przyjętych zwyczajów, no to taka sytuacja absolutnie nie powinna być uznawana za sytuację mobbingową. To też się znajduje w tej właśnie ustawie.
Ustawa także w bardzo ciekawy sposób określa relacje pomiędzy pracodawcą, pracownikiem, ale także tymi osobami, które mogą być tymi mobberami. To pojęcie było używane w czasie komisji, ponieważ może być tak, że mogą to być na przykład osoby 3., które współpracują z pracodawcą I niejako w jego imieniu do do dopuszczają się takich zachowań. Albo mogą to być też zwyczajni pracownicy, którzy, czyli nie sam szef, ale na przykład ktoś, kto jest w jakiejś takiej relacji bardziej, powiedziałbym, zwierzchni albo czasami wręcz horyzontalnej, ale też może się dopuszczać z sytuacji takich przemocowych w stosunku do pracownika. I tutaj w tym przypadku jest bardzo istotną taką innowacją, to jest wprowadzenie możliwości roszczenia regresowego. Czyli jeżeli pracodawca zapłaci za przypadek mobbingu, no to wtedy będzie mógł dochodzić odpowiedzialności regresowej od tej osoby, która...
Czyli tej instytucji, która faktycznie się tego mobbingu dopuściła. Z takich ważnych rozwiązań to jest też, to są różne zmiany dotyczące kwestii dyskryminacyjnych, a mianowicie doprecyzowanie definicji czym jest dyskryminacja, czym dyskryminacja nie jest, ale też wdrożenie istotnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mianowicie pojęć dyskryminacji poprzez założenie oraz dyskryminacji poprzez skojarzenie. To... Te pojęcia już od dawna wynikają z orzecznictwa TSUE, natomiast w polskim prawie były wątpliwości, na ile one mogą być rzeczywiście stosowane, także to, że zostaną ujęte bezpośrednio w przepisach, na pewno spowoduje zwiększoną ochronę. Teraz, jeżeli chodzi o posiedzenie komisji, to komisja skupiła się na kilku kwestiach I była myślę, że dość ożywiona I ciekawa dyskusja.
I teraz w największym skrócie pan senator Gogacz dopytywał się o kwestie dotyczące przerzucenia ciężaru dowodu, a mianowicie jaka jest ta relacja między pracownikiem a pracodawców, pracodawcą w kontekście uprawdopodobnienia przypadku dyskryminacji, a następnie udowadniania przez pracodawcę, że kierował się jakimiś obiektywnymi czynnikami, nierówno traktując daną osobę. Z kolei pan senator Majer wskazywał na to, że no żyjemy w takim, a nie innym świecie, w którym mamy bardzo wielu pracodawców, którzy mogą, którzy znajdują się w różnych sytuacjach zarządczych I wyrażał taką, powiedziałbym, obawę, czy czasami te... Ta nowa definicja mobbingu nie będzie prowadziła do zbyt dalekich skutków z punktu widzenia właśnie nakładania dodatkowych niejasnych obciążeń na pracodawców. Natomiast tutaj ministerstwo odpowiedziało, że, że właśnie po to ta ustawa tak precyzyjnie podchodzi do różnych kwestii I także definiuje różne wyłączenia, różne wyjątki, aby ułatwić, ułatwić rozwiązywanie różnych sporów, które powstają na tle tej, które mogą powstać na tle mobbingowym. Też pojawiła, pojawiła się taka wątpliwość ze strony pani senator Kohan dotycząca tego, dlaczego ta ustawa odnosi się tylko I wyłącznie do rynku pracy I do kodeksu pracy, a nie obejmuje innych form zatrudnienia, czyli umowy, umowy o dzieło, umowy zlecenia, umowy typu B2B.
I tutaj no zwróciliśmy w dyskusji pani, pani ministra, zwróciła uwagę, że te kwestie są przede wszystkim przedmiotem regulacji ustawy z dnia trzeciego grudnia 2000 dziesiątego roku, ale też w dyskusji padła taka sugestia, że być może, jeżeli w najbliższym czasie I tak trzeba będzie znowelizować ze względu na wdrożenie dyrektyw unijnych ustawę antydyskryminacyjną, to być może przy tej okazji należałoby także to poprawić pod kątem, pod kątem objęcia taką szerszą ochroną osoby, które wykonują pracę na podstawie innych umów niż umowa o, o pracę. Teraz także w dyskusji była mowa o tym, że Polska powinna ruszyć wreszcie do ratyfikacji Konwencji MOP-owskiej numer 190. To jest konwencja dotycząca zwalczania przemocy w miejscu pracy, ponieważ jeżeli ratyfikujemy konwencję, o co też upominają się już od już dłuższego czasu związki zawodowe na czele z NSZZ Solidarność, to, to wtedy być może to, że będziemy mieli umowę międzynarodową, to będzie ona rozwiewała pewne wątpliwości interpretacyjne co do tej kwestii. Pani ministra zadeklarowała, że faktycznie w ciągu najbliższych kilku miesięcy te prace pewnie ruszą w takim kierunku zmierzającym do rzeczywistej ratyfikacji. Teraz tak, jeżeli chodzi o kwestie uwag Biura Legislacyjnego, było kilka uwag przedstawionych przez pana mecenasa Macieja Tolca, które to uwagi sprowadzały się do kwestii roszczeń regresowych.
I tutaj była uwaga, że być może ta regulacja jest nadmierna, że tak naprawdę I obecnie na podstawie ogólnie obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego te roszczenia regresowe są dopuszczalne, ale tutaj wydaje mi się, że w toku dyskusji udało się wyjaśnić, że że umieszczenie tych przepisów nie stoi na... Będzie rzeczywiście służyło pracodawcom, którzy mogą być, mogą być czasami w sytuacji właśnie dochodzenia tego typu roszczeń. Wydaje mi się, że bardzo taka ciekawa uwaga, która myślę, że dość dobrze została wyjaśniona w czasie dyskusji, to jest to, że ustawa przewiduje, aby w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie pracodawcy przyjęli regulaminy do... Regulaminy dotyczące właśnie tych procedur antymobbingowych I anty dyskryminacyjnych. I tutaj się pojawiła obawa, że taka możliwość, która jest także do przyjęcia, to jest, to jest taka możliwość, aby zawrzeć te te przepisy w układach zbiorowych pracy.
No I tutaj była sugestia, żeby w odpowiednich przepisach dotyczących układów zbiorowych pracy stworzyć właśnie tutaj odpowiednio to uregulować. Ale tutaj przedstawiciele ministerstwa wskazali, że trudno nakładać na pracodawcę obowiązku, który de facto jest obowiązkiem, który może być zrealizowany tylko I wyłącznie w wyniku umowy, tak, ponieważ no układ zbiorowy pracy ma to do siebie, że trzeba się dogadać z pracownikami, nie można tego jednostronnie przyjąć. Dlatego tutaj to, to, że... Także nie ma tutaj potrzeby dodatkowego uregulowania tej kwestii. Natomiast może jeszcze w tym kontekście zaznaczę, że ten, to aby przyjmować te regulaminy w ciągu tych sześciu miesięcy jest o tyle istotne, że pewnym sensie to będzie spełniało taką funkcję gwarancyjną dla...
Takie swoiste, taką swoistą polisę ubezpieczeniową dla samych pracodawców, ponieważ jeżeli przyjmą regulamin, to nikt nie będzie mógł im zarzucić, że nie wypełniają ogólnych norm prawa pracy, nakładających na nich obowiązek walki z dyskryminacją oraz z mobbingiem. I wreszcie 3. Rzecz, ale to też o tym jest ustawa I wydaje mi się, że to jest bardzo ciekawe, bo mogą być takie sytuacje, w których mobbing, kiedy pozew prowadzi do takiego wniosku, kiedy rozpoznanie pozwu prowadzi do takiego wniosku, że nie mamy do czynienia z mobbingiem, ale na przykład doszło rzeczywiście do naruszenia dóbr osobistych pracowników, czyli pracownika. Czyli na przykład mamy sytuację, kiedy pracodawca, powiedzmy, kilka razy pracownika gdzieś publicznie obrazi albo gdzieś podniesie głos w sposób, który, nie wiem, jest na przykład wulgarny I nie spełnia to definicji mobbingu, bo nie jest uporczywe. Nie jest, nie zdarzyło się na tyle wiele razy, żeby można było uznać, że to jest mobbing, no ale jednak narusza pewne, może naruszać dobra osobiste pracownika.
No I w takiej sytuacji ustawa przewiduje taką swoistą przekładkę dla sądów, że że w taki, że sąd mógłby przejść I w takiej sytuacji stwierdzi po prostu zwyczajne naruszenie dóbr osobistych I mógłby to zrobić Sąd Rejonowy I nie byłoby konieczności, aby tworzyć jakiś, aby angażować sąd po raz kolejny do kolejnej sygnatury, do kolejnego sądu jeszcze, co gorsza, do do sądu okręgowego tylko że właśnie 10:10 sąd miałby możliwość z urzędu zmienić kwalifikacje I tutaj też w czasie dyskusji
Mieliśmy że pewne wątpliwości które się pojawiły po stronie biura legislacyjnego w praktyce tutaj zostaną rozstrzygnięte chciałbym powiedzieć że jeszcze w posiedzeniu uczestniczył przedstawiciel Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan, który wyraził wątpliwości, czy różne klauzule generalne użyte w tym projekcie nie nakładają nadmiernych ograniczeń dla pracodawców. Natomiast wydaje mi się, że I też czy nie będą one gdzieś za nadto wkraczały w wolność gospodarczą. Natomiast tutaj myślę, że tym głównym argumentem, który padł w odpowiedzi na te zarzuty, jest jednak ta no stosunkowo wciąż niewielka skala spraw o mobbing. No tak jak powiedziałem, to jest te 500, 600 spraw rocznie I mamy... Ministerstwo ma nadzieję, że dzięki tej ustawie ludzie faktycznie rzeczywiście będą mogli korzystać z tej, z tej instytucji, która jest w polskim prawie, ale jest niewystarczająco wykorzystana.
I cóż, jeżeli chodzi o głosowanie, to komisje połączone przegłosowały, aby przyjąć ustawę, projekt ustawy bez poprawek. 12 osób było za, 0 przeciw, 5 osób, pięciu senatorów się wstrzymało. Bardzo dziękuję.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pana senatora sprawozdawcy? Bardzo proszę, pan senator Kazimierz Ujazdowski.
Kazimierz Ujazdowski
Chciałbym zapytać pana senatora, pana ministra, czy te dane statystyczne rozumiem, że dotyczą spraw sądowych, a nie zgłoszeń mobbingu, które przyjmują rozmaite instytucje, w także instytucja, także państwa inspekcja pracy, ta. Skala jest większa, tylko dotyczy to zgłoszeń sądowych, tak? Tak, spraw sądowych.
Adam Bodnar
Według uzasadnienia do projektu ustawy, który był przedstawiony w druku sejmowym oraz oceny skutków regulacji, jeżeli mnie pamięć nie myli, to zgłoszenia dotyczące mobbingu, które trafiają do państwa inspekcji pracy, to jest jakieś 6200. Natomiast jeżeli chodzi już o konkretne sygnatury sądowe, sprawy, które są rozpatrywane, no to się waha na przestrzeni ostatnich lat, ale to jest właśnie mniej więcej 400, 500, 600 spraw. Czyli taka jest skala, jeśli chodzi o sprawy sądowe. A projekt właśnie służy temu, żeby osoby były, żeby mogły rzeczywiście przed sądem dochodzić swoich uprawnień.
Stanisław Gogacz
Dziękuję bardzo. Chciałbym zapytać pana senatora, sprawozdawcę komisji o to czy według pana mobbing I, mobbing I, mobbing I dyskryminacja no nie obejmują wszystkich niepożądanych zjawisk w zatrudnieniu. To jest taka kategoria, kategoria zjawisk, które się nazywa niepożądane zjawiska. Wydawać by się mogło, że że mobbing I dyskryminacja to jest całość niepożądanych zjawisk, a wcale tak nie jest poza mobbingiem III dyskryminacją, naruszeniem tej zasady zasady zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Jeszcze inne zjawiska występują I czy według pana nie powinno mieć miejsce, zamiast, zamiast zmieniania tych przepisów nad którymi pracujemy nie powinno się uchwalić nowej ustawy kompleksowo regulującej problem przeciwdziałania przemocy w miejscu pracy wszystkich zatrudnionych bez względu na formę zatrudnienia.
Adam Bodnar
Ja myślę, że oczywiście poruszamy się w ramach prawnych, które są z jednej strony wyznaczane przez polską tradycję prawną, bo wydaje mi się, że już ta regulacja mobbingu stała się częścią naszej tradycji prawnej, a z drugiej strony przez przepisy dotyczące wdrożenia dyrektyw unijnych I tych dyrektyw jest kilka I tak jak mówiłem, będziemy musieli za chwilę wdrożyć 2 dyrektywy dotyczące takiego kompleksowego funkcjonowania organu do spraw równości. Natomiast też mamy przecież inne sytuacje, gdzie może dochodzić do naruszenia praw pracowników, jak na przykład, nie wiem, moglibyśmy sobie wyobrazić jakieś nieuprawnione ujawnienie informacji prywatnych na temat pracownika, prawda? No to wtedy mielibyśmy pewnie I to nawet ujawnianie takich informacji też mogłoby służyć przecież gdzieś pognębieniu czy, czy naruszeniu dóbr pracowniczych. I w takich sytuacjach pewnie do tego moglibyśmy zastosować RODO I działalność urzędu, prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Natomiast faktycznie jest tak, że ta Konwencja numer 190, o której mówiłem, Konwencja Międzynarodowej Organizacji Pracy, ona patrzy szerzej na to.
To znaczy ona nie patrzy z perspektywy takiej czy innej instytucji, tylko mówi właśnie szerzej o walce z dyskryminacją oraz przemocą w miejscu, w miejscu pracy. I wydaje mi się, I dlatego też o to się dopytywałem I dlatego też wskazywałem na zdanie trzech związków zawodowych, które się o to od jakiegoś czasu upominają, żeby ratyfikować właśnie konwencji numer 190, bo jeżeli będziemy mieli ratyfikowaną umowę międzynarodową za zgodą wyrażoną w ustawie, to I status prawny będzie ponad ustawą, w związku z tym, jeżeli na przykład wyobrazimy sobie jakąś sytuację naruszenia dóbr pracowników I pracownika, który dochodzi ochrony za pomocą zwyczajnych dóbr, procedury o ochronie dóbr osobistych, no to dzięki tej konwencji będzie mógł w pewnym sensie lepiej doprecyzować swoje roszczenia I dochodzić uprawnień. Tak samo będzie to nakładało dodatkowe obowiązki na Państwową Inspekcję Pracy. Czy potrzebna jest nowa, kompleksowa ustawa? Być może warto byłoby się nad tym zastanowić, natomiast myślę, że jeżeli ta ustawa zostanie uchwalona, no to ona rozwiąże no znaczącą większość problemów.
Tak że pytanie, czy jeszcze lepsza ustawa no rzeczywiście, rzeczywiście będzie rozwiązywała te problemy, które I tak są rozwiązywane przez I które są adresowane przez właśnie ustawę, która jest przed nami.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Więcej pytań nie widzę. Dziękuję. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister rodziny, pracy I polityki społecznej.
Czy pani minister zechce zabrać głos w sprawie procedowanej ustawy? Zapraszam pani minister Chodżymanowicz-Bąk, bardzo proszę.
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Panie marszałku, wysoka izbo, ja pozwolę sobie w skrócie, ponieważ pan senator Bodnar przedstawił tutaj istotę procedowanego projektu ustawy, ale w skrócie przedstawić idee I uzasadnienie, dlaczego, dlaczego ona jest ważna I zasługuje na, na przyjęcie. W razie gdyby były pytania, oczywiście będę na nie odpowiadać, jeśli pan marszałek pozwoli już z miejsca. Natomiast zacząć chciałabym od serdecznych podziękowań za wspólne prace połączonych komisji, za merytoryczną dyskusję I za pochylenie się nad projektem, nad ustawą, która jest ustawą o bezpieczeństwie pracy, czyli w miejscu, w którym spędzamy każdy, w zasadzie pracownik spędza jedną trzecią swojego życia, a w którym pojawia się zjawisko zdecydowanie złe, niepożądane I szkodliwe jakim jest mobbing. Mobing to jest uporczywe nękanie pracownika, to jest zjawisko, które dotyka nie tylko jednej osoby, choć oczywiście w sensie prawnym, w sensie dochodzenia swoich praw, zgłasza to zwykle 1 osoba. Ale w skutkach dotyka I pracownika I osoby pracującej I całych rodzin, całego zespołu w pracy.
Skutkuje nie tylko pogorszeniem jakości pracy, ale także ma często skutki daleko idące, skutki zdrowotne, skutki wycofania się z aktywności zawodowej, czasami depresję I wypalenie. Mobing to zjawisko, które po prostu niszczy. Niszczy pracownika, niszczy atmosferę w pracy, niszczy zespół I niszczy także bliskich. Dlaczego musimy z tym zjawiskiem walczyć, choć wydaje się to oczywiste, że jeżeli jest złe, to należy z nim walczyć. Ale musimy z nim walczyć z kilku powodów, z kilku obszarów.
W kategoriach systemowych wyeliminowanie, a przynajmniej znaczące ograniczenie mobbingu I w ogóle wszystkich niepożądanych zjawisk w miejscu pracy, powinno wpłynąć I wierzymy głęboko, że wpłynie na poprawę efektywności funkcjonowania miejsca pracy, na poprawę jakości tej pracy, na ograniczenie liczby absencji chorobowych I na lepsze funkcjonowanie także dla pracodawcy I dla wszystkich pracowników całej firmy. A po ludzku walka z mobbingiem to po prostu walka o większe bezpieczeństwo, o lepsze zdrowie, o dobrostan pracowników, o to, żeby praca nie kojarzyła się z lękiem, z przerażeniem, nie powodowała wycofania, tylko służyła. Służyła rozwojowi gospodarczemu, służyła rozwojowi osobistemu, przynosiła satysfakcję albo po prostu pensję I utrzymanie swojej rodziny, a nie wiązała się z radykalnym stresem. Dlatego dziś zajmujemy się ustawą, ja wiem, że to są doniosłe słowa, ale zajmujemy się ustawą, która może zmienić życie bardzo wielu ludzi.
Ludzi, którzy zgłaszają się po pomoc, którzy chcą dochodzić swoich praw, ale także tych, którzy dziś poczuciu bezradności I tego, że nie mają jak po tę pomoc sięgnąć, po prostu mierzą się z nim we własnym zakresie. Ustawa antymobbingowa to jest nowe, choć nowelizacja, a nie zupełnie nowa ustawa, nowe, nowoczesne prawo, które pozwoli nadążyć przepisom za zmieniającą się w dobrym tego słowa znaczeniu kulturą pracy. Definicja mobbingu, tak jak pan senator to przytoczył, ona pojawiła się w kodeksie pracy ponad 20 lat temu. Przez te 20 lat bardzo wiele zmieniło się na lepsze w miejscach naszej pracy. Jasne nazywane są zjawiska, które nie powinny w tej pracy występować, nie uznaje się krzyku, nękania czy poniżania za metodę, nowoczesną metodę zarządzania, tylko coraz to nowe pokolenia pracowników jasno nazywają to krzywdą I przemocą, bo tak mobbing jest przemocą.
Obecna definicja nie nadąża za tą zmianą, za tą świadomością, która wzrosła, ale także jest bardzo niepraktyczna, ponieważ jest skomplikowana, jest złożona, nie jest jasna ani dla pracowników, ani dla pracodawców. Jeśli nie jest jasna dla pracodawców, to nie umożliwia im skutecznego przeciwdziałania I zapobiegania temu zjawisku. I jednym z podstawowych celów nowelizacji kodeksu pracy I nowej definicji mobbingu jest właśnie to, żeby przenieść ciężar z wykrywania I reagowania na mobbing, choć oczywiście musi być reakcja, musi być sankcja, na przeciwdziałanie I na prewencję. Bo szanowni państwo, zdecydowanie lepiej zapobiegać niż leczyć. Lepiej zapobiegać niż leczyć, jeżeli chodzi o zdrowie I bezpieczeństwo pracownika, ale także o dobrostan całego zakładu pracy.
Dlatego ta jasna definicja, która wskazuje, że mobbing to po prostu uporczywe nękanie pracownika, tylko tyle I aż tyle, może być instrumentem I narzędziem do prowadzenia aktywnej, stałej polityki antymobbingowej. Do wypełniania obowiązku, który już dziś ciąży na każdym pracodawcy, na każdym organizatorze miejsca pracy. Ten obowiązek nie jest nowy, żadnego nowego zobowiązania tutaj nie wprowadzamy, natomiast chcemy umożliwić jego faktyczną realizację. Docenić wysiłki tych pracodawców, którzy sięgają po narzędzia przeciwdziałania. To mogą być szkolenia, to mogą być informacje, to może być stworzenie sieci wsparcia, do której się poszkodowany pracownik może zwrócić.
Tu wybór będzie oczywiście pozostawał po stronie pracodawcy, bo pracodawca najlepiej zna miejsce swojej pracy, wie jakie narzędzia, jakie instrumenty będą adekwatne. Ta prewencja jest też, tak jak powiedział senator sprawozdawca, pan senator Bodnar, jest też instrumentem ochrony dla pracodawcy w sytuacji, w której do mobbingu dojdzie pomimo najlepszych starań pracodawcy, żeby takie zjawiska wyeliminować I wykluczyć. Bo mobbing przyzwyczailiśmy się do myślenia o mobbingu jako o czymś, co pojawia się ze strony szefa do podwładnego. To oczywiście jest możliwe, ale możliwy jest także mobbing, który pochodzi od współpracownika do współpracownika albo czasami w górę, od podwładnego w kierunku przełożonego. Więc jeżeli dojdzie do mobbingu w zakładzie pracy, pomimo tego, że prowadzona była aktywna polityka antymobbingowa, pracodawca oczywiście ponosi odpowiedzialność jako organizator pracy, ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracowników, więc będzie, dojdzie do, zapadnie decyzja sądu o tym, mobbing faktycznie wystąpił, zasądzone zostanie zadośćuczynienie, którego wysokość określamy na poziomie, jeżeli chodzi o minimum, na poziomie sześciokrotności płacy minimalnej, ale dzięki aktywnej polityce antymobbingowej, dzięki wydaniu regulaminu lub uwzględnieniu polityki antymobbingowej w regulaminie pracy, jeżeli tak zdecyduje pracodawca, lub w układzie zbiorowym pracy, jeżeli będzie taka decyzja, może pozwolić, uchronić pracodawcę przed poniesieniem całkowitej odpowiedzialności wtedy, kiedy ten mobbing się już pojawi.
Chodzi o instrument, który tu wskazujemy, instrument regresu. Pracodawca, który wypłaci zadośćuczynienie za za stwierdzony mobbing, będzie mógł dochodzić, części lub całości tego zadośćuczynienia od faktycznego sprawcy. To też jest bardzo ważna informacja, która płynie z tej nowelizacji, do tych, którzy mobbingu się dopuszczają. Nie jesteście bezkarni I bezkarni nie będziecie. To nie jest tak, że pełną odpowiedzialność ponosić zawsze będzie właściciel, przedsiębiorca czy pracodawca.
Ta odpowiedzialność będzie spadać także na samego mobbera I to jest bardzo ważny element, bo każdy z nas powinien dbać o to, jak organizuje swoje miejsce pracy, jakie relacje, w jakie relacje wchodzi I jak realizuje swoje obowiązki w miejscu pracy. Kolejna istotna, istotny element zarówno dla pracowników I zwiększenia jej ochrony, jak I dla pracodawców, umożliwiając im prowadzenie działalności, to, to wskazanie nie tylko na to, co mobbingiem jest, ale także na to, co mobbingiem nie jest. Bardzo jasno określamy w tej ustawie, że mobbingiem nie jest uzasadniona I wyrażona we właściwej formie krytyka czy ocena pracownika. Nawet jeśli jest nieprzyjemna, nawet jeżeli jest jakąś informacją zwrotną, która może nie być miła uchu pracownika. Tak długo, jak długo jest to racjonalna, uzasadniona I we właściwej formie wyrażona krytyka, wszystko jest porządku, nie ma mowy o tym, że mamy do czynienia z zachowaniami mobbingowymi.
Za mobbing nie może być też uznane, w myśl przygotowanej ustawy, zachowanie incydentalne. Nawet jeśli jest to zachowanie niewłaściwe. Jednorazowy wybuch, jednorazowa krzywda jest czymś absolutnie niepożądanym I warto tego unikać, ale to jeszcze nie jest mobbing. Żeby móc mówić o mobbingu, mówimy o uporczywości nękania. Przedstawiamy w ustawie przykładowy katalog zjawisk, zachowań, czynności, które mogą stanowić przejawy mobbingu.
To jest katalog otwarty, to nie jest katalog wyczerpujący. To jest katalog obarczony zasadą, że te zachowania, te zjawiska mogą być przejawami mobbingu, jeżeli przyjmują formę uporczywego nękania. Pojedyncze zjawisko, pojedyncza czynność za mobbing uznana być nie może. Ale ponieważ krzywdy, działania niepożądane mogą być bardzo różne, możemy mieć do czynienia z różną... Z różnymi formami naruszenia dóbr osobistych, dlatego tak ważne są te regulacje, o których także pan senator wspominał, które pozwolą w ramach jednego postępowania sądowego określić sądowi, na czym ta krzywda polegała.
Bo nie jest rolą pracownika znać na wylot przepisy, podstawę prawną praw, któremu przysługują. Możemy od tego, że pracownik, czasami niemogący skorzystać ze wsparcia profesjonalnego pełnomocnika, będzie potrafił określić bardzo jednoznacznie w pozwie, jaka to krzywda, z jakiego paragrafu, na jakiej podstawie go spotkała. Dlatego umożliwiamy w ramach jednego postępowania sądowego, z troską także o ekonomię, ekonomikę procesową, rozpatrzenie, czy nawet jeżeli nie doszło do mobbingu, ale sąd widzi, że doszło do krzywdy, że opis doświadczenia pracownika jest wiarygodny, uprawdopodobniony, pozwolą sądowi rozpatrzyć w tym samym postępowaniu, czy nie doszło do naruszenia innych dóbr osobistych. To wszystko ma służyć temu, żeby polityka antymobbingowa, działania antymobbingowe, które są prowadzone w zdecydowanej większości polskich firm, u polskich pracodawców, była jasna, była efektywna, faktycznie chroniła przed doświadczaniem mobbingu I przed pojawianiem się mobbingu w miejscu pracy, a nie tylko, choć także pozwalała reagować wtedy, kiedy do mobbingu faktycznie dojdzie. W...
W te obowiązki, w zasadzie jedyny obowiązek nowy, który dla pracodawców pojawia się w tej ustawie, to jest dostosowanie czy wydanie regulaminu, w którym określone są zasady przeciwdziałania mobbingowi w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie ustawy. Wychodzimy tutaj naprzeciw pracodawcom, którzy w toku konsultacji społecznych, w toku rozmów I prac rządowych, zwracali uwagę na potrzebę pewnej elastyczności. Jeżeli pracodawca będzie chciał wydać taki regulamin, w którym zasady przeciwdziałania mobbingowi będzie określał, będzie mógł to zrobić. Jeżeli uzna, że woli ująć te zasady w regulaminie pracy albo jeśli już je tam ma, bo przecież tacy pracodawcy również, również są, nie będzie obowiązku wydawania żadnego nowego okólnika, żadnego nowego regulaminu. Jeśli w układzie zbiorowym pracy takie zasady będą zapisane, też wszystko jest w porządku.
Jest tu pełna elastyczność I wybór po stronie pracodawcy. Bo celem tej legislacji nie jest dołożenie pracy czy obowiązków pracodawcom. Celem tej legislacji jest wzmocnienie ochrony czy efektywności tej ochrony po stronie pracowników. Większa przejrzystość definicyjna, umożliwienie bardziej skutecznego prowadzenia
Prewencyjnych I jasność dla wymiaru sprawiedliwości, jeżeli sprawa dotycząca krzywdy, mobbingu czy dyskryminacji już tam dotrze. Takie są intencje, takie są założenia, jeżeli są jakieś pytania, to ja oczywiście na wszystko odpowiem, tylko jeśli pan marszałek pozwoli już w miejsce.
Czy pani woli pani minister?
Będzie. Dziękuję.
Speaker 12
To bardzo proszę. Czy ktoś chce zadać pytanie pani minister? Senator Głowacz, bardzo proszę.
Stanisław Gogacz
Jeżeli można. Ja bym chciał zapytać panią minister, jak kształtowała się liczba pracowników, która to liczba pracowników decydowała o decydować miałaby o tym, że dany zakład pracy ma ustalać regulamin, reguły wewnętrzne działania, procedury, bo w druku sejmowym pierwotnie znalazłem informację, że dziewięciu pracowników. W druku senackim, który otrzymaliśmy jest dziesięciu pracowników. W literaturze prawniczej odnajdujemy dwudziestu pracowników I to nie chodzi o to, żebym żebym żebym oceniał czy to dużo czy mało, tylko chodzi mi o mechanizm, który miałby doprowadzić do tego, jak I ilu pracowników powinno ustawiać regulamin, regulamin, no jednak rzecz dość, dość ważną dlatego, że tam będą zapadały bardzo ważne dla pracowników decyzje. Dziękuję.
Proszę bardzo pani minister.
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Dziękuję. Panie senatorze, dziękuję za to, za to pytanie. Zacznę od tego, żeby podkreślić, to też jest ważne, żeby to wybrzmiało, że obowiązki, obowiązek przeciwdziałania mobbingowi, w tym sensie gwarantowania, zapewniania bezpieczeństwa w pracy, spoczywa na wszystkich pracodawcach bez względu na większość. Tu mowa, kiedy mówimy o regulaminie I o obowiązkach wyrażenia, formy wyrażenia czy w jaki sposób pracodawca realizuje ten obowiązek, to jest właśnie tylko forma, ale warto podkreślić, że wszyscy pracodawcy ten, na wszystkich pracodawcach ten obowiązek spoczywa. I już wyjaśniam ścieżkę dochodzenia do takiego, a nie innego podziału.
W pierwotnej wersji projektu ustawy było założenie, że skoro jest to powszechny obowiązek pracodawcy, to każdy pracodawca będzie miał, będzie obowiązany przygotować taki dokument, taki regulamin. Na pewnym etapie były dyskusje na temat obwieszczenia, były dyskusje na temat różnych form wyrażenia tych zasad. W toku dyskusji zarówno konsultacji publicznych, głosu pracodawców, jak I uzgodnień międzyresortowych I później prac przed, przed pracami parlamentarnymi, doszliśmy do wspólnego wniosku, że ci najmniejsi pracodawcy, zatrudniający kilka, kilka osób, są w stanie efektywnie wypełnić ten obowiązek bez konieczności wydawania odrębnego dokumentu. Uznaliśmy rzeczywiście jeszcze na etapie rządowym, że tą granicą będzie dziewięciu pracowników, po czym skorygowaliśmy ten szczery błąd, ponieważ zgodnie, zgodnie z rozwiązaniami systemowymi, to od dziesięciu, znaczy na dziesięciu pracownikach kończy się liczebność mikroprzedsiębiorcy, więc w celu uzyskania spójności systemowej zdecydowaliśmy się na taką, na taką granicę. Stąd ta, ta propozycja, która jest państwu senatorom przekładana.
Wadim Tyszkiewicz
Pani minister, ja mam pytanie dotyczące relacji pracownik- pracodawca, bo pani tam napomknęła przez moment na temat ewentualnego mobbingu pracowników, pracodawców przez pracowników. Ja wygooglowałem sobie tutaj pojęcie stuffingu. Czy ta ustawa dotyczy również pojęcia stuffingu, czyli jakiegoś mobbingu pracodawcę przez pracownika? Czy ten temat w ogóle był poruszany, czy jest przedmiotem prac parlamentarnych, czy państwo ten temat również poruszali? Bo myślę, że to czasami działa w 2 strony, czasami to pracownik jest mobbingowany, ale czasami też pracodawca.
I czy wy do tego problemu też się przy mierzyliście, w czym zamierzacie się przymierzyć? Dziękuję.
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Dziękuję. W kategoriach, w jakich posługuje się pojęciem stuffingu branża czy obszar HR, to jak najbardziej, jak najbardziej tak. Część tych przepisów może znajdować zastosowanie. Jeżeli chodzi o pracodawcę, to on cieszy się także, znaczy, czy może cieszyć się ochroną z obszaru ochrony dóbr, dóbr osobistych I tutaj ten temat jest także adresowany. Natomiast podczas posiedzenia połączonych komisji pojawił się, tak zresztą jak na etapie prac sejmowych, taki wniosek, który my traktujemy bardzo poważnie I będziemy nad nim się pochylać także przy okazji przygotowywania do ratyfikacji wspomnianej, wspomnianej konwencji, mianowicie znalezienia takich rozwiązań, które złapałyby zjawisko społeczne, jakim jest mobbing, także wykraczające poza zakład, poza zakład pracy, bo mogą, może dojść do takich sytuacji, że no nie pracownik czy ktoś nie w tej relacji pracowniczej na kogoś, kto przebywa, jest w strukturze zakładu pracy, wywiera takie, takie działania.
Więc padło pytanie, co zrobić, żeby rozszerzyć kategorie prawne związane z mobbingiem czy ochroną przed dyskryminacją także na inne inne osoby. I tutaj wydaje się najwłaściwsze pochylenie się nad ustawą wdrażającą tak zwaną dyrektywę antydyskryminacyjną. Jesteśmy do tego na to otwarci. Planujemy taki przegląd, jestem także w kontakcie z pełnomocniczką do spraw równości w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, żeby, bo to jest właściwość tej, tej ustawy, żeby dokonać tutaj takiego przeglądu. I tak, ta nowelizacja jest pierwszym krokiem ograniczania pewnego zjawiska społecznego.
To do... Tutaj dotyczy to pracowników, osób, które są objęte kodeksem, kodeksem pracy, ale zgadzam się oczywiście, że warto jest myśleć także w szerszym kontekście, ponieważ bywa to coraz coraz częściej, szczęśliwie, no nie jakoś masowo, ale bywa to takie zjawisko, które wy wymyka się poza te, poza te ramy miejsca pracy. Dziękuję.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Nie widzę więcej pytań. Czy ktoś z zaproszonych gości chce zabrać głos? Dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję.
Czy ktoś z państwa chce zabrać głos?
Nie, nie było, tak? Nie
Speaker 29
wpisał się pan, chce pan zabrać głos, bardzo proszę. Bardzo proszę, zapraszam na mównicę, panie senatorze. Proszę mi wierzyć.
Stanisław Gogacz
Szanowni państwo, jeżeli chcę zabrać głos, to bardzo krótko I tylko zwrócić uwagę na niektóre kwestie, które według mnie są obecne w w tym właśnie, tej przedmiotowej ustawie. Mianowicie w ustawie jest zawarty w kilku miejscach spójnik lub. Ten spójnik lub dotyczy odszkodowania albo zadośćuczynienia. I w zasadzie, w zasadzie po, od, po zasięgnięciu informacji, że co co co według logiki prawniczej oznacza lub czy to jest to lub to, czy też coś innego. No w zasadzie bym nie zabierał głosu po tym, jak zasięgnąłem informacji, że dwudziestego dziewiątego września 2000 szóstego roku siedmiu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego zdecydowało, że spójnik lub to jest to lub to, a za a równocześnie to I to.
I w zasadzie powinienem tę kwestię już na tym skończyć, ale proszę państwa zainteresowało mnie to, co państwo, czego państwo nie uwzględniliście, mianowicie tak zwane konsultacje z podmiotami społecznymi. Państwo nie uwzględniliście podmiotów, które zwróciły również na to uwagę w ten sposób, że, że lub potraktowane zostało przez te podmioty jako alternatywę, to lub, to lub to, bo te podmioty no nie, nie muszą tak głęboko się wczytywać, nic im nie ujmując, żeby żeby po prostu stanowisko siedmiu sędziów Sądu Najwyższego eksponować. I szanowni państwo, to te podmioty, które właśnie potraktowały ten zapis tak jak alternatywę, To jest związek zawodowy aktorów polskich, ogólnopolski związek zawodowy pielęgniarek I położnych, region lubelski I jeszcze kilka jeszcze innych właśnie takich podmiotów. I w zasadzie, w zasadzie, w zasadzie można byłoby na tym skończyć, gdyby nie następująca refleksja. Jeżeli chodzi o, jeżeli chodzi o, ewidencję spraw w sądach pierwszej instancji o odszkodowanie I zadośćuczynienie w związku
Stanisław Gogacz
Dyskryminacją, wskazuje się, że postępowania są bardzo trudne dowodowo, a statystyki są nieubłagane. Po prostu bardzo mało spraw jest skierowanych do sądu o naruszenie, naruszenie dóbr osobistych. I właśnie czy to nie jest tak, że ktoś, kto przegląda ten akt prawdy, jakim jest ustawa, nad którą pracujemy I kiedy jest, kiedy jest, kiedy naruszona jest zasada równości, zasada na równości, zasada równości w zatrudnieniu. No kiedy zobaczy, że mogę otrzymać zadośćuczynienie lub mogę otrzymać, otrzymać o odszkodowanie. To w końcu powie, no przecież, a zwracają niektóre podmioty społeczne uwagę na to, że bardzo często jest tak, że, że mobbing łączy się z dyskryminacją, że dyskryminacja ma wpływ na, na, na właśnie mobbing I na, I na odwrót.
I dlatego, dlatego moja refleksja jest następująca I tu zwracam się do państwa w ministerstwie. Czy, proszę państwa, nie lepiej byłoby, że pani minister I szanowni państwo, czy nie lepiej byłoby po prostu zdefiniować, co znaczy spójnik lub, że ten spójnik lub nie nie znaczy tylko alternatywy, ale również znaczy oznacza koniunkcję niejako. Dlatego, że dlatego, że to lub to, a jednocześnie obie te sytuacje mogą, obie te sytuacje mogą naraz zaistnieć. To znaczy I zadośćuczynienie I odszkodowanie może mieć miejsce, ale, ale tak samo, jak alternatywa to lub to. Nie chciałbym zadawać pytania, które zadawałem już na komisji, niemniej jednak, niemniej jednak chciałbym przez moment zwrócić jeszcze raz uwagę na bardzo, no wydaje mi się taką ciekawą konstrukcję w ustawie.
Mianowicie chodzi mi o wczoraj podnoszony artykuł 18 3 a paragraf 2. Głównie. Paragraf 2., który mówi właśnie o tym, że dodawane jest nowe zdanie I mówi o tym, że nie jednak, niejednakowe traktowanie jest dopuszczalne I nie stanowi dyskryminacji. Pytam o to dlatego, że w tymże artykule w w 5 tegoż artykułu jest dodana dodany nowy zaimek. Ten nowy zaimek to jest każde.
Do tej pory było niepożądane zachowanie I tak dalej, a teraz każde niepożądane zachowanie, czyli akcenty są położone właśnie na tym zaimku, na tym, na tym określeniu określeniu każde. A mimo wszystko wprowadza się tak taki zapis WWWW 2 zapis, który mówi o tym, że niejednakowe traktowanie jest dopuszczalne. Niejednakowe to ja rozumiem, nierówne traktowanie, chyba to tak trzeba zdefiniować. Jest, jest dopuszczalne I nie stanowi dyskryminacji, gdy jest I właśnie obiektywnie uzasadnione. Ale kto będzie uzasadniał, kto będzie właśnie definiował, co to znaczy obiektywnie, Prewencja to instytucja, która ma spowodować, że pracodawca nie tylko będzie walczył, walczył z mobingiem, z dyskryminacją, z nierównym traktowaniem w zatrudnieniu, ale również nie dopuszczał do tej walki, że ma ma tak się zachowywać, żeby w ogóle nie doszło do takiej sytuacji.
Proszę państwa, jako samorządowiec, były samorządowiec, kiedyś miałem okazję uczestniczyć w tym podium, gdzie był była prewencja, ale w obszarze ochrony zdrowia. Szanowni państwo, co zrobić, żeby nie dopuścić do, do choroby, do, do zjawiska? To, żeby właśnie tam była zachowana prewencja, zaangażowane zostało w bardzo wiele instytucji. Natomiast jeżeli chodzi o prewencję w kodeksie pracy, prewencję przed domobingiem, dyskryminacją, To wszystko, to wszystko jest skupione na pracodawcy I pytanie właśnie, czy ten pracodawca nie jest zbyt obciążony. Ale żeby nie było tak, że ja sobie to, ja sobie to wymyślam, czy że, że, że po prostu to jest takie tam opowiadanie, to chciałbym przywołać eksperta, pana doktora Błażeja.
To jest ekspert, który został poproszony o ekspertyzę przez przewodniczącą Sejmowej Komisji, Komisji do spraw Legii, Legislacji. Tenże właśnie ekspert stwierdził, że projektowany artykuł, czyli chodzi mi tutaj w tym momencie o prewencję, w istocie należy traktować jako informację dla pracowników, gdyż już obecnie na pracodawcy spoczywa obowiązek przeciwdziałania zjawisku, zjawisku przeciwdziałania niepożądanym, zjawiskom niepożądanym zatrudnieniu. I dalej ten pan ekspert pisze, należy przyjąć, że intencją w planowaniu regulacji jest uwypuklenie tego obowiązku, czym celem lepszego zabezpieczenia sytuacji pracownika. Warto natomiast rozważyć, czy przepis nie wymaga dookreślenia rodzaju stosowanych środków. Proszę zwrócić uwagę.
Pan ekspert zwraca uwagę, jak rozumiem, na zbyt ogólnikowym podejściu do, do problemów, jakimi właśnie zajmujemy się w obecnej ustawie mobbing, dyskryminacja, bo dlatego, że właśnie zwraca uwagę na to, że powinno być dookreślenie rodzaju stosowanych środków, a dalej idzie nawet w tym kierunku, że pojawia się natomiast pytanie, czy środki stosowane przez pracodawcę będą dostatecznie chronić, chronić pracowników. O, ten czas tak szybko płynie, a tu taki obszerny kodeks. A miało być krótko, faktycznie. Zawsze myślałem, że 10 minut to długo jest. Szanowni państwo, to tylko 1 jeszcze, a odnośnie, odnośnie artykułu 18 3 d paragrafu pierwszego I drugiego.
W paragrafie pierwszym jest po prostu za naruszenie równości w zatrudnieniu jest zadośćuczynienie I od I odszkodowanie. Natomiast proszę zwrócić uwagę, w paragrafie drugim jest tylko zadośćuczynienie, mimo że w paragrafie drugim wielokrotnie naruszona została zasada równości. To wskazywać mogłoby na to, że zbyt ogólnikowo te kwestie, które są tak ważne dla każdego, dla każdego pracownika, dla każdego z nas, dla społeczeństw, mobbing, dyskryminacja, nierówne traktowanie pracowników w zatrudnieniu, że te kwestie no jednak są zbyt ogólnie potraktowane I należałoby jednak zastanowić się nad skonkretyzowaniem tych pewnych instytucji, które zostały w tej ustawie zawarte. Dziękuję bardzo.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Panie senatorze, w traktacie Władysława Totarkiewicza o szczęściu jest piękny fragment o roli spójki I polecam panu przy okazji, jeśli pan już się tak zajął spójkami. Bardzo proszę, do głosu zapraszam pana senatora Krzysztofa Kwatkowskiego.
Krzysztof Kwiatkowski
Panie marszałku, panie, panowie senatorowie, pani minister, szanowni państwo. Ja nie będę mówił o szczegółach, o nich mówili przedmówcy, ale chciałbym powiedzieć o istocie tego projektu. Ona nam nie może uciec. Dzisiaj zajmujemy się bardzo ważną zmianą przepisów prawa, bo przecież chodzi o projekt nowelizacji kodeksu pracy w tym zakresie dotyczącym mobbingu, dyskryminacji, który realizuje tą ideę, która zakładam, że jest bliska wszystkim zgromadzonym na tej sali, aby przepisy, które mają chronić pracowników, były skuteczniejsze, łatwiejsze do stosowania, żeby rzeczywiście realizowały ten cel, jakim jest ochrona pracowników, ale żeby realizowały jeszcze 1 cel, Żeby także pracodawca, który uczciwie funkcjonuje, wiedział według jakich reguł paradoksalnie, także on będzie korzystał z tej ochrony w sytuacji, w której dzisiaj te przepisy są niedookreślone I trudne do zastosowania. Dzisiejsza definicja mobbingu, rozmawialiśmy o tym na połączonym posiedzeniu senackich komisji, jest trudna, skomplikowana, trudna do zastosowania, można powiedzieć, że wręcz restrykcyjna w zakresie praktycznych jej skutków.
Bo to pracownik musi wykazać uporczywość, długotrwałość, także w kontekście na przykład skutków psychicznych. Co to w praktyce powodowało? Że nawet w sytuacji, w której mieliśmy takie czysto ludzkie przekonanie, że tak, doszło do takich zachowań, które nigdy nie powinny mieć miejsca, to te osoby przegrywały często sprawy w sądzie. Projekt upraszcza
Krzysztof Kwiatkowski
Przesłanki, dzięki czemu ta ochrona będzie realna, nie tylko formalna. Będziemy mieli nie przepis w kodeksie, a będziemy mieli pracownika, który z tego przepisu będzie mógł skorzystać, a sąd będzie wiedział, jak go realizować. Co jest tak naprawdę tym fundamentem tej zmian przepisów prawa, którymi się zajmujemy? Większa ochrona godności pracownika. Konstytucja mówi oczywiście o zasadzie poszanowania godności człowieka.
Także ustawy mówią o prawie do bezpiecznych warunków pracy. Ustawa, przepisy mówią o tym, że przecież pracownika nie można poniżać, zastraszać, nękać, wykluczać z zespołu, stosować przemoc psychiczną, nieuzasadnioną krytykę, poniżać lub ośmieszać. Ale dzisiaj, dzięki tej regulacji, będziemy wiedzieli, jak te przepisy zastosować w praktyce. Będzie wiedział przede wszystkim pracodawca, bo projekt wyraźnie określa, że pracodawca musi to wpisać I wdrożyć pewne procedury, na przykład antymobbingowe, prowadzić określone działania, bo zwracam także uwagę na ten wymiar profilaktyczny, nowelizacji, którą się zajmujemy. Będzie wiedział jak reagować na zgłoszenia, jak wyjaśniać przypadki naruszeń, jak przeciwdziałać eskalacji konfliktów.
Dzisiaj będziemy mieli także regulacje, które będą bardzo jasno I wyraźnie mówić. Także o sytuacjach, kiedy ta dyskryminacja, to niepożądane zachowanie jest między dwoma pracownikami. Czasami by się wydawało, że te sytuacje są tylko na linii pracodawca czy pracownik. Nieprawda. Ten typ złych relacji pracowniczych pojawia się w różnych układach personalnych.
I ta procedura opisana w tych zmianach przepisów prawa wyjaśnia nam szczegółowo I wprowadza jasne I czytelne zasady I procedury, jak temu przeciwdziałać. Będziemy mieli także w wielu sytuacjach jasno opisanie sytuacji jak zapobiegać mobbingowi. Przecież my to mówimy o szkoleniach, o jasnych procedurach zgłaszania, o szybkiej reakcji, o rozwiązywaniu problemów, zanim dojdzie do tego, że pracownik będzie chciał iść do sądu. To są te zmiany, które także wynikają, wynikają z tych przepisów. Ja miałem też sytuacje, w których pracodawca czasami mówił, że trudno mu ingerować w relacje między pracownikami, że on nie wie, jak to robić, chociaż widzi tą nieprawidłową relację między dwoma pracownikami.
I tutaj też będziemy mieli sytuację, gdzie pracodawca będzie wiedział, jak się zachować. Te firmy, które inwestują w kulturę organizacyjną, w jasne standardy postępowania będą na tej nowelizacji zyskiwać. Zresztą mam absolutne przekonanie, że zyskają wszyscy. Będziemy mieli mniejszą absencję chorobową, mniej wypalenia zawodowego, mniej w niektórych sytuacjach tych najgorszych sytuacji związanych z depresją czy z porzuceniem I rezygnacją z pracy, bo pracownik będzie uważał, że to jest jedyne wyjście z sytuacji, z jakiego realnie może skorzystać. Więc paradoksalnie nawet ci, którzy w sposób szczególny także są uwrażliwieni na argumenty związane z wydajnością pracy, uważam, że ta ustawa przyczyni się do tego, żeby ta wydajność pracy była większa.
Bo lepsza, skuteczniejsza ochrona to mniej zwolnień lekarskich, mniejsze koszty I dla pracownika lepiej chronionego, ale I dla pracodawcy oraz większa stabilność zatrudnienia, co także jest ważną przesłanką, bo ona przecież powoduje, że firma może lepiej funkcjonować. Co daje też ta regulacja? Ta regulacja przypominam, że obecnie obowiązujące przepisy to są, to jest już naprawdę bardzo długi okres ich funkcjonowania. A my wiemy, że rynek pracy się zmienia. Te przepisy prawa dostosowują go do współczesnych standardów.
Te głosy ja pamiętam kilkanaście lat temu, jeszcze jako Minister Sprawiedliwości, kiedy rozmawiałem z ekspertami od prawa pracy, to już wtedy ten problem się pojawił. I był nierozwiązany przez lata, dlatego w tym miejscu bardzo serdecznie dziękuję pani minister, jej współpracownikom za to, że nie tylko przygotowaliście projekt, ale że przygotowaliście dobry projekt, który skutecznie rozwiązuje te problemy, które są definiowane. Dlaczego o tym mówię? Bo musimy sobie powiedzieć jeszcze o jednej rzeczy. Mieliśmy problem ze stosowaniem dotychczasowych przepisów przez sądy.
I to, delikatnie to powiem, nie zawsze powstawało wrażenie, że sądy potrafiły skutecznie I adekwatnie do sytuacji, rozwiązywać te problemy. Mówię już oczywiście o orzecznictwie, o orzecznictwie sądowym. Dzisiaj mamy projekt, który wprowadza standardy I rozwiązania dostosowane do współczesnego rynku pracy I do rozwiązań, które się sprawdzają w wielu państwach Unii Europejskiej. A większa pewność prawa, większa jasność przepisów prawa, to gwarancja stabilności I gwarancja także tego, że cel, który jest zapisany w tej ustawie, godność człowieka nie może być tylko pustym hasłem, To na państwie, także na ustawodawcy, na nas, na nas jako panie I panowie senatorowie ciąży ten obowiązek, żeby tak konstruować przepisy prawa, żeby one nie były tym pustym także prawnym frazesem, frazesem, ale żeby dawały realne narzędzia do tego, żeby przyjść z pomocą, a jeszcze lepiej, żeby pełniły skutecznie rolę prewencyjną, bo prawo musi chronić ofiary I nie może przed tymi ofiarami spełniać czy stawiać warunków niemożliwych do spełnienia. Chciałem jeszcze raz ciepło I serdecznie podziękować wszystkim zaangażowanym w przygotowanie tego projektu I nie mam żadnej wątpliwości, że wejście w życie tych przepisów to zwiększenie ochrony prawnej pracowników, ale I też gwarancja dla, a nie mam żadnej wątpliwości, że takich mamy pracodawców w Polsce, gwarancja dla uczciwych pracodawców, że będą mieli jasne przepisy prawa, dzięki którym będą wiedzieli, jak je stosować, także czasami w sytuacjach konfliktów, a nie daj Bóg właśnie dyskryminacji, mobbingu, która mogła się pojawiać w relacjach pracowniczych.
Ciepło I serdecznie dziękuję za projekt I mam nadzieję, że Senat jeszcze dzisiaj będzie miał szansę tę dobrą propozycję poprzeć w głosowaniu. Dziękuję bardzo.
Speaker 12
Dziękuję. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku przekazuję informację, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli państwo senatorowie Ryszard Brejza, Leszek Czarnowaj, Agnieszka Gorgoń-Komor, Janusz Gromek, Ewa Kaliszuk, Agnieszka Kołacz-Leszczyńska, Wojciech Konieczny, Ryszard Majer, Robert Mamątow, Stanisław Pawlak, Joanna Sykuła, Henryk Siedlaczek, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję. Czy pani minister jeszcze chce zabrać głos?
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Dziękuję bardzo panie marszałku. Szanowni państwo, dziękuję za wszystkie głosy, za wszystkie pytania. Dziękuję za głos zrozumienia I poparcia dla potrzeby przyjęcia tego tego projektu tej tej ustawy. Odnosząc się pokrótce, żeby nie zajmować zbyt dużo czasu, naprawdę pokrótce, do kilku pytań, które tutaj się pojawiły. Jeżeli chodzi o kwestie zastosowania spójnika lub to zgodnie z przyjętą wykładnią, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego I zgodnie z definicjami tych spójników.
Tematyka.
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Tam gdzie mamy do czynienia ze spójnikiem lub mówimy o alternatywie łącznej, to znaczy wtedy, kiedy może pojawić się 1 strona, 2. Strona albo obie jednocześnie. I tak mamy w przypadku zadośćuczynienia odszkodowania dlatego, że tak mamy w przypadku szkody I krzywdy. Mogą być sytuacje, w której mobbing przyniesie szkodę, na przykład koszt wsparcia terapeutycznego czy innego leczenia, przyniesie krzywdę w sensie uszczerbku osobistego na pracowniku. Może być tak, że wystąpi I 1.2 I szkoda I krzywda.
Wówczas adekwatne jest zarówno zadośćuczynienie jak I odszkodowanie. Gdybyśmy zastąpili to spójnikiem I oznaczałoby to, że w każdym przypadku niezależnie od tego, że na przykład nie ma szkody materialnej musiałoby być wskazane zadośćuczynienie I odszkodowanie byłoby to no ani niezgodne z intencją, ani nieadekwatne do do rzeczywistości. Wyjaśniając, w tym jednym miejscu faktycznie pojawiło się uzupełnienie słowa każde to nie jest wyjątek, to jest uzupełnienie reguły. W wielu innych przepisach
Takie określenie funkcjonuje. Wynika ono także z prawa europejskiego, z dyrektywy. Po prostu go brakowało, mówiąc wprost I przy okazji tej nowelizacji to, to wskazujemy I uzupełniamy. Rzeczywiście w opinii ekspertów, w tym pana doktora Mądrzyckiego pojawia się taka sugestia I ona jest dobrym rozpoznaniem, że celem wprowadzenia, wprowadzenia pewnych katalogów, wskazań jest to cel informacyjny, bo tak jak podkreślałam na początku swojego wystąpienia, obowiązek przeciwdziałania zjawiskom niepożądanym, przeciwdziałania mobbingowi już dziś spoczywa na pracodawcach. Ale nie jest tak, że ta funkcja informacyjna ma służyć wyłącznie pracownikom.
Oczywiście tak, dobre poinformowanie o tym, jakie są obowiązki, jest dla pracowników ważne, ale także ma to służyć w naszym założeniu jako pewien instrument I narzędzie dla pracodawcy, aby on mógł egzekwować od swoich podwładnych na przykład kadry menadżerskiej określone działania, udział w szkoleniu antymobbingowym, w zapoznaniu się z jakimś narzędziem, jeżeli chodzi o zgłoszenia, tak żeby pracodawca także wiedział I mógł jasno pokazywać swoim pracownikom, że ma podstawę do egzekwowania określonych czynności, ponieważ tylko ich wyegzekwowanie umożliwi mu sprostanie obowiązkowi, który na nim, na nim spoczywa. Bardzo serdecznie dziękuję za wszystkie, za wszystkie głosy I oczywiście zwracam się z uprzejmą I pokorną prośbą o przychylne potraktowanie tego ważnego projektu ustawy. Dziękuję.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Dziękuję pani minister gościom. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu trzeciego porządku obrad. Ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorstw żeglugowych oraz stworzenia warunków ich funkcjonowania pod Polską banderą.
Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 769, a sprawozdanie komisji w druku numer 769 a. Proszę o zabranie głosu senatora Ryszarda Świleckiego I przedstawienie sprawozdania Komisji Infrastruktury oraz Komisji budżetu I finansów publicznych.
Ryszard Świlski
Panie marszałku, panie I panowie senatorowie, zanim do meritum, to dygresja, bo ostatnim razem miałem wielką przyjemność, honor przedstawiać tutaj w wysokiej izbie ustawę metropolitalną dla Pomorza, która znalazła również odzwierciedlenie w decyzji prezydenta poprzez jego podpis, co pozwoli na wprowadzenie tej ustawy dla nie tylko mieszkańców województwa pomorskiego, bo dotyczy również województwa śląskiego, a dzisiaj przypadł mi w udziale również honor I przyjemność przedstawić ustawę, która w dużej mierze oczywiście dotyczy kwestii morskich, osób związanych z morzem, też częściowo mieszkańców Pomorza, ale nie tylko, ale dotyczy sprawy absolutnie fundamentalnej I nie boję się tego słowa użyć. I chciałbym, żebyście państwo poznali założenia tego projektu ustawy. Ustawy, która tak naprawdę powoduje, że wracamy do właściwego zwrotu, do właściwej formuły, mówiące o polskich przedsiębiorstwach żeglugowych, o stworzeniu im warunków do pracy I funkcjonowania pod polską banderą. Bo to słowo, ten zwrot powinien bardzo mocno tutaj wybrzmieć. Propozycja tej ustawy jest absolutnie kluczowa.
Dlaczego? Dlatego, że tak naprawdę można to śmiało powiedzieć, w dużej mierze Polska Banderna zginęła tak naprawdę 30 lat temu. To znaczy warunki gospodarcze, zasady wprowadzone również w polskim prawie odstraszały do tego, żeby polski armator tutaj pod polską banderą prowadził swoją działalność. To z jednej strony. Z drugiej strony warunki dla tego pracownika, marynarza, człowieka, który miałby również w tym zawodzie być I funkcjonować nie były korzystne.
Wybierano Cypr, wybierano Chorwację, wybierano Maltę. Dzisiaj mówimy o zmianie jakościowej. Nie wiem, czy państwo wiecie tutaj na tej sali, że mamy ponad 770 kilometrów linii brzegowej, Że mamy ludzi w zawodzie, którzy mówią, że są marynarzami to 35000 osób. Ale uwaga, jednostek pływających pod polską banderą jest tylko 14. Musimy to zmienić.
Dlatego założenia ustawy, 2 kluczowe fundamenty tej ustawy pozwolą na to, żeby słowo polska bandera było słowem dumnym I o tym rozmawialiśmy podczas posiedzenia Komisji budżetu, infrastruktury. Po 1., zamiast podatku CIT dla przedsiębiorcy będzie to korzystny podatek tonażowy. Z tego punktu widzenia chcę państwu też od razu powiedzieć, nie wprowadza to negatywnych zmian dla budżetu naszego kraju. Bo jeżeli do tej pory było 0, no to mniej niż 0, chociaż można powiedzieć, że taka piosenka I tytuł piosenki jest, nie będzie. To po 1..
Po 2. Zwolnienie marynarzy z podatku PIT, bo dzisiaj mówimy o tym, że dotyczy każdego pracownika, który przepracuje nie jak do tej pory było co najmniej 183 dni w ciągu roku, ale bez względu na liczbę tych przepracowanych dni. Te 2 elementy, o których teraz powiedziałem, powodują również to, że jeżeli dołożymy do tego, a państwo przecież pamiętacie, że również tutaj w tej izbie, podjęliśmy ustawę dotyczącą zmian warunków ubezpieczenia społecznego dla marynarzy, że ten komponent staje się komponentem stabilnym dla tych, którzy w gospodarce morskiej, pod polską banderą, znowu to powtórzę, będą mogli pracować, ba, wrócić pod polską banderę. I teraz chcę również państwu powiedzieć, że ta ustawa nie dotyczy tylko I wyłącznie tych jednostek żeglugowych sensu stricte, o których zawsze myślimy, ale również jednostek, które będą pracowały, czy pracują w charakterze współpracy w ramach całej gospodarki offshore'owej, czyli tego segmentu, który jest coraz mocniejszy, silniejszy dla bezpieczeństwa naszego kraju, czyli energetyki I wszystkiego z tym związanego. Również oczywiście o tym mniej mówiliśmy, ale ten wątek również wybrzmiał, nastąpią zmiany w prawie farmaceutycznym, które też pozwolą tutaj przedsiębiorcom lepiej funkcjonować, jeżeli chodzi o zakupy tego typu produktów.
I teraz, podczas debaty, bo krótkie to sprawozdanie z pracy Komisji budżetu I infrastruktury, podczas debaty głos w dyskusji zabrały również osoby związane ze stroną społeczną, Ale chcę państwu powiedzieć, że absolutnie była akceptacja dla założeń tej ustawy, to po 1.. Był podnoszony I to też chcę, żeby wybrzmiało, wątek związany z interpretacjami podatkowymi, ale o tym ta ustawa, tego ustawa nie dotyczy, więc umówiliśmy również się z panem ministrem I z ministrem finansów, że ten wątek podniesiemy przy zupełnie innej okazji, aby te wszelkie elementy związane z jakimiś niedopowiedzeniami z tego tytułu również zostały wyjaśnione. I na koniec 2 informacje jeszcze. Biuro legislacyjne przedstawiło poprawki, które zostały przez nas przeanalizowane I co do ich zgody I sensowności podjęliśmy decyzję na tak. I również w związku z tym, że dzisiaj ten spójnik lub ma I wybrzmiewa dosyć mocno, Tutaj w tej sali to chcę również państwu powiedzieć, że 2 takie poprawki związane z tym spójnikiem ja również po pozwoliłem sobie wnieść podczas debaty I o dziwo zostały zaakceptowane również przez pana ministra I nasze biuro legislacyjne, co spowodowało, że przyjęliśmy zaproponowane poprawki I biura legislacyjnego I te, o których w tej chwili powiedziałem jednogłośnie, a co za tym idzie również przyjęcie tej ustawy jednogłośnie przez połączone komisje budżetu I finansów, budżetu I infrastruktury zostały zaaprobowane.
Panie marszałku, wierzę, że dzisiaj podejmiemy absolutnie kluczową decyzję dla branży morskiej.
Dziękuję bardzo.
Speaker 12
Jakieś pytania do senatora sprawozdawcy? Nie widzę, dziękuję. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister infrastruktury. Czy pan minister zechce zabrać głos w tej sprawie?
Myślę, że tak. Zapraszam.
Speaker 38
Szanowny panie marszałku, wysoki senacie. Chciałbym przedstawić założenia ustawy o wsparciu przedsiębiorstw żeglugowych I warunków ich funkcjonowania pod polską banderą. Jest to sprawa, która jest kluczowa z punktu widzenia wspierania gospodarki morskiej I żeglugi. Można powiedzieć wprost, że dzięki tej ustawie Polska znów stoi przodem do morza, przodem do żeglugi, do tego co jest naszym dziedzictwem, co jest naszym filarem, filarem naszego gospodarczego bezpieczeństwa I tego co jest filarem w rozwoju wybrzeża. Od blisko trzydziestu lat armatorzy, polscy armatorzy rejestrują statki za granicą.
Speaker 37
Dlaczego? Odpowiedź jest prosta, bo jest to po prostu tańsze. Jeżeli konkurują w żegludze globalnej, porejestrują statki tam, gdzie jest to po prostu tańsze, gdzie koszty prowadzenia działalności są po prostu niższe. Jeśli zarejestrowaliby w Polsce, to musieliby popodnosić ceny frachtu, a to by się wiązało z tym, że ich pozycja konkurencyjna wobec na przykład zagranicznej konkurencji byłaby zdecydowanie słabsza. Ostatni statek, który został przeflagowany, który należał do największego polskiego armatora, czyli polskiej żeglugi morskiej, Z tego statku została zdjęta biało czerwona flaga w 2000 czwartym roku I był to statek, który nazywał się Ziemia Gnieźnieńska.
Speaker 39
Od tamtego czasu wszystkie statki praktycznie polskich armatorów należących również do skarbu państwa pływają pod banderami Cypru, Manty, Portugalii, czyli Madery, Bahamów, bo jest tam po prostu taniej. Przygotowaliśmy projekt ustawy, który pozwala na to, aby prowadzenie działalności żeglugowej w Polsce było znów opłacalne. Tworzymy warunki do tego, aby prowadzenie działalności żeglugowej w Polsce było atrakcyjne. Po to, aby polscy armatorzy znów rejestrowali statki w Polsce I wieszali biało-czerwoną na naszych jednostkach. Mamy 770 kilometrów linii brzegowej, mamy 35000 marynarzy, oficerów I kapitanów, mamy wielkie porty, gigantyczne inwestycje na gospodarkę morską I zaledwie 14 statków morskiej floty transportowej pływających pod polską banderę, o czym pan senator Świlski doskonale powiedział.
Speaker 40
Jest to spowodowane tym, że za granicą po prostu bardziej opłaca się te statki rejestrować. I robi tak duża część świata. Choć posiadanie narodowej bandery to nie jest już tylko I wyłącznie kwestia ekonomiczna, kwestia finansowa. Dzisiaj jest to również kwestia bezpieczeństwa. I tu myślę, że warto powiedzieć, że z raportów, które są przygotowywane, chociażby dla NATO, wynika, że mobilizacja statku, który jest pod narodową banderą, jest zdecydowanie szybsza I skuteczniejsza niż w przypadku takiego, który wpływa pod banderą zagraniczną.
Speaker 36
Oczywiście w czasach, które są czasami kryzysowymi I nagle trzeba podejmować jakieś konkretne I trudne działania. W naszej ustawie przygotowaliśmy rozwiązanie, które można oprzeć na trzech filarach. 1. To jest podany
Speaker 12
To niższe, przepraszam bardzo, zanim przejdziemy do trzech filarów chciałbym przywitać grupę seniorów gminy Głuszyna, powiat oszczeszowski z panią wójt gminy Kraszewice, z pracownikami. Witamy serdecznie I wracamy do trzech filarów pana ministra.
Speaker 35
Nasze propozycje opierają się na trzech filarach. 1. Filar to niskie podatki. Zamiast podatku cit, przedsiębiorcy będą płacić niski podatek tonażowy. Jak to może wyglądać w praktyce?
Speaker 40
Jeżeli dzisiaj statek na przykład dwustumetrowy masowiec o ładowności 13000 ton miałby zostać zarejestrowany w Polsce, armator każdego roku musiałby płacić podatek cit od jednego statku wynoszący ponad pół miliona złotych. Dzięki niskiemu podatku tonażowemu będzie to zaledwie 15000 złotych, czyli 96 procent mniej niż jest to obecnie. I co więcej, nie spowoduje to ubytku we wpływach do budżetu państwa dlatego, że dzisiaj tego podatku nikt nie płaci, bo statki w Polsce nie są zarejestrowane. Więc myślę, że z punktu widzenia interesu I budżetu państwa jest lepsze to, żeby wpływały niskie podatki, nie wpływały, niż nie wpływały wcale. I dlatego to robimy.
2. Element to jest zwolnienie marynarzy z podatku PIT. Dzisiaj takie zwolnienie obowiązuje, ale tylko w przypadku, kiedy marynarz przepracuje na morzu 183 dni. To sprawia, że często dochodzi do sytuacji, gdzie marynarz zastanawia się, a co jeśli zabraknie mi tygodnia do tego, aby ten limit wyrobić? Albo rozpocznę kontrakt w drugiej połowie roku, to wtedy będę musiał zapłacić duży podatek.
Nie opłaca mi się to, wolę pływać pod banderą zagraniczną. To jest istotne również dla armatorów, bo to armatorzy muszą mieć atrakcyjne I komfortowe warunki do tego, żeby zatrudniać również polskie załogi, więc polskie załogi muszą mieć dobre warunki do pracy pod polską banderą. Takie rozwiązanie funkcjonuje dzisiaj na Cyprze, na Malcie, w Portugalii I jest narzędziem, które jest dozwolonym narzędziem pomocy publicznej przez Komisję Europejską stosowanym w różnych krajach Unii Europejskiej. My również do tego przystępujemy. 3.
Element powrotu polskiej bandery już obowiązuje I są to niższe koszty pracy, czyli ubezpieczenia społeczne marynarzy na niskich preferencyjnych warunkach, tak aby podstawą opodatkowania nie było to ile marynarz zarobi, tylko minimalna krajowa. To sprawi, że koszty prowadzenia działalności w Polsce dla armatorów będą korzystne. Więc niskie podatki, czyli podatek tonażowy, zwolnienie marynarzy z podatku PIT I 3 niższe koszty pracy to są filary właśnie tego powrotu biało-czerwonej flagi na nasze statki. Ja bym chciał państwu powiedzieć, że jest to 1 z elementów programu Polskie Morze, który został przyjęty przez rząd pana premiera Donalda Tuska. Jednym z tych elementów jest budowa nowych jednostek dla polskich armatorów, armatorów promowych.
2. Element to jest kwestia rozwoju portów I budowę nowych terminali. 3. To jest powrót polskiej bandery na nasze statki handlowe. Co więcej, w czasie prac parlamentarnych rozszerzyliśmy zakres obowiązywania tej ustawy w kontekście zwolnienia marynarzy z podatku pit na marynarzy, którzy pracują w branży offshore, czyli branży, która się coraz prężniej rozwija, która zatrudnia coraz więcej osób, jest związana z morską energetyką wiatrową I nie tylko.
Jest to myślę nowy rozdział w działalności polskiej gospodarki morskiej I również tutaj odpowiadamy na potrzeby I oczekiwania rynku, marynarzy po to, aby ta ustawa w jak najlepszy sposób, w sposób kompleksowy rozwiązywała te oczekiwania, które, z którymi od blisko trzydziestu lat nikt sobie nie poradził. Oczywiście przeflagowanie statków nie będzie kwestią, która wydarzy się błyskawicznie w jednym momencie wszystkich naraz, ale w momencie, w którym zaczną obowiązywać nowe przepisy podatkowe, czyli od początku przyszłego roku, bo oczywiście zmiany podatkowe powinny wchodzić w życie od nowego roku, to będzie czas, kiedy ten proces się rozpocznie. Najłatwiej będzie to zrobić na jednostkach, które nie mają zabezpieczeń, nie mają hipotek, a jak pewnie państwo senatorowie wiecie wiele inwestycji przeprowadzanych jest z kredytów bankowych I banki mają w jakiś sposób zabezpieczenia bądź hipoteki w różnych krajach zrealizowane, więc kwestia również zmiany bander będzie w jakiś sposób od tych czynników uzależniona. Natomiast jest to możliwe, jest to pożądane I jestem przekonany, że rok 2027. Będzie rokiem, kiedy Polska Bandera znów będzie dumnie powiewać na naszych statkach handlowych.
Dziękuję.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Czy są pytania? Pytania jeszcze, tak, bardzo proszę. Pan Satos Komarnicki, bardzo proszę.
Władysław Komarnicki
Bardzo dziękuję panie marszałku. Panie ministrze, ja jestem pod wrażeniem wielu pańskich inicjatyw, pańskiego resortu, ale jako przedsiębiorca wsłuchując się w tą propozycję ustawy, nie mogę zadać pytania, co się stało, że dopiero teraz, bo przecież pożytki z tego tytułu, narodowe, przedsiębiorców są niebywałe, to co pan zaprezentował przed chwilą. Dlaczego tak późno?
Lepiej późno jak cały.
Proszę bardzo, panie ministrze.
Proces
Speaker 40
Statków za granicą pod tak zwanymi tanimi banderami rozpoczął się w latach dziewięćdziesiątych I był związany przede wszystkim z tym aby obniżać koszty działalności operacyjnej od 2000 szóstego roku funkcjonował podatek tonażowy, tylko problem był w tym, że on w żaden sposób nie rozwiązywał takich problemów I mówiąc wprost, samo wprowadzenie jednego elementu wcale nie gwarantuje skuteczności, która pozwoliłaby na przywrócenie biało-czerwonej flagi. Rzeczywiście było tak, że przez wiele lat nic w tej sprawie szczególnego się nie wydarzyło, a myślę, że powodem było to, że tutaj trzeba było podejść do tej sprawy kompleksowo. I chcę powiedzieć jasno I podziękować, jeżeli to oglądają, przedstawicielom Związku Armatorów Polskich, przede wszystkim polskiej żegludze morskiej, bo my z nimi przygotowywaliśmy te przepisy. To nie było tak, że to było widzimisię ministra I moich współpracowników, tylko to były to szerokie konsultacje, w
których
Speaker 40
robiliśmy symulacje co należy zmienić, aby aby tę sprawę załatwić raz, a porządnie. Również uczestniczył w tym Polski Związek Przedsiębiorców Żeglugowych, który bardzo również aktywnie dawał swoje rekomendacje w tym zakresie. Ja państwu mam tylko o takim przykładzie. Z czym się na przykład zmierzyliśmy? Bo tu pan senator bardzo słusznie zwrócił uwagę na te kwestie no kilkudziesięciu lat, od których ten problem nie...
W czasie, w którym ten problem nie został rozwiązany. My na przykład zobaczyliśmy taką sytuację, kiedy pracowaliśmy nad projektem tej ustawy, że na przykład na nasze statki nie można kupować leków. A jeżeli marynarzowi zdarzy się jakiś wypadek, prawda, będzie potrzebny bardzo poważny lek, no to nie można było tego zrobić w Polsce. Dlaczego? Dlatego, że w 2000 dziewiętnastym roku zostało zmienione prawo farmaceutyczne I został tam wprowadzony zakaz wywozu leków za granicę.
Więc dla z punktu widzenia armatorów takie pojedyncze sprawy, które wydawałyby się może nieistotne dla realizacji całego projektu, okazały się bardzo ważne I uniemożliwiały prowadzenie takiej działalności, więc w tej ustawie zmieniamy nawet prawo farmaceutyczne po to, aby armatorzy mieli dobre, korzystne warunki do prowadzenia działalności żeglugowej. Myślę, że ten rok 2027. Będzie rokiem, w którym te dobre warunki sprawią, że armatorze będą decydować się na to, można znów rejestrować statki pod polską manderą. Ja bym nie chciał I nie chcę, aby to był przymus, bo robienie czegoś na siłę źle się kończy. Budowanie, panowie senatorowie wiecie, na przykład na polityczne zlecenie promu bez projektu skończyło się wczoraj skierowaniem oskarżenia do sądu w tej sprawie.
Myślę, że tutaj trzeba, że przede wszystkim I taka jest nasza rola I tak ja widzę naszą rolę, stworzenie warunków do tego, żeby to było korzystne, żeby to było opłacalne, żeby to miało sens I wtedy przedsiębiorcy jak zobaczą korzyść w tym, to myślę, że będą podejmować takie działania. W sumie w rękach polskich armatorów jest około stu jednostek, tych należących do, do Polski. Marynarzy mamy około 35000, Więc myślę, że samo rozpoczęcie tego procesu dla polskich armatorów, po to, abyśmy pokazali jasno, że polski armator należący do skarbu państwa, będący od siedemdziesięciu pięciu lat naszą wizytówką na morzach I oceanach całego świata, a taką wizytówką jest Polska Żegluga Morska, w końcu ma odpowiednie warunki do tego, żeby wrócić do Polski, wrócić pod polską flagę I taki jest cel tej ustawy.
Marek Komorowski
Pan senator Marek Komorowski, bardzo proszę. Dziękuję. Pytał się pan senator Komarnicki, to teraz się zapyta pan senator Komorowski.
Panie ministrze, ja mam takie pytanie w związku z tą ustawą. Ono trochę może odbiega od regulacji tej ustawy, ponieważ Pan mówił tutaj, że to dotyczy polskich statków handlowych, a ja bym się zapytał o polskie linie oceaniczne I I czy Państwo rozważają, czy w ogóle są jakieś prowadzone analizy, czy się państwo zastanawiają nad wznowieniem ruchu transatlantyckiego, pasażerskiego. Mamy dość duże tradycje przedwojenne, powojenne. Pływał Batory, pływał Stefan Batory, pływał MS Piłsudskiego, on co prawda zatonął w trakcie działań wojennych. Czy takie rozmowy w ogóle są prowadzone, czy państwo rozważają I czy coś jest w tym kierunku, żeby taki rozszerzyć również o ten zakres działalności?
Speaker 40
Szanowny panie Sadorze, dziękuję za to pytanie. Chciałbym zwrócić uwagę, że ten ruch morski, czy ten transport oceaniczny na statkach naszej floty ma miejsce. Chociażby statki polskiej żeglugi morskiej realizują takie działania. Przedwczoraj w Gdańsku był między innymi statek w polskim Dąbie należący do naszego największego armatora, który przywiózł ładunek z wielkich jezior amerykańskich, więc ten ruch cały czas funkcjonuje. Jeśli chodzi o kwestie związane z, z ruchem pasażerskim, bo rozumiem, że o tych tradycjach pan senator mówił, to są, to kwestia działalności polskich I nieocenicznych podlega pod Ministerstwa Aktywów Państwowych I my jako Ministerstwa Infrastruktury bezpośrednio nie nadzorujemy działalności PLO.
Natomiast oczywiście wszystko jest kwestią potrzeb rynku. Jeżeli jest taka, takie zapotrzebowanie I są działania związane z potrzebą, która wynika z popytu na jakieś usługi, to takie działania oczywiście są wdrażane. Myślę, że tutaj warto zwrócić uwagę na chociażby rynek bałtycki I połączenia pomiędzy Polską a Szwecją. Tutaj mogę państwu senatorom powiedzieć o nowej inicjatywie, która połączyła trzech polskich armatorów, czyli dwóch państwowych I jednego należącego do prywatnego właściciela, czyli Unity Line, Polferis I Euroafryka stworzyły sojusz, gdzie jako polscy armatorzy oferują jedną ofertę na całym Bałtyku pomiędzy Polską a Skandynawią po to, aby być silniejsi I mocniejsi w walce z zagraniczną konkurencją. Przedwczoraj została uruchomiona nowa linia pomiędzy Gdańskiem a szwedzkim portem Carlsham I to jest kolejna inicjatywa, która pozwala na zwiększenie oferty, na większą elastyczność oferowanych usług, na większą niezawodność, co ma duże znaczenie dla importerów I eksporterów, bo jest to, można powiedzieć, kolejny most pomiędzy Polską a Skandynawią I jest on wygenerowany zapotrzebowaniem rynku.
I myślę, że ważne jest to, aby powiedzieć również, że w ramach pierwszego rejsu, który można powiedzieć miał charakter, nie chcę nazwać testowy, ale można go porównać do takiego rozpoczynającego całą żeglugę. Po bardzo krótkim okresie sprzedawania biletów grubo ponad 50 procent linii załadunkowej została wykorzystana już w pierwszym rejsie. I to pokazuje jasno, że tam, są potrzeby, tam, gdzie przedsiębiorcy tego oczekują, tam, gdzie jest do tego, na to zapotrzebowanie, tam jesteśmy gotowi z tą ofertą. Dzięki tym jednostkom, dzięki temu sojuszowi mamy 11 jednostek do dyspozycji. Możemy je wykorzystywać na różnych trasach.
Co więcej, nasz rząd przeznaczył blisko 1300000000 złotych na realizację nowych jednostek. Dla polskich armotorów 1. Jednostka, czyli prom intar unity jest już od początku roku w eksploatacji I w październiku siostrzana jednostka o nazwie Bursztyn wejdzie do eksploatacji, więc ta oferta naszych armatorów promowych na Bałtyku będzie jeszcze silniejsza.
Leszek Czarnobaj
Panie marszałku, panie ministrze po 1. Gratulacje płynące z Pomorza, bo to o czym pan powiedział myślę, że powinno być mottem pana działania, mianowicie Polska leżąca nad morzem przestała odwracać się od morza. Wczoraj na komisji zapomniałem zapytać, więc przepraszam, pozwolę sobie teraz zadać takie krótkie pytanie. Pani pisze czy była robiona jakakolwiek symulacja w PZM-ie czy u państwa w ministerstwie dotyczącą symulacji? Jakkiego powrotu spodziewamy się, jeśli chodzi o zawieszenie polskiej bandery?
Czy, czy, czy były takie analizy robione I czy macie państwo sygnały dotyczące, że jest to ruch w dobrym kierunku od innych, którzy pływają pod innymi banderami, że będziemy wracać?
Speaker 40
Tak, oczywiście przeprowadziliśmy takie ćwiczenie. Są to niezbędne działania, które muszą zostać podjęte, aby prowadzenie tej działalności było po prostu opłacalne. Myślę, że koszty prowadzenia działalności I koszty pracy są tutaj kluczowe w tym zakresie. Wiemy, że najłatwiejsze I najszybsze efekty będzie można uzyskać na tych jednostkach, które są jednostkami mówiąc wprost, wolnymi od wszelkiego rodzaju zabezpieczeń I hipotek, czyli te jednostki, które już od kilku lat pływają I będzie możliwa wtedy ich repatriacja z powrotem pod... Nawet nie z powrotem, bo one nigdy w sumie nie pływały pod polską
Plenerom bo średni wiek jednostek należących do naszego największego armatora to jest około 11 lat więc to jest stosunkowo młoda flota I rzeczywiście zawieszenie biało-czerwonej flagi będzie najłatwiejsze na tych jednostkach które nie mają tej tej hipoteki. Będzie to również możliwe na wybranych jednostkach promowych, które funkcjonują pomiędzy Polską a Skandynawią, ale oczywiście to będą decyzje armatorów, bo wszystko zależy od grup jednostek, bo one są zgrupowane według funkcji, którą pełnią w zależności od tego, jakie ładunki przewożą. Część z nich jest zarejestrowana pod banderą cypryjską, część pod portugalską, czyli banderą Madery, część pod banderą Bahamów. I to jest też takie ciekawe, że nasze jednostki, wiele z tych jednostek nosi nazwy polskich miast I ostatnio w jednym z polskich portów stał statek Koszalin, dla którego portem macierzystym było bahamskie Nasau, więc myślę, że dobrze by było, żeby portem macierzystym był Port Polski.
Marek Komorowski
1 pytanie. Przepraszam, że że jeszcze tak trochę w kontekście poprzedniego pytania. Jaka jest, czy jest w ogóle możliwość I jaka jest możliwość, a jeżeli nie ma możliwości, no to nie ma, polskimi statkami handlowymi płynąć w rejście transatlantyckim?
Speaker 40
Statkami handlowymi, masowcami, no oczywiście nie ma takiej możliwości, bo są one przygotowane do tego, aby transportować na przykład ładunki sypkie, zboża, zrolowaną stal, różnego rodzaju takie towary, które można powiedzieć są ładowane w przygotowanych specjalnie do tego ładowniach. Promy, które posiadają polscy armatorzy są stworzone do rejsów bałtyckich, pomiędzy Polską a Skandynawią, w rejsach, które trwają w zależności oczywiście od linii, bo na przykład pomiędzy Świnoujściem na zachodniej flance, pomiędzy Świnoujściem a Treleborgiem albo Einstad, statek płynie około sześciu, siedmiu godzin, jest to zależne oczywiście od warunków pogodowych, a jeśli chodzi o połączenie z Gdańska pomiędzy Carsham czy Nynnsham, no to to są już kilkunastogodzinne rejsy. Ten nowy trwa trwa około trzynastu godzin. Natomiast no polscy armatorzy nie posiadają jednostek, które realizowałyby rejsy transatlantyckie, bo to są no bardzo długie rejsy I na tym, na takim etapie zapotrzebowanie I popytu na takie działania nie ma, bo rzeczywiście realizują takie, myślę, że panu senatorowi też chodzi o taką działalność wycieczkową podobną do crosserów, prawda? One oferują taką szeroką ofertę turystyczną, natomiast polscy armatorzy, my w naszej flocie takich jednostek nie posiadamy, natomiast porty, polskie porty są coraz częściej odwiedzane przez takie jednostki.
Ostatnim przykładem jest port w Gdyni, gdzie taki wycieczkowiec duży zawitał do naszego portu.
Speaker 45
Dziękuję bardzo. Więcej pytań nie widzę. Dziękuję panie ministrze. Dziękuję. Otwieram dyskusję.
Nie ma, tak?
Łukasz Pietrzak
Dzień dobry. Wysokie, szanowny panie marszałku, Wysoka Izbo, Główny Inspektor Farmaceutyczny Łukasz Pietrzak. Z racji tego, że ta ustawa ma, czy ta nowelizacja ma również wpływ na prawo farmaceutyczne, chciałbym zwrócić uwagę na kilka elementów, które wymagałyby doprecyzowania. O ile sama ustawa I sama nowelizacja prawa farmaceutycznego nie budzi żadnych zastrzeżeń, chciałbym zwrócić uwagę, że że w tejże ustawie w artykule siedemdziesiątym jest są wymagane co zapotrzebowania, jak również w ustępie szóstym jest określenie, że zapotrzebowanie musi być zgodne z artykułem siedemdziesiątym drugim. Dotyczy to dwóch rozporządzeń.
O ile rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie zapotrzebowań na produkty lecznicze został przygotowany projekt nowelizacji, to o ile rozporządzenie jest w sprawie apkeczek okrętowych, nie zostało zaktualizowane albo przynajmniej nic nie wiemy o projekcie aktualizacji, a to są, należy, należy te rozporządzenia czytać łącznie. Stąd też, aby ta stabilność prawa, jak również to, aby amatorzy mogli zaopatrywać się w leki służące do przede wszystkim wsparcia,
Łukasz Pietrzak
I również zabezpieczenia nie tylko pracowników statku, ale również ewentualnie osób, które będą nimi przewożone, warto byłoby zwrócić uwagę na to, że jeżeli się w tym momencie nie nie dojdzie do zmiany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia dwudziestego pierwszego roku dotyczący apteczek okrętowy, te przepisy będą kompletnie niejasne. Dlaczego? Dlatego, że przede wszystkim osoba rejestrująca zapotrzebowanie musi zweryfikować poprawność jego wystąpienia wystawienia, zgodność z wzorem, również rodzaj I ilość produktów leczniczych, są na nim zrealizowane czy wypisane. Co więcej, rozporządzenie wynikające z artykułu siedemdziesiątego ustawy praca na morzu wskazuje, że w momencie, kiedy ta ilość jest zbyt duża lub niewystarczająca, farmaceuta ma prawo odmówić realizacji tego zapotrzebowania. Stąd też rozpoznanie w sprawie apteczek okrętowy wynikający ZZZZ artykułu siedemdziesiątej tego drugiego ustawy praca na morzu, nie tylko weryfikuje typy statków ABICW zależności od nich jest odpowiedni asortyment dostępny, to dodatkowo nie określa maksymalnych ilości leków.
Właściwie w tym momencie określa tylko I wyłącznie, że to lekarz o tym decyduje. Stąd też w tym momencie, w jaki sposób farmaceuta będzie mógł zweryfikować tą ilość na podstawie zapotrzebowania I czy w tym momencie, w jaki sposób będzie mógł odmówić realizacji albo zmniejszenia ilości wydawanych leków, jeżeli jeżeli to rozporządzenie z dwudziestego pierwszego roku nie zostało zaktualizowane. Stąd też tu wskazuje na potrzebę aktualizacji tego rozporządzenia, bo w tym momencie faktycznie może dojść do sytuacji, że amatorzy będą mieli faktycznie utrudnione no możliwość realizacji tych zapotrzebowań, bądź dojdzie do sytuacji, że apteki zaczną odmawiać ich realizacji. Dziękuję.
Speaker 12
Dziękuję. Informuję przez taką izbę, że głosy w dyskusji zostały złożone do protokołu przez państwa senatorów, Ryszarda Brejzer, Leszka Czarnowaja, Benjamina Godyle, Janusza Gromka, Władysława Komarnickiego, Ryszarda Majera, Janusza Pęcherza, Joannę Sykułę, Adama Schenfelda, Aleksandra Szweda I Ryszarda Świlskiego. Zamykam dyskusję. Czy pan minister jeszcze chciałby zabrać głos?
Nie, dziękuję.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu czwartego porządku obrad ustawy o zmianie ustawy prawo wodne. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 772, a sprawozdanie komisji w druku numer 772 a. Proszę o zabranie głosu pana senatora Tadeusza Jarnuziewicza I przedstawienie sprawozdania Komisji Klimatu I Środowiska.
Bardzo proszę.
Tadeusz Jarmuziewicz
Dziękuję bardzo. Panie marszałku, wysoki senacie. W imieniu Komisji Klimatu I Środowiska mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko do projektu ustawy... Zmiana ustawy prawo wodne, druki senackie 772, 772. Od 1 stycznia 2 18 roku, czyli od momentu obowiązywania nowego prawa wodnego, na użytkownikach, kolokwialnie mówiąc, studni, czyli miejsc, gdzie się pobiera wodę, ciąży obowiązek, aby wpłacić opłatę legalizacyjną I żeby ten fakt był z całą pewnością znanym wodą polskim.
Z całą pewnością państwo wiecie, że mimo takiego położenia geograficznego Polski, jesteśmy krajem o jednym z trudniejszych, trudniejszej dostępności do wody słodkiej. Wiecie o tym, że dużo lepszej sytuacji jest na przykład Egipt. Aż trudno uwierzyć, ale taką taką mamy sytuację. W związku z tym ten, który jest odpowiedzialny za to, aby ewidencjonować, aby była, dysponować dokładną informacją, jakie są zasoby I w którym miejscu, czyli tak zwane mapowanie, czyli wody polskie, okazuje się, że mimo takich zapisów w prawie wodnym, to coś, te, ten mechanizm jest dziurawy, nie działa. W związku z tym, chcąc to uszczelnić, wypadałoby najpierw spróbować zinwentaryzować to, mamy.
W związku z tym ta propozycja ustawy, zmiany w prawie wodnym ma charakter abolicyjny. To znaczy powiedzcie użytkownicy, że to macie, a do dwudziestego siódmego września dwudziestego siódmego roku z tego tytułu nie będzie żadnych kar. Mało tego, rejestracja też odbędzie się bezpłatnie. W związku z tym cały mechanizm, o jakim mówię, czyli
Tadeusz Jarmuziewicz
Zmiana prawa wodnego sprowadza się do tego, żeby zinwentaryzować to, mamy, a pierwszym elementem mechanizmu jest to, żeby zdjąć potencjalne kary. Inicjatywa wzięła się z tego, że w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje o pierwszych karach nałożonych jednak. Ja dziś słyszałem jakieś 60000, czy, czy, ja to mam zapisane, że opłata legalizacyjna jest na stałym poziomie, to jest 666600 złotych. To oczywiście dla tych, którzy do tej pory użytkowali, a będą zgłaszali, takiej opłaty nie będzie. Natomiast dużo ciekawszy jest zapis w prawie wodnym, że bez wymaganej zgody wodnoprawnej kara jest pomiędzy 5000 a 1000000 złotych.
Speaker 57
To już jest poważniejsza sprawa. W związku z tym takie coś też nie wchodzi w rachubę. 27. Wrzesień, 27. Rok.
Do tego dnia należy zgłosić użytkowanie studni I tak naprawdę to jedyna konkluzja, jaka płynie z całej tej ustawy. Pani marszał... Pani marszałek już w zasadzie tyle miałem do powiedzenia.
Speaker 47
Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa chce zadać pytanie senatorowi sprawozdawcy? Tak, bardzo proszę pan senator Momontof.
Robert Mamątow
Dziękuję bardzo pani marszałek. Czy nie uważa pan, że idziemy za daleko z tymi wszystkimi kontrolami I z tym wszystkim legalizowaniem. No studnie, jeśli gospodarstwo dwoje dziadków użytkuje 3 hektary I mają studnie do wykorzystania, oni muszą się rejestrować, swoje tą to te parę litrów wody, które, to jest moim zdaniem tak mocna ingerencja w swobody obywatelskie, że nie powinniśmy w ogóle rozważać takich sytuacji.
Tadeusz Jarmuziewicz
Nie, nie, jeżeli to jest troszkę, o którym pan powiada, do pięciu metrów sześciennych, to nie. Natomiast powyżej pięciu metrów sześciennych taki obowiązek jest nałożony. W związku z tym, proszę pana, my mamy, ja powiem panu z Opolszczyzny, po dziewięćdziesiątym siódmym roku w wyniku tego, że jest słaba orientacja ile jest pobierane wody I gdzie, również inne czynniki miały na to wpływ. Poziom wód gruntowych na Opolszczyźnie spadł o 80 centymetrów. Wszędzie.
Speaker 50
Oczywiście susza I tak dalej. Natomiast skoro jest tak źle, to dobrze byłoby mieć dokładne rozeznanie, w którym miejscu bierzemy I ile bierzemy. I tak temu ta ta ustawa służy.
Zgadzam się.
Piotr Masłowski
Panie senatorze, mam takie pytanie, czy trochę odnosząc się do pytania pana senatora Momontowa, czy może pan powiedzieć, od kiedy ten obowiązek jest? Bo z tego, co ja rozumiem
Pierwszego stycznia osiemnastego roku.
Piotr Masłowski
Dokładnie. To nie jest nowy obowiązek. Jak ja rozumiem, ta ustawa ma to zliberalizować I pozwolić nie zalegalizować.
Tadeusz Jarmuziewicz
Panie redaktorze, ta ustawa ma dodać odwagi tym, którzy do tej pory tego nie zrobili. Czyli ja użyłem przypadkiem słowa abolicja, incydentalna, ale abolicja, żeby ci, którzy od osiemnastego roku użytkują studnię, powiedzieli, tak, mam taką studnię, nie zapłacę żadnej kary I nie zapłacę opłaty rejestracyjnej.
Proszę, redaktor Szejkvelt.
Adam Szejnfeld
Dziękuję pani marszałek. 2 pytania mam. 1. To zainspirowany jestem pana senatora informacją, że ta rozpiętość kar jest tak gigantyczna od pięciu 1000 do miliona. Chciałbym zapytać, od czego to zależy.
Natomiast... Czy jak to wyliczane jest. Natomiast 2. Pytanie już bardziej nawiązujące do tej ustawy, mianowicie rozumiem, że abolicja by dotyczyła wszystkich tych, którzy mają te swoje studnie. Ręczę, że większość zwłaszcza tak jak tu kolega mówił, mieszkańców wsi I tak dalej to nawet nie wiedziała czy nie wie, że musiało musieli uzyskać te pozwolenia.
A więc tutaj jakby wina znaczy jest są fakty, ale bez bez winy, ale chciałem się zapytać czy jest jakiś okres określany tą ustawą, w którym to te, które zostały wybudowane studnie będą podlegać abolicji, inne nie, czy też na przykład już w trakcie obowiązywania tej ustawy, jeżeli ktoś wykopie, nie uzyska pozwolenia, to też będzie objęty tą ustawą, skoro ona wchodzi w życie w przyszłym roku.
Tadeusz Jarmuziewicz
Łatwiej mi odpowiedzieć w tym aspekcie historycznym, to znaczy jeżeli ktoś używał w momencie działania prawa wodnego, czyli od 1 stycznia 2 18 roku tego typu urządzenie do pobierania wody, tą studnię, to to się odbywa bez kosztów zarejestrowania I bez kary, prawda? Z czego wynika wysokość kary, tak jak pan powiedział, od 5000 do miliona złotych? No rzeczywiście szerokie widły. Nie wiem, jest pan minister, jeżeli ktoś mógłby zadać pytanie, to się odwołuje. Strasznie robocze pytanie, bo tak naprawdę wody polskie decydują o tym, to tak cała cała ustawa jest dedykowana Wodom Polskim, czyli gestorowi ustawy prawo wodne.
A 1.?
Adam Szejnfeld
To było 1., a 2. To było, jeżeli pani marszałek pozwoli, to powrócę do tego, bo to jest istotne. Czy sam okres przejściowy jest jakoś określony I tak dalej. Konkretne pytanie było takie, jeżeli obywatel powęknie wiadomość, że taką ustawę uchwalamy, a nie ma studni I mówi, o kurczę, mam tutaj jeszcze pół roku czy czy rok aż wejdzie ta ustawa, kopię, bez pozwolenia,
Tadeusz Jarmuziewicz
Ma zgłosić fakt posiadania studni, która nie jest zarejestrowana do dwudziestego siódmego września dwudziestego siódmego roku. Myślę, że to jest odpowiedź na pańskie pytanie. Może kopać. Ja tak rozumiem zapisy w tej ustawie.
Dobrze,
Speaker 60
Bardzo dziękuję pani marszałek. Ja mam takie państwa na to, że pytanie uściślające, mianowicie ta norma pięciu metrów sześciennych.
Speaker 62
Czy ona obowiązuje w takim względzie, że jeżeli jest planowany mniejszy pobór, to I w obecnych warunkach rejestracji, rejestracja jest niekonieczna. No I jaki okres czasowy poboru tych pięciu metrów sześciennych, czy miesięczny, roczny?
Tadeusz Jarmuziewicz
Nie będę tutaj się wymądrzał dlatego, że to nie było przedmiotem debaty. Ja jestem senatorem, sprawozdawcą. Jeżeli mógłbym prosić o pomoc pana ministra, to byłbym wdzięczny. Pamiętam, że tego typu zapisy były obecne w prawie polskim przed 1 stycznia 2 18 roku, czyli przed wejściem w życie nowego, znaczy nowego, od osiemnastego roku. Rozumiem.
Tego prawa wodnego, które objąć
Speaker 63
To ja do tego poproszę pani marszałek, żeby pan minister był uprzejmy w swojej części odpowiedzieć na to pytanie. Dziękuję.
Speaker 47
Myślę, że pan minister notuje państwa pytania I pewnie je uwzględnił w swojej wypowiedzi. Czy są jeszcze jakieś pytania do senatora sprawozdawcy dotyczące przebiegu posiedzenia komisji, przypominam? Nie ma. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo, panie sekretarzu.
Speaker 46
Projekt tej ustawy został wniesiony przez posłów. Obecnie mógłby zabrać głos upoważniony przedstawiciel wnioskodawców pan poseł Marek Chmielewski, ale nie ma go na sali. Mamy za to przedstawiciela, przedstawiciela Ministerstwa Infrastruktury, które zostały upoważnione do reprezentowania stanowiska rządu. Czy pan minister chce zabrać głos? I zapraszam.
To zapraszamy tutaj do nas, bo zdaje się, że będą pytania I tak więc.
Speaker 40
Szanowna pani marszałek, wysoki senacie. Odpowiadając na te pytania również, które się tutaj pojawiły, zadane przez panów senatorów, chciałbym zwrócić uwagę, że te przepisy są skierowane przede wszystkim do osób wykonujących działalność rolniczą. To znaczy ci, którzy pobierają wodę w wielkości do pięciu metrów sześciennych na dobę I do trzydziestu metrów głębokości, to nie muszą podejmować żadnych działań związanych z legalizacją. Więc ten przykład, o którym pan senator mu powiedział, na przykład dwójki starszych ludzi mieszkających gdzieś na wsi, to tego raczej nie będzie, tego nie będzie dotyczył. Chodzi o to, aby ci, którzy mają I korzystają ze studni, na przykład do działalności rolniczej I te I te studnie nie są zarejestrowane, aby byli w procesie legalizacji tego przedsięwzięcia zwolnieni z opłaty legalizacyjnej.
To jest opłata za wykonanie urządzenia wodnego wezwanego po wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego. I 2. Aspekt, będą zwolnieni z administracyjnej kary pieniężnej, o której jest mowa w prawie wodnym. To jest kara, która jest ponoszona za wykonanie urządzenia wodnego bez wymaganej zgody wodnoprawnej. To jest zachęta do tego, aby legalizować te urządzenia po to, aby wody polskie, które zajmują się zarządzaniem gospodarką wodną, miały lepszą informację I całościową informację na temat miejsc poboru wody, co pozwoli na efektywniejsze zarządzanie
Wodą I całą gospodarką wodną I chciałbym zwrócić uwagę, że od momentu wejścia w życie tej ustawy do końca 2000 dwudziestego siódmego roku będą te procesy obowiązywać. One będą dotyczyć tych, którzy zdecydują się na rozpoczęcie procesu legalizacji po wejściu ustawy, ale również ci, którzy rozpoczęli ten proces teraz, przed wejściem w życie ustawy, ale rozpoczęli ten proces, będą również zwolnieni z tych opłat, czyli opłaty legalizacyjnej I kary administracyjnej. W przypadku kogoś, kto po wejściu w życie ustawy rozpocznie wybudowanie takiej studni, o co pan senator pytał, no to będzie musiał po prostu przygotować operat wodny, który jest niezbędny dla tego typu działalności, ale to ci, którzy budują od nowa te studnie, będą takie operaty przygotowali, jak I ci, którzy będą je również legalizować, więc tutaj ten proces nie będzie się praktycznie niczym różnił. Więc jako rząd pozytywnie opiniujemy projekt tej ustawy. Jest on niezbędny z punktu widzenia uniknięcia potencjalnych kar, które mieli, mieliby głównie rolnicy, zapłacić za legalizację takich urządzeń wodnych, więc jest to wyjście naprzeciw tym oczekiwaniom po to, aby ten proces, czy ten problem rozwiązać bez kosztów, które musieliby ponieść użytkownicy studni, którzy dotychczas z nich korzystali.
Dziękuję. Czy
Robert Mamątow
Dziękuję bardzo pani marszałek. Mam pytanie do pana, czym się kierowali projektodawcy, żeby wprowadzać taką regulację, bo do końca powiedział pan poseł, pan senator sprawozdawca, że jesteśmy krajem, którym mamy deficyt wody. No ale myślę, że to chyba nie jest usprawiedliwienie, wprowadzenie takiej kontroli wszystkich podłączeń, bo rozumiem, że jeśli ktoś studnię głębinową chce wybudować, to też musimy mieć zgodę, tak? Musimy powiadomić o o takim fakcie.
Speaker 40
Jasne. Panie senatorze, jakie były intencje? Według tych intencji, które zostały przedstawione przez wnioskodawców, sprawa dotyczyła, rozpoczęła się od kwestii jednego z rolników z Podlasia, który po kontroli w takiej sytuacji, gdzie wykorzystywał wodę ze studni do działalności rolniczej, gdzie miał niezlegalizowaną tę budowlę, został obarczony karą w wysokości kilkudziesięciu 1000 złotych. Więc zwrócono uwagę na to, że takich miejsc, które są wykorzystywane przez rolników do tej działalności, jest zdecydowanie więcej. Po to, aby z jednej strony uniknąć potencjalnych kar w przyszłości, ale jednocześnie w taki sposób zmapować te urządzenia, aby pozwoliły na lepsze zarządzanie gospodarką wodną I to jest też odpowiedź na te kwestie suszy, o których pan senator mówił I deficytu wody, postanowiono przygotować taki projekt ustawy, który z jednej strony pozwoli na nieobarczanie dodatkowymi kosztami rolników wykorzystujących tego rodzaje studnie, a z drugiej strony pozwoli w sposób odpowiedni zmapować wszystkie te urządzenia, a w Polsce możemy powiedzieć, że jest ich kilkadziesiąt 1000.
Więc zachęcamy oczywiście do tego, żeby wszyscy ci, którzy nie mają zalegalizowanych takich urządzeń, robili to, bo będą mogli dzięki temu mieć legalne urządzenia bez ponoszenia żadnych dodatkowych kosztów, kar administracyjnych czy opłat legalizacyjnych. Dziękuję.
Speaker 66
Czy są jeszcze jakieś pytania do pana ministra? Nie widzę. Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Żaden z państwa senatorów nie zapisał się do głosu.
Speaker 46
Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Artur Dunin, Agnieszka Gorgon-Komor, Janusz Gromek, Jolanta Hibner, Władysław Komarnicki, Ryszard Majer, Janusz Pęcharz, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu piątego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz deweloperskim funduszu gwarancyjnym.
Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 773, a sprawozdanie komisji w druku numer 773 a. Proszę o zabranie głosu senatora Artura Dunina I przedstawienie sprawozdania Komisji Infrastruktury.
Artur Dunin
Pani Marszałek, Wysoka Izbo, szanowni państwo. Z wielkim szacunkiem chcę państwu przedstawić informacje, sprawozdanie z komisji infrastruktury odnośnie ustawy o ochronie nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz deweloperskiego funduszu gwarancyjnego. Szanowni państwo, zmiana krótka, ale bardzo bardzo istotna. Dotyczy ona ujednolicenia sposobu przekazywania danych, danych przez podmioty zobowiązane do opublikowania informacji o cenach mieszkań I domów. Szanowni państwo, ustawa, którą dzisiaj procedujemy niedawno weszła w życie I faktycznie wykazała, że potrzeba jasnych, czytelnych I ujednoliconych przekazywania danych tak, żeby te dane moglibyśmy wykorzystywać dalej.
Dlatego dyskusja była krótka, bo wszyscy rozumiemy, że są to potrzebne zmiany. Jednocześnie chciałbym podziękować panu ministrowi, panu posłowi Michale, Michałowi Gramatyce, który wprowadził pod obrady Sejmu, dziś Senatu te te zmiany. Jednocześnie chcę powiedzieć, że zobowiązał się podczas prac senackich do wprowadzenia pewnych poprawek I one zostały przedłożone również w senacie. Natomiast ja chciałbym bardzo podziękować pani legislator z biura legislacyjnego senatu, która przygotowała również poprawki I jako senatorowie wybraliśmy rozwiązania, chociaż cel dokładnie jest ten sam. I poprawek pana Ministra Gramatyki, I senatu, gra legislacyjnego.
Dokładnie ten sam cel zostanie osiągnięty. Senatorowie poparli poprawki, poprawki senackie. Szanowni państwo, jednym słowem rekomenduje przyjęcie tej ustawy wraz z przyjętymi poprawkami, tym bardziej, że nie było żadnego głosu sprzeciwu wobec tej tej ustawy. Serdecznie dziękuję pani marszałek. To wszystko ode mnie.
Speaker 46
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do senatora sprawozdawcy? Nie ma. Dziękuję bardzo. Projekt tej ustawy został wniesiony przez posłów.
Nie ma z nami niestety ministra... Pana posła Michała Gramatyki, który został upoważniony jako przedstawiciel wnioskodawców. Nie ma z nami również przedstawiciela rządu. Tak.
Artur Dunin
Przepraszam, bo o tym zapomniałem powiedzieć, a byłem też zobowiązany o tym powiedzieć. Ministerstwo popiera te rozwiązania I to chciałbym również przekazać wszystkim senatorom z tej mównicy. Dziękuję.
Speaker 47
Dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję. Proszę o zabranie głosu senatora Władysława Komarnickiego.
Władysław Komarnicki
Szanowna pani marszałek, wysoka izbo. Istotą proponowanych zmian nie jest nakładanie nowych obowiązków na deweloperów, lecz uporządkowanie I ujednolicenie sposobu udostępnienia danych, które już dziś na mocy obowiązujących przepisów podlegają publikacji. Kluczowym elementem jest wprowadzenie obowiązku stosowania ustrukturyzowanego formatu danych umożliwiającego ich automatyczny odczyt I oczywiście przetwarzanie. Ma to znaczenie zarówno z punktu widzenia obywateli, jak I funkcjonowanie całego rynku. Dane natomiast prezentowane w jednolitej formie stają się porównywalne, łatwiejsze do analizy, a to, co jest najważniejsze przede wszystkim bardziej dostępne.
W praktyce oznacza to, że osoby planujące zakup mieszkania lub domu zyskują realne narzędzie do
Podejmowania decyzji. Oparte są przede wszystkim na rzetelnych I przejrzystych informacjach o cenach. Projekt ten tworzy również warunki do rozwoju nowoczesnych usług, przede wszystkim dzisiaj, co jest istotą rzeczy cyfrowych. Standaryzacja danych umożliwi powstanie narzędzi analitycznych, porównywanie cen czy rozwiązań wspierających na przykład badanie rynku. Uważam, że jest to przykład racjonalnego wykorzystania potencjalnych danych publicznych z korzyścią oczywiście dla konsumentów, przedsiębiorców oraz instytucji analizujących rynek nieruchomości.
Warto podkreślić, że proponowane zmiany mają charakter techniczny, ale ich skutki mogą być odczuwalne w bardzo praktyczny sposób poprzez zwiększanie transparentności jednego z najważniejszych segmentów gospodarki, jakim jest rynek mieszkalny. I bardzo serdecznie dziękuję za tą inicjatywę, bo ona była oczekiwana. Zresztą pan senator sprawozdawca Dugin ładnie to przedstawił. Jestem absolutnie za tym, żebyśmy głosowali, jakby powiedzieć, myślę, że jednomyślnie, bo to porządkuje sprawę. Bardzo dziękuję za uwagę.
Speaker 46
Dziękuję bardzo panie senatorze. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Leszek Czarnowaj, Artur Dunin, Agnieszka Gorgon-Komor, Janusz Gromek, Ryszard Majer, Robert Mamątow, Janusz Pęcherz, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu szóstego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego I o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 771, a sprawozdanie komisji w druku numer 771 a. Proszę o zabranie głosu senatora Marcina Karpińskiego I przedstawienie sprawozdania komisji praw człowieka I praworządności.
Marcin Karpiński
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie, poinformować państwa senatorów o przebiegu posiedzenia Komisji Praw Człowieka I Praworządności poświęconemu rozpatrzeniu ustawy o zmianie ustawy o, o pożytku publicznym I wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych. Tę ustawę przedstawiła I omówiła na naszym posiedzeniu minister, sekretarz stanu w kancelarii prezesa Rady Ministrów pani Adriana Porowska, która myślę, że tutaj szczegółowo państwu te założenia do tego nowego konceptu funkcjonowania I rozliczania organizacji pożytku publicznego, organizacji społecznych przedstawi. Natomiast ja ze sprawozdawczego obowiązku chciałem tylko powiedzieć, że po 1. W założeniach tej nowelizacji jest duże uproszczenie, duże ułatwienie dla realizacji zadań publicznych w ramach czy konkursów, czy poza konkursami, bo zarówno zostaną podwyższone progi, które będą pozwalały ograniczyć czy sprawozdawczość, czy funkcjonowanie organizacji pożytku publicznego poza konkursami, ale także wprowadzane są pewne nowe rozwiązania.
No po 1. Może takie bardziej w sferze symbolicznej, ale, ale uważam, że bardzo godnej. Będzie ustanowiony dzień społeczeństwa obywatelskiego. Jest to propozycja dwudziestego czwartego kwietnia. To dzień, w którym została uchwalona ustawa o pożytku publicznym I wolontariacie.
Do tego dnia jeszcze za chwilę wrócę. Jak I ustanowienie odznaki zasłużonej dla społeczeństwa obywatelskiego. Są również zmiany, propozycje, jeżeli chodzi o funkcjonowanie poszczególnych funduszy celowych, które dotyczą społeczeństwa obywatelskiego. W tej ustawie zawarto koncept, aby zlikwidować dotychczasowy fundusz wspierania organizacji pożytku publicznego I jego środki przesunąć do funduszu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Jest to podyktowane tym, że ten likwidowany fundusz ma roczne przychody rzędu dziewięćdziesięciu, stu 1000 złotych.
Speaker 70
W tej chwili na nim jest około 900000 złotych. Praktycznie on jest martwy, bo to są... Skala tych przychodów jest taka, że nie można przeprowadzić żadnego realnego, faktycznego konkursu w skali krajowej. W przeciwieństwie do tego drugiego funduszu, który jest funduszem, który posiada corocznie kilkadziesiąt 1000000, około pięćdziesięciu, sześćdziesięciu 1000000 złotych. Jego źródłem finansowania są wpłaty z z gier losowych, stąd też I nowelizacja tej drugiej, tej ustawy o o grach losowych I to będzie pozwalało wesprzeć tamten fundusz pewną kwotą I I jednocześnie przewodniczący Komitetu Pożytku Publicznego będzie mógł dysponować tymi obydwoma funduszami czy środkami z tego, z tego także likwidowanego funduszu w sposób skuteczny.
W dyskusji nad, nad tą ustawą zabrał głos pan senator Masłowski, który złożył propozycję, poprawkę, która także I była w Sejmie, aby ten dzień społeczeństwa obywatelskiego to nie 24. Kwietnia, tylko 7. Kwietnia był. Tutaj argumentacja, która z kolei padała ze strony wnioskodawcy to sprawa tego, że siódmego kwietnia osiemdziesiątego dziewiątego roku została uchwalona ustawa o organizacjach społecznych. Tutaj państwo senatorowie, członkowie komisji nie nie po, nie podzielili tego wniosku.
Wniosek był dalej idący, zgłoszony przez senator Sekułę, aby przyjąć I I wnioskować o przyjęcie przez Senat tej ustawy bez, bez poprawek I też taki taki wniosek w tej chwili składam do wysokiego senatu. Dyskutowaliśmy także nad potencjalną poprawką złożoną przez Krajowy Sztab Ratownictwa Społecznej, krajowej sieci ratunkowej, aby w dodawanym ustępie czwartym a artykułu piątego ustawy o pożytku publicznym wykreślić część przepisu, która no daje prawo temu, kto ogłasza ten konkurs instytucji publicznej, czy, bo to też jest nowa idea, że organizacja pożytku publicznego co do zasady będą miały albo wkład rzeczowy, albo osobowy, a nie finansowy. Natomiast tu propozycja Krajowego Sztabu była taka, aby to, o tym już nie nie decydowała organizacja, instytucja publiczna, czy można zamienić te wkłady na wkład finansowy. Ale tutaj ze strony ministerstwa usłyszeliśmy informację, że to jest idea, która którą popiera Ministerstwo Finansów, które wskazuje na to, że no jednak po stronie tego, kto organizuje dany konkurs musi być pewna decyzyjność I I oczywiście jest to, jest to możliwe z zamiana wkładów rzeczowych czy osobowych na finansowe, ale za za zgodą, za zgodą instytucji publicznej. To tyle tego sprawozdania, jeżeli są jakieś pytania to jestem oczywiście do dyspozycji.
Speaker 47
Czy ktoś z państwa chce zadać pytanie senatorowi sprawozdawcy? Nie ma. Dziękuję bardzo, panie senator.
Dziękuję bardzo.
Speaker 46
Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister, członek Rady Ministrów, przewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego. Czy przedstawicielka rządu pragnie zabrać głos w sprawie omawianej ustawy? Zapraszam panią minister.
Adriana Porowska
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Zmiana ustawy o pożytku publicznym jest niezwykle istotna dla społeczeństwa obywatelskiego, dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego, ale patrząc również po twarzach osób tu zasiadających również dla państwa. Znamy się z działalności na rzecz dobra wspólnego, znamy się z działalności w organizacjach pożytku publicznego. Celem tego projektu jest uproszczenie przepisów oraz ograniczenie obciążeń administracyjnych dla organizacji pozarządowych. Ale zanim zacznę omawiać poszczególne punkty, chciałabym państwu powiedzieć, że ja już pracuję nad drugą nowelizacją.
Razem z organizacjami pozarządowymi chcemy, aby tych zmian było zdecydowanie więcej. Te zmiany, o których przed chwilą powiedział pan senator, dotyczą przede wszystkim sprawiedliwych zmian, zniesienia obowiązku wkładu własnego finansowego dla organizacji pozarządowych. Szczególnie dla tych małych działających lokalnie. Jest to niezwykle istotne dlatego, że do tej pory, krótko mówiąc, było tak, że organizacja pozarządowa sięgając po środki publiczne najpierw musiała uzbierać pieniądze na to, aby włożyć taki wkład. A przecież w tych organizacjach pozarządowych pracują ludzie wolontarystycznie, których pracę można wycenić.
A przecież te organizacje pozarządowe posiadają wkłady rzeczowe, które są równoznaczne z tym wkładem finansowym. Następna rzecz to jest kwestia małych grantów. Przez wiele, wiele lat nie była wysokość tych grantów zmieniana. Teraz zamiast 10000, będzie 20000, a rocznie będzie to 40000, po które będzie mogła sięgnąć organizacja pozarządowa. Ale co równie istotne, taki projekt będzie można realizować przez cały rok, a nie przez tak jak było to do tej pory 90 dni.
To też bardzo ważna zmiana nie tylko dla organizacji pozarządowych, ale I dla również samorządowców, którzy również o to wnioskowali. O uproszczonych sprawozdaniach dla organizacji, których dochód będzie nie przekraczał dwustu 1000, też już tu pan senator powiedział. I kolejne 2 bardzo ważne kwestie. Szanowni państwo, jak zapewne państwo wiedzą, część z państwa, ja nie tylko pracowałam w organizacji pozarządowej, jestem z zawodu pracownikiem socjalnym, z osobami doświadczającymi bezdomności, ale współpracowałam z bardzo wieloma organizacjami pozarządowymi, nie tylko w Warszawie, ale I w całej Polsce I wiem, jak wiele wysiłku wkładają oni w ratowanie bardzo często osób, o które nikt oprócz nich się nie upomina. Ratując te osoby, wspierając te osoby, poświęcają swój czas własny I swojej rodziny.
I chciałabym nisko pokłonić się im I móc podziękować im za ten wkład I również ich rodzinom. Dlatego też chcielibyśmy mieć odznaczenie, które będzie nie tylko podziękowaniem dla tych osób, ale I pokazywaniem wzorców do naśladowania, dla młodego pokolenia, dla innych osób. Po to, abyśmy pokazywali, że są takie osoby, które wyróżniają się spośród nas takim szczególnymi zasługami właśnie dla społeczeństwa obywatelskiego. I Święto Społeczeństwa Obywatelskiego. Ta idea zrodziła się z tego, aby był taki dzień, w który nie tylko organizacje pozarządowe, które są zarejestrowane, ale I również wolontariusze, różnego rodzaju nieformalne rady, mogły wyjść do ludzi I opowiedzieć o swoich działaniach, zachęcić ich do tego, aby współdziałały na rzecz dobra wspólnego.
To nie będzie dzień wolny od pracy, to będzie dzień, w który te organizacje czy osoby będą mogły opowiedzieć na rzecz działania dla społeczeństwa obywatelskiego. Jak pan senator wcześniej wspomniał, były propozycje, aby była to inna data. Szanowni państwo, myśmy długo pracowali nad tym projektem I oczywiście, że rozważaliśmy różne daty, ale data związana z dwudziestym czwartym kwietnia związana jest też z ustawą, o której tutaj mówimy I mówimy szeroko o tym, że społeczeństwo obywatelskiego to nie tylko organizacje pozarządowe, ale również właśnie rady młodzieżowe, rady seniorów, wolontariusze, to ochotnicze straże pożarne, to koła gospodyń wiejskich. Chodzi o to, żeby ludzie zdawali sobie z tego sprawę, bo uwierzcie mi państwo, nie wszyscy wiedzą, że odgrywają bardzo ważną rolę poprzez to, że angażują się lokalnie, że działają na rzecz sportu, kultury czy zwierząt, czy innych osób, że są elementem całego systemu. Chodzi o to, aby widzieli, że, że te ich działania są doceniane I aby mogli zachęcać innych do tego współdziałania.
Pan senator również wspomniał o likwidacji funduszu wspierania organizacji pozarządowych I słusznie zauważył, że tam są niewielkie kwoty. Tak naprawdę to była propozycja też ze strony Ministerstwa Finansów, racjonalizacji też I wydatkowania środków, które, które są na nim niewielkie. I tak naprawdę to są najważniejsze rzeczy, które są w tej ustawie. Bardzo serdecznie państwa proszę o, o przyjęcie jej. Bardzo nam zależy na tym, oby już te zmiany, jeśli otrzymamy oczywiście podpis pana prezydenta, mogły już wejść od pierwszego września I my już skupiamy się na drugiej nowelizacji I liczę również na współpracę przy drugiej nowelizacji.
Speaker 46
Dziękuję. Dziękuję bardzo I są już pytania do pani minister z pierwszym pytaniem. Pan senator Krzysztof Kwiatkowski.
Krzysztof Kwiatkowski
Pani minister, chciałem podziękować za ustawę. To podwyższenie kwoty małych grantów, wydłużenie czasu realizacji zadań, podwyższenie progu rocznej kwoty przychodu, który umożliwia korzystanie z tej uproszczonej zasad księgowości. Bardzo ciepło, bardzo serdecznie dziękuję. To była zmiana od długiego czasu oczekiwana przez organizację pożytku publicznego, ale prosiłbym o odpowiedź na pytanie, co kryje się za likwidacją funduszu wspierania organizacji pożytku publicznego? Czy to w jakiś sposób nie uderzy w działalność organizacji, Czy może były jakieś negatywne doświadczenia z tym funduszem?
Czym państwo się kierowali, proponując tą zmianę I co w zamian?
Adriana Porowska
Likwidacja tego funduszu ma charakter porządkujący I praktyczny. Fundusz jest bardzo niewielki. Stan jego środków na koniec listopada 2000 dwudziestego piątego roku wynosił niespełna 500000 złotych, a rocznie przychody w 2000 dwudziestym piątym roku wynosiły ponad 90000. I przy takiej skali nie jest to narzędzie, które może realnie I systemowo wspierać organizacje pozarządowe. Dlatego bardziej racjonalne jest przeniesienie tych środków do drugiego funduszu, którym dysponujemy.
To jest Fundusz Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. I jest on w szerszym zakresie, pozwala nam finansować zadania służące organizacjom pozarządowym.
Speaker 46
Mhmm. Dziękuję. Proszę o zadanie pytania senatora Wiesława Dobkowskiego.
Wiesław Dobkowski
Dziękuję bardzo. Pani minister, ja mam pytanie dotyczące wkładu własnego. Dlaczego w ustawie, w ustawie dopuszcza się utrudnienie przez organ administracji publicznej umożliwienia organizacjom społecznym wybrania formy wkładu własnego na równi z kładem rzeczowym I osobowym. Chodzi o to, że po prostu to jest możliwe, tylko że wtedy jest możliwe, jeżeli organ administracji publicznej zlecający realizację zadania publicznego dopuszcza taką możliwość. A jak, jak nie dopuści, to znaczy, że wtedy organizacja nie może, powiedzmy, nie może tego wkładu wnieść na równi z wkładem rzeczowym.
Ja uważam, że że koledzecja powinna mieć możliwość I taką I taką, bez bez żadnych warunków. Dziękuję.
Adriana Porowska
Propozycja uzupełnienia tego przepisu wyniknęła z uwag, tak jak już to było powiedziane, Ministerstwa Finansów I zgłoszone w toku uzgodnień na etapie rządowego procesu legislacyjnego. Minister Finansów słusznie zwrócił uwagę, że mogą wystąpić takie zadania publiczne, w których z uwagi na charakter tego zadania nie jest zasadne zastępowanie wkładu osobowego lub rzeczowego środkami finansowymi. I to organ zlecający realizację zadania posiada najlepszą wiedzę w tym zakresie, stąd też do, do uwagi przychylono się.
Krzysztof Kwiatkowski
Czy pani minister wie, która z izb polskiego parlamentu okazała się większą empatią wobec organizacji pożytku publicznego, zwiększając odpis podatkowy z jednego na półtorej procent możliwości odpisania, która to z polskiego parlamentu taką poprawkę wprowadziła do obowiązujących przepisów.
Adriana Porowska
Kłaniam się nisko panie senatorze I bardzo dziękuję za to. I bardzo dziękuję za to w imieniu organizacji społeczeństwa obywatelskiego. To niezwykle istotne.
Ewa Kaliszuk
Szanowna pani minister, ja również bardzo dziękuję za te ustawy dzisiaj, za zmiany, które od dawna są przez organizacje pozarządowe, bardzo żywo zainteresowane tymi zmianami. I ja mam takie 2 pytania. 1. Kwestia, czy podczas konsultacji I państwa spotkań, dyskusji z organizacjami
Pojawiły się postulaty czy wątpliwości albo spostrzeżenia, które były wnoszone przez organizację, ale z określonych powodów nie mogły się znaleźć w tej ustawie? Mówię o jakichś rozwiązaniach, które by jeszcze ulepszały ich funkcjonowanie. A 2. Pytanie to wspomniała pani na początku, że już jesteście przy pracach nad kolejną ustawą. Być może ono wiąże się z tym pierwszym moim pytaniem.
No I właśnie skąd już prace nad kolejną, kiedy dopiero przyjmujemy te? Dziękuję bardzo.
Adriana Porowska
Tak, pojawiły się prośby o to, żeby był zdecydowanie szerszy zakres zmian ustawowych, ale te zmiany mają charakter zdecydowanie bardziej wpływający na budżet państwa, krótko mówiąc I na bardzo wiele innych przepisów I potrzeba zdecydowanie więcej czasu, aby dokonać tego typu uzgodnień. Dlatego właściwie to już od dłuższego czasu pracujemy nad również zapisami zmieniającymi tą ustawę.
Adam Bodnar
Szanowny ministro, ja mam pytanie dotyczące takich oświadczeń, które się pojawiają raz na jakiś czas na stronach Narodowego Instytutu Wolności Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, a mianowicie pan dyrektor Braun informuje, że niektóre organizacje muszą zwrócić środki ze względu na wykazane w wyniku audytu uchybienia. 1 z takich ostatnich informacji dotyczyła Fundacji Rozwoju Centrum Macierz Poloni, która dostała dość potężną dotację, natomiast wyszło na to, że inicjatywy były niezrealizowane. Jeżeli dojdzie do odzyskania środków, to gdzie te środki trafiają, to co się z nimi dzieje, który fundusz tymi środkami później dysponuje, a być może pani ministra zna skalę tych żądanych zwrotów, tych dotacji, które po prostu były wydane niezgodnie z celem. Dziękuję.
Adriana Porowska
Nie tylko ta 1 organizacja pozarządowa postanowiła środki publiczne potraktować jak swoje własne prywatne. I bardzo dziękuję za to pytanie, bo to też pokazuje, że zarówno Narodowy Instytut Wolności, jak I my w w KPRM-ie pracujemy nad tym, aby te środki odzyskać, aby pokazać, że nie godzimy się na tego typu sytuacje. Trwają procesy w bardzo wielu sprawach. Jak dla mnie jako osoby wcześniej pracującym w organizacji pozarządowej, szokujące, jak komuś mogło w ogóle przyjść do głowy, aby sprzeniewierzać w ten sposób pieniądze, które mogą ratować ludzkie życie. W czasach, kiedy, szanowni państwo, mieliśmy do czynienia z ogromną falą osób, które przyjeżdżały do nas z Ukrainy z małymi dziećmi, byli tacy, którzy postanowili te pieniądze sprzeniewierzyć, krótko mówiąc.
Co do skali, ja bardzo chętnie sprawdzę, jak to w tej chwili wygląda, dlatego że różnego rodzaju postępowania są na różnych etapach I w różnych procesach odzyskiwania tych środków jesteśmy. One wpływają również na do KPRM-u I ponownie są wykorzystywane na rzecz organizacji pozarządowych.
Speaker 47
Dziękuję. Proszę o zadanie pytania jeszcze raz senatora Krzysztofa Kwiatkowskiego.
Krzysztof Kwiatkowski
Pani minister, zainspirowała mnie pani, dziękuję za te wysiłki, które są podjęte, żeby odzyskać pieniądze budżetowe nie tak wydane. Chciałem zapytać o jedną rzecz, która w ostatnim czasie jest szczególnie bulwersująca. Stowarzyszenie Bezpieczna Lubelszczyzna dostała decyzję zwrotu trzech 1000000 czterystu 1000 złotych. Jak podają media, to stowarzyszenie sfinansowało za ćwierć miliona złotych akcję bilbordową posłanki PiS-u Moniki Pawłowskiej bezpośrednio przed rozpoczęciem kampanii. W jej okręgu wyborczym pojawiły się bilbordy z jej podobizną pod przykrywką akcji społecznej.
No ale to nie koniec. W ramach tych pieniędzy, w ramach tego projektu prawie 450000 złotych trafiło do firmy należącej do pana Andrzeja Halerza, ówczesnego rzecznika stowarzyszenia, byłego dyrektora biura poselskiego Moniki Pawłowskiej, a prywatnie jej męża. Czy my mamy więcej takich przykładów I jakie państwo podejmują działania, żeby starać się te pieniądze odzyskać?
Adriana Porowska
Od momentu, kiedy zmieniła się władza, Narodowy Instytut Wolności przeszedł bardzo dużą metamorfozę. Dlatego, że wszystkie te konkursy, które rozpatrywane są, rozpatrywane są przez ekspertów. Eksperci są szkoleni I do każdego z tych konkursów są losowani. Ja nie mam absolutnie żadnego wpływu na to, kto jaki projekt będzie oceniał. I to jest podstawowa zmiana.
2. Zmiana jest taka, że jeśli nawet zdarzy się taka organizacja, która sprzeniewierzy te pieniądze, to do dosięgnie ją, sprawiedliwość będzie musiała zwracać te pieniądze. Ten przykład, o którym pan senator powiedział, niestety nie jest odosobniony. Ja oczywiście, jeśli państwo sobie życzą, mogę przygotować też taką informację I przesłać I pokazać, co na jakim etapie jest I ile takich spraw jest prowadzonych I przez Narodowy Instytut Wolności, wtedy kiedy są odwołania, to już potem przez nas, ale bardzo wiele tych spraw już jest w prokuraturze.
Magdalena Kochan
Ja tylko z ogromną prośbą, żeby, żebyśmy otrzymali taką informację, o której przed chwilką pani minister mówiła. Myślę, że do wiadomości wszystkich senatorów będzie to bardzo istotna wiedza dla nas.
Krzysztof Kwiatkowski
Dziękuję. Informacją co było podstawą decyzji o obowiązku zwrotu części czy całości dotacji. Czy jeżeli można tak jak ja podałem ten przykład tego stowarzyszenia, co było podstawą podjęcia takiej decyzji?
Adriana Porowska
Absolutnie przekażę państwu tą wiedzę. Mam tylko jedną ogromną prośbę. Szanowni państwo, wśród takich jest niewiele nieuczciwych organizacji. Bardzo serdecznie państwa proszę, żebyście pamiętali, że w Polsce większość organizacji pozarządowych raczej cierpi na niedostatek finansów I nie ma zamiaru najmniejszego marnotrawić tych pieniędzy czy je kraść. I dlatego bardzo proszę, nawet podając to do wiadomości publicznej, podkreślać, że organizacje pozarządowe bardzo ucierpiały przez to, że były wykorzystywane, polityków, przez polityków do robienia własnych kampanii czy innych rzeczy, bo w Polsce mamy naprawdę wielu uczciwych ludzi, którzy raczej dokładają do działalności swojej, niż sprzeniewierzają pieniądze.
Speaker 46
Dziękuję bardzo pani minister. Dziękuję też za to przypomnienie. Nie widzę więcej pytań. Informuję, że przedstawicielka rządu zobowiązała się do udzielenia pisemnej odpowiedzi na pytanie zadane przez senatora Kwiatkowskiego I senator Magdalenę Kohan. Otwieram dyskusję I zapraszam do głosu w pierwszej kolejności senatora Piotra Masłowskiego.
Piotr Masłowski
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Ustawa o działalności pożytku publicznego I o wolontariacie została uchwalona w dwutysięcznym trzecim roku. Nie wiem, macie świadomość, ale to była, to jest taka ustawa, która na przykład przy okazji osiemnastych urodzin doczekała się oficjalnego świętowania. Nie wiem, ile w Polsce jest takich przepisów, które dla części ludzi są tak ważne, że, że spotkały się z takim, a nie innym odzewem. Ja też dlatego dzisiaj zabieram głos, bo, bo moja droga zawodowa, nim wstąpiłem na drogę polityki lokalnej, a, a potem krajowej, to były właśnie organizacje pozarządowe I byłem działaczem, pracownikiem organizacji lokalnych, organizacji na szczeblu ogólnokrajowym.
Koordynowałem projekt dla Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, zasiadałem w komitetach monitorujących. Byłem w zespole doradczym prezydenta Komorowskiego w tym obszarze. Jestem też współautorem, współredaktorem razem z Łukaszem Waszakiem z Łodzi Porednika Współpracy Modelowej Współpracy Organizacji I administracji publicznej. Dlatego myślę, że, że to jest dobra okazja, żeby trochę o tym trzecim sektorze powiedzieć więcej. Według badań prowadzonych przez Stowarzyszenie Klon/Jawor, a one są prowadzone od wielu lat.
Zresztą to jest ten, ta organizacja, która prowadzi portal ngo pl, czyli non-govermental organization, organizacje pozarządowe. W Polsce zarejestrowanych jest ponad 160000 organizacji pozarządowych, w tym 75000 aktywnych. I gdyby się tak zastanawiać, czym te organizacje w ogóle są, to w teorii to są podmioty, które nie działają dla zysku, ale nie są, nie są ani administracją publiczną, nie są też biznesem. Ja kiedyś jeszcze jako wykładowca akademicki w tym obszarze bardzo często podawałem przykład serialu Doktor House, gdzie był to szpital uniwersytecki, ale prowadzony przez fundację, który doskonale obrazywał sens istnienia organizacji pozarządowych, bo są takie sytuacje, że biznesowi się coś nie opłaci. Są takie sytuacje, że coś nie mieści się w żadnych procedurach administracyjnych I wtedy niezbędnie potrzebne są nam organizacje pozarządowe, które wypełniają, wypełniają tą naszą lukę
Lukę w działaniu. Jak popatrzymy na polskie statystyki, to na przykład polski sport stoi organizacjami pozarządowymi, ale także kultura, czy tak jak pani ministra wspomniała, zadania z obszaru pomocy społecznej, takie jak bezdomność. Takich doświadczeń nie mam, ale byłem koordynatorem projektu dla osób głuchych na przykład, tak że też, też jakoś w tym obszarze związanym z świadczeniem usług mam swoje doświadczenie. I o tym chciałem powiedzieć. To znaczy, przejdź teraz do tego, że sektor pozarządowy na świecie pełni 2 zasadnicze role, moim zdaniem.
1 to jest usługowa. Świadczenie usług społecznych, wykonywanie zadań. W Polsce nie ma, nie ma tej świadomości, wiem o tym doskonale, ale w wielu krajach Europy organizacje pozarządowe są nie tylko istotnym wykonawcą usług społecznych, ale są także istotnym pracodawcą. Są takie państwa w Europie, gdzie ponad 5 procent osób zatrudnionych pracuje w organizacjach pozarządowych. A jak ktoś popatrzy na rynek niemiecki, to Caritas jest największym pracodawcą w Niemczech, zatrudnia ponad 700000 osób, prowadzi 25000 placówek.
2. Największy pracodawca to jest diakonia, czyli organizacja z kolei związana z Kościołem Ewangelicko-Ewangelicko-Augsburskim. W Polsce nie ma to takiego wymiaru, chociaż ten wymiar też jest istotny. Za to specyfiką Polski, ale nie tylko Polski, są organizacje obywatelskie. Organizacje, które są tak faktycznie stabilizatorem, stabilizatorem demokracji I bez względu na to, czy reprezentujemy jedną, czy drugą stronę sceny politycznej, znajdziemy organizacje pewnie sobie bliższe.
Bo z jednej strony to może być Komitet Obrony Demokracji, a z drugiej strony prawa strona sali może popatrzeć na kluby Gazety Polskiej I centrala jest zarejestrowana jako fundacja. Jest to typowa organizacja pozarządowa. Mogą to też być organizacje eksperckie, takie jak, jak na przykład forum energii, które zupełnie niedawno obchodziło swoje dziesięciolecie, czyli istotny na naszym polskim rynku think tank energetyczne. Mówię o tym dlatego, że zdaniem wielu komentatorów politycznych I to z zewnątrz widać bardzo często lepiej niż wewnątrz, że gdybyśmy nie mieli takiego sektora organizacji obywatelskich, to stan naszej demokracji byłby zdecydowanie gorszy. US8, amerykańska agencja, dopóki Trump jej nie zamknął, prowadziła takie badania I cały czas skazywała Polskę obok Estonii za jednego z liderów w grupie państw, które zmieniły ustrój Dzięki silnej działalności organizacji pozarządowych ta demokracja I wolność słowa w Polsce w różnych kryzysowych momentach, momentach się broniły.
Dlatego myślę, że, że to jest bardzo istotny element I ta moja wczorajsza poprawka na komisji miała na celu wzmocnić datę bardziej związaną z tą obywatelskością niż świadczeniem usług, ale ja już respektuję zasady demokracji. Komisja zdecydowała inaczej I nie mam zamiaru do, do tego tematu wracać. Raport o stanie polskich organizacji ostatni opracowane przez Klon Jawor mówi o jednej ważnej rzeczy. O trudnych relacjach z administracją centralną I dobrych relacjach z administracją samorządową. I niestety pomimo tego, że władza się zmieniła, ja myślę, że, że ten stan jest ciągle aktualny.
To, co obserwujemy dzisiaj. Pani ministra proponuje zmiany w ustawie, które są niezmiernie potrzebne, tylko że to nie jest to, co sektor oczekuje. I to nie jest zarzut, żeby była jasność, bo ja tu panią ministrę bardzo wspieram I liczę na to, że ta zapowiedziana także duża, duża zmiana w ustawie o działalności pożytku publicznego I o wolontariacie nastąpi, że jeszcze w tej kadencji będziemy mieli okazję te zmiany, te zmiany przeprowadzić. Ale najpierw słowo, słowo o samych zmianach. Poza tym wszystkim, co tu padło, ja się bardzo cieszę, że zmienia się termin dotyczący tak zwanych małych grantów.
Dotychczas w ustawie było 90 dni. Powodowało to masę problemów administracji, bo to nie są 3 miesiące. 90 dni to jest 90 dni. Bardzo często powodowało to błędy formalne w projektach I to, że organizacje były zbulwersowane na administrację, administracja stosuje przepisy, nie mogło, nie mogło robić inaczej. Natomiast sektor oczekuje więcej, to znaczy sektor oczekuje dużej, dużej nowelizacji I to nie tylko sektor organizacji pozarządowych, bo także jednostek samorządu terytorialnego oczekuje zmian dalej idących, zwłaszcza w kontekście zlecania usług.
I tu apel głównie do Ministerstwa Finansów, bo to jest to ministerstwo, które wydaje się dzisiaj głównym hamulcowym tego procesu. I na koniec tej swojej dosyć długiej wypowiedzi chcę podać przykład. Wczoraj na, na komisji pani senator Sykuła zadała pytanie, czego dotyczy limit, limit czterdziestu 1000 bodajże, ten związany z wykonywaniem małych grantów I pytała, czy on dotyczy także środków europejskich. No nie dotyczy. Dotyczy stricte realizacji tej ustawy, ale to jest bardzo dobry przykład, żeby pokazać paranoidalną sytuację, jaką my mamy.
Ta sama organizacja pozarządowa realizując zadania z zakresu w obszarze ustawy o działalności pożytku publicznego I o wolontariacie nie może się rozliczać rezultatami, nie może się rozliczać je ryczałtowo, masę rzeczy nie może, bo tego nie dopuszcza prawo I Ministerstwo Finansów twierdzi, że tego nie można zrobić, bo ucierpi na tym sektor finansów publicznych. A z drugiej strony ta sama organizacja realizując projekty na podstawie ustawy wdrożeniowej o funduszach europejskich, wszystkie te rzeczy może robić. I tam mowa nie o czterdziestu tysiącach, a zazwyczaj o milionach. Sam byłem realizatorem projektów, które opiewały na kilka 1000000 złotych I zatrudniłem w nich nawet kilkadziesiąt, kilkadziesiąt osób jako, jako lider takich projektów. I to z punktu widzenia organizacji pozarządowej czy jednostki samorządu terytorialnego jest rzecz, której się racjonalnie wyjaśnić nie da I myślę, że to się w niedługim czasie zmieni.
A na koniec chciałem jeszcze jedną anegdotyczną sytuację państwu powiedzieć, kiedy ta ustawa weszła w życie. Gościłem w swojej organizacji w Centrum Rozwoju Inicjatyw Społecznych CRIS w Rybniku delegację z Austrii. I jak się im chwaliłem, że my mamy taką ustawę, to oni zareagowali na zasadzie, że to pokazuje niski poziom zaufania w Polsce. Co, który zresztą jest prawdą, bo dalej się z tym borykamy. I byli święcie przekonani o tym, że jak władze lokalne będą chciały komuś dać pieniądze, to I tak znajdą drogę do tego I tak.
Ja myślę z perspektywy czasu, że się okazało, że prawda była gdzieś pośrodku. Ta ustawa masę rzeczy jednak ucywilizowała. I ta ustawa także była jednym z kluczowych impulsów w historii rozwoju polskiego trzeciego sektora. Impulsów, w których ta ilość organizacji w Polsce zaczęła wzrastać. Dlatego liczę na to, że będzie I ta duża nowelizacja, którą pani ministra zapowiedziała I że kolejny taki impuls do wzmocnienia polskiego trzeciego sektora nastąpi.
Dziękuję bardzo.
Speaker 47
Dziękuję bardzo. Zanim zaproszę pana senatora Dobkowskiego z kolejnym głosem, pozwólcie państwo, że przywitam wycieczkę seniorów, którzy przyjechali do nas z Lublina na zaproszenie senatora Jacka Treli. Witamy w temacie. Bardzo proszę pan senator Wiesław Dobkowski.
Wiesław Dobkowski
Pani marszałek I wysokie senacie. Już wspomniałem w pytaniu na czym polega problem, w związku z tym chciałem złożyć poprawkę. Poprawka do zmiany drugiej w projekcie ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego I o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych druk snacki 771. W zmianie, w zmianie drugiej skreśla się treść. Jeżeli organ administracji publicznej zlecający realizację zadania publicznego dopuszcza taką możliwość.
W artykule piątym po ustępie czwartym dodaje się ustęp 4 a I 4 b w brzmieniu. 4 a w przypadku zlecenia realizacji zadania publicznego w formie, o której mowa w ustępie drugim punkt 2., organizacje pozarządowe I podmioty wymienione w artykule trzeciej ustawy, ustęp 3., zapewniają wkłady rzeczowe lub osobowe służące realizacji tego zadania. I teraz co chciałem wykreślić w tej, w tym ustawie. Zdanie, jeżeli organ administracji publicznej zlecający realizację zadania publicznego dopuszcza taką możliwość, to bym wykreślił, a dalej by ten, to brzmię, brzmienie by było takie, organizacje pozarządowe I I podmioty wymienione w artykule trzecim ustęp 1., 3. Mogą dokonać zastąpienia całości lub części wkładów rzeczowych lub osobowych środkami finansowymi własnymi lub środkami finansowymi pochodzącymi z innych źródeł.
Informacje o dokonaniu zastąpienia wkładów rzeczowych lub osobowych środkami finansowymi zawiera się w ofercie z realizacji zadania publicznego. Jak to uzasadnię, uzasadniam, więc poprawka ta ma na celu umożliwienia organizacjom społecznym wybrania formy finansowego wkładu własnego na równi z wkładem rzeczowym I osobowym. Dotychczas w niektórych przypadkach występują problemy z możliwością stosowania przez organizacje społeczne wkładu własnego w formie osobowej I rzeczowej. To dobrze, że ta ustawa likwiduje ten problem.
Jednak
Wiesław Dobkowski
Niefortunnie sformowania literalną treść zmiany drugiej może spowodować, że sytuacja po prostu się zmienia na odwrotną I w niektórych przypadkach organizacje społeczne będą mogły spotkać się z problemami braku możliwości wybrania wkładu własnego w formie finansowej. Organizacja społeczna powinna się możliwie jak jak najszerzej ułatwiać realizację zadań publicznych bez, bez zasadnych utrudnień I zniechęceń. I właśnie o to mi chodzi, żeby po prostu Trustawa, ponieważ ona jakby działa na na rzecz organizacji, czyli pomaga w działalności tych organizacji pożytku publicznego, jednak nie do końca, bo tutaj jest uwarunkowane to tym, że jeżeli organ administracji publicznej zgodzi się, wyrazi zgodę na wkład własny, to wtedy będą mogły, a jeżeli, jeżeli się nie zgodzi, to wtedy popularyzacji nie będą mogły dokonać formy po prostu wkładu własnego w formie finansowej I dlatego składam wniosek, składam poprawkę, żeby po prostu I też apeluję do pani minister, żeby jednak się zastanowiła nad tym, żeby jednak dać większą możliwość organizacjom, żeby mogły mieć prawo wyboru, czy mogą wkład własny w formie rzeczowej, czy w formie finansowej. Dziękuję.
Speaker 47
Dziękuję bardzo. Proszę o zabranie głosu senatora Krzysztofa Piotrkowskiego.
Krzysztof Kwiatkowski
Pani Marszałek, pani Minister, panie I panowie senatorowie, droga delegacja z lubelszczyzny, która tu trafiła na zaproszenie pana senatora Jacka Treli. Jesteście państwo w bardzo ważnym momencie, bo zapewne też działacie w jakiejś organizacji grupującej przedstawicieli seniorów. Senat ma akurat ten tytuł, żeby z otwartą przyłbicą mówić o swojej sympatii do organizacji pożytku publicznego. Ja dzisiaj przywołałem wydarzenie z historii, tak. Polski Senat na przykład zwiększył odpis z podatku od osób fizycznych z jednego na półtorej procenta.
Było to w zeszłej kadencji. Wtedy panował taki niedobry obyczaj, że poprawki Senatu nie wzbudzały entuzjazmu w Sejmie, więc nie tylko musieliśmy tą poprawkę przygotować, napisać. Cieszę się, że byłem w to zaangażowany, ale pamiętam, ile zdrowia nas kosztowała na przykład rozmowa z posłami klubu, a w zasadzie chyba koła Kukis, żeby dokonać tego wyłomu w tym murze niechęci. Nie będę ujawniał szczegółów tych rozmów, one zapewne jakimś tam negatywnym cieniem na moim zdrowiu się trochę mogły odłożyć. Za to efekt jest ważny, że wtedy polski parlament tą zmianę wprowadził.
Zapewne warto jeszcze się zastanowić w przyszłości nad wprowadzeniem możliwości odpisu podatkowego z CITu dla organizacji pożytku publicznego. Ten pomysł pewno też nie wzbudzi entuzjastycznego podejścia ministra finansów I zapewne także samorządu terytorialnego, ale jednak warto go rozważyć, bo Polska jest swoistym fenomenem. Początek lat dziewięćdziesiątych. Kilka 1000 fundacji I stowarzyszeń. Dzisiaj mieliśmy już tą liczbę 160000.
Oczywiście nie wszystkie są aktywne, ja mówię o tym z sentymentem, bo studia prawnicze kończyłem pisząc pracę magisterską na temat fundacji I w ogóle organizacji pożytku publicznego, a w zasadzie organizacji społecznych I ich funkcjonowania. I to był wyjątkowo piękny przykład, jak szybko potrafiliśmy się organizować I rozwiązywać te problemy, których nie było w stanie zorganizować państwo w obszarze kultury, sportu, edukacji. Mówił o tym pan senator Masłowski. To jest wyjątkowy dzień, trochę ta dyskusja, to święto społeczników. Warto o tym pamiętać.
Ta ustawa daje instytucjonalną możliwość podziękowania za ich wysiłek, ustanawiając specjalną odznakę, ustanawiając święto, które będzie świętem tych osób I dlatego jeszcze raz w tym miejscu bardzo ciepło I serdecznie dziękuję ministerstwu, ale przede wszystkim dziękuję tym setkom 1000 osób, które są zaangażowane w działalność organizacji społecznych w Polsce, rozwiązując różne problemy, których nie jest w stanie rozwiązać państwo. Te propozycje, które tu mamy, czyli to uproszczenie funkcjonowania tych instytucji, to generalnie wzmocnienie społeczeństwa obywatelskiego poprzez wzmocnienie ich funkcjonowania, ułatwianie w I uproszczenie systemu, który powoduje go większą przejrzystość, łatwiejszy nadzór, niższe koszty obsługi, ale także większą efektywność wydatkowania środków publicznych. To wszystko są bardzo dobre rozwiązania I te zwiększające kwotę małych grantów I te wydłużające czas realizacji projektów I to podwyższenie progu rocznej kwoty przychodu organizacji, która umożliwia korzystanie z tej uproszczonej księgowości I można powiedzieć, że z punktu widzenia organizacji społecznych ja przyznaję, że sam przyglądam się wielu organizacjom funkcjonującą, funkcjonującym w Łodzi. Też mam okazję z nimi współpracować. One rozwiązują tak istotne problemy w Łodzi, na przykład jest 1 z największych systemów tak zwanych lodówek społecznych.
I my możemy powiedzieć, że Polska przez te 36 lat po roku osiemdziesiątym dziewiątym się zmieniła, ale ciągle wśród nas są osoby, które potrzebują wsparcia tego organizowanego także nie przez instytucje państwa jako takiego, ale zorganizowanego z potrzeby społecznej aktywności I za to wszystkim społecznikom w tym miejscu ciepło I serdecznie dziękuję. Popierając oczywiście tą ustawę, niezwykle się ciesząc, że dzisiaj nad tym projektem pracujemy I z wielką nadzieją odbierając deklarację pani minister, że pani minister już pracuje nad kolejną inicjatywą ustawodawczą, która ma jeszcze bardziej pomóc tym, którzy w imieniu nas wszystkich pomagają potrzebującym, czy pomagają wzmacnianie pasji, zainteresowań różnych osób poprzez tą formę, jaką nadaje stowarzyszenie czy fundacja tak zorganizowanej działalności. Dziękuję serdecznie.
Speaker 46
Bardzo dziękuję panie senatorze I witam drugą część wycieczki seniorów z Lublina, którzy przyjechali do nas na zaproszenie pana senatora Jacka Treli. Bardzo nam miło, że jesteście państwo tutaj w takiej liczbie, że się nie pomieściliście na raz. I przechodzimy do dalszej części procedowania. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Gustaw Brzezin, Artur Dunin, Janusz Gromek, Ewa Kaliszuk, Agnieszka Leszczyńska, Kołacz-Leszczyńska, Władysław Komarnicki, Ryszard Majer, Janusz Pęcherz, Joanna Sekuła, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski.
Informuję, że wnioski o charakterze legislacyjnym na piśmie złożył senator Wiesław Dobkowski. Zamykam dyskusję. Czy przedstawicielka rządu chciałaby jeszcze zabrać głos? Dziękuję. A, jeszcze to jest...
Do protokołu jeszcze informuję, że głos w dyskusji złożył też senator Gustaw Marek Brzezin. Ponieważ zostały zgłoszone wnioski o charakterze legislacyjnym, proszę Komisję Praw Człowieka I Praworządności o ustosunkowanie się do przedstawionych wniosków I przygotowanie sprawozdania. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu siódmego porządku obrad. Ustawy o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym I rejestrze zastawów oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 770, a sprawozdanie komisji w druku numer 770 a. Proszę o zabranie głosu senatora Adama Bodnara I przedstawienie sprawozdania Komisji Praw Człowieka I Praworządności.
Adam Bodnar
Szanowna Pani Marszałek, szanowne panie I panowie senatorowie, szanowny panie panie ministrze, dostojni zgromadzeni goście. Przypadł mi zaszczyt przedstawienia w skrócie prac Komisji Praw Człowieka I Praworządności w zakresie nowelizacji ustawy o zastawie rejestrowym I rejestrze zastawów oraz ustawy prawo o ruchu drogowym. Żeby zrozumieć istotę tej ustawy, należy cofnąć się do 1900 dziewięćdziesiątego szóstego roku, kiedy to do polskiego prawa zostało wprowadzone nowe zabezpieczenie wierzytelności w postaci zastawu rejestrowego. W największym skrócie taki typowy zastaw polega na tym, że jeżeli od kogoś pożyczamy pieniądze, to temu komuś dajemy jakąś rzecz w zastaw. Zegarek, magnetowid wtedy, kasety wideo, monety złote, prawda.
I wtedy jeżeli nie spłacamy tego długu, no to ten ktoś może sobie ten przedmiot z zastawu przejąć na własność. Natomiast zastaw rejestrowy był wtedy innowacją, ponieważ polegał na tym, że zastawiamy dany towar, ale ten towar pozostaje w ręku tych, którzy pożyczają pieniądze. Tylko że jest właśnie wpisywany do specjalnego rejestru zastawów I w tamtym czasie no grono prawników pracowało nad tym, żeby to wprowadzić, ponieważ ważne to było z punktu widzenia
funkcjonowania
Gospodarki rynkowej. Jednym z twórców ustawy był no wybitny autorytet prawniczy pan profesor Tomasz Stawecki. Ustawa została przygotowana. To, jest dość charakterystyczne, to to, że została uchwalona w grudniu dziewięćdziesiątego szóstego roku, ale vacatio legis było ponadroczne, czyli dopiero wchodził... Cały cały system zastawu rejestrowego wchodził w życie od pierwszego stycznia dziewięćdziesiątego ósmego roku.
No I cóż, czas mija. Rejestr zastawów I zastawy rejestrowe stały się powszechnie stosowane w Polskim Obrocie gospodarczym. Corocznie sądy wpisują do tego rejestru zastawów kilkadziesiąt 1000 nowych wpisów. Łącznie tych spraw, które są obrabiane, to jest około osiemdziesięciu, dziewięćdziesięciu 1000. W całym rejestrze mamy kilkaset 1000 aktywnych zastawów rejestrowych, co pokazuje, jakie to ma znaczenie dla gospodarki.
Cały problem polega na tym, że jeżeli ta umowa dotycząca zestawu rejestrowego została zawarta, to ona była zawierana na 20 lat z możliwością przedłużenia aż do kolejnych dziesięciu lat. No I teraz Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło wysiłek, ponieważ okazuje się, że teraz wchodzimy w ten okres, kiedy te zestawy zawierane właśnie na 20 lat może dłużej, ulegają... Już kończą swoją ważność I wtedy w takiej sytuacji należy po prostu zawiadomić zgodnie z przepisami strony tej umowy. Natomiast często te strony już nie żyją albo często nie wiadomo, jak można ustalić ich tożsamość I z punktu widzenia obowiązku dla sądu, żeby wszystkich powiadamiać o tym, że te właśnie zastawy wygasają, no to się okazuje, że może to być potężny problem praktyczny, bardzo poważnie obciążający sądy. No I ministerstwo wychodzi z inicjatywą, aby zamiast powiadamiać indywidualnie strony po prostu wpisywać adnotacje do rejestru zastawów I, I żeby w pewnym sensie elektronicznie nadzorować to, w jaki sposób te umowy właśnie są wygaszane.
Ustawa także przewiduje określone rozwiązania dotyczące danych, które powinny być uzupełnione czy dopisywane do tego rejestru zastawów. Tak że rozwiązanie jest praktyczne, konieczne z punktu widzenia obrotu gospodarczego, ważne z punktu widzenia funkcjonowania, funkcjonowania sądów. I na ten temat obradowała komisja. Komisja zgodziła się z tym, żeby ustawę przyjąć, ale jednocześnie no wsłuchaliśmy się bardzo w uwagi legislatorów I legislatorzy zgłosili 3 poprawki, takie powiedziałbym techniczno-legislacyjne. Przykładowo obecnie zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej nie używa się słowa z zastrzeżeniem, tylko się używa słów z wyjątkiem określonym w.
W jednym miejscu brakowało słowo rejestrowy, nie było jasne czy orzeka, przepraszam, był był, było słowo rejestrowe, ale w tym samym przepisie był też słowo sąd I nie do końca było wiadomo, czy chodzi o ten sam sąd I należałoby tutaj w jednym miejscu wykreślić to słowo rejestrowy. I tutaj komisja się zgodziła, że faktycznie te poprawki przyczynią się do tego, aby ustawa była maksymalnie precyzyjna. Tym bardziej że w tym przypadku też termin vacatio legis jest dość długi, jest 7 miesięcy bodajże, w związku z tym nie ma tutaj takiego wielkiego pośpiechu, tak że można sobie pozwolić na to, aby te poprawki zostały przyjęte. Dlatego też ostatecznie za poprawkami 5 osób głosowało jednogłośnie, natomiast za przyjęciem ustawy wraz z poprawkami 4 głosy były za, a 1 głos był przeciw, dlatego też komisja zarekomendowała przyjęcie ustawy wraz z poprawkami techniczno-legislacyjnymi. Dziękuję.
Speaker 47
Dziękuję panie senatorze. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie senatorowi sprawozdawcy? Nie ma, dziękuję. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Sprawiedliwości.
Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos?
Arkadiusz Myrcha
Dziękuję pani marszałek. Wysoki senacie, już tylko krótko, bo pan senator Bodnar wyczerpująco I dość szczegółowo opisał istotę tego projektu. Ja bym chciał tylko uzupełnić to wystąpienie, które mogłoby się wydawać, dotyczy bardzo takiej technicznej strony funkcjonowania rejestru zestawów, ale ta, ta ustawa przyjęta przez Sejm, procedowana w Senacie jest także takim dowodem na to, że identyfikuje się, czyli diagnozuje się potencjalne problemy, które mogą wystąpić w sądownictwie, w szczególności w sądownictwie gospodarczym I antycypuje się rozwiązania tak, żeby za rok, za 2 czy za 3 nie stanąć w parlamencie przed koniecznością rozwiązywania problemów, które zaistniały, żeby nie musieć mówić, że mleko się rozlało I trzeba naprawić problem. Identyfikujemy potężny organizacyjny problem, z którym mogłyby się zderzyć sądy rejestrowe z koniecznością zawiadamiania w kilkuset tysiącach różnych postępowań. Zawiadamiania papierowego, formalnego, wydawania specjalnych postanowień I zastępujemy to bardzo prostą, bardzo prostą czynnością odnotowaną w systemie teleinformatycznym, który jest narzędziem potrzebnym I wyłącznie dedykowanym do pracy, do pracy sądom rejestrowym.
W związku z tym unikamy sytuacji, która w przyszłości mogłaby w sposób absolutnie negatywny wpłynąć na terminy rozpatrywania spraw w sądach gospodarczych.
Speaker 47
Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Czy są pytania do przedstawiciela rządu? Nie ma.
Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.
Speaker 46
Otwieram dyskusję. Informuję, że nikt z państwa senatorów nie zapisał się do głosu. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Artur Dunin, Janusz Gromek, Władysław Komarnicki, Ryszard Majer, Janusz Pęcherz, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu ósmego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o ofercie publicznej I warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 781, a sprawozdanie komisji w druku numer 781 a. Proszę o zabranie głosu senator Joannę Sekułę I przedstawienie sprawozdania komisji praw człowieka I praworządności.
Joanna Sekuła
Panie marszałkini, wysoka izbo. Przyszedł mi dziś zaszczyt przedstawić nowelizację ustawy zmianie ustawy o ofercie publicznej, pod nazwą której kryje się wdrożenie dyrektywy Women on Boards. W założeniu ustawa wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego I Rady z dwudziestego trzeciego listopada 2000 dwudziestego drugiego roku. Upłynęło już niestety graniczne wdrożenie w roku 2000 dwudziestym czwartym, natomiast interwencja I Rzecznika Praw Obywatelskich I komisji samej doprowadziła do tego, że to wdrożenie mogło być zrealizowane dopiero teraz. Istota ustawy polega na tym, aby usprawnić stosowanie zasady równości szans kobiet I mężczyzn na najwyższych stanowiskach kierowniczych w organach spółek giełdowych, a więc mowa jest tylko I wyłącznie o tych podmiotach, które są notowane na giełdzie papierów wartościowych, określanej ogólnie jako rynku regulowanym.
Dotyczy to dużych przedsiębiorstw zatrudniających ponad pięciuset pracowników lub mających obroty powyżej czterdziestu trzech 1000000 euro. Nowelizacja tej ustawy przewiduje, że obowiązek stosowania przepisów o równowadze płci w organach spółki, czyli w zarządach, radach nadzorczych lub radach administracyjnych będzie zależała tylko I wyłącznie od tego, czy siedziba tego podmiotu znajduje się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektywa w następstwie tego I ustawa nakłada na spółkę obowiązek zapewnienia równowagi płci w organach I obowiązek ten zostanie uznany za wykonany, jeżeli łączna liczba stanowisk organach spółki zajmowanych przez osoby należące do płci niedostatecznie reprezentowanej będzie nie mniejsza niż liczba zbliżona do trzydziestu trzech procent. Dyrektywa przewiduje 2 mechanizmy. Polski prawodawca zdecydował się na wybór tego mechanizmu.
Jest jeszcze mechanizm, który mówi o czterdziestu procentach reprezentowania jednej, jednej płci, ale tylko w radzie nadzorczej. Tutaj mówimy o tym organie wykonawczym, operacyjnym jakim są zarządy. Aby
skutecznie
Joanna Sekuła
Wdrożyć tę politykę. Ustawa ustawodawca nakłada na walne zgromadzenie spółki obowiązek przyjęcia polityki równowagi płci I określa konieczne elementy tej polityki. Obliguje również spółkę do tego, aby stosowała ona na każdym etapie procesu rekrutacji osoby w sposób niedyskryminujący. Będzie to oznaczało w praktyce, że jeżeli dwoje kandydatów uzyska taką samą ocenę w procesie rekrutacyjnym, to pierwszeństwo w przyjęciu ma ta osoba, której płeć jest niedoreprezentowana w organach spółki. Określa się również obowiązek...
Określa zasady obsadzania stanowisk w organach, nakładając również obowiązek informacyjny względem kandydata o kryteriach I założeniach przeprowadzenia procesu doboru. Nakłada również, nakłada również na zarząd spółki bądź radę administracyjną obowiązek corocznego sprawozdania o tym, czy realizowane są założenia tej ustawy. Nazywa się to ogólnie sprawozdaniem ESG, czyli mówiącym o tym, czy spełnione są kryteria równowagi środowiskowej, osobowej I prawnej. Między innymi ta dyrektywa, nomen onboard, wpisuje się w ten element systemu ESG, który mówi o dostosowaniu prawodawstwa do oczekiwań standardów Unii Europejskiej. Ustawa przewiduje, bo to jest bardzo istotny czynnik tworzenia systemu, że to właśnie Komisja Nadzoru Finansowego będzie uprawniona do tego, aby cały ten proces poprawności sprawozdawczej I ewentualnych odstępstw od przewidzianych zasad nadzorować.
Zostaje wyposażona w prawo wydania spółce zaleceń w celu zaprzestania przez nią naruszenia obowiązku w zasadzie w zakresie równowagi płci w jej organach oraz ma prawo nałożenia na spółkę kary pieniężnej do pięciuset 1000 w sytuacji, w której spółka nie zastosuje się do rekomendowanych zmian. 2. Ustawa, która jest zmieniona tym aktem, to ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów w Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania I polega ta zmiana na rozszerzeniu zadań podmiotu zaliczanego do administracji rządowej, któremu powierza się zadania z zakresu realizacji zasady równego traktowania. W posiedzeniu komisji uczestniczył pan minister Arkadiusz Myrcha reprezentujący ministerstwo, które jest ministerstwem wiodącym w procesie tworzenia tej ustawy oraz była pani ministra Katarzyna Kotula, która z racji pełnienia funkcji pełnomocniczki do spraw równego traktowania również supportuje ten projekt, długo oczekiwany, bardzo ważny dla tworzenia równych szans, bo chociaż mogłoby się pozornie wydawać, że I kobiety I mężczyźni mają te same szanse przy rekrutacjach na najwyższe szczeble, to jednak okazuje się, że spośród stu siedmiu spółek, które spełniają kryteria wynikające z tej ustawy. Dostosowanie ma w tej chwili tylko 12.
W posiedzeniu brały udział również przedstawicielki klubu Women on Boards, które na podstawie swoich osobistych doświadczeń związanych z pełnieniem funkcji menedżerskich mówiły o problemach I o tym, że ta ścieżka dochodzenia do najwyższych stanowisk dla kobiet I dla mężczyzn nie jest taka sama. Mówiły o tym, że zagraniczne spółki, które mają w Polsce przedstawicielstwa, podały przykład Amazona, Google'a I Microsoftu, mają jako swoje CEO kobiety. Komisja, pan senator Adam Bodnar wspomniał o pewnych historycznych uwarunkowaniach, które pojawiły się w Ministerstwie Aktywów Państwowych, gdzie te 1. Wytyczne pojawiły się wówczas, gdy funkcję ministra pełnił minister Jaworski. Istotą rzeczy jest również to, chyba pomyliłam się, pomyliłam się z zatrudnieniem, powyżej dwustu pięćdziesięciu osób.
To, co jest najistotniejsze I to, co wynika z tej ustawy, to stworzenie balansu między zatrudnieniem, między ścieżką dochodzenia do najwyższych stanowisk kierowniczych, między kobietami I mężczyznami. To, że będzie w to zaangażowane walnąć gromadzenie akcjonariuszy świadczy o tym, że temu procesowi nadano najwyższy priorytet. Były przeprowadzone... Pani ministra Kotula mówiła również o efektach raportu, który został sporządzony przez Giełdę Papierów Wartościowych z procesu, który był dla tych spółek dobrowolną możliwością zrealizowania procesów równościowych zgodnie z tą dyrektywą, ale okazało się, że efekty tych dobrowolnych działań były niestety niewielkie I ten wzrost został zanotowany na poziomie dwóch I pół procent. Generalnie ta niedoreprezentowana płeć, czyli kobiety w tej chwili w Polsce według tego raportu na stanowiskach CEO wynosi zaledwie około dwudziestu czterech procent, przy czym w zarządach to jest 14, w radach nadzorczych ten odsetek jest nieco wyższy, wynosi 23.
Kiedy mówimy o tym, co jest historycznym tłem, a więc to, co zostało faktycznie ujęte jako przepisy w dyrektywie, której celem jest pójście w stronę inkluzywności, to jest ten krok, który jest w środowisku oczekiwany, bowiem wiemy na pewno, że pewne zmiany, pewne kroki milowe w procesie zwiększenia reprezentacji kobiet w organach, mówimy tutaj o organach publicznych, wynika z pewnego, z pewnej nierównowagi dochodzenia do tych najwyższych stanowisk, dlatego też zaobserwowane to zostało wówczas, gdy zostały wprowadzone parytety na listach wyborczych. I wtedy udział kobiet w parlamencie z kilku... Kwoty z kilkunastu urósł w Sejmie do prawie trzydziestu. Dlatego też istotne jest bardzo, aby przynajmniej w początkowej fazie zmian, bo szacuje się, że te zmiany mentalne trwają między 10 a 15 lat, dlatego też istotnym jest, aby wprowadzić pewne twarde założenia, twarde zasady, które będą podlegały sprawozdawczości, tak aby wykorzystać istniejący potencjał kobiet I spowodować zwiększenie ich udziału przede wszystkim w zarządach firm. Bowiem istotne jest, aby kobiety bardziej wyszły ze sfery tak zwanego office homeworku, czyli realizowania tych zadań, które zwykle mają charakter organizacyjny, do tych, które są związane bardziej z procedurą operacyjną, finansową, bardziej techniczną I technologiczną.
Komisja przyjęła propozycję przyjęcia ustawy bez poprawek, stosunkiem głosów 3 do dwóch. W trakcie dyskusji senatorowie wyrażali swoje opinie. 1 z tych... 1... Pojawił się wniosek mniejszości o odrzucenie projektu ustawy I mój kolega senator Komorowski ten wniosek mniejszości zapewne za chwilę przedstawi.
Dziękuję.
Speaker 78
Bardzo dziękuję pani senator. Bardzo proszę o zabranie głosu senatora Marka Komorowskiego I przedstawienie sprawozdania mniejszości Komisji Praw Człowieka I Praworządności. Pytania państwo senatorowie będą zadawać, jeżeli będziecie chcieli
później
Marek Komorowski
Panie marszałku, panie panowie senatorowie, szanowni państwo. Mamy jakąś wycieczkę, do nich witamy, grupę. Nie ma.
Speaker 78
Dziękuję panie senatorze za zwrócenie uwagi. Ja zazwyczaj witam grupy, które Może by to było? Witam, ponieważ nie dostałem informacji, bardzo serdecznie chciałem przywitać przysłuchujących, przysłuchujących się naszym obradom obywateli z Ostrowca. Bardzo serdecznie witamy państwa z Ostrowa Wielkopolskiego. Bardzo serdecznie witamy państwa w gmachu senator.
A pan senator Komorowski bardzo proszę.
Marek Komorowski
To jest bardzo ważna ustawa. Można byłoby powiedzieć po wystąpieniu pani senator, tak się tutaj zastanawiałem, tak zainspirowany też jej wystąpieniem. Co jest królową nauk? No w ujęciu tradycyjnym to matematyka, w takim jak tu się zajmujemy to statystyka. Ale o tej statystyce to w dalszej części wypowiedzi, bo ja mam całkiem inne dane statystyczne niż te, pani senator przedstawiła.
Pewnie może zależne od tego, kto je, kto je wykonuje. Jak spojrzymy na tą ustawę, tak się zastanawiam, analizuję, tam mam parę pytań do do przedstawiciela rządu w sprawie, żebym mógł zrozumieć może bardziej tą tą ustawę, jej jej sens, ale ona mi tam przypomina taką akcję kiedyś przeprowadzoną. Była to kiedyś taka akcja, to nie było, to nie były przepisy prawne, to była akcja kobiety na traktory. Tamto... A już wiem, już się już od razu się podnosi.
Tamto było złe. To również jest złe. To co mamy w tej, w tej ustawie. Zła jest reglamentacja. I powinniśmy od tego odstępować.
Mieliśmy próbę wprowadzenia przepisów kobiety do zarządów związków sportowych. Te przepisy zostały skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez pana prezydenta, celem zbadania... Punktowo zostały zgłoszone, celem zbadania zgodności z konstytucją. Mieliśmy, mamy przepisy, o tym była mowa, podobnego rodzaju tak zwane parytety w wyborach. Teraz mamy przepisy, propozycje przepisów, akcje, kobiety do zarządów I rad nadzorczych spółek, w tym, w tym spółek giełdowych, ale nie tylko giełdowych.
Tam są wykluczenia tych małych, mikroprzedsiębiorczości, średnich, ale duże spółki prywatne, prywatne również. Należy podstawić postawić w tym miejscu pytanie, jakie jeszcze sfery życia publicznego będzie pod... Bo będzie poddana podobnym regulacjom, bo bo widzimy z tej pracy parlamentarnej, że co chwilę mamy jakąś w tym, w tym zakresie jakąś próbę. Trzeba zdecydowanie powiedzieć, że w Polsce nie ma dydyskryminacji pod względem... W ogóle nie ma dyskryminacji, a pod względem płci nie ma, w ogóle nie ma.
No dobrze, że się chociaż w tym jednym zgadzamy. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej jako prawo podstawowe, o czym mówi praambuła do tej konstytucji, gwarantuje w artykule trzydziestym trzecim kobietom I mężczyznom, że mają równe prawo do zatrudnienia, do awansów, jednakowego wynagrodzenia, mają równe prawo do zajmowania stanowisk I mają równe prawo do pełnienia funkcji. Te przepisy, te gwarancje konstytucyjne w Polsce istnieją. Ale my w tej ustawie nie mówimy o kobietach I mężczyznach. I tu się zaczynam gubić.
My w tej ustawie mówimy, mówimy o płci niedostatecznie reprezentowanej, mówimy o płci przeciwnej. No ale co to jest ta płeć niedostatecznie reprezentowana? W ogóle co to jest, jest... Nie no szukałem... Ustawa nie reguluje tych I I nie wyjaśnia tych kwestii.
Szukałem rozwiązań w tym zakresie, no to doszedłem do tego, że to jest ta płeć chyba niedostatecznie reprezentowana. To grupa osób, kobiet I mężczyzn, no tak tak tak się wydaje, a płeć przeciwna w ujęciu binarnym oznacza z perspektywy mężczyzny kobieta, z perspektywy kobiety mężczyznę. Nie wiem chyba, że państwo o jakichś innych płciach jeszcze myślicie czy czy czy mówicie. Jeżeli chodzi o o badania, Eurostat podaje, że kobiety w Europie na stanowiskach menadżerskich w Unii Europejskiej stanowią 35.210 procenta. W Polsce natomiast 41.8 dziesiątych procenta.
I tutaj mamy te zdecydowane, zdecydowaną różnicę w tej statystyce, dlatego zacząłem od tej królowej nauk, czy to matematyka, czy statystyka. Polska pod tym względem jest na trzecim miejscu w Europie. Za Szwecją I Łotwą. To pokazuje, że po prostu no nie ma takiego problemu. My powinniśmy patrzeć tutaj na kwestie władz w spółkach na na pod względem kompetencji w spółkach giełdowych.
To kompetencje powinny, a nie płeć, decydować jak zarządzać spółki. Państwo chcą wprowadzić naprawdę w tych wszystkich spółkach dość mocną rewolucję. A jak wygląda sytuacja w rządzie? Może państwo by zaczęli I dali przykład z perspektywy rządu. Rada Ministrów, nie ma żadnego wiceministra...
Przepraszam, wicepremiera kobiety. Nie ma. Były jakieś tam rozmowy, propozycje? Nie ma. A kobiety na dwudziestu...
Na skład dwudziestu dwóch członków Rady Ministrów 6 kobiet, 27.310 procenta. Jak wyglądają sytuacje w resortach? No tak, no w tych resortach zarządzanych przez kobiety, czyli Ministerstwo Pracy, Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Kultury, Ministerstwo Klimatu, Ministerstwo Edukacji, to kobiet jest... Pełnią funkcję sekretarzy I podsekretarzy stanu 60 procent. Mężczyzn w tych resortach jest 40 procent, mężczyźni są tutaj w mniejszości.
No ale pozostałych resortach tak... To to są 6 resortów można powiedzieć tak zwanych kobiecych, a w takich resortach sześciu, sześciu resortach męskich, żeby żeby to porównać, no to wybrałem takie resorty jak Ministerstwo Sprawiedliwości 1 kobieta. Ministerstwo Finansów 1 kobieta. Ministerstwo Struktury nie ma kobiety. Ministerstwo Obrony Narodowej 1 ko 1 kobieta.
Ministerstwo Energetyki nie ma kobiety. Ministerstwo Cyfryzacji nie ma kobiety. W tych sześciu tak zwanych męskich resortach mamy 90 procent mężczyzn, 10 procent kobiet. Może byście pokazali, dali przykład I I spróbowali tam wprowadzić te parytety I I więcej kobiet. Jak to wygląda w zarządzaniu, to mamy przykład szpitala południowego w Warszawie, który jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością.
Został zmieniony zarząd I została zmieniona rada nadzorcza, ale w poprzedniej radzie nadzorczej mieliśmy dwóch mężczyzn, 2 kobiety, a w zarządzie... Przewodniczącym był mężczyzna, a w zarządzie mieliśmy 2 kobiety. To zdecydowanie kobiety zarządzały szpitalem południowym. Teraz w zarządzie mamy jednoosobowy zarząd jedną kobietę I mamy trzech dyrektorów w tym szpitalu, jednego mężczyznę, 2 kobiety. Mamy radę nadzorczą jednego mężczyznę, 2 kobiety, ale przewodniczącą jest kobieta.
Nie ma chyba tutaj problemu, że kobiety są gdzieś tam źle reprezentowane. Jakie, jak działał szpital południowy I jak jakie mamy tego konsekwencje, to słyszymy chyba na dzisiaj. Półmilionowe kary mają... Być nakładane do pół miliona, żeby to źle nie było zrozumiane, ale do możliwość nakładania kar na spółki do miliona złotych. W 2000 dwudziestym drugim roku, bo zaraz może paść pytanie, co my żeśmy robili w tym zakresie.
No otóż w 2000 dwudziestym drugim roku pani minister Marlena Maląg przedstawi... Przeciwstawiła się w Unii Europejskiej zapisom tej dyrektywy w imieniu rządu Rzeczypospolitej Polskiej. Ponieważ jeżeli chodzi o równość zatrudnienia, mamy swoje polskie prawo. W tym zakresie podtrzymujemy te wszystkie argumenty, które były złożone na sali sejmowej zarówno w debacie ze strony Prawa I Sprawiedliwości, jak I przy wniosku o odrzucenie tej ustawy, bo taki też wniosek w debacie sejmowej był złożony. Uważamy, że polskie kobiety są dobrze wykształcone, są mądre, blisko
Inteligentne, znakomicie sobie radzą na rynku pracy jako menadżerki, prezeski, dyrektorki wielkich firm. Sprawdzają się na tych stanowiskach, nikt nie ogranicza kobiet. Zachęcamy do aktywności kobiet, mają ogromne kompetencje I bez kompleksów stają w szranki o stanowiska. Ale nie możemy tutaj prowadzić do reglamentacji, do kwestii przymuszania I I zmuszania, szukania na siłę może, żeby spełnić wymogi ustawy kobiet. Nie nie powinniśmy tworzyć tutaj pewnych rozwiązań takich reglamentacyjnych.
To powinien, powinna... Europa, Polska I Europa, żeby być konkurencyjną na świecie powinna dążyć do, powinna dążyć do tego, żeby kompetencje decydowały I I stwarzać takie zapisy, które umożliwią spółkom na konkurowanie na rynku biznesowym. Jesteśmy przeciwko biurokracji w spółkach, jesteśmy przeciwko przymusowi, który wynika z tej ustawy. A tak na marginesie, nie wiem, może źle doczytałem, może nie do końca doczytałem, ale czytałem ją wzdłuż I wszerz I nie znalazłem przepisów mówiących co się stanie po po ewentualnym wejściu w życiu, w życie tych przepisów, no ale jeszcze jest pan prezydent, który to będzie analizował. Z tymi spółkami na na dzień dzisiejszy, giełdowymi, różnymi, które nie mają tych, nie będą miały zgodnie z tą ustawą tych zapisów.
Państwo tutaj w ogóle tego tematu jak gdyby nie dotykacie, nie ma przepisów przejściowych, nie ma przepisów wprowadzających tą tą ustawę. Są tylko... Proszę? Nie doczytałem, no to będę, posłucham jeszcze w debacie. Są przepisy mówiące, są przepisy mówiące, że przy naborach, przy naborach, przy naborach, czyli czyli stosowania tego, jak jak będzie jakiś nabór, będą się kadencje kończyć, co państwo będą zmuszać, że mają się nadzwyczajne walne zebrania, zgromadzenia odbywać we wszystkich spółkach.
To jest po prostu po prostu rewolucja I to może zachwiać rynkami finansowymi, rynkiem I gospodarczym. I to co mówiłem kobiety są w polskim systemie zarządzania I zgodnie z eurostatem, bo na tych badaniach bazuję, jesteśmy trzecim, na trzecim miejscu w Europie. Dziękuję, w związku z powyższym podtrzymujemy, otrzymuję w imieniu jako prawa klubu Prawa I Sprawiedliwości jako wniosek mniejszości o odrzucenie powyższej ustawy. Dziękuję bardzo.
Speaker 78
Dziękuję bardzo panie senatorze. Czy są pytania do państwa senatorów, sprawozdawców? Bardzo bym prosił o precyzowanie, jeżeli takie pytania będą, do którego z państwa senatorów, sprawozdawców te pytania kierujecie państwo. Pan senator Schenfeld, bardzo proszę.
Adam Szejnfeld
Dziękuję bardzo. Chciałem zadać pytanie senatorowi sprawozdawcy wniosku mniejszości. Mianowicie Pan Senator argumentując swój wniosek, znaczy wniosek mniejszości argumentował, że Polska jest na trzecim miejscu pod względem równości kobiet I mężczyzn, że w takim razie jest świetnie, a może lepiej niż świetnie I nic nie trzeba robić. Po 1. Chcę powiedzieć, że nie wchodząc w szczegóły, w Polsce jest powiedzmy około 2000000 przedsiębiorstw.
Tutaj mówimy o około stu siedemdziesięciu przedsiębiorstw, więc wydaje mi się, że stawianie tezy, że dzięki tej ważnej I potrzebnej ustawie gospodarka padnie to chyba jest lekka przesada. Ale chciałem zapytać. Na koniec rządów Prawa I Sprawiedliwości, który pan reprezentuje, w zarządach stu czterdziestu największych spółek było... W zarządach tylko 13.9 procent kobiet, tylko 6 spółek miało prezeskę jako... W zarządzie jako prezeskę kobietę, natomiast w radach nadzorczych to było 20.6 procent.
Skąd więc ta teza, że Polska jest na trzecim miejscu w Europie I nie ma problemu? Jeżeli
Marek Komorowski
mogę to... Może za za długo by to trwało, ale ja zaraz odpalę laptopa I panu senatorowi pokażę te dane, Eurostatus, na które ja bazuję. Natomiast nie będę się odnosił... Ta ustawa jest na na przyszłość, nie na przeszłość, więc ja odnoszę się do tej, do tych zapisów.
Speaker 78
Pani Salorze, ja nie mam odpalania laptopa w regulaminie, więc nie wiem za bardzo jak odpalanie laptopa, pod co podciągnąć. Natomiast mam nadzieję, że pan nie mówił literalnie o opaleniu czegokolwiek, bo to byłby problem. Natomiast kolejne pytanie ma pan senator Schenker.
Adam Szejnfeld
Znaczy ja chciałem tylko zaznaczyć, żeby nie dopuszczać tu w tej dyskusji do manipulacji, bo rządowa
Ale to pytanie jest przecież rządowanie
Adam Szejnfeld
statystykami, matematyką jest bardzo łatwe w wykorzystywaniu manipulacji. Ustawa jest bardzo konkretna, dotyczy bardzo konkretnych, konkretnych przedsiębiorstw. I mowa tutaj jest, jak państwo, czy za państwa czasów właśnie w tych przedsiębiorstwach nie osiągano tych wyników, które chcemy osiągnąć dzięki tej ustawy. Powiedziałem 13.9 procent, 20.5 procent. Te dane nie dają szansy, żeby Pan stawiał tezę, że Polska za waszych czasów jest na była na trzecim miejscu pod względem równości kobiet I mężczyzn.
Że ustawa jest ważna, potrzebna I konieczna, żebyśmy ją poparli. Dziękuję.
Marek Komorowski
Dziękuję. Znaczy, Było pytanie. Krótko, bo jeszcze w poprzednim pytaniu to to padło. Przede wszystkim nie jestem przedstawicielem rządu Prawa I Sprawiedliwości, nie pełniłem w tamtej kadencji I I przedstawicielem nie jestem. To pytanie wykracza zakres procedowany, bo dotyczy sytuacji jeszcze sprzed poprzedniej kadencji III tyle I tyle mogę powiedzieć.
Nie, dyskutujemy na na temat bieżący, mogę panu powiedzieć dodatkowo. Ministerstwo rolnictwa 1 kobieta, Ministerstwo sportu jednak 1 kobieta. Macie tam braki straszne w kobietach, kadrze zarządzającej resortami. To tyle no.
Speaker 78
Dziękuję bardzo panie senatorze. Czy są jakieś pytania jeszcze? Nie ma. Dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję.
A przepraszam bardzo, ta ustawa została wniesiona przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister sprawiedliwości. Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos w sprawie rozpatrywanej ustawy? Bardzo proszę panie ministrze.
Arkadiusz Myrcha
Dziękuję bardzo. Panie marszałku, wysoki senacie. Procedujemy ustawę o ofercie publicznej, ale jak dobrze wiemy ona ma na celu implementację dyrektywy, potocznie nazywanej women on boards, czyli wspierającej utrzymanie balansu w zatrudnianiu w organach spółek giełdowych, balansu płci zarówno w zarządach, jak I w radach nadzorczych. Nie mogłoby być inaczej, jakbyś, jakbyśmy tej debaty nie zaczęli przede wszystkim od podziękowań dla 1000 kobiet, które zrzeszone w różnych organizacjach, gremiach od lat zabiegają o pozycję kobiet w środowisku biznesowym I od długiego czasu aktywnie wspierały implementy, działania na rzecz implementacji tej dyrektywy. Ale dzisiaj dyskutujemy nie tylko o tym, żeby wdrożyć do polskiego systemu prawo unijne, bo do tego I tak jesteśmy zobowiązani.
Ale dzisiaj my dyskutujemy także o tym, czy państwo polskie dostrzega elementy dyskryminacyjne we własnym kraju I czy jest gotowe znaleźć rozwiązania, żeby na te zjawiska odpowiedzieć. Zjawiska dyskryminacyjne to są takie zjawiska, które czasami jakby w pozornie zagwarantowanym systemie prawnym doprowadzają do sytuacji, że ktoś z uwagi na pewną cechę
jest
Inny sposób traktowany. I sami możemy sobie ocenić, czy sytuacja, o której dzisiaj mówimy, czyli sytuacja spółek giełdowych, bo tylko tego dotyczy ta, ta kwestia, w tym aspekcie prowadzi, I to nie w ciągu ostatniego roku, dwóch czy pięciu, politykę zharmonizowaną, czy jednak wymagającej pewnej interwencji. Jeżeli sobie zobaczymy na system, na naszą, na, na naszą kochaną ojczyznę na przestrzeni ostatnich lat, to zarówno na etapie szkolnictwa wyższego, na etapie studiów, w szczególności studiów prawniczych, ekonomicznych, bo te w dużej mierze determinują, determinują możliwość zasiadania w organach spółek giełdowych, przeważają kobiety. Przeważają kobiety. Jeżeli spojrzymy jak rozwijają się ich kariery zawodowe, to one się rozwijają wydaje się bardzo harmonijnie, faktycznie do pewnego momentu.
Do, do osiągnięcia tych wysokich stanowisk kierowniczych, stanowisk menedżerskich. I teraz kieruję swoje słowa do pana senatora Komorowskiego, przedstawiciela mniejszości, który zaczął swoje, zaczął swoją, swoje wystąpienie, odnosząc się do statystyki, to ja bym proponował, żebyśmy zaczęli od elementarza, zanim przejdziemy na poziom statystyki. Badanie, o których pan mówi.
Ale to pan mi nie chce tutaj.
Speaker 78
Ale panie senatorze, będzie mógł pan zadawać panu ministrowi pytania. Ja jestem bardzo liberalny.
W tym pytaniu będzie pan zapewne mógł zawrzeć jakąś tezę, ale proszę nie przeszkadzać ministrowi. Bardzo proszę nie przeszkadzać panu ministrowi w wystąpieniu, panie senatorze.
Arkadiusz Myrcha
Dawno tak aktywnego pana senatora nie widziałem. Musimy częściej rozmawiać o kobietach w życiu życiu gospodarczym.
Widzę, No pani misy, bardzo
proszę. Działa ożywczo.
Arkadiusz Myrcha
I teraz musimy, musimy mieć, musimy zrozumieć jedną kwestię. Czym innym są stanowiska menadżerskie, stanowiska kierownicze, a stricte stanowiska związane z zarządem czy radami nadzorczymi. Bo pan senator dość płynnie I mam wrażenie nieświadomie myli te pojęcia. Bo oczywiście jeżeli sobie weźmiemy całą kadrę menadżerską, czyli w dużej mierze stanowiska poniżej zarządu, to oczywiście możemy się czym chwalić. I to są wielkie ukłony w stosunku do pań.
Ale dziwnym trafem, dziwnym trafem I nie możemy tego ignorować, Bo z różnych badań wynika, że powyżej tego szczebla nagle udział kobiet się załamuje. Jak mam wrażenie, że pan senator I osoby krytyczne w stosunku do tej ustawy po prostu ignorują te fakty. Ignorują te liczby. Państwo mam wrażenie dość nieświadomie mieszacie różnego rodzaju statystyki, które wam państwo zaciemniają jakby obraz I istotę problemu. Oczywiście do pewnego momentu wszystko idzie świetnie, bo mamy znakomicie wykształcone kobiety, ale faktem jest też, że powyżej jest tak zwany szklany sufit.
I ta, I te statystyki na, na niekorzyść kobiet radykalnie się załamują. Jeżeli weźmiemy pod uwagę już stricte zarządy spółek I rad nadzorczych. Bo jakimś dziwnym trafem nagle z tych czterdziestu kilku procent lądujemy na trzynastu procentach, na czternastu procentach. Więc jakimś dziwnym trafem ponad 80 procent panów w ostatnich latach, równie oczywiście dobrze wykształconych, jakoś ma większą, większe szczęście w tych naborach, a panie mają wyjątkowego, wyjątkowego pecha w tych naborach. Możemy powiedzieć, że to jest, że to jest kaprys losu.
Ale jeśli mówimy, ale jeśli widzimy to zjawisko na przestrzeni lat dość systematycznie, to wydaje się, że zrzucanie tego na, na kaprys losu jest nieuzasadnione. I teraz wydawałoby się, że tego typu działania właśnie wspierające, ułatwiające kobietom obejmowanie funkcji w zarządach czy radach nadzorczych największych spółek giełdowych powinno mieć szczególnie zrozumienie właśnie w parlamencie. Właśnie w parlamencie. Mnie w 2000 dziesiątym roku w Sejmie nie było. Może część z państwa wówczas zasiadała w ławach poselskich, w ławach senatorskich, ale odświeżyłem sobie dyskusję, która przytaczała się nad kodeksem wyborczym.
Oczywiście pewnie państwa nie zaskoczę. Padały dokładnie te same argumenty, które dzisiaj wpadają ze strony polityków PiS-u, ówcześnie także krytykujących rozwiązania w kodeksie wyborczym. Gdyby wówczas koalicja rządząca reprezentowana przez platformę PSL uległa tym hasłom byśmy dzisiaj nie, w tamtym czasie nie zmienili kodeksu wyborczego. A co by, co by się wówczas stało? Duża część pań zasiadających w Sejmie od 2000 jedenastego roku, także w ramach klubu Prawa I Sprawiedliwość, w życiu by się do parlamentu nie dostała.
W życiu. Bo jeżeli sobie spojrzymy na statystyki przed 2000 jedenastym rokiem, to udział kobiet był ośmioprocentowy, dziesięcioprocentowy, raz sięgnął blisko dwudziestu. Po wprowadzeniu tych przepisów od 2000 jedenastego roku nieprzerwanie udział kobiet w Sejmie, w Senacie to jest w Sejmie na pewno, około trzydziestu procent. Czyli jasno, ja mam jasny, ewidentny dowód, że tego typu działanie spowodowało systemowe wsparcie kobiet I zwiększenie ich udziału w życiu politycznym. Skoro więc w samym parlamencie mamy beneficjentki czy beneficjentów tych rozwiązań, to dlaczego innym nie możemy na to pozwolić?
Dla siebie one, dla nas są, mówiąc ogólnie, dla parlamentu są korzystne, ale dla spółek giełdowych już nie. Tej logiki nie kupuję. Tej logiki nie kupuję. Bo nikt inny jak właśnie parlament najbardziej, najbardziej skorzystał na tych, na tych rozwiązaniach. Pan senator pozwolił sobie na takie stwierdzenie, które, w którym skończył swoje wystąpienie, że wprowadzenie tych zmian spowoduje krach, Albo spowoduje...
Albo ryzyko katastrofy. Generalnie czarnowidztwo. Generalnie czarnowidztwo, że do niczego to dobrego nie prowadzi. Po 1., drogie panie, nie wiem jak wy o to odbieracie, ale w ocenie pana senatora zatrudnianie kobiet w spółkach, w spółkach giełdowych może doprowadzić do problemów finansowych. Powiem szczerze, dość niefrasobliwe.
Dość niefrasobliwe. Po 2.. Po 2.. Chciałbym zaznaczyć, że od pięciu lat, od pięciu lat funkcjonują dla całej giełdy papierów wartościowych, nie tylko dla tych największych podmiotów, o których mówimy w ustawie, dla wszystkich podmiotów rekomendacje samej giełdy papierów wartościowych. W każdym z organów I w zarządzie I w radzie.
Przynajmniej po 33 procent. Przynajmniej. Czy od tego czasu giełda, nie wiem, padła, zatrzymała się, był bunt, było jakieś straszne weto. Czy w tamtym czasie rządzący I odpowiedzialni za gospodarkę, politycy PiS-u wyszli I powiedzieli nie, to jest w ogóle szkodliwe dla giełdy papierów wartościowych. Zróbmy coś z tym.
Nie. Ten softlow funkcjonuje. I adresaci tej ustawy nie są ani przeciwni tym rozwiązaniom, żebyśmy mieli jasność, ani jakoś szczególnie nie sprzeciwiają się tym rekomendacjom, które funkcjonują od lat. I cała giełda papierów wartościowych jakby to przyjmuje. Dziwi mnie zatem postawa, że krytykowana jest ustawa, która jest akceptowana przez beneficjentów, przez adresatów, przez giełdę, z którą kilkukrotnie na ten temat rozmawialiśmy, przez organizację pracodawców, tylko przez polityków, którzy z nią będą mieli mało do czynienia, albo w ogóle nie będą mieli do czynienia.
I tej postawy też nie rozumiem. Giełda chce, spółki nie mają nic przeciwko, są gotowi na te rozwiązania, Nie dostrzegają minusów. Politycy mówią, nie, że to będzie dla nich złe. Być może jest niska wiara w same te spółki, że one może nie potrafią ocenić co jest dla nich dobre, co jest dla nich szkodliwe. My tym spółkom ufamy.
I konsultacje publiczne, cały proces pracy nad tą ustawą pokazał, że to jest generalnie dobry, dobry kierunek. Pan senator, przedstawiciel mniejszości, przepraszam, że tak się do odnoszę, ale to jest taki punkt odniesienia I, I polemiki z osobami krytykującymi tą ustawę. Wskazał, wskazał, że być może nie doczytał, że brakuje przepisów przejściowych. Cały szereg przepisów od artykułu 3., 4., 5. To są właśnie przepisy przejściowe wskazujące.
Co, kiedy, jak, co trzeba, w jakich terminach mniej więcej dokonać. I żebyśmy też mieli jasność o czym jest ta ustawa, bo to też może nie do końca jasno wybrzmiewa. Ta ustawa nie mówi wprost, że musicie mieć w każdym momencie, każdego dnia, tygodnia, każdego miesiąca dokładnie tyle osób jak to wynika z przyjętych celów do osiągnięcia. Ta ustawa mówi wprost, największe spółki giełdowe muszą mieć politykę. Politykę niedyskryminacji w zatrudnianiu do zarządów, do rad.
Ta polityka powinna być przyjęta uchwałą zgromadzenia wspólników, czyli najwyższego gremium w spółkach, która powinna jasno określać, jak się przeprowadza nabory, jakie kryteria bierze się, bierze się pod uwagę I zobowiązać właściwe, właściwe organy spółek do przestrzegania tego. Co w tym złego? Polityka niedyskryminacji. Coś naturalnie, coś zupełnie naturalnego. To jest właśnie realizacja konstytucyjnej, konstytucyjnej zasady, żeby nikogo z jakichkolwiek powodów nie dyskryminować.
Idąc dalej, podnosi się taki argument przeciwny, co tu również wybrzmiało w ty, podczas tego wystąpienia, że stawia się na parytet płci zamiast na kompetencje. Mówiłem o tym wczoraj na posiedzeniu komisji, mówiłem o tym w Sejmie I za każdym razem, kiedy tego typu argument się pojawia. Ta ustawa w ogóle o tym nie stanowi. Wręcz przeciwnie. Ta ustawa mówi wprost, przede wszystkim kompetencje.
Przede wszystkim kompetencje. W każdym naborze najważniejszym kryterium oceny kandydata są kompetencje. Zawsze. I to nie ma znaczenia co jest kobieta, mężczyzna. Każdy dobiera według własnych potrzeb.
Ale jeżeli, ale jeżeli mamy kandydatów, dwoje lub większą liczbę, którzy mają dokładnie takie same kompetencje, spełniają dokładnie takie same kryteria jak w uchwale, która spółka sobie przyjęła. I wszystkie elementy ocenne są do siebie zbliżone lub wręcz identyczne, to tym kryterium dodatkowym, uzupełniającym niech będzie ten element płci, że jeżeli już możemy w tym momencie zadecydować I przyczynić się do utrzymania tego balansu w zatrudnieniu, to to zróbmy. Ale nigdy, nigdy dyrektywa płci nie powinna być przed dyrektywą kompetencji. Tego w tej ustawie nie ma I proszę po prostu takich bzdur nie opowiadać. Kolejna rzecz sankcje.
Tak? Jest sankcją, dyrektywa wymaga, żeby faktycznie przestrzeganie czy realizacja tej polityki niedyskryminacyjnej było, była zabezpieczona sankcją. Dyrektywa posługuje się określeniem adekwatną, proporcjonalną, skuteczną. Mamy przewidzianą sankcję finansową do pięciuset 1000 złotych. 10:10 przepis ewoluował.
Początkowe były propozycje dotyczące procenta obrotu, były różne kapy finansowe, tak żebyśmy byli też wspólni z ustawą o ofercie. Finalna propozycja jest taka, żeby była sankcja grzywny wymierzona kwotowo z górnym kapem pięciuset 1000 złotych. Jeśli sięgniemy sobie do samej ustawy o ofercie I zobaczymy za jakiego rodzaju zaniechania I w jakich kwotach mogą być nakładane kary przez Komisję Nadzoru Finansowego za nieprzestrzeganie różnego rodzaju zobowiązań, w tym sprawozdawczych, realizacyjnych, to to są kwoty sięgające pięciu, dziesięciu procent obrotu. W przypadku tych największych spółek to są kwoty 1000000.. Jeżeli są kwoty, jeżeli są kary grzywny wyrażane kwotowo, to to są kary 31500000 na tle całej tej ustawy jest najniższą spośród wszystkich możliwych kart, która co więcej jest nakładana w trybie tak jak innych kodeksu postępowania administracyjnego, Bierze się pod uwagę oczywiście skalę zaniechań, okoliczności I tak dalej.
I kara też jest ostatecznością. Kara też jest ostatecznością, kiedy spółka nie wykona zaleceń, które Komisja Nadzoru Finansowego może, może kierować. I co ważne, kara nie jest nakładana za to, że w danym momencie, nie wiem, w zarządzie lub w radzie nie ma przedstawiciela lub przedstawicielki, bo mówimy tu o niedoszacowanej, to może dotyczyć każdego, każdej z płci. Kar nie jest za to, że nie ma w danym momencie po jednym z przedstawicieli. Nie, absolutnie nie.
Kary są za to, że tak, spółka nie wypełnia obowiązku sprawozdawczości. Czyli raz w roku, kiedy kierowane są do KNF-u różnego rodzaju sprawozdania, jednym z elementów musi być realizacja tej ustawy. Nieskomplikowane, bo odnosi się do kilkunastu, do kilkunastu osób. Czyli brak sprawozdawczości to jest 1., a 2 nieprzestrzeganie własnej, własnej polityki niedyskryminacji. Czyli kiedy faktycznie KNF stwierdzi, że spółka w sposób systemowy, regularny nie przestrzega własnych zasad, własnych zasad zatrudniania, czyli kieruje się kryteriami wbrew uchwały, wbrew uchwale zgromadzenia wspólników.
Tylko za to. Tylko za to. Tylko I wyłącznie, tylko I wyłącznie za to. Więc to też ważne, żeby wybrzmiało, bo mam wrażenie, że osoby, które najczęściej krytykują te rozwiązania, nie sięgają do przepisów tej, nie sięgają do przepisów tej ustawy. I ostatni element, państwo pozwolicie, sposób realizacji tego celu, o którym mówi dyrektywa, czyli jak kształtujemy 10:10, tę równowagę.
Tam oczywiście dyrektywa wprowadza różne możliwości dotyczące jednego organów, poszczególnych organów, wyznacza różne procenty. My przyjęliśmy w ramach realizacji tej dyrektywy, oczywiście nie wykraczając poza jej zakres, realizację w ten sposób, że ten minimalny udział na poziomie najbardziej zbliżonym do trzydziestu trzech procent powinien być liczony dla obu organów łącznie. Dla obu organów łącznie. Czyli patrząc na zalecenia samej giełdy papierów wartościowych, raczej bardziej ostrożne to są przepisy, przy czym w każdym z organów musi być przynajmniej przedstawicielka, przedstawicielka oczywiście, Przedstawiciel każdej płci. Dlaczego w ten sposób?
Bo dyrektywa w jednym z, w jednym z rozwiązań, już kończę panie marszałku, wskazuje, że powinno być przynajmniej po 33 procent. Przynajmniej. Przyjęliśmy wariant trochę bardziej delikatny, też uwzględniający przepisy kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że w zarządach muszą być przynajmniej 3 osoby w spółkach giełdowych. Przynajmniej 3 osoby lub więcej. Więc wskazując, że w każdym z organów musi być przynajmniej 1 osoba, na pewno spełniamy kryterium przynajmniej trzydziestu trzech procent, ale sztucznie nie wskazujemy, że przy licznych zarządach ta liczba musi być zdecydowanie większa.
Czyli jakby jesteśmy trochę bardziej ostrożni niż dyrektywa od nas wymaga, co podkreślam, bo często się słyszy, że to są przepisy, które być może wykraczają poza dyrektywę. Nie, wręcz przeciwnie. To są, to są przepisy, które są troszkę bardziej ostrożniejsze w stosunku do tego, co dyrektywa, co dyrektywa, co dyrektywa stanowi, ale w związku z tym, że to jest nowe narzędzie, czy nowe, nowa sytuacja w naszej, w naszej, w naszym państwie, to rekomendujemy jednak działania bardziej, bardziej ostrożne. Z szacunku dla dla dla czasu I harmonogramu dzisiejszego posiedzenia panie marszałku, na tym zakończę. Jeżeli są pytania to oczywiście jestem do dyspozycji.
Speaker 78
Dziękuję bardzo panie ministrze. Teraz jest możliwość zadawania panu ministrowi pytań. Bardzo proszę pani senator, później pan senator.
Speaker 83
Panie ministrze, dziękuję panie marszałku, Wysoki Senacie. Panie ministrze, ja mam pytanie. Rozumiem, że balans, balans płci może dotyczyć również miejsca dla mężczyzny, niekoniecznie dla kobiety. Chcę państwu tylko powiedzieć, posługując się przykładem z mojego okręgu wyborczego, że w moim okręgu wyborczym w poprzednich kadencjach było więcej kobiet na listach parlamentarzystek I to my musiałyśmy się przesunąć, ponieważ musiał być parytet płci I musiałyśmy ustąpić miejsca mężczyźnie, panu posłowi. Panie, panie ministrze, więc kontynuując I nie ma mężów, że dotyczy to nie tylko kobiet, więc ma pan, pan 1 z senatorów, który, który zabierał głos, uparł się, że to, że to jest absolutnie na korzyść kobiet III łącznie z zatrzymaniem się w poprzednich epokach, mówiące o kobietach na traktorach, wyżywa się w każdy możliwy sposób.
Natomiast to może dotyczyć również mężczyzn, tak? I chciałam takiej odpowiedzi panie ministrze usłyszeć.
Arkadiusz Myrcha
Dziękuję. Oczywiście pani senator, ta, ta ustawa I dyrektywa dotyczy przedstawiciela każdej z płci, nie posługuje się mężczyznami kobietami, więc oczywiście ta sytuacja może dotyczyć wszystkich. Mam nadzieję, że kiedyś będziemy mieli problem tak piękny, że to mężczyźni będą tą niedoszacowaną płcią w spółkach. Dziękuję
Marek Komorowski
Włączyło się, dobrze, dziękuję. Panie ministrze, pan nie do końca zrozumiał moją wypowiedź, może nie do końca Pytań. Też z uwagą wysłuchał.
Jeżeli chodzi o o to, to już może w debacie ewentualnie zajmę stanowisko, ale niech Pan mi tak odpowie. Ministerstwo Sprawiedliwości, czyli resort, z którym pan funkcjonuje na sześciu sześciu osób, które pełni funkcję sekretarza I podsekretarza stanu, jest
jednak
Marek Komorowski
No to zaraz sprawdzę, przepraszam, to I tak nie ma, dlaczego akurat tylko 1 kobieta, dlaczego państwo nie nie zwiększą parytetu, jeżeli tak mówimy o tym udziale kobiet. Państwo sami nie dajecie przykładu w tej w tej materii. Dziękuję.
Pytanie dlaczego? Dlaczego?
Arkadiusz Myrcha
To powiem tak, no to jest pytanie dość o tyle kłopotliwe, że trochę nie do mnie. Ciężko mi powiedzieć dlaczego. Natomiast
Speaker 78
To jest odpowiedź. To jest odpowiedź. No. Czy są inne pytania? Nie ma bardzo...
A jest bardzo proszę pan senator.
Speaker 87
Panie ministrze, no to co pan opowiada, no nijak się ma do tego, co państwo robicie w spółkach skarbu państwa z udziałem skarbu państwa. Tak na szybko wszedłem sobie w duże spółki z udziałem skarbu państwa PZU, w zarządzie 6 osób, 1 kobieta. W PKO BP 9 osób w zarządzie, 1 kobieta. W Orlenie 9 osób w zarządzie, 0 kobiet. Przez demagogia, co pan mówi.
Speaker 86
Państwo sami łamiecie prawa kobiet w tym zakresie, o którym chcecie tutaj, o którym chcecie Ale
Speaker 88
No dlaczego państwo po prostu oszukujecie kobiety I próbujecie tutaj stwarzać czy czy przedstawiać tezę jako jakoby dbacie o nie, a sami czy na przykładzie instytucji rządowych, czy też spółek Skarbu Państwa stosujecie inną praktykę niż niż nawołujecie.
Arkadiusz Myrcha
Panie senatorze, nikt nie zrobił lepszej reklamy na tej ustawie jak pan w tej chwili. Dziękuję bardzo. Bardzo doceniam ten wkład w dzisiejszą dyskusję pana profesora.
Dziękuję bardzo. To
pokazuje państwu, że państwo
Speaker 78
Czy są, czy są inne pytania? Ja przypominam, chwilę będzie dyskusja I będzie czas do zabrania głosu w dyskusji, 10 minut I później 5 minut. Jeżeli nie ma pytań, bardzo dziękuję panu ministrowi.
Dziękuję bardzo.
Speaker 78
Czy zaproszeni goście pragną zabrać głos? Bardzo proszę, pani minister Kotula.
Katarzyna Kotula
Bardzo dziękuję. Panie marszałku, panie ministrze, panie senator, panowie senatorowie. Myślę, że właściwie podsumowanie I odpowiedź pana ministra powinna kończyć całkowicie dzisiejszą dyskusję, bo dokładnie, dokładnie o tym jest dzisiaj, dzisiaj ta debata. Ja chciałabym państwu tylko powiedzieć, że w ustawie wdrożeniowej do dyrektywy Women on Board, organ równościowy jakim jest pełnomocnik rządu do spraw równości czy równego traktowania, czy też pełnomocniczka, w państwa przypadku to było dwóch mężczyzn, akurat pełniło rolę, nie wiem czy państwo pamiętają, Prawo I Sprawiedliwość miało dwóch ministrów do spraw równości czy też równego traktowania mężczyzn I potem jedną kobietę. Istotnym elementem tego projektu są mechanizmy sprawozdawcze.
Zarząd spółki będzie więc zobowiązany corocznie sporządzać sprawozdanie, o którym mówił pan minister, dotyczące udziału przedstawicieli poszczególnych płci w organach spółki oraz środków podjętych w celu zapewnienia równowagi płci, ale tak jak mówił pan minister, pomimo braku podstawy prawnej I jeszcze nie wdrożenia tej ustawy, ja zwróciłam się do giełdy papierów wartościowych z prośbą o sprawozdanie wstępne, tak zwane sprawozdanie zerowe, które chcemy przygotować, które pokazuje, że te statystyki, nawet te, o których mówi tak naprawdę uzasadnienie do tej ustawy, w którym rzeczywiście podaje się, że że kobiety stanowiły średnio 30 procent członków organów największych spółek giełdowych. Pomimo wprowadzenia w 2000 dwudziestym pierwszym roku dobrych praktyk spółek notowanych na giełdzie, no rzeczywistość okazuje się, że w rzeczywistości okazuje się, te zmiany zachodzą po prostu zbyt wolno. Te dane, które też przywoływał pan minister, na koniec 2000 dwudziestego piątego roku kobiety stanowiły 19, prawie 20 procent składu zarządów I rad nadzorczych spółek. Mówimy o największych spółkach giełdowych. 23 procent spółek z indeksem WIG20 I 25 spółek z indeksem MWIG40.
I to jest niezadowalający wynik I szczególnie jak przyglądamy się tym spółkom, które będą podlegały tym zmianom, które... O których mówi ta ustawa wdrożeniowa, no to pokazuje, że ten proces jest po prostu zbyt powolny I mimo obowiązywania dobrych praktyk, tempo zmian jest zbyt wolne, a wciąż 25 spółek z tych największych nie ma ani jednej kobiety, ani w zarządzie, ani w radzie nadzorczej. Rzeczywiście ta zmiana nie wydarzy się sama z siebie, po prostu. Do tego potrzebujemy takich ustaw. Spośród stu siedmiu spółek, które będą musiały dostosować się do nowych przepisów, wymogi spełnia dzisiaj tylko 12, w tym 2 spółki z indeksem WIG 20.10 z indeksem MWIG 40, a to pokazuje, że te miękkie standardy I deklaracje nie wystarczyły I dlatego właśnie potrzebujemy takiej, takiej ustawy.
Padały tutaj zarzuty dotyczące składu rządu, liczby ministrów, kobiet. No to chciałabym powiedzieć, że w rządzie Mateusza Morawieckiego
Speaker 89
Tego nie mówimy o rządzie, tylko mówimy o spółkach. Pan się odniesie do Orlenu, no.
Speaker 78
Przepraszam, bardzo proszę nie przeszkadzać pani minister. Każdy ma prawo do zadania pytania. Do pani minister też państwo będą mogli zadać pytania. I bardzo proszę nie przeszkadzać.
Katarzyna Kotula
Zarzuty dotyczące trzeciego rządu Donalda Tuska, rządu koalicji piętnastego października padały tak często, że chciałabym państwu przywołać statystyki. W rządzie Mateusza Morawieckiego kobiet było 4, stanowiły 15 procent, natomiast przed rekonstrukcją w rządzie Donalda Tuska kobiet było 35 procent, po rekonstrukcji, czyli po zmianach w lipcu roku 2000 dwudziestego piątego roku, jest tych kobiet 30 procent, czyli nadal jest to mniej więcej satysfakcjonująca statystyka, która pokazuje, bo kiedy mówimy o tym, kiedy głos kobiet jest słyszalny, to przywołujemy często właśnie tą statystykę. Myślę, że ta ustawa jest przede wszystkim ukłonem w kierunku tych kobiet, które... Przedstawicielki kongresu kobiet I inicjatyw takich jak klub Poland 30 procent czy Women on Boards Club I ich działalność. Byliśmy razem z senatorem Szeinfieldem I senator Jaskułą na spotkaniu z kobietami, które czekają na tą ustawę.
Tych kobiet na sali było ponad 600 I one są gotowe, są kompetentne. Dzisiaj wiele z nich pracuje w spółkach, ma za sobą ogromne doświadczenie I bardzo dobre CV. Mają zdecydowanie kompetencje, ale wiedzą, że taka ustawa będzie krokiem w dobrą stronę, krokiem, w którym spółki będą czuły się zobowiązane do tego, żeby te dobre praktyki zamienić na takie taką realną praktykę, w której kobiet w zarządach, czyli tam, gdzie dziś wciąż jest ich zbyt mało, będzie więcej. No I muszę wrócić do samego początku. Tutaj padł argument, pan senator z Prawa I Sprawiedliwości rozpoczął swoje wystąpienie od przywołania takiej akcji kobiety na traktory.
Akcja kobiety na traktory rzeczywiście zwiększyła obecność kobiet w pracy zawodowej I w przemyśle, ale dlaczego nie była dobra? Chociażby dlatego, że zostawiła kobietę także w drugiej pracy w domu I nie szła w kierunku dobrego podziału ról, a to utrwaliło podwójny etat. Dzisiaj mówimy kobietom, możecie same decydować, czy chcecie zostać w domu, czy chcecie rozwijać się zawodowo, gdzie chcecie być obecne. I bardzo bym chciała, żeby rzeczywiście artykuł 33. Konstytucji, który mówi o o równości płci w każdej sferze, także w sferze gospodarczej, stał się dzięki tej ustawie rzeczywistością.
Bardzo dziękuję.
Speaker 78
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pani minister? Bardzo proszę, pan Senator Schweiffer.
Adam Szejnfeld
Ja chciałem zapytać, panie minister, czy pan jest na przypadek? Nawet 1, choćby tylko 1, w którym to z uwagi na udział w zarządach firmy, czy w radzie nadzorczej firmy, jej wyniki ekonomiczno-gospodarcze radykalnie się pogorszyły lub też zbankrutowały.
Katarzyna Kotula
Bardzo dziękuję pani studentorze. Myślę, że jest wręcz przeciwnie, a to pokazuje praktyka spółek, wielu spółek. Po 1., one stają się bardziej atrakcyjne wtedy, kiedy są po prostu różnorodne I wtedy, kiedy w radach nadzorczych I w zarządach są kobiety, nie tylko ze względu na płeć, tylko właśnie na bardzo różną dynamikę, różne doświadczenia, często kompetencje, które się po prostu wzajemnie uzupełniają. Dobre praktyki zagraniczne pokazują, że te spółki lepiej sobie radzą na rynku, osiągają lepsze wyniki I stają się także atrakcyjnym miejscem pracy. A myślę, że to jest także ważne, Jeżeli chcemy, żeby te polskie spółki, największe polskie spółki, były atrakcyjnym miejscem pracy I żeby tam mogli się I kobiety mogły się realizować I mężczyźni mogli się realizować, to zdecydowanie powinniśmy iść w kierunku wdrożenia tej ustawy w życie.
Jest wręcz odwrotnie niż wiesz, czy Prawo I Sprawiedliwość, bo pan minister Mercha przywołał tutaj dokładnie debatę, która się toczyła w czasie, kiedy były rozmowy o, o kwotach. Wiele lat temu też nie widziano miejsca dla kobiet tu w Sejmie, czy w, tu w Senacie, czy w Sejmie, w polskim parlamencie. Dzisiaj one są ważną częścią debaty publicznej I mam nadzieję, że staną się także ważną częścią polskiej gospodarki w największych spółkach I nie tylko największych. Dziękuję.
Speaker 92
Tak zwana luka płacowa, czyli różnice w zarobkach kobiet I mężczyzn, jeśli chodzi o to samo stanowisko, wykształcenie, kompetencje. Te różnice sięgają od dwunastu do dwudziestu 1 procent, tyle można wyczytać przynajmniej w różnych publikatorach. Natomiast w sektorze gospodarczym wygląda to gorzej, dlatego że w wielu branżach kobiety znacznie, te różnice są znacznie większe I mogą nawet sięgać trzydziestu procent. Tak jak wyczytałam, szczególnie w branży ubezpieczeniowej, finansowej czy tego typu. Pytanie, jak pani minister widzi zmniejszenie tej luki płacowej po wdrożeniu dyrektywy?
Katarzyna Kotula
Myślę, bardzo dziękuję pani Senator, myślę, że nie sama ta dyrektywa, która kierowana jest do spółek giełdowych, natomiast na pewno dyrektywa o transparentności płac, która jest przygotowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej, która mam nadzieję zostanie wdrożona w czasie tej kadencji, będzie na pewno takim w kierunku tego, żeby rzeczywiście zmniejszyć tę liczbę. Luka płacowa w Polsce, w takiej bardzo surowej wersji, nie wygląda wcale najgorzej, ale jak patrzymy na, na zawody mocno sfeminizowane, jak patrzymy też na budżetówkę, no to widzimy, że w większości to wciąż, to wciąż ta dysproporcja jest ogromna I tam po prostu w tych, w tych zawodach gorzej płatnych także kobiet jest więcej. Natomiast na pewno każda taka ustawa I tutaj z panem senatorem wczoraj toczyliśmy dyskusję, chociażby o sporcie, o tej słynnej ustawie, której niestety pan prezydent Andrzej Duda w całości nie podpisał. To są ustawy, które mają wspierać te kobiety, bo tu padały zarzuty w stosunku do pana ministra I do ministerstwa, które chcą tam iść I chcą tam być I mają do tego kompetencje, tak? My nie jesteśmy od tego, żeby kobiety do tego przymuszać, ale wiemy, że kobiety są gotowe, mają odpowiednie CV I mają odpowiednie kompetencje, żeby być w miejscach, w których z jakiegoś powodu jednak ich dzisiaj nie ma I ja mam nadzieję, że jak patrzymy, chociażby na skład rządu, to że w przyszłości też, a były już takie przypadki, w rządzie będą ministry finansów czy ministry obrony narodowej, bo to także jest odpowiednie miejsce dla kobiet I one także kompetencje w stosunku do tego mają.
Natomiast jeśli chodzi o lukę płacową, to na pewno, na pewno dyrektywa o transparentności płac będzie takim krokiem w kierunku tego, żeby te różnice I ta luka płacowa, która też jest luką płacową właśnie ukrytą, były niwelowane. Dziękuję.
Speaker 78
Dziękuję bardzo. Widzę, że nie ma więcej pytań. Bardzo... Bardzo proszę panie senatorze.
Wiesław Dobkowski
Pani ministrze, pani pani minister, mówi pani o o tych priorytetach dla na rzecz kobiet. A co jeżeli państwo uważacie, że tych płci jest więcej? Czy dla innych płci to też jakieś priorytety się należą, czy czy tylko dla kobiet?
Dziękuję bardzo.
Katarzyna Kotula
Panie senatorze. Płucie są 2. Ja wiem, że państwo tego nie rozumieją. Nie wiem, jak możemy to jaśniej państwu
To dziękuję za odpowiedź. Mi wystarczy.
Katarzyna Kotula
Ale ale naprawdę ta odpowiedź padała nie tylko tutaj z tej mównicy, tylko padała wielokrotnie. Ja rozumiem, że państwo... Czy ja przyznam się szczerze, że ja wiem, że kilkaset kobiet zrzeszonych w klubach, kobiet o ogromnych kompetencjach państwa słucha, słucha tej debaty, słuchało wczorajszej komisji I one są naprawdę zszokowane, że państwo mówią o nich w ten sposób. Ten argument, którego pan tu próbuje, znaczy coś, co próbuje pan zbudować jako argument, jest absurdalne. Ta ustawa być może w przyszłości będzie także chroniła mężczyzn I dlatego jest tak bardzo potrzebna.
Dziękuję bardzo.
Speaker 78
Dziękuję bardzo. Czy są jakieś? Czy są jakieś pytania? Bardzo proszę panie Satory.
Speaker 87
Dziękuję panie marszałku. No chciałbym panie ministrze, żeby się pani odniosła do tej sytuacji w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, większościowym udziałem Skarbu Państwa. Jak Orlen, jak, jak PZU, no bo Państwo mówią, że tak troszczycie się o prawa kobiet I o udział kobiet w zarządach spółek giełdowych, no a robicie co innego. To jest po prostu hipokryzja, to co pani mówi, co pan minister Mercha tutaj powie.
Katarzyna Kotula
Ale, ale ja bardzo chętnie panu odpowiem, bo wydaje mi się, że jednak pan... Nie wypadało, żeby pan minister Mercha to mówił. Mężczyźni rzadko chcą dzielić się władzą.
Czy...
Speaker 93
No bardzo mi przykro. To znaczy, no kobiety muszą mieć odwagę powiedzieć.
Speaker 87
Nie ocenia pani w takim razie pana premiera Tuska, który sprawuje polityczny nadzór nad spółkami skarbu państwa.
Katarzyna Kotula
Panie senatorze, raz jeszcze powiem. Mężczyźni nie lubią dzielić się władzą. W każdym rządzie, jak pan popatrzy w przeszłość, w resortach, w których są duże pieniądze I jest władza, przede wszystkim zasiadają mężczyźni. Nie dlatego, żeby kobiety nie miały do tego odpowiednich kompetencji. Dlatego są takie mechanizmy, które mają wspierać te kobiety, które mają do tego kompetencje, bo proszę mi wierzyć, że takich kobiet jest kilkaset.
I tak te spół... Ale pan, ale pan nas przekonał do tego, że ta ustawa I ta dyrektywa jest bardzo potrzebna.
Ale my
Katarzyna Kotula
nie oni, ale nie możemy łamać czegoś, co jeszcze nie stało się prawdą.
Naprawdę bardzo
Katarzyna Kotula
Panie senatorze, mam nadzieję, a będę bardzo śledzić dzisiejsze głosowanie, że w związku z pana argumentem zagłosuje pan za tą ustawą.
Po prostu jesteście hipokrytami.
Speaker 78
Bardzo panie senatorze, jest moment, w którym zadajemy pytania, pani minister odpowiada, pan senator może zadać dodatkowe pytanie, natomiast na swoje poglądy każde jest czas w innym miejscu I już za chwilę zresztą ten czas nadejdzie, więc to nie
Katarzyna Kotula
jest zaburzenie. Inkie działania są niewystarczające, paradoksalnie, panie Stąd.
Speaker 94
Ja jestem zbulwersowany słowami, które padły z ust pani minister, że tutaj jestem pani minister.
Tak, tak.
Speaker 94
Że, czy pani... No nieważne. Chodzi o to, że pani użyła słów dyskryminujących, że mężczyźni nie chcą dzielić się władzą. Jest to dla mnie bulwersujące, jak można, jak można szeregować wszystkich mężczyzn, że mężczyźni nie chcą dzielić się władzą niestety, czyli w sensie pejoratywnym, to jest tragiczne, tak. Pani jest od równości, a pani wprowadza podziały.
Dziękuję bardzo.
Katarzyna Kotula
Panie Seratorze, bardzo bardzo dziękuję za to spostrzeżenie. Zgadza się pan ze mną, że jak popatrzy pan na tych mechanizmach, które trzeba było wprowadzić, dzięki którym kobiety znalazły się w Sejmie I w Senacie, te mechanizmy, których potrzebujemy dzięki taką takim ustawom, mają spowodować, że kobiet będzie przynajmniej 30 procent. 30 procent kobiet, których w społeczeństwie jest więcej niż 50 procent, to jest taka reprezentacja, która pozwala na to, żeby głos kobiet był słyszalny. Realna władza I realne pieniądze zaczynają się od pięćdziesięciu 1 procent. Tak, panie senatorze.
I powtórzę raz jeszcze, nie ma bardzo często I brakuje dobrej woli do tego, żeby oddać władzę I oddać pieniądze I się nią podzielić. Stąd potrzeba między innymi takich ustaw. Dziękuję bardzo.
Speaker 78
Dziękuję bardzo, pani minister. Ja też się... Jestem mężczyzną I się niechętnie dzielę władzą. Zdecydowanie, jeśli chodzi o mnie, ma pani rację. I bardzo lubię, jak przestrzegamy regulaminu.
Kolejne pytanie, rozumiem. Bardzo proszę.
Speaker 94
Moje pytanie dotyczy znowu słów, który które padły, że musi być tyle I tyle kobiet, żeby głos kobiet był słyszany. Nie zgadzam się z tym zupełnie, bo czy uważa pani, że kompetencję zależą od płci?
Speaker 94
No właśnie, więc nie, nie skupiajmy się na płci, tylko na kompetencjach I to nieważne jaka płeć jest w danym miejscu w reprezentacji, tylko jaki to jest człowiek, prawda I jakie ma poglądy, kompetencje I tak dalej.
Katarzyna Kotula
Ja prosiłabym pana senatora, żeby pan zadał pytanie tym kobietom, z jakich, które z jakichś powodów nie ma jednak dzisiaj w zarządach, choć mają do tego kompetencje, dlaczego się tam nie znalazły albo dlaczego nie mogą, dlaczego nie mogą się tam dostać, bo pan, bo pan.
Speaker 78
Ale proszę państwa, jeszcze raz powtórzę, naprawdę no ta debata ma sens, znaczy debata będzie za chwilę, teraz są pytania I te pytania
Ja mogę
Speaker 78
panu temu, żeby żeby czegoś się dowiedzieć, a nie wygłosić własny stan.
Katarzyna Kotula
Ostatnie ostatnie moje zdanie w tej sprawie. Wiele lat temu w polskim parlamencie w latach dziewięćdziesiątych za plecami kobiet podjęto jedną z najważniejszych decyzji dotyczących kobiet, dotyczących ich ciała I prawa do decydowania o sobie. I nikt wtedy kobiet nie pytał o zdanie. Dlatego ta decyzja była taka, a nie inna.
Speaker 78
A kto był wtedy premierem, przepraszam, może mi pani przypomnieć, kiedy Sejm podejmował tę tak tragiczną dla Polski decyzję, bo rozumiem, co pani ma na myśli, to proszę mi przypomnieć, kto był premierem I z jakiej partii pochodził I jakiej płci był premier wtedy.
Nie, ale nie no ma. Jeżeli pani mówi,
Speaker 97
że coś było przejmowane za plecami kobiet w momencie, w którym premierem jest kobieta, no to jednak ma to znaczenie, bo gołym okiem widać, że nie było to za plecami kobiet.
Speaker 78
No, znaczy. Sam sobie przyznałem prawo do zadania pytania w ten sposób pani minister I zadałem pytanie
pani Kto był premierem w czasie, kiedy zdaniem pani minister podejmowano decyzję za plecami kobiet? Kto był w czasie tym premiera?
Speaker 78
Na moje pytanie. To ja odpowiem. Była tą premier pani Hanna Suchocka. W tym czasie, kiedy podejmowano decyzję, a pani Hanna Suchocka była premierem.
Speaker 78
No, ja szczerze mówiąc, to jest teraz pani senator, pani minister mi zadaje pytanie, które ja z kolei uznaję za dziwne.
Speaker 78
Zadałem pani pytanie, pani minister mi odpowiedziała I wtedy rozumiem, że kończymy na tym, no bo ja zadałem pytanie kto był wtedy premierem, pani mi nie odpowiedziała I ja to powiedziałem. Bardzo proszę panie senatorze.
Speaker 94
Ja mam pytanie odnośnie właśnie kobiet. Dlaczego tak dużo kobiet jest zaangażowanych w ruchy pro-life I zdecydowanie sprzeciwiają się prawu aborcyjnemu? Dziękuję bardzo.
Speaker 78
Ale panie senatorze, przepraszam, ale to jest w ogóle pytanie nie na ten temat. Co to ma
Speaker 94
do Zgadza zgadza się. Tak samo jak wszystkich wypowiedzi pani minister.
Speaker 78
Ale nie, nie, no pani minister mówi o ustawie, pan się może z tą ustawą nie nie zgadzać, ale pani minister mówi o ustawie, więc mówi o ustawie, a ta ustawa nie ma nic wspólnego z tym, czym pan mówił
Speaker 78
są inne pytania? Nie ma. Bardzo dziękuję pani Dobrze, proszę. Informuje, że otwieram dyskusję. Bardzo proszę, kto jest zapisany?
Bardzo proszę państwa na to, że zapisujemy się do dyskusji I wtedy bierzemy udział w niej. No zazwyczaj tak to się odbywa oczywiście. Ale nie, nie, przepraszam, zawsze było tak, że po prostu dostaję listę senatorów zapisanych do debaty. To nie jest w żaden sposób próba pozbawienia pana tego. Ale nie, to już może pan iść I przemawiać,
Speaker 101
bo już zakładamy, że pan. Oczywiście, że tak. Ja mówię tylko, że na przyszłość. No nie, że
Speaker 105
Panie marszałku, wysoka izbo. Jakbym był na wykładzie z ekonomii komunistycznej, naprawdę. Ja nie mam nic przeciwko temu, żeby same kobiety zarządzały. W spółkach skarbu państwa od trzech lat rozumiem, że zarządzają bezpartyjni specjaliści, więc też nie ma chyba problemu, żeby odpowiedni parytet zachować. Natomiast dla mnie najważniejsze, a to w ogóle nie wybrzmiewa, to jest jaka rola jest spółki, tak?
Również skarbu państwa, ale każdej innej. Pracować, przynosić zyski. I to jest chyba najważniejsze. I dobiera się do tych spółek taki zarząd, który będzie realizował strategię danej spółki niezależnie czym ona się zajmuje. My oczywiście zajmujemy się w Unii ideologią I to jest oczywiście implementacja dyrektywy unijnej, czyli ważny jest parytet, nieważne jest czy spółka jest dochodowa, czy przynosi odpowiednie podatki do Skarbu Państwa, którymi można potem redysponować.
To się w ogóle nie liczy. Parytet. Życie my jesteśmy, szanowni państwo. Unia Europejska w ciągu ostatnich dwudziestu lat, jej PKB spadło do pięćdziesięciu procent PKB Stanów Zjednoczonych, które nie miały dobrego okresu ekonomicznego. 20 lat temu byliśmy, mieliśmy 90 procent PKB stanów, teraz mamy 50.
Pani von der Leyen mówiła, że przegonimy Amerykę. Nie, takimi działaniami to my idziemy dalej w dół. Będziemy mieli parytety odpowiednie, ale cała gospodarka upadnie. Oczywiście przyczyny upadku są też inne, no mamy najdroższą energię na świecie I tak dalej I tak dalej, To też są działania oczywiście Unii. Natomiast nie rozumie tego, wybierajmy najlepszych, czy to będzie, czy to będą same kobiety, czy to będą mężczyźni, czy to będą, nie wiem, no skurzy.
Nie ma znaczenia. Tu w ogóle to nie wybrzmiało. Jak zachować parytet w spółce, w której załóżmy jest przeprowadzany konkurs I zgłoszą się sami mężczyźni, tak? Jak to zrobić, pani minister? Trzeba będzie łapankę robić na kobiety?
Speaker 104
Ale to wyjaśniało, że nie ma zastosowania wtedy przed. Nie ma zastosowania wtedy. Ale
Speaker 105
panie ministrze to jest dyskryminacja. To jest porównywalne do, do działań, no może nieodpowiednie porównywanie do Hollywood, gdzie obsada filmu musiała być ściśle określona. Ileś musiało być białych, czarnych I tak dalej I tak dalej I dalej IIIIII po co to jest nam potrzebne? Naprawdę.
Speaker 105
No z okręgami wyborczymi jest tak, że ja wielokrotnie organizowałem wybory I naprawdę bardzo ciężko było namówić jakiekolwiek panie do startu. Ale proszę państwa Naprawdę?
Ale to przepraszam,
bo się
Speaker 105
robi wymiana. Ja chciałem powiedzieć swoją opinię. To może nie będę, nie będę przedłużał. Moim zdaniem najważniejsze kryterium doboru władz danej spółki to jest ich przygotowanie, kompetencje, doświadczenia, do przewodzenia tej spółki. I to, to powinno być najważniejsze.
I to jest szansa, że te spółki będą przynosiły zyski. Dzięki temu będziemy się rozwijać. A to, co proponuje Unia, ja rozumiem, że to jest czysta ideologia, nie, niemająca związane... Znaczy niemająca z ekonomią nic wspólnego. Czysta demagogia I ideologia.
Dziękuję.
Speaker 78
Dziękuję bardzo panie senatorze. Czy są... Bardzo proszę, do debaty również zabierze głos pan senator Komorowski.
Marek Komorowski
Panie marszałku, szanowni państwo, pani pa pani minister, panie ministrze. Myślę, że żeśmy się trochę nie zrozumieli treści mojego wypowiedzi. Ta moja 1. Sugestia kobiety na traktory to nie było, że ja to tam aprobuję czy coś, tylko po prostu no porównałem, że na siłę wówczas w tamtych czasach komunistycznych próbowano pewne tendencje, pewne wdrożyć, przekonać I tak dalej I tak dalej. Teraz też na siłę próbuje się wbrew rynkowi wdrożyć.
Ja jeszcze raz podkreślę, czym kończyłem, że kobiety u nas występują, są wykształcone, dobrze wykształcone, inteligentne, mądre, znakomicie sobie radzą na rynku pracy jako menadżerki, prezeski I tak dalej I tak dalej. I powinny startować. Dlaczego jest mniejszy udział? Tego nie wiem, no trzeba się pytać tych organów, które wybierają. Natomiast powiem tak, no statystyka, no tak, jak przejdziemy właśnie dlatego mówiłem, tu jest królową nauk, czy matematyka, czy statystyka.
Pokazałem to panu senatorowi Schenfeldowi, że to też nie tylko na z Eurostatu, ale też na stronie pani Hanny Gronkiewicz-Waltz te dane są statystyczne, którymi, którymi się tutaj posłużyłem. Jeżeli chodzi o przepisy wprowadzające, tak, no nie ma tutaj działu, przepraszam, przepisów wprowadzających, jest artykuł 3., 4., 5. I on mówi, że w terminie do zakończenia pierwszego walnego zgromadzenia zwołanego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, nie? I tak dalej, I tak dalej, no nie? AWI dalej zakończy, jeżeli 1.
Walne zgromadzenie, od którego mowa, zakończy się w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. No proszę państwa, walne zgromadzenie to jest najwyższy organ spółki. To jest najwyższy organ spółki. Są kompetencje kto go zwołuje. I zwyczajne walne zgromadzenie jest zwoływane w ciągu sześciu miesięcy po zakończeniu roku obrotowego.
Rok obrotowy przeważnie różnie może być spółka, bo może być zmieniony od roku kalendarzowego, ale przyjmijmy, to jest rok kalendarzowy. 6 miesięcy to jest koniec czerwca przyszłego roku. A państwo już coś tam piszecie w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie. Do końca tego roku już sprawozdania spółki ma mają dać. W Internecie do końca czerwca spółki giełdowe mają obowiązek dostosowania kobiet, udziału kobiet w we władzach spółki, to ja w ogóle tego w przepisach nie widzę.
No nie widzę po prostu tego w przepisach. I dlatego powiedziałem, ja nie straszyłem, tylko giełdy reagują na informacje, co się na rynku dzieje. Czasami jakiś polityk formatu światowego się wypowie albo coś zrobi I zaraz jest ruch na giełdzie. I ja podniosłem taką... Ja nie jestem finansistą, ekonomistą, więc nie znam się na rynku giełdowym, tylko się jak gdyby zapytałem, zareaguje w tym znaczeniu, jak zareaguje giełda, jak wszystkie spółki giełdowe będą zmieniały zarządy.
Bo jak zmienia
A 1 1 spółka zarząd no to się tam nic nie chce bo to jest normalna rzecz że że trzeba zmieniać teraz tak spółki są tak jak państwo mówią niedostosowane no I ogłaszają konkurs jaka tam będzie równość postępowaniu konkursowym, jeżeli to co... A pan minister tutaj dużo mówił, o tam równości I tak dalej, tutaj nie ma, tutaj kompetencje z ustawy I tak dalej I tak dalej. W artykule tym ustępie trzecim w przypadku, w którym w procesie doboru osoby na określone stanowisko w organie spółki dokonuje się wyboru między kandydatami posiadającymi kwalifikacje równorzędne, pierwszeństwo przyznaje się kandydatowi należącemu do płci niedostatecznie reprezentowanej. Więc decyduje... Płeć tutaj będzie decydowała, nie nie kompetencje.
To to po 1.. A co będzie w sytuacji ogłoszenia naboru? No bo nabór trzeba ogłosić. No co państwo będą z kapelusza, nie wiem z kieszeni obsadzać? A nie nie zgłoszą się kobiety.
No I, a jak się zgłosi 1 tylko, a co z, co z mężczyzna? A tam nie ma kobiet. No to nie można rozstrzygnąć tego postępowania. Państwo, te przepisy w ogóle są niedostosowane I są nieadekwatne. No to, no to co...
Dziękuję pani minister, bo nawet brawo biłem, że pani stwierdziła, że są 2 płcie mężczyzna I kobieta, to choć w tym jednym, w tej jednej kwestii jesteśmy zgodni. Też uważam, że są 2 płcie mężczyzna I kobieta. Ale pani ministerko moment sobie z tego wszystkiego tutaj notowałem, bo tak na na szybko... A mam. Na szybko sprawdzałem I pani podała, że za rządów pana premiera Mateusza Morawieckiego to było bardzo mało kobiet.
A więc tak, 1. Rząd pana premiera Mateusza Morawieckiego, bo odpala... Przepraszam, otworzyłem laptop I wpisywałem 1. Rząd, 2. Rząd, 3.
Rząd pana Mateusza Morawieckiego. W pierwszym rządzie 9 kobiet, w drugim rządzie 8 kobiet, w trzecim rządzie tym, to jest też tendencja I po I pokazanie, na dwudziestoosobowy skład Rady Ministrów 10 kobiet. Wskaźnik 50 procent. Dziękuję bardzo.
Speaker 78
Dziękuję bardzo. Dobrze, że pan senator się nie zapędził tak jak w pewnym filmie, kiedy wymieniano, bo tam wyszło, że nawet już mężczyźni zaczynali być kobietami.
No właśnie, tak.
Speaker 78
No a ponieważ pan mówił o rządach, to wkroczyliśmy na bardzo niebezpieczny grunt. Bardzo proszę pan marszałek Żywno.
Maciej Żywno
Panie marszałku, wysoka izbo. Chyba zacznę od tego, że warto jasno zwrócić uwagę, że w spółkach giełdowych to już od dłuższego czasu kwestie równościowe są wymagane wymogami giełdowymi. I nie jest to nic nadzwyczajnego I wcale nie jest wymogiem kwestii przepisów unijnych. Niemniej chcemy wszyscy dojść do momentu, w którym przede wszystkim w naszym kraju będziemy mogli mówić o pojęciu normalności, w której faktycznie przestaniemy dyskutować, która z płci jest mniej lub bardziej reprezentowana, tylko będzie kwestia związana z kwalifikacją, umiejętnościami, kwestiami zarobkowymi. Ale tak nie jest.
I warto wsłuchać się w ten głos szczególnie pań, które jasno mówią, że lecą kolejne dziesiątki lat, a w tym wymiarze także w naszym kraju za dużo się nie zmienia I czas najwyższy w końcu to uszanować I zrozumieć, że na tym etapie taki poziom przepisów równościowych trzeba wprowadzić po to, żeby do tej normalności iść. I może za jedną, 2, 3, może 10 kadencji taki przepis stałby się kompletnie bezużyteczny, ale do tego musimy przede wszystkim dojrzeć jako społeczeństwo, a w pierwszej kolejności musi dojrzeć władza, bo dzisiejsza dyskusja I pytania I do pana ministra I do pani minister pokazują, że w wielu miejscach nam daleko do zrozumienia, o co w tej przestrzeni chodzi, a rozpętała się znowu I to na poziomie parlamentarnym dyskusja chyba mam takie wrażenie, kto jest bardziej ważny, która z płci, czy wie, czy nie 2, ale w takim znaczeniu, kto jest ważniejszy I kto będzie miał większy wpływ na rzeczywistość. Ten przepis jest związany z tym, żeby postawić na normalność. Tę normalność trzeba niekiedy wyegzekwować I dlatego będę głosował za. Dziękuję bardzo.
Speaker 78
Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Adama Budnara.
Adam Bodnar
Szanowny panie marszałku, szanowne panie I panowie senatorowie, szanowna panie ministro. Panie ministrze, drodzy państwo. Ja przede wszystkim chciałbym bardzo serdecznie podziękować za bardzo intensywną pracę z różnymi środowiskami nad tym, aby przygotować ustawę, która w sposób poprawny wdraża dyrektywę unijną. To jest ustawa, która została szeroko przekonsultowana z organizacjami pozarządowymi, ze środowiskiem biznesowym, ze środowiskami kobiecymi. Odpowiada na postulaty nie tylko płynące z samej dyrektywy, ale po prostu postulaty społeczne zmierzające do tego, żeby faktycznie wartości wynikające z artykułu trzydziestego trzeciego konstytucji były w pełni realizowane.
Bo chociaż konstytucja bardzo, bardzo twardo mówi o tym, że kobiety I mężczyźni powinni mieć równe szanse, jeżeli chodzi o dostęp do stanowisk w życiu politycznym, gospodarczym, społecznym, no to rzeczywistość jest taka, że że statystyki pomimo różnych zachęt, pomimo różnych oczekiwań po prostu nie odzwierciedlają tego, jak to powinno wyglądać na gruncie konstytucji. Wydaje mi się, że to, co jest bardzo ważne w tym projekcie, to to, że ta kwestia odpowiedzialności za niedostosowanie się jest rozciągnięta w czasie I pozwala na takie bardzo proporcjonalne, płynne dostosowanie się po prostu do tych reguł. To jest wydaje mi się, że wyraz wielkiej odpowiedzialności ze strony ustawodawcy, bo chodzi o to, żeby zachęcić, ale zachęcić w taki sposób jednak twardy, a nie poprzez jakieś, nie wiem, straszenie potężnymi karami, tylko żeby właśnie poprzez ten system raportowania rozciągnięty w czasie doprowadzić do rzeczywistej zmiany. Ale ja chciałbym zwrócić uwagę na jedną rzecz, że ustawa odnosi się do spółek notowanych na giełdzie, czyli tych spółek o szczególnym znaczeniu, ponieważ jeżeli one decydują się wejść na giełdę, to znaczy, że się poddają różnego rodzaju reżimom odpowiedzialności, przejrzystości I funkcjonowaniu w życiu gospodarczym. Ale nie zapominajmy, że w Polsce mamy też 2 typy podmiotów gospodarczych, co do których właściciele mają sporo do powiedzenia.
A tym właścicielem jest państwo polskie albo jednostki samorządu terytorialnego. To są spółki skarbu państwa oraz spółki komunalne, które niekoniecznie muszą być notowane na giełdzie. Akurat spółki skarbu państwa, które nie są jednoosobowymi spółkami skarbu państwa mogą być notowane I są notowane na giełdzie, ale jeżeli są spółkami jednoosobowymi, czy są jednoosobowymi spółkami komunalnymi, no to tego obowiązku nie ma. No I teraz moim zdaniem powstaje pytanie, co dalej? No bo jeżeli traktujemy poważnie artykuł 33.
Konstytucji, nie powinniśmy go odnosić tylko I wyłącznie do spółek giełdowych, ale także do spółek skarbu państwa I spółek komunalnych I podobny standard powinien obowiązywać w tych właśnie dwóch typach spółek. I 1. Kroki zostały poczynione w tym kierunku. Jeszcze w 2000 trzynastym roku minister wtedy Skarbu Państwa Mikołaj Budzanowski przyjął odpowiednie wytyczne adresowane do spółek Skarbu Państwa. Natomiast rok temu pan minister Jakub Jaworowski przyjął dobre praktyki w odniesieniu do spółek Skarbu Państwa, które na kilku ładnych stronach analizują, jak spółki skarbu państwa powinny podchodzić do I w pewnym sensie wyprzedzać rzeczywistość I już wchodzić w takie obsadzanie rad nadzorczych zarządów, aby to odpowiadało wymogom dyrektywy oraz wymogom konstytucji.
No I liczę na to, że ta ustawa nie jest ostatnim głosem, tylko że za tym pójdą dalsze działania I tutaj zwłaszcza korzystając z tej trybuny, apeluję do samorządów lokalnych, bo dużo czasami mam takie wrażenie, że samorządy dużo mówią o postulacie równości kobiet I mężczyzn w realizacji wartości konstytucyjnych, ale jak się przyjrzy spółkom, spółkom komunalnym to nie zawsze to idzie w parze. Bardzo dziękuję.
Speaker 78
Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Adama Schenkfelda.
Adam Szejnfeld
Dziękuję panie marszałku. Powiem szczerze, że z dużą niechęcią zabieram głos, dlatego że... I nie planowałem zabierać tego głosu, dlatego że, dlatego że dyskusja, która na początku wydawała się, chociażby, że miała charakter merytoryczny I legislacyjny, no przerodziła się w dyskusję polityczną I ideologiczną. Ale I to pal licho. Najgorsze, że w tej dyskusji pojawiały się no słowa, które obrażają I to nie obrażają tylko konkretne osoby, które brały w tym udział, ale po prostu obrażają myślenie o ludziach, o kobiecie, mężczyźnie, o ludziach różnych płci, jako osobach sobie równych.
Adam Szejnfeld
Polskie prawo I polską konstytucję, na którą tu niektórzy się próbowali nieudolnie powoływać. To była dyskusja w senacie, która, który ma naprawdę, cieszę się, że jestem senatorem, duże uznania społeczne. Jako izby, której ta ideologiczna, polityczna, dyskusja, którą w Polsce obserwujemy przynajmniej od kilkunastu lat, nie ma tak wysokiej temperatury. Ceni się nas za to w kraju, przynajmniej ja spotykam się z takimi opiniami na spotkaniach z wyborcami, Właśnie za to, że rozmawiamy po 1. Merytorycznie, po 2.
Trzymamy się litery prawa, po 3. Prezentujemy wysoki poziom kultury, a także, co jest bardzo ważne, szacunku wobec siebie. Tutaj pojawiły się słowa, które licho, że nie prezentowały szacunku wobec przedmówców, ale odnosiły się jakby z brakiem szacunku do kobiet, a więc coś, co znamy od dziesiątek, czy nie powiedzmy już setek lat w polskiej kulturze I czemu chcemy postawić wreszcie tamę. Były takie słowa, które właściwie podważały też kompetencje kobiet. I doświadczenie, kompetencje dlatego, że sugerowano, że jeżeli będzie więcej kobiet w zarządach firm, te firmy będą miały gorsze efekty ekonomiczne, rynkowe, konkurencyjne I tak dalej.
Ja chcę powiedzieć, że w Polsce absolutna większość absolwent absolwentów szkół wyższych to są kobiety, a nie mężczyźni. W Polsce przystępujące I kończący 2. Etap nauki, a więc magisterium, licencjat magisterium, to większość to są kobiety, a nie mężczyźni. W Polsce znacznie większy odsetek kobiet ma doktorat niż mężczyźni. To ja się pytam, dlaczego jeśli kobiety mogą osiągać wyższe stopnie naukowe I więcej tych kobiet kończy wyższe uczelnie niż mężczyźni, to one mają być mniej kompetentne, w tym przypadku w spółkach giełdowych niż mężczyźni.
Przytaczano I rzucano wręcz jako zarzuty przykłady, w której kadencji, którego rządu, bo to już nieważne, w którą stronę te zarzuty szły, było więcej kobiet, a w którym mniej, gdzie mężczyźni bardziej trzymali te stołki przy sobie. Ale przecież to są nie zarzuty, tylko argumenty. To są argumenty na rzecz takich ustaw. Bo życie pokazuje, że od trzydziestu pięciu lat my w Polsce, od czasu budowania w Polsce demokracji I wdrażania idei równości, no nie możemy poradzić sobie z osiągnięciem tych cywilizacyjnych wartości w, na poziomie, który byśmy akceptowali. No to skoro przez 35, 36 lat te, nazywane potocznie miękkie narzędzia, nie dają możliwości osiągania cywilizacyjnej wartości, równego człowieka, równości człowieka do człowieka, no to w sposób oczywisty trzeba w końcu podjąć rozwiązania, które będą bardziej twarde, ale muszą one spełniać warunek równości.
Nie, kobieta ma być członkiem zarządu tylko I wyłącznie ze względu na płeć lub mężczyznę, Ale ten element kompetencji, wiedzy I doświadczenia przejścia przez całą procedurę potencjalnego osiągnięcia stanowiska jest tutaj decydujący. Ja więc chciałbym zaapelować, bez względu kto jakie ma poglądy. Wiemy, że mamy tutaj na sali bardziej konserwatywnych polityków, bardziej liberalnych polityków, ale najważniejsze jest po 1. Szacunek do siebie, a po 2. Dążenie do cywilizacyjnych wartości świata, w którym żyjemy.
Dziękuję bardzo.
Speaker 78
Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pani senator Joanny Sekuły.
Joanna Sekuła
Ja jako kobieta bardzo dziękuję wszystkim mężczyznom za zajęcie się naszą sprawą. To jest takie tradycyjne, że o kobietach mówią mężczyźni. Dlatego też, ponieważ byłam sprawozdawczynią, więc wiele rzeczy powiedziałam już na temat tej ustawy, ale chcę na początek podać 1 przykład. 60 procent kobiet zajmuje stanowiska menadżerskie, ale tylko 10 do dwunastu procent z nich przechodzi do zarządów. Dlaczego tak jest?
Co się dzieje po drodze? Że te szanse kobiet na osiąganie najwyższych stanowisk tak maleją. Patrzę tutaj na moje koleżanki z Komisji Rodziny I Polityki Społecznej I chyba się bez słów rozumiemy dlaczego. To właśnie kobiety w tym przedziale wieku, kiedy chcemy, żeby rodziły dzieci, żeby opiekowały się I realizowały funkcje rodzicielskie, aby zajmowały się swoimi starzejącymi się rodzicami. Poświęcają na to statystycznie 15 godzin w tygodniu I te 15 godzin w tygodniu mężczyźni w tym samym czasie wykorzystują na rozwijanie kariery.
Ze stu mężczyzn, którzy awansują, na stu mężczyzn, którzy awansują, z podobnych stanowisk awansuje tylko 87 procent, 87 kobiet. Co oznacza, że na każdym następnym szczeblu awansu potencjalna ilość kobiet jest mniejsza. Dlatego też uważam, że ta regulacja, chociaż dotyczy tylko spółek giełdowych, czyli podmiotów odgrywających najistotniejszą rolę przy generowaniu dochodu będących istotnymi elementami rynku kapitałowego, zostaną wyznaczone standardy dla całej gospodarki, ale też I dla otoczenia biznesu. Bo to, co było już dzisiaj podkreślone, ważne jest, aby te standardy, to utrwalenie się, podejścia do zajmowania przez kobiety najwyższych stanowisk stało się oczywistym dla wszystkich. Równość kobiet I mężczyzn to zasada demokratycznego państwa sprawa.
Przytoczone było również to, że to wartość konstytucyjna. Dlatego też tak istotnym jest, abyśmy zdali sobie sprawę z konieczności wykorzystania całego potencjału społecznego, zarówno kobiet, jak I mężczyzn. I ta możliwość stworzenia mechanizmów, które będą dawały szansę kobietom na liczniejszą reprezentację tam, gdzie rzeczywiście decyduje się o ważnych kwestiach gospodarczych, ale I politycznych. To, co było powiedziane na temat reprezentacji kobiet w rządzie, ale I reprezentacji kobiet w największych spółkach giełdowych, potwierdza dokładnie to, o czym dzisiaj mówimy. Jeżeli nie dzieje się to w sposób naturalny, to trzeba wprowadzić mechanizm, który jeżeli utrwali się w świadomości społeczeństwa, będzie można zlikwidować.
I co ważne jest, tak wiele mówi się o tym, że wspiera się kobiety, ale ukuło się już nawet takie międzynarodowe powiedzenie: Kobiety mają za dużo mentoringu, a za mało sponsoringu. Co oznacza w takim prostym przykładzie? Mentor mówi kobiecie, zrób to I to. Ale sponsor na posiedzeniu zarządu mówi tak, chcę żeby to ona zrealizowała ten projekt. I tak właśnie działają mężczyźni.
Dziękuję.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu złożyli senatorowie. Brejza Ryszard, Dunin Artur, Kołacz Leszczyńska Agnieszka, Majer Ryszard, Pęcherz Janusz, Sekuła Joanna, Szenfeld Adam, Szwed Aleksander, Świlski Ryszard. Zamykam dyskusję.
Czy przedstawiciele rządu chcą jeszcze zabrać głos? Uprzejmie dziękuję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dziewiątego porządku obrad, ustawa o zmianie ustawy prawo oświatowe. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 780, a sprawozdanie komisji w druku numer 780 a.
Proszę o zabranie głosu senatora stanisława Pawlaka I przedstawienie sprawozdania komisji edukacji
Stanisław Pawlak
Dziękuję bardzo. Szanowny panie marszałku, Wysoki Senacie. Z upoważnienia Komisji Edukacji mam zaszczyt przedłożyć sprawozdanie z uchwalonej przez Sejm w dniu trzeciego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku ustawy o zmianie ustawy prawo oświatowe, które jest zawarte w druku senackim numer 780 a. Marszałek Senatu w dniu trzeciego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku skierowała ustawę do komisji. Po rozpatrzeniu ustawy na posiedzeniu w dniu ósmego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku, Edukacji wnosi o jej uchwalenie bez poprawek.
W posiedzeniu komisji brała udział pani Paulina Piechna-Więckiewicz, podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, która omówiła treść proponowanych zmian I przedłożyła ich uzasadnienie. Celem ustawy jest wprowadzenie do systemu prawnego zakazu korzystania z telefonów komórkowych I innych urządzeń elektronicznych, umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku, zwanych dalej urządzeniami elektronicznymi, przez uczniów szkół podstawowych podczas ich pobytu na terenie szkoły, w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych I opiekuńczych oraz podczas zajęć edukacyjnych organizowanych poza terenem szkoły. Zakazane będzie także wnoszenie I korzystanie z urządzeń elektronicznych przez dzieci podczas ich pobytu na terenie przedszkoli, szkoły, w której zorganizowano oddział przedszkolny oraz innej formy wychowania przedszkolnego w związku z realizacją zajęć, nauczania, wychowania I opieki, a także podczas zajęć organizowanych poza terenem tych placówek. Jednocześnie ustawa przewiduje wyjątki od tego zakazu. Zakaz nie będzie obowiązywał w następujących przypadkach, gdy nauczyciel wyrazi zgodę na korzystanie z urządzenia elektronicznego, jeżeli korzystanie z tego urządzenia służy realizacji programu nauczania w ramach danych zajęć edukacyjnych, sprawdzeniu wiedzy uczniów lub zapewnieniu kontaktu ucznia z rodzicami w nagłej sytuacji.
Ale I także wtedy, gdy dyrektor szkoły wyrazi zgodę na korzystanie przez ucznia z urządzenia elektronicznego, jeżeli jest to, jeżeli jest to uzasadnione chorobą, niesprawnością lub innymi szczególnymi przypadkami, które uzasadniają posiadanie takiego urządzenia. Jeżeli również wystąpi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia osób przebywających na terenie szkoły lub uczestniczących w zajęciach edukacyjnych organizowanych poza terenem szkoły, mienia lub osób, tych osób lub szkoły. Odmowa wyrażenia zgody przez dyrektora szkoły lub przedszkola na korzystanie odpowiednio przez ucznia albo przez dziecko z urządzenia elektronicznego będzie wymagała pisemnego uzasadnienia. Ponadto ustawa stanowi też, że statut szkoły będzie określał warunki korzystania przez uczniów z urządzeń elektronicznych podczas wycieczek szkolnych z możliwością określenia przypadków, w których korzystanie z tych urządzeń będzie zakazane. Analogiczne rozwiązanie będzie mogło zostać określone w statucie przedszkola I szkoły, w której zorganizowano oddział przedszkolny.
W przypadku naruszenia warunków lub zakazu dotyczących korzystania z urządzeń elektronicznych wobec ucznia, będą stosowane działania wychowawcze służące kształtowaniu właściwych postaw I zachowań ucznia lub kary przewidziane w statucie szkoły. Ustawa też przewiduje możliwość zorganizowania przez dyrektora szkoły miejsca przechowywania urządzeń elektronicznych na terenie szkoły. Miejsce to ma być zorganizowane w sposób zapewniający bezpieczeństwo przechowywania urządzeń elektronicznych, a także ochronę prawa ucznia do prywatności, a w szczególności w zakresie uniemożliwienia podglądania zawartości tych urządzeń przez osoby niepożądane. Ustawa stanowi również, że w terminie do trzydziestego pierwszego grudnia 2000 dwudziestego szóstego roku szkoły dostosują swoje statuty do zmian wynikających z tych przepisów. Ustawa wejdzie w życie, jeżeli ją uchwalimy I prezydent podpisze z dniem pierwszego września 2000 dwudziestego szóstego roku.
Wysoki Senacie, ustawa jest skutkiem projektu poselskiego I rządowego, które zmiany ustawy prawo oświatowe, które zostały wniesione w dniu dwudziestego siódmego czerwca 2000 dwudziestego piątego roku I dziewiątego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku. Marszałek Sejmu skierował najpierw ten poselski projekt ustawy do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu, które odbyło się piątego sierpnia 2000 dwudziestego piątego roku, a następnie projekt został skierowany do dalszych prac w Komisji Edukacji I Nauki. A 2. Projekt rządowy Marszałek Sejmu skierował do Komisji Edukacji I Nauki do pierwszego czytania. Komisja po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu obydwu projektów ustaw na posiedzeniu w dniu szesnastego, szesnastego czerwca 2000 dwudziestego szóstego roku przyjęła jako projekt wiodący projekt rządowy I rozpatrzyła go z druku 2680 wraz z wnioskiem mniejszości.
Wniosek zmierzał do przesunięcia terminu do stosowania statutów szkół, o których już wcześniej mówiłem, do trzydziestego pierwszego grudnia 2000 dwudziestego szóstego roku. W Sejmie za przyjęciem projektu ustawy opowiedziało się czterystu dwudziestu posłów, sześciu posłów było przeciwnych, a 1 poseł wstrzymał się od głosu. W czasie posiedzenia komisji Biuro Legisracyjne w osobie pani Danuty Drypa zgłosiło jedną uwagę szczegółową do artykułu 98, ustęp 1, dotyczącą odmiennych określeń dla wyznaczania zakresu zakazu oraz zakresu wyjątku od tego zakazu. Uwaga ta została wyjaśniona przez panią minister Paulinę Piechnę-Więckiewicz I pozostawiona była bez rozpatrzenia. W dyskusji głos zabrało dwóch senatorów.
Przewodniczący komisji senator Waldemar Witkowski zgłosił wniosek o przyjęcie ustawy bez poprawek I poddał go pod głosowanie. Za wnioskiem opowiedziało się sześciu senatorów, nikt się nie wstrzymał I nikt nie był przeciwny. Proszę o podjęcie uchwały Senatu Rzeczypospolitej przyjmującej ustawę o zmianie ustawy prawo oświatowe bez poprawek. Dziękuję za uwagę.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do senatora sprawozdawcy? Bardzo proszę pan senator Kalata.
Speaker 110
Jak pan marszałek wybaczy, nie jest pytanie nareszcie ustawa, którą można z czystym sumieniem zagłosować, choć nie wiem czy mi wnuczka wybaczy, ale naprawdę bardzo potrzebna I bardzo ważna. Dziękuję.
Maciej Żywno
A zatem przekierowujemy jako pytanie do wnuczki. Dziękuję bardzo. Czy są jeszcze pytania? Nie dostrzegam. Uprzejmie dziękuję.
Dziękuję serdecznie.
Maciej Żywno
Projekty ustawy zostały wniesione przez posłów I rząd. Nie mamy na sali przedstawiciela Sejmu. Jest z nami I witam serdecznie panią minister Paulina Piechnę-Więckiewicz. Czy pani minister chce zabrać głos? Serdecznie zapraszam.
Speaker 116
Panie marszałku, szanowny panie senator, szanowny, szanowni panowie senatorowie. Ja zacznę od wyjaśnienia, to może będzie trochę ekstraordynaryjne, ale ponieważ choruje na epilepsję, mój język doznał urazu mechanicznego, no I trochę mogę se plenić. A mówię to dlatego, że chcę wyjaśnić, dlaczego trochę se plenię I dlatego też, że wśród Rzeszy trzystu siedemdziesięciu 1000 epileptyków w naszym kraju ponad 10 procent to dzieci I młodzież. I chciałabym, żeby wiedzieli, że mogą o tym mówić głośno I wyraźnie I wiem, że państwo też popieracie takie coś. Dziękuję.
Speaker 115
Negocjuję z młodszą córką w tej chwili. Ale dzieci, dzieci są, szanowni, ponowie senatorowie, szanowne panie senator, mądre I odpowiedzialne. Myślę, że czasami mamy problem bardziej z dorosłymi I ich odpowiedzialnością. Szanowni państwo, szanowny panie marszałku, wysoka istot. Ustawa, którą mam dziś zaszczyt przedstawić, dotyczy
bardzo
Speaker 114
Ważnego problemu społecznego. Właściwie można powiedzieć, że uzależnienia młodego pokolenia od Internetu. Oczywiście puryści mogliby mówić o tym, że nie mamy tej kategorii, bo właściwie kategoria uzależnienia, jeżeli mówimy o takich nowoczesnych kwestiach, technologiach, dotyczy głównie gier, ale dzisiaj wielu ekspertów, ekspertek, lekarzy mówi właściwie już o uzależnieniu od Internetu. Co więcej, jak czytacie państwo w uzasadnieniu, młodzi ludzie również w ten sposób identyfikują to wyzwanie. Ponad 70 procent z nich zgodnie z naszą diagnozą przeprowadzoną wśród młodych ludzi identyfikuje to wyzwanie jako właśnie uzależnienie.
Speaker 117
To pokazuje, że może mogą się złościć czasami, ale myślę, że rozumieją potrzebę tworzenia tego rodzaju regulacji. To wynika też z naszych rozmów z różnymi pokoleniami młodych ludzi. Najbardziej zależy im na byciu włączonymi w proces. To gwarantują również przepisy tej ustawy. Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało ustawę po 1.
Speaker 114
Ze względu na uzależnienie młodego pokolenia od Internetu, ale również ze względu na to, jaki wpływ ma to uzależnienie między innymi na nie tylko zdrowie psychiczne, nie tylko na relacje, czyli podstawową rzecz, jeżeli chodzi o funkcjonowanie dzieci w szkołach, ale też na wyniki edukacyjne, na zdolność skupienia się. Państwo znacie ten mechanizm scrollowania, prawda? No nie oszukujmy się, my dorośli też już jesteśmy trochę I mówię bardzo eufemistycznie uzależnieni od Internetu. Wprowadzamy tym projektem ustawy, jeżeli państwo poprzecie ten projekt, centralny, ustawowy zakaz korzystania przez dzieci w przedszkolach oraz uczniów szkół podstawowych z telefonów komórkowych I innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku podczas pobytu na terenie szkoły I podczas zajęć edukacyjnych organizowanych poza terenem szkoły. To jest bardzo istotne, żeby podkreślać, że nie tylko telefon komórkowy może być źródłem tego rodzaju uzależnienia.
Czasami w debacie publicznej o tym zapominamy, a w końcu to jest też kwestia, mówię o debacie publicznej, edukacyjna, upowszechniania informacji tak naprawdę, jakie narzędzia mogą być źródłem tego rodzaju wyzwań, problemów. Zakaz nie obejmuje jednak wycieczek szkolnych I pobytu w internacie, gdzie decyzję o warunkach korzystania przekazano na poziom statutu, a także korzystania poza godzinami zajęć z infrastruktury przedszkola lub szkoły. Od centralnego zakazu przewidziane są wyjątki obejmujące sytuację, jeżeli Wysoka Izba pozwoli, ponieważ pan senator Pawlak jako sprawozdawca wymienił już te wyjątki, ja nie będę może ich wymieniać, bo one są naturalne, intuicyjne. Wszyscy wiemy o aplikacjach służących do monitorowania na przykład poziomu cukru et cetera, et cetera. Po 2., projekt przewiduje możliwość prowadzenia zakazu albo określenia innych warunków korzystania z telefonów komórkowych I pokrewnych urządzeń w szkołach ponadpodstawowych.
Po 3. Stawia również na edukację wskazując, by programy profilaktyczno-wychowawcze szkół opracowywać ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb uczniów w zakresie korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych, w tym Internetu, a także nakładając na rodziców obowiązek współpracy ze szkołą w zakresie przestrzegania projektowanych warunków I zakazów oraz kształtowania ich wśród dzieci, wśród dzieci postaw w zakresie higieny cyfrowej oraz odpowiedzialnego korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych, w szczególności z Internetu. Po 4., przewiduje fakultatywną procedurę tworzenia przez dyrektorów za zgodą Rady Pedagogicznej I Rady Rodziców oraz po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego miejsca lub miejsc przechowywania wyżej wymienionych telefonów I urządzeń. Szczegółowe zasady egzekwowania zakazu pozostawiono jednak w autonomii szkół. Ponieważ każda szkoła najlepiej wie, czy w jej przypadku sprawdzą się na przykład półki, tak zwane kieszonki na telefony czy inne rozwiązania.
Myślę, że wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że w niektórych szkołach od wielu lat funkcjonują już zakazy I pewne rozwiązania, tradycja już po prostu funkcjonuje. Dobrze byłoby nie wysadzać tego, przepraszam za kolokwializm, w powietrze I po prostu mówić OK, to my będziemy wiedzieć lepiej. Tradycja autonomii polskich szkół to również bardzo ważna tradycja. Oczywiście mówimy o warunkach, które uwzględniają prawo własności, prawda, oraz prawo do prywatności, czyli ten brak możliwości przeglądania treści zawartych w urządzeniach przez osoby nieuprawnione. Co ważne, przy tym projektowane regulacje stanowią element spójnej polityki edukacyjnej państwa ukierunkowanej na bezpieczeństwo I dobrostan uczniów.
Równolegle od pierwszego września 26 w szkołach zostaną wzmocnione treści dotyczące higieny cyfrowej I edukacji medialnej. Działania te będą się uzupełniać. I chciałam przede wszystkim imieniu Ministra Edukacji, całego kierownictwa, ale przede wszystkim w imieniu dzieci I młodzieży podziękować wszystkim państwu za dobrą współpracę przy tej ustawie. Wszystkim zaangażowanym w prace rządowe oraz parlamentarne. Ja nie przeczytałam, ponieważ te poprawki, o których mówił pan senator, czy ja wymieniłam już w trakcie, w treści tego projektu, to jest też dzieło I klubu Polska 2050 I klubu Prawa I Sprawiedliwości, Platformy Obywatelskiej, czy na przykład posła niezrzeszonego pana Józefa Ciuka.
Te konsultacje publiczne, opiniowanie, uwagi od około stu osiemdziesięciu osób I instytucji. Ja mówię o tym formalnym procesie, o przebiegu formalnego, o formalnym przebiegu formalnego procesu legislacyjnego, ale prawda jest taka, że my tak naprawdę od dwóch lat konsultujemy te rozwiązania. I przyszedł ten moment, w którym myślę, że, taką mam nadzieję, wszyscy jesteśmy przekonani. I mówimy, sprawdzam. Dziękuję jeszcze raz.
No I bardzo proszę wysoką izbę o poparcie tej ustawy. Jestem do dyspozycji.
Maciej Żywno
Uprzejmie dziękuję pani minister. Są pytania? Bardzo proszę pan senator Masłowski.
Piotr Masłowski
Pani minister, ja mam takie pytanie. W piątek trafili do mnie przedstawiciele dzieci diabetologicznych, rodzice. Padło tutaj jak to jest rozwiązane, że to dyrektor wyraża zgodę, on musi ją uzasadnić pisemnie, gdyby się nie chciał zgodzić. No ale w Polsce jest 14000 szkół. No jestem sobie w stanie wyobrazić, że w tej ilości szkół podstawowych, no nawet gdyby się znalazł promil, promil dyrektorów, którzy mają jakieś swoje teorie na temat świata I mogą takiej odmowy udzielić.
W związku z tym pytanie, czy była rozważana opcja, żeby to robić na zgłoszenie lub czy ministerstwo przewiduje jakąś akcję informacyjną, edukacyjną dla dyrektorów szkół w tym zakresie, żeby do takich sytuacji zupełnie niepotrzebnych nie dochodziło, bo one dobrej ustawie mogą narobić złego pioru I złej roboty.
Bardzo proszę, pani minister.
Speaker 114
Oczywiście państwo na to, że ja mogę powiedzieć, że nie wyobrażam sobie dyrektora szkoły, który w ten sposób ingeruje w zdrowie ucznia czy uczennicy I oczywiście przed 1 września, ja to mogę powiedzieć z pełną odpowiedzialnością, ponieważ odpowiadam też za profilaktykę zdrowia w ministerstwie, będziemy informować szkołę zarówno w kwestii materiałów, no takich elektronicznych, ale też nasze kuratoria w planach prac będą też sprawdzać od samego początku, jak te przepisy są wdrażane w życie. Muszę też powiedzieć, że nie miałam do tej pory takiej sytuacji, mówię teraz o szkołach, nie przedszkolach, zaraz powiem dlaczego widzę różnicę, w której byłyby duże problemy dotyczące korzystania z różnych urządzeń w szkołach podstawowych, czy procesem dbania o zdrowie na przykład młodych diabetyków. Pracujemy nad kwestiami związanymi z przedszkolami, bo tutaj zapewne też państwo z panem senatorem rozmawiali, widzę dużo więcej wyzwań I nieuregulowanych kwestii, więc też chciałam zasygnalizować, że też monitorujemy tą sytuację.
Maciej Żywno
Otwieram dyskusję. Informuję wysoką izbę, że nikt do dyskusji się nie zapisał. Dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu przekazali senatorowie: Brejza Ryszard, Kołacz Leszczyńska Agnieszka,
Matecka Ewa, Piotrowska Jolanta, Szwed Aleksander. Czy pani minister jeszcze słowo na koniec? Nie ma. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.
Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia senatu. Zamykam ten punkt. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dziesiątego porządku obrad. 2. Czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła I senatora.
Przypominam, że projekt ten został wniesiony przez Komisję Regulaminową Etyki I Spraw Senatorskich I zawarty jest w druku numer 705 a sprawozdanie w druku 705 s. Sprawozdanie Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Regulaminowej Etyki I Spraw Senatorskich przedstawi pan senator Sławomir Rybicki. Bardzo proszę.
Sławomir Rybicki
Panie marszałku, Wysoki Senacie, Komisja Ustawodawcza oraz Komisja Regulaminowa Etyki I Spraw Senatorskich na posiedzeniu w dniu 12., dwudziestym czwartym czerwca bieżącego roku rozpatrzyły w pierwszym czytaniu przedstawiony przez wnioskodawców, czyli komisję regulaminową projekt uchwały w sprawie wniesienia do sejmu projektu ustawy, który zmienia ustawę o wykonywaniu mandatu posła I senatora w kilku obszarach. Komisję dość zgodnie, myślę, że ponadpartyjnym sporem, zgodziły się, że trzeba ustawę o wykonywaniu mandatu posła I senatora, ona tak, która dotyczy, reguluje też nasz statut. W kilku oczywistych przypadkach znowelizować tak, aby ją dostosować do wymogów przede wszystkim konstytucji, jak historia mówi. Ustawa o wykonywaniu mandatu posła I senatora była uchwalona na rok przed wejściem w życie konstytucji I zawierała przepisy, które w tej chwili powinny zostać z tej ustawy wyeliminowane, ponieważ są sprzeczne z zapisami konstytucji, która weszła później. To dotyczy na przykład roty ślubowania, która jest przecież uroczystym I ważnym aktem ślubowania poselskiego I senatorskiego, a przepisy ustawy regulują...
Treść tego, tego ślubowania jest sprzeczna, czy odmienna raczej niż w konstytucji, więc proponujemy, aby zgodnie z zasadami hierarchii aktów prawnych wykreślić z ustawy o wykonywaniu mandatu posła I senatora Rotę I niech tylko I wyłącznie jest ona w konstytucji tam, powinna być, bo konstytucja jest najwyższym, najwyższym rangą biurem przepisów. I to jest 1 zmiana. Kolejna zmiana wynikająca z bieżącej działalności biur parlamentarnych, poselskich I senatorskich, mianowicie odprawy emerytalne I rentowe dla pracowników biur poselskich I senatorskich wypłacane są z bieżących środków na funkcjonowanie biura. Uważamy, że ten przepis należy zmienić w taki sposób, aby podobnie jak wynagrodzenia, 13. Wynagrodzenie czy inne świadczenia były obowiązkiem kancelarii Sejmu I Senatu I ten przepis, który który przenosi kompetencje w tej sprawie obowiązku, jaki mamy jako posłowie I senatorowie na kancelarię senatu.
To nie są częste przypadki, ale są I taki wydatek odprawy emerytalnej czy rentowej ze środków na prowadzenie biura jest znacznym wydatkiem, więc uważamy, że ten wydatek powinien być obowiązkiem kancelarii sejmu I senatu. To jest kolejna zmiana. Kolejną zmianą jest zmiany w rejestrze korzyści. Na podstawie obecnych przepisów posłowie, senatorowie powinni zgłaszać do rejestru korzyści obliczane według dość archaicznego sposobu mianowicie powinny to być kwoty czy czy czy darowizny które przekraczają wartość 50 procent najniższego wynagrodzenia pracowników za pracę. To jest bardzo archaiczne rozwiązanie I myślę, że powinniśmy wzorem innych osób pełniących funkcje publiczne, czyli wojewodów, sekretarzy stanów, składać te oświadczenia do rejestru korzyści w oparciu o inną, o inną I o inny przepis.
Mianowicie o rozporządzenie Ministra Pracy I Polityki Socjalnej o wartość dwudziestu procent minimalnego wynagrodzenia. Na czym polega różnica? Najniższe wynagrodzenie to jest archaizm, który już właściwie wyszedł z porządku prawnego I oczywiście funkcjonuje jeszcze w niektórych przepisach I te najniższe wynagrodzenie to jest 760 złotych. 50 procent od siedmiuset sześćdziesięciu złotych to jest kwota trzystu osiemdziesięciu złotych I wszystkie darowizny, które otrzymuje potencjalnie po sobie senator powyżej te kwoty powinny być wpisywane do rejestru. No ale to jest pewien archaizm, bo wartość pieniądza od 2000 trzeciego roku, czyli wtedy kiedy był ten przepis wprowadzany do dnia dzisiejszego się nieco nieco zmieniły I uważamy, że posłowie I senatorowie powinni zmienić podstawę tego, deklarowania podobnie jak ministrowie I senatorowie.
I gdybyśmy uznali, że ten przepis jest rozsądniejszy I sprawiedliwszy, no to tą kwotą, którą powinniśmy wpisywać, czy też darowizną, którą powinniśmy wpisywać do rejestru, to jest kwota 1000 dwustu złotych I co roku rewaloryzowana. Uważamy, że to jest rozwiązanie potrzebne, słuszne I sprawiedliwe I taki zapis proponujemy w tej nowelizacji ustawy. Ostatnie zmiany to są kwestie również porządkujące I które podobnie jak w przypadku roty ślubowania dotyczą przepisu, który był w ustawie o... Jest w ustawie o wykonywaniu mandatu posła I senatora katalogiem zawodów, których nie można łączyć z mandatem posła I senatora, ponieważ ustawa konstytucyjna sprecyzowała, jakie to są dokładnie stanowiska I zawody, stanowiska, to uznajemy, że nie ma sensu powtarzać tego w ustawie, tym bardziej że ustawa w tym zakresie jest już mocno archaiczna I nieprzycyzyjna. I to w największym skrócie propozycje, które w dość dużym konsensusie wypracowaliśmy na posiedzeniu komisji regulaminowej, a potem komisji ustawodawczej I komisji regulaminowej.
Mając świadomość, że ustawa o wykonywaniu Modutów Postawie Sanitarnych wymaga być może większej, jeszcze dalej idącej nowelizacji w szczególności jeżeli chodzi o oświadczenia majątkowe ale to to wykraczało poza poza przedłużenie więc mając tą świadomość że są jeszcze do wykonania działania w obrębie tej ustawy te kilka propozycji uważamy, że tu I teraz są potrzebne, aby nasza działalność była oparta o współczesne przepisy I I rozwiązania, które no nadążają nad, czy starają się nadążać nad choćby wzrostem inflacji. Jeśli są pytania, to oczywiście.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do sprawozdawcy komisji, zarazem do upoważnionego przedstawiciela wnioskodawców? Bardzo proszę pani Sankowska.
Barbara Zdrojewska
Tak właściwie to byłaby uwaga, ale nie chcę się już do głosu w dyskusji na przykład zapisywać, ale mam takie pytanie, czy mówiliście o tym państwo, bo ja chciałam podziękować, bo te odprawy emerytalne wypłacane przez kancelarię senatu to nie jest tylko taki akt aspekt, że nie będą obciążały biur senatorskich, ale moim zdaniem mają taki bardzo ważny walor, to znaczy antydyskryminacyjny, ponieważ niechęć do do obciążania biur tymi odprawami emerytalnymi może czasami skłaniać do niechęci do zatrudniania osób, które znajdują się w wieku przedemerytalnym, a przecież staramy się o to, żeby żeby eliminować to z życia społecznego. Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo.
Oczywiście jest taki aspekt
również
Maciej Żywno
Nie widzę więcej pytań. Dziękuję, panie senatorze. Otwieram dyskusję.
Informuję wysoką izbę, że nikt do dyskusji się nie zapisał. Dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu złożyli panie I panowie senatorowie, Brejza Ryszard, Gromek Janusz, Hibner Jolanta, Szwed Aleksander, Świlski Ryszard. Zamykam dyskusję. Teraz Senat mógłby przystąpić do trzeciego czytania projektu ustawy. To 3.
Czytanie objęłoby jedynie głosowanie. Zostanie ono przeprowadzone razem z innymi głosowaniami. Zamykam punkt. Przystępujemy do punktu jedenastego oraz punktu dwunastego porządku obrad. Sprawozdanie Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji z działalności w 2000 dwudziestym piątym roku wraz z informacją o podstawowych problemach radiofonii I telewizji w 2000 dwudziestym piątym roku oraz informacja o działalności Rady Mediów Narodowych w 2000 dwudziestym piątym roku.
Tekst sprawozdania Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji zawarty jest w druku numer 752, a informacja Rady Mediów Narodowych w druku numer 688. Sprawozdania Komisji Kultury I środków przekazu w sprawie tych dokumentów zawarte są w drukach numer 752 s oraz 688 s. Serdecznie witam I proszę o zabranie głosu przewodniczącą Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji panią Agnieszkę Glapiak I przedstawienie sprawozdania.
Agnieszka Glapiak
Szanowny panie marszałku, wysoki senacie. Chciałabym podkreślić na wstępie, że w systemie organów państwowych Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji ma status szczególny. Jest organem kontroli państwowej I ochrony prawa. Stoi na straży wolności prawa, słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii I telewizji. W tym miejscu chcę zaakcentować, iż Krajowa Rada nie jest organem administracji rządowej, a jej niezależność ma charakter ustrojowy, uzasadniony wykonywanymi zadaniami.
Autonomia organu regulacyjnego w dziedzinie mediów to gwarancja współczesnego ładu medialnego, opartego między innymi na wolności słowa, przestrzegania praw odbiorców do informacji czy ochrony małoletnich. Szanowni państwo, fundamentalne zasady ładu medialnego w Polsce zostały ukształtowane w 1900 dziewięćdziesiątym drugim roku przyjęciem ustawy o radiofonii I telewizji, która obowiązuje już przez 34 lata. Choć była wielokrotnie nowelizowana w różnych jej częściach, to nadal brakuje jej przede wszystkim spójności. Rząd I parlament nie przygotowali kompleksowego prawa, które obejmuje obecny rynek medialny. Na pewno nie spełnia tych założeń projekt tak zwanej ustawy medialnej, bowiem rzeczywistym celem proponowanych zmian nie jest wzmocnienie rynku medialnego.
Trzeba jasno podkreślić, że pod pretekstem implementacji Europejskiego Aktu o Wolność I Mediów, tak zwanego EMPHA, wprowadza się zmiany służące wyłącznie obozowi rządzącemu, który chce się pozbyć członków Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji, wybranych demokratycznie I na ich miejsce wprowadzić swoich, wybranych w takim samym trybie określonym dawno przez konstytucję. Przy braku pieniędzy I ograniczając budżet rady, przewiduje się zwiększenie liczby jej członków z pięciu do dziewięciu, co kosztuje 6000000 złotych rocznie. Proszę sobie odpowiedzieć na pytanie, na co można te pieniądze przeznaczyć. Z całą mocą podkreślam, że pomijanie eksperckiej roli Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji świadczy o celowym, politycznie motywowanym dyskryminowaniu konstytucyjnego organu regulacyjnego. Rząd takimi działaniami nie tylko podważa konstytucyjną rolę CRT, ale wprost wskazuje na zamiar celowego pomijania obecnego składu Rady.
Szanowni państwo, senatorowie, szczególnie krytycznie należy ocenić działania rządu w zakresie finansowania mediów publicznych. Od wielu miesięcy przedstawiciele rządzących zapowiadają likwidację abonamentu, podczas gdy obowiązek ten nadal istnieje I podlega egzekwowaniu. Nie ma żadnego gotowego, stabilnego jego zastąpienia. Efektem tych działań jest narastający chaos prawny I informacyjny, za który pełną odpowiedzialność ponoszą autorzy tych deklaracji. Szanowni państwo, istotnym zadaniem Krajowej Rady jest kontrola realizacji misji publicznej przez media publiczne.
Niestety, siłowe I bezprawne przejęcie mediów I postawienie ich w stan likwidacji stoi w sprzeczności z wypełnianiem przez nie misji publicznej. Krid konsekwentnie wskazuje, że media publiczne od momentu postawienia ich w stan likwidacji, pozostają w głębokim kryzysie prawnym, organizacyjnym I finansowym, co ogranicza ich zdolności do realizacji misji, misji publicznej I osłabia pozycję względem konkurencji. Krajowa Rada wielokrotnie zwracała uwagę na świadome sankcjonowanie przez rządzących pozorności procesu likwidacji. Mimo formalnego otwarcia likwidacji, media publiczne nadal tworzą I rozpowszechniają programy, zatrudniają nowych pracowników, zamawiają nowe audycje I planują inwestycje, kupują na przykład nowe samochody. Sami likwidatorzy I kadra menedżerska publicznie mówią o przekształcaniu jednostek organizacyjnych, a nie o czynnościach likwidacyjnych, a zgodnie z kodeksem spółek handlowych likwidatorzy powinni zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania I upłynnić majątek spółki.
Mimo postawienia w stan likwidacji, spółki mediów otrzymują miliardowe dotacje z budżetu państwa. W 2000 dwudziestym piątym roku było to 2071000000 złotych. A to przecież rządzący, kiedy przed laty byli w opozycji, twierdzili, iż nie powinno być jakichkolwiek dotowania budżetowego mediów publicznych, ponieważ są pilniejsze I ważniejsze potrzeby społeczne, wskazywali między innymi na służbę zdrowia, która zmaga się z wielkimi kłopotami. Obecny rząd nie zabezpieczył środków dla mediów publicznych w żadnej ustawie. Dofinansowuje je doraźnymi dotacjami, co pogłębia uzależnienie od decyzji rządzących.
Skutki kryzysu mediów publicznych widoczne są przede wszystkim w wynikach oglądalności. Spadki objęły zarówno główne anteny, te TVP 1 I TVP 2, jak I kanały tematyczne oraz I regionalne. Szczególnie wyraźny regres dotyczy TVP Info, która zanotowała trzykrotny spadek oglądalności I utratę pozycji jednego z liderów rynku informacji na rzecz nadawców prywatnych. Drastycznie zmniejszyła się widownia głównych audycji informacyjnych. Straciły one setki 1000 widzów.
Tak, proszę państwa, setki 1000 widzów, co świadczy o odpływie I dramatycznym osłabieniu funkcji informacyjnej mediów publicznych. W 2000 dwudziestym piątym roku 3 programy, TVP World, Biełsat TV I TVP Polonia straciły samodzielność jako jednostki organizacyjne w strukturze TVP S-a w likwidacji. Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji obawia się, że pozycja I przyszłość TVP Polonia jest zagrożona. Projekt tak zwanej ustawy medialnej przewiduje uchylenie przepisów dotyczących programu TVP Polonia, co może wskazywać na zamiar jego likwidacji. Należy też zwrócić uwagę, że projekt rządowy przewiduje zlikwidowanie rad programowych w oddziałach terenowych TVP.
Krajowa Rada uważa to za niedopuszczalne, ponieważ udział przedstawicieli lokalnej społeczności wzbogaca ofertę programową tych oddziałów. Szanowni państwo, CRT wykonywała ustawowe zadania związane z podziałem środków abonamentowych, przekazała nadawcom publicznym ponad 692000000 złotych, przeznaczonych na realizację misji publicznej. Przypominam, że po ogłoszeniu likwidacji mediów publicznych ze względu na wątpliwości, kto w istocie posiada tytuł prawny do dysponowania publicznymi pieniędzmi, na początku 2000 dwudziestego czwartego roku Krajowa Rada podjęła uchwałę o przesunięciu terminu wypłat środków z abonamentu. Podkreślam, że to było przesunięcie terminu, a nie odstąpienie od wypłaty środków abonamentowych. Jednocześnie Krajowa Rada uznała, że do czasu prawomocnego potwierdzenia przez KRS osób prawnie reprezentujących daną spółkę, opłaty abonamentowe będą trafiać do depozytu sądowego.
Nie oznaczało to odmowy finansowania misji publicznej. Oznaczało przeniesienie sporu o prawidłowego odbiorcę środków pod kontrolę sądu I zabezpieczenie pieniędzy do czasu usunięcia wątpliwości. Trzeba dodać, że wówczas nadawcy publiczni zostali poinformowani, w jaki sposób zgodnie z prawem mogą otrzymywać te środki z depozytu. Z tej możliwości skorzystali nieliczni. Przekazywanie środków abonamentowych do depozytów sądowych trwało do września 2000 dwudziestego czwartego roku.
Od tego momentu pieniądze są wypłacane mediom publicznym na bieżąco I na bieżąco były wypłacane przez cały 2025. Rok, czyli rok sprawozdawczy. Wysoki Senacie,
Działania krajowej rady chroniące pieniądze publiczne stały się podstawą politycznie motywowanych ataków, skierowanych wobec krajowej rady. Kulminacją tych ataków był wniosek o postawienie przewodniczącego KRIC Macieja Świrskiego przed Trybunałem Stanu. W poczuciu odpowiedzialności za nieprzerwane działanie organu konstytucyjnego, Krajowa Rada dokonała wyboru nowego kierownictwa na mocy uchwały z lipca dwudziestego piątego roku, objęłam funkcję przewodniczącej krajowej rady, a zastępcą przewodniczącej Prid została pani profesor Hanna Karp. W tym miejscu chcę przypomnieć, że Najwyższa Izba Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości w działalności Prid w 2000 dwudziestym piątym roku. Szanowni państwo, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej powierza krajowej Radzie Radiofonii I Telewizji szczególną rolę Strażnika Wolności Słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii I telewizji.
Działania KRID w 2000 dwudziestym piątym roku obejmowały począwszy od monitoringów, między innymi monitoringu relacjonowania w mediach kampanii wyborczej na urząd prezydenta RP I sytuacji kryzysowych, przez analizę treści w Internecie, po interwencję w sprawach pluralizmu mediów, sposobu prezentowania partii politycznych I organizacji pożytku publicznego oraz swobody wykonywania zawodu dziennikarza. Wnioski są niepokojące. Monitoring przekazów medialnych podczas kampanii na urząd prezydenta wykazał brak bezstronności I standardów dziennikarskich. W faktach w dziewiętnastej 30 I w wydarzeniach dominował pozytywny przekaz dotyczący tylko Rafała Trzaskowskiego. Z kolei telewizja Republika pozytywnie przedstawiała Karola Nawrockiego.
Trzeba podkreślić, co uważam, że ważne, pozostali kandydaci byli marginalizowani. W Telewizji Polskiej w likwidacji nie realizowano zadań mediów publicznych. Aż 84 procent analizowanych treści nie spełniało kryteriów obiektywizmu dziennikarskiego. Media publiczne nie zapewniały równego dostępu do informacji, nie prezentowały wszystkich kandydatów ani poglądów politycznych, a przypominam, że do tego są zobowiązane. Niestety, obniżenie standardów dziennikarskich oraz stronniczość audycji audycji I dziennikarzy mediów publicznych wykazał również monitoring audycji publicystycznych emitowanych w TVP Info I TVP 3.
Monitoring wykazał brak bezstronności, równowagi I różnorodności opinii. Prowadzący stosowali selektywny dobór gości I ekspertów, sprzyjając jedynie jednej stronie debaty, marginalizując I deprecjonując opozycję. Przypomnę, że zgodnie z ustawą o radiofonii I telewizji, media publiczne mają obowiązek oferowania audycji cechujących się pluralizmem, byważeniem I niezależnością. Szanowni państwo, Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji jako strażnik wolności słowa I prawa do informacji podejmowała także interwencję do przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej. Skierowaliśmy wniosek w sprawie zbadania, czy debata prezydencka organizowana w Hali Sportowej w Końskich odbyła się zgodnie z prawem.
Zdaniem Krajowej Rady sposób jej organizacji naruszył przepisy rozporządzenia Krid, między innymi nie poinformowano kandydatów o terminie I tematach debaty. Poważne wątpliwości dotyczyły również między innymi roli publicznego nadawcy w zorganizowaniu wydarzenia I kwestii finansowania debaty przez Sztab Wyborczy Rafała Trzaskowskiego. Do tej pory ta sprawa nie została wyjaśniona I budzi wiele emocji społecznych. Krit interweniowała także w sprawach blokowania udziału dziennikarzom TV Republika I w Polsce 24 w konferencjach prasowych przedstawicieli rządu. Przypomnę, że artykuł 6 ustawy Prawo prasowe stanowi, że nie wolno utrudniać prasie zbierania materiałów krytycznych ani w jakikolwiek sposób tłumić krytyki.
A co ważniejsze, 61. Konstytucji gwarantuje równy dostęp do informacji o działaniach rządu I innych instytucji państwowych. Szanowni państwo, senatorowie, istotnym elementem działań KRID była analiza udziału przedstawicieli partii politycznych w audycjach mediów publicznych. Chcę podkreślić, bo to bardzo ważne, że analiza dokonana jest na podstawie danych nadesłanych przez same spółki mediów publicznych I nie ma tu mowy o żadnej manipulacji. Dane za 2025.
Rok wskazują, że TVP likwidacji aż 78 procent czasu przeznaczonego na prezentację stanowisk wszystkich partii politycznych poświęcono partiom rządzącym, a 22 procent opozycji. Podobne zjawisko odnotowano w radiofonii. Szanowni państwo, senatorowie, ochrona interesów widzów, słuchaczy I odbiorców treści wideo w internecie to kolejne wskazane w konstytucji zadanie krajowej rady. Z zadowoleniem obserwujemy rosnącą świadomość obywateli, którzy domagają się od mediów wysokiego poziomu dziennikarstwa I zgodności działania z przepisami ustawy o radiofonii I telewizji, a także wyrażają troskę o odpowiedzialność mediów za przekazywane treści oraz bezpieczeństwo informacyjne państwa. W 2000 dwudziestym piątym roku do krajowej rady wpłynęło ponad 18000 skarg.
Dotyczyły one przede wszystkim braku obiektywizmu I rzetelności dziennikarskiej, obecności wulgaryzmów, przypadków mowy nienawiści, ochrony małoletnich oraz przekazów handlowych. W związku z tym wszczęto 379 postępowań wyjaśniających. W wyniku prowadzonych działań wydano 167 decyzji o nałożeniu kar finansowych na łączną kwotę prawie pięciu 1000000 złotych. Chciałabym państwu przypomnieć, iż decyzje Przewodniczącego Krajowej Rady podlegają kontroli sądowej. Nadawcy mogą się odwoływać do sądów I sądy wydają orzeczenia.
Orzecznictwo w wielu sprawach potwierdza zasadność działań prawnych krajowej rady I przedstawioną przez radę argumentacją, wzmacniając w ten sposób praktykę regulacyjną. Szanowni państwo, do podstawowych obowiązków krajowej rady należą działania związane z udzielaniem koncesji. W 2000 dwudziestym piątym roku wydano między innymi 8 nowych koncesji satelitarnych, 20 koncesji na kolejny okres oraz 18 dla programów w sieciach kablowych. Jeśli chodzi o radiofonię przyznano 8 nowych koncesji lokalnych oraz 14 na kolejne 10 lat. Krajowa Rada podejmowała też decyzje dotyczące zmian programowych I technicznych.
Na koniec 2000 dwudziestego piątego roku obowiązywały 322 koncesje radiowe I 304 koncesje telewizyjne. Chcę podkreślić, że w działalności dotyczącej udzielania koncesji krajowa rada wspiera rozwój lokalnej radiofonii, przeznaczając wolne częstotliwości na udzielenie lub rozszerzenie koncesji dla programów o zasięgu lokalnym I oferując tematykę lokalną. Uznajemy, że problematyka lokalna jest bardzo istotna dla wspólnoty lokalnej. Trzeba też wspomnieć, iż w kwietniu 2000 dwudziestego piątego roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi spółki Polski Wolne Media uchylił koncesję spółek Telewizja Republika I Fratria Spółka ZOO. Na rozpowszechnianie programów telewizyjnych w tak zwanym MUKS 8.
Ten wyrok jest nieprawomocny, przewodniczący Krid złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. We wrześniu 2000 dwudziestego piątego roku telewizja Republika nie uiściła pełnej kwoty drugiej raty opłaty koncesyjnej. Regulowała ją w kilku transzach. Nadawca wskazywał, iż przyczyną była utrzymująca się niepewność prawna związana z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, o czym mówiłam wyżej. W tym miejscu chcę dodać, iż Krajowa Rada w przypadku, gdy nadawcy zalegają w opłatach za koncesję, zawsze, zawsze wzywa dłużników do uregulowania należności.
Tak było też w przypadku Telewizji Republika. Krajowa Rada podejmowała działania zmierzające do wyegzekwowania zaległości. Nadrzędnym założeniem Rady było otrzymanie należnych środków dla Skarbu Państwa bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Wszystkie zaległości wraz z odsetkami Telewizja Republika uiściła w kwietniu 2000 dwudziestego szóstego roku. Szanowni państwo, senatorowie.
Rosnące znaczenie regulacji rynku cyfrowego spowodowało, że znacząca część działań rady koncentrowała się na rynku usług cyfrowych. Według szacunków CRID obecnie w Polsce działa około 800000 influencerów I twórców cyfrowych. Skala zjawiska jest więc bardzo duża, co samo w sobie utrudnia skuteczne objęcie go kontrolą. Krajowa Rada prowadzi działania informacyjne I edukacyjne, przypominające o obowiązkach prawnych, a także dobrych praktykach dotyczących tej branży. Szanowni państwo, zobowiązana jestem zwrócić państwa uwagę na zjawisko systematycznego lekceważenia roli Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji przez część klasy politycznej.
Dzieje się tak nie dlatego, że Krid nie wykonuje swoich obowiązków, ale właśnie dlatego, że wykonuje je konsekwentnie I niezależnie. Jednym z najbardziej wymownych przykładów jest procedura legislacyjna, prowadzona w związku z pracami nad tak zwaną ustawą medialną, a także wdrożeniem do polskiego prawa dwóch unijnych rozporządzeń, aktu o usługach cyfrowych tak zwanego DSA I Europejskiego Aktu o Wolności Mediów Pomijanie Krajowej Rady na etapie opracowania konkretnych rozwiązań legislacyjnych w kontekście EMFA było tym bardziej
I bulwersujące, że rozwiązania tam proponowane dotyczą właśnie krajowej rady, jej struktury, trybu działania, finansowania, sposobu wyłaniania I liczebności jej składu, ale także sposobu finansowania podmiotów podlegających nadzorowi CRT, czyli mediów publicznych. Rada przekazywała swoje uwagi do Ministra Kultury I Dziedzictwa Narodowego, ale o wprowadzanych zmianach dowiadywała się nie z Ministerstwa, a z mediów. Kolejnym przejawem marginalizacji roli CRT była systematyczna praktyka pomijania jej w procesie legislacyjnym dotyczącym stosowania w Polsce DSA. W listopadzie 2000 dwudziestego piątego roku podczas wysłuchania publicznego, że wdrażając DSA musimy zadbać o to, aby mechanizmy walki z nielegalnymi treściami nie stały się narzędziem ograniczania debaty publicznej. Krajowa Rada nie chce pozostać, chce pozostać regulatorem, a nie być cenzorem.
Mimo merytorycznego charakteru uwag zgłoszonych przez Krid, nie zostały one uwzględnione. Kolejnym przykładem celowego osłabiania roli krajowej rady jest także likwidacja Krajowego Instytutu Medyów. Szanowni państwo, rok 2025. Pokazał dobitnie, że wolność słowa, pluralizm mediów I prawa obywateli do rzetelnej informacji nie są wartościami danymi raz na zawsze. Wymagają codziennej ochrony, konsekwencji I odwagi w reagowaniu na wszelkie próby ich ograniczania.
Przedstawione sprawozdanie nie jest wyłącznie zapisem działań ustawowych, jest także świadectwem stanu polskiego rynku medialnego w czasie głębokich sporów politycznych, dynamicznych zmian technologicznych oraz bezprecedensowych wydarzeń związanych z funkcjonowaniem mediów publicznych. Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji wykonywała swoje konstytucyjne obowiązki niezależnie od presji politycznej, prób podważania jej pozycji ustrojowej czy pomijania jej głosu w pracach nad kluczowymi regulacjami dotyczącymi rynku mediów. Naszym obowiązkiem było I pozostanie na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego niezależnie od tego, czy jest to wygodne dla rządzących, nadawców czy największych platform cyfrowych. Wysoka Izbo, Senat w maju tego roku ustanowił, że rok 2027. Będzie rokiem świadomości I bezpieczeństwa informacyjnego, czyli krótko mówiąc, walki z dezinformacją.
Chciałabym dobitnie zaznaczyć, że uchwała Senackiej Komisji Kultury I Środków Przekazu przyjęta wczoraj zawiera dezinformację. Uchwała odrzuca sprawozdanie krajowej rady za 2025. Rok I wymienia 5 punktów. Ja chciałabym po kolei powiedzieć, odnieść się do tych, do tych punktów, dlaczego one zawierają dezinformację. Otóż punkt 1.
Jest fałszywy, bo nie ma żadnego wyroku sądu administracyjnego będącego w obiegu prawnym, nawet nieprawomocnego, który stwierdziłby bezczynność lub przewlekłość postępowania przewodniczącego Krid w sprawie wypłaty środków z abonamentu. Jasne podkreślam, w 2000 dwudziestym piątym roku Krid na bieżąco przekazywała środki z abonamentu I było to 692000000 złotych. Punkt 2., także fałszywy, bo nie ma żadnych wyroków sądów administracyjnych stwierdzających, że wstrzymanie wypłat z abonamentu dla mediów publicznych jest rażącym naruszeniem prawa przez Krid. Punkt 3., też fałsz, bowiem Rada na bieżąco podejmowała działania dotyczące skarg fundacji Basta. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalił skargi fundacji Basta na postanowienie przewodniczącego Krid odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary na nadawcę.
Sąd podzielił stanowisko przewodniczącego, że interes grupy LGBT nie może być utożsamiany z interesem społecznym. Nałożone na klit grzywny dotyczyły jedynie kwestii proceduralnych. Przewodniczący kończył sprawy pismem informacyjnym, a powinien wydawać postanowienia. Natomiast co warto podkreślić, merytoryczne rozstrzygnięcia przewodniczącego Krid nie zostały zakwestionowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w żadnej rozpatrywanej sprawie. Punkt 4., fałsz.
Nie ma żadnej znacznej części uchylonych kar. W 2000 dwudziestym piątym roku sądy rozpatrywały łącznie 84 sprawy związane z nałożonymi karami I tylko w czterech przypadkach sądy oddaliły apelacje rady. 84.4 przypadki oddalenia. Punkt 5., też fałsz, bo jak już wspomniałam, Krajowa Rada w przypadku, gdy nadawcy zalegają w opłatach za koncesję, zawsze wzywa dłużników do uregulowania należności I tak było też w przypadku TV Republika. Wszystkie zaległości Republika uiściła w kwietniu dwudziestego szóstego roku.
A więc podsumowując, na 5 punktów uzasadnienia uchwały wszystkie 5 zawierają fałszywe informacje. Szanowni Państwo, Senatorowie, oceniając działalność Krid, pominięto blisko sprawozdanie, które kompleksowo dokumentuje działalność krajowej rady w 2000 dwudziestym piątym roku. Trudno uznać takie podejście za obiektywną I merytoryczną ocenę działalności konstytucyjnego organu państwa. W debacie publicznej coraz częściej zapomina się, że Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji nie jest instytucją powołaną do realizowania oczekiwań rządu, opozycji czy poszczególnych środowisk medialnych. Tak chcieliby niektórzy, dlatego jej działalność bywa niewygodna dla tych, którzy chcieliby podporządkować media bieżącym celom politycznym.
Niezależny regulator nie ma obowiązku zadowalać polityków, ma obowiązek stać na straży prawa I ten obowiązek Krajowa Rada konsekwentnie realizuje. Polska potrzebuje silnego, niezależnego regulatora mediów bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Dlatego Krajowa Rada będzie nadal konsekwentnie reagować wszędzie tam, gdzie zagrożony jest pluralizm, gdzie dochodzi do naruszania standardów dziennikarskich, gdzie ograniczane jest prawo obywateli do informacji I gdzie interes polityczny próbuje zastąpić interes publiczny. Historia oceni nie deklaracje, lecz działania. Sprawozdanie, które przedstawiamy, jest zapisem konkretnych działań, podejmowanych w obronie wartości zapisanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Dlatego zwracam się do Wysokiego Senatu o ocenę działalności krajowej rady nie przez pryzmat politycznych emocji, sporów czy partyjnych interesów, ale przez pryzmat faktów, obowiązującego prawa I odpowiedzialności za przyszłość polskich mediów. Bardzo dziękuję państwu za uwagę.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są, czy są pytania do pani przewodniczącej ze strony państwa senatorów dotyczące sprawozdania? Bardzo proszę, pan senator Botna.
Adam Bodnar
Szanowna pani przewodnicząca, poświęciła Pani tyle uwagi fundacji Basta, że poczułem się w obowiązku, żeby spytać jaka będzie odpowiedź pani przewodniczącej na 2. Pismo skierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich, które dotyczy właśnie interwencji podejmowanych przez Fundację Basta. I chciałbym zacytować treść pisma rzecznika. Myślę, że to jest dość ciekawe, że za chwilę rzecznik tu będzie składał sprawozdanie roczne. Rzecznik pisze tak, rzecznik nie uzyskał wyjaśnień co do przyczyn, dla których przewodniczący krajowej rady nie wszczynał postępowań z wniosku fundacji Basta, o których mowa na początku niniejszego pisma lub wszczynał je z opóźnieniem uniemożliwiającym wydanie decyzji o nałożeniu na na dawcę kary pieniężnej, o co wyraźnie zwracał się w piśmie z drugiego marca do 26.
Odpowiedź na to pytanie jest kluczowa dla oceny, czy w sprawie zgłoszonej przez Fundację Basta doszło do naruszenia praw wolności człowieka I obywatela. Mimo zagwarantowania w przepisach ustawy o Radiofonii I Telewizji mechanizmu skarbowego, zachowanie organu polegające na prowadzeniu postępowania w taki sposób, że nie było możliwe z powodu upływu terminu ukaranie nadawcy, podważa skuteczność tego ośrodka prawnego, a tym samym zaufanie obywateli organów państwa. Dziękuję bardzo.
Bardzo proszę pani przewodnicząca.
Agnieszka Glapiak
Tak panie panie senatorze, ja znam sprawę I szóstego lipca wpłynęło to pismo do Krajowej Rady, ja już... Szóstego lipca przekazałam odpowiedź do pana Adama Krzywonia, zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich. Zaraz przytoczę fragment. Natomiast chciałabym zwrócić uwagę, że przewodniczący podejmował postępowania, ale często wynikało to z tego, że skargi wpływały po terminie, czyli po dwudziestu ośmiu dniach, a media, nadawcy mają obowiązek przechowywać materiały 28 dni I po dwudziestu 8, ośmiu dniach my nie możemy domagać się tych materiałów. Natomiast nie możemy również polegać na materiałach, które dostarczane są przez skarżącego.
A jeśli chodzi o, o odpowiedź, to nie organ podejmował czynności opóźniające w danej sprawie, co mogą sugerować stwierdzenia na stronie drugiej pisma pana Rzecznika Praw Obywatelskich, lecz Fundacja Basta przekazywała niektóre skargi ze znacznym opóźnieniem, dołączając linki do materiałów filmowych dostępnych na platformach internetowych lub przesyłając własne nagrania na nośnikach elektronicznych. Te materiały nie mogły być podstawą do tego, żeby je przeanalizować. Tak jak powiedziałam, my jesteśmy zobligowani do tego, żeby analizować materiały nadesłane przez nadawcę. O dwudziestu ośmiu dniach tutaj piszę dalej. I, no I to tyle.
Jeszcze, jeszcze to jest, mogę udostępnić, jeśli
Jeśli pan sobie życzy, nie ma sensu, żebym żebym tutaj całość przytaczała, AAA nie pamiętam szczegółów.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są kolejne pytania? Bardzo proszę pan senator Skurkiewicz.
Wojciech Skurkiewicz
Minister, kwestia dotycząca budżetu roku 2000 dwudziestego piątego, bo o tym wczoraj było kilka zdań I dziś pani nie wspomniała na posiedzeniu plenarnym. Chodzi mi o to w jaki sposób realizowaliście państwo budżet, który parlament przygotował dla Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji, a konkretnie chodzi mi o Krajowy Instytut Medyów I w związku z tym, że były ograniczenia budżetowe, konieczność likwidacji tego instytutu. To wydarzyło się w roku 2000 dwudziestym piątym. Jakie to za sobą niesie skutki?
Agnieszka Glapiak
Rzeczywiście, Krajowy Instytut Medyów w lipcu 2000 dwudziestego piątego roku został postawiony w stan likwidacji dlatego, że parlament ograniczył budżet krajowej rady dla właśnie Krajowego Instytutu Medyów o 55000000. To jest o tyle fatalna decyzja, dlatego że Krajowy Instytut Medyów zajmował się badaniem oglądalności, szczególnie rynku lokalnego, mediów lokalnych, a jest to istotne, tym bardziej że zarówno MFA, jak I DSA przewidują, właściwie obligują krajowych regulatorów do tego, żeby takie ośrodki badawcze prowadziły. No niestety Krajowa Rada musiała także, kim ten instytut zlikwidować, dlatego bardzo nad tym ubolewamy, ale sądzimy, że może jakoś w przyszłym roku uda się po raz kolejny wystąpić I I założyć stworzyć kolejny instytut, który będzie się tymi badaniami zajmował. Tak jak powiedziałam, podczas implementacji IMFA I DSA te badania będą konieczne.
Pani senator, mikrofon.
Troszkę, troszkę głośniej, jeśli można.
Anna Bogucka
Dziękuję panie marszałku. Pani minister, chciałam zapytać się właśnie w nawiązaniu do tego pytania odnośnie tego zmniejszonego budżetu. Jak pani ocenia, jaka to była przyczyna zmniejszenia budżetu? Czy to była jakaś przesłanka merytoryczna, czy jednak była to typowo tylko przesłanka polityczna, jako że Krajowa Rada Radiofonii stoi na straży właśnie obiektywizmu I rzetelności dziennikarskiej.
Agnieszka Glapiak
Pani Senator, nie dotarły do mnie informacje o przesłankach merytorycznych. Jak powiedziałam, objęłam urząd przewodniczącej w połowie 2000 dwudziestego piątego roku, a od lipca ten instytut został postawiony w stan likwidacji. No wynikało to z tego, że po prostu nie dostała Krajowa Rada pieniędzy na funkcjonowanie tej instytucji ważnej, tak jak powiedziałam, dla rynku medialnego.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Nie widzę pytań. Dziękuję pani przewodnicząca. Dziękuję. Proszę o zabranie głosu przedstawiciela Rady Mediów Narodowych, pana Marka Rutkę I przedstawienie informacji.
Marek Rutka
Dziękuję bardzo panie marszałku. Wysoki Senacie, szanowni państwo. Realizując obowiązek ustawowy zawarty w artykule trzynastym ustawy o Radzie Mediów Narodowych w imieniu Przewodniczącego Rady Mediów Narodowych prezentuje sprawozdanie zawarte w druku 688. Pragnę jednocześnie wyjaśnić, że ustawa o Radzie Mediów Narodowych nie precyzuje, kto powinien takie sprawozdanie złożyć, jedynie jest napisane, że to Rada Mediów Narodowych takie sprawozdanie składa. Na wstępie chciałbym zaznaczyć, że był to 1.
Rok od czasu powstania Rady, czyli od 2000 szesnastego roku, w którym większość w radzie utracili reprezentanci zjednoczonej prawicy. Jednocześnie pragnę przedstawić jedynie sprawozdanie, tak jak nakazuje to obowiązek ustawowy I na pewno z mojej strony państwo nie usłyszycie manifestu politycznego, który na tej sali przed chwilą wybrzmiał. Przedstawię decyzje uchwały, które dotyczyły zarządów spółek w roku 2000 dwudziestym piątym, jakie podjęła rada. Przede wszystkim były to 2 uchwały porządkujące wcześniejsze uchwały rady, dotyczące powołania prezesa TVP SAI członka zarządu. Te uchwały cofały wcześniejsze uchwały podjęte jeszcze pod przewodnictwem pana przewodniczącego Czabańskiego I te uchwały podjęliśmy w następstwie wyroku, jaki jaki zapadł w Sądzie Okręgowym w Warszawie szesnastego grudnia 2000 dwudziestego czwartego roku.
W tym wyroku sąd w całości odrzucił pozew Michała Adamczyka przeciwko Telewizji Polskiej. W pozwie tym kwestionowano zarówno decyzję Ministra Kultury 19 grudnia 2000 e 23 roku, jak I późniejsze powołanie Tomasza Syguta na prezesa Telewizji Polskiej. Ten wyrok stanowi istotne potwierdzenie legalności przeprowadzonych zmian w mediach publicznych. W 2000 dwudziestym piątym roku odbyło się 8 posiedzeń stacjonarnych I 3 głosowania korespondencyjne. W 2000 dwudziestym piątym roku wygasły mandaty członków rad nadzorczych.
Nastąpiło to w spółkach radia Katowice, radio Lublin, radio Wrocław I ponadto w związku z brakiem ustalenia w statucie Radia Poznań długości kadencji Rady Nadzorczej stwierdzono także wygaśnięcie mandatów członków Rady Nadzorczej tej spółki. Pragnę jednocześnie zaznaczyć, że każdorazowo Rada Mediów Narodowych powołując osoby do rad nadzorczych spółek medialnych, podczas rozmów kwalifikacyjnych zadawała pytania o przynależność polityczną, o przynależność partyjną. I nie powołaliśmy żadnej osoby do rady nadzorczej, która deklarowała przynależność do partii politycznej. To jest nowy standard w mediach publicznych. W minionych latach pod innym przewodnictwem, byli to członkowie partii politycznych.
Myśmy taką zasadę przyjęli I tej zasady się trzymamy. W związku z wygaśnięciem kadencji Rad Programowych, Rada Mediów Narodowych w 2000 dwudziestym piątym roku powołała nowe składy Rad Programowych we wszystkich jednostkach publicznej radiofonii I telewizji I polskiej agencji prasowej. Było to 16 ośrodków regionalnych Telewizji Polskiej I 17 rozgłośni regionalnej Polskiego Radia. Tutaj powołania do Rad Programowych odbywają się na zasadach określonych odrębnymi przepisami. Są to, są powoływani przedstawiciele ugrupowań I partii politycznych, których, którzy mają swoich reprezentantów w Parlamencie Rzeczypospolitej, oczywiście z uwzględnieniem parytetów I wielkości poszczególnych ugrupowań parlamentarnych.
Oprócz tego w skład rad programowych wchodzą także reprezentanci świata mediów I kultury. I tutaj muszę powiedzieć, że odbywały się te powołania w konsensusie ze wszystkimi siłami politycznymi, o których wcześniej wspomniałem. Do Rady Mediów Narodowych w ubiegłym roku wpłynęło wiele zapytań od osób fizycznych, instytucji, parlamentarzystów, wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Takich dokumentów, takich zapytań w minionym roku wpłynęło 2 23. Każdorazowo na te pytania żeśmy udzielali odpowiedzi.
Pragnę przedstawić koszty działalności Rady Mediów Narodowych zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o Radzie Mediów Narodowych. Koszty funkcjonowania Rady Mediów obejmujące wydatki na pokrycie świadczeń przysługującym członkom Rady oraz koszty związane z obsługą administracyjno-biurową są pokrywane w całości z budżetu państwa, ze środków, których dysponentem jest szef kancelarii sejmu obsługa Biura Rady Mediów Narodowych stanowi
Marek Rutka
Pracowników kancelarii sejmu którzy są oddelegowani do pracy w radzie mediów narodowych całkowite koszty funkcjonowania rady mediów narodowych w ubiegłym roku wyniosły 1 mln 680000 złotych, ale pragnę podkreślić, że był to ostatni rok, w którym funkcjonowała... Rada Mediów Narodowych funkcjonowała w takiej, w takim składzie. Od tego roku nastąpiła redukcja jednego etatu pracownika oraz zmniejszenie powierzchni biurowej zajmowanych przez Radę Mediów Narodowych o połowę. Szczegóły tego sprawozdania, które liczy blisko 300 stron, znajdują się w druku 688, jak powiedziałem na wstępie I tutaj odsyłam po te szczegółowe informacje do tego druku. Oczywiście jestem gotowy na udzielenie odpowiedzi z z ze stron panów I pań senatorek.
Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do przedstawiciela Rady? Bardzo proszę, pan senator Skurkiewicz.
Wojciech Skurkiewicz
Bardzo dziękuję, panie marszałku. Szanowny panie, pytanie ponawiam, które zadawałem wczoraj na komisji. Mam nadzieję, że dzisiaj będzie pan łatwiej odpowiedzieć. Kwestia dotycząca rady programowej TVP SAW likwidacji. Wspominał pan wczoraj odnośnie w moim zdaniem bardzo poważnej kontrowersji związanej z zasiadaniem w Radzie Programowej TV-PSA likwidacji pana Krzysztofa Lufta, a jednocześnie osoby, która pełni, jest opłacanym doradcą likwidatora TVP S.
A. Wspomniał pan, że tutaj nie dostrzega pan żadnego konfliktu interesów, że Rada Mediów Narodowych ma stosowną opinię prawną, czy może pan przygoto przy dostarczył nam tę opinię prawną, żebyśmy mogli z nią się zapoznać. To po 1.. Po 2., w dalszym ciągu czy nie uważa pan, że to jest wątpliwe, że człowiek, który jest przez państwa wskazany jako członek rady programowej, jest jednocześnie doradcą doradcą likwidatora spółki wprost, działający za to znaczne wynagrodzenie.
Jasne, jeśli można, tak?
Tak, bardzo proszę.
Marek Rutka
Panie Senat, to, że podobnie jak wczoraj podczas obrad komisji, to moim zdaniem uległo zmianie. Znaczy, tutaj nie ma żadnego konfliktu, jeśli chodzi o naturę prawną. Nie ma żadnej, żadnej przeszkody.
Ja zwróciłem się do sekretariatu rady, to zgodnie z tym, co wczoraj zadeklarowałem I taka odpowiedź, opinia prawna zostanie pomoc Senatorowi oczywiście dostarczona. Tak jak też wspomniałem wczoraj na komisji, w związku z rozpoczęciem likwidacji Telewizji Polskiej S. A. Ta... Czy możliwość wpływania na likwidatora, na osobę likwidatora ze strony Radiów, ze strony Rady Mediów Narodowych, ona nie istnieje.
To znaczy my możemy jedynie zwracać się z prośbą, z zapytaniem, Natomiast bym powiedział tak, formalnego przełożenia na likwidatora, na likwidatora, Rada Mediów Narodowych w tej chwili nie ma. To wszystko jest w gestii Ministra Kultury.
Wojciech Skurkiewicz
proszę Czy telewizja polska SAW likwidacji ma radę nadzorczą?
Tak, I
kto ją powołuje?
Marek Rutka
Ma radę nadzorczą. Jest ona wpisana do KS-u. W tej chwili czekamy na ostateczny wyrok, aby sąd niezależny rozstrzygnął, która z tych rat jest byśmy powiedzieli w prawie. Dziękuję bardzo. Czekamy na wyrok sądu.
Bo sąd wie rady.
Dziękuję bardzo.
Wojciech Skurkiewicz
A co to znaczy? Przepraszam panie marszałku, bo to jest bardzo interesujący wątek, tego nie było na posiedzeniu kultury. Gdyby Pytanie, ale rozumiemy pytanie rozwinąć ten temat.
Marek Rutka
Są są 2 rady nadzorcze, 1 I tak wkrótce wygaśnie kadencja. Można powiedzieć, że problem ulegnie samorozwiązaniu.
Wojciech Skurkiewicz
bo Rada Mediów Narodowych ma swoich reprezentantów w postaci Rady Nadzorczej, rozumiem, wyłanianych przez Radę Medyów Narodowych. I to właśnie jest instrumentarium Rady Mediów Narodowych do czerpania informacji z tego, co w danej spółce prawa handlowego, nawet będącej w pozornej likwidacji się dzieje.
Marek Rutka
Panie Senatorze, wszystkie rady nadzorcze w publicznej radiofonii, które Rada Mediów Narodowych powołała, czy uzupełniła bardziej, wspomniałem, o które rozgłośnie regionalna chodzi, zostały wpisane przez odpowiednie sądy do KRS-u. Natomiast tak jak powiedziałem, my w tym momencie czekamy na rozstrzygnięcie sądowe I wówczas stosowne decyzje Rada Mediów Narodowych podejmie, czyli obsadzi radę nadzorczą.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Nie widzę pytań. Dziękuję panu uprzejmie. Dziękuję. Informuję, że przedstawiciele Rady Mediów Narodowych zobowiązują się do udzielenia pisemnej odpowiedzi na pytanie zadane przez senatora Skurkiewicza.
Otwieram... A przepraszam, proszę o zabranie głosu senator Barbarę Zdrojewską I przedstawienie sprawozdania Komisji Kultury I Środków Przekazu w sprawie sprawozdania Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji z działalności w 2000 dwudziestym piątym roku oraz w sprawie informacji o działalności Rady Mediów Narodowych w 2000 dwudziestym piątym roku. Bardzo proszę państwa.
Barbara Zdrojewska
Dziękuję. Szanowny panie marszałku, wysoki senacie, szanowna pani przewodnicząca, szanowni członkowie Rady, Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji, szanowne panie członku Rady Mediów Narodowych. Witam państwa wszystkich serdecznie. Sprawozdanie dotyczy posiedzenia, które odbyło się wczoraj, siódmego lipca I właściwie mogę powiedzieć, że poza pewnymi zastrzeżeniami, posiedzenie przebiegało spokojnie. Natomiast komisja podjęła 2 decyzje, 1 dotyczące sprawozdania Komisji Kultury I Środków, dotyczące informacji o działalności Rady Mediów Narodowych.
To sprawozdanie wygłosił pan Marek Rutka I po krótkiej dyskusji komisja w głosowaniu zdecydowała o pozytywnej opinii dla tego sprawozdania przy stosunku głosów 6 za, 2 głosy przeciw. Następnie sprawozdanie przedstawia pani doktor Agnieszka Glapiak. To było sprawozdanie Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji wraz z informacją o działalności, o podstawowych problemach w radiofonii I telewizji w 2000 dwudziestym piątym roku. I to sprawozdanie zostało, zostało przyjęte w końcowym rezultacie 6 za, 3 przeciw I 0 wstrzymujących się. Została zgłoszona poprawka ze strony pana senatora Skurkiewicza, wykreślająca punkt 1.
Uzasadnienia do uchwały komisji I ta poprawka została odrzucona takim samym stosunkiem głosów 6 za, 3 przeciw I 0 wstrzymujących się. Także wydaje mi się, że powinnam, że powinnam odczytać część tej uchwały dotyczącej uzasadnienia I po tym, co powiedziała pani pani pani to chciałabym powiedzieć, że nasze uzasadnienie jest oparte już na wysłuchanych argumentach, które padały podczas komisji sejmowych, ale przede wszystkim na... Nie, sejmowych, właśnie sejmowych, ale także na podstawie, na podstawie głosu odrębnego, który wygłosił zarówno wczoraj na komisji, jak I głosu, który jest załączony tutaj na piśmie do tego sprawozdania, pan profesor Tadeusz Kowalski, który, szanowna pani przewodnicząca, jest dla nas autorytetem, a jego osiągnięcia naukowe potwierdzają jego wybitny, wybitny statut eksperta, jeśli chodzi o kwestie mediów I mówię o tym tylko dlatego, że powiedziała pani, że Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji jest zespołem eksperckim, to chciałam bym powiedzieć, że z całą pewnością pan profesor Kowalski jest niekwestionowanym autorytetem I ekspertem I ma na to papiery, co czego nie można powiedzieć o wszystkich członkach Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji I o tym statucie eksperckim. I teraz tak, więc tak jak powiedziałam, zdania odrębne przedstawił pan profesor Tadeusz Kowalski. Nie może dzisiaj zabrać głosu, ale odsyłam państwa do tego głosu odrębnego, bo on
jest bardzo
ciekawy,
Barbara Zdrojewska
Być może jeszcze zacytuję później w wypowiedzi 1 z fragmentów, żeby uświadomić państwu pewne rzeczy. Poddaliśmy zakwestionowaniu? Przede wszystkim wyroki sądów administracyjnych stwierdzające bezczynność albo przewlekłość postępowań w sprawie przekazywania jednostkom publicznej radiofonii I telewizji środków pochodzących z opłat abonamentowych. To jest ten punkt 1.. Tylko o wykreślenie tego punktu wnioskował zresztą pan senator Kurtkiewicz, mówiąc, że właściwie do pozostałych punktów nie ma zastrzeżeń.
Więc głównie odniosę się do tego punktu. Chciałam powiedzieć, że być może można tu było dodać taką kwestię, że że że poruszyć tę kwestię temporalną, to znaczy, że to jakby nie dotyczyło tylko I wyłącznie tego roku I prawdą jest to, co pani powiedziała, że w pewnym momencie te wszystkie, te wszystkie środki zaczęły być przekazywane. Natomiast co mieliśmy w między, w międzyczasie? W międzyczasie mieliśmy do czynienia z długotrwałym, gorszącym moim zdaniem sporem pomiędzy telewizją a Krajową Radą Radiofonii I Telewizji, która decyzją, która decyzją przecież nie jednoosobową pana Świrskiego, ale decyzją też też szanownej pani przewodniczącej Glapiak, doprowadziła do tej sytuacji, że mieliśmy do czynienia z gorszącym sporem I mieliśmy też do czynienia, które rzutował jakby na całość poprzedniego roku. Przypominam, że, że pan poprzedni przewodniczący był do połowy roku, jeszcze był, pełnił funkcję przewodniczącego, ale pani przewodnicząca zasiadała w poprzedniej krajowej radzie radiofonii I telewizji, która nie zmieniła swojego składu, tylko w tej chwili funkcjonuje w ten sposób, że jest 1 zawieszony członek, czyli poprzedni przewodniczący, który ma stanąć już przed trybunałem stanu właśnie za między innymi, a może przede wszystkim, za nieprzekazywanie a pieniędzy z abonamentu przy obowiązku do telewizji.
To właśnie skutkowało tym, co pani pani przewodnicząca przedstawiła jako zarzut, czyli fakt, że są przekazywane środki do z budżetu do telewizja. W jaki sposób ma funkcjonować telewizja? Przecież państwo musi zapewnić ciągłość mediów publicznych, zwłaszcza w takiej sytuacji, z kim mamy do czynienia, kiedy mamy do czynienia z wojną naszych bram. To jest po prostu sytuacja ekstraordynaryjna I zablokowanie pieniędzy z abonamentu, przekazanie ich do depozytu spowodowało największy kryzys telewizji publicznej, jak sobie o tym myślimy, to może zastanówmy się nad tym, przypadkiem nie, czy przypadkiem brak tych środków nie doprowadził też do... A doprowadził do sytuacji, kiedy nie było pieniędzy na podstawowe rzeczy w TVP.
Państwo nie miało wyjścia, musiało zapewnić ciągłość telewizji publicznej. Drugim punktem było wstrzymanie wstrzymanie przekazywania środków pochodzących z opłat abonamentowych uznane w wyrokach sądów administracyjnych za leżące naruszanie prawa. Ja... Nie będę przytaczała w tej chwili tych wyroków, które dotyczyły, ale pani doskonale wie, że te, że były wyroki sądu wielokrotne, mówił o tym nawet przed chwilą pan Rudka, które, które mówiły, że ani przewodniczący poprzedni, ani też pani, która była w poprzednim składzie krajowej rady, nie mieliście racji. I chciałam zwrócić uwagę, żeby to nie obciążało wszystkich członków krajowej rady, że pan profesor Kowalski, który jest przedstawicielem Senatu w Krajowej Radzie Radiofonii I Telewizji.
Wielokrotnie głosował przeciwko w sytuacjach, kiedy w ogóle mógł, bo były sytuacje, kiedy pan poprzedni przewodniczący, który przypominam był jeszcze przewodniczącym do połowy ubiegłego roku, za który jest to sprawozdanie, że pan przewodniczący niektóre decyzje podejmował zupełnie samodzielnie I zupełnie jakby nie pytając o zdania Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji. Omawialiśmy to już w ubiegłym roku przy poprzednim sprawozdaniu. Punkt 3. To jest brak podejmowania działań w odpowiedzi na skargi dotyczące rozpowszechnienia treści o charakterze homofobicznym oraz treści mogące stanowić mowę nienawiści. Pytał o to przed chwilą pan pan senator pan senator Bodnar, ale naprawdę nie ma żadnych wątpliwości, że w tym przypadku postawa Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji była wyraźnie dyskryminująca, jeśli chodzi tutaj o traktowanie tych osób, zwłaszcza jeżeli porównamy to z innymi skargami, które wpływały do krajowej rady, jak na przykład no skarga, o której piszecie państwo w sprawozdaniu, która dotyczyła jakości przekazu telewizyjnego z Olimpiady w Paryżu.
No była taka skarga, prawda I I tym się państwo zajmowaliście. Natomiast wielokrotnymi skargami organizacji pozarządowych na mowę nienawiści, której nie będziemy tu przytaczać ani mówić, ale wiemy, w których telewizjach I kiedy się to pojawiało, Państwo po prostu nie reagowali. Punkt 4. To było uchylenie przez sądy znacznej części kar nałożonych na nadawców w związku z domniemanym naruszeniem artykułu osiemnastego ustawy o radio, o radiofonii, przepraszam I telewizji. My nie, nie mówimy tutaj, specjalnie wspomnieliśmy tutaj o artykule osiemnastym ustawy, bo nie mówimy tutaj o tych rzeczach, które dotyczą na przykład przedłużenia czasu transmisji czy coś takiego, bo pani mówiła, że dużo spraw jest wygrywanych przez krajową radę, ale mówimy tutaj o o przegrywaniu I zasądzaniu przez sądy kar przypadku tych, które do dotyczyły ingerencji, które nazwałabym politycznymi, albo też decyzji, które można by było nazwać powodowanymi nieobiektywnymi kryteriami krajowej rady radiofonii I telewizji.
Żeby nie być gołosłownym, to sięgnę do sprawozdania pana profesora Kowalskiego I przytoczę chociaż kilka spraw, którymi się zajmowała Krajowa Rada Radiów ani Telewizji. Część z nich jest z ubiegłego roku, bo się kończyło, część spraw jeszcze trwa, jest w toku, w sądach I tak dalej. Natomiast one cały czas obciążają I są na bieżąco obciążeniem Krajowego Rady Radiofanii I Telewizji. Radio Z to jest sprawa z sierpnia dwudziestego trzeciego roku, a wyrok w marcu dwudziestego piątego, czyli w ubiegłym roku, gdzie sąd dotyczy... Czego to dotyczyło?
Rzekomo dezinformacji to mówię, bo pani się zna na fałszach I dezinformacji, więc sąd stwierdził, zwrócił uwagę na I uchylił, podtrzymał uchylenie kary nadło nałożonej przez Krajową Radę Radiofonii I Telewizji dotyczącą rzekomej dezinformacji o transporcie prezydenta Ukrainy Wołodymira Zełenskiego przez Polskę w grudniu 2000 drugiego roku. Więc sąd uchylił waszą decyzję, pomyliliście się. Jest, jest dowód sądowy. I jest wyrok z marca 2000 piątego roku. I to jest wyrok prawomocny.
Więc jak mówimy o dezinformacji, to zastanówmy się, jak działa Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji. To było Radio Z, a teraz radio to f m. Sprawa kara 80000 za audycję o podręczniku Historia I teraźniejszość, w której padło porównanie do języka Hitlera I Stalina. Wyrok z lipca 2024, Sąd Okręgowy uchyla karę nałożoną przez Krajową Radę. Wyrok jest prawomocny, pani pani przewodnicząca.
Sprawa z lutego 24, kolejna kara 88000 złotych za rzekomą mowę nienawiści I wypowiedzi o politykach poprzedniej władzy. Wyrok luty 25, Sąd Okręgowy uchylił decyzję przewodniczącego, stwierdzając, że została wydana z rażącym naruszeniem
Prawa z rażącym naruszeniem prawa, o którym pani mówi, że jest wyrok wydany z rażącym, wyrok mówi o rażącym naruszeniu prawa. Powinniście się wstydzić takich decyzji, zwłaszcza że jesteście, tak jak pani powiedziała, organem konstytucyjnym I nie, nie odnosiłabym się do tego, gdyby nie pani stricte polityczne przemówienie, które się odbyło dzisiaj z tej trybuny. Odniosłabym się do różnych argumentów I tak dalej. Natomiast mogłabym, szanowni państwo, no na przykład TVN, sprawa z marca 2000 dwudziestego czwartego roku I kara pół miliona złotych, bardzo wysoka kara za reportaż Marcina Gutowskiego, Bielmo, Franciszkańska czy o Jannie Pawle drugim, gdzie wyrok, gdzie Sąd Okręgowy w Warszawie uchylił karę argumentując, że materiał nie był atakiem na Kościół. Ja widziałem 10:10 materiał, lecz rzetelnym, dziennikarskim materiałem dotyczącym ochrony małoletnich, ofiar molestowania I wyrok ten jest jeszcze nie nieprawomocny, a państwo się procesują, zapowiadają apelacje.
Mam nadzieję, że państwo, mam nadzieję, że państwo przegracie. Potem był sprawa też TVN 550000 złotych za reportaż Siła k kłamstwa, który się... Proszę... Przepraszam... No ale wyrok...
W każdym razie sprawa dotycząca, sprawa dotycząca reportażu Piotra Świerczka, która też była była, którą też się zajmowała Krajowa Rada Radiofanii I Telewizji. I można by to, proszę państwa, zwracam uwagę, że czego tutaj nie ma? Są różne prywatne radia I radia I telewizja, ale jakiej stacji państwo tutaj nie widzicie? Bo ja tu nie widzę stacji, która budziła największe kontrowersje przez ostatnie lata. Dzisiaj za każdym razem jak włączam tę stację, to po prostu mnie odrzuca I widzę przekroczenia I tutaj o tym jakoś nie mamy...
I tutaj tym się Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji nie zainteresowała, a pani mówi o cenzurze. Jakim prawem? Jak możecie przy takim braku obiektywizmu, przy takim traktowaniu jednych mediów I drugich I dzieleniu mediów na media swoje I nieswoje. Ja, jak tak można, jak może tak postępować konstytucyjne ciało. I chciałam pani powiedzieć, że być może wynika to z pani politycznego doświadczenia, ze wspólnych, nie wiem, wspólnego, wspólnej pracy w ministerstwie z panem senatorem też chyba Skurkiewiczem, bo to chyba za pana ministra Błaszczaka pani Glapiak była prawą ręką pana ministra w MON-ie I to stamtąd de facto trafiła do Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji.
Więc jak się stawia, jak się stawia pewne oczekiwania, jeżeli się mówi o pewnych rzeczach, to trzeba się też, to warto też spojrzeć na siebie. Ja chciałam też zwrócić uwagę, że na szczęście występuje nawet takie zjawisko w Krajowej Radzie Radiofonii I Telewizji, że, że niektóre decyzje muszą być podejmowane taką większością głosu, że że jest pani przegłosowywana. Przynajmniej raz wiem o takim przypadku, że była pani przegłosowana przy swojej, przy swojej propozycji dotyczącej koncesji dla t, TV Republika. Była pani przegłosowana przez I nie doszło, więc te zarzuty dotyczące opieszałości, dotyczące ingerencji w sprawy, w sprawy płatności rat przez TVP Republika, gdzie ta telewizja była traktowana naprawdę wyjątkowo. Żadna telewizja nie była tak traktowana I tak długo.
I zresztą to jest 1 z chyba z zarzutów dotyczący pana, pana byłego przewodniczącego krajowej rady. I chciałabym powiedzieć na zakończenie, miałam to powiedzieć apolitycznie, ale po prostu sama, samą mnie pani sprowokowała tym swoim wystąpieniem niebywałym zupełnie. Myśmy się co prawda do tego za pana Świrskiego przyzwyczaili, ale to nie są standardy. Ja miałam, miałam nadzieję, że przynajmniej częściowo wprowadzi pani nowe standardy. Najgorsze jest to, że czeka nas to jeszcze parę lat I chciałabym zaapelować do pani przewodniczącej, żebyście nie czuli się niewinni, żebyście żebyście wyciągnęli wnioski z tego, że były przewodniczący został postawiony przez Sejm przed Trybunałem Stanu, żebyście z tego wyciągnęli wnioski, bo to jest rzecz niebywała po prostu I kompromitująca dla takiego ciała, które powinno przynajmniej udawać, że jest bezstronne.
Przynajmniej udawać. Szanowny panie marszałku, wnoszę o, tak jak powiedziałam na początku, o odrzucenie sprawozdania Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji, o przyjęcie informacji o działalności Rady Mediów Narodowych w 2000 dwudziestym piątym roku. Dziękuję bardzo.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie pani senator sprawozdawczyni? Nie widzę, dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo.
Speaker 12
Otwieram łączną dyskusję I do dyskusji zapisał się pan senator Wojciech Skurkiewicz, zapraszam. Dowiemy się zaraz, czy w obydwu tematach, czy w jednym.
Wojciech Skurkiewicz
Bardzo dziękuję panie marszałku. Pani minister, panie ministrze, szanowni państwo, wysoka, wysoki senacie. Najpierw uwaga natury formalnej, bo tak to chyba trzeba nazwać. Nie spodziewałem się, że w sprawozdaniu z posiedzenia Komisji Kultury I Środków przekażu, przekazu pani senator sprawozdająca tu z tej mównicy pokusi się o deprecjonowanie dokonań zawodowych członków Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji, a wręcz umniejszania ich kompetencji, ich doświadczenia. Więc apel do pani senator, zanim pani następnym razem będzie kogokolwiek deprecjonować, a wręcz obrażać go I deprecjonować jego dokonania, również naukowe, to warto pochylić się.
To jest kilka kliknięć, nawet wejść do Wikipedii, że tam się pani czegoś mądrego dowie, albo po prostu zapytać dobrych ludzi, którzy również mogą udzielić informacji. I wie pani, kiedy pani, o pani przewodniczącej mówi to czy owo, to też niech pani dowie się od pani kolegów I koleżanek, chociażby tych, którzy dziś likwidują I niszczą telewizję polską S. A. Jak dobrym pracownikiem przez wiele, wiele lat telewizji polskiej S. A.
Była pani doktor Agnieszka Glabiak, dziś przewodnicząca Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji. Przez wiele, wiele lat była pracownikiem rzetelnym mediów publicznych I lokalnych, co powinna być to pani, dla pani szczególnie ważne I krajowych, tutaj tak zwanej dużej telewizji. Pani minister, przepraszam panią za te słowa umniejszające pani dokonań, doświadczenia. One nie powinny w senacie paść w Sejmie, może być więcej nieco, ale my jednak w senacie powinniśmy, szanowni państwo, trzymać odpowiedni standard. A teraz kwestie dotyczące samego sprawozdania Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji.
Wojciech Skurkiewicz
ani
Pani minister, szkoda, ani pani pani wiceprzewodniczącej Komisji Kultury, szkoda. Sprawozdanie Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji przez organ konstytucyjny zostało przyjęte jednomyślnie. Zostało przyjęte jednomyślnie I pragnę to powtórzyć, żeby wysoka izba miała pełną tego świadomość. Do sprawozdania zostało dołączone zdanie odrębne pana profesora Kowalskiego, który został wybrany do do Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji jako członek przez wysoki Senat, przez większość, która dziś też rządzi Senatem. Dlatego też rozumiem te peany ze strony pani Zdrojewskiej pod adresem pana profesora.
Więc szanowni państwo, ten głos, który dzisiaj zabrzmiał z tej mównicy odnośnie zdania odrębnego można skwitować tylko w 1 sposób. Mając na uwadze, że sprawozdanie Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji zostało podjęte jednomyślnie, jednogłośnie, że pan profesor był za, a nawet przeciw. Był za, a nawet przeciw. Zupełnie dziwna sytuacja. Szanowni państwo, sprawozdanie Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji jest w mojej ocenie dokumentem komplementarnym I kompletnym.
Zawiera szereg elementów dotyczących I funkcjonowania mediów publicznych, radiofonii publicznej, ale również I mediów lokalnych. I szanowni państwo, ta dyskusja, która odbywała się w dniu wczorajszym I jeżeli państwo byście pokusili się I zapoznali się z tymi materiałami, które dostarczyła nam Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji jest problematyka absolutnie złożona I wielowątkowa. I chciałbym zwrócić uwagę na jedną kluczową kwestię, bo było przed dosłownie kilkoma minutami powiedziane tutaj, że no przecież mamy za naszą wschodnią granicą wojnę, no I te środki abonamentowe powinny trafiać jak najszybciej, bez zbędnej zwłoki do Telewizji Polskiej, do Polskiego Radia. Szanowni państwo, naprawdę poważnie mamy wojnę za naszą wschodnią granicą? A przecież w 2000 dwudziestym trzecim roku dokonaliście likwidacji mediów publicznych.
Speaker 131
I nie przeszkadzało wam to, że jest za naszą wschodnią granicą wojna, że dokonujecie totalnego zamachu na telewizję polską S. A. Polskie radio S. A. Że wprowadzacie totalny chaos I totalny zamęt, mając tutaj z tej mównicy grzmiałem, że telewizja polska I polska radiofonia ma określone obowiązki w sytuacji zagrożenia, jakiegokolwiek zagrożenia Rzeczypospolitej Polskiej, że nie można tych podmiotów postawić w stan likwidacji, bo to jest wbrew polskiemu prawu.
No przecież postawiliście I telewizję I radio w stan likwidacji. Pozornej to pozornej, no ale w stan likwidacji. To jest 1 sprawa. Kolejno, szanowni państwo, sięgam pamięcią do tej dyskusji nieco bardziej burzliwej I ożywionej dokładnie rok temu. Od 2000 dwudziestego czwartego roku jako Senator Rzeczypospolitej Polskiej próbuję uzyskać informacje od Telewizji Polskiej S.
Wojciech Skurkiewicz
A. Od likwidatora, co do szeregu kwestii dotyczących działań w TVP S. A. Czyniłem to pierwotnie jako przewodniczący Rady Programowej TVP S. A.
Czyniłem to następnie jako Senator Rzeczypospolitej Polskiej, kierując wystąpienia za pośrednictwem pani marszałek. I myślicie państwo, że likwidator kiedykolwiek odpowiedział na moje prośby, na moje pytania, na moje pisma, które słałem? Mało tego, jako obywatel Rzeczypospolitej Polskiej wystąpiłem do likwidatora w trybie dostępu do informacji publicznej o informacje, szereg informacji, które dotyczą funkcjonowania TVP SAW likwidacji. Szanowni państwo, już w marcu minął rok, czekając na odpowiedź likwidatora jako obywatel Rzeczypospolitej Polskiej w trybie dostępu do informacji publicznej. Cisza, zupełna cisza.
Ale za to przecież ta pozorna likwidacja, ona podejmuje szereg działań. Krę... Nagrywa nowe seriale, realizuje duże finansowe przedsięwzięcia, a przecież likwidacja w kodeksie spółek prawa handlowego jest jasno określona, precyzyjnie określona. I jestem przekonany, że kiedyś osoby, które podejmowały w tym zakresie decyzje, będą musiały zmierzyć się z odpowiedzialnością karną w tym zakresie. Szanowni państwo, nie chciałbym przedłużać, bo myślę, że ten dzień był bardzo wyczerpujący, jeśli mogę pani dyrektor, bardzo wyczerpujący I wiele kwestii poruszaliśmy podczas dzisiejszego posiedzenia.
Speaker 131
Chciałbym tylko zwrócić uwagę jeszcze na kilka bardzo delikatnych spraw dotyczących sprawozdania.
30 sekund.
Speaker 131
Szanowni państwo, w związku z tym, że zostało mi tylko 30 sekund panie marszałku, ale to może poproszę o drugą transzę mojej wypowiedzi, jeśli pan marszałek będzie tak łastaw. Szanowni państwo, Krajowa Rada Radiofonii I Telewizji oprócz tych działań, które podejmuje jako regulator rynku, również przedstawia szereg wydawnictw, badań III bardzo bym apelował do wysokiego senatu, żeby od czasu do czasu wejść, wejść na stronę Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji I zapoznać się z tymi publikacjami. One są naprawdę bardzo interesujące.
Ostatnia publikacja. Ja chciałbym żebyście państwo dokładnie zobaczyli chociaż obwolutę tego wydawnictwa. To jest monitoring audycji publicystycznych w TVP S. A. Szanowni państwo.
Monitoring audycji publicystycznych, który jako żywo był prowadzony w roku 2000 dwudziestym piątym od dwudziestego dziewiątego września do czwartego listopada. Obejmował programy bez retuszu, trójkąt polityczny, bez trybu, niebezpieczne związki, co ludzie powiedzą, kontrapunkt. Szanowni państwo, porażające zapisy są tego raportu. Brak pluralizmu, brak bezstronności, brak wyważenia, brak niezależności. To są elementy, które zostały tutaj zapisane w tym dokumencie.
Szanowni państwo, zapoznajcie się z nim. Zapoznajcie się z nim, co zrobili, co zrobili dzisiaj rządzący z telewizją polską SAW pozornej likwidacji. I szanowni państwo, kiedy spotykam się z takim zarzutem, na podstawie zresztą tych materiałów, które same media, telewizja I radio przesyłają do Krajowego Radiofonii I Telewizji, udziału polityków poszczególnych partii politycznych w programach publicystycznych, że dzisiaj 70 procent rządzący, 20 procent opozycja, 10 procent jacyś niezależne osoby. I szanowni państwo I wszyscy mi zarzucają, no jak to, ale Zakurskiego było tak samo, a nawet jeszcze gorzej. Tylko, że w 2000 dwudziestym trzecim roku szliście do wyborów z hasłem, że będzie inaczej, że będzie lepiej, że to już się nie wróci, a w telewizji Kurskiego bojkotowaliście programy publicystyczne TVP S.
Wojciech Skurkiewicz
A. Na głównych antenach I w TVP Info. To jakże mogło być inaczej? A dzisiaj oczekujemy jako politycy Prawa I Sprawiedliwości rzetelnej debaty w mediach publicznych, bo to jest kluczowe rzetelnej, obiektywnej debaty w mediach publicznych I przyjdzie taki czas, że TVP zostanie zupełnie innym medium, które będzie medium pluralistycznym, będzie medium obiektywnym, będzie medium rzetelnym, będzie medium, które będzie informowało o Polaku, bo
Speaker 131
Polacy, obywatele, mają coś niebywałego, mają takiego nosa swoistego I wiedzą czy tam jest ściema czy nie. I widać to po badaniach oglądalności. No przecież gdyby TVP Info w likwidacji było rzetelne, obiektywne, prawdziwe, to by miało słupki oglądalności niesamowicie wysokie. A widzimy, że szorują po dnie. Szanowni państwo, co do kwestii dotyczących uchwały, która została...
Propozycji uchwały, która została przyjęta na komisji, pani minister bardzo serdecznie dziękuję. Ja już nie będę tych waszych argumentów przedstawiał co do samej samych tych pięciu punktów zawartych w projekcie uchwały. Punktów absolutnie nieprawdziwych. Absolutnie nieprawdziwych. I jeszcze raz powtórzę, nie powinno to mieć miejsca w Senacie, bo niezależnie od naszych poglądów politycznych powinniśmy być rzetelni w tym, co robimy.
Wojciech Skurkiewicz
Dlatego też panie marszałku, jeśli pan pozwoli, składam poprawkę do projektu uchwały, która brzmi w sposób następujący, akapit 1. Otrzymuje brzmienie, Senat Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie artykułu 12 ustęp 3 ustawy z dnia dwudziestego dziewiątego grudnia 1900 dziewięćdziesiątego drugiego roku o radiu, o radiofonii I telewizji, dalej dziennik ustaw, przyjmuje sprawozdanie Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji z działalności w 2000 dwudziestym piątym roku. Dziękuję bardzo.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Do porządku. Informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza I Aleksander Szwed. Wnioski o charakterze legislacyjnym złożył pan senator Wojciech Skurkiewicz.
Zamykam łączną dyskusję. Tak, słucham.
Barbara Zdrojewska
Ja tylko ad vocem w trybie oświadczenia a propos... Przepraszam bardzo, ale mówiłam do pana Marszałka, pan Marszałek I zgłaszałam się do głosu. Państwo Pani marszałku,
no anulałam.
Barbara Zdrojewska
Proszę. Przepraszam, przepraszam bardzo, ale no naprawdę już odbieranie mi głosu to już jest jakiś szczyt I też zwracam uwagę, że jeżeli ja podnoszę rękę I to mówię do pana Szweda I mówię do pani obok, to... A pan Marszałek akurat nie może nie zauważyć, ale państwo widzieli. Więc chciałam złożyć tylko Proszę?
Nie, że tak pani
Takich rzeczy wymówić, dobrze?
Barbara Zdrojewska
Podniosłam, nie muszę wiedzieć, że nikt się do dyskusji nie zapisał. Nie mam takiej wiedzy. Nie, to... Ale naprawdę, naprawdę, ale naprawdę zostawmy to.
Speaker 12
proszę bardzo o obniżenie temperatury. Pani Senator chce Dobrze, a co pani chce mi się martwić?
Barbara Zdrojewska
Chciałam tylko, chciałam tylko złożyć oświadczenie a propos tego, co mi wkładał, o czym mówił pan senator Skurkiewicz, o podważaniu kompetencja. Proszę mi nie... To jest zachowanie pana Skurkiewicza. Proszę mówić. Tak było, panie marszałku, tak było na Komisji Kultury.
Nie było zdania, żebym ja czy senator Fedorowicz, czy ktokolwiek, żeby pan Skurkiewicz nie przelewał obrad. To chciałam powiedzieć. To jest 1. Część mojego oświadczenia, a 2. Część mojego oświadczenia dotyczy tego, czym, o czym pan Skurkiewicz mówił przed chwilą senator.
Otóż nie było moim celem podważenie w ogóle jakichkolwiek kompetencji do czegokolwiek pani doktor Glapia. Mówiłam tylko o tym, że dla mnie ekspertem jest pan profesor Kowalski, który jest potwierdzonym ekspertem. Dla mnie kompetencje, czyli praca w Ministerstwie Obrony Narodowej I przez I poprzednia praca jako dziennikarz nie jest kompetencją ekspercką, jeśli chodzi o sprawy mediów I tylko tylko chciałam
to powiedzieć. Dziękuję.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Tak jak przed chwilą informowałem, został złożony wniosek o charakterze legislacyjnym. Zamknąłem dyskusję. Czy przewodnicząca Kawale Rady chce jeszcze zabrać głos? Bardzo proszę.
Agnieszka Glapiak
Ręka. Na mikrofon, dobrze. Dziękuję bardzo panie marszałku. Jak króciutko. Po 1., rzeczywiście w czasie wojny nie likwiduje się mediów, zwłaszcza publicznych.
Mam tu na myśli oczywiście nie wojnę w Polsce, ale blisko wojnę na wschodniej, za wschodnią naszą granicą. Po 2. Chciałabym powiedzieć, że proszę nas nie pozbawiać odpowiedzialności za ochronę środków abonamentowych. To są środki publiczne, to jest danina publiczna. Tak to też określił Trybunał Konstytucyjny w 2000 dwunastym roku I tak jak podkreślałam, środki abonamentowe nie zostały niewypłacone, a zostały przekazane do depozytów I Krajowa Rada uznała, że to sądy mają zadecydować, kto te pieniądze powinien otrzymać.
3. Sprawa to są kwestie dotyczące wyroków. Ja tu mam wrażenie, że trochę jesteśmy w innej rzeczywistości z panem ministrem Kowalskim, bo w jego zdaniu odrębnym są zupełnie inne lata, a przypominam, że sprawozdanie dotyczy 2000 dwudziestego piątego roku, ale chciałabym na jedną rzecz zwrócić uwagę. Szanowni państwo, Członkowie Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji, przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii I Telewizji wykonują swoje obowiązki zgodnie z prawem, a prawo nakłada na nas kontrolę różnego rodzaju nadawców I audycji nadawanych w mediach, nie tylko publicznych, ale także w mediach komercyjnych I tak też robimy, a potem jest możliwość odwoływania się do sądów pierwszej instancji I drugiej instancji I myślę, że nie powinniśmy podważać tej ścieżki. Do pani senator Zdrojewskiej, ja poproszę, żeby pani otworzyła na stronie trzydziestej piątej sprawozdanie.
Tam jest statystyka decyzji o ukaraniu według nadawców I otóż 10 decyzji, najwięcej w 2000 dwudziestym piątym, dotyczyło spółki TV Republika łącznie 157 I pół tysiąca złotych. 9 dotyczyło spółki Fratria, łączna wysokość 36 I pół tysiąca złotych. 8 spółka Polsat. Jeśli chodzi o TVN jest na miejscu, o nie wiem, na którym miejscu, ale bardzo, bardzo daleko 20000 złotych, także Krajowa Rada nakładała kary finansowe na telewizję, Republika w 2000 dwudziestym piątym roku. I na koniec rzeczywiście ja jestem dziennikarką z długoletnim stażem, kończyłam dziennikarstwo na Uniwersytecie Adama Mickiewicza, jestem z tego dumna.
Zaczynałam, co pewnie też wiedzą państwo tutaj obecni niektórzy, zaczynałam I fach uczył mnie Krystian Przysiedzki, to ten, który był autorem reportaży zawsze po dwudziestej pierwszej, a potem kierowałam redakcją edukacyjną w programie pierwszym Telewizji Polskiej. Pracowałam też w TVP 3 regionalnej I pełniłam funkcję w administracji państwowej, byłam odpowiedzialna za komunikację ze społeczeństwem I ta praca w komunikacji w w administracji publicznej bardzo mi wiele satysfakcji sprawiła, ponieważ łączyłam kwestie dziennikarskie z dialogiem ze społeczeństwem, a praca na rzecz Polski jest zawsze ciekawa I z tego jestem dumna. Bardzo dziękuję.
Speaker 12
Dziękuję bardzo. Czy pan Marek Grudka przedstawiciel Rady Mediów Narodowy chciałby zabrać głos? Nie. Dziękuję bardzo. Stwierdzam, że w trakcie dyskusji nie został złożony wniosek w kwestii Rady Mediów Narodowych, natomiast zostały został złożony wniosek o charakterze legislacyjnym do projektu uchwały w sprawie sprawozdania Krajowego Rady Radiofonii I Telewizji z działalności w 2000 dwudziestym piątym roku I ponieważ ten wniosek został złożony, proszę Komisję Kultury I Środków Przekazu o ustosunkowanie się do przedstawionego wniosku I przygotowanie sprawozdania.
Proponuję, aby Senat wyznaczył Komisji termin przedstawienia sprawozdania tak, aby możliwe było przystąpienie do trzeciego czytania jeszcze na tym posiedzeniu. Jeżeli nie usłyszę głosu sprzeciwu uznam, że Senat przyjął przedstawiony wniosek, głosu sprzeciwu.
Wojciech Skurkiewicz
No naprawdę to nie jest rzecz terminowa. Możemy debatować jeszcze na posiedzeniu komisji.
Rozumiem. I
Wojciech Skurkiewicz
możemy możemy pokusić się, aby na następnym posiedzeniu Senatu te kwestie omawiać.
Speaker 12
Wobec zgłoszonego sprzeciwu przystąpimy do głosowania nad przedstawieniem wniosku o wyznaczenie komisji terminu na podstawie dodatkowego sprawozdania. Na podstawienie dodatkowego sprawozdania tak, aby było możliwe przystąpienie do trzeciego czytania jeszcze na tym posiedzeniu. 5 minut przerwy technicznej.
Dobrze, dobrze, dzięki.
Speaker 12
Wznawiam obrady. Wobec sprzeciwu przystępujemy do głosowania nad przedstawionym wnioskiem o wyznaczenie komisji terminu na przedstawienie dodatkowego sprawozdania tak, aby możliwe było przystąpienie do trzeciego czytania jeszcze na tym posiedzeniu.
Wszyscy zajęli swoje miejsca, mają karty. To kart jeszcze leży tu na stole. Dobrze w takim razie. Pan Marszałek Grodzki.
Tomasz Grodzki
Jeżeli mogę prosić panią marszałkowską o sprecyzowanie nad czym głosujemy wnioski.
Speaker 12
Został przedstawiony sprzeciw wobec terminu wyznaczenia komisji tak, aby można było przystąpić do trzeciego czytania na tym posiedzeniu, Komisji Kultury I środków masowego przekazu. W związku z tym przystępujemy do głosowania I proszę uważnie słuchać nad przedstawionym wnioskiem o wyznaczenie komisji terminu na przedstawienie dodatkowego sprawozdania tak, aby możliwe było przystąpienie do trzeciego czytania na tym posiedzeniu. Kto jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał?
Przewodniczący komisji. Proszę o wyniki głosowania. Głosowały 62 osoby za, 43 głosy, przeciw 19, nikt się nie wstrzymał. Dziękuję bardzo. Komisja się spotka, jak rozumiem, w wyznaczonym terminie.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu trzynastego porządku obrad. Informacja o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich w 2000, ale bardzo proszę o nie rozmawianie. Otwieramy następny punkt. Informacja o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich w 2000 dwudziestym piątym roku wraz z uwagami o stanie przestrzegania wolności I praw człowieka I obywatela. Tekst informacji zawarty jest w druku numer 703.
Marszałek Senatu otrzymaną informację skierowała do Komisji Praw Człowieka I Praworządności. Komisja Praw Człowieka I Praworządności zapoznała się z informacją na posiedzeniu w dniu pierwszego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku. Pragnę powitać obecnego na posiedzeniu Senatu Rzecznika Praw Obywatelskich pana Marcina Wiącka. Proszę pana Rzecznika o zabranie głosu I przedstawienie Wysokiemu Senatowi informacji.
Marcin Wiącek
Dzień dobry. Szanowny panie marszałku, wysoki senacie, szanowni państwo. Zgodnie z art. 212 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej mam zaszczyt przedstawić informacje o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich oraz o stanie przestrzegania wolności I praw człowieka I obywatela w 2000 dwudziestym piątym roku. W tym roku do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło blisko 25600 nowych spraw.
Pracownicy biura odbyli ponad 30600 rozmów telefonicznych I przyjęli około 2000 dwustu interesantów osobiście. Działamy nie tylko w Warszawie, prowadzimy 3 biura pełnomocników terenowych we Wrocławiu, w Gdańsku I w Katowicach, no także 7 punktów przyjęć interesantów w Białymstoku, Bydgoszczy, Koszalinie, Krakowie, Lublinie, Szczecinie I Wałbrzychu. Chciałbym zwrócić uwagę w tym miejscu, że wśród pływających spraw szczególną uwagę zwraca rosnąca liczba wniosków od cudzoziemców. To było blisko 4000 w roku 2000 dwudziestym piątym. To jest systemowy problem.
Chciałbym przedstawić kilka podstawowych informacji statystycznych. W roku 2000 dwudziestym piątym skierowano 204 wystąpienia problemowe wskazujące na potrzebę zmiany prawa. Złożyliśmy 21 skarg nadzwyczajnych do Sądu Najwyższego, 83 kasacje I skargi kasacyjne. Przystąpiliśmy do siedemnastu postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym, a także do dwudziestu postępowań przed sądami administracyjnymi. Uczestniczyliśmy też w sprawach przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej I Europejskim Trybunałem Praw Człowieka.
Jako Krajowy Mechanizm Prewencji Tortur przeprowadziliśmy 111 wizytacji miejsc pozbawienia wolności, między innymi jednostek policji straży granicznej szpitali psychiatrycznych zakładów karnych aresztów śledczych placówek całodobowej opieki domów pomocy społecznej
Izby wytrzeźwień czy ośrodków wychowawczych. W tym miejscu muszę zwrócić uwagę, niestety ta sytuacja nie uległa zmianie pomimo moich apeli, na poważne naruszenie mandatu Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur przez niektóre jednostki policji, które odmawiają udostępniania moim współpracownikom nagrań z monitoringu dokumentujących traktowanie osób zatrzymanych. Dzieje się tak mimo wytycznych wydanych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych I Administracji, a bez pełnego dostępu do nagrań ocena traktowania osób zatrzymanych jest niemożliwa. Rzecznik Praw Obywatelskich pełni również funkcję niezależnego organu do spraw równości. Rozpatrzyliśmy w tym zakresie 614 wniosków dotyczących dyskryminacji, najczęściej ze względu na niepełnosprawność, narodowość I płeć.
Chciałbym też zaznaczyć w tym miejscu, że konieczne jest utworzenie odrębnego niezależnego organu do spraw równości. Wynika to z faktu, że wiele tego typu spraw to są sprawy, tak zwane sprawy horyzontalne między podmiotami prywatnymi, a konstytucyjną rolą Rzecznika Praw Obywatelskich jest reprezentowanie obywateli względem władzy, a nie wstępowanie czy wkraczanie w spory między jednostkami. Wspomnę też przy tej okazji, że Rzecznik Praw Obywatelskich pełni funkcję organu monitorującego wdrażanie konwencji do spraw praw osób z niepełnosprawnościami I w tym przypadku pożądane byłoby wyraźne ustawodawcze uregulowanie tej funkcji rzecznika, któremu powinna towarzyszyć alokacja, właściwa alokacja środków publicznych zasilających budżet biura rzecznika. Od 2, od dwudziestego piątego grudnia 2000 dwudziestego czwartego roku przyjmujemy również tak zwane zewnętrzne zgłoszenia sygnalistów. W roku 2000 dwudziestym piątym wpłynęło ich 690, z czego około trzydziestu procent spełniało warunki formalne zgłoszenia zewnętrznego.
Szanowni państwo, przejdę teraz do kilku uwag generalnych dotyczących stanu przestrzegania wolności I praw człowieka w 2000 dwudziestym 5 roku. Najważniejszym problemem pozostaje trwający od lat głęboki kryzys w obszarze władzy sądowniczej, obejmujący Trybunał Konstytucyjny I sądy, w tym Sąd Najwyższy. Ten kryzys ma bezpośredni wpływ na ochronę praw człowieka. Ochrona tych praw jest w zasadzie pozbawiona skutecznych gwarancji proceduralnych. To wynika z faktu, że nawet najbardziej doskonały katalog wolności I praw człowieka nie jest skuteczny, jeśli nie ma pewnej godnej zaufania I efektywnej procedury ochrony tych praw przez, przed niezależnymi organami władzy sądowniczej.
W Trybunale Konstytucyjnym w dalszym ciągu zasiadają 2 osoby nieuprawnione do orzekania. Możliwości orzekania nie ma w tej chwili pięcioro sędziów wybranych przez sejm. Co jest jednak dla obywateli szczególnie dotkliwe I to widzimy w skargach wpływających do biura, wszystkie wyroki Trybunału Konstytucyjnego, w tym te wydane w prawidłowym składzie I korzystne dla obywateli, nie są publikowane w dziennikach urzędowych. Tego typu zaniechanie nie ma podstaw prawnych. To dotyczy między innymi orzeczeń stwierdzających niekonstytucyjność ograniczających prawa jednostek, na przykład wyroku, wyroków dotyczących osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę, tak zwanych ofiar ulgi meldunkowej czy opiekunów osób z niepełnosprawnościami uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.
Obywatele nie wiedzą, czy korzystny dla nich wyrok wywołał jakiekolwiek skutki. Pogłębia to chaos, podważa zaufanie do państwa I też z tego powodu, o którym powiedziałem, skarga konstytucyjna, którą każdy zgodnie z artykułem 79 konstytucji może złożyć do Trybunału Konstytucyjnego przestała być efektywnym środkiem ochrony praw człowieka. Jednocześnie wiele postępowań sądowych ulega przedłużeniu z powodu wniosków wyłączenie sędziów czy tak zwane testy niezawisłości. Obywatele nie mają również pewności, co także wybrzmiewa ze skarg, które są wnoszone do biura rzecznika. Obywatele nie mają pewności, czy wydany w ich sprawie wyrok jest prawomocny I ostateczny.
W przestrzeni publicznej, w orzecznictwie sądowym funkcjonują sprzeczne poglądy w tej kwestii. Wyjście z tego kryzysu, ja już mówiłem o tym wielokrotnie, wymaga wyważonego wykonania w drodze ustawodawczej standardów określonych w orzecznictwie europejskiego Trybunału Praw Człowieka I Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Na marginesie chciałbym podkreślić, że warto, aby elementem tej reformy, o którą apeluję, nie była całkowita likwidacja środka prawnego, jakim jest skarga nadzwyczajna. To jest środek, który niekiedy stanowi ostatnią deskę ratunku, jedyną możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego rażąco wadliwych orzeczeń sądowych, gdy nie ma podstaw do wniesienia innych środków odwoławczych, takich jak kasacja, skarga kasacyjna, czy skarga o wznowienie postępowania. Ja mogę powiedzieć, że od 2000 osiemnastego roku, kiedy weszły w życie przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym przewidujące ten środek prawny, do biura rzecznika wpłynęło ponad 22000 wniosków o złożenie skargi nadzwyczajnej.
To znaczy, że obywatele dostrzegają potrzebę funkcjonowania tego środka. Kolejna kwestia niezbędne jest kontynuowanie prac nad rozdzieleniem funkcji prokuratora generalnego od Ministra Sprawiedliwości. Dopóki prokuratorem generalnym jest członek rządu, a więc osoba będąca czynnym politykiem, a kompetencje prokuratora generalnego wobec prokuratorów są tak silne jak w aktualnym stanie prawnym, to wówczas w odbiorze społecznym nieuchronnie pojawiają się wątpliwości co do apolityczności działań prokuratury. Więc warto też w tym kontekście rozważyć prowadzenie pewnych form sądowej kontroli, postanowień o postawieniu zarzutów czy prawa do odszkodowania za oczywiście niesłuszne podstawienie zarzutów. W tej chwili takiego prawa nie ma.
Poważnym problemem są od lat przepisy dotyczące kontroli operacyjnej, czyli niejawnej inwigilacji obywateli przez służby. Doszło do pewnych zmian prawnych na poziomie rozporządzeń, natomiast w dalszym ciągu nie można powiedzieć, aby były wykonane wyroki Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności wyrok z roku 2000 czternastego, a także wyrok z dwudziestego ósmego maja 2000 dwudziestego czwartego roku, wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Pietrzak, Bychawska, Siniarska I inni przeciwko Polsce. Muszę powiedzieć, że kontrola sądowa dotycząca tego obszaru, kontroli operacyjnej, jest iluzoryczna, w zasadzie nie istnieje. To jest rażące naruszenie standardów państwa demokratycznego, ten stan prawny. Wysoki Senacie, od wielu lat polskie prawo nie gwarantuje ponadto odpowiednio humanitarnego traktowania osób zatrzymanych.
Od wielu lat. Brakuje przepisów o prawie do pełnowartościowego posiłku, przerw na odpoczynek, a przede wszystkim prawa do obrońcy przed pierwszym przesłuchaniem. Uważam, że przesłuchania powinny być nagrywane. Dalej, środki przymusu bezpośredniego, w tym kajdanki, są stosowane rutynowo I prewencyjnie również wówczas, gdy nie jest to konieczne. Szczególny niepokój budzą przypadki stosowania kajdanek zespolonych I kajdanek zakładanych na ręce I nogi.
Tymczasowe aresztowanie to jest środek, który z założenia powinien być wyjątkiem. Aresztowanie stało się regułą, można powiedzieć domyślnym środkiem zapobiegawczym. Wynika to zarówno z wadliwości przepisów prawa, jak też z praktyki sądów. Wykonane są w tej chwili orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w tej materii. Parlament uchwalił kilka miesięcy temu ustawę, która rozwiązywała niektóre problemy odnoszące się do tej kwestii.
Natomiast ta ustawa nie weszła w życie ze względu na weto prezydenta. Chciałbym powiedzieć, że odnotowujemy w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich pewne zmiany pozytywne w systemie penitencjarnym. Mam na myśli modernizację jednostek, zabudowy kącików sanitarnych, stanowiska prysznicowe, likwidację wieloosobowych celów. To jest efekt między innymi wieloletnich wystąpień kolejnych rzeczników praw obywatelskich, a także owocnej współpracy. Muszę powiedzieć o takiej współpracy między biurem Rzecznika Praw Obywatelskich a Ministerstwem Sprawiedliwości I Służbą Więzienną.
To są regularne spotkania, na którym omawiane są problemy polskiego więziennictwa I one skutkują rzeczywiście realnymi zmianami. Pozostają jednak problemy wymagające pilnej interwencji ustawodawczej. Może rozwinę to później, jeśli będzie państwa takie życzenie, natomiast w dalszym ciągu w polskim kodeksie karnym obowiązuje przepis umożliwiający skazanie na dożywocie bez prawa do warunkowego zwolnienia. To jest przepis jednoznacznie niezgodny z Europejską Konwencją Praw Człowieka I musi zostać zmieniony. Wysoki Senacie, chciałbym również odnieść się do regulacji prawnych związanych z trwającym od 2000 e 21 roku kryzysem na granicy polsko-białoruskiej.
Te regulacje prawne naruszają standardy konstytucyjne międzynarodowe. Uchwalone w ubiegłym roku przepisy pozwalające
Na tak zwane zawieszenie prawa do azylu są w sposób oczywisty moim zdaniem niezgodne z konstytucją I zobowiązaniami traktatowymi Rzeczypospolitej Polskiej. Szczególnie wiemy to z praktyki, niepokoi fakt, że te przepisy są stosowane wobec osób, które nie zakłócają porządku publicznego, legalnie starają się uzyskać ochronę międzynarodową na terytorium Polski, zgłaszając się do Straży Granicznej. Szanowni państwo, na zakończenie już zmierzając do finału mojej wypowiedzi chciałbym zwrócić uwagę na niektóre inne problemy, które wymagają interwencji ustawodawczej. Ja przedstawię tylko hasłowo, jeśli państwa takie życzenie będzie to wówczas oczywiście rozwinę. Po 1.
Konieczna jest zmiana ustawy o radiofonii I telewizji, gwarantująca niezależność mediów publicznych od władzy politycznej. Obecny stan prawny faktyczny jest z tym standardem niezgodny. Zdaję sobie sprawę z tego też, że w tej chwili jest, trwają prace nad nową ustawą, którą też w ostatnim czasie opiniowaliśmy w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, która rozwiązuje część tych problemów. Po 2., zgodnie z wyrokami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka I Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej konieczne jest wprowadzenie rozwiązań ustawodawczych wprowadzających instytucjonalizację związków osób tej samej płci, dających takim związkom pewne prawa. Po 3., chciałbym bardzo podkreślić, w Polsce brakuje ośrodków interwencji kryzysowej.
Ośrodki interwencji kryzysowej to są instytucje, które ratują ludzkie życie. To są instytucje, do których każda osoba niezależnie od ich sytuacji może się zgłosić I uzyskać natychmiastową pomoc. Przepisy prawa nakładają obowiązek prowadzenia takich ośrodków na każdy powiat. Natomiast w tej chwili w Polsce działa tych ośrodków tylko 169. Więc osoby w kryzysie, ofiary przemocy, w tym osoby w załamaniu psychicznym, nie mogą znaleźć natychmiastowej pomocy.
Wiele zależy od tego, czy kto, gdzie ktoś mieszka na terytorium Polski, czy w rejonie, który jest objęty ośrodkiem interwencji kryzysowej. Jest bardzo poważny problem, o którym zbyt mało się mówi, dlatego pozwoliłem sobie podkreślić dzisiaj. Po 4. Konieczna jest ustawa o asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami oraz ustawa znosząca instytucje bezwarunkowe zwolnienie na rzecz systemu wspieranego podejmowania decyzji. Z uwagi na te kwestie uważam, że trudno mówić, aby godność osób z niepełnosprawnościami była chroniona w odpowiedni sposób w dzisiejszym aktualnym stanie pracy.
5. Kwestia niepokoi bardzo niepokoi praktyka Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na wstecznym kwestionowaniu prawa do świadczeń. Szczególnie ta praktyka niepokoi, gdy jest stosowana wobec kobiet w ciąży I matek. Można czasami wręcz odnieść wrażenie, że przyjmowane jest domniemanie, że zatrudnienie czy awansowanie kobiety w ciąży lub planującej dziecko jest czymś nagannym, czy zmierzającym wręcz do wyłudzenia świadczeń. To jest nie do pogodzenia zasadą ochrony godności człowieka.
W tym zakresie jest konieczna interwencja ustawodawcy. W informacji rocznej w dokumencie, którego dotyczy moje wystąpienie, sygnalizujemy też problemy systemu pieczy zastępczej, gdzie orzeczenia sądów opiekuńczych pozostają niewykonane z powodu braku miejsc. Sygnalizujemy także problemy z dostępem do mieszkań komunalnych, zbyt niskie kryteria dochodowe systemu pomocy społecznej. Konieczne jest ponadto przemyślenie na nowo zasad regulujących inwestycje oddziałujące na środowisko, w tym hodowlane. To w tym, na tym tle powstaje bardzo wiele sporów I wątpliwości, które też trafiają do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich.
W informacji rocznej znajduje się ponadto wiele postulatów dotyczących systemu ochrony zdrowia. Otrzymujemy skargi pacjentów dotyczące refundacji leków, odwoływania wizyt, zabiegów, kolejek do specjalistów. Zajmujemy się w biurze także prawami podatników, pracowników, konsumentów, kredytobiorców, pasażerów, osób oszukanych przez nieuczciwe podmioty działające na rynkach finansowych, najemców lokali, członków spółdzielni mieszkaniowych, osób prowadzących działalność gospodarczą. Mamy także w Biurze Rzecznika zespół zajmujący się prawami żołnierzy I funkcjonariuszy. Szczególną uwagę zwracamy też na prawa osób w kryzysie bezdomności, osób wychodzących z uzależnień, osób starszych, w tym potrzebujących opieki geriatrycznej, dotkniętych chorobami otępiennymi, czy wymagających opieki hospicyjnej I paliatywnej, osób należących do mniejszości narodowych I etnicznych, w szczególności Romów, a także zajmujemy się prawami działaczy opozycji antykomunistycznej w okresie PRL.
Szanowny panie marszałku, wysoki senacie. Informacja o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich w 2000 dwudziestym piątym roku zawiera bardzo szeroki katalog problemów I postulatów. Ja przedstawiłem tylko część z nich. Chciałbym podkreślić, że rozwiązanie zna znacznej większości tych problemów, o których mowa w informacji, jest możliwe wyłącznie w drodze zmian prawnych, zmian dokonanych w drodze nowelizacji przepisów prawa lub uchwaleniu przepisów, które... Co do których aktualnie można mówić o istnieniu luki prawnej.
Dlatego chciałbym państwa bardzo poprosić, tak jak czyni to co roku, o wzięcie pod uwagę naszych postulatów w działalności ustawodawczej senatu. Ja dziękuję bardzo, tyle ode mnie. Ja jestem do dyspozycji. Oczywiście jeśli państwo senatorowie mają pytania. Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo. Są pytania do pana ministra. Bardzo proszę pan senator Kazimierz Ujazdowski.
Kazimierz Ujazdowski
Panie profesorze, chciałem zapytać o problem stosowania, a właściwie nadużywania tymczasowego aresztowania. To jest stary problem, który istnieje bez względu na to, kto rządzi. Chodzi szczególnie o decyzję o tymczasowym aresztowaniu, po których, po którym nie następuje prowadzenie postępowania faktycznie, tak. Poznamy przypadki drugiego przesłuchania po paru miesiącach, które zdarzały się kiedyś, zdarzają się teraz, więc chcę zapytać, czy pan interweniował w tych sprawach, ma takie doświadczenia I co pan rekomenduje, zważywszy na to, że jest cały, jest kilka przynajmniej pomysłów ustawodawczych wprowadzających ograniczenia tej praktyki, czy próbujących przeciwdziałać tej praktyce.
Bardzo proszę, panie ministrze.
Marcin Wiącek
Interwencję w tym zakresie podejmowali wielokrotnie kolejni rzecznicy praw obywatelskich. Ja w tym zakresie też kontynuowałem działalność o charakterze interwencyjnym. Tu chodzi o interwencje generalne, zmiany stanu prawnego, postulaty zmian prawnego, ponieważ Rzecznik Praw Obywatelskich nie ma kompetencji do przystąpienia do postępowania przygotowawczego czy kwestionowania postanowień sądu o tymczasowego aresztowania, czy wsparcia procesowego osoby, która jest tymczasowo aresztowana. I rzeczywiście takie przypadki się zdarzają.
To wynika z naszej praktyki, to wynika z praktyki również organizacji pozarządowych, które monitorują postępowania, postępowania karne, a mianowicie dokładnie takie przypadki jak pan senator przedstawił. Czyli dochodzi do tymczasowego aresztowania, które tak jak powiedziałem w moim wystąpieniu wstępnym jest traktowane jako domyślny środek zapobiegawczy, przez sądy jest traktowany jako domyślny środek zapobiegawczy. I I bardzo często zdarzają się takie przypadki, że do aresztowania dochodzi. Dochodzi do oczywiście przesłuchania, ponieważ no przesłuchanie jest warunkiem postawienia zarzutów, a następnie przez wiele miesięcy nic się nie dzieje I nie są prowadzone żadne prace w postępowaniu przygotowawczym, nie są przeprowadzane czynności dowodowe, a człowiek przebywa w, a człowiek przebywa w areszcie, który jest też niekiedy, też muszę to powiedzieć bezrefleksyjnie, przedłużany przez sądy na wniosek prokuratorów. Jak temu zaradzić?
Ja uważam, że w ustawie, o której mówiłem, to była ustawa ostatecznie zawetowana przez pana prezydenta, była kompleksowa zmiana kodeksu karnego, kodeksu postępowania karnego. Tam było bardzo rozsądne rozwiązanie, które, które zaproponowano w tej ustawie. Mianowicie rozwiązanie polegające na tym, że w pewnym momencie nosząc o przedłużenie tymczasowego aresztowania prokurator musi wytłumaczyć sądowi, jakie czynności zostały podjęte od czasu poprzedniego tymczasowego aresztowania. W tej chwili tego się nie robi. Nie ma takiego wymogu, prokurator nie ma obowiązku przedstawić takiego wyjaśnienia, ani sąd nie ma obowiązku takiego wyjaśnienia, takiego wyjaśnienia oczekiwać I badać tych okoliczności.
W tej ustawie było takie rozwiązanie I ono było bardzo rozsądnym, tak jak powiedziałem, bardzo rozsądnym, właściwym, właściwym rozwiązaniem, a to z tego względu, że ono by dyscyplinowało z jednej strony prokuratora do tego, aby prokurator miał z tyłu głowy zawsze, że jeżeli będzie występował o przedłużenie tymczasowego aresztowania, to będzie się musiał wytłumaczyć z czynności procesowych, które były podejmowane w czasie, gdy człowiek przebywał w areszcie, a z drugiej strony również takie rozwiązanie wymuszałoby od sądu to, że sąd przed podjęciem decyzji o tymczasowym aresztowaniu musiałby o to dopytać, musiałby to ustalić. I być może tego typu rozwiązanie doprowadziłoby do
Ograniczenia tego zjawiska. Bo to jest zjawisko rzeczywiście będące systemowym problemem polskiego prawa I praktyki jego stosowania od lat, od wielu lat.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, pytanie zadaje pan senator Kwiatkowski.
Krzysztof Kwiatkowski
Panie profesorze, zdając sobie sprawę, że po raz ostatni mam okazję pana pytać, dziękuję za pracę, którą pan wykonał na tym stanowisku. A problem, o który chcę zapytać, on oczywiście wynika z ustawowych obowiązków rzecznika, stania na straży praw I wolności obywatela oraz badania czy organy władzy publicznej nie naruszają tych praw. A mówię, że zagadnienie jest nowe, bo ono w tej skali nigdy wcześniej nie występowało. Mamy do czynienia z problemem, że 1 z organów władzy publicznej, konkretnie prezydent, w moim odczuciu, ale jestem ciekaw pańskiej opinii, wykorzystuje czasami bez podstawy prawnej sytuację, w której brak jego decyzji powstrzymuje proces innych organów władzy publicznej. I to są rzeczy systemowe, jak niepowoływanie sędziów Trybunału Konstytucyjnego czy wstrzymywanie nominacji sędziów do sądów powszechnych I sytuacje trochę kabaretowe, jak na przykład wstrzymywanie wręczania medali za długoletnie pożycie.
Tam około 80000 par czeka na rozpatrzenie. Czy uważa pan, że jest to jakiś problem I jak systemowo możemy do niego podejść?
Marcin Wiącek
Mówimy o ustrojowej roli prezydenta w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej I musimy sobie zdawać sprawę z tego, że prezydent ma kompetencje różnego rodzaju. I pan senator zechciał wskazać powoływanie sędziów z jednej strony, a z drugiej strony odebranie ślubowania od sędziego Trybunału Konstytucyjnego. I to jest dobry przykład, ponieważ każdą kompetencję prezydenta należy ocenić pod tym kątem. Czy jest to kompetencja mająca charakter prerogatywy, tak jak w przypadku powoływania sędziów na wniosek krajowej rady sądownictwa, sędziów sądów, tak. Ja mam na myśli sędziów w sądach powszechnych, administracyjnych I wojskowych.
I muszę powiedzieć, że z punktu widzenia ustaleń doktryny prawa w pewnych okolicznościach prezydent ma możliwość odmowy uwzględnienia wniosku krajowej rady sądownictwa I odmowy powołania sędziego. Natomiast dominujące stanowisko doktryny prawa, z którym ja się solidaryzuję również naukowo, nie tylko jako Rzecznik Praw Obywatelskich, jest takie, że mamy tutaj do czynienia z pewnego rodzaju ograniczeniem wolności prawa konstytucyjnego do dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach, a zatem tego typu akt powinien mieć formę pisemną, powinien być to dokument posiadający uzasadnienie I w świetle choćby niedawnego orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka powinna przysługiwać droga sądowa. Tylko, że chciałbym też wyjaśnić pewne nieporozumienie, które czasami można się spotkać. Droga sądowa nie powinna polegać na tym, że jakoby sąd miałby za za zastąpić prezydenta w powołaniu sędziego. Tylko tu chodzi o zweryfikowanie procedury poprzedzającej decyzję o odmowie powołania sędziego I motywy, tak.
No I motywy, bo ponieważ no każdy organ władzy publicznej działa na podstawie granicach prawa. Każdy organ władzy publicznej musi kierować się pewnymi przesłankami, podejmując swoje działania, zwłaszcza gdy odnoszą się one do człowieka, do jednostki, do osoby, obywatela. Tak jak tu, no to jest decyzja o powołaniu lub o odmowie powołania sędziego wkracza w prawa obywatelskie dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. I to jest kompetencja jednego typu, tak, czyli taka kompetencja, która która ma charakter prerogatywy I przyjmuje się, że prezydent ma w pewnych okolicznościach możliwość możliwość nie skorzystania z tej prerogatywy. Natomiast są pewne kompetencje prezydenta I słowo kompetencja zaznaczam, że jest to dyskusyjne, ale będę się nim posługiwał które mają genezę wyłącznie w ustawie zwykłej, nie na poziomie konstytucji, takiej jak to...
Ten przepis ustawy o Trybunale Konstytucyjnym mówiący o tym, sędzia trybunału składa ślubowanie wobec prezydenta przed objęciem urzędu. I dlaczego to jest innego typu kompetencja, jeśli nazwiemy to w ten sposób, bo ja wiem, że to jest kwestią dyskusji, ale będę posługiwał się tym sformułowaniem. Otóż mamy do czynienia w tej kwestii z sytuacją, gdzie prezydent został włączony w procedurę, która jest w wyczerpujący sposób określona na poziomie konstytucji. I co do jakiego wniosku to prowadzi? Doprowadzi do takiego wniosku, że jeżeli konstytucja wyczerpująco reguluje procedurę powoływania określonego organu, to niedopuszczalne jest włączanie w ten tę procedurę innego organu na poziomie ustawy zwykłej, nawet jeśli jest to organ jakim jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, bo to jest zaprzeczenie, jako prawnik muszę powiedzieć po prostu zasad wykładni interpretacji prawa, tak.
Jeżeli konstytucja akt o najwyższej randze wskazuje etapy dochodzenia do skutku pewnego procesu, to nie można tego procesu uzupełniać ustawą zwykłą. A tu mamy do czynienia z taką sytuacją, gdzie wprowadzono prezydenta jako odbierającego ślubowanie od sędziów Trybunału Konstytucyjnego I dlatego w tym świetle tych zasad interpretacji prawa, o których powiedziałem, ta rola prezydenta nie może być interpretowana inaczej jak obowiązek odebrania ślubowania. I zdaję sobie oczywiście sprawę z tego, że orzekał o tym Trybunał Konstytucyjny w roku 2000 piętnastym, również niedawno, ale jeszcze nie ma uzasadnienia tego orzeczenia, związku z czym trudno mi się do niego odnieść, bo nawet sprawdzałem wczoraj jeszcze nie było uzasadnienia orzeczenia trybunału. Natomiast w 2000 piętnastym roku Trybunał Konstytucyjny potwierdził to, powiedziałem, wskazując, że odmowa czy przedłużenie tego procesu mogłaby nastąpić wyłącznie w takich no ewidentnych, oczywistych okolicznościach, jak I na przykład brak pewności co do tego, że zapadła uchwała Sejmu o wyborze sędziego trybunału konstytucyjnego. Na przykład tego typu okoliczności.
Albo gdyby po wyborze ujawniła się jednoznaczna informacja dotycząca tego, że osoba wybrana na urząd sędziego, trybunału nie spełnia kryteriów. Czyli na przykład osoba nie mająca wykształcenia prawniczego, bo to jest przykład, tak. W ewidentnych tego typu sytuacjach mogłoby do tego, do tego dojść. Natomiast w żadnym razie nie jest to uzasadnienie dokonywania ocen merytorycznych czy tym bardziej politycznych kandydatów wybranych. Więc już konkludując o odpowiedź na pytanie pana senatora, trudno mówić I podać 1 jedną tezę się do wszystkich kompetencji prezydenta.
A ponieważ te kompetencje są różnej rangi, różnego rodzaju I wynikają z różnych aktów prawnych różnej rangi w systemie źródeł prawa. Więc więc mówienie o kompetencjach głowy państwa wymaga odniesienia się do konkretnych kompetencji I trzeba se zadać pytanie, czy wynika z konstytucji, czy z ustawy? Jeśli wynika z konstytucji, to czy jest to prerogatywa, czy to nie jest prerogatywa, bo to się wiąże z tym, czy wyrazić zgodę musi pan prezydent ministrów I I może tutaj postawię kropkę I Dziękuję. Że wyczerpałem odpowiedź na
Speaker 138
Bardzo dziękuję panie marszałku. Panie rzeczniku, 2 krótkie pytania. Po 1., dotarło do moich, dotarła do moich rąk interwencja pana zastępcy pana Adama Krzywonia u pani pełnomocnik rządu do spraw osób
Jan Libicki
niepełnosprawnościami, dotycząca ograniczenia wstępu osobom z psami asystującymi do miejsc publicznych. Tego jak się okazało było stosunkowo dużo, pomimo że ustawa z 2000 dziewiątego roku bardzo jasno wskazuje, że te osoby mają do tego prawo. I na kanwie tego przypadku chciałem zapytać o pana ocenę funkcjonowania w Polsce zapisów ONZ-owskiej konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. To pytanie 1.. A pytanie 2..
Pan powiedział o tym, że zwiększa się liczba skarg do pana urzędu ze strony cudzoziemców. Chciałem zapytać, na co przede wszystkim się skarżą. Gdyby pan wskazał 3 takie elementy, na co się skarżą, byłbym zobowiązany. Bardzo dziękuję.
Marcin Wiącek
Zastanawiam się jak syntetycznie odpowiedzieć na 1. Pytanie pana senatora o wykonywanie konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami. W ostatnim czasie w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich prze... Przygotowaliśmy taki obszerny raport odnoszący się do tej kwestii, do tego jak same osoby z niepełnosprawnościami widzą realizację swoich praw płynących z tej konwencji. Rzeczywiście jest to sytuacja niepokojąca.
Trudno mówić, aby konwencja była wykonywana w sposób prawidłowy. Ja chciałbym podkreślić, to jest niezwykle obszerny, wielomątkowy temat, ja chciałbym podkreślić jeszcze raz to, o czym wspominałem w moim wystąpieniu wstępnym. Potrzebne jest
Zmiana w ogóle filozofii stosunku państwa władzy publicznej do osób z niepełnosprawnościami. Zmiana tej filozofii, ona może wybrzmieć, gdy dojdzie do realizacji dwóch postulatów, moim zdaniem. Postulatu asystencji osobistej I ustawy o asystencji osobistej. To nie znaczy, że asystencji osobistej w tej chwili nie ma, tylko ona się opiera na programach, tak. Programy mają to do siebie, że mają ograniczony czas I trudno jest o przewidywalne korzystanie z tych instrumentów.
Ustawa, projekt ustawy o asystencji osobistej, który powstaje I którego już kilka wersji było I opiniowaliśmy, on ma szansę na to, żeby tę filozofię zmienić I I symbolem tej zmiany powinno być uchylenie instytucji bezwarunkowolnienia, która to instytucja jest sprzeczna z konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami. Oczywiście to nie jest tak, że uchylenie instytucji bezwarunkowolnienia powinno powinno być dokonywane bez zastąpienia go innego rodzaju przepisami prawa, tak? Ale to, tu chodzi oczywiście o system wspieranego podejmowania decyzji, który jest dużo bardziej zbieżny z współczesnym rozumieniem zasady ochronnej godności człowieka. Są takie przede wszystkim te 2 problemy. Natomiast, natomiast ten raport, o którym wspominałem, który kilka miesięcy temu został przedstawiony I on jest dostępny I w wersji papierowej I na naszej stronie internetowej.
On pokazuje, w jaki sposób same osoby z niepełnosprawnościami w Polsce, to są badania, które które zostały przeprowadzone, widzą realizację swoich praw IIII to jest sytuacja, która świadczy o tym, że jest naprawdę potrzeba, jest wiele do zrobienia w tej kwestii. A 2. Pytanie, panie senatorze, gdy chodzi o wzrost skarg od cudzoziemców, tak? Bo rzeczywiście obserwujemy wzrost skarg od cudzoziemców. I tu chodzi przede wszystkim o problemy z przewlekłością postępowań.
To są problemy z przewlekłością postępowań związanych, zmierzających do legalizacji pobytu. Ja mówię, on posługuje się najszerszym pojęciem, bo istnieje bardzo wiele trybów legalizacji pobytu III rzeczywiście jest, są ogromne zgłaszane nam przewlekłości dotyczące legalizacji pobytu, dotyczące procedury uznania za obywatela polskiego. I tutaj akurat mam w notatkach, więc mogę powiedzieć, to jest przykład. W Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w roku 2000 dwudziestym czwartym wpłynęło ponad 6000 wniosków o... W samym Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim ponad 6000 wniosków o uznanie za obywatela polskiego, a rozpatrywaniem tych wniosków zajmowały się czterech urzędników.
6000 wniosków I czterech urzędników w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim. To jest problem wynikający z z niedoboru kadr, a brak wystarczającej liczby urzędników rozpatrujących sprawy powoduje, że sprawy są rozpoznawane latami. III to sygnalizowaliśmy I to jest rzeczywiście źródłem większości skarg, jakie otrzymujemy od cudzoziemców.
Maciej Górski
Dziękuję panie marszałku. Panie rzeczniku, czy pojawiają się skargi na plany ogólne? Teraz jak Polska długa I szeroka, wszyscy uchwalają plany, był moment na składanie uwag. Czy już się pojawiają, czy spodziewa się pan, że będą się pojawiać. No jest to duża forma ograniczenia, procedura jest świeża, więc więc nie jest doskonałe.
Marcin Wiącek
Tak, pojawiają się wnioski o plany dotyczące tego rozwiązania, planów ogólnych. No I oczywiście skąd one wynikają? One wynikają z tego, że uchwalenie planu ogólnego prowadzi do ingerencji w treść prawa własności Nie prowadzi do ingerencji w treść prawa własności, tu... Więc, więc nie mogę powiedzieć, żeby skargi na plany ogólne miały charakter taki systemowy, czy aby był jakiś wspólny mianownik, który dotyczy tych skarg, tak. To są zazwyczaj sprawy o charakterze indywidualnym, które trzeba analizować mając na względzie okoliczności, okoliczności konkretnej sprawy.
Natomiast rzeczywiście no należy sobie zdawać sprawę z tego, że planowanie I zagospodarowanie przestrzenne jakimikolwiek instrumentami by się nie posługiwała ustawodawca, ono będzie budziło kontrowersję, będzie budziło sporę. Bo no elementem zagospodarowania przestrzennego jest zawsze uchwalenie dokumentu przez... Czy wydanie decyzji przez organ jednostki samorządu terytorialnego, która w wkracza w prawo własności. Natomiast tak jest, jeżeli pan pana senatora by interesowały szczegóły dotyczące konkretnych spraw, myślę, że bylibyśmy w stanie przygotować takie opracowanie, więc więc więc prosiłbym o wiadomość, jeśli jeśli byłaby taka potrzeba.
Anna Bogucka
Panie rzeczniku, chciałam zapytać o bardzo kontrowersyjną sprawę z 1000 e 25 roku, a mianowicie o przesłuchanie świętej pamięci Barbary Skrzypek w sprawie tak zwanych dwóch wież. Później okazało się, że przecież tej sprawy nie ma, bo została umorzona. Czy pan widział tam ewidentne łamanie praw obywatelskich? Czy tak powinno wyglądać przesłuchanie wielogodzinne bez przerwy, bez pełnomocnika I że nie było również nawet zapisu z tego przesłuchania. Czy tutaj widzi pan, że to było ewidentne, niewłaściwie prowadzone przesłuchanie?
Marcin Wiącek
Szanowna pani Senator, jak to przesłuchanie było prowadzone, to ja nie wiem. A dlaczego nie wiem I dlaczego organy kontrolujące działalność prokuratury czy działalność władzy publicznej nie mogą się o tym dowiedzieć jak ono wyglądało, a to wynika z przyczyn, o których też wspominałem wcześniej, przesłuchania powinny być nagrywane zwłaszcza w sytuacji, gdy są one prowadzone bez udziału pełnomocnika. I rzeczywiście jest przepis kodeksu postępowania karnego o zmianę którego apelowałem I ja I moi poprzednicy. Przepis kodeksu postępowania karnego, który umożliwia odmowę dopuszczenia świadka do składania zeznań z w towarzystwie pełnomocnika. Jest, jest taki przepis, który to artykuł 87 kodeksu postępowania karnego, który to umożliwia.
Jest w tej chwili projekt nowelizacji tego przepisu, natomiast ten projekt nowelizacji tego przepisu też pozostawia wiele do życzenia, ponieważ on wprowadza środek odwoławczy do sądu od odmowy dopuszczenia pełnomocnika. Jeżeli świadek sobie życzy pełnomocnika, a prokurator odmawia tego prawa, to jest przewidziane w tym projekcie ustawy prawo do złożenia skargi do sądu, zażalenia do sądu na takie, na taką odmowę. Natomiast to zażalenie do sądu nie ma charakteru suspensywnego. To znaczy, że istnieją możliwości przesłuchania świadka bez pełnomocnika, mimo że postanowienie zostało zażalone. Więc nie jest to, jest to bardzo niedoskonały projekt, projekt ustawy.
I 2. Sprawa też, no zwłaszcza w tego typu sytuacji, kiedy świadek jest przesłuchiwany bez pełnomocnika, to przesłuchania powinny być po prostu nagrywane, rejestrowane. Ja uważam, że w tej chwili środki techniczne, którymi dysponuje, dysponują organy władzy publicznej, w tym prokuratura, są są na tyle rozpowszechnione, że to nie jest problem. Że to nie jest problem. Nagranie przesłuchania nie jest problemem, a w praktyce obserwujemy bardzo wiele zarzutów I wątpliwości dotyczących przebiegu przesłuchania.
Również potem takich, które są w postępowaniu karnym już na, na etapie sądu karnego pojawiają się. Kiedy, kiedy... No trudno zweryfikować, jak takie przesłuchanie rzeczywiście było przeprowadzone. Jakby trudno zweryfikować co się rzeczywiście działo, ponieważ no to co zostaje z takiego przesłuchania to jest protokół, prawda? Więc tu są konieczne, aby uniknąć tego typu sytuacji, tego typu zastrzeżeń, które które mają miejsce czasami, tak, należałoby wprowadzić tego typu instrumenty.
Czyli po 1. Rzetelny środek odwoławczy, efektywny skuteczny środek odwoławczy od postanowienia prokuratora o tym, że świadek może zeznawać bez pełnomocnika, chociaż zeznawanie, chociaż prawo do pełnomocnika będzie się regułą moim zdaniem, poza wyjątkami pewnymi I nagrywanie, rejestrowanie przesłuchań. I to, to by pozwoliło na wyjaśnienie wielu tego typu spraw.
Adam Bodnar
Szanowny panie Rzeczniku, krótkie pytanie nawiązujące do pytania pana senatora Kwiatkowskiego o kompetencje prezydenta. No bo pan Rzecznik dość intensywnie zabiegał o to, aby profesor Bilewicz I profesor Żelazny dostali tytuł profesorski. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bezczynność prezydenta I czy pan Rzecznik nie jest w tej sytuacji taki no bezradny, tak, że nawet wyrok stwierdzający zaniechanie nie powoduje zmiany w postawie prezydenta. Dziękuję.
Marcin Wiącek
Rzeczywiście no myśmy kontynuowali tę sprawę, natomiast no bezradność jest wpisana niejako w istotę funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich, prawda? No mamy w tej chwili do czynienia z orzeczeniami sądowymi, które są I te orzeczenia stwierdzają
Że dochodzi w tym zakresie do bezczynności. Być może istnieje instrument umożliwienia, ale to, to by wymagało pewnego precedensowego procesu sądowego, ponieważ no w sytuacji wystąpienia bezczynności stwierdzonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, jeżeli ta bezczynność jest kontynuowana, istnieje możliwość złożenia do sądu skargi o stwierdzenie, że danej osobie przysługują prawa lub obowiązki wynikające z przepisów prawa. Tego typu droga teoretycznie istnieje. Artykuł 156 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi daje taką możliwość I należy z niej skorzystać. I zobaczymy.
Trudno powiedzieć, no to jest sytuacja, bo to jest, to jest problem o charakterze ustrojowym. Tu jesteśmy na styku spraw administracyjnych I spraw o charakterze ustrojowym, kompetencji prezydenta. Należy natomiast zaznaczyć, należy natomiast zaznaczyć, że kompetencja prezydenta do nadawania tytułów profesorskich nie jest prerogatywą prezydenta. To nie jest kompetencja, która wynika z konstytucji. To jest kompetencja, która wynika wyłącznie z ustawy zwykłej, podlegająca kontrasygnacie, a więc tutaj być może łatwiej byłoby sądowi administracyjnemu uznać, że jest to działanie z zakresu administracji publicznej.
Natomiast no wydaje mi się, że pozostały teoretycznie pewne środki zaskarżenia jeszcze w ramach tych jakie daje stronie prawo o postępowaniu o sądo, sądy sądami administracyjnymi, osobie wobec której dochodzi do bezczynności. No tutaj mamy ewidentnie do czynienia, znaczy no stwierdzoną prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych bezczynność. Ale no trudno cokolwiek w tej chwili innego, moim zdaniem, trudno trudno jakiekolwiek inny środek prawny moim zdaniem odnaleźć w aktualnych przepisach prawa.
Robert Mamątow
Dziękuję bardzo panie marszałku. Panie rzeczniku, powiedział pan, że w ubiegłym roku żeście dokonali ponad stu kontroli w zakładach karnych I w ośrodkach odosobnienia. Wiemy, że w wielu ośrodkach jest nie za wesoło I nie chciałbym usłyszeć tego, co przed chwilą powiedział pan, że bezradność na na uwagi pana rzecznika, jeśli chodzi o o te zakłady karne. Chciałbym powiedzieć, usłyszeć od pana, w ilu przypadkach jest to rażące naruszenie praw skazanych.
Marcin Wiącek
Szanowny panie senatorze, pan senator użył sformułowania nie jest za wesoło, znaczy to, to jest cechą wszystkich tych instytucji w pewnym sensie, prawda? Natomiast 111 wizytacji, jakie odbyliśmy, są nie tylko zakłady karne I areszty śledcze, tylko to są również szpitale psychiatryczne, izby wytrzeźwień, domy pomocy społecznej, ośrodki wychowawcze dla... I tak dalej, I tak dalej. Ja mogę powiedzieć, że stan aresztów śledczych I zakładów karnych no pozostawia bardzo wiele do życzenia. To jest systemowy problem również w Polsce.
Każda wizytacja moich współpracowników z Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur w jednostce penitencjarnej jest... Pokłosiem takiej wizytacji jest raport. To są na kilkadziesiąt stron czasami wytyczne wskazujące, jakie są w danych, w danym miejscu problemy. I, no I muszę powiedzieć, że rzeczywiście czasami warunki, nie chciałbym mówić o liczbach, bo nie mam w głowie liczb w tej chwili. Jeżeli pan senator sobie życzy, to możemy spróbować przygotować takie zestawienie o charakterze statystycznym, bo nie mam tej chwili...
No trudno mi w tej chwili powiedzieć o liczbach. Natomiast są takie miejsca, w których warunki przebywania po prostu są niehumanitarne, niezgodne z zasadami humanitaryzmu. I tu chodzi o warunki w jakich funkcjonują zakłady karne czy areszty śledcze. Ja powiedziałem I muszę to powtórzyć w moim wystąpieniu wstępnym, że regularnie mój zastępca pan profesor Wojciech Brzozowski spotyka się z przedstawicielami ministra sprawiedliwości, szczególności z panią minister Marię Eichart, z przedstawicielami służby więziennej, gdzie o tym się rozmawia I to są regularne spotkania, które są bardzo dobre I które są bardzo owocne, bo rzeczywiście wiele zmian w tym zakresie udało się... Czy to potwierdzić ich zasadność ze strony ministerstwa, czy wdrażać.
I dlatego mówiłem o tym, że warunki w zakładach karnych się poprawiają, natomiast rzeczywiście no, rzeczywiście jest tutaj bardzo dużo do zrobienia w tym zakresie. Bardzo dużo do zrobienia. No każdy raport Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur to jest wielostronicowy wykaz problemów I niedoskonałości I wad, które czasami prowadzą wręcz do sytuacji jaką możemy nazwać niehumanitarnym traktowaniem, tak.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Nie widzę więcej pytań. Dziękuję panie rzeczniku serdecznie.
Bardzo dziękuję.
Maciej Żywno
Otwieram dyskusję. Informuję wysoką izbę, że nikt z państwa do dyskusji się nie zapisał. Dla porządku informuję, że głos do protokołu złożyli senatorowie Braze'a Ryszard I Szwed Aleksander. Zamykam dyskusję. Czy jeszcze słowo na koniec, panie rzeczniku?
Marcin Wiącek
Na koniec kadencji chciałbym, szanowni państwo senatorowie, chciałbym bardzo serdecznie podziękować wszystkim państwu senatorom tej I poprzedniej kadencji, z którymi miałem zaszczyt współpracować. Chciałbym powiedzieć, że zawsze z posiedzenia czy komisji, czy z posiedzenia senatu, w którym była omawiana informacja roczna, ja wracałem pełen inspiracji I pełen, pełen pomysłów dotyczących kolejnych działań moich I moich współpracowników. Bo te dyskusje, które tutaj się odbywały każdego roku, były niezwykle bogate w problemy I w zagadnienia prawne, które I społeczne, które podejmowaliśmy. Bardzo również dziękuję państwu za to, że w państwa działalności dostrzegalne było wielokrotnie wykorzystywanie wystąpień I apeli Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Bo rzeczywiście wiele projektów ustaw, które państwo jako wysoki Senat uchwalili jako inicjatywę ustawodawczą, to były projekty ustaw, które powstały na skutek wystąpień Generalnych Rzecznika Praw Obywatelskich.
Dziękuję też za to, że państwo zapraszali moich współpracowników z Biura Rzecznika na seminaria, konferencje, na posiedzenia komisji, bo uważam, że dzięki tej współpracy polskie prawo jest lepsze I wolności I prawa człowieka są lepiej chronione I dlatego ufam, że również po 23 lipca, kiedy zakończę urzędować jako Rzecznik Praw Obywatelskich, ta współpraca będzie przebiegała w równie owocny sposób. Serdecznie, serdecznie dziękuję.
Maciej Żywno
Dziękuję pani. Uprzejmie dziękuję za przedstawienie informacji. Stwierdzam, że Senat zapoznał się z informacją o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich w 2000 dwudziestym piątym roku wraz z uwagami o stanie przestrzegania wolności I praw człowieka I obywatela. Uwaga, zanim ogłoszę przerwę, bardzo proszę 2 komunikaty.
Speaker 83
Panie marszałku, Wysoki Senacie, informacja o dwóch posiedzeniach komisji. 1. Posiedzenie to jest Komisja Spraw Człowieka I Praworządności rozpatrze, poświęcone rozpatrzeniu poprawek do ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego I o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych odbędzie się 5 minut po ogłoszeniu przerwy w sali 182.2 komisja, Komisja Kultury I Środków Przekazu w sprawie wniosków do sprawozdania Krajowe Radiofonii I Telewizji odbędzie się 5 minut po ogłoszeniu przerwy również w sali 176, więc obie 5 minut po po ogłoszeniu przerwy.
Maciej Żywno
Rozumiem, Dziękuję. Zanim, zanim ogłoszę przerwę, to jeszcze w uzupełnieniu informuję, że Rzecznik Praw Obywatelskich zobowiązał się do udzielenia pisemnej odpowiedzi na pytanie zadane przez senatora Roberta Mojątowa. Dziękuję bardzo, ogłaszam przerwę 40 minut.