63. posiedzenie Senatu RP XI kadencji - 22.07.2026 r. - cz. 2
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Senat Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsTak,
tak jeszcze.
Krzysztof Bieńkowski
Ja o rozwoju medycyny, bo historia medycyny pokazuje, że wiele metod początkowo było odrzucanych, a po latach stawało się standardem leczenia dzięki nowym badaniom. I moje pytanie, jak projekt zabezpiecza rozwój nowych metod diagnostycznych, terapeutycznych przed sytuacją, w której zostaną one uznane za pseudomedyczne tylko dlatego, że nie są jeszcze powszechnie akceptowane? Dziękuję.
Beata Małecka-Libera
Znaczy, no powiedziałabym odwrotnie, po to jest rozwój medycyny, po to są różnego rodzaju badania medyczne, aby udowadniać podstawę do prawdy I do wiedzy I żeby ta wiedza była wykładnikiem świadczenia zdrowotnego. Udowadnianie działań pseudomedycznych jest po prostu niezgodne z aktualnym stanem wiedzy.
Adam Szejnfeld
Chciałem też zapytać na może o statystyki, to znaczy czy wiemy ile ile podmiotów, osób, podmiotów setki czy to 1000 w skali kraju prowadzi działalność gospodarczą legalną, zarejestrowaną na przykład w wytwarzaniu nalewek, mikstur, maści ziołowych I tak dalej I tak dalej. To po 1., a po 2. Czy one teraz, nie chodzi o sprzedawanie produkowanych, nie wiem, przez Herbapol oczywiście herbatek, Czy one teraz te podmioty, czy osoby, które tak jak mówię, wykonują od dziesiątek lat nieraz na bazie receptur, które mają często setki lat, będą musiały zamknąć swoją działalność bądź narożą się na na kary te do miliona miliona złotych.
Beata Małecka-Libera
Panie Senatorze, jeżeli te podmioty wykonują jakieś nalewki czy inne rzeczy, które są dopuszczalne na rynku I które są dopuszczone do obrotu, no to będą dalej produkować. My tutaj w ogóle w to nie ingerujemy. Ingerencja jest w momencie udowodnienia szkodliwości zdrowia.
Krzysztof Bieńkowski
Ja jeszcze o uprawnienia rzecznika chciałem zapytać. Projekt daje rzecznikowi praw pacjenta wyjątkowo szerokie kompetencje ingerujące w działalność podmiotów I praw obywateli. Moje pytanie, dlaczego rząd, czyli ta ten projekt uznał, że o tak daleko idących sankcjach administracyjnych może decydować organ administracji, a nie wyłącznie niezawisły sąd po prawomocnym rozstrzygnięciu? Dziękuję.
Beata Małecka-Libera
Znaczy panie senatorze, dlaczego rząd tak uznał, to jest pytanie do rządu. Ja tylko mogę powiedzieć, że komisja podtrzymała takie stanowisko.
Speaker 5
Dziękuję bardzo. Rozumiem, że nie ma więcej pytań. Bardzo dziękuję pani senator w sprawozdaniu. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do pres do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister zdrowia.
Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos w tej sprawie?
Katarzyna Kęcka
Szanowny panie marszałku, bardzo dziękuję za tą możliwość. Ja chciałabym tylko pokrótce z miejsca, jeżeli pan pozwoli Dobrze. Przedstawić, a w zasadzie chyba już przypomnieć to, czym powiedziała pani Senator sprawozdawczyni. Szanowni państwo, ten projekt ustawy absolutnie nie uderza w uczciwość obywatelską. Ten projekt ustawy ma za zadanie zwalczać dezinformację, która szerzy się przede wszystkim w mediach społecznościowych I mam za za za za zadanie chronić pacjenta.
Chronić pacjenta, który ma duże obawy, lęk I jest w dużej dozie niepewności, jeśli chodzi o ewentualne rokowania. Ten projekt przede wszystkim dotyczy pacjentów onkologicznych, co do których rokowania są niepewne. Ten projekt dotyczy też przede wszystkim pacjentów z chorobami rzadkimi. I to, powiedziała pani senator I to, co próbujemy też przedstawić, czy też mówimy od wielu tygodni, szanowni państwo, żaden naturopata, żadna osoba zajmująca się ziołolecznictwem nie zostanie objęta karami, jeśli chodzi o ten projekt. Tak naprawdę ten projekt to walka z dezinformacją I te, bo...
I chodzi tutaj też o o celowość działań, które są podejmowane. Wielokrotnie na tej sali dzisiaj wybrzmiało, że jeżeli ta wspomniana wcześniej melisa będzie Pitta jako melisa na uspokojenie, my tutaj nie nie wnosimy żadnych argumentów, które mówią, że ta osoba mogłaby zostać ukarana. Natomiast jeżeli jakiekolwiek zioło zostanie przedstawione jako leczące chorobę nowotworową, to tutaj już jest szerzenie dezinformacji. Jest to niezgodne z wiedzą medyczną. Chciałabym też wspomnieć to, co wielokrotnie tutaj wybrzmiało, czy zarówno w zakresie aktualnej wiedzy medycznej I też było podkreślane, że aktualna wiedza medyczna jest to szeroko stosowane pojęcie w wielu ustawach I rozporządzeniach dotyczących zawodów medycznych.
Szanowni państwo, jeśli chodzi o świadczenia zdrowotne, to też chciałabym
Że świadczenia zdrowotne udzielane są przez osoby wykonujące zawód medyczny. I tak należałoby to rozumieć. Tak naprawdę, jeśli chodzi o proponowane regulacje, to zakazana praktyka pseudomedyczna. I I tutaj, szanowni państwo, to o czym my mówimy, tak naprawdę projekt jest podzielony jakby na 3 części. Po 1., to udzielanie świadczeń zdrowotnych przez osobę niewykonującą zawodu medycznego, Czyli znowu wracamy do definicji.
Świadczenie zdrowotne jest to świadczenie wykonywane przez zawód medyczny w Polsce. Po 2., dotyczy oferowania lub stosowania metod diagnostycznych lub leczniczych nie będących świadczeniem zdrowotnym, w przypadku których wprowadza się w błąd, że posiada właściwości świadczenia zdrowotnego. 2 tygodnie temu została też opisana przez redaktora Janczurę sprawa, trzydziestodziewięcioletniej kobiety, która pozwoliła sobie na opublikowanie jej historii po śmierci. Zmarła, ponieważ miała między innymi stosowane w zakresie leczenia onkologicznego tampony ziołowe niewiadomego pochodzenia z Chin. Szanowni Państwo, chodzi o takie pseudomedyczne praktyki.
Po 3., projekt ten też reguluje wykonywanie działalności leczniczej bez uzyskania wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Natomiast myślę, że tutaj szanowni państwo senatorowie, panie marszałków, wysoka izbo, pan minister Chmielowiec jako rzecznik praw pacjenta, ale też wspierający pan minister Pietrzak jako główny inspektor farmaceutyczny, odpowiedzą państwu szerzej. Bardzo dziękuję.
Speaker 5
Bardzo dziękuję. Bardzo proszę o wpisywanie się teraz do pytań do pana senatora sekretarza. 1. Pytanie pan senator Gogacz, do reprezentantów rządu.
Stanisław Gogacz
Chciałbym zapytać panią minister, czy wielomiesięczne kolejki do lekarza specjalisty, wielomiesięczne kolejki do w celu uzyskania wysoko specjalistycznych świadczeń zdrowotnych, czy to jest naruszanie naruszenie zbiorowych praw pacjentów, czy to jest naruszenie indywidualnego prawo prawa pacjenta, A może ani to, ani to. Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo. Panie
Katarzyna Kęcka
Senatorze, jeśli chodzi o kolejki, bo tak jak powiedziałam, pseudomedyczne procedury czy też praktyki pseudomedyczne dotyczą głównie pacjentów z chorobami onkologicznymi. I szanowni państwo, ja na posiedzeniu Sejmu sprawdzałam sobie kolejki. Bardzo dziękuję za to pytanie. Jeśli chodzi o Warszawę, to do poradni onkologicznej, szanowni państwo, można już jutro się dostać w trybie nawet nie pilnym, stabilnym, więc jeśli chodzi o pacjentów onkologicznych, to ta sprawa wygląda zupełnie inaczej. Bardzo dziękuję.
Stanisław Gogacz
Pani minister, jest definicja zbiorowych praw pacjentów. Zazwyczaj ona się ukazuje w ustawie jak połączeniu z naruszeniem. Zawsze jest naruszenie zbiorowych praw pacjentów, ale spójrzmy na na definicję po prostu zbiorowych praw pacjenta. Czy w momencie, kiedy pacjent nie może uzyskać świadczeń zdrowotnych, musi czekać na to wiele miesięcy, czy to jest naruszenie właśnie zbiorowych praw pacjenta, bo zbiorowe prawo pacjenta jak mówi to nazwa, no to są po prostu prawa, które dotyczą jakiejś jednostki z placówki, ZZOZ-u, czyli grupowe udzielanie praw pacjenta. Czy to być może na narażenie indywidualnego prawa pacjenta?
O to mi tylko chodzi. Dziękuję bardzo.
Bardzo. Bardzo proszę pani minister.
Katarzyna Kęcka
Bardzo dziękuję. Nie jest to naruszenie zbiorowych praw pacjenta. Naruszeniem praw pacjenta będzie nieprawidłowe kolejkowanie. Dziękuję.
Speaker 5
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę o zadanie pytania pana senatora Krzysztofa Kwiatkowskiego... A przepraszam panią senator Gorgon-Gomor.
Agnieszka Gorgoń-Komor
Bardzo dziękuję. Ja rozumiem, że ten temat wywołuje takie emocje, gdyż naprawdę w ostatnich czasach obserwujemy takie zjawisko, że wiele osób, które nie wykonują zawodów medycznych para się medycyną. I teraz o co jest ten problem? Rozumiem też pytanie, co w trakcie stania w kolejce do lekarza? Przypomnę państwu, że nasza Komisja Zdrowia z panią przewodniczącą na czele opracowywała też pewne prawa dla farmaceutów, czyli dla zawodów medycznych, gdzie w aptece można pozyskać informacje, zdobyć lek o te ceny na receptę, to też jest leczenie I oczekując do specjalisty można skorzystać z takiej wiedzy medycznej, a wiedza medyczna jest oparta na faktach, a z faktami nie dyskutujemy.
Proszę państwa, wieloletnie badania metaanalizy toczące się na różnych kontynentach, gdzie dostajemy konkretne wyniki, trendy w rokowaniu krótkoterminowym I długoterminowym są opisane w ustawach wspomnianych przez Senator sprawozdawczynię I możemy mówić, że mamy zagrożenie może dla przedsiębiorstw, które od lat opierając się na recepturach takich tradycyjnych, mogą się czuć zagrożone, ale pacjent ma prawo do prawdziwej informacji, do wiedzy medycznej I to jest najważniejsze. Ja chciałam zapytać panią minister, przepraszam za tą przydługą tezę, bo nie chciałam się odzywać, ale czy ta, czy ta ustawa reguluje jednoznacznie problem receptomatów? Było to wspomniane przez panią przewodniczącą, ale ten problem istnieje I on jest rzeczywistym zagrożeniem dla życia I zdrowia pacjentów, którzy wypełniając ankiety czasem wymuszają recepty. Czy tutaj w tej ustawie regulujemy to zjawisko? Bardzo dziękuję.
Katarzyna Kęcka
Bardzo dziękuję. My w tej chwili już mamy też regulację, jeśli chodzi o receptomaty. Bardzo dziękuję pani Senator za zadanie tego pytania, dlatego że problem z jest bardzo duży I to jest też kwestia właściwie przeprowadzonej teleporady, szanowni państwo. Dlatego, że to, co wybrzmiało przed chwilą w pytaniu, faktycznie, pacjenci dzwoniąc pod wskazany numer w receptomacie, oczekują wypisania konkretnej recepty. My w tej chwili mamy już uregulowaną kwestię teleporad, jeśli chodzi o teleporady w POZ-cie.
Natomiast trwają też prace I to będzie rozszerzane właśnie o teleporady, jeśli chodzi o ambulatoryjną opiekę specjalistyczną. Bo tak tutaj widzimy duże pole do do nadużyć I ta ustawa też walczy z tymi nadużyciami.
Speaker 5
Dziękuję bardzo pani minister. Bardzo proszę pan senator Krzysztof Kwiatkowski.
Krzysztof Kwiatkowski
Panie marszałku, szanowni państwo, pytanie jest do pana Bartłomieja Chmielowca Rzecznika Praw Pacjenta. Kierując się tym, co jest zapisane w ustawie, czyli że ta ustawa ma zwiększyć poziom przestrzegania praw pacjenta oraz przeciwdziałania szkodliwym I niebezpiecznym dla zdrowia I życia ludzkiego sytuacją. Chciałem zapytać, czy pan Rzecznik jest przygotowany do tego, żeby realizować te nowe obowiązki, które przypisuje mu ustawa? Dlaczego o to pytam I skąd moje wątpliwości? Wrzesień 2000 dwudziestego czwartego roku, raport najwyższej izby kontroli.
NIK wzięła pod lupę działania rzecznika I ustaliła, że miał świadomość licznych problemów I nieprawidłowości w obszarze ochrony praw pacjenta, ale nie realizował w pełni ustawowych zadań. Kontrola NIK wykazała, że rzecznik nie stworzył warunków organizacyjnych, które by pozwalały na prowadzenie postępowań wyjaśniających w sposób rzetelny I zgodny z prawem. Ponadto w niemal wszystkich analizowanych postępowaniach osiemdziesięciu pięciu z osiemdziesięciu 7 zbadanych przekroczył terminy określone w kodeksowania w kodeksie postępowania administracyjnego. Dla ponad połowy analizowanych postępowań wykonywał czynności z opóźnieniem. Jak pan chce zrealizować tak duże uprawnienia I obowiązki, które ma pan przypisane w ustawie, kiedy pan do tej pory nie wykazał się umiejętnością obsługi tych obowiązków, które ma pan przypisane już ustawą I jak urząd jest do tego przygotowany.
Speaker 11
Szanowny panie marszałku, szanowny panie senatorze, w odniesieniu do przygotowania urzędu w celu realizacji tego ustawowego zadania pragnę wskazać, że w ustawie jest przewidziane dodatkowe 6 etatów dla Urzędu Rzecznika
Przepraszam, 6?
6, 6.
A tam na poważnie, tak?
Speaker 11
Tak, 6 etatów dla dla Urzędu Rzecznika Praw Pacjenta w celu realizacji tego zadania. Szanowny panie senatorze, to pewnie nie wiem, to jest miejsce, aby opowiadać na temat tego raportu I w sposób szczegółowy. Ja tylko pragnę zaznaczyć, że ta ocena dokonywana przez najwyższe uzdo kontroli była dokonywana w okresie tuż po pandemii COVID-dziewiętnaście, kiedy liczba skarg do Biura Rzecznika Praw Pacjenta wzrosła o ponad 200 procent. Ta ocena była dokonywana w sytuacji, kiedy budżet Rzecznika Praw Pacjenta w 2000 osiemnastym roku wynosił wynosił 13498000, w 2000 dziewiętnastym 14114000, w 2000 dwudziestym 14765000 I tak naprawdę dopiero w 2000 dwudziestym czwartym roku dostaliśmy finansowanie w wysokości łącznie budżetu 26699000, a w 2000 dwudziestym piątym trzydziestu pięciu 1000000, co zapewni I zapewniło nam sprawne realizację ustawowych obowiązków. Na marginesie tylko wskażę, panie senatorze, że metodologia kontroli wówczas, przeprowadzona przez kontrolerów Najwyższej Izby Kontroli, polegała najpierw na zadaniu pytania o najdłużej trwające postępowania I dopiero na podstawie tak zebranych
informacji
Była były prowadzone analizy poszczególnych postępowań, nie zostały uwzględnione ileś 1000 postępowań, które były były zrealizowane w ustawowych terminach. Reasumując zatem, panie senatorze, chcę wskazać, że rokrocznie wydajemy ponad 400 decyzje, jeżeli chodzi o naruszenie zbiorowych praw pacjenta wobec placówek medycznych. Mniej więcej 10 czy 15 procent z tych decyzji jest zaskarżanych do sądu I w świetle naszego doświadczenia, w świetle tego, jak realizujemy te zadania, uważam, że to zapewnienie finansowania w postaci sześciu osób, które wzmocni nas, jeżeli chodzi o kwestie dotyczące praktyk pseudo medycznych, jest wystarczające I w tym zakresie urząd jest jest właściwie przygotowany na realizację tego zadania. Dziękuję bardzo.
Speaker 5
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę o zadanie kolejnego pytania pana senatora Krzysztofa Kwiatkowskiego.
Ja się zapisałem do szesnastu
Speaker 5
pytań, od razu Szesnastu pytań, tak więc czeka nas teraz 16 pytań pana senatora Kwiatkowskiego. Każde z tych pytań może mieć minutę, a na każde z tych pytań pan minister ma 6, 5 minut odpowiedzi. 6 minut odpowiedzi.
Krzysztof Kwiatkowski
Tymi sześcioma urzędnikami pan mi oczywiście nie uspokoił, chociaż oczywiście, że ma pan duże doświadczenie, bo został pan powołany w 2000 siedemnastym roku na tę funkcję przez premier Beatę Szydło. Ale to już odłóżmy. Ja mam konkretne pytanie. W ustawie posługujemy się definicją praktyki pseudomedycznej. Ja nie wypowiadam się o zdrowiu, nie jestem, nie jestem lekarzem, za to mogę się wypowiadać o prawie.
Czy adresat ustawy będzie w stanie I w jakiś sposób ustalać, jakie zachowania w zakresie praktyki pseudomedycznej zakazanej właśnie będą zakazane przez ustawę. Co to znaczy? Bo to było słuszne pytanie. Metoda niezgodna z aktualną wiedzą medyczną. Tak, ustawy się tym posługują, ale nie ma ustawowej definicji, przynajmniej ja jej nie znam, chętnie się zapoznam.
Czy pozostawienie szerokiego marginesu interpretacyjnego organowi administracji, jakim jest pan rzecznik, czy państwo to przeanalizowaliście, Nie narusza zasady określoności prawa wynikającej z artykułu drugiego konstytucji.
Speaker 11
Szanowny panie Senatorze, tak naprawdę aktualna wiedza medyczna stanowi fundament całego naszego systemu ochrony zdrowia. On determinuje I działalność Ministra Zdrowia I Narodowego Funduszu Zdrowia I Agencji Oceny Technologii Medycznych I Tawertyfikacji oraz u innych uczestników systemu. Przecież tak naprawdę wszystkie kwestie dotyczące decyzji refundacyjnych, jeżeli chodzi o leki, wszystkie kwestie dotyczące rozporządzeń koszykowych, jeżeli chodzi o Ministra Zdrowia, zarządzeń prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, działalności Agencji Oceny Technologii Medycznych I Taryfikacji, wyników badań klinicznych. Wszystkie są, wszystkie te działania oparte są na aktualnej wiedzy medycznej. Pojęcie aktualnej wiedzy medycznej funkcjonuje obecnie w czternastu ustawach funkcjonujących w systemie ochrony zdrowia.
I celowo ustawodawca, na co potwierdzenie jest między innymi w szerokich komentarzach prawników specjalizujących się w prawie medycznym, chociażby pan profesor Bosek, pani profesor Karkowska, pani profesor Eleonora Zielińska, celowo nie definiuje pojęcia aktualnej wiedzy medycznej, dlatego że to pojęcie niemożliwe byłoby do zdefiniowania w sposób stricte legislacyjny, co nie oznacza, że nie wiemy, czym to jest, czym aktualna wiedza medyczna jest. Otóż aktualna wiedza medyczna oznacza zmieniający się oczywiście zbiór, zweryfikowanej wiedzy naukowej I praktycznej oraz aktualnie uznawanych sposobów rozpoznawania, zapobiegania I leczenia problemów zdrowotnych. Zarówno jeżeli chodzi o kwestie dotyczące wyrobów medycznych dopuszczonych do obrotu, wytycznych I standardów przez... Wypracowanych przez środowiska medyczne, a także przepisy prawa regulujące sposób udzielania świadczeń zdrowotnych. Co do kwestii związanych, to już padło wcześniej takie pytanie, co do kwestii związanych ze godnością zaprojektowanych przepisów, jeżeli chodzi o o przepisy konstytucji.
Szanowny panie Senatorze, no ja mogę wskazać w ten sposób, prace nad ustawą trwały ponad 2 lata. Przy pracach brali udział doświadczeni legislatorzy zarówno Rzecznika Praw Pacjenta, jak również Ministra Zdrowia. Projekt był następnie szeroko konsultowany w ramach konsultacji I społecznych I konsultacji rządowych. Ustawa podlegała ocenie dokonywanej przez prawników rządowego centrum legislacji. Następnie ustawa była poddawana ocenie przez biuro prawne kancelarii Sejmu, a następnie biuro prawne kancelarii Senatu.
Nigdzie nie pojawiły się zarzuty dotyczące tego, że w jakimś zakresie ustawa mogłaby być niezgodna z konstytucją. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Kwiatkowski
Czy pan rzecznik zna, bo jak pan mówi, że nigdzie nie pojawiły się wątpliwości, list Łódź Nauki, pod którym jest podpisane 80 profesorów, profesorów w tym belwederskich, profesorów uczelnianych, doktorów habilitowanych. Nie będę już przytaczał wszystkich 80 oczywiście nazwisk, ale w tym liście, w związku z procedowaną ustawą, możemy przeczytać. Brak jasnej definicji kluczowego pojęcia aktualnej wiedzy medycznej, na którym opiera się cała konstrukcja ustawy, jest podstawowym problemem. Sam ustawodawca w raporcie z publicznych sześciokrotnie w tym dokumencie oświadczył, że pojęcia tego nie nie jest zdefiniowane w żadnym akcie prawnym I co pan potwierdził, nie zamierza tego czynić. Czy w związku z tym jako osoba, która będzie to uzna, nie uważa pan, że w sytuacji, w której wiedza medyczna, jak wiemy, bardzo szybko się podwaja, ostatnio jest to analizowane, że jest to w przeciągu miesięcy już, nie lat, to czy w tym kontekście, że doprecyzować swoje poprzednie pytanie, nie naruszyliśmy zasady konstytucyjnej, zasady określoności prawa właśnie zapisanej w artykule drugim.
Proszę o pana opinię, pan będzie przedstawicielem organu, który to będzie realizował.
Bardzo proszę, panie ministrze.
Speaker 11
Szanowny panie senatorze, oczywiście znam ten list sygnatariuszy, pięćdziesięciu ośmiu sygnatariuszy, pod którym między innymi podpisał się pan profesor Łukasz Łuczaj, profesor nauk biologicznych, doktor nauk społecznych, profesor biotaniki, mykolożka, geobotaniczka, biolog I botanik, doktor nauk biologicznych, biolog ewolucyjny I tak mógłbym wymieniać wszystkie pozostałe nazwiska.
Speaker 5
Przepraszam panie ministrze, prośba jest od państwa senatorów, aby pan mówił do mikrofonu.
Speaker 11
Przepraszam, przepraszam bardzo. Szanowny panie senatorze, ja tam nie znalazłem ekspertów z zakresu prawa medycznego, a jeszcze raz powtórzę, projekt był szeroko konsultowany I opiniowany zarówno w rządzie, jak również przez biuro prawne Sejmu I Senatu I w żadnym z tych, żadna z tych organów, instytucji, prawników nie wskazywał na niezgodność przedstawianych przepisów, jeżeli chodzi o zgodność z konstytucją. Co do aktualnej wiedzy medycznej, to postarałem się w najprostszy możliwy sposób przedstawić tą argumentację, a jeżeli pan senator I pan marszałek pozwoli, czy chciałbym, żeby jeszcze ewentualnie mógłby dopowiedzieć pan minister Łukasz Pietrzak w tym zakresie, do wypowiedzi, do mojej wypowiedzi w odpowiedzi na pytanie pana senatora.
Łukasz Pietrzak
Dziękuję bardzo. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Oczywiście też z racji tego, że wspieram tą tą ustawę, gdyż jestem również farmaceutą, czyli przedstawicielem zawodu medycznego I tutaj myślę, że tutaj warto byłoby wspomnieć, że fraza aktualna wiedza medyczna to kluczowa klauzula generalna polskiego prawa medycznego. Ona występuje w czternastu ustawach I kilkudziesięciu rozporządzeniach w tym oczywiście o ustawie o zawodzie lekarza, o zawodach pielęgniarki położnej, farmaceuty, ratownika medycznego, w prawie farmaceutycznym, oczywiście w ustawie prawa o prawach pacjenta, diagnostyce laboratoryjnej I tak by mógłbym wymieniać bardzo dużo. I teraz proszę pamiętać, że ta aktualna wiedza medyczna jest też elementem funkcjonowania organów o odpowiedzialności zawodowej.
W tym momencie każdy profesjonalista opieki zdrowotnej ma tą frazę wpisaną albo w ustawę o zawodzie lub też w perspektywę odpowiedzialności zawodowej. Jest to element dyscyplinujący. Dlaczego? Dlatego przede wszystkim, że numer Sąd Najwyższy traktuje ten zwrot aktualnej wiedzy medycznej jako klauzulę generalną, która celowo nie została sztywno zdefiniowana przez ustawodawcę, aby prawo mogło nadążać nad dynamicznym rozwojem nauki. Co więcej Sąd Najwyższy Konsekwencje stoi na stanowisku, że ta fraza jest miernikiem obiektywnym I globalnym.
Dlaczego? Dlatego, że za aktualną wiedzę medyczną traktuje się zweryfikowane empirycznie I powszechnie akceptowane przez nauki praktyki, ponieważ dzięki temu mamy Sąd Najwyższy jednoznacznie odrzuca różne metody pseudomedyczne, a w kontekście cywilnym I karnym Sąd Najwyższy interpretuje zastosowanie tej aktualnej wiedzy medycznej jako
pryzmat
Łukasz Pietrzak
Należytej staranności zawodowej. I teraz proszę mi odpowiedzieć na 1 pytanie dlaczego każdy przedstawiciel zawodu medycznego ma tą frazę wpisaną nie tylko w ustawę, która której podlega, ale również to świadczy o ogromnej odpowiedzialności za pacjenta, a osoby, które uzurpują sobie prawo do leczenia są tego, tej odpowiedzialności pozbawione. Przecież to jest to jakaś, jakaś antyteza tego, co jest de facto związane z powszechnymi prawami pacjenta do prawidłowego leczenia, zgodnego przede wszystkim z wiedzą naukową.
Krzysztof Kwiatkowski
Dziękuję. Człowiek się uczy całe życie. 1. Raz byłem w sytuacji, kiedy odpowiadając na pytanie, sam usłyszałem pytania do siebie kierowane, ale to mniej istotne. Nie wiem, czy mówimy o tym samym dokumencie, bo dokument, który ja mam, tych osiemdziesięciu prawie przedstawicieli nauki, to widzę tutaj profesor Halinę Borawską, profesor nauk farmaceutycznych, doktor Agnieszkę Banaj-Zabrzączyk Wydział Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego, doktor Annę Górską, doktor habilitowany nauk medycznych, doktor habilitowana Marzena Wojciechowska z Polskiej Akademii Nauki.
Ja już nie chcę czytać tej listy, odkładam ten problem. Za to chciałem zapytać o problemy prawne. Jeżeli w tej ustawie znacząco rozszerzamy kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta, który będzie prowadził postępowania dotyczące praktyk pseudomedycznych, mówię oczywiście cytując ustawę I wydawał decyzję, to powstają pytania, czy na ile państwo uważacie jako organ, który będzie stosował tą ustawę, ustawodawca czy według was dostatecznie określił kryteria podejmowanych decyzji, zakres uznania administracyjnego I czy zapewniono wystarczające gwarancje procesowe dla stron postępowania?
Bardzo proszę.
Speaker 11
Szanowny panie panie senatorze, tak, że zarówno definicje należycie doprecyzowane, jak również gwarancje procesowe również zostały należy być, należycie zabezpieczone. Ja, jeżeli pan marszałek pozwoli, szerzej odpowiem, bo to nawiązuje też do wcześniejszych pytań, które trafiały tutaj ze strony pozostałych panów senatorów. Mianowicie jednym z takich zarzutów, który padł tutaj, był zarzut dotyczący tego, że Rzecznik Praw Pacjenta będzie jednocześnie prokuratorem I sędzią, który będzie oceniał to, czy dana praktyka jest praktyką pseudomedyczną I będzie wydawał jednocześnie decyzję. No szanowni panowie senatorowie, panie I panowie senatorowie, no chcę wskazać, że to w istocie jest działalność wszystkich organów administracji publicznej. W istocie przecież to jest podstawa, podstawowa cecha postępowania administracyjnego.
Ta podstawowa cecha postępowania administracyjnego sprowadza się do tego, że przecież właściwy organ prowadzi postępowanie wyjaśniające, gromadzi, ocenia materiał dowodowy, dokonuje ustaleń faktycznych I prawnych, wydaje rozstrzygnięcie, a następnie czuwa nad jego wykonaniem. I nie stanowi to jakiegoś wyjątku, lecz jest przecież powszechnie przyjętym modelem wykonywania zadań administracji publicznej. Wystarczy chociażby wspomnieć o takich instytucjach czy organach administracji jak Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów, Krajowa Administracja Skarbowa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska I tak dalej I tak dalej. Co do gwarancji procesowych, to one są zapewnione w ten sposób, że przecież strona tego postępowania będzie mogła zawsze złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. I tutaj muszę wspomnieć, chociażby o takiej gwarancji procesowej jak artykuł 61 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to artykuł mówi, że w momencie, kiedy zostanie złożona ta skarga do sądu administracyjnego albo organ, albo sąd może wstrzymać wykonanie decyzji administracyjnej do czasu rozpatrzenia.
Tak samo strona na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będzie mogła złożyć skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym, szanowny panie senatorze, uważam, że te gwarancje procesowe są jak najbardziej zachowane I one nie różnią się w żaden sposób od gwarancji procesowych innych stron postępowania administracyjnego prowadzonych przez inne organy administracji publicznej w Polsce.
Krzysztof Kwiatkowski
Państwo, nie wiem, czy strona, której państwo możecie wstrzymać działalność I nałożyć karę do miliona złotych, będzie uspokojona informacją, że będzie można mogła złożyć skargę kasacyjną, ale chciałem zapytać o kolejną rzecz. Projekt przewiduje możliwość wydawania właśnie decyzji tymczasowych nakazujących zaprzestanie określonych działań przed zakończeniem postępowania I tak jak powiedziałem, z karą do określonej wysokości. Czy z waszego punktu widzenia jako organu, który będzie działał w oparciu o tą ustawę, nie doszło do nieproporcjonalnej ingerencji w tym zakresie w kontekście uprawnień organu? Czy uważacie, że tak zapisana ustawa I w tym kształcie, którą mamy w senacie, zapewnia w waszej ocenie prawo do skutecznej obrony przez stronę? Jak oceniacie ryzyko wyrządzenia ewentualnie nieodwracalnych szkód, te osoby mają zarejestrowane też działalności gospodarcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy.
Czy dokonywaliście takich szacunków?
Speaker 11
Szanowny panie senatorze, pewnie muszę, zanim odpowiem precyzyjnie na pana pytanie, muszę odpowiedzieć, chyba zacząć od początku, to znaczy powiedzieć o tym, skąd wziął się pomysł na tą ustawę I dlaczego
Speaker 11
Rozumiem panie senatorze, ale muszę od tego zacząć. Muszę od tego zacząć, dlatego że ten pomysł związany ZZZ powstaniem tej ustawy wyszedł ze strony organizacji pacjentów. Organizacje pacjentek, pacjentów zaczęły alarmować nas instytucje Rzecznika Praw Pacjenta o tym, że pojawiają się różnego rodzaju oszuści, którzy w większości nie mają zarejestrowanych żadnych działalności gospodarczych. Oszuści medyczni, którzy żerują na pacjentach, czyli oferują kompletnie niesprawdzone, szkodliwe metody, którzy namawiają pacjentów do zaprzestania standardowego, standardowego leczenia, chociażby chemioterapii I którzy sprzedają im różnego rodzaju pseudomedykamenty, no w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Reasumując zatem, panie senatorze, mówimy tutaj o tych sytuacjach, w których bezpośrednio zagrożone jest życie I zdrowie ludzkie.
Stąd też, jeżeli mówimy o takich sytuacjach, to tym bardziej organ administracji ma I powinien mieć możliwości, aby podjąć realne działania, żeby zaprzestać tego typu praktyk. Powiem tu panu senatorowi o przykładzie działalności pana Oskara D, znanego tutaj chyba już wszystkim, wszystkim, którzy czytali te artykuły, Szarlatanie. My po raz 1. Dowiedzieliśmy się o jego działalności 3 miesiące po tym, jak on rozpoczął swoją działalność. Zawiadomiliśmy stosowne organy ścigania w tym zakresie I niestety nic więcej się nie wydarzyło.
Dopiero po półtora roku po naszym zażaleniu do sądu te działania zostały podjęte. W tym czasie, panie senatorze, pan Oskar D oszukiwał ludzi. W tym czasie, panie senatorze, do Oskara D trafiały pacjentki z wyleczalnym nowotworem piersi, które to pan Oskar D diagnozował I próbował leczyć I niestety zabierając im szansę na wyleczenie. Dlatego potrzebujemy takich uprawnień, żeby powstrzymać takich oszustów I szarlatanów. Natomiast, szanowny panie senatorze, tak jak w każdej innej sytuacji, kiedy dojdzie do szkody wyrządzonej przez organ administracji, są stosowne regulacje prawne, które pozwalają przedsiębiorcy dochodzić odszkodowania, czyli w szczególności mam tu na myśli art.
417. Kodeksu cywilnego. Dziękuję bardzo.
Speaker 3
Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo panie ministrze. Bardzo proszę panie sekretarzu.
Krzysztof Kwiatkowski
Ja mam nieodparte wrażenie, że pan próbuje mnie zaszeregować do tych, którzy są przeciwko zdrowiu pacjentów, nie uda się to panu. Absolutnie. Popieram wszystkie, przepraszam, ja teraz mam czas na udzielanie, zadawanie pytań. Nie uda się to panu. Jestem za wszystkimi regulacjami, które poprawiają bezpieczeństwo pacjenta, ale regulacjami dobrze przygotowanymi.
Jeżeli mówimy o wysokości administracyjnych kar pieniężnych, tutaj projekt zakłada maksymalną karę do miliona złotych, to czy pan uważa, że ona jest proporcjonalna, ta sankcja, do celów ustawy? W jaki sposób były wypracowane kryteria, które będą wypracowane kryteria do ustalania konkretnej wysokości kary? I jaki ma to w pańskiej ocenie może mieć wpływ na osoby prowadzące działalność jednoosobową, na przykład taka wysokość kary I czy pan wie, ile osób ma zarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie, który obejmuje ta ustawa.
Speaker 11
Szanowny panie senatorze, na wstępie pragnę wskazać, że artykuł 70. Projektowanej ustawy jednoznacznie wskazuje, że przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych należy uwzględnić okres stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy a także
Finansowe podmiotu I tu jest też odpowiedź na pytanie pana senatora o jednoosobową działalność gospodarczą I uprzednie naruszenie przez niego przepisów ustawy. Przepis ten został wypracowany na podstawie bardzo bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych, które to orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje I daje przesłanki, w jaki sposób należy miarkować wysokość nakładanych kar pieniężnych przez urzędy administracji. Co do wysokości kary w wysokości miliona złotych, to mogę odpowiedzieć w ten sposób, wydaje mi się, że maksymalny wymiar kary nie jest w żaden sposób wygórowany w sytuacji, kiedy mówimy o przypadkach oszustów medycznych, którzy mogą zarobić nawet do wysokości czterech 1000000 złotych. Tyle prokuratura zabezpieczyła, jeżeli chodzi o pana Oskara D. W ciągu dwóch lat jego działalności.
Z jednej strony ta kara ma mieć wymiar również I trzeba o tym pamiętać prewencyjny, to znaczy spowodować, żeby nie było następców takich osób, żeby te osoby nie miały, miały poczucie, że ta kara jest faktycznie realna. Ja dla przykładu panie panie senatorze no powiem, jakie są kary, jaka możliwość nakładania kar przez inne urzędy. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych może nałożyć karę finansową nawet do wysokości dwudziestu 1000000 euro. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów, który również zajmuje się, czy może zajmować się działalnością jednoosobowych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, jeżeli te podmioty dokonywałyby tak zwanych oszustw konsumenckich, może nałożyć karę pieniężną do wysokości 10 procent obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym nałożenie kary, więc w żaden sposób nie wydaje mi się, szanowny panie senatorze, żeby ta kara była w jakiś sposób wygórowana, a jednocześnie są gwarancje, gwarancje ustawowe mówiące o konieczności miarkowania wysokości kary, uwzględniające te kryteria, które wymieniłem w artykule siedemdziesiątym projektu ustawy.
Dziękuję bardzo, bardzo proszę.
Krzysztof Kwiatkowski
Panie marszałku, szanowni państwo, ja w ogóle będę prosił o wszystkie odpowiedzi także na piśmie, bo pan Rzecznik ma taką skłonność pomijania tych fragmentów pytania, które mu są z jakichś względów niewygodne. Mnie wie pan, to poinformuję. Osoby prowadzące działalność określonym kodem 96, 99 b, czyli działalność dietetyczna, specjaliści promocji zdrowia. Mówię tylko o tych, których może ta ustawa dotknąć, do około dwudziestu pięciu 1000. PKD 86 90 z, działalność medycyny tradycyjnej I uzupełniającej alternatywnej zielarze, fitoterapeuci, homeopaci, akupunktura to jest do około też dwudziestu kilku 1000 osób.
I mamy jeszcze osoby, które mogą prowadzić działalność promocyjną, zajmującą się tematyką zdrowia, twórcy internetowej. Tu w ogóle jest to trudno oszacować. Na pewno możemy mówić o dziesiątkach 1000 osób, które potencjalnie mogą podlegać pod tą ustawę. W związku z tym chciałem zapytać, czy nie obawia się pan, że mamy do czynienia z ryzykiem, że niektóre podmioty z tych mogą zrezygnować z działalności, czy z działalności podstawowej, czy działalności edukacyjnej I popularyzatorskiej z obawy na wszczęcie postępowania I tak wysoką możliwość kary, którą zapisaliście.
Speaker 11
Szanowny panie senatorze, wszystkie te podmioty, które pan wymienił w dalszym ciągu, mogą w sposób nieskrępowany prowadzić działalność gospodarczą. Przedmiotowa ustawa w żaden sposób nie narusza interesów tychże przedsiębiorców. Tak jak już tutaj wcześniej pani, wcześniej pani przewodnicząca mówiła, ta ustawa nie jest skierowana ani wobec osób, które stosują biorezonans, albo ani wobec osób, które zajmują się ziołolecznictwem. Tak na marginesie, szanowny panie senatorze, no pragnę, pragnę wskazać, że oczywiście tak jak tu wszyscy siedzimy, reprezentując środowisko zdrowotne, zdajemy sobie przecież sprawę z tego, że chociażby akupunktura jest finansowana w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia w poradniach leczenia bólu, że przecież są finansowane kwestie chociażby balneoterapii w leczeniu uzdrowiskowym. Innymi słowy, to nie...
W żaden sposób ta ustawa nie jest skierowana wobec osób, które mają wpisany w swojej... Jeżeli chodzi o prowadzenia działalności gospodarczej kod 86 96 z. Szanowny panie senatorze, ta ustawa jest skierowana wobec oszustów medycznych, osób, które mamią pacjentów możliwością wyleczenia, zwłaszcza jeżeli chodzi o ciężkie, nieuleczalne choroby czy choroby nowotworowe, które oszukują pacjentów, którzy, które twierdzą, że ta dana metoda jest metodą skuteczną. Tu pani minister wspominała o kolejnym przypadku opisywanym w przez pana redaktora Janczurę, czyli inżynier
Krzysztof Kwiatkowski
Panie rzeczniku, ja pana nie pytam o przypadki, tylko o analizę prawną, a pan za każdym razem mi podaje jakieś przypadki.
Speaker 11
Zaraz, panie senatorze, zaraz doprecyzuję, czyli inżynierze, który leczył, czy pseudoleczył pacjentki między innymi z bezpłodności I między innymi z chorób nowotworowych. Policja zabezpieczyła pseudo dokumentację ponad dziewięciuset kobiet. W związku z powyższym, szanowny panie senatorze, nie ma znaczenia, kto I co będzie miał wpisane, jeżeli chodzi o działalność gospodarczą I kod PKD będzie miało znaczenie to, czym się zajmuje I co oferuje pacjentom I czy nie wprowadza ich w błąd, jeżeli chodzi o o tą kwestię. To jeżeli chodzi o szacunki, bo tutaj wcześniej pan senator Schweinfeld chyba też takie pytanie zadawał, czyli w jaki sposób można oszacować skalę tego zjawiska, czyli skalę zjawiska związane związanego z szarlatanerią I oszustwami medycznymi. Szanowny panie senatorze, niezwykle ciężko jest to zrobić, dlatego że to w większości sytuacji jest szara strefa, w większości sytuacji są to osoby, osoby, które funkcjonują na różnego rodzaju zamkniętych grupach.
Ja mogę powiedzieć o tym, ile zawiadomień skierowaliśmy I na ile my szacujemy liczbę osób, które mogą zajmować się szarlatanerią czy oszustwami. Przecież nie jest wprowadzony żaden rejestr, który mógłby w jakikolwiek sposób sklasyfikować, że dana osoba właśnie jest szarlatanem medycznym. Przecież pan Oskar d nie zapisywał się do żadnego cechu czy do żadnego rejestru, choć nazywał się I określał się mianem naturopaty. Mianowicie my takich zawiadomień skierowaliśmy kilkadziesiąt. Szacujemy, że takich osób w skali kraju może być kilka 1000.
Ale chcę powiedzieć o tym, znowu wracam do tego przykładu. Przecież pan Oscar D miał kilkaset 1000 obserwatorów na różnego rodzaju portalach społecznościowych. Wiemy o tym, że została zabezpieczona kwota ponad czterech 1000000 złotych, więc uważam, że nawet jeżeli na skutek tej ustawy uda się uratować choć 1 ludzkie życie przed takim oszustwem, to warto, żeby ta ustawa była I warto, żebyśmy mieli narzędzia, które w skuteczny sposób powstrzymają szarlatanów I oszustów medycznych. Natomiast jeszcze raz chcę podkreślić, ta ustawa nie jest przeciwko ziołolecznictwu, ta ustawa nie jest przeciwko osobom, które wykonują biorezonans, ta ustawa nie jest przeciwko osobom, które zajmują się akupunkturą, czy całej innej grupie, która swoją działalność gospodarczą ma wpisaną jako 80 96 z czy podobną. Dziękuję bardzo.
Speaker 5
Dziękuję bardzo panie ministrze. Ja przerwę na sekundę serię pytań pana senatora Kwiatkowskiego, bo sam chcę zadać również panu ministrowi pytanie, do którego mnie z kolei ta seria zainspirowała, bo ja chyba rozumiem, do czego zmierza pan senator Kwiatkowski III, mu, bo, bo, bo mnie zainspirował. Panie ministrze, czy ja dobrze rozumiem, że my tę tą ustawą dajemy jednoosobowemu urzędowi jakim jest Rzecznik Praw Pacjenta prawo nakładania arbitralną decyzją ogromnych kar na różnych ludzi w Polsce. Taką decyzją, która może komuś zniszczyć życie, na przykład nakładając na niego karę miliona złotych. Czy ja dobrze rozumiem, że tutaj jakby cały chyba też I istota części poprzednich pytań no dotyczyła właśnie tego.
Nie faktu, czy należy zwalczać hochsztaplerów ludzi, którzy żerują na ludzkiej niewiedzy, naiwności, bądź na ich nadziei, na wyzdrowienie. To wyjątkowo ohydne moralnie działalność. To do tego chyba każdy ma pełną jasność. Pytanie brzmi, nie czy walczyć z tymi ludźmi, tylko czy dobrą metodą walki jest oddanie I nie chodzi o pana personalnie, żebyśmy się dobrze rozumieli, tylko oddanie jednemu człowiekowi, jednemu organowi władzy w postaci jednego osoba osoby tak wielkiej władzy.
Speaker 11
Szanowny panie marszałku, Prowadząc postępowanie o naruszenie zbiorowych praw pacjenta, chcę podkreślić, że już teraz takie postępowania prowadzimy wobec podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Postępowania o naruszenie zbiorowych praw pacjenta wobec tych
Różne również są prowadzone w zakresie niezgodności tego działania z aktualną wiedzą medyczną. Przykładem takich działań to była kwestia chociażby leczenia tak zwanej przewlekłej boreliozy, którego to, które to pojęcie w ogóle nie funkcjonuje, jeżeli chodzi o aktualną wiedzę medyczną. Niektórzy lekarze w ramach działalności gospodarczej przepisywali pacjentom 3 albo 4 antybiotyki na okres dłuższy niż ponad rok czasu, co skutkowało daleko idącymi konsekwencjami w postaci chociażby uszkodzenia nerek, kwestie uszkodzenia wątroby czy kwestia powikłań kardiologicznych. Zanim wydaliśmy taką decyzję, szanowny panie marszałku, I to ja, to nie ja podejmuję osobiście, czy osoby, które pracują w Biurze Rzecznika Praw Pacjenta, choć współpracują z nami I pracują również lekarze, to zanim wydaliśmy taką decyzję, zebraliśmy szeroki materiał dowodowy, co jest obowiązkiem każdego organu administracji, zawartego chociażby w artykule 7, 77 czy 80 kodeksu postępowania administracyjnego. A zatem zebraliśmy opinię Agencji Oceny Technologii Medycznych I Teryfikacji na temat tego, czy ta metoda, czyli wypisywanie antybiotyków na rok, trzech, czterech, na rok I dłużej jest gdziekolwiek stosowana na świecie.
Uzyskaliśmy odpowiedź od naukowego gremium, że taka metoda nie jest nigdzie stosowana. Mieliśmy opinię konsultanta Krajowego do spraw Chorób Zakaźnych. Mieliśmy opinię czterech konsultantów wojewódzkich do spraw chorób zakaźnych. Mieliśmy stanowisko
Speaker 5
Ja to wszystko rozumiem. Przed to moje pytanie, to ja sobie pozwolę, bo ja akceptuję to, co pan mówi, tylko ja mam pytanie doprecyzujące, czy to wszystkie te piękne rzeczy fajne, które, o których pan mówi, wynikają z pana dobrej woli, czy wynikają z jakiejś procedury, która określa, jak wygląda takie postępowanie? Czy istnieje w związku z tym, bo to uspokoi, jak sądzę, wielu z nas, czy istnieje procedura w tych sprawach, o których dzisiaj rozmawiamy, tych umownych zielarzy I tak dalej, Procedura, która mi zapewni w czystym sumieniu głosować za tym, że nikomu nie stanie się krzywda.
Speaker 11
Szanowny panie marszałku, istnieje ta procedura, nazywa się kodeks postępowania administracyjnego. Gdybyśmy takich dowodów nie zebrali, szanowny panie marszałku, to każdą naszą decyzję uchyliłby Wojewódzki Sąd Administracyjny, bo to rolą organu administracji jest zebranie dowodów, przekonanie sądu, że zebraliśmy wszystkie możliwe dowody. Rolą organu administracji jest odpowiedzenie na wnioski strony postępowania administracyjnego, bo ta strona również może składać wnioski dowodowe, a rolą organu jest rozpatrzenie tego wniosku. I na samym końcu musimy wydać decyzję I ją uzasadnić. A Wojewódzki Sąd Administracyjny po 1.
Bada czy mieliśmy podstawy formalne do podjęcia takich decyzji, ale wraz za tym oczywiście, że bada wszystkie dowody, które zgromadziliśmy I przedstawiliśmy w uzasadnieniu. Szanowny panie marszałku, ta sama procedura dotyczy wszystkich organów administracji. Jeżeli prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nakłada karę finansową w związku z naruszeniem przepisów RODO, to oczywiście, że musi dokonać dokładnie takiej samej, takiego samego, takiej samej procedury, czyli zebrać dowody I udowodnić, że doszło do jakiegoś naruszenia przepisów I z jakiego powodu. Dokładnie dotyczy to wszystkich organów administracji, niezależnie jakie zadania wykonują. Czy to jest inspektor nadzoru budowlanego, czy to jest wojewódzki, wojewódzka, wojewódzki inspektor ochrony środowiska.
Tak samo dotyczy to Rzecznika Praw Pacjenta.
Krzysztof Kwiatkowski
Ja powtórzę po raz 3., bo będę to powtarzał aż do skutku. Ja nie jestem przeciwko walkom z oszustą medycznym, wszystkie moje pytania dotyczyły sfery prawnej tej ustawy, która w mojej ocenie powiem eufemistycznie jest nie błyskotliwie intelektualnie sformułowana, ale będziemy dalej jeszcze o pewne rzeczy dopytywać. Przepisy dotyczą również rozpowszechniania informacji medycznych osiągających określony skutek lub służących osiągnięciu korzyści. Jest to bardzo uznaniowy zapis. Mam pytanie o granice.
Jak będziecie jako organ oceniać? Co jest opinią? Co jest krytyką określonych metod leczenia? Co jest działalnością edukacyjną, a co zakazaną dezinformacją medyczną? Pańska wypowiedź ma ogromne znaczenie dla tych, którzy w przyszłości chcieliby się kierować zapisami tej ustawy.
Speaker 11
Szanowny panie marszałku, kwestie dotyczące dezinformacji medycznej I przesłanek zawartych, co będzie określane I w jaki sposób będzie, będzie przez organ uznane, że jest dezinformacją medyczną, jest określone w artykule 67 z n projektu tegoż ustawy. I te przesłanki są następująco, osiągnięcie korzyści majątkowej lub osobistej, działanie wprowadzające w błąd, to jest 2. Przesłanka, polegające na publicznym rozpowszechnianiu lub promowaniu,
to jest 3.
Speaker 11
Przesłanka, nieprawdziwych informacji, to jest 4. Przesłanka, o metodzie diagnostycznej lub leczniczej, lub metodzie, w przypadku której deklaruje się lub sugeruje, że ma właściwości świadczenia zdrowotnego niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną. Kolejna przesłanka zagrażającą życiu lub zdrowiu lub szkodliwości metody diagnostycznej lub leczniczej zgodnej z aktualną wiedzą medyczną jako zagrażającej życiu lub zdrowiu. Te wszystkie przesłanki trzeba będzie spełnić łącznie I rolą organu administracji czy rzecznika praw pacjenta będzie wykazanie, że te przesłanki zostały spełnione, a jednocześnie znowu w tymże rozdziale 13 d są przecież zawarte, są zawarte bezpieczniki procesowe, chociażby mówiące o tym, że rzecznik powiadomi dany podmiot o tym, że będzie wpisywał do rejestru podmiotów prowadzących dezinformację medyczną, a taki taki podmiot, taka osoba będzie mogła wnieść sprzeciw, który będzie rozpatrywany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Krzysztof Kwiatkowski
Panie marszałku, kolejną kolejne wątpliwości, jakie mam w związku z takimi, a nie innymi zapisami tej ustawy. Pan Rzecznik będzie miał przyznane, że ustawa oczywiście wejdzie w życie, nowe kompetencje, które powiem delikatnie, w mojej ocenie pokrywają się, analizowałem tą ustawę z ustawami regulującymi pracę innych organów I instytucji publicznych, powiedzmy delikatnie, mogą pokrywać się z zadaniami prezesa UOKiK-u, organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Farmaceutycznej, samorządów zawodów medycznych. Ja już pomijam organy ścigania, no bo to zakładam, że oczywiście to jest inny tryb, inne postępowanie. I w związku z tym pytanie, czy nie widzi pan takiej obawy, że ta ustawa w tym zakresie tych zadań I obowiązków no jednak nie jest doprecyzowana w sposób wystarczający, żeby rozwiać wątpliwości co do granic właściwości poszczególnych organów.
Speaker 11
Szanowny panie, szanowny panie senatorzy. Oczywistym jest, że te granice czasami mogą się na na siebie nakładać. Podam tutaj przykład działalności różnego rodzaju piramid finansowych. Z jednej strony ta działalność podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, z drugiej strony ona podlega nadzorowi ze strony Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów. Może podlegać nadzorowi rzecznika finansowego, a jednocześnie powodować, że będzie tutaj dochodziło do przestępstwa oszustwa, a zatem będzie podlegać nadzorowi prokuratury.
Podobnie jest tutaj. W części tych zakresów może się wydarzyć taka sytuacja, że jeżeli dojdziemy do przekonania, że dana osoba zajmuje się szarlatanerią medyczną, jednocześnie narusza przepisy kodeksu postępowania karnego, w szczególności artykuł 155 czy 160, to oczywistym jest, że w takiej sytuacji rolą organu będzie zawiadamiać, zawiadomić również organy ścigania. Tak samo może dojść do sytuacji, kiedy pewnym zakresie właściwym będzie Główny Inspektor Farmaceutyczny, gdyby okazało się, że w sposób nieuprawniony dochodzi do handlu lekami, ale na ten temat mógłby więcej powiedzieć pan minister Łukasz Pietrzyk.
Łukasz Pietrzak
Dziękuję. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Moja obecność tutaj nie jest przypadkowa nie dlatego, że oczywiście jakkolwiek instytucjonalnie wspieram działania Rzecznika Praw Pacjenta, ale dlatego, że widzę dużą dziurę w administracji rządowej. Dlaczego? Ponieważ mamy suplementy diety, nadzór, główny inspektorat sanitarny, leki, jak najbardziej główny inspektor farmaceutyczny, czyli my.
Niemniej jednak nasz rynek jest zalewany substancjami chemicznymi, produktami z pogranicza, które nie mają urzędu, który był w jakkolwiek kompetencjach mógłby podjąć skuteczne działania, prócz oczywiście zawiadamiania organów ścigania. Co więcej, organy ścigania nie zawsze rozumieją kwestie czy prawa farmaceutycznego, czy czy innych ustaw. Zresztą jakiś czas temu przekazałem
Umorzeń do do ministra sprawiedliwości pokazujące jak bardzo mamy duży problem z identyfikacją tego typu wykroczeń. Dlatego też dochodzi do sytuacji, gdy my ZIZ rzecznikiem I z Głównym Inspektoratorem Sanitarnym, jak Urzędem Instacji Produktów Leczniczych podejmujemy szereg działań, porozumień, aby tę dziurę zasypać. Dlaczego? Dlatego, że w tym momencie mamy ogromny zasyp różnymi produktami typu peptydami, substancjami, które pozorują, że są w trakcie badań klinicznych lub też przykład najbardziej charakterystyczny, który padł między innymi w trakcie Komisji Zdrowia. 1 z panów posłów wskazał, że jest coś takiego wspaniały lek salinomycyna.
Fajnie, jest to antybiotyk, który stosowany jest w weterynarii jako preparat przeciwpastożytniczy I do wzrostu masy zwierząt. Nigdy nie był testowany na organizmach ludzkich. Owszem, podjęto działania dotyczące badań in vitro, czyli na komórkach. Niemniej jednak nawet w Polsce, na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu takie tego typu badania podjęto. Niemniej jednak nigdy nie zostały one w ramach badań klinicznych ukończone, a tym bardziej nigdy ten lek nigdy nie był ze strony do lecznictwa dla ludzi.
I teraz pytanie, chociaż pan senator tych pytań nie lubi, to już teraz sam odpowiem. I właśnie w tym rzecz, że jest to produkt, który de facto nigdy nie był zarejestrowany do lecznictwa dla ludzi. I teraz jaki urząd może podjąć skuteczne działania, skoro produkt niezarejestrowany, podmiot, który go oferuje nie ma żadnych uprawnień do dystrybucji produktu leczniczego, czyli nie ma rękojmi. W tym momencie jaką karmę administracyjną mogę odebrać rękojmię I jakiekolwiek zeznanie na obrót produktami leczniczymi skoro jej go nie ma. To pokazuje sytuację, w którym faktycznie szaratani bardzo często, kurkumina czy inne tego typu produkty, na to mamy też oczywiście wyroki sądów administracyjnych, sprzedają tego typu produkty, które nigdy nie były zarejestrowane.
Stąd też to powoduje, że to w gruncie rzeczy wymyka się kompetencjom już w tym momencie istniejących organów administracji rządowej I w tym momencie jest to produkt ten z pogranicza, który w tym momencie może tylko wyłącznie z perspektywy organów ścigania być jakkolwiek usuwany z rynku lub też przez de facto urząd rzeczy I praw pacjenta. Dlatego moja obecność to jest przede wszystkim, że widzę ogromną dziurę w naszym naszym porządku prawnym oraz rosnące zagrożenie z perspektywy produktu z pogranicza, które również Komisja Europejska wskazała jako jedne z największych I najbardziej rosnących zagrożeń dla zdrowia publicznego w Unii Europejskiej. Dziękuję.
Krzysztof Kwiatkowski
Ja mam ostatnie pytanie, jeżeli pan marszałek pozwoli, że ono będzie odrobinkę dłuższe, bo dzięki temu nie będzie dwóch. I ja tu jedną rzecz tylko sprostuję, to nie chodzi o to, ja lubię, czy nie lubię pytań. Chodzi o to, że w regulaminie Senatu mamy punkt pytania do przedstawicieli rządu, a nie do przedstawicieli Senatu. A teraz 2 konkretne pytania, żebyście państwo rozwiali wątpliwości. Konkretne 2 problemy, z którymi przyszli do mnie lekarze.
Problem 1.. Co z kwalifikacją I dlatego cały blok prawny był 1., nie jestem lekarzem, przekazuję pytania środowiska medycznego. Co z kwalifikacją psychoterapii uzależnień uznany przez medycynę jako sposób leczenia? Mamy chorobę alkoholową I nie mamy de facto leku takiego sensu stricto, że on leczy chorobę alkoholową. Osoby uzależnione leczy się psychoterapią, a leki wspomagają proces leczenia.
Zmiany w mózgu po psychoterapii, jak pokazują to badania znowu, są korzystne I widoczne między innymi w badaniach dyfuzji, w obrazowaniu magnetycznym. Czy tu nie ma do tego konkretnego przykładu? Rozwiejcie państwo wątpliwości, że ta ustawa w żaden sposób tego nie będzie dotykać. I 2., 2. Przykład.
Mamy w Warszawie szpital tak zwany Bonifatrów, szpital Zakonu Szpitalnego Świętego Jana Bożego przy Sapierzyńskiej. Ten szpital prowadzi poradnię ziołolecznictwa. W ramach tej poradni jest, kontynuowana jest tam działalność fitoterapeutyczna. Podczas oferowanych w tych poradniach konsultacji przepisywane są indywidualne mieszanki ziół wspomagające leczenie wielu chorób. I czy bym powiedział, ten szpital może się obawiać, że poradnia nie będzie działać tak, jak działa w dotychczasowym zakresie, czy nie.
I proszę państwo, żebyście po prostu uspokoili wszystkich I na koniec powtórzę jednym zdaniem, wszędzie I zawsze Ministerstwo Zdrowia I wszystkie instytucje będą miały moje pełne wsparcie I zaangażowanie legislacyjne tam, gdzie możemy wprowadzać przepisy, które służą dobru pacjentom. Dziękuję
Łukasz Pietrzak
Jeżeli chodzi o kwestie, bo tu często właśnie pada, typu ziołolecznictwo, naturoterapia, osteoterapia I tak dalej. Naturoterapia oczywiście ćwiczenia oddechowe, dieta, suplementacja, bajkoterapia, muzykoterapia to są elementy naturoterapii. Jeżeli one będą używane w granicach swoich kompetencji, możliwości, jak również ograniczeń wszystko jest legalne, zgodne z prawem, ponieważ jeżeli ktoś stosuje ziołolecznictwo mając świadomość ograniczeń produktów ziołowych, ponieważ nie wszystkim możemy, każdym ziołem leczyć, każdą możliwe chorobę, jest to jak najbardziej zgodne z prawem, zgodnie również z tą aktualną wiedzą medyczną. W przypadku psychoterapii jak najbardziej jest to element wspomagający niejednokrotnie terapię farmakologiczną, bo oczywiście mamy leki stosowane w chorobie alkoholowej. No z jednym aktualnie ostatnio mamy problem z dostępnością niemniej jednak mamy.
Niemniej jednak I to jest jak najbardziej dopuszczalne. Gorzej w sytuacji, kiedy ktoś będzie psychoterapią leczył glejaka. Oczywiście jeszcze informując pacjenta, że musi zrezygnować z tradycyjnej chemioterapii, aby oczyścić organizm. My mówimy o takich sytuacjach, nie o tej sytuacji, ponieważ sklepy ziołowe nadzoruje, opiniuje Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna I na pewno proszę mi wierzyć, że w te kompetencje rzecznik praw pacjenta nie wejdzie, jeżeli chodzi o kwestie tego tych istniejących punktów. Natomiast jeżeli ktoś faktycznie, a już nawet nie mówiąc o tym, że 200 metrów od mojego mieszkania u fryzjerki podawane są wlewy z witaminy C, która jest zalecana jako substancja chemiczna.
I teraz pyta... Już przepraszam pytanie, już mam taką naturę, ale dobra. I właśnie w tym rzecz, że chodzi tylko I wyłącznie o to, żeby tak jak w przypadku lekarzy, tak jak w przypadku farmaceutów, pielęgniarek, fizjoterapeutów, czyli zawodów medycznych, w tym najwyższa staranność wykonywania zawodu obejmuje działania zgodnie nie tylko z deontologią, medyką, ale również z wytycznymi o odpowiednich towarzystw oraz aktualną wiedzą medyczną, to ta ustawa tylko rozszerza te ten obowiązek odpowiedniej staranności na inne podmioty, które podejmują jakichkolwiek praktyk leczniczych, ale o po to, aby nie karać ich za to, w ogóle odważą się tego te te takich praktyk wykonywać, ale wtedy, kiedy przekroczą swoje uprawnienia, kompetencje, czyli kiedy ten naturopata, a mam takie przykłady, zacznie informować matkę jak ma stosować insulinę I mówię jej żeby w receptomacie sobie zamówiła insulinę, bo dziecko jest nadpobudliwe. Oczywiście stosowanie insuliny u zdrowego dziecka może skończyć się śpiączką hipoglikemiczną I śmiercią. I dobrze, że to trafiło na mnie w mojej aptece gdzie skazałem, że to jest wręcz działalność, która jest zagrożeniem dla zdrowia I życia I o takich przypadkach jest ta ustawa, a nie o tym czy zioła ziołolecznictwo będzie zakazane czy nie.
Jeżeli będzie zgodnie z prawem I zgodnie z aktualną wiedzą medyczną wykonywany ten profil zawodowy jak najbardziej jest dopuszczalny.
Speaker 11
Ja jeszcze panie marszałku tytułem uzupełnienia, szanowny panie senatorze, jeszcze raz chcę podkreślić, że już teraz Rzecznik Praw Pacjenta może I podejmuje działania wobec podmiotów leczniczych. Placówek Podstawowej Opieki Zdrowotnej, chociażby w zakresie takim, co też pewnie wiadomo jest z czasów pandemii, że brak było możliwości chociażby dodzwonienia się do placówek podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej czy w zakresie działalności szpitali. Wobec wskazanej placówki, szanowny panie senatorze, nie podejmowaliśmy, nie podejmujemy I nie podejmę, nie będziemy podejmować działań w zakresie, o którym pan senator tutaj wspomniał, czyli stosowania ziołolecznictwa. Dziękuję bardzo.
Speaker 3
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę o zadanie pytania. Obecnie pana senatora Bohdara.
będzie 5.
Adam Bodnar
Nie, ja mam tylko 1. Mam pytanie do do pani minister I I pana rzecznika, ponieważ to, jest myślę, że bardzo charakterystyczne to, że ustawa przyznaje dodatkowe uprawnienia Rzecznikowi Praw Pacjenta, a jednocześnie te gwarancję niezależności rzecznika no są dalece odmienne od tego, jak to ma miejsce w przypadku prezesa ŁODO, Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów, czy nawet,
nie wiem,
rzecznika
Adam Bodnar
Małych I średnich przedsiębiorców, aczkolwiek ten ostatni nie ma tylu kompetencji władczych. I moje pytanie brzmi następująco, czy są prowadzone prace w Ministerstwie Zdrowia dotyczące wzmocnienia tej instytucjonalnej niezależności Urzędu Rzecznika Praw Pacjenta?
Speaker 11
Szanowny panie Senatorze, szanowny panie ministrze, szanowny panie rzeczniku, współpracowaliśmy przecież wspólnie razem w wielu obszarach. Obecnie takie prace nie są prowadzone. To jest pewnie szersza dyskusja na temat tego, w jaki sposób I czy zmienić umocowanie instytucji Rzecznika Praw Pacjenta. No jest on umocowany jako Centralny Organ Administracji Rządowej, choć w swojej nazwie ma nazwę rzecznikowską, ale jednak trzeba zauważyć, szanowny panie senatorze, że jednak inne są kompetencje Rzecznika Praw Obywatelskich czy Rzecznika Praw Dziecka, a inne Rzecznika Praw Pacjenta jako Centralny Organ Administracji Rządowej. I te uregulowania, jeżeli chodzi o powoływanie I odwoływanie, no zostały opisane w sposób, który jest co najmniej charakterystyczny dla wszystkich centralnych organów administracji rządowej.
Ja pragnę zauważyć, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów również kiedyś był powoływany I odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Dopiero na skutek, na skutek odpowiednich dyrektów Unii Europejskiej zapewniających mu niezależność, ta zmiana nastąpiła. Ja myślę, szanowny panie senatorze, że my jesteśmy do tej dyskusji otwarci, tylko nie wiem, czy akurat instytucja Rzecznika Praw Pacjenta powinna z taką inicjatywą wychodzić. Dziękuję.
Dziękuję bardzo.
Speaker 20
Przepraszam, dlatego moje pytanie było do pani minister, a nie do pana Rzecznika.
Anna Bogucka
Dziękuję panie marszałku. Ja mam pytanie do pani minister. Mówi mi dzisiaj o prawach pacjenta I chciałam zapytać pani minister, dlaczego Ministerstwo Zdrowia odbiera pacjentom podstawowego prawa, prawa do ochrony zdrowia poprzez ograniczenie finansowania badań diagnostycznych, tak bardzo ważnych badań diagnostycznych, które mają na życie I zdrowie pacjentów, a także na wprowadzenie dodatkowych limitów do wizyt w poradniach specjalistycznych.
Bardzo proszę.
Katarzyna Kęcka
Bardzo dziękuję. Szanowna pani Senator, to może odpowiem od końca. Nie ma limitów na poradnie w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Jest wprowadzona stawka dygresyjna. Dlaczego?
Dlatego, że ostatnie lata pokazały nam, że uwolnienie limitów nie spowodowało poprawy dostępności. To znaczy, że zaburzony został stosunek jakby pracy lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do lekarza ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Na całym świecie funkcjonuje to w ten sposób, że lekarz rodzinny jest tym lekarzem prowadzącym pacjenta przez całe życie. Natomiast lekarz specjalista jest tak zwanym konsultantem w określonych sytuacjach. Pacjent, który skorzystał z diagnozowania I z porad lekarza specjalisty powinien był wrócić do lekarza rodzinnego celem kontynuacji leczenia.
U nas niestety ten stosunek został zaburzony. Dlatego też w ubiegłym roku wprowadzono tą metodę degresywną na rzecz właśnie wizyt pierwszorazowych I w tej chwili ponad półroczna obserwacja pozwala nam wskazać na to, że pacjenci przede wszystkim zaczynają korzystać z wizyt pierwszorazowych I zaczynają wracać do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Czyli ten efekt, który chcieliśmy osiągnąć, w tej chwili się dokonuje. Natomiast jeśli chodzi o dostępność doświadczeń, pani senator, wprowadzamy też mechanizmy, które pozwolą wyeliminować patologię w rynku, to znaczy mamy centralną rejestrację. Ona na przestrzeni do do 2000 dwudziestego siódmego roku zostanie rozszerzona do trzydziestu 1 obszarów, więc będziemy się mogli rejestrować do lekarza specjalisty poprzez centralną rejestrację.
To wyeliminuje nam patologię. Natomiast też w styczniu, bo w tej chwili te prace prowadzone są w resorcie, w styczniu będzie wprowadzona centralna e-kolejka. To znaczy, że pacjent będzie mógł też skorzystać z zapisów, na przykład, na zabiegi planowe. To jest, to, to są sytuacje ostatnich tygodni, kiedy słyszeliśmy doniesienia medialne I to jest odpowiedź resortu na to, aby wyeliminować patologię w systemie, więc od stycznia będzie również funkcjonowała tak zwana kolejka, gdzie pacjent albo lekarz będzie mógł zapisać pacjenta w kolejkę I to wyeliminuje nam, chociażby to zjawisko zeszytowe, o której mówił, o którym mówił pan.
Speaker 3
Dziękuję bardzo, pani minister. Bardzo proszę o zadanie pytania pana senatora Schreiffelda.
Adam Szejnfeld
Dziękuję bardzo. No, pan rzecznik potwierdził moje obawy, że możemy mieć do czynienia z sytuacją wylania dziecka z kąpielą dlatego, że sam przyznał, że kilkadziesiąt przypadków zgłoszeń jest, a mamy ponad 70000 legalnie działających podmiotów. I rozumiem, że te zgłoszenia to są w jakimś dłuższym okresie czasu, a nie w ciągu dnia czy czy tygodnia. No to to to raczej nie napawa optymizmem. Natomiast moje pytanie dotyczy odpowiedzi na wcześniejsze moje pytanie, a mianowicie kwestie tych wszystkich podmiotów, które legalnie działając, będąc zarejestrowanymi, przygotowują różne maści, napary, nalewki, memydła, Bóg wie co.
No I była odpowiedź, że one będą nadal bezpieczne, że tak to powiem, nie będą mogły prowadzić tęż działalność, jeśli te wyroby będą, czy są dopuszczone do obrotu. Ja mam pytanie, czy tego rodzaju sklepy, bo to na ogół tak by się się nazywa, określa, no, podmioty, które wyrabiają, nie tylko sprzedają gotowe produkty na przykład zielarskie produkowane przez różnego typu firmy, fabryki, ale wyrabiają na miejscu u siebie. To czy te, dzisiaj, teraz, czy te wyroby podlegają badaniu I dopuszczeniu do obrotu czy nie? Jeżeli nie, to czy Państwo planujecie wprowadzać taką, taki obowiązek, to wtedy oczywiście 90 procent upadnie. A jeżeli nie nie planujecie wprowadzać tego obowiązku, to 3.
Wariant, to jak będziecie oceniać czy dana dany sklep, dana firma, która wykonuje te maści, mydła, nalewki, mikstury może działać, czy jednak trzeba puknąć ich karą miliona złotych.
Dziękuję bardzo. Z państwa co
Łukasz Pietrzak
że Może ja jako podmiot, który nadzoruje obrót produktami leczniczymi w tym kraju. Nie, w tym momencie produkty tradycyjne, produkty magistralne, recepturowe one nie wymagają zezwolenia, ponieważ tak wgląd wynika ze sprawa farmaceutycznego. I tutaj proszę pamiętać, że ja też nie użyłem słowa certyfikowane, czy upoważnione do do obrotu jako zezwolenie na stosowanie między innymi u ludzi, ponieważ w tym układzie to nie chodzi o to, bo to te ta ta nowelizacja nie jest wymierzona przeciwko podmiotom, które wytwarzają tradycyjne produkty galenowe, produkty ziołowe, roślinne, jeżeli oczywiście są zgodne z prawem. Dlaczego zgodne z prawem? Nie mogą zawierać substancji, które byłyby modyfikacją ich składu, czyli byłyby de facto wprowadzeniem oszustwa, ale to akurat nie jest, to nie są kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta, tylko Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej.
Natomiast ważne jest to, aby nie wprowadzać w błąd lub też nie stosować tych tradycyjnych produktów leczniczych, mieszanek ziołowych do celów leczenia chorób przewlekłych, chorób, chociażby onkologicznych, gdzie będzie to jawne oszukiwanie pacjentów, a co gorsza to będzie to stanowiło zagrożenie dla ich zdrowia I życia, kiedy również osoba sprzedająca będzie wymagała od nich odejście od tradycyjnej konwencjonalnej terapii zleconej przez profesjonalistę opieki zdrowotnej. Pamiętajmy, że nie stosujemy tradycyjnych ziół w chorobach onkologicznych. Ja przynajmniej takich nie znam, żaden, żaden podmiot, który wytwarza jakiekolwiek maści, będzie traktował to jako kosmetyki, a nie substancje zawierające jakikolwiek składnik farmakologicznie czynny, bo w tym momencie to też byłoby niezgodne z prawem już teraz. Pamiętajmy, że ta ustawa, która de facto, bo wszyscy mówią, że daje znacznie większe uprawnienia rzecznikowi, To tylko rozszerza na podmioty, które uzurpują sobie prawo do leczenia pacjentów często, bardzo często wprowadzając w błąd lub działając na szkodę pacjenta. Rzecznik praw pacjenta de facto broni pacjenta, czyli osoby, która jest najsłabsza w systemie ochrony zdrowia, a jak również w naszym kraju.
Rolą państwa jest chronienie tego typu osób, ponieważ one często w wyniku
Łukasz Pietrzak
Że są ich percepcja jest ograniczona, chociażby istniejącą chorobą bardzo często szukają nadziei I tak jak zresztą to pani minister wspominała na komisji sejmowej, że to często są sprzedawcy nadziei. I właśnie o to chodzi, o tego typu działania, bo co do idei myślę, że tutaj nikt nie ma dużych zastrzeżeń, ale pamiętajmy, że tym momencie każdy sklep zielarski, każdy homeopatia, bo homeopatia również możemy mieć różne podejścia do homeopatii oceny zwłaszcza z perspektywy medycyny allopatycznej. Niemniej jednak, jeżeli w tym momencie jest zarejestrowaną metodą leczenia w Unii Europejskiej, w Niemczech nawet jest farmakopea homeopatyczna, nikt jej nie zabroni pod warunkiem, że homeopata nie będzie leczył sepsy u dziecka, a takie mieliśmy przypadki lub ewentualnie podejmował sytuacji, w której naprawdę wstrząs anafilaktyczny, która wymaga szybkiej hospitalizacji, podania leku, jest również leczony, a ktoś podejmuje leczenia, produktem homeopatycznym. O takich skrajnych sytuacjach mówimy I tych skrajnych sytuacji dotyczy ta ustawa. Dziękuję.
Speaker 3
Dziękuję bardzo panie ministrze. Bardzo proszę o zadanie pytania pana senatora Zająca.
Józef Zając
Panie marszałku, panie ministrze, no muszę powiedzieć, że w obecnej sytuacji, kiedy problematy, problemy różne wyrosły w świecie medycyny, jest dla mnie trochę zaskakującym to, że akurat zajmujemy się w tej chwili światem medycyny nielegalnej, który różnie można nazywać. Dlatego, że te problemy, które wyrosły w ciągu ostatniego miesiąca, one bezwzględnie stają na pierwszym miejscu, aby się nimi zająć, a to o czym tutaj mówimy, dla mnie jest trochę jakby przykrywka tych problemów, odsunięcie ich na dalszy plan I zajęcie się właśnie tym światem nielegalnego lecznictwa, które który być może jest starszy od legalnego lecznictwa nawet. I trzeba wiedzieć jedną rzecz. Podziwiam to, że od państwa słyszę wypowiedzi z wielką pewnością wyrażające się o tym, co jak być powinno, a przecież wiedza medyczna jest wiedzą ze świata natury, czyli jest obarczona współczynnikiem prawdopodobieństwa, który prawie nigdy nie jest równy 1. I w tym przedziale od owego współczynnika do jedynki pozostaje coś z czego korzystają ci, którzy leczą nielegalnie.
Speaker 22
Od powstrzymywania oszustów to według mnie jest prokuratura. Natomiast tworzenie nowych, zestawu nowych uprawnień dla kogoś kto ma reprezentować nasze, czyli obywateli, interesy, no to wydaje mi się, że jest czymś chyba niestosownym. Zwłaszcza, że ma być to czynione w taki uproszczony sposób.
Speaker 5
Panie Senatorze, ale minął już czas na pytanie, które w dalszym ciągu nie padło, co jest w tym wszystkim niepokojące.
Józef Zając
Dlatego też moje pytanie brzmi tak, czy państwo rozważacie to, że wiedza medyczna nie jest wiedzą jedynkową w sensie prawdopodobieństwa I dlatego trzeba by według mnie odpuścić trochę z tej pewności, o której tutaj ciągle słyszymy I zreflektować się, co należy czynić, aby zapobiegać faktycznie nielegalnemu leczeniu. Dziękuję.
Łukasz Pietrzak
To może ja. Panie senatorze, wiedza medyczna to jest przede wszystkim nauka. Nauka medyczna to jest nauka empiryczna, czyli potwierdzona. Oczywiście nie, możemy zaprzeczać, że wiele wiedzy z tej medycznej wynika z często elementów pozyskanych z natury. Niemniej jednak musimy rozróżnić czym jest eksperyment medyczny, czym jest praktyka medyczna I czym jest wiedza medyczna.
Eksperyment medyczny w dalszym ciągu jest dopuszczalny I nie będzie jakkolwiek naruszeniem praw, zbiorowych praw pacjenta pod warunkiem, że jest przeprowadzany zgodnie z obowiązującym prawem. W momencie kiedy faktycznie ktoś, tak jak przykład ten, chociażby z tym lekiem weterynaryjnym uważa, że przecież on działa. Przecież ja zastosowałem go w dwóch przypadkach I działa, a jest to niepotwierdzone I tak właściwie jest to element eksperymentu medycznego, który nie został nigdzie zgłoszony, ani nie został zaakceptowany przez komisję bioetyczną. Jest to działalność niezgodna już teraz z prawem. Więc w tym momencie mamy świadomość tego, że aktualna wiedza medyczna jako fraza, nie można ją zamknąć w jednym akcie prawnym, bo to jest rozwijająca się, jakby nie było, wiedza I poprzez odpowiednie nowe odkrycia buduje całą tą naukę.
Dlatego też w tym przypadku nie możemy w tym, musimy określać konkretne ramy prawne co do eksperymentu medycznego, co do praktyki medycznej oraz tego jak należy stosować aktualną wiedzę medyczną, aby chronić pacjenta I leczyć go w najwyższych możliwych standardach.
Speaker 5
Dziękuję bardzo panie ministrze. Z zdziwieniem konstatuję, że liczba senatorów zadających pytania się właśnie wyczerpała lista, więc zamykamy ten punkt. Informuję, że przedstawiciel rządu zobowiązał się do udzielenia pisemnej odpowiedzi na pytania, część pytań zadanych przez... Czy wszystkie pytania zadane przez pana senatora Kwiatkowskiego, a było ich 15. Czy zaproszeni goście pragną zabrać jeszcze głos w sprawie rozpatrywanej ustawy?
Dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Wojciecha Koniecznego.
Wojciech Konieczny
Panie marszałku, panie marszałku, pani minister, panowie ministrowie, szanowni państwo. No długa, długa dyskusja, dużo pytań, więc właściwie już się część dyskusji odbyła. Postaram się nie, nie powtarzać, ale trzeba tutaj parę razy odnieść się do tego, co słyszeliśmy. Po 1., pan senator Zając stwierdził, że monopolizacja leczenia jest czymś złym w rękach lekarzy, czy w głowach lekarzy bardziej. Otóż jest to zjawisko dość często spotykane, na przykład monopolizacją gonienia przestępców możemy nazwać działalność policji.
Jeżeli na przykład na dworcach obserwujemy jakieś grupy przebrane w w mundury, które które legitymują obywateli, no to uznajmy, że to jest niewłaściwe, ponieważ monopolizację tutaj ma policja, służba ochrony kolei I tak dalej, żandarmeria wojskowa, więc to jest dosyć zjawisko częste. Mamy tutaj taki zarzut w kierunku do lekarzy, natomiast chciałbym żebyście państwo no pamiętali, że jest też monopolizacja odpowiedzialności. To znaczy za to jaki jest wynik leczenia odpowiada lekarz, który to leczenie prowadzi. W związku z tym posiada odpowiednią wiedzę. Zajmuje się zarówno zbieraniem wywiadu, jak I badaniem fizykalnym, jak I oceną badań dodatkowych, jak I zleceniem leczenia, jak I obserwacją przebiegu tego leczenia.
I to jest coś, czego się ten lekarz całe życie uczy. Jeżeli wyjmiemy 1 fragment I będziemy komuś pozwalać jedynie leczyć, a on nie diagnozuje, nie umie zinterpretować wyników badania ani konsultacji, no to jest droga nie do nowoczesnej medycyny. Chciałbym tutaj też powiedzieć, że proszę nie być zaskoczonym odpowiedzianiem, odpowiedzią pani senator Beaty Męckiej-Libery na niektóre pytania, ponieważ podlega ona tak jak ja kodeksowi etyki lekarskiej, a kodeks ten mówi, że mamy stosować się do aktualnej wiedzy medycznej, jeżeli ktoś wypowiada sądy, które są z nią niezgodne to obowiązkiem lekarza jest interweniować I przeciwstawiać się temu. Tak że tutaj myślę, że niektóre takie zarzuty są niewłaściwe. Proszę państwa, w pandemię weszliśmy bez tej ustawy, niestety I obserwowaliśmy to, się wydarzyło
Cały ruch antyszczepionkowy, całe te dezinformacje, które były szerzone bez możliwości przeciwstawienia się im, ponieważ takimi argumentami, takimi możliwościami, jakie daje ta ustawa nie dysponowaliśmy. Oczywiście była wcześniej inna filozofia, że Rzecznik Praw Pacjenta zajmuje się pacjentami. I ich prawami, czyli osobami, które podlegają pod leczenie, czyli pod działalność służb medycznych ogólnie, czy osób związanych z medycyną. Tutaj to rozszerzamy. To już będą, ponieważ stwierdzono, że to są przyszli pacjenci, to znaczy ludzie, którzy nie są zaopiekowani w odpowiedni sposób I są pozbawieni tej wiedzy medycznej podczas swojego leczenia, kończą jako pacjenci.
I dlatego taka była filozofia kierująca tę ustawę w kierunku Rzecznika Praw Pacjenta. Musimy pamiętać, że zmienił się świat. Kiedyś dezinformacja była bardzo dużą rzadkością. Była jedynie telewizja, radio, prasa. Wszędzie były, był nadzór redaktora naczelnego gremiów, które filtrowały te wiadomości.
Dzisiaj wiadomości w social mediach są o wiele bardziej atrakcyjne. Łatwo jest powiedzieć nie szczep się, bo stracisz płodność na przykład. To jest bardzo, bardzo jasne, bardzo krótkie, poparte jakimiś obrazkami, a wytłumaczenie, że to jest nieprawda jest nudne, jest długotrwałe, jest oparte na wiedzy medycznej, na badaniach naukowych I nie jest tak atrakcyjne. Stąd są potrzebne inne metody zwalczania tej tej dezinformacji niż były kiedyś, bo kiedyś tej dezinformacji aż takiej nie było. Dzisiaj ktoś ma zasięgi 1500000 na mediach społecznościowych I to nie jest dla niego problem namieszać w głowach potencjalnym pacjentom.
I na to musimy reagować I stąd te uprawnienia dla Rzecznika Praw Pacjenta. Ta ustawa długo powstawała, nawet za długo bym powiedział po tym, co obserwowaliśmy w pandemii, ale gdy pracowałem w Ministerstwie Zdrowia zajmowaliśmy się nią I nie było tutaj wątpliwości, że trzeba ją uchwalić. Ma ona rzeczywiście coś co mnie niepokoi. Dzisiaj rzecznikiem praw pacjenta jest pan minister Chmielowiec, osoba, która godnie I właściwie wypełnia swoje obowiązki w mojej ocenie. Wypełniała również podobnie podczas poprzedniej kadencji przy innym układzie rządowym I nawet miała z tego powodu pewne przykrości.
Ale nie będzie zawsze rzecznikiem pan minister Chmielowiec. Co się stanie, jeżeli przyjdzie na ten urząd ktoś, kto powie, że metoda in vitro to nie jest leczenie, a słyszę to dzisiaj już od przedstawicieli niektórych ugrupowań z prawej strony sceny politycznej, że to jest żadne leczenie, a leczeniem okażą się jakieś na przykład kąpiele perełkowe, w jakichś ziołach, które mają przywrócić płodność kobiecie. No I co będzie wtedy? Jak rzecznik obdarzony takim I takim uprawnieniami jak dzisiaj, a będzie nim ktoś inny, jaką wyda decyzję I czy przypadkiem nie będzie karał. I miejmy nadzieję, że, że tak nie będzie.
Musimy obserwować tę ustawę w życiu, jak ona będzie przebiegać, ale ja widzę takie zagrożenie. Nie dzisiaj, nie, nie teraz, ale jednak widzimy co się dzieje, jakie pojawiają się pomysły, jakie pojawiają się czasami teorie I tutaj to jest jedyna moja obawa, chodzi o zwiększenie tych uprawnień, bo wiem, że od osoby interpretującej będzie tutaj wiele zależeć. Tutaj się zgadzam z osobami, które od strony prawnej mają pewne wątpliwości. No ja też je mam nie dzisiaj, ale w przyszłości potrafię sobie wyobrazić niestety sytuację, w której może ten urząd być używany w sposób niewłaściwy, czy uprawnienia, które wynikają z tej ustawy. Odwrócenie tej, tej sytuacji, że Rzecznik Praw Pacjenta zajmuje się również nie pacjentami, tylko ewentualnie mi przyszłymi pacjentami, czyli tymi ludźmi, którzy podlegają pod te pseudomedyczne działania w moim odczuciu jest właściwie w takim wprowadzeniem rzecznika w elementy profilaktyki, ponieważ dzięki temu zapobiegniemy wielu sytuacjom, które się pojawiają.
Ja ze swojej praktyki znam, to jest w neurologii spotykane uszkodzenia kręgosłupa szyjnego, rdzenia w trakcie różnych zabiegów wykonywanych przez ludzi, którzy nie są do tego uprawnieni, nie potrafią odczytać wyników badań rezonansu magnetycznego czy innego I widziałem takich pacjentów z niedowładami, którzy byli po prostu ofiarami takich praktyk. I muszę powiedzieć, że zgłaszaliśmy to wtedy do prokuratury I działania były bardzo trudne, powolne, mało efektywne. I mamy tego dzisiaj efekty, ale mamy tą wiedzę przez te wszystkie lata, dlatego jestem za tym, żeby jak najbardziej głosować za tą ustawą z tym jednym zastrzeżeniem, że rzeczywiście musimy obserwować ją w trakcie już wprowadzenia. No I z drugim zastrzeżeniem, tutaj zgodzę się z senatorem Kwiatkowskim, że 6 osób przy przy no takim ogromie zadań to może się okazać nieco mało, no ale miejmy nadzieję, że to będziemy również obserwować I jeżeli trzeba będzie to zostanie to poprawione. Dziękuję bardzo.
Speaker 24
Dziękuję panie senatorze. Proszę o zabranie głosu senator Beatę Małecką-Libery.
Beata Małecka-Libera
Dziękuję bardzo. Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Moje wystąpienie zacznę od słów, które chcę skierować do pana senatora Kwiatkowskiego.
Panie senatorze, panie senatorze, kieruję do pana te słowa, ponieważ jeżeli rzeczywiście złamałam jakąś zasadę I nie mógł pan wypowiedzieć tych wszystkich pytań na komisji, to chcę powiedzieć słowo przepraszam, nie to było moim celem, wręcz odwrotnie, komisja była prowadzona w sposób bardzo otwarty, a ponieważ był jasny przekaz, że w drugiej części będziemy tylko głosować, a pan senator był w drugiej części, dlatego tego głosu nie było udzielonego, ale rozumiem, wysłuchałam z ciekawością wszystkich, wszystkich tych pytań I rozumiem panie senatorze, że, znaczy, gdybym w ogóle wiedziała, że chodzi o takie wątki I tyle pytań, to pewnie zrobiłabym trzecią komisję, bo to naprawdę nie ma żadnego kłopotu, żeby po jeszcze raz gremium zwołać. To tyle celem wyjaśnienia kwestii komisyjnej. Mam nadzieję, że zostaje ona do końca wyjaśniona. Natomiast ja chciałabym, szanowne izby, zwrócić uwagę jeszcze na 1 aspekt, który tutaj słabo wybrzmiał, ale jednak coraz częściej się pojawiał. Mianowicie padło tutaj takie pytanie, dlaczego my się w ogóle tym zajmujemy?
Co to jest w ogóle za problem, że my tutaj debatujemy I że uchwalamy nową ustawę, mamy tyle problemów w ochronie zdrowia, a my się zajmujemy jakimś marginalnym tematem. Otóż ja postawię bardzo mocną tezę, że my się zajmujemy głównym tematem, najważniejszym tematem, tematem wiedzy I życia. I dlaczego mówię to w ten sposób? Ponieważ ja należę do tej grupy osób, która nie siedzi głęboko w internecie I nie, nie oglądam tych różnych filmików na TikToku I różnych rzeczy. Po prostu mnie to nie, nie fascynuje.
Ale przed tą ustawą zrobiłam wyjątek I weszłam w różnego rodzaju informacje, które napływają z z internetu. Ja jestem przerażona. Przerażona jestem ilością śmieci, fałszu, niedobrych emocji, złych porad, które trafiają do społeczeństwa I które, co najgorsze, społeczeństwo kupuje. To jest przerażające. To, że ktoś coś wrzuca do sieci, to ja mam swój rozum, mam swoją wiedzę, chęć dojścia do prawdy, do pytania, Nawet jeżeli błądzę, to szukam.
A społeczeństwo częściowo łyka, łyka. Tak, jeszcze lajkuję, super, super wypowiedź. Tylko że ta wypowiedź, czy ta opowieść kogoś zabija. To jest przerażające. Przerażające dla mnie jest to, że przegrywamy z pseudomedycyną.
My,
Świat nauki przegrywamy. Widzimy to po spadku szczepień, po ruchach antyszczepionkowych, po kwestionowaniu, że w świecie są wirusy, że są epidemie, straszymy społeczeństwo pasożytami, chorobami. Nie uspokajamy, nie opiekujemy się społeczeństwem, ale wykorzystujemy bardzo często elementy do gry politycznej I to też tutaj musi paść. Epidemia covidu, dramat, 200000 niepotrzebnych zgonów. Pojawia się w pewnym momencie lek, szczepionka.
Ale decyzje polityczne powodują, że część ludzi zaczyna wątpić. Wątpić. My się nie opiekujemy tymi ludźmi. Skąd oni mają wiedzieć coś na temat tych szczepionek, ich działania? Oni nie wiedzą, nie muszą wiedzieć.
Od tego jestes, jesteśmy my, także politycy. Jesteśmy liderami wybranymi przez naród. I każdy z nas ma swoją wiedzę w jakiejś dziedzinie I uważa się za autorytet. Albo jest autorytetem. Ale nie bronimy słabszych z punktu widzenia wiedzy I nauki.
Tylko pozwalamy na gry polityczne. Pacjent musi być zaopiekowany. Pacjent nie musi wiedzieć, jak ma postąpić, jak ma wziąć lek, gdzie go ma włożyć, ile razy. Od tego jest świat medyczny. Po to się uczymy, po to się kształcimy, żeby zaopiekować się pacjentem I mieć do niego cierpliwość.
Dlatego też moja, moje wystąpienie w tej debacie dotyczy edukacji zdrowotnej. Dopóki wszyscy razem nie zrozumiemy, że to jest podstawa, że to jest najważniejszy element całego systemu, ażeby pacjent, ażeby obywatel był świadomy, On może zrobić, co chce ze swoim życiem I zdrowiem. To jest jego wolność. Ale musi być świadomy I wiedzieć, co go ewentualnie czeka. To my, medycy, jesteśmy od tego, żeby pacjenta wyedukować, żeby pacjent zrozumiał, żeby wychodząc z gabinetu z receptą, wiedział jak tą receptę ma zrealizować.
I to jest wyzwanie, które jest przed nami I to jest część elementu tej ustawy. Właśnie o to chodzi. Żeby pokazywać to wszystko, co jest pseudomedyczne, co jest szkodliwe, karać, ale także pokazywać drugą stronę, jak wygląda świat prawdy, świat nauki I świat medycyny. Dlatego też, panie ministrze, trudna rola. Życzę sukcesów, determinacji, o jakiej pan mówił na Komisji Zdrowia.
To jest ogromnie ważne, ale na pytanie, które również tutaj padło, co należy czynić, aby zapobiegać takim sytuacjom, właśnie odpowiadam, uczyć. Uczyć, uczyć I jeszcze raz uczyć. Dlatego chciałabym, żebyśmy wszyscy, którzy zajmują się zdrowiem, głównie środowisko medyczne, jednym głosem wspierało lekcje edukacji w szkołach, profilaktykę, badania wczesne, bo to wszystko powoduje, buduje naszą odporność. A to wszystko musi być oparte na wiedzy, tak jak na wiedzy oparty jest mój zawód. Pacjent musi, musi ufać, musi zrozumieć, a my jesteśmy od tego, żeby pokazywać prawdę, a fałsz w jakiś sposób najlepszy możliwy odsuwać, tłumaczyć I także czasami karać.
Na zakończenie powiem, że mam taką cichą nadzieję, że wrócą do nas czasy oświecenia, gdzie najważniejszy będzie rozum, doświadczenie I wiedza. Dziękuję bardzo. Dziękuję.
Stanisław Gogacz
Dziękuję bardzo pani marszałek. Panie, panowie senatorowie, szanowni goście. To bardzo ważna ustawa, bo każda ustawa, która zajmuje się prawami pacjentów, to jest oczywiście zawsze bardzo ważna ustawa. Pacjent, sprawami pacjentów, którzy no jednak powinni zawsze być centrum systemu, w centrum naszego zainteresowania. Ale dzisiaj mówimy konkretnie o tej ustawie, o tej ustawie, ustawie o prawach pacjenta I rzeczników praw pacjenta.
Szanowni państwo, jeżeli chodzi o instytucje zbiorowych praw pacjentów. Tu rzadko była wymieniana ta instytucja, przecież ona jest bardzo ważna dlatego, że wpisuje się w w prawa szeroko rozumiane prawa pacjentów. Gdybyście państwo zechcieli przeanalizować ustawę, nad którą pracujemy, czy też ustawę ustawę zmienianą, tam jeżeli występują zbiorowe prawa pacjentów, to to chyba zawsze w sensie negatywnym. To znaczy naruszenie. Cały czas jest mowa o naruszeniu zbiorowych praw pacjenta.
Natomiast nie ma pozytywnego podejścia zbiorowe prawa pacjenta. To znaczy, żeby budować te te te prawa pacjenta. Tylko zakłada się, że dopiero się włączają odpowiednie instytucje, kiedy te prawa zostaną naruszone, a nie kiedy te prawa mogą być naruszone, kiedy jest możliwość prewencji czy też profilaktyki. Mówię o tym dlatego, że w artykule pięćdziesiątym piątym, ten artykuł 55. Ustawy zmienianej, on się zmienia w ustęp też 55., ale już złożony z dwóch ustępów.
I w tym pierwszym ustępie, o ile wcześniej było sformułowanie naruszenie praw pacjenta, o tyle w tym, w tym, w tym pierwszym ustępie ustawy, która przyszła z Sejmu, na którą pracujemy, już nie ma naruszenia praw pacjentów. Nie wiem, dlaczego państwo zrezygnowaliście z takiego określenia, tym bardziej, że w artykule 1, w artykule 4 ustęp 1 ustęp 2., no jest sformułowanie naruszenia prawa prawo pacjenta. Ale tu dzisiaj rozmawiamy o wielkich uprawnieniach uprawnieniach Rzecznika Praw Obywatelstw, Rzecznika Praw Pacjenta. Nawet niektórzy twierdzą, że uprawnienia uprawnienia takie jak ma ma rzecznik, takie jak ma jak ma minister. Ale czyż nie ma uzasadnienia do takiego twierdzenia w sytuacji, kiedy w we wprowadzanym w ust.
Drugim artykułu 50, artykułu pięćdziesiątego piątego przedmiotowej ustawy, kiedy tam wymieniane są, bo były wymieniane również wcześniej uprawnienia, uprawnienia rzecznika. Uprawnienia, które sprowadzają się do wszczęcia postępowania, do uczestniczenia w postępowaniu, naprawach, naprawach prokuratora. I w zasadzie to jest ogromna władza, bo ktoś, kto posiada władzę na prawach sprawami prokuratora, no z definicji jakby już posiada ogromną władzę. Natomiast Rzecznik Praw Obywatelskich w tym artykule drugim, w artykule pięćdziesiątym piątym, ustępie drugim otrzymuje kolejne jakby uprawnienie, mianowicie możliwość możliwość, możliwość wejścia w zakres artykułu czwartego ustęp 1. Ustęp 2.
Ustawy. Mianowicie ten artykuł mówi o tym, że mówi o tym, że w momencie naruszenia praw, naruszenia prawa dogodnej śmierci, dogodnego, dogodnego umierania, jeżeli, jeżeli takie prawo zostanie naruszone, to na żądanie, na żądanie rodziny I osób, które ustawowo są do tego powołane, może sąd rozpatrzyć zadośćuczynienie. Natomiast w momencie, kiedy dopisujemy w artykule pięćdziesiątym piątym funkcję jeszcze rzecznika praw pacjenta, to w tym momencie, jak rozumiem, nie tylko na żądanie rodziny, ale pan rzecznik, rzecznik praw pacjenta będzie mógł swobodnie swobodnie włączać się w zakres art 4 ust 1
Stanisław Gogacz
Uprawienie to uprawnienie w sprawach roszczenia które wynika ze śmierci która która która stała się efektem udzielania świadczeń zdrowotnych bądź nieudzielania Wymieniam te, te uprawnienia, wymieniam te uprawnienia dlatego, że to są jakby kolejne uprawnienia. Bo to, co było dzisiaj mówione, to głównie mowa była o, o dołączonych rozdziałach, rozdziale, o, to rozdziału dotyczącego praktyk pseudomedycznych, jak również rozdziału dotyczący dotyczącego zafałszowania informacji. Natomiast nie, nie jest dla mnie jasne III nie rozumiem tego, że, że, jeżeli chodzi o kolejne zmiany artykułu, tej ustawy, ale już artykułu pięćdziesiątego dziewiątego. Nie rozumiem, dlaczego zaproponowano, zaproponowano usunięcie w artykule pięćdziesiątym dziewiątym ustępu drugiego. Mamy artykuł 1.
W ustępie pięćdziesiątym dziewiątym, który można powiedzieć, że, można powiedzieć, że definiuje, co to, w sensie pozytywnym, co to są zbiorowe prawa, prawa, zbiorowe, zbiorowe prawa pacjentów. I tu jest mowa o tym, że przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. I to jest bardzo ważny zapis, ale moje pytanie, dlaczego akurat likwiduje się ustęp, ustęp, punkt 2. Tego ustępu, który mówi coś następującego a propos tych praw. Stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu zorganizowane wbrew przepisom o rozwiązywaniu sporów zbiorowych I tak dalej.
Czyli jest zapis, który mówi o tym, że, że, że jest praktyka, jeżeli chodzi o zbiorowe prawa pacjentów, ale potwierdzona prawomocnym orzeczeniem I to potwierdzenie prawomocnym orzeczeniem jest po prostu w tym momencie eliminowane. Jest artykuł 64. I do tego artykułu sześćdziesiątego czwartego jest dodawany artykuł 60 64 a. Ten artykuł 64 a to sprowadza się do te sprowadza się głównie do tego, że rzecznik podaje do publicznej wiadomości. Szanowni państwo, panie rzeczniku, podać do publicznej wiadomości, a szczególnie osoby publiczne są świadome tego, co to znaczy podać do publicznej wiadomości jak jakąś nieprawdziwą informację.
Natomiast pan, pan rzecznik otrzymuje w artykule, który został, został, został wprowadzony jako nowy, w artykule sześćdziesiątym czwartym, prawo do, do, prawo do podania do publicznej wiadomości o tym, że ktoś po, ktoś realizuje świadczenia zdrowotne, ale do tego nie jest uprawniony, czy też robi to z zagrożeniem życia, zagrożeniem zdrowia dla, dla pacjenta. W konsultacji, w konsultacjach, jakie, jakie otrzymaliśmy do, do, do obecnej ustawy, w konsultacjach tych z ogólnopolski związek Pielęgniarek I Położnych zaproponował, żeby w tym momencie dodać ustęp 1 a, który by mówił o tym, że jeżeli nagłośnienie miałoby dotyczyć członka, członka samorządu pielęgniarek I położnych, to żeby, żeby Rzecznik Praw Pacjenta zanim nagłośni, zanim ogłosi publicznie, że ktoś nie realizuje, nie realizuje swoje, swoich, swojej działalności zgodnie z oczekiwaniami zawodu medycznego, to, to, to, to chodziło o to, żeby te, ten samorząd pielęgniarek, żeby się o tym, o tym dowiedział. No, jeżeli chodzi o odpowiedź pana Rzecznika, prapacjenta, Rzecznik prapacjenta stwierdził, że I tak odbywają się konsultacje. No tak, odbywają się konsultacje, ale wstawienie ustępu 1 a, bo taka była propozycja, to jest ustawa, to jest prawo, to jest, to jest, to jest umocowanie. Natomiast konsultacje z wszelkim szacunkiem dla konsultacji, jakie by one nie były, no jednak nie mają takiej mocy jak, jak właśnie, jak właśnie ustawa zwykła czy też ustęp do...
Dołączony do tej ustawy zwykłej. Szanowni państwo, jeżeli chodzi o uprawnienia, jeżeli chodzi 0000 moc, jaką otrzymuje Rzecznik Praw Pacjenta, to są faktycznie uprawnienia ogromne, dlatego że pan Rzecznik poprzez poprzez postanowienie, instytucję postanowienia, czy też instytucję decyzji pan rzecznik decyduje. No ktoś by powiedział, że przecież jest kontrola sądowa. No tak panie rzeczniku, jest kontrola sądowa, ale ona jest po fakcie. I kiedy komuś, kto, do kogoś, do jakiejś instytucji straci się po, straci się zaufanie, to my wszyscy tutaj obecni wiemy bardzo dobrze, że odbudować zaufania to nie jest to takie proste.
Speaker 27
Zaufania się nie kupuje, na zaufanie się cały czas pracuje. Raz odebrane zaufanie czasami może nigdy nie być przywrócone. Dziękuję bardzo.
Speaker 24
Dziękuję bardzo panie senatorze. Proszę o zabranie głosu senatora Krzysztofa Kwiatkowskiego.
Krzysztof Kwiatkowski
Pani Marszałek, panie, panowie, senatorowie. Wierzę w to, że oczywiście wszyscy, którzy zabierali głos na tej sali, kierowali się dobrem pacjenta I że taki był cel dyskusji, którą przeprowadziliśmy. Oczywiście, że wszyscy pamiętamy o słowach, które mówią, że zdrowie nie jest wszystkim, ale bez zdrowia wszystko jest niczym. Dlatego też zdecydowałem się zadać tych 15 pytań nie medycznych, a prawnych w obszarze, które budziły moje wątpliwości. Co do niedookreśloności, nieda, nieadekwatności, nieproporcjonalności czy trudnej wykonalności niektórych zapisów ustawy.
Pytałem o praktyczne narzędzia stosowania tej ustawy. Przyznaję, że odpowiedź mówiąca o sześciu etatach osób, które będą ją nadzorować, nie uspokoiła mnie. Czy jestem w pełni usatysfakcjonowany odpowiedziami? Nie, nie jestem, ale wbrew pozorom to nie ma aż takiego znaczenia. Znaczenie będzie miała ewentualna praktyka stosowania przepisów tej ustawy, czy będzie ona w interesie pacjenta.
I tylko to nas interesuje. Bo chcę wierzyć, że decyzje, które będzie podejmował Rzecznik Praw Pacjenta jako organ, któremu ta ustawa daje ogromne kompetencje, że te decyzje za każdym razem będą się kierować tą nadrzędną racją, jaką jest dobro pacjenta. A jak będzie, to zweryfikuje życie I ewentualna praktyka stosowania tych przepisów. My jesteśmy po kilkugodzinnej dyskusji I niech ta dyskusja I chcę w to wierzyć, przysłuży się przyjmowaniu takich rozwiązań, które będą służyć interesom pacjenta, a nie urzędniczej wygodzie. Dziękuję bardzo.
Speaker 24
Dziękuję. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Krzysztof Bieńkowski, Ryszard Brejza, Gustaw Brzezin, Artur Dunin, Agnieszka Gorgoń-Komor, Janusz Gromek, Józef Jodłowski, Robert Mamątow, Janusz Pęcherz, Monika Piątkowska, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Informuję, że wnioski o charakterze legislacyjnym na piśmie złożył senator Krzysztof Bieńkowski. Zamykam dyskusję.
Czy przedstawiciel rządu lub zaproszeni goście chcieliby jeszcze zabrać głos?
Speaker 11
Szanowna, szanowna pani marszałek, ja tylko chciałem się krótko odnieść tutaj do tych pytań, które toku wypowiedzi pan pan senator, przepraszam, jeśli przejęzyczę, pan senator Gogogacz przedstawił. Szanowny panie senatorze, to uprawnienie z artykułu 55 ustawy o prawach pacjenta I Rzeczniku Praw pacjenta, to uprawnienie obecnie funkcjonuje. To uprawnienie przewiduje, że w sprawach indywidualnych, kiedy dochodzi do naruszenia indywidualnego prawa pacjenta I dojdzie do sytuacji, w których jest możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej, Rzecznik Praw Pacjenta może wytoczyć powództwo, bądź wstąpić na prawach prokuratora już dotyczącego się postępowania cywilnego I wesprzeć pacjenta w procesie z podmiotem leczniczym. I takie działania obecnie podejmujemy, my uczestniczymy w ponad 100 procesach cywilnych, między innymi uczestniczyliśmy w głośnym procesie obywatelki Szwecji, która doznała porażenia czterokończynowego w trakcie przeprowadzania jednej z operacji. Ta nowelizacja
Zakłada, że będziemy mogli również wesprzeć rodzinę pacjenta, który zmarł na skutek błędu medycznego, a obecnie uprawnienia nie dają nam możliwości dochodzenia roszczenia zadośćuczynienia z artykułu 446 kodeksu cywilnego. I tylko o tyle ta ustawa rozszerza te uprawnienia, że będziemy mogli wesprzeć tą rodzinę, czyli wytoczyć powództwo wobec podmiotu leczniczego I że na skutek błędu doszło do śmierci pacjenta. Jeszcze 1 wyjaśnienie, ten przepis dotyczący możliwości wszczęcia postępowania o naruszenie zbiorowych praw pacjenta w sytuacji, kiedy prawomocnym wyrokiem byłoby stwierdzone, że dany strajk był przeprowadzony niezgodnie z przepisami prawa, jest obecnie przepisem całkowicie martwym. My nie możemy w żaden stopniu zrealizować tego przepisu z dwóch powodów. Po 1., żeby można było zrealizować te przesłanki, to najpierw w prawomocnym wyroku trzeba byłoby stwierdzić, że dany strajk został przeprowadzony w sposób nielegalny, a jednocześnie jest przepis mówiący o tym, że my możemy wszcząć postępowanie o naruszenie zbiorowych praw pacjenta w ciągu roku od dnia, kiedy doszło do takiego naruszenia.
Stąd też z uwagi na fakt, że nigdy do takiej sytuacji w praktyce nie doszło, a jednocześnie no budził, budził ten przepis zastrzeżenia ze strony szeroko rozumianego środowiska medycznego, wszystkich środowisk medycznych, uznaliśmy, że ten przepis z racji tego, że I tak nie ma zastosowania, to najlepiej, żeby został usunięty z porządku prawnego. Dziękuję bardzo.
Speaker 24
Dziękuję. Czy pani minister chce jeszcze coś? Nie. Dobrze. Dziękuję w takim razie.
Informuję, że ponieważ zostały zgłoszone wnioski o charakterze legislacyjnym, proszę Komisję Zdrowia o ustosunkowanie się do przedstawionych wniosków I przygotowanie sprawozdania. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone na koniec posiedzenia senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu trzeciego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o przygotowaniu I realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw. Tekst ustawy zawarty jest w druku 778, a sprawozdanie komisji w druku numer 778 a.
Proszę o zabranie głosu senatora Adama Schenfelda I przedstawienie sprawozdania Komisji Gospodarki Narodowej I Innowacyjności oraz Komisji Klimatu I Środowiska.
Adam Szejnfeld
Dziękuję pani Marszałek. Mam przyjemność przedstawić Wysokiej izbie sprawozdanie Komisji Gospodarki Narodowej I Innowacyjności oraz Komisji Klimatu I Środowiska na temat ustawy o zmianie ustawy o przygotowywaniu I realizacji inwestycji zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw. Druk 778, druki sejmowe przypomnę 2410, 2466200 466 a. W imieniu połączonych komisji, wysoki senacie, wnoszę o przyjęcie ustawy bez poprawek. Sprawozdanie jest zawarte w druku 778 a.
Teraz, jeżeli państwo pozwolicie, streszczę ten bardzo ważny projekt, bo jak państwo wiecie budujemy pierwszą elektrownię jądrową, no I chyba wszystkim zależy na tym, żeby budowa przebiegała szybko I sprawnie, ale I bezpiecznie. I o tym jest ta ustawa. Ustawa zmienia 3 inne ustawy, a więc ustawę nazywaną spec ustawą jądrową, prawo atomowe oraz ustawę o ocenach oddziaływania na środowisko. Wydaje się, że nie budzi ona zastrzeżeń, choćby dlatego, że w Sejmie, gdzie na ogół kontrowersje są bardzo żywe, uzyskała 425 głosów za, tylko 1 osoba głosowała przeciw I 2 osoby się wstrzymały. Jaki jest cel omawianej ustawy?
A mianowicie po 1. Przyspieszenie przygotowania I realizacji inwestycji jądrowych. Po 2., umożliwienie szerszego etapowania budowy elektrowni jądrowej. Po 3., dopuszczenie rozpoczęcia części prac przed uzyskaniem pozwolenia na budowę obiektu, całego obiektu. No także umożliwienie wydawania pozwolenia na budowę dla części inwestycji, która nie może samodzielnie tworzyć I funkcjonować w całości.
Jednym z bardzo ważnych celów to jest także prowadzenie możliwości prowadzenia równolegle kilku postępowań administracyjnych. No to naprawdę przyspiesza, przyspiesza postępowania. Aż by się chciało, żeby to w każdej innej sytuacji mogło tak być, ale o tym może później I na boku. Jednocześnie trzeba podkreślić, że ustawa zachowuje kontrole te, które są najważniejsze, a więc kontrolę budowlaną, środowiskową, bezpieczeństwa jądrowego, a także ochrony radiologicznej. No I jaki spodziewany może być efekt, a mianowicie przyspieszenie inwestycji nawet, nawet o 2 lata I oby tak było.
Ustawa, o której mówię, wprowadza między innymi nową definicję. Chodzi o pozwolenie na budowę w zakresie wstępnych robót budowlanych przy obiekcie energetyki jądrowej. Tę, tę decyzję będzie, te pozwolenie będzie wydawał wojewoda. Inwestor będzie mógł uzyskać je jeszcze przed pozwoleniem na budowę całego obiektu, co jest oczywiste. I co jest w ogóle sensem tej te tego rozwiązania.
Ale trzeba powiedzieć szczerze, że planowane roboty podzielono na 2 kategorie. 1. To jest kategoria, która, robót, które nie wymagają pozwolenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, a 2. To kwalifikowane roboty wymagające pozwolenia Prezesa, Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Do tej grupy zaliczono między innymi wykonywanie nasypów, głębokich wykopów, wzmacnianie skarp, nasypów, odwodnienie terenu, zabezpieczenia wykopów, budowę zbiorników przeciwpożarowych et cetera.
Nie chcę wszystkiego wymieniać, to nie będzie wymagało tego pozwolenia. Natomiast kwalifikowane roboty wymagające już tego pozwolenia to między innymi wzmacnianie podłoża gruntowego, stabilizacja podłoża, wykonywanie konstrukcji oporowych, prace związane z posadowieniem całego obiektu. I to jest bardzo ważne rozróżnienie tych dwóch kategorii. I to rozróżnienie pozwala no zminimalizować czy wyeliminować w ogóle jakieś wątpliwości. Do rozpoczęcia prac będą potrzebne tych kwalifikowanych, będą potrzebne zezwolenie prezesa Polskiej Agencji Atomistyki, pozwolenie budowlane wojewody.
Prace będą podlegać równocześnie nadzorowemu, nadzorowi budowlanemu, jak I atomówemu. No to to jest bardzo poważne zabezpieczenie. Co zawiera, czy będzie musiał wniosek składany do wojewody, nie będę państwu prezentował, chyba że będą pytania. Podobnie, jeżeli chodzi na jakich podstawach wydawane będzie pozwolenie, zezwolenie prezesa Państwowej Agencji Atoministyki. Chyba że będą pytania.
Co jest ważne? Ważne są warunki, takie jak to, że prezes Polskiej Agencji Atomistyki ma rozpatrzyć kompletny wniosek w ciągu do dziewięciu miesięcy, że ten wniosek będzie musiał być opłacany, opłata ma wynieść półtora miliona złotych, a także I to, że przed wydaniem zezwolenia będzie wymagana opinia szefa ABW. Cóż jeszcze? Ustawa ustanawia równoległość, to wspomniałem, różnych postępowań, a więc może dotyczyć tych, które będą w zakresie wstępnych robót budowlanych, pozwolenia na budowę całego obiektu, zezwolenia atomowego na pełną budowę oraz zezwolenia atomowego na kwalifikowane roboty wstępne. To jest bardzo ważna rzecz I przy okazji po raz 2.
Postuluję rozważenie takich możliwości przy innego rodzaju inwestycjach również. Będziemy mniej tracić czasu I pieniędzy
Adam Szejnfeld
Sprawy wstępne przed realizacją inwestycji. To, co jest bardzo ważne szczególnie dla różnych środowisk, to chcę podkreślić, że nadal będzie trzeba uzyskiwać decyzję środowiskową. A więc mamy tu także I w tym zakresie zabezpieczenie. Jakie najważniejsze korzyści niesie potencjalnie niesie ustawa, o której mówię? A więc po 1.
Wcześniejsze rozpoczęcie robót budowlanych. Po 2. Potencjalne skrócenie harmonogramu inwestycji. Po 3. Większa elastyczność etapowania budowy.
Po 4. Równolegle prowadzenie procedur administracyjnych, no I lepsze dostosowanie polskich przepisów do specyfiki projektów jądrowych, a przecież w tym zakresie nie mieliśmy praktycznego, przynajmniej nie teoretycznego, ale praktycznego doświadczenia, więc myślę, że ciągle, także I w przyszłości będzie trzeba polskie prawo adaptować. Co jest ważne, rzadkie. Mianowicie biuro legislacyjne Senatu nie zgłosiło żadnych uwag do, praktycznie żadnych uwag do tejże ustawy, a na ogół mamy do czynienia z tym, że biuro legislacyjne ma dużo uwag, wręcz nawet propozycje poprawek. To znaczy, że ustawa wydaje się bardzo dobrze przygotowana także pod względem prawnym, pod względem legislacyjnym.
Teraz 2 słowa, jeżeli chodzi o przebieg prac komisji połączonych. Chcę powiedzieć, że oprócz strony rządowej, pana ministra I senatorów głos mogli zabrać I zabrali także przedstawiciele partnerów społecznych, w tym przypadku osób, które zapamiętałem. Wymienię pan Adam Szymański, Stowarzyszenie Obrony Naturalnych Obszarów Nadmorskich Bałtyckie SOS, pani Hanna Trybus-Siewicz Stowarzyszenie Obrony Naturalnych Obszarów Nadmorskich Bałtyckie SOS oraz pan Marcin Harembski Społeczny Monitor Atomowy. Państwa ze stowarzyszenia podnosili przede wszystkim kwestie może nie tyle samej budowy I jej celów, ile szkód, które według tejże reprezentacji ponoszą gminy oraz mieszkańcy tych gmin. Spośród senatorów głos zajęli między innymi pan senator Kazimierz Klejna I pan senator Waldemar Pawlak.
Oni się przede wszystkim odnosili do tych właśnie społecznych kwestii. Przypomnę przy tej okazji, że Komisja Gospodarki Narodowej I Innowacyjności, Komisja budżetu I finansów publicznych oraz Komisja klimatu I środowiska Byliśmy także osobiście na terenie budowy, lustrując tęże. Natomiast co bardzo ważne I chyba nie jest takie powszechne, a mianowicie spotkaliśmy się także w urzędzie gminy na sali konferencyjnej z mieszkańcami, a więc mogliśmy uzyskać opinie, stanowiska nie tylko tak jak tutaj przedstawicieli zorganizowanych grup tutaj stowarzyszenia, ale także poszczególnych mieszkańców. Skutkiem tego są propozycje. Propozycje tego, żeby między innymi osobom podmiotom, firmą, które ponoszą jakieś straty, a nawet grozi im jakaś upadłość.
Także rolnicy mogli uzyskać po 1. Służbę, słuszne odszkodowanie w tym zakresie, albo po 2. Wymianę gruntów na inne, w innym miejscu, no albo jeżeli 1.2. Wariant nie wchodziłby w rachubę to to rentę pokrywającą te te szkody. Przypomnę też, co jest ważne w tym kontekście, że te komisje 3, które wymieniłem, ale z gospodarki budżetu I klimatu miały posiedzenia, na których uchwaliły.
Po 1. Stanowisko komisji w sprawie rozwoju morskich farm wiatrowych oraz po 2. Stanowisko komisji w sprawie realizacji budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Te 2 stanowiska w w dużej mierze, żeby nie powiedzieć wyłącznie, bo to ten był cel, zawierają propozycje dla rządu mające uwzględnić postulaty społeczne, postulaty mieszkańców. Mało tego, podjęliśmy już prace legislacyjne.
Przedstawiciele tychże trzech komisji pod... Podjęli prace legislacyjne mające na celu stworzenie projektu ustawy, która by miała te problemy rozwiązać. Suma summarum, jeśli chodzi o ustawę, tak jak powiedziałem, nie budzi ona wątpliwości ani merytoryczne, ani legislacyjnych I wnosimy o przyjęcie jej bez poprawek. A jeżeli chodzi o sprawy społeczne, ta ustawa ich nie reguluje, ale nie zapominamy o mieszkańcach, nie zapominamy o obywatelach, nie zapominamy o gminach I podjęliśmy prace, które mają wyjść naprzeciw postulatom samorządowców I obywateli, mieszkańców. Dziękuję pani marszałek.
Speaker 24
Dziękuję. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie senatorowi sprawozdawcy? Nie widzę. Dziękuję panie senatorze. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd.
Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony Prezes Rady Ministrów. Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos w sprawie rozpatrywanej ustawy? Zapraszam.
Konrad Wojnarowski
Pani Marszałek, Wysoka Izbo w imieniu Rady Ministrów ma zaszczyt przedstawić państwu ustawę o zmianie ustawy o przygotowaniu I realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw, która to jak już w sposób bardzo precyzyjny przedstawił mój szanowny przedmówca pan senator sprawozdawca Adam Szenfeld dostosowuje przepisy regulujące proces inwestycyjny do specyfiki jednych z najbardziej złożonych inwestycji infrastrukturalnych. Nowe rozwiązania odpowiadają na bariery, które wydłużały realizację projektów I zwiększają przewidywalność procesu inwestycyjnego. Szanowni państwo, Polska stoi dziś przed historycznym wyzwaniem modernizacji sektora energii. Budowa pierwszej elektrowni jądrowej to projekt wielopokoleniowy. To fundament naszego bezpieczeństwa narodowego I suwerenności energetycznej.
Rząd przekłada państwu te przepisy z jednym nadrzędnym celem. Musimy budować sprawniej, szybciej I bez zbędnej biurokracji. Szacujemy, że ta nowelizacja skróci czas realizacji całej inwestycji nawet o około 2 lata. W realiach tak wielkiego projektu oznacza to gigantyczne oszczędności finansowe I szybsze zabezpieczenie dostaw taniej, czystej energii dla polskich rodzin I przemysłu. Jednocześnie z całą stanowczością należy podkreślić, że to nie jest projekt, który idzie na kompromisy w kwestii bezpieczeństwa.
Bezpieczeństwo jądrowe pozostaje naszym absolutnym I nienegocjowanym priorytetem. Proponowane zmiany to, jeśli można tak to nazwać, rewolucja wyłącznie proceduralna I organizacyjna. O szczegółach mówił pan senator Schenfeld, nie chciałbym powtarzać tych wszystkich kwestii, natomiast to, warte podkreślenia jest na pewno to, że ustawa porządkuje I doprecyzowuje przepisy regulujące proces inwestycyjny, co ułatwi prowadzenie inwestycji oraz współpracę między zaangażowanymi instytucjami, w szczególności przez doprecyzowanie zasad stosowania prawa budowlanego przy inwestycjach realizowanych etapowo oraz uporządkowanie definicji I pojęć w przepisach dotyczących obiektów energetyki jądrowej. Zmiany ograniczą również ryzyko rozbieżności interpretacyjnych oraz większą przewidywalność procesu inwestycyjnego. Jak już wspomniałem, przyjęte przepisy, mam nadzieję, że również przyjęte przez wysoką izbę w senacie, utrzymują wysokie standardy bezpieczeństwa jądrowego I radiologicznego.
Każdy etap inwestycji będzie podlegał nadzorowi, a roboty o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa będą wymagały zgody prezesa Państwowej Agencji Atomistyki.
Nowe rozwiązania łączą sprawniejszą realizację inwestycji z pełną kontrolą nad bezpieczeństwem procesu. Panie I panowie senatorowie, czas w tym projekcie to nasz największy bruk, jeśli można tak powiedzieć, a ta ustawa daje nam realne narzędzia do walki z opóźnieniami. Każdy dzień zwłoki na budowie to realny koszt dla budżetu państwa. Wysoka Izbo, zwracam się zatem z gorącą prośbą o poparcie tego projektu. Pokażmy, że w sprawach strategicznych dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej potrafimy działać sprawnie, odważnie I ponad podziałami.
Dziękuję bardzo.
Speaker 24
Dziękuję. Czy są pytania do przedstawiciela rządu? Tak, senator Włosowicz, proszę.
Speaker 30
Panie ministrze cieszy taka ustawa, która by no po tej kwestii administracyjnej pewne rzeczy, pewne rzeczy prostowała, przyspieszała. Oczywiście niezbyt przyspieszała żebyśmy pewnych rzeczy też nie nie pominęli. Pan minister nas zapewnia, że tak nie będzie. Natomiast ja bym chciał zapytać o tą kwestię samo samej już inwestycji, czyli od momentu wylania pierwszego betonu do oddania do oddania bloków, bo praktyka światowa, bo my jeszcze żeśmy na ten etap jeszcze żeśmy go nie osiągnęli, pokazuje, że jakakolwiek technologia by to nie była, my będziemy korzystali z z technologii Westinghouse reaktor będzie AP 1000, to nawet Amerykanie przy tej swojej technologii zakładali, że od tego momentu wylania pierwszego betonu atomowego będzie trwało 5 lat, a I tak budowali swoje elektrownie, 2 bloki po 10 I po 11 lat. W Korei Południowej też się tak stało, w Chinach też się tak stało.
Chińczycy budowali różne, między innymi też te amerykańskie. Co zrobić, żeby nawet mając tak duże doświadczenie inżynieryjne, żeby na tej na na tej kwestii wykonawczej nie stracić tylu lat, bo tu zaoszczędzimy załóżmy, że ten nawet 2 lata na przygotowaniu, a później I tak praktyka pokazuje, że duże, doświadczone technologiczne kraje tracą po 5 lat, już nie mówiąc o jakimś, o jednym reaktorze w Brazylii, który już ma 24 lata opóźniony, ale w Finlandii też jest 1, który ma 18 lat spóźnienia.
Konrad Wojnarowski
Szanowna pani marszałek, panie Satorze, my nie zakładamy opóźnień, jeśli chodzi o o tę inwestycję I myślę, że procedowana ustawa jest również na to odpowiedzią, ale też chcę powiedzieć, że wyciągamy wnioski, można powiedzieć, z błędów innych państw I z opóźnień projektów, które powstawały no nieco, w nieco innych naszym zdaniem realiach regulacyjnych I przy użyciu innych prototypowych technologii. A my wybraliśmy technologię sprawdzoną, dojrzałą. Wydaje się też, że kluczowym powodem opóźnień na na zachodzie były właśnie archaiczne procedury administracyjne, które nieco paraliżowały place budowy przy każdej drobnej zmianie projektowej. I my wychodzimy temu naprzeciw. Ta nowelizacja, ta ta ustawa ma pewien charakter również deregulacyjny.
Dajemy inwestorowi, można powiedzieć, nowoczesne, elastyczne narzędzia. Też nie chcemy patrzeć wstecz na te kraje, które które być może popełniały pewne błędy I stąd też chcemy wyciągnąć wnioski, zbudować szybko, sprawnie I dostosować prawo do wymogów dwudziestego pierwszego wieku I ta I ta nowelizacja to zapewnia. Dba przede wszystkim o polski interes I polski przemysł. Wprowadzane uproszczenia procedur otwierają również szeroko drzwi dla polskich podwykonawców, dla firm budowlanych, instalacyjnych, inżynieryjnych, które będą mogły realizować poszczególne etapy inwestycji. I mówiąc najkrócej budujemy sojusz z globalnym liderem, ale to właśnie z naszego punktu widzenia polskie ręce, na polskiej ziemi, za polskie pieniądze będą budować ten fundament, fundament naszej suwerenności.
Natomiast sam wybór partnera technologicznego to była decyzja oparta na kalkulacji bardzo rzetelnej geopolitycznej I technologicznej. Amerykanie to przecież nasi strategiczni sojusznicy w ramach NATO, a, a ich technologia należy do najbezpieczniejszych na świecie I takie jest też nasze stanowisko. Stanowisko, które można spuentować tym, iż w roku 2000 trzydziestym szóstym prąd z pierwszej polskiej elektrowni jądrowej popłynie, będzie częścią naszego systemu, naszego miksu energetycznego.
Speaker 32
Panie ministrze mam konkretne pytanie. Kiedy zostanie podpisana umowa EPC czy jej podpisanie jest powiązane z wyborem technologii na AJ-dwa oraz na jakim prawie będą rozstrzygane ewentualne spory według tej umowy, czy na podstawie prawa polskiego, czy na podstawie prawa Nowy Jork?
Konrad Wojnarowski
Jeśli chodzi o szczegółowe informacje dotyczące współpracy inwestora właśnie z, z WBC, Na część postaram się odpowiedzieć zgodnie z tym przygotowanym materiałem, a część tak, na piśmie, jeśli jeśli jest taka, jeśli jest taka możliwość. Jak, jak państwo wiecie, jak opinia publiczna, spółka Polskie Elektrownie Jądrowe oraz konsorcjum UBC realizują mowę EDA zawartą dwudziestego ósmego kwietnia 2000 dwudziestego piątego roku, a następnie wydłużoną aneksem zawartym w grudniu roku 2000 dwudziestego piątego, która obejmuje realizację prac stanowiących dalsze zaawansowanie projektu technicznego elektrowni. Istotnym jej elementem jest także kontynuacja badań geotechnicznych w lokalizacji przyszłej elektrowni. W trakcie realizacji umowy konsorcjum oraz inwestor wypracowują rozwiązania dotyczące projektowania pozwoleń I zezwoleń w zakresie technologii, właśnie technologii AP 1000. Aktualnie istotnym tematem dyskusji pomiędzy spółką a WBC jest kwestia wprowadzania zmian do projektu technicznego elektrowni referencyjnej, to jest zmian względem projektu bloku numer 4 elektrowni jądrowej WOKTL.
Ponadto w ramach umowy EDA strony rozpoczęły bliższą współpracę z polskimi regulatorami, a co do umowy EPC. Równolegle właśnie do realizacji umowy EDA spółka PEIP przy wykorzystaniu, I przy wsparciu Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej prowadzi z WBC zaawansowane negocjacje tejże umowy, która będzie docelowo umową wykonawczą na pierwszą elektrownię. Strony dążą do sfinalizowania negocjacji umowy do końca tego roku I do tego czasu projektowanie elektrowni odbywać się będzie na podstawie aneksowanej umowy EDa bez negatywnego wpływu na harmonogram inwestycji. To tyle z tych szczegółowych pytań, na które mogę odpowiedzieć. Ale oczywiście taką kompleksową odpowiedź jesteśmy w stanie przygotować dla pana senatora.
Grzegorz Czelej
Mam jeszcze 4 pytania kolejne. Harmonogram EJ1 zakłada 1. Beton w dwudziestym ósmym roku. Moim zdaniem jest to zupełnie niemożliwe, ponieważ dopiero w tym roku złożono wniosek do PAA o zezwolenie na budowę. Nie wiem, pan minister sobie zdaje sprawę, ale żadne z prac nie zostały rozpoczęte jeszcze do tej pory.
Nie wiem czy pan minister zdaje sobie sprawę jaki to jest ogrom pracy. Tak z głowy powiem, że musiałyby ciężarówki jeździć co 5 minut przez półtorej roku, aby ten wykop zdążyć zrobić do do końca dwudziestego ósmego roku. Czy pytanie konkretne, czy uważa pan, że ten termin jest realny?
Konrad Wojnarowski
Panie senatorze, oczywiście, że jest realny. Mało tego, nie zakładamy na tym etapie, żeby wystąpiły jakieś opóźnienia spowodowane z tym, że budowa zostanie ukończona na przełomie roku 2000 e 30
I trzydziestego szóstego I wtedy zacznie elektrownia jądrowa pracować, tak jak zresztą powiedziałem na początku podczas swojej wypowiedzi. Myślę, że więcej szczegółów odnośnie samego procesu inwestycyjnego tutaj na pewno są w stanie przedstawić przedstawiciele polskich elektrowni jądrowych. Natomiast no po to też dzisiaj wprowadzamy te przepisy, żeby te wszystkie procedury usprawnić I spowodować, że będzie szybciej I prościej I że rozpoczęcie budowy nastąpi w roku 2000 dwudziestym ósmym, czyli wylanie tak jak pan senator zauważył pierwszego betonu jądrowego, a zakończenie budowy nastąpi w roku 2000 trzydziestym piątym. Tak jak powiedziałem, 1. Blok rozpocznie komercyjną pracę w 2000 trzydziestym szóstym roku, 2.
W roku 2000 trzydziestym siódmym, a 3. Ostatni blok w roku 2000 trzydziestym ósmym.
Speaker 32
Przesunęliście 2000000000 złote, 3000000000 złotych z dokapitalizowania PEI z tego roku na rok 30.. Czy to ma związek z planowanymi opóźnieniami? A jeżeli nie, to dlaczego?
Konrad Wojnarowski
Nie panie senatorze, to nie ma związku z planowanymi opóźnieniami, bo takich opóźnień nie przewidujemy. Natomiast co do szczegółów, tak jak powiedziałem, przygotujemy kompleksową odpowiedź też na podstawie informacji z polskich elektrowni jądrowych jako inwestora, który no realizuje 10:10 proces inwestycyjny.
Jeszcze 1 pytanie, proszę sobie
Konkretne pytanie.
Speaker 32
EJ 2. Czy jest wybrana lokalizacja I czy został złożony wniosek o decyzję środowiskową, mówiąc językiem popularnym?
Konrad Wojnarowski
Co do drugiej elektrowni jądrowej, jak wiemy są w grze, mówiąc kolokwialnie, 2 lokalizacje, mianowicie Konin I Bełchatów. Na dzisiaj trwają badania eksperckie, geologiczne, no takie, które pozwolą określić, która lokalizacja jest właściwa z tego punktu widzenia I zakładam, że o tym zdecydują eksperci. Tak jak zresztą wypowiadał się na ten temat w ostatnim czasie pan premier pytany podczas jednej z konferencji prasowych. Więc krótko mówiąc, 2 lokalizacje są w grze, a te najbliższe czynności podejmowane przez przez, przez ekspertów sprawią, że, że ta lokalizacja będzie mogła być w najbliższym czasie wybrana.
No pytania są nad uczelnią.
Grzegorz Czelej
Tak, czyli wnioskuję, że lokalizacja nie jest wybrana. Wniosek o wydanie decyzji nie jest złożony. Czy podtrzymuje Pan nadal termin trzydziestego drugiego roku jako termin wylania betonów AJ 2 I czy zna Pan rolę, jaki będzie udział PGE w tym przedsięwzięciu?
Konrad Wojnarowski
Panie Senatorze, tak jak powiedziałem, dzisiaj skupiamy się na pierwszej elektrowni jądrowej, dla której mamy pełny harmonogram I która ma zacząć pracować w roku 2000 trzydziestym szóstym. Co do drugiej, oczywiście ona jest także częścią procesu inwestycyjnego w energetykę jądrową, ale no zakładam, że to się będzie działo na dalszym etapie, bo jeszcze przecież no nie mamy, krótko mówiąc, wybranej lokalizacji właśnie dla EJ 2.
Grzegorz Czelej
Panie marszałku, panie ministrze. Mamy decyzję Komisji Europejskiej o pomocy publicznej dotyczącą, dotyczącej AJ 1. Nie ma... Czy ta decyzja Komisji Europejskiej jest gdzieś dostępna I czy wreszcie zostanie opublikowana? Bo jest, ale nigdzie nikt nie może jej znaleźć.
Czy to jest jakiś tajny dokument?
Konrad Wojnarowski
Jeśli chodzi o rozmowy z Komisją Europejską, przedstawiając pokrótce I harmonogram dotyczący tychże rozmów. Dziewiątego grudnia 2000 dwudziestego piątego roku Komisja Europejska wydała decyzję uznającą za zgodną z rynkiem wewnętrznym notyfikowaną pomoc publiczną dla pierwszej elektrowni jądrowej. Mechanizm wsparcia objęty pomocą publiczną składa się z trzech elementów, czyli dokapitalizowania PJ-ki, gwarancji skarbu państwa oraz dwukierunkowego kontraktu różnicowego. Jeśli chodzi o dokapitalizowanie środkami skarbu państwa w wysokości sześćdziesięciu 1000000000 dwustu 1000000 złotych w latach 2025, 2030 przewiduje odpowiednio zmieniona w roku 2000 dwudziestym piątym ustawa o przygotowaniu realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej, czyli ta, która również jest dzisiaj nowelizowana, a pozyskanie niezbędnego finansowania dłużnego umożliwią w spółce wyżej wymienione gwarancje I wspomniany dwukierunkowy kontrakt różnicowy zapewniający stabilne przychody w fazie operacyjnej. Spółka dokonała w lipcu zgłoszenia do Komisji Europejskiej notyfikacji, w lipcu oczywiście poprzedniego roku, projektu inwestycyjnego na podstawie artykułów 41, 43 traktatu Eurotom, co stanowi jak wiemy pełnienie wymogu formalnego umożliwiającego podpisanie EPC nie determinującej jednocześnie wyników negocjacji kontraktu.
Opinia komisji w sprawie projektu inwestycyjnego, no krótko mówiąc, jest niezbędna do pozyskania od p. A. Zezwolenia na budowę. W maju 2000 dwudziestego piątego roku Polska wystąpiła do komisji o publikację projektu decyzji Rady Unii Europejskiej autoryzującej przystąpienie do konwencji o uzupełniającym odszkodowaniu za szkody jądrowe, przystąpienie do, do właśnie, do konwencji ma na celu wzmocnienie pewności prawnej stron zaangażowanych w projekt, tak również jest istotne dla dostępu do środków Exim Banku. Projekt decyzji rady został opublikowany w lipcu tego roku, mówiąc najkrócej.
Grzegorz Czelej
Już ostatnie pytanie. Komisja Europejska kończy prace nad stworzeniem funduszu gwarancyjnego przez Europejski Bank Inwestycyjny na pomoc przy wdrożeniu SMS-ów, AML-ów I Fusion. To są takie doniesienia z ostatnich dosłownie godzin. Biorąc to pod uwagę I biorąc pod uwagę to, że półtorej roku temu Polska, a konkretnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych w Ścierpku skończyło projekt podstawowy, tak zwany basic design polskiego HTGR-u pola, który idealnie wpisuje się w politykę obecną Komisji Europejskiej. Czy zamierzają państwo podjąć decyzję, aby ten projekt Polski ukończyć.
My mamy w tej chwili, jesteśmy na etapie, mamy zakończony tak zwany basic design, projekt podstawowy, co jest równoznaczne z posiadaniem technologii przez Polskę. Następnie są potrzebne niewielkie relatywnie pieniądze na dokończenie tego projektu, czyli zrobienie projektu technicznego I będzie wtedy reaktor gotowy do produkcji. Widzimy I słyszymy, że pojawiają się szanse I pieniądze w Unii Europejskiej. Moje pytanie konkretne. Czy zamierzacie zakończyć projekt, kontynuować projekt pola?
Konrad Wojnarowski
Panie senatorze, co do SMS-ów, o które pan, o które pan pytał, oczywiście my pracujemy też nad mapą drogową dla dla SMS-ów I ona powinna zostać opublikowana jeszcze do do końca lipca tego roku, no bo uważamy, że to także jest strategiczny element uzupełnienia energetyki jądrowej właśnie w Polsce. W ogóle chcemy być pionierem w Europie tworzenia SMR-ów, więc każda, każdy można powiedzieć mostek zbudowany w kierunku tych inwestycji. Także
Będzie, będzie częścią transformacji, częścią polityki rządu, co jest ujęte w naszych dokumentach strategicznych. Co do tego konkretnego pytania o ten konkretny projekt, to przyznam, że to jest element nad którym pracuje, czy współpracuje w tym kontekście pełnomocnik rządu do spraw infrastruktury energetycznej I krytycznej. I myślę, że on będzie właściwym adresatem tego, tego pytania. Stąd też nie chcąc wchodzić w szczegóły, żeby czegoś nie nie pomylić, no poprosiłbym pana senatora o możliwość po prostu odpowiedzi na na piśmie. Oczywiście to też w sposób wyczerpujący uczynimy.
Speaker 24
Dziękuję. Nie widzę więcej pytań. Dziękuję bardzo. Dziękuję. Informuję, że przedstawiciel rządu zobowiązał się do udzielenia...
A, jeszcze jest pytanie? A przepraszam. A, no właśnie. To było ostatnie pytanie I pan senator dotrzymał słowa. Informuję, że przedstawiciel rządu zobowiązał się do udzielenia pisemnej odpowiedzi na pytania zadane przez senatora Grzegorza Czeleję.
Jest z nami również wiceprezes Państwowej Agencji Atomistyki, pan Paweł Ketlarczyk, jako zaproszony gość. Czy pragnie pan zabrać głos w sprawie rozpatrywanej ustawy? Nie. Dobrze, dziękuję. Otwieram dyskusję I proszę o zabranie głosu senatora Stanisława Gawłowskiego.
Stanisław Gawłowski
Pani Marszałek, panie ministrze, wysoka izbo. Ja w sumie zrezygnowałem z wielu pytań, pomyślałem sobie, że większość odpowiedzi jednak będę oczekiwał na piśmie. Ja myślę, że ta ustawa pani jeszcze będzie poparta w wysokim senacie jednogłośnie, bo nie ma tutaj nikogo komu by zależało na tym, żeby opóźniać proces inwestycyjny związany z budową, realizacją pierwszej w Polsce, pierwszego w Polsce bloku w energetyce jądrowej. Ale ponieważ jak sama nazwa mówi 1., to znaczy, że my w Polsce nie mamy żadnych doświadczeń do tej pory z realizacją tego typu inwestycji. Nie mamy kadr inżynierów, profesorów nauki.
Tak naprawdę w dużej części to wszystko musimy zbudować. Podobnie jest w Państwowej Agencji Atomistyki, która jako nadzór I policja, swoista policja, w tym przypadku zanim wyda odpowiednie zgody musi być odpowiednio przygotowane I tą wiedzę, to doświadczenie nie zdobędzie nigdzie w Polsce, bo w Polsce tego typu projektów do tej pory nie budowano, więc musi wiedzę I doświadczenie zdobywać w innych krajach. Stąd też... A jeszcze 1 zdanie, zanim powiem o różnego rodzaju swoich pytaniach, nie chcę, żeby one zabrzmiały jak wątpliwości, ale być może tak będą brzmiały. My będąc, mówił o tym pan senator, w swoim sprawozdaniu, my będąc, wizytując budowę I spotykając się z ludźmi, potem przyjęliśmy wspólne stanowisko trzech komisji.
Przyznam szczerze, że do, że do tej pory nie otrzymaliśmy odpowiedzi na to stanowisko. Mam nadzieję, że ministerstwo... Poczekam pan minister skończy rozmawiać, bo to do ministra adresuje.
Speaker 24
Panie ministrze, tutaj pan senator do pana adresuje wystąpienie I czeka aż skończy pan rozmowę kuluarową.
Stanisław Gawłowski
Pogadacie sobie panowie po... My zaadresowaliśmy własne oświadczenie po tej wizycie. Oświadczenie trzech komisji. Do dzisiaj nie otrzymaliśmy odpowiedzi. Bardzo proszę jednak żebyście potraktowali to nasze stanowisko.
Jednak naprawdę 3 komisje to już jest znacząca część senatu jako rzecz zazwyczaj ważnej I uwzględniającej głos społeczności lokalnej. Ta społeczność lokalna, wczoraj część reprezentantów pojawiło się w trakcie posiedzenia połączonych komisji I stąd też dopominam się o ten głos, ale żeby już też nie za bardzo przedłużać, choć czasu jeszcze mam sporo, to chciałbym dopytać o takie proste rzeczy I od razu powiem, nie oczekuję odpowiedzi dzisiaj. Proste, choć zazwyczaj trudne. Nie oczekuję odpowiedzi dzisiaj, oczekuję na wszystko odpowiedzi na piśmie. Ja słyszę o tych optymistycznych głosach mówiących o tym, że inwestycja zostanie zrealizowana do 2000 e e 36 roku.
Choć wszystkie doświadczenia europejskie już pomijając innych krajów, ale działamy w ramach prawa europejskiego, mówią o tym, że średni czas bloku, budowy bloku w energetyce jądrowej to jest 17 lat. Średni. Więc jeżeli potraktujemy 17 lat to za cholerę, przepraszam za to słowo, nie mieści się 2036., ale kibicuję, jestem za, zrobię wszystko, żeby tak się stało, żeby to był 2006., dlatego że patrząc przez pryzmat zapotrzebowania na energię elektryczną w Polsce w procesie, w którym de facto uczestniczymy, rewolucji energetycznej, takiej kolejnej rewolucji przemysłowej jako społeczeństwo, to każda ilość wytworzonej energii ze źródła 0 emisyjnego jest tylko I wyłącznie, wymaga wspierania I I pod każdym możliwym względem. Ale naprawdę 2000 e 36 wydaje się trudny I tu są moje pytania. Czy zauważyliście już kontrakty na finansowanie całości?
Jeżeli tak, to z kim? Nie interesują mnie rozmowy, bo wie pan, no rozmawiać to wy możecie, to to nic nie znaczy rozmowa. Mnie interesuje konkret. Z kim podpisaliśmy umowę na kredytowanie? Z kim?
60000000000 nie wystarczy. Ja nie wiem, czy to będzie 460000000000, bo to jest kolejne pytanie, jaki koszt szacujecie budowę całości? Wreszcie, jaki będzie koszt, bo dopiero z tego to wyliczycie. Bo jak podaje, jak pada dzisiaj kwota, że cena jednej megawatogodziny będzie poniżej pięciuset złotych, to gratuluję temu ekspertowi, który to powiedział, bo trochę się kompromituje. Jak nie wiecie, ile to będzie kosztować, to nie możecie powiedzieć, ile będzie kosztować 1 megawatogodzina, chyba że budżet państwa dopłaci.
No to powiedzcie to uczciwie, że to będzie budżet państwa dopłaci. To trzeba rzeczy nazywać po imieniu. Znaczy my się nie możemy może poszukiwać, a już w tej izbie nie wypada, żeby ktokolwiek rozmijał się rażąco z prawdą. 500 złotych jak to padło, a padło, to ja chcę znać te wyliczenia. Znaczy w piśmie, na jakiej podstawie to policzyliście.
Nie wiecie kiedy skończycie, nie wiecie ile to będzie kosztować, nie wiecie, jak weźmiecie kredyt, jak drogi będzie pieniądz, a mówicie 500 złotych. Na jakiej podstawie, pani mi jeszcze? Znaczy, na ziemię schodzimy, jesteśmy realistami I nazywamy rzeczy po imieniu. Wszystko inne jest kłamstwem. Jak nie ma prawdy, to wtedy różne są różni czynni.
Nie chcę już ich źle nazywać. A tak jak powiedziałem, nie mam wątpliwości, że ta inwestycja jest zazwyczaj ważna, zazwyczaj potrzebna. Chcemy ją wspierać pod każdym względem. Kadry. Te kadry trzeba zbudować.
Chciałem się dowiedzieć, znowu poczekam, aż pan minister nie będą panu przeszkadzać, współpracownicy tym razem. Taki niedobry zwyczaj panie ministrze. Był,
Stanisław Gawłowski
To jego kłopot. To tak samo, jego też to obowiązuje w tej izbie, nawet jak to jest wiceminister finansów. On sześćdziesiątmiliardów nie wydaje ze swoich własnych pieniędzy, tylko pieniędzy publicznych. Tym bardziej powinien słuchać. A jak nie słucha, to widać, jak jaką wagę przywiązuje do nadzwyczaj ważnej inwestycji.
To pan potem ją przekaże, że że ministrowie są od tego, żeby w parlamencie słuchać, a nie lekceważyć parlament. Bez względu na to, co my o ministrach wszystkich różnych myślimy. Czasami dobrze czasami rzec, żeby była sprawa jasna. To różnie. Wracam do historii pod tytułem kadry.
Kadry zarówno na te etapie realizacji inwestycji, czyli w jaki sposób PEY jest wzmacniany, czy zadbaliście o odpowiednie szkolenie, czy zadbaliście o to w samej spółce, że ci ludzie gdzieś zdobywali doświadczenie, czy to jest taki nabór polegający na tym, żeby nie wiem budował gazociąg to teraz będzie budował łatą. Prawie to samo tylko zupełnie coś innego. To po 1.. I po 2. Czy zwiększyliście finansowanie w Państwowej Agencji Atomistyki, bo tam również kadry wymagają dodatkowego szkolenia, dodatkowego przygotowania, zdobywania dodatkowej wiedzy I tę wiedzę muszą zdobyć w innych miejscach niż w Polsce.
Znaczy, budujemy po raz 1. Elektrownie tego typu, w związku z tym Pay, Państwowa Agencja Atomistyki Pa też
Stanisław Gawłowski
Tego typu uzupełnienia wiedzy. To to też poproszę o to wszystko na piśmie, te informacje, bo one są kluczowe dla a realizacji inwestycji, kosztów wytwarzania jednej megawatogodziny, która będzie miała z kolei wpływ na gospodarkę I bezpieczeństwo gospodarcze Polski I wreszcie kluczowe dla przyszłości kraju. Dziękuję bardzo. Dziękuję.
Adam Szejnfeld
Dziękuję pani marszałek. Oczywiście po sprawozdaniu, które państwu przedstawiłem, nie mam zamiaru, a broń Boże, dla jakichś statystyk powtarzać się, więc zajmuję głos tylko po to, żeby wykorzystać tą debatę przy okazji ustawy, o której mówimy, na temat, o których między wierszami wspominałem w sprawozdaniu, a mianowicie bym tak powiedział polskiej specyfiki realizowania procedur inwestycyjnych. No w Polsce wszystko toczy się, kolokwialnie powiem, bardzo, bardzo długo. Jeżeli uznajemy I iść I długo się toczy dlatego, że nie ma żadnej innej możliwości, szczególnie prawnej, ale także tej biurokratycznej, administracyjnej, proceduralnej. Ale jak uznajemy, że tak jak w tym przypadku elektrownia jądra, że jest to bardzo ważna inwestycja, to nagle okazuje się, że wszystko można.
No tylko wystarczy zmienić, poprawić niektóre przepisy kilku ustaw I już nawet kilka lat możemy zaoszczędzić. I oby, jeżeli chodzi o elektrownię jądrową OPY. Podobne inicjatywy niedawno podejmowaliśmy, jeżeli chodzi o na przykład elektrownie wiatrowe. Przygotowania dokumentacji I tak dalej do realizacji, podjęcia w ogóle inwestycji potrafią trwać 3, 4 lata, ale są przykłady, że nawet 5 lat, a sama inwestycja na pstryknięcie palców może krócej niż rok być zrealizowana. No w ten sposób, gdybyśmy w ogóle nie dokonywali tych zmian w przepisach prawa, ale także jakby nie perswadowali strukturom administracyjnym, że to są ważne rzeczy I spojrzyjcie na to innym okiem, no to te lata byśmy tracili, ale to nie jest tylko strata czasu.
To jest bardzo często w ważnych inwestycjach strata przeogromnych 1000000000 złotych. Nawet przez samo państwo polskie, a cóż dopiero przez przedsiębiorstwa. Ale mało tego, to jest także przeogromna strata bardzo często dla obywateli. W przypadkach energetyki, obojętnie w jądrowej, jądrowej I innej, to oczywiście, jeżeli chodzi o rachunki za energię elektryczną, ale w przypadku innych inwestycji bardzo ważnych na przykład infrastrukturalnych, to, to jest strata dla obywateli, na przykład, którzy są objęci wykluczeniem komunikacyjnym I tak dalej, I tak dalej. Nasuwa się pytanie, czy my w końcu w kółko od specustawy do specustawy, od jakiegoś punktowego rozwiązania do punktowego rozwiązania.
Musimy się bawić w te przyspieszania cywilizacyjnie, obywatelsko, gospodarczo I finansowo ważnych inwestycji, czy też nie możemy tego rozwiązać inaczej, a mianowicie zmieniając polskie prawo w ten sposób, że tych nieakceptowalnych bardzo często przeciąganych inwestycji by nie było. Ja zainspirowany tą ustawą, ale wcześniej innymi specustawami chciałbym przytoczyć przy tej okazji I to nie jest oczywiście do pana ministra I I do panów prezesów, bo zajmujecie się wąskim zakresem, ale jakby głos do rządu przy tej okazji. Przytoczyć przykład budowy drogi ekspresowej fundamentalnie ważnej. Fundamentalnie ważnej nie tylko dla sześciu województw, przez które przechodzi, ale w ogóle dla całego systemu infrastrukturalnego w Polsce, a mianowicie S 11. S 11 zwłaszcza na terytorium Wielkopolski Północnej.
Jak państwo w ogóle spojrzycie na mapę Wielkopolski Północnej, jeżeli chodzi o infrastrukturę, szczególnie drogową, to zobaczycie czarną dziurę, by ktoś powiedział, wolę powiedzieć białą plamę. IIZ tym się nikt nie kłóci. Zresztą jaki koniec każdy widzi. 20 lat, nawet 22 lata. Minęło od początków działań, podjętych działań przez minione poszczególne rządy na rzecz tej drogi, bardzo ważnej drogi ekspresowej.
20 lat, jej nie ma. Formalnie rzecz biorąc, od oficjalnych podpisów 8 lat, jej nie ma I nie będzie. Wiele, wiele lat następnych nie będzie. Biała plama funkcjonuje na mapie Polski w Wielkopolsce Północnej I nic nie można przełamać. Więc czy mamy wystąpić, czy ja mam napisać niejedną ustawę napisałem.
Ja jestem autorem kilkudziesięciu ustaw, a współautorem około dwustu. Czy ja mam napisać specustawę o realizacji drogi S 11 na odcinku między Obornikami a Piłą I Ujściem. No do tego mamy absurdu dochodzić. Więc korzystając z tej okazji, przepraszając, że tak trochę dygresja na boku, ale apeluję do rządu o zajęcie się sprawą drogi ekspresowej S 11 na odcinku Wielkopolskiej Północnej, szczególne między Obornikami, Ujściem I Piłą. To jest nie tylko wymóg gospodarczy, ekonomiczny, infrastrukturalny, ale także społeczny, bo obywatele Wielkopolski Północnej mają już tego kompletnie dosyć.
Speaker 24
Dziękuję. Bardzo dziękuję I proszę o zabranie głosu senatora Grzegorza Czeleję.
Grzegorz Czelej
Pani Marszałek, panie ministrze, wysoka izbo. Zacznę może od rzeczy pozytywnych. Minister Miłosz Mutyka rozpoczął swoją kadencję I tuż po po objęciu urzędu został włączony polski reaktor Maria produkujący radiofarmaceutyki, mimo że żadne inne okoliczności nie zaistniały niż te, które były przed jego zamknięciem, za co naprawdę szczególnie gratuluję. Nie tylko jest to ważne dla polskiej nauki, ale I dla 1000 pacjentów. A drugą rzeczą pozytywną, od której chcę zacząć, ustawa ta, o której dzisiaj rozmawiamy jest długo oczekiwana.
Jedyne zastrzeżenie do tej ustawy jest takie, że lepiej byłoby gdyby ona była półtorej roku temu. Tak jak było to planowane. Ale zabierając czas w wysokiej izbie chciałbym odnieść I chwilę poświęcić czasu na kontekst geopolityczny, strategiczny I powiedzieć państwu o tym, co generalnie dzieje się w energetyce jądrowej na świecie, bo w ostatnich latach dzieje się bardzo dużo, a I płynnie przejść do spraw europejskich I polskich, abyśmy znali kontekst szerszy niż tylko polski I sąsiedzki jądrówki. A mianowicie kiedyś, jeszcze 20 lat temu, jądrówkę postrzegano jako tradycyjne duże bloki jądrowe, które były bardziej efektywne I panował taki pogląd, że energia elektryczna, bo tylko o takiej energii mówimy z tych bloków, jest, jest optymalnym rozwiązaniem, jedynym I taki powstał standard. Poszczególne kraje wypracowały technologie swoje reaktorów wodnych, bardzo podobne konstrukcje niezależnie od tego czy mówimy o konstrukcji rosyjskiej WWR czy AP 1000, czy EPR francuskie I tak dalej I tak dalej.
I wszystko było fajnie, ale ostatnie lata przyniosły gigantyczne zmiany, a mianowicie dostrzeżono po 1. Zalety średnich reaktorów I zalety modułowości tych reaktorów. Stąd też cała linia SMR-ów oraz weszły, czy wróciły tak naprawdę, bo ta technologia nie jest nowa, reaktory czwartej generacji. I co się dzieje dzisiaj? Stany Zjednoczone w tym roku uruchomiły 1.
Reaktor od dawna czwartej generacji o mocy zerowej. Uruchomiły. Rozpoczęły się prace w Dau, w Teksasie nad zastosowaniem reaktorów czwartej generacji wysokotemperaturowych do tamtejszych zakładów przemysłowych. I generalnie zmiana polega na tym, że my rozumieliśmy to do tej pory tak. Raktor jądrowy, ciepło, turbina, prąd elektryczny, a teraz zostaje ten łańcuch zmieniony.
Ciepło, wymiennik I ciepło, które zostaje bezpośrednio wykorzystane w procesie, w procesie, w procesie technologicznym jako paratechnologiczna o różnej temperaturze I ciśnieniu. Kolejna rzecz w Stanach bazy amerykańskie będą zasilane małymi, kompaktowymi reaktorami czwartej generacji już za 2 lata. Za 2 lata. 1. Baza wojskowa amerykańska będzie miała kontenerowy mały reaktor jądrowy.
Z ciekawostek Indie w tym roku uruchomiły wysokotemperaturowy reaktor chłodzony sodem. Konstrukcja będzie produkowała wodór. Ciekawy, ciekawy kierunek. Japończycy, z którymi wspólnie robimy reaktor pola eksploatują, eksperymentują na swoim HTGR-ze produkcję wodoru. Natomiast to, co dzieje się w Chinach, szanowni państwo, to jest, to jest sprawa absolutnie szokująca.
Chiny co roku oddają w starej technologii 4 lub 5 reaktory swoje w technologii HwalongOne. To są reaktory tradycyjne 1208 megawatów elektrycznych. Budowa średnio w Chinach trwa 5 lat, takiego reaktora. 5 lat. Docelowo mają mieć 200 tego typu reaktorów jądrowych.
Ale to jest jeszcze nic. Szesnastego stycznia tego roku Chiny rozpoczęły budowę kompleksu, pierwszego na świecie kompleksu, który będzie integrował 4 reaktory PWRy tradycyjne, te które oni mają Hwalong Huan oraz 2 bloki z HTGR. 1. HTGR-y w Chinach na masę, na skalę przemysłową zostały uruchomione bodajże 4 lata temu I już 1. Elektrownia jądrowa działa, ale w tym roku wprowadzili, czy rozpoczęli budowę zintegrowanego kompleksu energetyczno-przemysłowego, który będzie wytwarzał parę przemysłową I PWR-y będą wytwarzały tą parę przemysłową na niższych temperaturach, w dużej objętości, a HTGR-y będą podwyższały tą parę do pary technologicznej I do wykorzystania bezpośrednio obok w zakładach petrochemicznych.
I to będzie 1. Tego typu inwestycja na na na świecie. Łącznie będzie to moc 6 koma 1, jeżeli dobrze policzyłem, gigaelektrycznej mocy I szacuje się, że zastąpi to rocznie 7 koma 2 miliona ton węgla. Proszę sobie to uzmysłowić. 1.
Bloki będą oddane do użytku tego kompleksu w trzydziestym roku. Wystartowali szesnastego stycznia, więc jeżeli będziemy oceniali ceny towarów z Chin, samochodów, wszystkich innych rzeczy I zastanawiali, dlaczego Chińczycy mają 3 razy tańszą energię dla przemysłu niż Niemcy, to to jest odpowiedź. Oni robią 3 razy szybciej bloki jądrowe niż Europa. 3 razy szybciej. Nie jesteśmy w stanie w Europie, nie my, nie mówię tutaj o Polsce, nie w imię pana ministra, nie jesteśmy w Europie w żaden sposób zbliżyć się do tego tempa.
A jak tempo, tempo czy czas budowy elektrowni jądrowej wpływa na cenę to tego nie będę mówił. Przechodząc do Unii Europejskiej. Unia Europejska, Komisja Europejska zaczęła widzieć zastosowanie energetyki jądrowej nie tylko do produkcji prądu, ale dla przemysłu. I to jest fundamentalna zmiana. Proszę, proszę o szczególną uwagę, bo w Komisji Europejskiej zachodzą fundamentalne zmiany w tym, w tym obszarze, co zmienia diametralnie możliwości finansowania dla takich projektów jak polski, polski projekt pola, który idealnie się w to wpisuje.
Szanowni państwo, projektując polscy naukowcy, nie politycy, projekt pola przewidzieli, że on ma funkcjonować I być dla przemysłu, jako paratechnologiczna dla przemysłu I zastąpić tak zwane dwusetki docelowo. Ale to trzeba skończyć, panie ministrze, na Boga. Półtorej roku I nie ma trzydziestu 1000000 rocznie, żeby dokumentację techniczną zrobić? Przecież to jest skandal. No nie ma nic gorszego niż wydać 110000000 na projekt I go zostawić.
Co się dzieje u naszych sąsiadów? Już tak blisko zza miedzy. Czesi mają 5 działających reaktorów jądrowych, to są konstrukcje rosyjskie WWR-y, to są, to jest projekt, to są WWRy 440. Te bloki mają 475 średnio megawatów. 6., za chwilę włączą.
Już jest paliwo jądrowe za załadowane, kończą się prace nad odpaleniem szóstego reaktora jądrowego. Czesi mają 6, też w technologii rosyjskiej, przy czym Czesi mają też I duże bloki rosyjskie, WWR 1000, o mocy tam niewiele ponad 1 giga. Mają 6 działających, podpisali kontrakt z Koreańczykami na 2 kolejne. Proporcjonalnie do Czech Polska powinna mieć co najmniej 20 dużych bloków jądrowych. Proporcjonalnie do, do Czech.
My nie chcemy kontynuować jako Polska projektu HTG ER-u z Japończykami, no to zaczęli ten projekt kontynuować, kontynuować Brytyjczycy, które, którzy rozwijają I duże bloki I SMR-y. I to jest polskie otoczenie. Dosłownie 2 zdania jeszcze. Natomiast jak my wyglądamy? Wszystko generalnie w Polsce jest opóźnione.
Dokumenty strategicznie są znacznie opóźnione. Mapy drogowej dla SMR-ów nie ma. Nie I nie będę tego rozwijał. Legislacja opóźniona. Ten projekt powinien być półtorej roku temu.
Kontraktu EPC nie ma. Inwestie towarzyszące na elektrownię pierwszą są opóźnione. Już nawet nie chciałem pana pytać o PIRS morski, ani o towarzyszące inwestycje drogowe czy kolejowe. I mówienie o tym, że beton będzie w dwudziestym ósmym roku to jest naprawdę, panie ministrze, no szanujmy się. Jesteśmy w senacie.
Takie głupoty to nie trudne.
EJ 2.
Nikt nic nie wie.
Grzegorz Czelej
Czarna magia. Program polskiej energetyki jądrowej niespójny z krajowym planem w dziedzinie energetyki I klimatu, a program SMR-ów kompletnie zablokowany. Kompletnie.
Przez 2 I pół roku nie zrobiliście nawet jednego małego kroczku. Apeluję, przyspieszcie program energetyki jądrowej I zróbcie całą strategię. Dziękuję bardzo.
Józef Zając
Pani Marszałek, panie ministrze, wysoki Senacie. Pracując naukowo w zasadzie w zakresie matematyki stosowanej mam szerokie kontakty z wieloma profesorami z fizyki, o których tutaj wspominano. I muszę powiedzieć, że tutaj w pełni
Popieram pana ministra. Wcale nie ma takiego wielkiego problemu, aby znaleźć odpowiedni zespół polskich naukowców, fizyków w zakresie fizyki jądrowej, którzy by mogli poprowadzić taki projekt od strony merytorycznej I wykonawczej. Ci ludzie są na całym świecie. Myślę, myślę, że gdyby krzyknąć się dało tylko w Stanach Zjednoczonych, Polacy, my startujemy z budową właśnie reaktora jądrowego, takiego a takiego. I ludzie się znajdą.
Są bardzo chętni do tego, aby wrócić do Polski. Ale w czym problem? Problem w tym, że się obawiają wszyscy naszej administracji. Była o tym tutaj mowa. Nie wierzą w to, że ktoś w którymś momencie do takiego projektu przyłoży palec albo stopę, położy na hamulcu I ten projekt upadnie.
Nie widzę powodów I ci, którzy znają się na tych rzeczach, nie widzą powodów, żeby w Polsce taki projekt realizowany był o tyle dłużej, jak było tutaj mówione. Ja mam kompletnie kompletną zgodę z tym, pan senator tutaj powiedział, że dzieją się cuda w zakresie polskiej administracji. Ja słyszałem diagnozę. Dlaczego tak się dzieje u nas? I kilka, kilku z tych moich znajomych właśnie powiedziało.
Jeżeli będzie odpowiednio dobrana administracja bez różnych specjalnych osób na dwóch etatach, to tak delikatnie się wyrażę, którzy pilnują realizacji tego typu projektów w naszym kraju, to nie ma powodów, abyśmy robili taki reaktor dłużej niż gdzie indziej. Tych ludzi jest wiele w różnych krajach. Z delegacją Senatu byliśmy kiedyś w Szwajcarii, o chyba 2 razy, w ogóle teraz kolejny wyjazd się szykuje I odwiedziliśmy pewien instytut bardzo zaawansowanych, zaawansowanych technologii. No I co się okazało? Do któregokolwiek laboratorium weszliśmy, tam można było mówić po polsku.
Tam są nasi ludzie, których u nas się nie chce albo nie ma dla nich miejsca po prostu. Absolwenci z Krakowa, z Wrocławia, z Poznania, chyba z Warszawy też być. Mamy ludzi, ci ludzie są po całym świecie, ich można znaleźć I na pewno zrezygnują nawet z najlepiej opłacanych pozycji, jakie zajmują, aby przyłożyć swoje umiejętności I rękę do tego, co może powstać tutaj. Oczywiście wszystko jest w ręku pana ministra. Przede wszystkim organizacja I odpowiedni dobór ludzi w administracji, którzy by nie hamowali projektu.
Mamy wszyscy na co dzień do czynienia z tym, że kiedy zwrócimy się do jakiegoś urzędu ze sprawą, to urzędnik ma czas 30 dni, 15 dni, 3 miesiące. Co on robi? Zamiast trzydziestu dni ja bym nie dał więcej niż 12 godzin na wykonanie tej pracy. Ale on może sobie pozwolić na to, bo myśmy mu pozwolili stąd, ustawowo, że on może pracować tak długo. I jeżeli z tym sobie nie poradzimy, to będzie wynik taki, jaki tutaj właśnie słyszeliśmy, przewidywano, że zamiast czterech lat wykonywać taki projekt, to będziemy go wykonywać 12 lat.
Nie ma problemu fachowców, nie ma problemu z wykonawcami. Główny problem, o którym słyszę od każdego z tych moich znajomych, to jest to, że obawiają się naszej administracji, która będzie decydować o działaniach w celu realizacji tego projektu. Panie ministrze, to wszystko jest w pana rękach. Dziękuję bardzo. Dziękuję.
Speaker 24
Ja bym jednak uważała z atakowaniem urzędników, którzy próbują rzetelnie wykonywać swoją pracę I zwykle mają więcej spraw niż są w stanie przerobić. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Do porządku. Informuję, że do protokołu swojej przemówienia złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Leszek Czarnowaj, Artur Dunin, Benjamin Godyla, Agnieszka Gorgoń-Komor, Janusz Gromek, Jolanta Hibner, Józef Jodłowski, Wojciech Konieczny, Beata Małecka-Libera, Janusz Pęcharz, Monika Piątkowska, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję.
Czy przedstawiciel rządu lub zaproszenie goście chcieliby jeszcze zabrać głos?
Speaker 24
Okej, dziękuję bardzo. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu czwartego porządku obrad, ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 779, a sprawozdanie komisji w druku numer 779 a. Proszę o zabranie głosu senatora Janusza Pęcherza I przedstawienie sprawozdania Komisji budżetu I finansów publicznych.
Janusz Pęcherz
Szanowna pani marszałek, wysoka izbo, panie ministrze. Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji budżetu I finansów publicznych o uchwalonej przez Sejm w dniu 3 lipca 2000 e e 26 roku w ustawie o osobistych kontach inwestycyjnych. Marszałek Senatu dnia 3 lipca 2000 e e 26 roku skierował ustawę do komisji. Po rozpatrzeniu ustawy na posiedzeniu w dniu dwudziestego pierwszego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku komisja wnosi, aby wysoki senat uchwalić raczył załączony projekt uchwały. Ustawa została uchwalona na sześćdziesiątym pierwszym posiedzeniu Sejmu w dniu trzeciego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku.
Za jej przyjęciem opowiedziało się 400 dwudziestu siedmiu posłów, pięciu posłów było przeciwnych I 1 poseł wstrzymał się od głosu. Szczegółowe założenia do ustawy na komisji przedstawił wiceminister finansów Juran Dob. Celem omawianej dziś ustawy jest zwiększenie poziomu długoterminowych oszczędności inwestycji obywateli oraz wzmocnienie krajowego rynku kapitałowego poprzez stworzenie prostego I atrakcyjnego instrumentu inwestycyjnego, czyli osobistych kont inwestycyjnych zwanych OKEY. Od wielu lat mówimy o potrzebie budowania większych krajowych oszczędności I zwiększenie udziału polskiego kapitału w finansowaniu I rozwoju gospodarki naszej. Wiemy również, że poziom oszczędności gospodarstw domowych w Polsce wciąż odbiega od poziomu obserwowanego w wielu państwach europejskich.
Dlatego potrzebne są rozwiązania, które zachęcą obywateli do systematycznego I długoterminowego oszczędzania, ale jednocześnie będą proste, przejrzyste I dostępne dla każdego. Zgodnie z uzasadnieniem projektu opiniowanej ustawy wprowadzenie OKE ma przyczynić się do wzrostu poziomu krajowych oszczędności, zwiększenia źródeł finansowania przedsiębiorstw oraz poprawy płynności polskiego rynku kapitałowego poprzez zwiększenie aktywności inwestorów indywidualnych. Jak wynika z oceny skutków regulacji dołączonych do projektu opiniowanej ustawy, szacuje się, że dzięki funkcjonowaniu OKI do 2000 czterdziestego roku na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie ma napłynąć dodatkowo około siedemdziesięciu czterech 1000000000 złotych. Ta kwota jeszcze pojawiła się w trakcie komisji do niej, albo ja wrócę, albo jeszcze pan minister w tej materii się wypowie skąd to 74 mld są to 1000000000 oszacowane
Różnie może to być nawet 200, ale po co mówić 200, jeżeli się ich nie zrealizuje, lepiej powiedzieć mniej, a zrealizować więcej. Głównym zakresem regulacji opiniowanej ustawy są zasady gromadzenia aktywów przez osoby fizyczne na Oki oraz określenie zasad opodatkowania tych aktywów podatkiem od wartości aktywów. Ta forma oszczędzania będzie miała charakter dobrowolny, a korzystanie z niej nie będzie wiązało się z obowiązkiem utrzymywania środków przez określony czas. Środki zgromadzone na Oki będą pozostawały w dyspozycji jego właściciela, który będzie mógł dokonywać wpłat I wypłat w dowolnym momencie. Uprawnienia do zawarcia umowy o prowadzenie OKI będzie przysługiwało osobom pełnoletnim, przy czym 1 osoba będzie mogła posiadać więcej niż jednooki.
Państwo nie narzuca obywatelom sposobu inwestowania, lecz tworzy narzędzia, dzięki którym każdy będzie mógł sam zdecydować, jak budować swoje bezpieczeństwo finansowe. Jedni wybiorą lokaty lub obligacje skarbowe, inni fundusze inwestycyjne czy akcje polskich przedsiębiorstw. To obywatel podejmuje decyzję, a rolą państwa jest stworzenie stabilnych I uczciwych reguł. Szczególnie ważna jest prostota proponowanego rozwiązania. 1 konto, 1 system I możliwość gromadzenia różnych rodzajów aktywów w jednym miejscu.
Istotnym atutem jest również możliwość przenoszenia środków pomiędzy instytucjami finansowymi bez utraty ciągłości inwestowania. Oznacza to większą konkurencję pomiędzy instytucjami finansowymi I lepszą ofertę dla klientów. Przepisy opiniowanej ustawy przewidują, że na OKI będą gromadzone zarówno aktywa inwestycyjne, jak I aktywa o charakterze oszczędnościowym. Do aktywów inwestycyjnych zaliczane będą między innymi akcje spółek oraz jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych. Z kolei do aktywów oszczędnościowych zaliczane będą między innymi lokaty bankowe oraz skarbowe obligacje oszczędnościowe.
Takie rozwiązanie pozwoli korzystać z OKI zarówno osobom preferującym bezpieczne formy oszczędzania, jak I inwestorom zainteresowaną wyższy, wyższą stopą zwrotu z inwestycji, którzy godzą się jednak na ryzyko związane z inwestycją. Katalog podmiotów uprawnionych do oferowania I prowadzenia kont OKI obejmuje banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń oraz dobrowolne fundusze emerytalne, co ma na celu zapewnienie szerokiej dostępności tego produktu na rynku finansowym. Opiniowana ustawa przewiduje również, że podstawowe czynności związane z funkcjonowaniem OKI, w szczególności otwarcie konta oraz dokonywanie wpłat I wypłat środków będą bezpłatne. Aktywa zgromadzone na OKI zostaną objęte, wspomniałem wcześniej, podatkiem od wartości aktywów. Oznacza to odejście od opodatkowania dochodów z OKI podatkiem od zysków kapitałowych, czyli tak zwanym podatkiem belki.
Podstawą obliczania podatku od wartości aktywów będzie suma średnich wartości aktywów w OKI zgromadzonych przez inwestującego na wszystkich posiadanych OKI w danym roku podatkowym. Mechanizm obliczania podatku przewiduje, że stawka podatku ma wynieść 19 procent wartości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego obowiązującej na dzień 30 pierwszego października roku poprzedzającego rok podatkowy. Rozwiązanie to ma na celu powiązanie wysokości tego podatku z aktualnymi warunkami gospodarczymi oraz poziomem stóp procentowych. Stawka podatku od wartości aktywów w 2 20, w 2000 dwudziestym siódmym roku zgodnie z przepisami opiniowanej ustawy ma wynieść około 0 85 procent wartości aktywów podlegających opodatkowaniu. Opiniowano ustawa, przewiduje zwolnienie od podatku od wartości aktywów w zależności od rodzaju OKI.
Dla aktywów inwestycyjnych przewidziano zwolnienie do 100000 złotych. Z kolei dla aktywów oszczędnościowych przewidziano niższy limit zwolnienia wynoszący 25000 złotych. W praktyce będzie to oznaczało, że aktywa OCE mieszczące się w ustawowych limitach nie będą objęte podatkiem od wartości aktywów. Ponadto przepisy opiniowanej ustawy przewidują ochronę realnej wartości limitów zwolnień podatkowych przed skutkami inflacji. Od 2000 trzydziestego roku kwoty aktywów zwolnionych z opodatkowania będą podlegały corocznej waloryzacji.
Jej podstawą będzie wskaźnik inflacji liczony od pierwszych trzech kwartałów roku poprzedzającego rok waloryzacji. Proces rozliczania zobowiązań podatkowych związanych z OKI będzie cyfrowy. Rozliczenie podatku od wartości mają być realizowane poprzez e-urzędy, urząd skarbowy. Opiniowana ustawa reguluje także zasady rozporządzania aktywami zgromadzącymi na wypadek śmierci inwestującego. Tu kilka jeszcze takich uwag, które się pojawiały w tej, w tej, przy omawianiu tej ustawy, a mianowicie można mieć wiele OKI, natomiast limit w tym zakresie jest 1.
Pamiętanie o tym limicie jest z kolei, I to jest bardzo ważne, po stronie administracji, jeśli chodzi o sprawy podatkowe, jest obowiązkiem instytucji finansowych, żeby o tym raportować. W takim sensie będzie to proste, ponieważ obywatele nie będą musieli o wszystkim pamiętać. Natomiast oczywiście chodzi o ten 1 limit zwolnienia I do tego tu jeszcze będziemy trochę wracać. Artykuł 18. Ustawy wprowadza zasadę ograniczenia kosztów funkcjonowania OKI poprzez katalog zamknięty dopuszczalnych obciążeń, czyli inwestujący nie będzie mógł być obciążony jakimkolwiek, jakimikolwiek opłatami związanymi z zawarciem umowy, prowadzeniem rachunku, brakiem aktywności, wpłatami, wypłatami, opłatami wynikającymi z dokumentów.
Koszty operacyjne I administracyjne są co do, do zasady wyłączone z przerzucania na inwestora, a dopuszczalne opłaty muszą wynikać wyłącznie z ustawowo określonych elementów umowy oraz regulacji instytucji finansowej. W przeciwieństwie jednak do typowych produktów inwestycyjnych, OKEY nie jest platformą inwestycyjną, ale jest instrumentem powiązanym z preferencją podatkową dla aktywów zgromadzonych w ramach systemu. Jego funkcja to nie tylko umożliwienie inwestowania w dostępne aktywa, ale przede wszystkim stworzenie uprzywilejowanego reżimu podatkowego dla oszczędzania I inwestowania. Nadzór nad bezpieczeństwem środków sprawuje KNF, stosując przepisy, które dotyczą odpowiednich instrumentów finansowych. Ministerstwo Finansów w związku z funduszem edukacji finansowej przygotowuje kampanię, która będzie zachęcać do oszczędzania I myślenia o własnym majątku w kategoriach własności instrumentów finansowych.
To jest 1 sprawa. 2. Dotyczy oczywiście samych instytucji finansowych, które będą chciały pozyskać klientów utrzymujących swoje aktywa w ramach OKI. To 2 główne kwestie. Tu...
Teraz przejdę do samej dyskusji. W dyskusji no ona była dość, dość długa I ciekawa. Głos zabierali niektórzy senatorowie wielokrotnie, ale głos zabierali senatorowie Grzegorz Bierecki, Krzysztof Bieńkowski, Kazimierz Klejna, Leszek Czarnowa I Janusz Pęcherz. Pytania I uwagi do ustawy dotyczyły większości limitu zwolnienia podatkowego od wartości aktywów, wynoszący 25000 złotych dla aktywów oszczędnościowych, czyli tych bezpiecznych, czyli głównie chodziło o lokaty. Senator Bierecki stwierdził wprost I w kilku wypowiedziach, że jest to de facto likwidacja podatku Belgii, zaś senator Krzysztof Bieńkowski zasugerował, że limit zwolnienia wynoszący 25000 złotych nie powinien dotyczyć lokat, a obligacji skarbowych.
Ta dyskusja się nie zakończyła. Ministerstwo jednoznacznie może się w tej materii wypowiedziało. Stwierdzono, że jeżeli będzie taka potrzeba, to pan minister finansów zrobi to dzisiaj podczas debaty sejmowej. Przepraszam, podczas debaty naszej, czyli w Senacie. Biuro legislacyjne przedstawiło, przedstawiło, reprezentowane biuro było przez pana głównego legislatora Łukasza Makarskiego, jedną uwagę ogólną I 6 uwag szczegółowych do ustawy.
Ostatecznie przewodniczący komisji Kazimierz Klejna zaproponował przyjęcie ustawy bez poprawek I ten
Został przegłosowany, 5 senatorów głosowało za, trzech senatorów się wstrzymało od głosu. W imieniu Komisji budżetu I finansów publicznych wnoszę, aby Wysoka Izba przyjęła tę ustawę bez poprawek. Dziękuję bardzo.
Tak, dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.
Speaker 44
Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Finansów I Gospodarki. Czy przedstawiciel rządu zechce zabrać głos w tej sprawie?
Jurand Drop
Dzień dobry. Panie marszałku, ja myślę, że też będę miał okazję, odpowiadając na, więc może razem z pytaniami to wtedy będzie zaraz
Speaker 44
uda się Są pytania do pana ministra? Nie ma. Nie ma, panie ministrze. Dziękujemy w takim razie bardzo I otwieram dyskusję. Pan senator Krzysztof Pieńkowski, zapraszam.
Krzysztof Bieńkowski
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze, szanowni państwo. To ustawa o oszczędnościach, moim zdaniem nie spowoduje tego, co jest w jej zamierzeniu, czyli skierowaniu strumienia oszczędności Polaków na rynek kapitałowy, czyli chociażby na giełdę. Dlaczego tak uważam? Ponieważ jest tam instrument dotyczący lokat bankowych. Nie lokat jako takich, bo lokaty w Skokach nie będą objęte tym instrumentem, ale lokaty bankowe owszem tak.
I to będzie instrument dla banków, żeby dalej tkwić w systemie tradycyjnym, czyli Polacy, dajcie swoje oszczędności do banku na lokatę. Zamiast zainwestować w rynek kapitałowy, w polską giełdę, w polskie przedsiębiorstwa, w polską gospodarkę. I tu jest cały szkopuł w tym, żeby zapisać takie zapisy
Krzysztof Bieńkowski
tej ustawie, które spowodują, że oszczędności Polaków nie będą tkwiły w bankach na lokatach, tylko zostaną przeniesione I zainwestowane w polską gospodarkę. To można zrobić albo likwidując całkowicie ten limit dwudziestu pięciu 1000 złotych dla lokat bankowych I obligacji skarbowych albo likwidując, chociażby same zapisy dotyczące, dotyczące lokat bankowych I pozostawienie tylko obligacji skarbu państwa. Jeśli już mamy dać możliwość Polakom, że w ramach tych inwestycji w konta inwestycyjno... Na koncie inwestycyjnym chcą mieć część środków w bezpiecznej formie, to okay, ale tylko w obligacjach skarbu państwa lub bonach skarbowych. Ja takie poprawki przygotowałem, złożyłem tutaj do pana marszałka I bardzo proszę o ich rozpatrzenie, ale nie tylko poprzez przegłosowanie, tylko naprawdę zastanowienia się nad tym, czy chcemy rozwijać rynek kapitałowy I zachęcać Polaków do inwestowania w dłuższym okresie w polską gospodarkę.
Dziękuję bardzo.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Więcej osób zgłoszonych nie widzę. Informuję wysoką izbę, że głos w dyskusji do protokołu złożyli państwo senatorowie Ryszard Brejza, Gustaw Brzezin, Leszek Czarnowo, Artur Dunin, Benjamin Godyla, Agnieszka Korgoń-Komor, Janusz Gromek, Janusz Pęcherz, Monika Piątkowska, Joanna Sokułaś, Henryk Siedlaczek, Adam Przełęfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Informuję jednocześnie, że wnioski o charakterze legislacyjnym zostały złożone przez senatorów Krzysztofa Bieńkowskiego I Grzegorza Bieleckiego. Zamykam dyskusję.
Speaker 45
Czy pan minister chciałby zabrać jeszcze głos na zakończenie? Dziękuję. Tak? Bardzo proszę.
Jurand Drop
Panie marszałku, panie senatorki, panowie senatoria. Chciałbym się odnieść do tych, do tej dyskusji 25000 samego progu I dlaczego to robimy. Ponieważ uważamy, że to jest dobry sposób do osiągnięcia tego, co o czy, co wspomniał pan senator Bieńkowski. Znaczy chcemy zmienić zachowania ludzi tak, żeby zaczęli myśleć o środkach, które gromadzą jako o swoim kapitale, że to, co oszczędzają, to oni chcą zainwestować I żeby żeby myśleli w kategoriach inwestowania w kategoriach takich na przyszłość, a także w kategoriach zwrotu z tych pieniędzy, które trzymają. I to jak pan senator bardzo dobrze wspomniał, w tym momencie zachowania ludzi są takie, że utrzymują pieniądze w bankach na depozytach, nie patrząc na to, że uczestnictwo w rynku kapitałowym może przynieść im większe korzyści.
I teraz pytanie jest, jak to spowodować, to co pan senator powiedział, przeniesienie z depozytu na co innego. I teraz, żeby spowodować zmianę zachowania, szczególnie to jest to, to co dla nas jest istotne, dla nowych, nowych oszczędności, którzy, które zbierają nasi obywatele I które powinny się przerodzić w ich inwestycje na rynku, w szczególności na rynku kapitałowym. To teraz jak zmienić to zachowanie, to trudno powiedzieć, tak, po 1. To jest wszystko dobrowolne, czyli nie ma żadnego zmuszania, nie chcemy nikogo zmuszać, natomiast stworzyć bodźce do tego, żeby ta zmiana na nastąpiła. I teraz w OKI wprowadzamy bodźce, bo to OKI jest sposobem, to jest motywacja podatkowa rzeczywiście, bo do 100000 złotych jest, nie ma podatku od tych zgromadzonych oszczędności.
I teraz w ramach tych 100000 tworzymy także poziom 25000, gdzie można utrzymywać albo obligacje, albo depozyty. I teraz te depozyty, zmiana jest taka, że ludzie dalej będą mieli w ramach swojego konta OKI, bo to jest specjalne konto, kto... Też specjalne konta, które będą tworzone, W ramach tego AOKI będą utrzymywali płynne, takie zabezpieczające środki, które mogą być właśnie, mogą być depozyty, lokaty czy, czy skarbowe papiery wartościowe. Natomiast to jest do pewnego poziomu. Jeśli będą chcieć więcej otrzymywać, utrzymują, otrzymują I chcą więcej otrzymywać, to wtedy przestaje być zwolnione, o ile nie kupią innych instrumentów.
I właśnie o tą zmianę tutaj chodzi, od tych, od tych depozytów, do tych innych instrumentów w szczególności właśnie interesuje nas I tu o tym była mowa na komisji, inwestowanie w polskie przedsiębiorstwa, najlepiej poprzez giełdę, jest rynek publiczny. I teraz ta zmiana musi być stopniowa. I dlatego ten, ta sprawa tych dwudziestu pięciu 1000 zwolnienia I możliwości utrzymywania w jako depozytów jest dla nas istotna I dlatego, no podsumowując I także odpowiadając na pytanie, jakie były na na na komisji. Raczej, znaczy jesteśmy, przewidzieliśmy ten limit dwudziestu pięciu 1000 zarówno dla depozytów, jak I dla papierów wartościowych I myślimy, że zmienianie tego nie jest właściwe. To chciałem jasno usankować.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Ponieważ zostały zgłoszone wnioski o charakterze legislacyjnym, proszę Komisję budżetu I finansów publicznych o ustosunkowanie się do przedstawionych wniosków I przygotowanie sprawozdania. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu piątego porządku obrad, ustawy o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech oraz niektórych innych ustaw. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 792 a sprawozdanie komisji w druku numer 792 a.
Proszę o zabranie głosu panią senator Agnieszkę Gorgon-Komor I przedstawienie sprawozdania Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej oraz Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej. Bardzo proszę.
Agnieszka Gorgoń-Komor
Panie marszałku, Wysoka Izbo, mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie z posiedzenia połączonych Komisji rodziny, polityki senioralnej, społecznej I komisji samorządu terytorialnego I administracji państwowej, które odbyło się dwudziestego pierwszego lipca, dotyczącego prac nad projektem ustawy o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi do lat trzech oraz niektórych innych ustaw. Pokrótce przypomnę przebieg prac legislacyjnych. Projekt wpłynął do Sejmu siedemnastego czerwca. Do pierwszego czytania był skierowany drugiego lipca. Podczas pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu był skierowany do Komisji Spraw Dzieci, Młodzieży oraz Komisji Polityki Społecznej I Rodziny.
Agnieszka Gorgoń-Komor
dnia
Siedemnastego lipca, trafił do trzeciego, do drugiego czytania, a potem 3. Czytanie obejmował tylko głosowania. Wynik tego głosowania 430 posłów było za, 1 przeciw, 13 wstrzymało się od głosu. Tekst ustawy po trzecim czytaniu, siedemnastego lipca, trafił do prac w senacie. Na posiedzeniu połączonych komisji w dniu dwudziestego pierwszego lipca pani minister Aleksandra Gajewska przedstawiła główne założenia ustawy, podkreślając w ramach, że w tej, w ramach tej ustawy definiujemy nowe miejsca opieki nad małymi dziećmi do lat trzech, wypełniając tak zwane białe plamy, które były rozpoznane, zdefiniowane właśnie przez resort wcześniej, tak?
Tam, gdzie dzieci nie miały takiej opieki. Wypełniając tak zwane, znaczy potrzeby rodziców I potrzeby przede wszystkim małych dzieci. A pośród różnych wskaźników, które były brane pod uwagę, podkreślono, że najważniejszy wskaźnik to wskaźnik żłobkowienia, a program Aktywny Rodzic, który był procedowany w parlamencie, powoduje finansowe wsparcie dla polskich rodzin w ramach tak zwanego babciowego oraz udostępnia opiekę absolutnie, opiekę żłobkową absolutnie dla wszystkich, dla każdego dzieciaka. To jest bardzo ważny projekt I z tego bardzo się cieszyliśmy I w zasadzie wszyscy senatorowie wyrażali swoją oprobotę dla tego projektu w czasie posiedzenia dwóch połączonych komisji. Procedowana ustawa stawia przede wszystkim na jakość opieki oraz na dostępność opieki nad dziećmi doradczych w każdej miejscowości.
Ustawa ta oparta jest na trzech filarach. 1. To inwestycja w ludzi. To właśnie pani minister bardzo dokładnie podkreślała, że opiekunowie małych dzieci do lat trzech popowiną, powinni, tworzą pewną jakość opieki, nowy standard, prestiż zawodowy I godność tego zawodu. 2.
Filar to to, że opiekun małego dziecka będzie traktowany jako funkcjonariusz publiczny, którym przysługują mu wszystkie prawa, zawodów zaufania publicznego zarówno w pracy, w drodze do pracy I po pracy, co jest bardzo ważne, dlatego że dla nas, dla Polaków jest bardzo ważne, aby te dzieci naprawdę były opiekowane w sposób absolutnie związany z wysoką jakością I z wysokimi standardami. Wszystkim nam powinno na tym, powinno na tym zależeć. 3. Filar to ustawa określa standardy opieki nad małym dzieckiem, a priorytetem tej opieki między innymi na przykład będą, będzie wdrażanie zasad zdrowego żywienia I wykształtowanie pewnych nawyków, które będą potem owocowały na przyszłość. Ja jako lekarka szczególnie stawiam na nawyki prozdrowotne, a to, a te 1.
3 lata życia są naprawdę najważniejsze. Minister podkreślała także, że istnieją miejsca, gdzie nie ma możliwości tworzenia opieki żłobkowej, więc tych miejscach ustawa proponuje tworzenie tak zwanych punktów opieki dziennej, które na przykład będą tworzyć system zastępstw opiekunów w razie na przykład niezdolności do pracy. Ustawa wprowadza także rejestr instytucji prowadzony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co pozwala na monitorowanie tej sieci instytucji III monitorowanie działania tych instytucji. Ustawa, co jest bardzo ważne I to też wybrzmiało w czasie posiedzenia połączonych komisji, wprowadza zakaz używania wizerunku u małego dziecka do promowania tych instytucji. W trakcie posiedzenia komisji pani legizator zaproponowała 3 grupy poprawek, było ich bardzo dużo, natomiast one podzieliła je na 3 grupy.
Pierwszą grupą to są poprawki wprowadzające po prawidłowe sformułowania, drugą grupą wprowadzające prawidłowe odesłania ustawy I poprawki w zakresie usunięcia kolizji terminu wejścia w życie przepisów ustawy. I te poprawki zostały w całości pozytywnie zaopiniowane przez stronę rządową I jednogłośnie przegłosowane przez komisję. Ustawa została także przyjęta jednogłośnie czternastoma głosami, bez głosów sprzeciwu, w całości wraz z przeze mnie przyjętymi poprawkami. Wysoka Izbo, wnoszę o przyjęcie tej ustawy wraz z poprawkami w całości. Dziękuję bardzo.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Czy ktoś chce zadać pytanie pani senator? Proszę pan senator Masłowski.
Piotr Masłowski
Pani senator, chciałem zapytać o to, czy strona społeczna na komisji wnosiła jakieś uwagi do, do tych przepisów.
Agnieszka Gorgoń-Komor
Szanowny panie senatorze, strona społeczna nie wnosiła, bo nie zabiera głosu. Natomiast w dużej części jak trwała komisja, zajmowaliśmy się tymi poprawkami, uzgodnieniami. Rzeczywiście była obecna na posiedzeniu komisji, ale nie zabierała głosu. No nie wiem dlaczego, nie wiem czy była dopuszczona do głosu, czy... Wiem, że przyjechała z całej Polski na posiedzenie komisji.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Więcej pytań nie widzę, dziękuję. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister rodziny, pracy I polityki społecznej. Czy pani minister zechce zabrać głos w sprawie procedowanej ustawy?
Zapraszam, pani minister Aleksandra Geberska.
Aleksandra Gajewska
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, panie senatorki, panowie senatorowie. Bardzo chciałam podziękować państwu za dotychczasową współpracę I ogromne zaangażowanie tej izby w sprawy rodzin, najmłodszych dzieci wykazywane tym obszarem zainteresowanie, ale I też współpracę, którą niezwykle w Ministerstwie Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej sobie cenimy, Jest ona przede wszystkim nastawiona na dialog, podejmowanie interwencji w obszarach, które są tego, które tego bardzo wymagają I tak naprawdę bezpośredni kontakt z każdą stroną polityczną w ramach naszej pracy. Myślę, że to pokazuje, jak ważnymi I ponadpolitycznymi sprawami zajmujemy się, kiedy kształtujemy dostęp do opieki wczesnodziecięcej. Szanowni państwo, chciałam podkreślić, że dla każdego rodzica ten moment, w którym po raz 1. Powierza swoje dziecko opiece żłobka, jest momentem szczególnym.
I w takiej chwili nie najważniejsze dla danego rodzica są formalności, dokumenty, systemy kontroli. To, co odczuwa rodzic, to lęki, oczekiwania. Stawia sobie takie bardzo ważne pytania o to, czy dziecko w danym miejscu będzie bezpieczne, czy będzie zauważone, czy jego potrzeby spotkają się z odpowiednią reakcją I czy kadra, która będzie poświęcała się dziecku, ma odpowiednie kompetencje I odpowie na te wszystkie potrzeby dziecka na najwyższym możliwym poziomie, bo umie się tym dzieckiem zająć. I te odpowiedzi na te pytania to coś znacznie ważniejszego niż sprawnie działający system opieki. To jest zaufanie.
Zaufanie do instytucji opieki nad najmłodszymi dziećmi, ale za tym zaufaniem stoi też zaufanie do administracji publicznej, która za ten system odpowiada, która rodzicowi w takim bardzo wrażliwym momencie jego funkcjonowania pewne rzeczy gwarantuje. Standardy, minimum takich standardów, jakość, ale przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa, że każdy rodzic, który otrzymuje świadczenie, aktywny rodzic w tym wariancie aktywnie w żłobku I powierza swoje dziecko pod opiekę placówki, czy to jest żłobek, czy to jest klub dziecięcy, czy dzienny opiekun, może zaufać temu systemowi, bo wie, że jest on przemyślany, że opieka w żłobku jest monitorowana, ewaluowana, a osoby, które sprawują pracę, sprawują opiekę I pracują w żłobku, mają odpowiednie kompetencje I ktoś to weryfikuje I sprawdza. Nie ma nic ważniejszego dla rodzica. I my właśnie to podkreślamy, że ta ustawa jest o tych, o tym zaufaniu, że ta ustawa jest o bezpieczeństwie dziecka. Ta ustawa jest o najważniejszym momencie rozwoju każdego człowieka, kiedy kształtują się nasze nawyki, kiedy tak naprawdę najbardziej intensywnie rozwija się mózg człowieka.
Kiedy dziecko stawia 1. Kroki, kiedy dziecko po raz 1. Z czymś ma styczność, kiedy po raz 1. Zaznacza swoje ja, buduje kontakty rówieśnicze, poznaje świat I pobudza swoją ciekawość. I od stworzenia dogodnych do tego warunków zależy, w jaki, jak, jak dobrze zainwestujemy w społeczeństwo.
Więc ustawa, o której mówimy, oczywiście jest pełna przepisów, regulacji, formalności, wymagań, wielu rozporządzeń, którymi regulujemy funkcjonowanie instytucji opieki wczesnodziecięcej, ale ona przede wszystkim jest o tym, że my gwarantujemy każdemu rodzicowi, że od pewnego momentu jego dziecko otrzymuje gwarancję jakości niezależnie od kodu pocztowego I niezależnie od tego, jak zasobny portfel ma dana rodzina. I tak naprawdę tylko wtedy możemy mówić o równości I tylko wtedy możemy mówić o równym starcie, kiedy całemu społeczeństwu
dajemy
Aleksandra Gajewska
Dostęp do pewnego rodzaju usług, które mają jasno wyznaczony minimalny standard. Dlatego tak mocno koncentrujemy się na naszej aktywności w terenie, dlatego tak często rozmawiamy z samorządowcami, dlatego regularnie odwiedzamy placówki, które już funkcjonują, rozmawiamy z opiekunkami żłobkowymi, osobami, które to, które tą opieką się zajmują, ale przede wszystkim wsłuchujemy się w głos rodziców. Rodzice wymagają od nas gwarancji, że system, w który tak dużo zainwestowaliśmy, jest dla ich dziecka bezpieczny I inwestuje w jego rozwój. I to jest absolutnie podstawa, do której sprowadza się wszystko, o czym w tej ustawie mówimy. Tak jak powiedziała pani senatorka, sprawozdawczyni, ta ustawa spotkała się z dużym poparciem w Sejmie.
Długo dyskutowaliśmy o różnych aspektach tej ustawy, natomiast nie da się zakwestionować tego, w jak w widoczny sposób od grudnia 2000 dwudziestego trzeciego roku rozwinęła się opieka wczesnodziecięca. Tylko jeżeli spojrzymy na liczbę nowo powstałych miejsc, to jest ich 46613 I to jest stan na maj. Gdybym to dzisiaj zaktualizowała, mogłabym mówić o pewnie kilku albo kilkunastu tysiącach nowych miejsc, które powstały. Wiecie państwo, to sprowadza się do tego, że codziennie powstaje średnio 51 nowych miejsc żłobkowych. Bardzo często w miejscach, w których nigdy nie było dostępu do tego typu usług.
Bo kiedy ja przyszłam do Ministerstwa Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej, to 1105 gmin to były białe plamy. Czyli gminy, w których nie było usług żłobkowych ani publicznych, ani prywatnych. 44 procent gmin w Polsce. Bez jakiegokolwiek wyboru rodziny tam, które mogłyby decydować, że skorzystają z takich usług. I my to zmieniamy.
Już tylko w sześciuset trzydziestu ośmiu gminach nie ma tych usług. To jest 26 procent versus 44 procent, które zastałam. To jest zmiana dla każdej rodziny, bo za tymi liczbami stoi konkretna rodzina, w konkretnej miejscowości. I jej los, jej rozwój I jej codzienne funkcjonowanie. I to tempo I to oczekiwanie, że będziemy w stanie sprostać potrzebom lokalnych społeczności I temu partnerstwu, które tak, w które tak inwestowaliśmy, jeżeli chodzi o współpracę z samorządami, daje nam gwarancję tego, że te inwestycje do końca roku będą postępowały.
Bo tych nowych miejsc żłobkowych do końca tego roku otworzymy jeszcze około 60000. I to jest właściwie każdy obszar Polski, jak spojrzymy na mapę. Natomiast to, o czym też dzisiaj było powiedziane, nie byłoby tego dostępu I w ogóle możliwości mówienia o tym, że coś jest powszechne, gdyby nie wcześniej zaakceptowany również przez tę izbę prezentowany przeze mnie program Aktywny Rodzic, czyli tak kolokwialnie zwane babciowe. To dzięki temu mamy świadczenie, które gwarantuje dopłatę do opieki żłobkowej. I ta dopłata w wysokości 1500 złotych spowodowała, że średniomiesięcznie koszty, które ponoszą rodzice za opiekę żłobkową, spadły o 90 procent.
Z blisko tysiąca złotych do około stu złotych. To jest absolutna likwidacja bariery finansowej. Dopiero teraz możemy mówić o tym, że coś jest dostępne I że nie jest luksusem. A najbardziej zależało nam na tym, żebyśmy mogli zagwarantować dostęp do opieki wczesnodziecięcej każdej rodzinie. Niezależnie od tego, co robią rodzice dziecka, gdzie mieszkają, jakie mają poglądy.
Po prostu chodziło o powszechny dostęp. Ja tylko tak, tak podliczając, podrzucając kwoty, powiem, że to jest 10000 złotych rocznie, które oszczędzają rodziny, dzięki świadczeniu aktywny rodzic. Natomiast mam świadomość, że sama dostępność do usług nie wystarczy. My musimy bardzo mocno koncentrować się na jakości tych usług, właśnie na gwarancji bezpieczeństwa dzieci, na zaufaniu, które budujemy z rodzicami. Dlatego wzmacniamy jakość opieki I bardzo szczegółowo zajmujemy się tym w naszej ustawie.
Po 1. Ludzie, czyli osoby, które ten system tworzą. Nie może być tak, że mówimy, że ludzie tworzą system, a potem w tym systemie ci ludzie są pomijani. 1000 złotych dodatku motywacyjnego miesięcznie to był 1. Krok, który wykonaliśmy wobec pracowników instytucji publicznych, żłobkowych, żeby pokazać, że widzimy ich w systemie edukacji I rozwoju dziecka.
Kolejnym krokiem było odpowiedzenie na taką społeczną, oddolną inicjatywę opiekunek, żeby tak jak Dzień Nauczyciela obchodzić Dzień Opiekunki I Opiekuna małego dziecka. I tak ta ustawa na to odpowiada. Dzień czwartego kwietnia będzie Dniem Opiekunki I Opiekuna małego dziecka, a wiem, że wiele gmin I wiele środowisk żłobkowych, lokalnych już od lat wspólnie świętuje ten dzień. Natomiast wzmocnienie opiekunek, mówię bardzo często opiekunek, bo to jest zdecydowanie sfeminizowany zawód, to jest coś niezwykle ważnego. To żeby wzmocnić te osoby I żeby dać im uprawnienia równe funkcjonariuszom publicznym, tej ochronie funkcjonariusza publicznego, kiedy wykonują obowiązki zawodowe, kiedy jadą do pracy I kiedy z tej pracy wracają.
To jest legitymacja służbowa, to jest możliwość skorzystania ze zniżek w komunikacji miejskiej, bo te osoby bardzo często zjeżdżają, jeżdżą do innego miasta, żeby wykonywać pracę, więc mają zniżki w PKP równe zniżką, z których korzystają dzisiaj w systemie nauczyciele. To jest legitymacja, która im przysługuje, ale też możliwość doszkalania się w ramach dodatkowych dni wolnych. I to jest dla nas też bardzo istotne, no bo my wiemy, że osoby pracujące w żłobkach to są osoby nastawione na rozwój, które są bardzo ambitne, ale dajemy, rozszerzymy katalog, żeby mogły się w tym wszystkim realizować. Ja z tego miejsca chciałabym państwu również bardzo serdecznie podziękować, że państwo tak bardzo doceniają znaczenie opiekunek żłobkowych w rozwoju małego dziecka właśnie w tej opiece instytucjonalnej, a w ślad za podziękowaniami dla państwa skorzystać ze sposobności I również po raz kolejny skierować podziękowania dla całego środowiska żłobkowego, opiekunek, opiekunów, doceniając ich pracę I wyrażając ogromne uznanie dla ich zaangażowania I poświęcenia, które całe, każdego dnia możemy obserwować. Co, co do nas trafiło jeszcze za pośrednictwem rodziców?
To, że rodzice chcą mieć gwarancję, że ich dzieci zdrowo się odżywiają, że w żłobku będą dzieci w ramach żywienia miały dostęp do produktów, które są świeże, które mają mniej soli, mniej cukru, nie są wysoko przetworzone, a my uważamy, że jeszcze powinny trafiać na 100, na stoliki dziecięce produkty od lokalnego polskiego rolnika, który w tej społeczności lokalnej wykazuje się aktywnością, miałby stały rynek zbytu, budowałoby to zaufanie I zacieśniałoby relacje I rozpoczęliśmy pilotażowe programy, które właśnie będą budowały takie kompetencje, żeby w ten sposób w systemie można było kierować tymi, tymi zamówieniami. Natomiast to, co dla nas jest najistotniejsze, żeby w ramach tych nawyków żywieniowych dzieci miały dostęp do świeżych I zdrowych produktów. Podobnie jest z aktywnością dzieci. To też w tym okresie kształtuje się to, czy dzieci będą z chęcią wychodziły na zewnątrz I będą podejmowały się tych aktywności. Dlatego określamy, jak powinien funkcjonalnie wyglądać plac zabaw, co jest potrzebne do rozwoju dziecka.
To, że jest potrzebny plac zabaw, ja państwu senatorom nie muszę mówić, państwo to wiedzą, dziecko potrzebuje się regulować, dziecko potrzebuje kontaktu z naturą, dziecko w ten sposób rozwija swoją ciekawość świata, nawiązuje kontakty z rówieśnikami, może podejmować właśnie grupowe inicjatywy, może podejmować inicjatywy indywidualne, natomiast dziecko potrzebuje aktywności na świeżym powietrzu I taka aktywność codziennie powinna być dziecku zapewniona, ale żeby to można było zrobić, my już 2. Rok modernizujemy I dofinansowujemy rozbudowę placów zabaw ze środków z budżetu państwa. 918 placów zabaw już zostało sfinansowanych, żeby właśnie można było takie warunki dzieciom zapewnić. A również odpowiadając na potrzeby najmłodszych, dofinansowujemy 695 placówek, by stworzyły sale sensoryczne. Każdy, kto ma styczność z opieką wczesno-dziecięcą, wie, że to jest moment, kiedy ta sensoryka ma szczególne
Znaczenie. Szanowni państwo, nie w każdej gminie I o tym państwo też bardzo często mi mówili, jest potrzeba, żeby aż tworzyć żłobek. Dlatego w tych najmniejszych miejscowościach dopuszczamy tworzenie najmniejszej formie instytucjonalnej opieki, do tej pory dziennego opiekuna, a w tej chwili już punktu dziennej opieki. Tak by oddzielić miejsce, w którym wykonywana, sprawowana jest dzienna opieka od dziennego opiekuna. Żeby można było wprowadzić regulacje zabezpieczające przede wszystkim dzieci, ale też, też pewność rodziców, że kiedy ktoś będzie chciał wyjechać na urlop, zachoruje, będzie możliwe wprowadzenie systemu zastępstw I również takiego odpowiedzialnego sprawowania opieki nad dzieckiem razem z pomocą dla tej osoby.
W ramach programu, który rozpoczęliśmy, aktywny dzienny opiekun w gminie, finansujemy tworzenie takich miejsc. Państwo to wiedzą, ja to tylko przypomnę. 300000 złotych na dostosowanie gminnej sali, żeby takie punkty dziennej opieki samorząd mógł stworzyć, a później również dofinansowanie funkcjonowania I utrzymania tej placówki. I właśnie dzięki temu z tysiąca stu 5 gmin tylko 638 wciąż pozostaje białymi plamami, a my cały czas pracujemy nad tym intensywnie, by tych gmin było jak najmniej. Więc jeżeli państwo obawiają się, że samorządy w związku z naszymi rozwiązaniami są jakkolwiek dodatkowo obciążone, od razu dementuję to.
Wszystkie zadania, które tutaj znajdują się w tej ustawie, są już finansowane z budżetu państwa I będzie to oczywiście kontynuowane. Myślę, że dlatego też mamy taką wysoką skuteczność w naszym działaniu. Jedną z ostatnich rzeczy, o których chciałam państwu powiedzieć, to jest ochrona wizerunku najmłodszych dzieci. W tej ustawie jako 1., czyli Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej, jako 1. Decyduje się na uregulowanie tego poprzez ustawę.
To jest niezwykle ważne, ponieważ najmłodsze dzieci zasługują na to, żeby z taką ochroną prawną się spotkać, ponieważ nie mogą same w swojej sprawie się bronić. Dziecko ma swoje prawa, dziecko nie jest reklamą placówki. My otrzymujemy bardzo dużo zgłoszeń tego, że rodzice po po zgodzie na wykorzystanie wizerunku swojego dziecka widzą zdjęcia swojego dziecka na ogólnodostępnych platformach społecznościowych, na stronach internetowych. Potrafią być zdjęcia ich dzieci bez ich wyrażenia to zgody, nadrukowane na banery reklamowe, na bilbordy, które reklamują usługi żłobka. Poza tym, że jest to naruszenie praw dziecka, to I też sprawia to, stwarza to ogromne niebezpieczeństwo nie tylko w cyberprzestrzeni, ale w ogóle bezpieczeństwo dziecka, ponieważ takie dziecko może zostać zidentyfikowane.
Że jest dzieckiem konkretnego rodzica, w konkretnym żłobku I w konkretnej grupie I po prostu stwarza to dla dziecka ogromne zagrożenie. Dlatego wypracowaliśmy ten przepis, który powoduje zakaz wykorzystywania wizerunku dziecka do promocji placówki. Natomiast zastrzegam, że wciąż rodzice będą otrzymywali na bieżąco informacje I relacje, w tym zdjęciowe I nagrania, żeby wiedzieć, co I jak, co dzieje się w żłobku I jak dzieci w nim funkcjonują. Chodzi po prostu o to, żeby ograniczyć publikowanie w ogólnodostępnych platformach, mediach czy reklamach właśnie wizerunku dziecka. Żeby ta świadomość ochrony wizerunku dziecka była budowana już od najmłodszych lat, a potem mogła być kontynuowana na poziomie przedszkola czy żłobka.
Tworzymy także jednolity rejestr instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech, też ze względu na cyberbezpieczeństwo, żeby dane były chronione, żeby nie dochodziło do wycieków, ale też, żeby efektywnie zarządzać systemem żłobkowym, bo taki system pozwoli nam widzieć luki, braki I obszary, w których potrzebne są dodatkowe działania. Wysoka Izbo, ustawa była przedmiotem szerokich prac legislacyjnych, była konsultowana, wielokrotnie omawiana I w terenie, I w gmachu parlamentu. Były przeprowadzane merytoryczne, merytoryczne dyskusje. Uwzględniliśmy liczne uwagi I poprawki, które doprecyzowują je rozwiązania I sprawiają, że jeszcze lepiej odpowiada ona na potrzeby dzieci, rodziców, opiekunów oraz samorządów. I jeszcze raz chciałabym bardzo serdecznie podziękować wszystkim, którzy uczestniczyli w tych pracach nad ustawą, senatorom, senatorkom, szczególnie z komisji, którzy zaopiniowali pozytywnie, posłankom, posłom za wcześniejszą pracę, ale też przedstawicielom samorządów, organizacji społecznych, ekspertom, a także wszystkim rodzicom oraz opiekunkom I opiekunom małych dzieci, którzy dzielili się tymi doświadczeniami przez ostatnie lata, a wiele rozwiązań zawartych w tej ustawie jest odpowiedzią właśnie na ich potrzeby.
I jednocześnie zwracam się do Wysokiej Izby o przyjęcie tej ustawy, poparcie jej wraz z przedstawionymi poprawkami. Bardzo serdecznie dziękuję.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Czy są pytania? Bardzo proszę, pan sam Krzysztof Bieńkowski.
Krzysztof Bieńkowski
Pani minister, nie uważam, że publikowanie wizerunku dzieci ze żłobków naruszy jakoś ich ani dobre imię, ani ich prawa, ponieważ za 10 lat I tak będą wyglądały zupełnie inaczej, nawet może same siebie nie rozpoznają na tych zdjęciach. Ale cieszę się, że te białe plamy w zakresie opieki, chociażby żłobkowej, też znikają w Polsce. Ja powiem też o białych plamach środowiskowych domów samopomocy I tutaj panią minister prosiłem o pomoc w sprawie Środowiskowego Domu Pomocy I muszę podziękować, bo pani minister pomogła. Tak że tyle chciałem powiedzieć przy tej okazji, że dziękuję za skuteczną pomoc.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Pytania nie było, ale pan senator jest ze wzając może, zada pytanie.
Józef Zając
Panie marszałku, pani minister. Mam pytanie o tą najbardziej kłopotliwą część wszelkich przedsięwzięć, czyli finanse. Jak dużo to wszystko kosztuje? Jest to piękne. Każdy się pewnie pod tym podpisze, ale 2.
Strona też powinna dostać odpowiedź. Dziękuję.
Aleksandra Gajewska
Bardzo serdecznie dziękuję panie marszałku, będę mogła odpowiedzieć. Bardzo dziękuję. Czyli po 1. Odniosę się do tej kwestii ochrony wizerunku dziecka, bo z pozoru może się wydawać, że opublikowanie wizerunku dziecka I wykorzystanie go do reklamy nie zagraża dziecku. Natomiast eksperci, którzy w tym obszarze podejmują się wszelkich aktywności, alarmują nas przede wszystkim o tym, gdzie te zdjęcia trafiają I w jakie sieci osób trafiają, jak pracują w darknecie, jak bardzo pożądane są zdjęcia najmłodszych dzieci, co jest dla nas bardzo alarmujące, przerażające, no I naszym obowiązkiem jest przeciwdziałać takim sytuacjom.
Tak jak powiedziałam, otrzymujemy też zgłoszenia od rodziców, którzy są w sporze z instytucjami, gdzie po wykorzystaniu zgody na wykorzystywanie wizerunku dziecka w myśl tego, że będą rodzice otrzymywać zdjęcia z aktywności codziennych dziecka, potem widzą te dzieci jako reklamę żłobka. Rodzice poza tym, że mają prawo nie życzyć sobie tego, też może zagrażać to bezpieczeństwu ich dzieci ze względu na to, że każdy rodzic podejmuje się jakiejś pracy, również jak państwo, publicznej. I poprzez takie działanie żłobka, charakterystyczne elementy wizerunku dziecka można zidentyfikować, że dziecko konkretnej osoby chodzi do konkretnego żłobka, jest w konkretnej grupie I może to zagrażać bezpieczeństwu dziecka I takie interwencje również w ministerstwie mieliśmy. I musimy mierzyć się z tym bardzo zagrażającym dziecku, rozwijającym się światem cyfrowym. Panie senatorze, my dzisiaj wiemy, jak wygląda sytuacja, natomiast sztuczna inteligencja rozwija się tak szybko, że my nie możemy gwarantować, że za chwilę nie będziemy mieli innych wyzwań.
Dlatego chroniąc dziecko, zaznaczając prawa dziecka I rodzica, w ramy ustawy wpisujemy ochronę wizerunku dziecka, tak by do celów reklamowych instytucji to nie mogło być wykorzystywane. I myślę, że przy takim patrzeniu I rozumieniu tej sytuacji ona będzie spotykała się z pana poparciem I zrozumieniem. Ja w kuluarach chętnie opowiem jeszcze
Bardziej dramatyczne historie, które ze względu na ich charakter nie chciałabym tak publicznie opisywać. Jeżeli chodzi o koszty, to to jest bardzo ważne pytanie, chociażby z tego względu, żeby zobrazować państwu, że prowadzimy w tej chwili działania, które można określić największym programem rozwoju instytucji żłobkowych w historii Polski. 6 I pół miliarda złotych zostało zaangażowanych w to, by tworzyć nowe miejsca żłobkowe. Są to przede wszystkim środki unijne, z odblokowanego KPO, z FERS-a, ale I ze środków budżetu państwa. Każdy program, który jest, czy każda ustawa, która jest przez nas pisana, jest przygotowywane do niej ocena skutków regulacji I tam wpisujemy koszty danych działań I zarówno jak w przypadku aktywnego rodzica, tak również w tej ustawie jest dokładnie tak samo.
Aktywny rodzic to było średnio około dziesięciu 1000000000 złotych, które do tej pory wydatkowaliśmy, z czego na samo aktywnie w żłobku przeznaczyliśmy 5628000000 złotych. I tutaj z tych środków prawie 3 I pół miliarda złotych to są placówki prywatne, 2000000200 to są placówki publiczne, więc równomiernie inwestujemy nie w sam rozwój placówek, ale przede wszystkim inwestujemy w rozwój dziecka. Pieniądze idą za dzieckiem. Niezależnie od tego, jaką decyzję podejmą rodzice, czy dziecko będzie w publicznej, czy w prywatnej placówce, to te środki idą za dzieckiem. Standardy jakości w żłobkach, ich konsultacje rozpoczęliśmy w czerwcu dwudziestego czwartego roku.
One zakończyły się wydaniem rozporządzenia trzynastego grudnia dwudziestego czwartego, 2000 dwudziestego czwartego roku I obowiązują od stycznia tego roku. W ich, w ramach tego rozporządzenia prowadzimy szkolenia. 20000 osób już z tych szkoleń skorzystało. To jest związane z wdrażaniem nowych standardów jakości. I każdorazowo, kiedy mówimy o tych nowych inwestycjach, w tym celu mamy nowe programy I one mają konkretne budżety.
Najdroższe w tym wszystkim na ten moment jest, jest właśnie dofinansowywanie tych warunków rozwojowych dziecka, czyli zarówno infrastruktura, o której powiedziałam, ta żłobkowa, jak I place zabaw I sale sensoryczne plus tworzenie tego dziennego opiekuna. Natomiast jeżeli chodzi o dokładne wyliczenia, to ja musiałabym do OSR-u, a moje dokumenty są tam. I chętnie panu uzupełnię te informacje na piśmie, jeżeli chodzi o dokładne koszty. Natomiast jeżeli chodzi o system rejestrowy, to to jest nas jego stworzenie, wdrażanie I monitorowanie w ciągu najbliższych dziesięciu lat 150000000 złotych. Akademia wsparcia kosztuje nas rocznie około, do tej pory około pięćdziesięciu 1000000 złotych I w takim trybie pracujemy.
Programów, które są zamknięte w harmonogramie budżetu państwa I środków unijnych na tworzenie nowych miejsc żłobkowych.
Józef Zając
Uzupełniające pytanie, jeśli można. 2 krzywy. Krzywa spadku liczby urodzeń, niesłychanie zjeżdżająca w dół I krzywa wzrostu miejsc w przedszkolu. Jak statycy mówią, wkrótce się przetną.
Co wtedy?
Proszę bardzo, tak.
Aleksandra Gajewska
Bardzo dziękuję. Oczywiście panie senatorze widzimy spadek liczby urodzeń. Co roku odnotowujemy niższą liczbę urodzeń. Niestety ten trend rozpoczął się wiele lat przed tym, jak objęliśmy funkcję w ministerstwie I mogliśmy podejmować działania, by ten trend odwracać. Chciałabym móc cofnąć się do 2000 piętnastego roku, kiedy mapa Polski, jak spojrzymy na urodzenia, wciąż jawiła się w kolorach zielonych, a nie czerwonych jak w ostatnich latach.
Natomiast musi pan, panie senatorze, zdawać sobie sprawę z tego, że jedną z barier, którą jako 1. Wymieniają potencjalni rodzice, którzy mieliby rozważać założenie bądź powiększenie rodziny, to jest właśnie dostęp do opieki wczesnodziecięcej. Czyli mamy takie błędne koło. Jeżeli nie ma miejsc żłobkowych, Polki, Polacy nie decydują się między innymi dlatego na dzieci. Dlatego w gminach tworzone są miejsca żłobkowe I my z samorządowcami wypracowujemy to I my odpowiadamy na wnioski samorządowców, ile miejsc żłobkowych w tych samorządach jest potrzebne.
To nie jest tak, że Ministerstwo Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej z poziomu centralnego określiło, że taka I taka gmina ma stworzyć tyle I tyle miejsc, tylko to były wnioski płynące z od strony samorządowej, która monitoruje na co dzień liczbę urodzeń w swoich gminach, ale także przedsiębiorcy, którzy wpisują to w biznesplan I również zdają sobie sprawę z wyników demograficznych. Naszym obowiązkiem jest budowanie dostępu do opieki wczesnodziecięcej, bo bez tego nowi rodzice pozostają bez jakiegokolwiek wsparcia systemowego I instytucjonalnego, kiedy kończą się ich urlopy I kiedy mieliby decydować się na powrót do aktywności zawodowej. Natomiast my mówimy tutaj o żłobkach, nie przedszkolach. Podejrzewam, że to było przejęzyczenie, jeżeli chodzi o ten system. Wyzwania demograficzne są ogromne.
W wielu miastach dąży się do łączenia tych usług, zarówno właśnie edukacyjnych I żłobkowych, tak by wykorzystać już istniejące placówki. Więc to nie jest tak, że tworzymy cały czas jakieś nowe miejsca, nowe miejsca, tylko bardzo często adaptujemy już miejsca w zasobie gmin, które wcześniej istniały I pełniły funkcje społeczne bądź edukacyjne. Bardzo często te usługi łączone są z usługami senioralnymi, by rodzic dziecka mógł jednocześnie odwieźć swoje dziecko I swojego rodzica IIW ten sposób ta funkcja społeczna została zaspokojona. I myślę, że podejście takie świadome do systemu opieki wczesnodziecięcej ukazuje żłobek nie tylko jako miejsce, w którym dziecko pozostaje, kiedy rodzic idzie do pracy, Tylko to jest miejsce rozwoju dziecka w gronie rówieśników, pod okiem wyszkolonej kadry, która właśnie towarzyszy dziecku w rozwoju. A naszym celem doposażając te, te placówki właśnie w rozwijanie placów zabaw, w sale sensoryczne, zwiększając kwalifikacje opiekuna, jak idąc w kierunku screeningu szczególnych potrzeb dziecka, tworzymy centra wsparcia rozwoju najmłodszych dzieci, a nie tylko rodzin.
I jeżeli będzie powstawała w przyszłości taka potrzeba, to my będziemy w stanie na nią w systemie odpowiadać, lokując tam kolejne dodatkowe usługi wokół rodzin, wokół najmłodszych dzieci w tych placówkach. I już dzisiaj bardzo wiele placówek tak robi. Ja pamiętam przypadek Zielonej Góry, gdzie nie tylko jest tam logopeda, fizjoterapeuta, pielęgniarka, ale jest tam lekarz pediatra. I rodzic, który przychodzi ze swoim dzieckiem do żłobka, jest tak naprawdę zaopiekowany w każdym wymiarze I też chciałabym, żeby państwo mieli świadomość, że te usługi na rynku bardzo dużo kosztują. A żłobek świadczy te usługi nieodpłatnie.
Między innymi poprzez pokrywanie funkcjonowania żłobków ze świadczenia aktywnie w żłobku, czyli z babciowego. I dlatego tak ważne są żłobki w systemie rozwoju opieki nad dziećmi, ale przede wszystkim we wsparciu rodzin, ponieważ rodzice otrzymują konkretne systemowe rozwiązania, spotykają się ze wsparciem w tym szczególnie ważnym dla nich momencie, mają do dyspozycji specjalistów I osoby, które są w stanie w tym systemie ukierunkować ich na dalsze działania I odpowiedzieć na szczególne potrzeby dziecka. Bo do tej pory był obowiązek zaopiekowania się dzieckiem od trzeciego roku życia I właśnie wtedy dopiero dostrzegano szczególne potrzeby dziecka. Dzisiaj dzięki rozwojowi opieki instytucjonalnej, wczesnodziecięcej te szczególne potrzeby mogą być wcześniej zauważone I można towarzyszyć dziecku w rozwoju, stymulować rozwój dziecka, eliminując te, pracując nad tymi, nad tymi potrzebami, ale eliminując wzrastające koszty wraz ze wzrostem
Wieku dziecka.
Marek Komorowski
Dziękuję bardzo pani minister. Mam takie pytanie. Rozumiem, że ustawa nie budzi generalnie kontrowersji I że ona jest komplementarna, czy ma być komplementarna w stosunku do ustawy matki, ustawy pierwotnej I ma być kompletna, tak tak rozumiem. I czyli jest jakimś uzupełnieniem tej ustawy, ale czy zdaniem pani minister są jeszcze jakieś sfery do uzupełnienia I poprawy w przepisach w tym zakresie, czy to już jest po prostu komplet?
Aleksandra Gajewska
Panie Senatorze, myślę, że jest to domknięcie reform, które w systemie opieki wczesno-dziecięcej zaplanowaliśmy w Ministerstwie Rodziny, Pracy I Polityki Społecznej. Natomiast nigdy nie jest tak dobrze, żeby nie mogło być lepiej. I my oczywiście prowadzimy prace, które uwzględniają te długoterminowe zmiany, które umieszczamy w rozwiązaniach legislacyjnych, które państwu przedkładamy. Tam niektóre rzeczy, niektóre rozporządzenia wchodzą w życie jeszcze w trzydziestym drugim roku. Natomiast stale monitorujemy zarówno wyniki programu Aktywny Rodzic, jak I każdego programu dofinansowań, który wprowadzamy.
Stale jesteśmy obecni w regionach, mamy kontakt z urzędami wojewódzkimi, bezpośrednio kontaktujemy się z samorządowcami, kierownikami, dyrektorami placówek I tak naprawdę jesteśmy w stałym partnerstwie I dialogu. I ja tak ten system widzę, że tutaj mamy ramy ustawowe. Natomiast ja jako minister odpowiedzialny za ten dział mam również dostęp do możliwości planowania programów, które są finansowane z budżetu państwa I mogę odpowiadać na pojawiające się w tym systemie potrzeby I wykorzystywać budżet państwa w tych ramach rocznych. Czyli jeżeli pojawiają się kolejne potrzeby, które trzeba zaspokoić, możemy ogłosić program jeszcze w tym, na koniec tego roku I w przyszłym roku go realizować. Natomiast podstawy prawne, zwłaszcza te, które nie wynikają z rozporządzeń a z ustawy, są rozwiązaniami, które ten system porządkują, kompletują, uzupełniają I tak naprawdę pozwalają nam mówić o tym, że ten system po piętnastu latach został uwspółcześniony I uzupełniony o dzisiejsze realia funkcjonowania rodzin I placówek zajmujących się opieką wczesno-dziecięcą.
Oczywiście gdybym dysponowała kilkukrotnie większymi budżetami, mogłabym z dużym, z dużą aktywnością I dużym zapałem planować kolejne działania. Natomiast myślę, że jesteśmy w tym obszarze niezwykle zaopiekowani, jeżeli chodzi o zabezpieczenie finansowe I rozwinęliśmy 10:10 obszar naszej działalności I jest to niezwykle imponujące. Mogę państwu powiedzieć, że mam przyjemność bardzo często wyjeżdżać na teren innych krajów Unii Europejskiej, gdzie stanowimy przykład tego, jak w tak krótkim czasie można tak skutecznie rozwinąć system opieki wczesnodziecięcej, właśnie koncentrując się na małych gminach, rozbudowując dostępność do opieki wczesnodziecięcej, nie tracąc celownika tej jakości. Bo są przykłady państw, które bardzo dobrze rozwijały systemy, jak na przykład Holandia, ale na przykład popełniały błędy przy wdrażaniu tego, tych systemów I my z tych ich doświadczeń, z doświadczeń tych ekspertów, profesorów I praktyków korzystamy tak, by w Polsce tych błędów nie powtarzać, nie powielać I z tych doświadczeń korzystać. I te platformy współpracy na terenie, na terenie Unii Europejskiej, ale w ogóle takiej międzynarodowej, one bardzo nam służą, żeby takimi doświadczeniami się wymieniać, by je sobie przekazywać I byśmy mogli wspólnie działać w tym obszarze rozwoju opieki wczesnodziecięcej.
Dziękuję.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Dziękuję pani minister. Informuję, że przedstawiciel rządu zobowiązał się do udzielania pisemnej odpowiedzi na pytania zadane przez pana senatora Józefa Zająca. Otwieram dyskusję. Nie widzę, nikogo zapisanego.
Natomiast informuję w takim razie, że do protokołu zostały złożone głosy w dyskusji przez państwa senatorów Ryszarda Brejzę, Ewę Kaliszuk, Janusza Pęcherza, Joannę Sykułę, Aleksander Szweda I Ryszarda Świńskiego. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Dziękuję bardzo, dziękuję Pani Minister. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu szóstego porządku obrad ustawy o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Almanii o zabezpieczeniu społecznym podpisanej w Warszawie dnia dwudziestego trzeciego lutego 2000 dwudziestego szóstego roku.
Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 793 a sprawozdanie Komisji w druku numer 793 a. Proszę o zabranie głosu panią senator Agnieszkę Gorgan-Komor I przedstawienie sprawozdania Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej oraz Komisji Spraw Zagranicznych. Bardzo proszę.
Agnieszka Gorgoń-Komor
Panie marszałku, wysoka izbo, mam zaszczyt przedstawić państwu sprawozdanie z posiedzenia połączonych Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej oraz Komisji Spraw Zagranicznych dotyczących właśnie ustawy o ratyfikacji umowy między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Albanii o zabezpieczeniu społecznym podpisanej w Warszawie dnia dwudziestego trzeciego lutego 2026 w druku senackim numer 793. Na posiedzenie połączonych komisji pan minister Gajewski po, podkreślał, że Albania będzie czterdziestym siódmym państwem, z którą Polska podpisuje taką umowę o zabezpieczeniu społecznym I ustawa, taką ustawę I ustawa ta dotyczy, ma spełniać 3 funkcje. Funkcję społeczną dotyczącą budowania więzi międzyludzkich, a podkreślał także pan minister, że właśnie w Polsce żyje 600 Albańczyków, a dwustu Polaków Albanii, bo pytaliśmy właśnie jaka, jak wielka jest Polonia I ile Polaków mieszka w Albanii. Pan minister podał nam te liczby. Drugą funkcją, którą pełni ta procedowana ustawa to funkcja ekonomiczna dotycząca wymiany gospodarczej I budowania tych więzi gospodarczych I wsparcie na przykład w branży IT, bo w takiej branży pracują u nas Albańczycy, branży turystycznej czy zakupu nieruchomości.
Trzecią funkcję, którą pełni pro spełnia ta procedowana ustawa to funkcja polityczna. Ministerstwo Spraw Zagranicznych reprezentował na komisji minister Marcin Bosakski, który wspominał, że zawieranie umów dwustronnych jest standardem spełniania oczekiwań osób, które zamieszkują czy tworzą polonię w Albanii I Albańczyków, którzy mieszkają w Polsce. Jest to umowa międzypaństwowa. Podkrecił także, że Albania będzie kolejnym państwem, które przystąpi do wspólnoty europejskiej, do Unii Europejskiej. Jest to rodzaj umowy przedakcesyjnej.
Ustawa nie wzbudzała większych kontrowersji, nie wywołała też jakiejś burzliwej dyskusji I została zaakceptowana jednogłośnie. Wnoszę do Wysokiej Izby o przyjęcie tej ustawy bez poprawek. Dziękuję bardzo.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Czy są jakieś pytania do pani Senator sprawozdawczyni? Nie widzę, dziękuję bardzo. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd do prezentowania stanowiska rządu. W toku prac parlamentarnych został zostali upoważnieni Minister Rodziny, Pracy I polityki społecznej oraz minister spraw zagranicznych.
Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos w sprawie rozpatrywanej ustawy? Bardzo proszę, pan minister Gajewski przedstawi stanowisko rządu. Bardzo proszę.
Sebastian Gajewski
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Mam przyjemność przedstawić wysokiej izbie ustawę z siedemnastego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Albanii o społecznym, podpisanej w Warszawie dwudziestego trzeciego lutego 2000 dwudziestego szóstego roku. Umowa, umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Albanii o zabezpieczeniu społecznym jest typową w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Co trzeba podkreślić w pierwszej kolejności, umowa ta nie dotyczy ani dostępu do rynku pracy, ani nie dotyczy dostępu do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie jest to ani umowa migracyjna, ani tak zwana umowa pracownicza.
Jest to umowa, która ustanawia w relacjach między Polską a Albanią mechanizm koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Takie mechanizmy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego są dosyć typowym I powszechnie stosowanym mechanizmem w relacjach między państwami na świecie. W Polsce takie mechanizmy mamy ustanowione albo na mocy przepisów prawa Unii Europejskiej w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które wynikają z rozporządzeń o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. One obowiązują w stosunku do
państwa
Sebastian Gajewski
Członkowskich Unii Europejskiej, Szwajcarii, innych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego, ale też mamy takie mechanizmy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które są ustanowione na mocy umów dwustronnych. Jest to tak zwana koordynacja bilateralna. Umowa dwustronna między Polską a Albanią ustanawia właśnie taki mechanizm dwustronnej, bilateralnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jak zwróciła uwagę pani senator sprawozdawczyni Agnieszka Gorgoń Komor, Polska ma ustanowione takie mechanizmy z czterdziestoma sześcioma państwami. Albania będzie czterdziestym siódmym państwem.
Przy czym, co chcę zwrócić uwagę, większość z tych państw jest objęta tym mechanizmem koordynacji bilateralnej I takim państwem, które będzie objęte koordynacją bilateralną jest właśnie Albania, jeśli oczywiście ta umowa zostanie ratyfikowana. Ratyfikacja tej umowy w drodze ustawy wynika z faktu, że zgodnie z konstytucją, ratyfikacja za zgodą wyrażoną w drodze ustawy jest wymagana w każdym przypadku, w którym umowa międzynarodowa dotyczy wolności I praw człowieka I obywatela, które są zadeklarowane w konstytucji. Tymczasem ta umowa, ponieważ jest umową dwustronną w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, dotyka bezpośrednio zagwarantowanego w konstytucji prawa do zabezpieczenia społecznego. Jest to prawo człowieka, związku z czym niezbędne dla ratyfikacji, czyli dla ostatecznego związania się Rzeczypospolitej Polskiej tą umową niezbędna jest zgoda wyrażona w ustawie. Tak jak zwróciła uwagę pani senator sprawozdawczyni, przed tą umową, podobnie jak przed pozostałymi umowami dwustronnymi w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, stawiamy takie 3 zasadnicze funkcje.
Po 1. Jest to funkcja społeczna, która sprowadza się do wzmocnienia więzi międzyludzkich, między Polską a Albanią, a dokładniej do rozwiązywania codziennych problemów, z którymi mierzą się osoby, które związały swoje życie z terytorium Polski I z terytorium Albanii. To są niewielkie grupy osób, około dwustu Polaków mieszkających w Albanii. Polacy mieszkający w Albanii to osoby, które pracują w polskich firmach, inwestujących w tym kraju. W szczególności Polska obecna jest w branży IT.
Ze względu na dużą popularność Albanii jako kierunku wyjazdów turystycznych, są to osoby pracujące w firmach branży turystycznej, a także rosnąca grupa Polek I Polaków, którzy decydują się na kupowanie nieruchomości w Albanii, zarówno po to, żeby na stałe związać się z tym krajem, jak I w celach turystycznych, jak I inwestycyjnych. Z kolei Albańczyków w Polsce mamy około sześciuset. To są osoby, które głównie pracują w przemyśle, w przetwórstwie przemysłowym. Ta umowa dwustronna, ona przewiduje takie mechanizmy, które służą tej funkcji społecznej, jak zasada eksportu świadczenia. To znaczy jest to zasada, która zakłada, że świadczenia z Polski będą wypłacane do Albanii, z Albanii do Polski, a sam fakt zmiany miejsca zamieszkania z Polski na Albanię albo z Albanię na Polskę nie wpłynie na prawo do takiego świadczenia.
Zatem ono nie będzie mogło być zawieszone, wstrzymane albo niewypłacane z tego tylko powodu, że ktoś nabył prawo doświadczenia w jednym kraju, a mieszka w drugim kraju. Drugą taką zasadą, która bardzo mocno wzmacnia tę funkcję społeczną, jest zasada sumowania okresów ubezpieczenia. Ona zakłada, że okresy ubezpieczenia, które są przebyte w jednym państwie, będą uwzględniane do nabycia prawa w niezbędnym zakresie w drugim państwie. A zatem na przykład okresy przebyte w Albanii mogą być zaliczane do stażu niezbędnego do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w Polsce, czy na przykład emerytury minimalnej w kwocie gwarantowanej. Jeśli chodzi o funkcję ekonomiczną, my do niej przywiązujemy dosyć dużą wagę I proces negocjacyjny tej umowy wskazywał zarówno po polskiej stronie, jak I po stronie albańskiej, że widzimy w tej umowie mechanizm, który wzmocni współpracę gospodarczą między Polską a Albanią.
Dzisiaj niektóre firmy polskie inwestują w Albanię, chociażby we wspomnianej branży IT. Natomiast obie strony są zainteresowane tym, żeby tę wymianę gospodarczą wzmocnić, a wzmocnieniu tej wymiany gospodarczej może służyć między innymi ta umowa. Dlaczego? Dlatego, że umowa ta przewiduje, chociażby, za, chociażby zasadę jednego ustawodawstwa. Zasada jednego ustawodawstwa ona zakłada, że wyeliminowane zostaje ryzyko tak zwanego podwójnego składkowania.
A zatem sytuacji, której osoba wykonująca na przykład pracę na rzecz polskiej firmy, pracuj, inwestującej w Albanii podlegałaby zarówno Polskiemu Systemowi Ubezpieczeń Społecznych, jak I Systemowi Ubezpieczeń Społecznych w Albanii. Ta zasada jednego ustawodawca to ryzyko eliminuje. Podobnie zasady delegowania pracowników. One bardzo mocno ułatwiają inwestycje prowadzone przez firmy z jednego państwa w drugim państwie. Bo zwróćmy uwagę, że umożliwia to na przykład polskiej firmie, która inwestuje w Albanię, ażeby polscy pracownicy, którzy, którzy w imieniu tej firmy rozkręcają ten biznes w Albanii, oni podlegali wyłącznie polskiemu ustawodawcom, płacili składki do Polskiego Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a nie wchodzili do systemu albańskiego.
To są rozwiązania, które jak wskazuje doświadczenie, one sprzyjają rozwojowi wymiany gospodarczej między państwami. Trzecią funkcją tej umowy jest funkcja polityczna, bo chcę zwrócić uwagę, że tego rodzaju umowy zawiera się między państwami, które mają bardzo dobre dwustronne relacje I tak jest w przypadku Polski, Albanii. Ostatnie lata wskazują na zbliżenie obu krajów w 2000 dwudziestym czwartym roku wizytę w Polsce złożył pan prezydent Albanii Bajram-Bekka. Z kolei pan minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski był obecny w Tiranie. W 2000 dwudziestym piątym roku Albanię odwiedził premier Donald Tusk, natomiast przewodnicząca albańskiego parlamentu, Eliza Aspiropali, była obecna w Warszawie.
My z Albanią dzielimy wrażliwość na wiele kluczowych spraw międzynarodowych, jak chociażby mamy wspólną ocenę inwazji Rosji na Ukrainę, a my bardzo mocno wspieramy aspiracje akcesyjne, aspiracje europejskie Albanii. Albania jest w tej chwili w bardzo zaawansowanym procesie negocjacji akcesyjnych, zamyka kolejne klastry negocjacyjne, no jak chociażby wynika z przebiegu czerwcowego szczytu Unia Europejska Bałkany Zachojne, zachodnie w Piwacie. Ten, ta perspektywa akcesji Albanii do Unii Europejskiej rysuje, rysuje się jako perspektywa realna, która może nastąpić w dosyć krótkim horyzoncie czasowym. Tu Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej wskazywała, że Albania będzie najprawdopodobniej tym państwem, które wstąpi do Unii Europejskiej po Czarnogórze, a biorąc pod uwagę, że akcesja Czarnogóry jest planowana na około 2028. Rok, to ta perspektywa akcesji Albanii jest dosyć rychła.
Tu należy zwrócić uwagę, że w tę funkcję polityczną tej umowy właśnie wpisuje się wspomniana przez panią senatorkę Gorgon Komor funkcja przedakcesyjna. To jest typowa umowa przedakcesyjna, która służy po 1. Temu, ażeby instytucje, które I tak po wejściu danego państwa członkowskiego do Unii Europejskiej będą musiały współpracować ze sobą w ramach mechanizmów koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wytworzyły pewne dobre praktyki współdziałania między sobą, mowa tu o polskim ZUS-ie, KRUS-ie I albańskim odpowiedniku, ale także chodzi o to, żeby to państwo, które zamierza wstąpić do Unii Europejskiej, mogło przystosować się do regulacji z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które obowiązują w Unii Europejskiej. A właśnie ta umowa jest skonstruowana według modelu unijnej koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego. Jest oparta na takich zasadach, na których funkcjonuje to w Unii Europejskiej, jak zasada równości, zasada eksportu świadczenia, sumowania okresów ubezpieczenia, zrównania faktów I zdarzeń wzajemnej bezpłatnej pomocy między instytucjami obu państw.
Wskazać przy tym należy, że ta umowa, ona nie jest oparta na kryterium obywatelstwa, zatem będzie dotyczyć wszystkich osób, które podlegały zarówno polskiemu, jak I albańskiemu ustawodawstwu, bez względu na obywatelstwo. I ma dosyć szeroki zakres przedmiotowy, ponieważ obejmuje większość świadczeń, które w Polsce realizowane są z ubezpieczenia emerytalnego, ubezpieczeń rentowych, ubezpieczenia chorobowego, ubezpieczenia wypadkowego, a dodatkowo zasiłki dla bezrobotnych. W przypadku wszystkich umów dwustronnych w dziedzinie zabezpieczenia społecznego pojawiają się pytania I słusznie, które sprowadzają się do prognozy kosztów po stronie polskiego systemu, a które będą związane z realizacją tej umowy. Tu wskazać należy, że my oceniamy ze względu na dosyć niski wolumen potencjalnych świadczeniobiorców, że koszty te nie będą duże, one będą obciążać po 1. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, po 2.
Będą obciążać fundusze, których dysponentem jest kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego I na 1. Rok takiego pełnego obowiązywania realizacji tej umowy szacujemy, że koszty będą wynosić około jednego miliona złotych, stu sześćdziesięciu 1000 złotych dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz funduszy, które znajdą, których dysponentem jest kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a zatem można stwierdzić, że koszty wykonywania tej umowy będą niewielkie. Z tych powodów chciałbym prosić wysoką izbę o przyjęcie tej ustawy bez poprawek. Bardzo dziękuję.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pana ministra? Nie widzę, dziękuję bardzo.
Dziękuję.
Speaker 44
Otwieram dyskusję. Nikt się do dyskusji nie zapisał, ale informuję wysoką izbę, że zostały złożone głosy w dyskusji do protokołu, a złożyli je panowie senatorowie Ryszard Brejza, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Zamykam dyskusję. Informuję, że
W sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Dziękuję bardzo. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu siódmego porządku obrad ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej I społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 791, a sprawozdanie komisji w druku numer 791 a. Proszę o zabraniu, zabranie głosu panią senator Ewę Holich-Kaliszuk I przedstawienie sprawozdania Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej.
Bardzo proszę.
Ewa Kaliszuk
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, szanowni państwo ministrowie, szanowni goście. Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Rodziny, Polityki Społecznej I Senioralnej o uchwalonej przeze mnie w dniu siedemnastego lipca ustawie o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej I społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, druk senacki 791. Był to poselski projekt ustawy, a w zasadzie komisyjny Komisji Polityki Społecznej I Rodziny w Sejmie. Marszałek Senatu dnia 20 lipca skierowała ustawę do Komisji Senackiej, która rozpatrzyła treść ustawy w dniu 21 lipca bieżącego roku. Podczas posiedzenia komisji obecna była przewodnicząca komisji sejmowej pani Katarzyna Oberhan, sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych I Administracji pan Wiesław Szczepański oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy, Polityki Społecznej pani Małgorzata Baranowska wraz ze współpracownikami.
Obecni byli także przedstawiciele Biura Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych, przedstawiciele Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych I strony społecznej. Szanowni państwo, celem ustawy jest stworzenie podstaw prawnych umożliwiających racjonalne zagospodarowanie sprzętu zakupionego w ramach rezerw strategicznych I udostępnionego Państwowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Ustawa odchodzi od dotychczasowego modelu ogólnopolskiej wypożyczalni technologii wspomagającej prowadzonej przez PFRON z wykorzystaniem sprzętu pochodzącego z rezerw strategicznych, wprowadzając możliwość jego nieodpłatnego przekazywania osobom z niepełnosprawnościami oraz innym podmiotom wskazanym w ustawie, na przykład Domom Pomocy Społecznej czy Ośrodkom Pomocy Społecznej. W ustawie określone są też zasady likwidacji rezerwy strategicznej oraz rozdysponowania znajdującego się w niej sprzętu. Podczas komisji jako 1.
Głos zabrała pani poseł Katarzyna Uberhan jako przedstawicielka projektodawców I wskazała, że wypożyczalnia ta zakończyła swoją działalność. Pozostał w niej sprzęt I urządzenia I w związku z tym, że program już nie będzie kontynuowany, nie będzie realizowany, a był to program też wspomnę pilotażowy, trzeba ten sprzęt przekazać osobom potrzebującym, osobom indywidualnym I podmiotom wskazanym w ustawie I to jakby z jednej strony, a z drugiej strony uregulować ustawowo też kwestie tych osób, które na podstawie umowy wypożyczyły sprzęt, tak aby mógł on już pozostać w ich użytku bez konieczności jego zwracania. Podkreślenia tu wymaga fakt, że nie każdy rodzaj sprzętu, nawet gdyby został do wypożyczalni zwrócony, może zostać wypożyczony I użytkowany ponownie. Oczywiście też wszystko, co znajduje się w tej wypożyczalni, wymaga przeglądu, ewentualnej też naprawy czy serwisu, czy też na przykład to, co wspomniane zostało podczas komisji, zakupu nowych akumulatorów, czyli wiąże się to również z nakładami finansowymi. Również z powodów na przykład wygasłych gwarancji lub niesprawności sprzętu, nie może on zostać ponownie wypożyczony.
Następnie głos zabrał pan wiceminister Wiesław Szczepański I przedstawił historię, w związku z którą w ogóle wypożyczalnia sprzętu pojawiła się w, o Jezu, Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, gdzie znaleźć się w ogóle nie powinna. A mianowicie stało się to niejako na mocy pewnej wrzutki, poprawki do ustawy o ochronie konkurencji I konsumentów, krótko przed wyborami. I w artykule piątym tejże ustawy wprowadzono taką zmianę w ustawie o rehabilitacji zawodowej I społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, na której podstawie RARS mógł świadczyć w programach zatwierdzonych przez radę nadzorczą PFRON usługi logistyczne. Na zakup sprzętu wydano łącznie z pierwotnie zaplanowanych w budżecie około dwustu 1000000 złotych, 100000000 złotych 500000. Sprzęt został zakupiony jako tak zwana rezerwa strategiczna, co bardzo istotne I tu podkreślał pan minister z pominięciem trybu przetargowego, czyli z pominięciem przepisów PZP I bez uzgodnień z PFRON-em, czyli też bez konsultacji ze środowiskiem osób niepełnosprawnych, jak również z MSWiA.
Zakupy odbyły się jesienią 2000 dwudziestego drugiego roku, natomiast PFRON wiedzę o tym pozyskał na początku roku 2000 dwudziestego trzeciego I w związku z tym na początku tegoż roku 2023 rada nadzorcza PFRON przyjęła program, tak, nazywał się Wypożyczalnia Technologii Wspomagających dla Osób z Niepełnosprawnościami I dopiero to faktyczne uruchomienie tego programu nastąpiło piątego września 2023, tak naprawdę praktycznie rok po dokonaniu zakupów. Pan minister poinformował również, że umowa wypożyczenia z osobami, które korzystały już, czy korzystają z tego sprzętu miała obowiązywać do końca grudnia 2000 dwudziestego piątego roku, bo na tyle był ten program przeznaczony, ale została, zostały te umowy przedłużone do końca roku 2000 dwudziestego szóstego, żeby w tym czasie znaleźć odpowiednie rozwiązanie tej sytuacji. No I to rozwiązanie mamy dzisiaj w postaci tejże ustawy. Dodam jeszcze, że podczas komisji podnoszone były kwestie w pytaniach I odpowiedziach dotyczących też właśnie okresów gwarancyjnych na sprzęt, które chociażby z tegorocznego opóźnienia w uruchomieniu wypożyczalni przestały obowiązywać lub były na końcu tegoż okresu. Do tego na przykład zaistniały również sytuacje braku naładowania akumulatorów, w związku z tym pan minister też wskazał, że potrzebne było znalezienie dodatkowych środków w ilości kilku 1000000, aby dokonać naprawy serwisu tego sprzętu przed ponownym przekazaniem go osobom potrzebującym.
Ponadto też jak pani wiceprezes zarządu PFRON wskazała pani Bożena Borowiec, jakby problemem nie tylko był sam sprzęt I koszty jego zakupu, ale również środki potrzebne na dostosowanie tego sprzętu do użytkowania przez osoby, które miały wejść w jego posiadanie. No I jeszcze 1 kwestia też bardzo istotna. Koszty utrzymywania wypożyczalni w w Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych były bardzo wysokie, są wysokie, to jest około siedmiu 1000000 złotych, z czego prawie 2000000 to koszty samego funkcjonowania magazynu. W roku 2000 dwudziestym czwartym sprawa wypożyczalni przeszła w kompetencje Ministerstwa Spraw Wewnętrznych I Administracji, no I rozpoczęły się dyskusje, rozmowy na temat tego, co dalej z tym tematem czynić. Co ważne też, sprawa reakcji zakupów była już wówczas objęta śledztwem I przedmiotem postępowań prokuratorskich.
Oczywiście podczas komisji miała miejsce dyskusja dosyć długa. Ja może tylko ograniczę się tutaj do najważniejszych pytań. 1. Taka zasadnicza kwestia, którą podnosili senatorowie, dotyczyła tego, jak będzie uregulowana teraz sprawa przekazywania nieodpłatnego sprzętu osobom fizycznym bądź instytucjom, na jakiej zasadzie będzie się to odbywało. I tutaj pani wiceprezes Borowiec wskazała, że oczywiście rada nadzorcza PFRON przyjmie taki program, który będzie regulował konkretnie zasady, kryteria udostępniania tego sprzętu.
Najprawdopodobniej będzie to w drodze decyzji PFRON-u, natomiast RARS będzie dokonywał przekazania tegoż sprzętu właściwym podmiotom I osobom. Kolejne pytanie I to bardzo istotne również padło ze strony pana senatora Libickiego. Ile sprzętu zakupiono za te 100000000 ponad złotych, ile wypożyczono I ile na dzień dzisiejszy pozostaje w magazynie? No I tutaj ja pozwolę sobie odpowiedzieć na to pytanie. Jeśli chodzi o ilość sprzętu zakupionego, było to 14555 urządzeń, wypożyczono 1784 sprzęty, czyli około piętnastu procent, natomiast pozostaje w magazynie I nie było wypożyczone do tej pory około 11000 urządzeń.
Również tutaj w tym to, co wspomniałam wcześniej z uwagi na jego no po prostu niesprawność w tym momencie
Się bądź wygasłe gwarancje I brak konserwacji serwisu. Pojawiło się również pytanie ze strony senatorów, dlaczego podczas głosowania w Sejmie dwustu siedmiu posłów wstrzymało się od głosu. Ja tylko wspomnę, że za przyjęciem ustawy było dwustu trzydziestu pięciu posłów, dwustu siedmiu się wstrzymało. Tu pani poseł Katarzyna Uberhan poinformowała, że jednogłośnie głosowano na komisjach, natomiast na sali plenarnej podczas głosowania te 207 głosów było wstrzymujących. Najprawdopodobniej uzasadnieniem jest kwestia polityczna, czyli jak gdyby, gdyby posłowie głównie no oczywiście byłego obozu rządzącego głosowali za tą ustawą, oznaczałoby to przyznanie się do niewłaściwie poprowadzonych procedur, do błędów w zakresie procedowania całej sytuacji w ogóle z utworzeniem tej wypożyczalni, umieszczeniem jej w Arsie plus kwestia oczywiście zakupów w trybie bezprzetargowym, czyli niejasności w tej kwestii.
Jeśli chodzi o uwagi legislatorów, były propozycje poprawek legislacyjno-doprecyzowujących, natomiast ostatecznie w toku dyskusji I też z uwagi na to, że istnieje konieczność jak najszybszego wprowadzenia tej dzisiaj, procedowanej ustawy. Komisja przyjęła ustawę bez poprawek. Biuro legislacyjne Senatu przyjęło wyjaśnienia strony rządowej. No a ja w imieniu komisji wnoszę również o przyjęcie tej ustawy bez poprawek. Dziękuję bardzo.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pani senator? Nie widzę, dziękuję bardzo. Dziękuję. Projekt tej ustawy został wniesiony przez Komisję Sejmową.
Czy upoważniona przedstawicielka wnioskodawców pani poseł Katarzyna Oberhan pragnie zabrać głos w sprawie tej ustawy? Bardzo proszę.
Katarzyna Ueberhan
Szanowny panie marszałku, pani minister, panie ministrze, wysoka izbo, wysoki senacie, panie I panowie senatorowie. Mam zaszczyt zabrać głos przed wysokim senatem jako przewodnicząca Sejmowej Komisji Polityki Społecznej I Rodziny, ale też przedstawicielka wnioskodawców komisyjnego projektu ustawy, dziś już ustawy z dnia siedemnastego lipca bieżącego roku o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej I społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z druków sejmowych numer 2701, 2753 oraz druku senackiego numer 791. I z tego miejsca na początku chciałabym serdecznie podziękować pani senator Janinie Zagatowskiej, przewodniczącej Seneckiej Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej I Społecznej za tak sprawne I szybkie prace nad tą ustawą oraz bardzo dziękuję państwu senatorom, senatorkom za pozytywną opinię komisji praktycznie jednogłośną, bo przy jednym głosie wstrzymującym się. Bardzo dziękuję za tą, za tą opinię. Dziękuję też pani senator Kaliszuk, sprawozdawczyni komisji, za tak szczegółowe I wierne oddanie sprawozdanie z przebiegu prac komisji.
To ustawa ważna, potrzebna I oczekiwana przez środowisko osób ze szczególnymi potrzebami. To ustawa, która przywraca poczucie bezpieczeństwa I gwarantu, gwarantuje ciągłość wsparcia. Zaproponowane przez Sejmową Komisję Polityki Społecznej I Rodziny rozwiązanie, a przyjęte w postaci niniejszej ustawy przez Sejm w minionym tygodniu jest odpowiedzią na bardzo konkretny problem praktyczny I finansowy. Problem ten został ujawniony po kilku latach funkcjonowania ogólnopolskiej wypożyczalni technologii wspomagających utworzonej z myślą o wsparciu osób ze szczególnymi potrzebami osób z niepełnosprawnościami. Przy tej okazji chciałabym nadmienić, zwrócić uwagę, że sama idea wypożyczalni jest ideą słuszną, tak I słuszną wydawało się założenie, że nowoczesny sprzęt, sprzęt będzie rotacyjnie trafiał do osób potrzebujących, umożliwiając im większą samodzielność, aktywność zawodową I społeczną.
Jednak okazało się w realizacji, że założenia to 1, a realizacja tego pilotażowego programu to już była zupełnie inna historia. I doświadczenia z realizacji tego pilotażowego programu pokazały, że niestety do momentu rozpoczęcia funkcjonowania wypożyczalni znaczna część zakupionego sprzętu już nie nadawała się do efektywnego modelu wypożyczeń albo koszty jego obsługi były niewspółmiernie wysokie w stosunku do osiąganych efektów. Jak wynika z dostępnych danych, wartość sprzętu zakupionego w ramach rezerw strategicznych wyniosła ponad 95000000 złotych. Jednocześnie do końca 2000 dwudziestego piątego roku, to jest czasu, na jaki zaplanowano ten program pilotażowy, z usług wypożyczalni skorzystało niecałe 2000 beneficjentów, którzy wypożyczyli 2000, nieco ponad 2700 urządzeń spośród ponad czternastu I pół tysiąca dostępnych egzemplarzy. Oznacza to, że znaczna część zgromadzonego majątku publicznego pozostała niewykorzystana.
Jeszcze bardziej wymowne są dane dotyczące kosztów funkcjonowania systemu. I znów na koniec roku 2000 dwudziestego piątego, na dzień 31. Grudnia całkowity koszt utrzymania wypożyczalni wyniósł ponad 7000000 złotych, z czego prawie 4000000 złotych stanowiły wyłącznie koszty magazynowania sprzętu. Mamy więc do czynienia z sytuacją, w której państwo ponosi wysokie wydatki na przechowywanie urządzeń, które często nie trafiają do osób potrzebujących albo nie mogą być skutecznie wykorzystane w formule wielokrotnego wypożyczania. Dotyczy to zwłaszcza sprzętu o charakterze osobistym, takiego jak aparaty słuchowe, urządzenia wymagające indywidualnego dopasowania, czy też sprzęt wyposażony w jednorazowe kody dostępu.
W wielu przypadkach koszty przygotowania urządzeń do ponownego użycia okazują się nieuzasadnione ekonomicznie lub wręcz, jak w przypadku aparatów słuchowych, niemożliwe. Przykładowo też w odniesieniu do części wózków ręcznych, na przykład wózek o wartości 800 złotych, a koszt dostosowania do osoby ze szczególnymi potrzebami to 1200 złotych. Oznacza, że dostosowanie tego sprzętu przewyższyłoby pierwotną wartość jego zakupu. Dlatego ustawa proponuje rozwiązanie racjonalne, oszczędne, a przede wszystkim korzystne dla osób z niepełnosprawnościami. Zamiast utrzymywać kosztowny system magazynowania I położenia sprzętu, umożliwia przekazanie tych technologii bezpośrednio beneficjentom, a także organizacjom społecznym I jednostkom samorządu terytorialnego, które będą mogły efektywnie nimi dysponować.
Należy podkreślić I zwraca na to szczególnie państwa uwagę, nie jest to likwidacja wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Ono trwało. Jest to zmiana sposobu jego realizacji. To jest to zapewnienie dalej dalszego trwania tego wsparcia z modelu opartego na kosztownej administracji I magazynowaniu, na model oparty na rzeczywistym użytkowaniu sprzętu przez osoby, którego najbardziej potrzebują. Ustawa pozwala na celowe zagospodarowanie majątku skarbu państwa I wykorzystanie zakupionego sprzętu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Przeznaczeniem jakim jest wsparcie osób ze szczególnymi potrzebami, zaopiekowanie, zaspokojenie ich szczególnych potrzeb. Dzięki tej ustawie państwo będzie mogło przekazać niewykorzystane zasoby tam, gdzie przyniosą one największą wartość społeczną I oczywiście indywidualną tym poszczególnym osobom. Należy podkreślić, że, należy podkreślić, że proponowane rozwiązanie odpowiada postulatom zgłaszanym przez środowiska osób z niepełnosprawnościami, które wielokrotnie wykazywały, że w przypadku wielu technologii wspomagających najważniejszy jest stały I nieprzerwany dostęp użytkownika do danej technologii czy urządzenia. Szanowni państwo, panowie, panie senatorowie, senatorki. Zadaniem jest nie tylko tworzenie nowych programów publicznych, ale również odwaga w korygowaniu tych rozwiązań, które w praktyce nie przynoszą oczekiwanych rezultatów.
Dane pokazują jednoznacznie, że dotychczasowy model nie zapewniał ani odpowiedniej efektywności ekonomicznej, ani pełnego wykorzystania zakupionego sprzętu. Niniejsza ustawa pozwala uporządkować ten staw rzeczy, ograniczyć niepotrzebne wydatki publiczne I jednocześnie skutecznie, skuteczniej realizować cel, jakim jest wspieranie samodzielności oraz aktywnego życia osób z niepełnosprawnościami. Dlatego w imieniu przedstawicieli projektu zwracam się, czy z tej już, będącego już dzisiaj ustawą, zwracam się z prośbą
do
Aby niniejszą ustawę raczył przyjąć bez poprawek. Dziękuję bardzo.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pani poseł? Nie, nie widzę, dziękuję. Czy przedstawiciel rządu zechce zabrać głos w tej sprawie? Pan minister?
Bardzo proszę, pan minister Mirosław Szczepański.
Wiesław Szczepański
Panie marszałku, wysoki senacie, panie I panowie senatorzy, szanowni państwo. Ja pokrótce tylko opowiem historię tej wypożyczalni, a ewentualnie jeżeli będą pytania postaram się odpowiedzieć dlatego, że moje przedmówczynie bardzo szeroko powiedziały o nowelizacji I o tym, co działo się na komisji. Otóż, szanowni państwo, mamy październik roku 2000 dwudziestego pierwszego. Wtedy w budżecie państwa znajduje się kwota dwustu 1000000 na zakupy rezerw strategicznych, zakupy sprzętu dla osób niepełnosprawnych. Ponieważ nie została ta kwota zrealizowana w roku 2000 dwudziestym pierwszym, środki są niewygasające, środki przechodzą na rok 2022..
W roku 2000 dwudziestym drugim w kancelarii premiera odbywa się spotkanie przedstawiciela PFRON-u, przedstawiciela Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. Wtedy agencja podlega podpremiera w kancelarii premiera I podejmowana jest decyzja o tym, że środki będą, będą wykorzystane na zakup sprzętu. W miesiącu, ponieważ przez wiele miesięcy nie ma możliwości porozumienia się między ministrem pracy, a właściwie pełnomocnikiem. Wcześniej w listopadzie I październiku 2000 dwudziestego drugiego roku zostaje uruchomiona kwota stu 1000000, stu pięćdziesięciu 1000000 na zakup tego sprzętu. Sprzęty, podejmowana jest decyzja.
Decyzja jest dopiero wydana w grudniu 2000 dwudziestego drugiego roku I kiedy sprzęt jest już kupowany, a właściwie znajduje się w magazynach. Wykorzystanie środków przez agencję rezerw to kwota 100000400 siedemdziesięciu trzech 1000 złotych. Oczywiście zakup 95, ale kwestie jeszcze serwisowane inne to kolejne 5000000 złotych. Wykorzystujemy 100000000 złotych po 1. Bez rozmowy z rząd, z Państwowym Funduszem Osób Niepełnosprawnych, ale również z biurem naszym materiałowym do zakupu tego sprzętu.
Sprzęt kupywany jest z rynku to co jest możliwe do nabycia, jednocześnie w trybie tak zwanym zastrzeżonym, czyli bezprzetargowym. Nikt nie wie kto, co jest kupywane łącznie z tym co będzie kupywane. Kiedy sprzęt został zakupiony dopiero w marcu 2000 dwudziestego trzeciego roku, jest kupywany jak przypominam listopad 22. W marcu 2000 dwudziestego trzeciego roku jest wrzutka do ustawy, poselska, do ustawy o ochronie konkurencji I konsumentów, aby Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych mogła prowadzić wypożyczalnie. I dopiero w kwietniu wchodzi ustawa pozwalająca tą wypożyczalnię uruchomić.
Kolejne decyzje porozumienia z PFRON-em w miesiącu marcu PFRON dopiero widzi, co zostało kupione I co jest możliwe do wypożyczenia. Kupiono rzeczy, które właściwie nie nadają się do wypożyczenia. Są koncentratory tlenu, wielkości szaf, których nie można dać ludziom. Są wózki elektryczne, o czym mówiła pani, pani wiceprezes, które kupowaliśmy po 800200 złotych, a około tysiąca 200 złotych potrzeba, żeby je uruchomić. Ponadto w październiku kupowane jest 6 rodzajów skuterów I wózków elektrycznych, które mają sześciomiesięczny okres gwarancji.
To znaczy, że kupiliśmy w październiku 2022 wózki. We wrześniu 2000 dwudziestego trzeciego roku uruchomiliśmy wypożyczalnie na kilka dni, potem ją zamknęliśmy I dopiero po kilku dniach ją uruchomiono, kiedy gwarancja na wózki już nie istnieje. Nie istnieje, a na akumulatory, które kupiliśmy około 4000800, kosztuje ich wymiana do dwóch 1400 wózków elektrycznych I sześciuset, sześciuset skuterów. Jednocześnie kupując ten sprzęt dopiero po prostu po roku od jego stania uruchamiamy wypożyczalnie I dopiero we wrześniu 2000 dwudziestego trzeciego roku mamy decyzję z PFRON-em, aby tą wypożyczalnię uruchomić. Przez okres wypożyczenia maksymalna liczba wypożyczonego sprzętu to było około czterech 11000 sprzętu nie zostało wydane w ogóle z magazynu.
Dzisiaj mamy około tysiąca siedmiuset rodzajów sprzętu, który możemy po prostu wypożyczyć. Chciałem na jeszcze jedną rzecz zwrócić uwagę, kiedy pan prezes zorientował się w marcu 2000 dwudziestego trzeciego roku, że ma sześciomiesięczną gwarancję tylko na akumulatory polecił z pismem, pismem wewnętrznym o zakazie jakiegokolwiek serwisowania tego sprzętu przez jego pracowników. Czyli nie ruszania tego tych elementów, żeby po prostu stały na magazynie, nie mogły być wypożyczane zakazując jego uruchomienia mamy po prostu w ten sprzęt wypożyczony tylko można powiedzieć maksymalnie w dwudziestu procentach kiedy po prostu kiedy był wypożyczony W związku z tym, ponieważ był to program tylko powiedzmy taki pilotażowy, próbowaliśmy podjąć decyzję, co z tym sprzętem można zrobić. W związku z tym w ubiegłym roku umowa została poprzednim wypowiedziana, ale stwierdziliśmy, że nie jesteśmy w stanie zabierać tego sprzętu od osób niepełnosprawnych, dlatego że największym powodzeniem cieszyły się łóżka dla osób niepełnosprawnych. One były w stu procentach wypożyczone.
Kupiono 7000 różnego rodzaju aparatów słuchowych, których maksymalnie wypożyczyliśmy około trzech 1000. Natomiast nie mamy w ogóle serwisant nie przewidywał ich konserwacji, więc jak zabrać aparat słuchowy I potem go konserwować po innej osobie? Dzisiaj możemy powiedzieć 1 szukamy rozwiązania. Chcielibyśmy, ta ustawa pozwala po 1. Wydłużony okres funkcjonowania wypożyczalni jest do końca tego roku, aby osoby, które mają ten sprzęt nie musiały go zdawać.
Ta ustawa pozwala PFRON-owi, będzie decyzją ten sprzęt pozostawić u osób niepełnosprawnych, nam jako agencji na wniosek PFRON-u przekazywać sprzęt, który mamy dzisiaj po naprawie, jeżeli on wrócił od ludzi, bądź ten, który mamy po prostu niesprawny po naprawie, albo przekazać do Domów Pomocy Społecznej, albo przekazać do osób niepełnosprawnych, tylko tylko te indywidualnie przekazywanie będzie następowało przez PFRON, bo raz nie ma do tego upoważnień. I 2, to przekazywanie również dla miejskich ośrodków pomocy społecznej. Jeśli stwierdzimy, że ten sprzęt nie jest po prostu, nie ma możliwości jego przekazywania, pozostanie na w gestii Agencji Rezerw Strategicznych jako rezerwa strategiczna, pod warunkiem że będzie on sprawny. Jeśli nie będzie sprawny, na wniosek Ministra Pracy I Polityki Społecznej patrz PFRON zostanie zutylizowany I po prostu zniszczony. Natomiast myślę, że to będzie niewielka ilość tego sprzętu.
Natomiast mamy problemy dlatego, że kupywany sprzęt, jak już powiedziałem, nie był z nikim uzgadniany, zwłaszcza że jesienią 2023 za poprzedniego jeszcze rządu CBA skierowało sprawę do prokuratury jako po prostu działanie na szkodę budżetu państwa, kupowania sprzętu bez uzgodnień z osobami niepełnosprawnymi, z PFRON-em, tylko na zasadzie po prostu wydawania środków, które trafiły do rządowej Agencji Reżywności Strategicznych.
Speaker 45
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pana ministra? Nie znam. Bardzo proszę pan senator Stanisław Pawlak. Bardzo.
Jest teraz.
Stanisław Pawlak
Dziękuję bardzo, panie marszałku. Najmistrze, ja mam takie proste pytanie. Sprawa została skierowana przez CBA do prokuratury. Jakie są skutki tego skierowania? Co się dalej z tym dzieje?
Bo tak co chwilę na jakimś posiedzeniu dowiadujemy się o oczywistych nadużyciach, przekrętach, nieprawidłowościach finansowych, ale jak mówimy o podsumowaniu tego, rozliczeniu tych działań, to jakoś dalej się nic nie mówi. Czy jest prowadzone postępowanie, a jeżeli tak, to wobec kogo? Dziękuję bardzo.
Proszę bardzo.
Wiesław Szczepański
Jeśli chodzi o skierowane, jeśli chodzi o zawiadomienie, jak już powiedziałem, z własnej inicjatywy CBA rozpoczęło śledztwo w roku 2000 dwudziestym trzecim I skierowało sprawę do prokuratury. W roku 2000 dwudziestym piątym, jak dobrze pamiętam, uzupełnialiśmy te zawiadomienie. W tej chwili sprawa toczy się w prokuraturze. No nie jestem, że tak powiem władny odpowiadać za prokuraturę, na jakim etapie jest postępowanie. Natomiast jest ono skierowane do osób podejmujących decyzję, w tym między innymi do nieobecnego w Polsce prezesa Agencji Rezerw Strategicznych, który wtedy był prezesem pana prezesa Kuśmierowicza.
Sylwester Kartel
Panie marszałku, panie ministrze. Krótkie pytanie. Do PFRON-u mogą się zwracać osoby, które by chciały skorzystać, a mogą też organizacje, które się zajmują niepełnosprawnymi?
Wiesław Szczepański
Znaczy, no to w tej, w tej ustawie są również organizacje dla, niepełnosprawne. Myśmy zakładali, że w głównej mierze,
Wiesław Szczepański
w głównej mierze zakładaliśmy że powinno to być powiedzmy dysforowane przez miejskie ośrodki pomocy społecznej one mają największą wiedzę ale tam również jest zapis że również organizacje pozarządowe działające
Na rzecz osób niepełnosprawnych będą mogły w tym zakresie po prostu również się zwracać chodzi nam o przejrzystość przekazywania tego sprzętu nie chcielibyśmy mieć nieprzejrzystości wydaje się że najbardziej przejrzyste jest przekazywanie do miejskich ośrodków pomocy społecznej, do również domu pomocy społecznej, gdzie wiemy, gdzie one mogą być dystrybuowane, ale oczywiście również miejskie ośrodki pomocy społecznej mogą przekazywać ten sprzęt na rzecz organizacji pozarządowych, między innymi osób głuchych czy powiedzmy, czy, czy również inną niepełnosprawnością.
Agnieszka Gorgoń-Komor
Bardzo dziękuję I też dziękuję panu ministrowi za, za też przypomnienie nam o tej sprawie, tej wypożyczalni, która opiewała na prawie 200000000 złotych. Chciałam powiedzieć I zapytać pana, jakie straty ponieśliśmy z racji takiej niegospodarności I z racji kupowania sprzętu, który nie był konsultowany z ekspertami, ani ze środowiskiem osób z niepełnosprawnością. Czy państwo macie to zbilansowane, bo teraz pewne gwarancje już minęły, musicie dopłacić I te wielkie ukłony też dla wnioskodawców, jeśli chodzi o tą ustawę dlatego, że rzeczywiście ta niegospodarność będzie troszkę wyprowadzona, ale straty państwo polskie poniosło. Bym prosiła, żeby pan przemiał
Wiesław Szczepański
Szacuje, pani Senator, szacujemy, że koszty dostosowania I wymiany akumulatorów, ale również sprzętu, który można powiedzieć stracił gwarancję w roku 2000 dwudziestym czwartym, dlatego że w 2000 dwudziestym czwartym wszystkie urządzenia elektryczne I skutery jest, są już po okresie gwarancji. Będzie to rząd około czterech 1800000 złotych, które będzie, będzie musiał ponieść między nimi też PFRON, aby te urządzenia były sprawne poprzez wymianę akumulatorów. To jest kwestia również sprawdzenia wszystkich pozostałych urządzeń, które nie były wypożyczone, które są na stanie, czy będą po prostu sprawne, czy nie. Jak również kwestia serwisowania I dostosowania sprzętu, który wróci od osób niepełnosprawnych, które zwrócą, nie będą chciały dalej go powiedzmy, użytkować, żebyśmy mogli go dostosować do do wypożyczalni. Natomiast dotychczas wypożyczalnia kosztowała skarb państwa około siedmiu 1000000 złotych.
Mówię, to są koszty po prostu jego I funkcjonowania. I nie ukrywamy po prostu, że, że to są koszty poniesione zwłaszcza przez to, że wypożyczalnia jest tylko w jednym miejscu. Została ulokowana przez rządową Agencję Rezerw Strategicznych w powiedzmy naj najdalszym oddalonym miejscu, bo w Ełku. W związku z tym, a mamy obowiązek zgodnie z wypożyczaniem to, co nam, to co, o co zwrócą się osoby niepełnosprawne z całej Polski, dostarczanie ten sprząt, sprzętu czy powiedzmy tych rzeczy do miejsca wskazanego, czyli nawet załóżmy z Ełku do Jeleniej Góry.
Joanna Sekuła
Zostały uruchomione cweby, czyli te specjalistyczne centra wsparcia. Czy przewidziano, że te cweby mogą zostać doposażone tym sprzętem, którym teraz dysponujecie, bo o ile dobrze pamiętam takie specjalistyczne centra mają powstać w każdym powiecie. Dziękuję.
Wiesław Szczepański
Znaczy myślę, że to jest pytanie do Ministra pracy I polityki społecznej. Natomiast ja nie ukrywam, że to PFRON I minister pracy będzie nam wskazywał, gdzie ten sprzęt należy przekazać. Jeśli uzna, że tam ma by trafić, to my tą taką decyzję wykonamy, dlatego że ten sprzęt jest w dyspozycji Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych.
Dziękuję bardzo.
Speaker 44
Czy ktoś z zaproszonych gości chce zabrać głos jeszcze w tej sprawie? Widzę, dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję. Nikt się do dyskusji nie zapisał, ale mamy złożone głosy do protokołu. Swoje wystąpienia do protokołu złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski.
Dziękuję. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia se Senatu. Bardzo dziękuję pa, państwu ministrom. Przystępuję do rozpatrzenia punktu ósmego porządku obrad.
Ustawa o zmianie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz ustawy prawo o notariacie. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 789, a sprawozdanie komisji w druku numer 789 a. Proszę o zabranie głosu panią senator Joannę Sekułę o przedstawienie sprawozdania Komisji Praw Człowieka I Praworządności oraz Komisji Ustawodawczej. Bardzo proszę.
Joanna Sekuła
Panie marszałku, Wysoka Izbo. Posiedzenie komisji w sprawie rozpatrzenia ustawy o zmianie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz ustawy prawo o notariacie odbyło się wczoraj. Było to posiedzenie połączonych komisji praw człowieka praworządności oraz komisji ustawodawczej. W komisji uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwa Sprawiedliwości, pani minister Magdalena Roguska oraz pan Marcin Burkot pani ministra z MSWiA. Pan Burkot z Ministerstwa Sprawiedliwości.
Byli również przedstawiciele Krajowej Rady Notarialnej, a sprawozdanie przedstawił poseł sprawozdawca Łukasz Sibirowski. Ustawa jest projektem rządowym, który zmienia 2 przytoczone w tytule ustawy. Istotą tej nowelizacji ustawy z 1900 dwudziestego roku o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, która zostaje przystosowana w wyniku tych zmian do pewnych ustalonych już procedur dotyczących wymiany, przekazywania przez notariuszy informacji o zawartych transakcjach I tym samym sporządzonych aktach notarialnych. W tej chwili wymóg formalny mówi o tym, że dokumenty postaci aktu notarialnego I dokumentów stanowiących jego załączniki należy, to jest obowiązek notariusza, przekazać do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych I Administracji w ciągu siedmiu dni. Sama istota tego nadzoru ministerstwa wynika z brzmienia ustawy, który to, które to brzmienie określa tryb wydawania zgody na zawarcie transakcji nabycia nieruchomości lub też papierów wartościowych bądź udziału w spółkach.
Z analizy ministerstwa wynikało, że bardzo wiele transakcji nie było przez notariuszy sygnalizowanych w odpowiednim czasie, a czasami zdarzało się, że dopiero powtórny obrót nieruchomości ujawniał zawarcie tych transakcji po czasie zdecydowanie przekraczającym termin, który jest zawarty w ustawie. W obecnym stanie prawnym nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców może się odbywać jak gdyby w dwóch trybach. 1., jeśli chodzi o obywateli Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a tym samym wszystkich obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, to transakcje zawierane bez wydawanej, bez wydawanego zezwolenia dla obywateli państw trzecich. Zgoda na zawarcie transakcji wymaga decyzji ministerstwa MSWiA. Jak przedstawiło dane ministerstwo, to jest rocznie około czterdziestu 1000 transakcji.
Ta tendencja utrzymuje się od kilku lat na takim właśnie poziomie. A więc te 40000 dokumentów wpływa w formie papierowej do ministerstwa I następnie za pomocą pracy ludzkiej wprowadzane są te dokumenty do rejestru nieruchomości, które ministerstwo prowadzi. Dlatego też dużym uproszczeniem I działaniem zgodnym z trendem cyfryzacji dokumentów jest koncepcja ministerstwa, która rozszerza dostęp rejestru notariuszy, który nazywa się CREWAN, czyli Centralne Repozytorium Elektronicznych Wyciągów Wzaktów Notarialnych, które już w tej chwili funkcjonuje w dosyć szerokim zakresie, gdyż notariusze mają obowiązek wprowadzić do tego rejestru wszystkie akty notarialne
Dotyczące następnych wpisów do KRS-u bądź też przekazywanych do krajowej administracji sądowej... Skarbowej. W tej chwili tylko I wyłącznie akty notarialne umów zawieranych z cudzoziemcami były przekazywane do ministerstwa, do MSWiA w wersji postaci tradycyjnej I papierowej. Dlatego też tego rodzaju decyzja o tym, aby dostęp do Cyrywana przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych odbywał się z wykorzystaniem tego systemu po to, aby usprawnić całą procedurę I wykluczyć te sytuacje, w których te dokumenty do ministerstwa nie trafiały. Ten obowiązek, to usprawnienie, ale I jednocześnie konieczność realizacji obowiązku przez ministra wynika z faktu, że minister o tych transakcjach zawieranych przez cudzoziemców musi corocznie informować Sejm.
Dlatego też, aby była pewność, że przekazywane dane są pewne, to uproszczenie, ale jednocześnie wymóg, który stawiany będzie notariuszom, zapewni prawdziwość przekazywanych danych. Proponowane zmiany stanowią duże usprawnienie funkcjonowania rejestru I nadzoru ministerstwa nad transakcjami, szczególnie tymi transakcjami, które zawierane są z obywatelami państw trzecich, co w wielu przypadkach może rodzić obawy o zagrożenie bezpieczeństwa państwa, dlatego też zwiększenie nadzoru I przejrzystości tych transakcji, pewności, ujawnienia informacji jest bezpośrednią korzyścią wynikającą z proponowanej nowelizacji.
Joanna Sekuła
trakcie komisji głos zabierała zarówno pani minister, jak I towarzyszący jej urzędnicy. Wypowiadał się oczywiście legislator, który wskazał na jedną wątpliwość legislacyjną, którą w trakcie dyskusji zarówno pani minister, jak I notariusz z Krajowego Rady Notarialnej zinterpretowali jako nieistotną I interpretacyjnie pewną, dlatego też połączone komisje podjęły decyzję o przyjęciu tej ustawy bez poprawek. Wszyscy senatorowie połączonych komisji głosowali za przyjęciem tego wniosku, co też w imieniu połączonych komisji rekomenduje Wysokiej Izbie.
Speaker 44
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pani senator, sprawczyni? Nie widzę, dziękuję bardzo za
ten Dziękuję.
Speaker 44
Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister spraw wewnętrznych I administracji. Czy przedstawicielka rządu, pani minister zechce zabrać głos w sprawie tej ustawy? Bardzo proszę, zapraszam.
Speaker 70
Panie marszałku, panie I panowie senatorowie. Bardzo dziękuję za możliwość wystąpienia I zabrania głosu związku z prezentowanym projektem ustawy. Projekt ustawy zawiera rozwiązania tak naprawdę z gruntu techniczne, ale skutek przyjęcia tych rozwiązań będzie daleko, dalej idący I szerszy niż tylko techniczny. Celem tej ustawy jest to, by Minister Spraw Wewnętrznych I Administracji, który sprawuje nadzór nad transakcjami zawieranymi z udziałem cudzoziemców, Miał dostęp szybki I pewny do dokumentów, które są w ramach rynku obrotu nieruchomościami I udziałami, które powstają I które świadczą o tych transakcjach. Dzisiaj ustawa, o której mówimy, ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nakłada na notariusza termin siedmiu dni od dnia sporządzenia dokumentów, na mocy których cudzoziemiec nabył nieruchomości położone na terenie Rzeczypospolitej Polskiej do przekazania ich do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych I Administracji.
Speaker 69
Tak jak już zostało tutaj powiedziane, właściwie każdego roku odnotowujemy taki rząd wielkości na poziomie około czterdziestu 1000 dokumentów wpływających do Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji. Także każdego roku odnotowujemy uchybienia terminowe we wpływie tych dokumentów. Często jest tak, że te uchybienia są nie tylko kilku czy kilkunastodniowe, ale zdarzają się także takie, które trwają, które, które wynoszą kilkanaście miesięcy czy kilka lat. Brak takiego pełnego, szybkiego pewnego, pewnej wiedzy po stronie Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji może skutkować tym, że taka kontrola następcza tych aktów notarialnych jest opóźniona I z dużym opóźnieniem można występować z wnioskami o uchylenie transakcji, jeśli nastąpiły z naruszeniem prawa. To rozwiązanie, które spowoduje, że w sposób automatyczny dokument będzie docierał do Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji, spowoduje to, przewidujemy uszczelnienie tego systemu, spowoduje szybszy przepływ tych danych I spowoduje, że minister będzie mógł szybciej reagować na sytuacje, w których będzie podejrzenie czy wręcz wskazanie na to, że taka transakcja została zawarta z naruszeniem przepisów.
Myślę, że tu w głosie sprawozdawczyni wybrzmiały wszystkie kwestie najistotniejsze. Ja powiem tylko, że przepisy, które dzisiaj państwu przedkładamy, to też jest wynik takiej pracy grupy roboczej, która została powołana przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych z udziałem Ministerstwa Sprawiedliwości po to, by wypracować takie rozwiązania, ale także o te rozwiązania upominali się posłowie podczas debat, które każdego roku toczą się w Sejmie nad sprawozdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji z realizacji tej ustawy. I myślę, że chyba na tym zakończę tę część wystąpienia. Jeśli są jakieś pytania, to oczywiście jestem do państwa dyspozycji.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo pani minister. Czy są pytania do pani minister? Nie dostrzegam. Dziękuję uprzejmie.
Bardzo dziękuję.
Maciej Żywno
Otwieram dyskusję. Informuję wysoką izbę, że nikt do dyskusji się nie zapisał, dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu złożyli senatorowie Brejza Ryszard, Szwed Aleksander, Świlski Ryszard. Zamykam dyskusję. Czy pani minister jeszcze na koniec? Bardzo dziękuję.
Dziękuję uprzejmie. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dziewiątego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 794 a sprawozdanie komisji w druku numer 794 a.
Proszę o zabranie głosu senatora Tadeusza Jarmuziewicza I przedstawienie sprawozdania Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej oraz Komisji Infrastruktury. Poczekamy. To jak można, to faktycznie proszę o zabranie głosu senatora Jana Hamerskiego o przedstawienie sprawozdania mniejszości Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej oraz Komisji. Otóż. Panie Sekundę, to już zaczniemy od mniejszości.
Już. Stanowisko.
Jan Hamerski
Panie marszałku, wysoka izbo przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawić wysokiej izbie wnioski mniejszości do ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw. Ponieważ wszyscy państwo senatorowie mają dostęp lub otrzymali sprawozdanie z posiedzenia Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji oraz Komisji Infrastruktury. Ja pozwolę się tylko do tych poprawek odnieść. Poprawka numer 1 zmierza do tego, aby inne niż województwo jednostki samorządu terytorialnego mogły powierzać organizację przewozów pasażerskich w województwu, na terenie którego są położone. Poprawki numer 2 5 6 7 8 9 10 16 17 19.20 mają na celu zachowanie dotychczasowej nazwy Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.
Przyjęcie tych ustawy wykluczało głosowanie nad poprawkami 15 18. Poprawka numer 3 zwiększa liczbę przystanków komunikacyjnych I dworców dostępnych dla operatorów I przewoźników wykonujących przewozy na terenie gmin miejskich. Poprawka numer 4 zmierza do ujednolicenia opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych
Lub dworców przez operatorów I przewoźników poprawka numer 11 powoduje że dopłatami zostaną objęte także linie komunikacyjne przebiegające w granicach administracyjnych miast powyżej 100000 mieszkańców. Poprawka numer 12 zmierza do utrzymania dotychczasowych kompetencji wojewody w zakresie rozpatrywania wniosków o dofinansowanie realizacji zadań własnych organizatorów w zakresie przewozów autobusowej o charakterze użyteczności publicznej. Poprawka numer 13 zwiększa wysokość dopłaty do jednego wozu wozokilometra z trzech do czterech złotych. Poprawka numer 14 zwiększa maksymalny limit wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na dofinansowanie funduszu rozwoju przewozów Autobusowych I poprawki numer 15.18 przesuwają o rok termin realizacji niektórych zadań I obowiązków nałożonych na organizatorów publicznego transportu zbiorowego. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Proszę o zabranie głosu senatora Tadeusza Tadeusza Jarmuziewicza o przedstawienie sprawozdania Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej oraz Komisji Infrastruktury.
może Żaden problem. Bardzo proszę.
Speaker 65
Z panem ministrem naprawialiśmy transport publiczny w kuluarach, tak że...
Udało się?
Speaker 68
Udało się. Myślę, efektem tego, że się udało jest to, mamy dzisiaj przed sobą, czyli ten projekt ustawy, na którym się pochylamy I gratuluję przede wszystkim rządowi timingu, bo chcę nawiązać do tego, się dzisiaj wydarzyło, a mianowicie dzisiaj ogłoszono, że w tym roku przewozy kolejowe są na poziomie 450 pod 500000000 dochodzimy już wtedy w tej chwili. To jest poziom z dziewięćdziesiątego siódmego roku przekroczony sprzed trzydziestu lat, Ale jest pewien mały szczegół, a mianowicie w dziewięćdziesiątym siódmym mieliśmy 8000000 samochodów, dzisiaj mamy 30. W związku z tym mimo takiego nasycenia rynku samochodami ludzie wracają do kolei. A skoro ludzie wracają do kolei, to potrzebne jest takie uregulowanie w państwie, które by pozwoliło gospodarzowi, czyli marszałkowi, zabierać się do robienia planu jak ma być zorganizowana, zorganizowany transport publiczny.
To jest oczywiste.
Oczywiście marzy się taki wariant szwajcarski, gdzie na poziomie kantonu, tak jak u nas w województwach, jest 1 bilet. I do kolei, I do autobusów, I do innego rodzaju transportu. Znaczy, ja mam nadzieję, że ludzie tyle żyją I dojdziemy do takiego poziomu. Tak jak powiedziałem, jest już 1.
1. Zwiastun tej ustawy, a mianowicie zmiana modelu. Do tej pory to był wojewoda, który tak naprawdę wydawał koncesję na to, żeby sobie linie autobusowe czy autobusowe tylko jeździły. Marszałek się zajmował kolejami, natomiast dzisiaj stawiamy sprawę na nogi, a mianowicie będzie 1 gospodarz, który będzie od samej góry do dołu do poziomu gminnego, robił plan, jak ma wyglądać publiczny transport zbiorowy. W ustawie pojawiają się też pewne minima, które miałyby spełniać 10:10 transport, a mianowicie połączenia między stolicą województwa a siedzibami powiatów, połączenia między siedzibami powiatów a siedzibami gmin, minimalna częstotliwość połączeń, to znaczy 4 pary dziennie w dni robocze, 2 pary dziennie w dni wolne.
Zapewnienie dojazdu w ramach danej gminy do miejscowości, w której znajdują się obiekty użyteczności publicznej. Wcześniej tego typu wymogów nikt nigdy nie stawiał. W tej chwili z...
Zdefiniowaliśmy minimum. To jest minimum I niemoron, które oczywiście może być więcej, jeżeli będą takie potoki podróżnych, że gospodarz uzna, że powinno być więcej tych par połączeń, no to z całą pewnością tak się stanie.
To, co powiedziałem przed chwileczką. Nowelizacja wprowadza rolę integratora publicznego transportu zbiorowego działającego na poziomie marszałka województwa. To jest chyba najważniejsze w tej ustawie. Najważniejsze, bo to, to daje transparentność sytuacji. Kluczowe kompetencje marszałka jako integratora będą koordynacja wszystkich przewozów użyteczności publicznej z uwzględnieniem przewozów komercyjnych, tworzenie wojewódzkiego schematu sieci komunikacyjnej, dążenie do integracji sieci I organizatorów I zarządzanie funduszem, słabetne 3 złotych do wozokilometru, ale tu jeżeli będą pytania techniczne, jak nie czuję się za mocny w tym funduszu, to jest obecny pan minister.
Odpowiedzialność pana marszałka będzie dotyczyła 2500 panów, państwa marszałku, bo jej dotyczyły 2 I pół tysiąca organizatorów transportu. Rachunek jest sposób, bo tyle jest gmin. Bo tyle jest gmin, w tylu, w tylu gminach się pojawiają. Projekt tworzy także ramy prawne umożliwiające organizowanie przez gminy przejazdów na żądanie. To jest usługa, którą już świadczy wiele samorządów, bo często jest tak, że wysyłanie autobusu z Opola do Klutborka I zrobieniem ucha do miejscowości Oś, mówię o swoim okręgu wyborczym, mija się z celem dlatego, że stamtąd raz w tygodniu jedzie 2 osoby.
Natomiast jest wykluczenie, no bo ci ludzie chcą jechać, związku z tym ma prawo świadczyć tego typu usługę. Pan minister mówił, o ile? 9000000? Da na fundusz. 2, 2.
Znaczy to, na to są przewidziane środki w budżecie IIIII taka usługa. Do dziesięciu procent środków przeznaczonych na województwo będzie mógł być przeznaczone na ten cel. Mówię o o transporcie na żądanie. Coś miałem jeszcze powiedzieć. Reforma zwiększa elastyczność organizacji jednostek samorządu terytorialnego I umożliwia prowadzenie linii poza granicami administracyjnymi gmin, powiatów do ich siedzib, znajdując, znajdujących się poza ich terenem aglomeracyjnym.
Tak żeby nie pomyśleć, że marszałek się zamyka tylko do tego, co się dzieje w jego województwie. Daje ta ustawa możliwość również, również szerszego organizowania. Przekazywanie zadań gmin do powiatów na podstawie porozumienia, przejmowanie zadań transportowych przez związki do samorządów, które nie wchodzą w ich skład. Panie marszałku, ja bym powiedział, że ta ustawa to jest zrobienie wreszcie porządku. Ja pamiętam jeszcze ze swoich czasów ministerialnych, kiedy publiczny transport zbiorowy był takim niechcianym dzieckiem.
Kiedy naprawdę nie bardzo wiedzieliśmy, co z tym zrobić. Ten postęp cywilizacyjny, jaki towarzyszy naszemu życiu codziennemu powoduje to, że trzeba się było zmierzyć z tym tematem. I uważam, że rząd tą lekcję odrobi naprawdę dobrze. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję uprzejmie. Wysoka Izbo, czy są pytania do senatorów, sprawozdawców? Proszę zadając pytanie do którego z senatorów sprawozdawców kierujecie państwo pytanie. Nie ma. Dziękuję uprzejmie.
Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister infrastruktury. Już przed chwilą wspominany pan minister Stanisław Bukowiec. Rozumiem, że pan minister zechce zabrać głos w przedmiotowej sprawie. Bardzo proszę.
Stanisław Bukowiec
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Chciałbym na wstępie podziękować wysokiej izbie za rozpatrzenie I debatę nad ustawą o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw. Celem ustawy jest stworzenie nowoczesnego I przewidywalnego systemu organizacji publicznego transportu zbiorowego, który będzie gwarantował mieszkańcom minimalny standard dostępności komunikacyjnej niezależnie od miejsca zamieszkania. Trakcie pracy nad ustawą wielokrotnie podkreślaliśmy, że jest to reforma o szerokim zakresie oddziaływania. Dotyczy samorządów, przewoźników, organizatorów publicznego transportu zbiorowego, ale przede wszystkim 1000000 pasażerów.
Dlatego od początku prowadziliśmy szeroki dialog z zainteresowanymi stronami I konsekwentnie uwzględnialiśmy zgłaszane uwagi. Takie działanie pozwoliło na przygotowanie rozwiązań prawnych, które praktycznie przyczynią się do zmniejszenia wykluczenia komunikacyjnego począwszy od gmin, powiatów aż po same województwa. Nasza otwartość na współpracę znajduje odzwierciedlenie w samej ustawie. Od momentu jej skierowania do konsultacji publicznych wprowadziliśmy szereg zmian będących efektem rozmów z samorządami, organizacjami branżowymi I partnerami społecznymi. Konstruktywny dialog prowadziliśmy również na forum komisji wspólnej rządu I samorządu terytorialnego, co pozwoliło wypracować rozwiązania stanowiące rozsądny kompromis.
Zgłoszone podczas wczorajszego posiedzenia komisji poprawki, które stały się wnioskami mniejszości, zostały powielone z posiedzenia komisji sejmowej. Nie zostały one dodatkowo uargumentowane o inne okoliczności, które mogłyby przekonać rząd do pozytywnego ich poparcia. Chciałbym jednak podkreślić, że w trakcie prac parlamentarnych przyjęliśmy część poprawek zgłoszonych przez opozycję. Po 1. Przesunęliśmy termin wprowadzenia przepisów w zakresie wieku taboru z roku 2000 dwudziestego ósmego na 31., odstąpiliśmy od liberalizacji rynku zezwoleń na linie regularne.
W zakresie przejazdu na żądanie organizowanego przez gminy znieśliśmy limit przejazdów oraz wprowadziliśmy wymagany, wymagania w zakresie wieku pojazdów. Nasza otwartość na zmianę rozwiązań ustawowych pokazuje, że w sprawach istotnych dla pasażerów możliwe I potrzebne jest merytoryczne współdziałanie. Po 1. Wprowadzamy ogólnopolski standard dostępności do
publicznego
Stanisław Bukowiec
Transportu zbiorowego. Dziś wielu mieszkańców gminy nie ma pewności, czy będą mogli dojechać do szpitala powiatowego, urzędu czy do miejsc, które pozwolą na realizację ich pasji I zainteresowań. Studenci często nie wiedzą, czy w niedzielę znajdą połączenie, które pozwoli im dotrzeć na zajęcia do miasta wojewódzkiego. Taka sytuacja nie może I nie jest akceptowalna. Dlatego gwarantujemy co najmniej 4 pary połączeń w dni robocze oraz 2 pary połączeń w soboty, niedzielę I święta.
Łączymy Polskę, ponieważ brak transportu publicznego nie może oznaczać dla mieszkańców utraconych szans I możliwości. Naszym celem jest, aby miejsce zamieszkania nie decydowało o dostępie do edukacji, pracy, ochrony zdrowia czy usług publicznych I kulturalnych. Także po raz 1. Wychodzący naprzeciw oczekiwaniom pasażerów wprowadzamy cyfryzację rozkładów jazdy. Ustawa zobowiązuje operatorów I przewoźników do sporządzania I udostępniania rozkładów jazdy w wersji cyfrowej.
Dzięki temu możliwe będzie przy udziale marszałków województw utworzenie bazy danych dającej pasażerom możliwość wyszukania w jednym miejscu połączeń. Warto również zwrócić uwagę na rozwiązania przygotowane z myślą o gminach, które wielokrotnie spotykają się z brakiem zasobów kadrowych I finansowych, aby skutecznie przeciwdziałać wykluczeniu transportowemu. Przede wszystkim ograniczamy liczbę zadań spoczywających na gminach poprzez przeniesienie roli plastycznej na poziom powiatu. Nie oznacza to jednak pozbawienia gmin wpływu na kształt lokalnej sieci połączeń. Wręcz przeciwnie, każda gmina będzie mogła zgłaszać swoje propozycje do schematu komunikacyjnego, dzięki czemu potrzeby mieszkańców nadal będą uwzględniane przy planowaniu transportu.
Schematy będą tworzone przez powiaty w uzgodnieniu z gminami. Ustawa daje także gminom większą elastyczność w wykonywaniu zadań. Będą mogły przekazać obowiązki organizatora publicznego transportu zbiorowego powiatowi lub związkowi jednostek samorządu terytorialnego na podstawie porozumienia bez konieczności przystępowania do takiego związku. To realne uproszczenie I odciążenie samorządów. Wprowadzenie takiego rozwiązania było wielokrotnie postulowane przez samorządy.
Dodatkowo umożliwiamy organizowanie połączeń na terenie gmin, w których znajduje się siedziba jednostki, jednostki samorządu, co odpowiada na potrzebę między innymi gmin otaczających większe miasta. Wprowadzamy również minimalny standard dostępności przystanków w miastach, do których codziennie dojeżdżają mieszkańcy okolicznych miejscowości. Dzięki temu zwiększamy dostępność infrastruktury I tworzymy bardziej otwarty oraz spójny system publicznego transportu zbiorowego. Nowe przepisy tworzą również zupełnie nowe narzędzie w walce z wykluczeniem transportowym. Aż 10 procent środków Funduszu Przeciwdziałania Wykluczeniu Transportowemu zostanie wyodrębnionych na finansowanie przejazdów na żądanie, które będą mogły organizować gminy wiejskie I miejsko-wiejskie.
To rozwiązanie pozwoli zapewnić dostęp do transportu tam, gdzie uruchamianie regularnych linii nie jest uzasadnione. Już dziś część samorządów realizuje takie przewozy, jednak odbywa się to bez jednoznacznych ram prawnych I bez dedykowanego źródła finansowania. Nowelizacja wychodzi naprzeciw tym potrzebom. Po raz 1. Określamy w przepisach zasady organizacji przyjazdu na żądanie skali całego kraju oraz zapewniamy na ten cel środki z funduszu.
Dotychczas gminy nie miały możliwości uzyskania dofinansowania na realizację tego rodzaju przewozów. Po raz 1. W siedmioletniej historii funkcjonowania funduszu zaproponowaliśmy objęcie dopłatami również samorządy, organizujące komunikację miejską w miastach do pięćdziesięciu 1000 mieszkańców w zakresie połączeń realizowanych poza granicami tych miast. O tę zmianę samorządy wnioskowały od lat. Chciałbym jeszcze raz podkreślić, że rozwiązania zawarte w ustawie zostały oparte na wynikach analiz I badań naukowych.
Konsorcjum czterech politechnik opracowało 1. W historii kompleksowy raport dotyczący skali wykluczenia transportowego w Polsce. To właśnie na jego podstawie wprowadzony został mechanizm gwarantowanej liczby połączeń komunikacyjnych, a marszałkom województw powierzono zadanie koordynacji publicznego transportu. Celem tej ustawy jest przede wszystkim stworzenie nowego modelu modelu funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego, który ma zapewnić mieszkańcom realny dostęp do komunikacji I zakończyć wieloletni proces pogłębiania się wykluczenia transportowego. To właśnie z tej perspektywy powinniśmy dziś patrzeć na tę ustawę.
Mam pełną świadomość, że przepisy zawarte w tej nowelizacji będą oddziaływać na wiele podmiotów I wiążą się z koniecznością dostosowania się do nowych rozwiązań. Dlatego ustawa budzi duże zainteresowanie I emocje. Jest to jednak efektem kompromisu, który uwzględnia różne perspektywy I potrzeby uczestników rynku. Potrzeba zaangażowania I dostosowania do nowych zasad nie może sprawić, że stracimy z pola widzenia cel nadrzędny. Jest nim dobro pasażera I zapewnienie mieszkańcom Polski lepszego dostępu do transportu publicznego, większej liczby połączeń, wyższej jakości usług oraz skuteczniejsze przeciwdziałanie wykluczeniu transportowemu.
W trakcie debaty wiele miejsca poświęcono kwestiom finansowym. To oczywiście istotny element, jednak nie możemy dopuścić do sytuacji, w której dyskusja o środkach finansowych przesłoni najważniejszy cel ustawy. Argument o rzekomym braku środków warto skonfrontować z rzeczywistym funkcjonowaniem funduszu. W praktyce żaden organizator publicznego transportu zbiorowego nie został pozbawiony wsparcia z funduszu, a od roku 2000 dwudziestego trzeciego zwiększyliśmy jego budżet o blisko 500000000 złotych. Co więcej, co więcej, w uchwalonej ustawie znalazła się również poparta przez rząd poprawka umożliwiająca dalsze zwiększanie środków dla samorządów w przyszłości, jeśli rzeczywista skala potrzeb będzie tego wymagała.
Pokazuje to, że reforma nie tylko porządkuje system organizacji transportu publicznego, ale jednocześnie pozostawia mechanizmy pozwalające elastycznie reagować na potrzeby mieszkańców I samorządów. Wysoka Izbo, jesteśmy świadomi, że każda duża reforma wymaga dostosowania się do nowych rozwiązań, dlatego nie poprzestajemy na uchwaleniu tej ustawy. Już dziś zaplanowaliśmy przeprowadzenie oceny ex post, która pozwoli zweryfikować funkcjonowanie nowych przepisów w praktyce I jeśli zajdzie taka potrzeba, wprowadzić dalsze rozwiązania. To odpowiedzialne podejście do tworzenia prawa. Jednocześnie deklaruje, że dialog z samorządami będzie kontynuowany zarówno podczas spotkań w Ministerstwie Infrastruktury, jak I podczas licznych rozmów prowadzonych w terenie.
Pasażerem jest każdy z nas I każdy z nas skorzystał, korzysta lub będzie korzystał z autobusu czy kolei. Dlatego tworząc to prawo, nie możemy patrzeć wyłącznie przez pryzmat procedur I instytucji. Musimy przede wszystkim patrze, patrzeć I myśleć o ludziach I ich codziennych potrzebach. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo panie ministrze. Czy są pytania do pana ministra? Bardzo proszę panie ministrze, zapraszam pan senator Stanisław Fawełek.
Stanisław Pawlak
Dziękuję bardzo Panie marszałku, panie ministrze, chcę wyrazić słowa uznania za przygotowanie projektu, który wreszcie porządkuje sprawę transportu w terenie. Jako radny województwa kujawsko-pomorskiego z marszałkiem na ten temat wiele oczekiwaliśmy, żeby tak właśnie było. Dziękuję za tą inicjatywę, ale mam pytanie, doceniając te działania, pytanie z punktu widzenia samorządu finansowego. O ile wzrośnie koszt funkcjonowania transportu publicznego, zbiorowego w kraju w stosunku do obecnie funkcjonującego? I po 2., czy ustawa przewiduje uzupełnianie środków finansowych przez samorządy gminy I powiatów, ale I także województwa.
Czy fundusz, o którym pan minister dużo mówił, zapewni pełne finansowanie kosztów tych przewozów, włącznie z tym przewozem na żądanie, który jest bardzo oczekiwany w gminach wiejskich. Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, pani.
Stanisław Bukowiec
Tak, senatorze, jeśli chodzi o finansowanie, to zabezpieczyliśmy w budżecie 1230000000 złotych. Jest to kwota, która obowiązuje w bieżącym roku, ponieważ w tym projekcie jest zapisanych kilka mechanizmów, które powoduje, że będą niejako przesunięte środki choćby z miast powyżej stu 1000 mieszkańców, bo proszę państwa, dzisiaj no miasta takie jak Kraków, Warszawa, Gdańsk, jeżeli operator wjeżdża na teren tych miast, również dostaje tutaj dotacje do wozokilometra czy złote, więc uważamy, że to nie jest sprawiedliwe, dlatego że wykluczenie komunikacyjne jest w innych rejonach. Miasta duże nie potrzebują wsparcia dodatkowego, więc przesunięcie tych środków choćby właśnie na teren gmin wiejskich, miejsko-wiejskich, przejazdów na żądanie może spowodować tutaj też pewne oszczędności. Aczkolwiek po 1. Jest możliwość tak jak do tej pory, że samorządy oczywiście pokrywają część środków tego transportu I to jest nadal dopuszczalne, ale tak jak wspomniałem w projekcie ustawy już, ustawy przyjętej przez Sejm, zapisaliśmy możliwość zwiększenia budżetu z tytułu właśnie wzrostu kosztów po naborach, które przeprowadza, przeprowadzał marszałkowie.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Nie widzę więcej pytań. Dziękuję panie ministrze. Otwieram dyskusję. Informuję wysoką izbę, że nikt do dyskusji się nie zapisał.
Dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu złożyły senatorki I senatorowie. Kaliszuk Ewa, Szwed Aleksander, Świlski Ryszard. Zamykam dyskusję. Czy słowo na zakończenie pana ministra?
Już było. Już było.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Dziękuję uprzejmie. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dziesiątego porządku obrad stwierdzenie pozostawienia bez dalszego biegu zgłoszeń kandydatów na ławników sądu
Najwyższego. Komisja Praw Człowieka I Praworządności przedstawiła projekt uchwały w tej sprawie, który zawarty jest w druku numer 798. Proszę sprawozdawcę Komisji Praw Człowieka I Praworządności, senatora Marcina Karpińskiego o przedstawienie sprawozdania komisji.
Marcin Karpiński
Panie marszałku, wysoka izbo. Dwudziestego drugiego maja tego roku 1. Prezes Sądu Najwyższego zwróciła się do marszałek Senatu z wnioskiem, z prośbą o przeprowadzenie wyboru ławników Sądu Najwyższego trzeciej kadencji. Dzień wcześniej kolegium Sądu Najwyższego podjęło uchwałę, w której ustaliło liczbę ławników Sądu Najwyższego trzeciej kadencji na 30 osób. Zgodnie z ustawą o sądzie najwyższym kandydatów na ławników mogą zgłaszać po 1.
Stowarzyszenia, organizacje społeczne I zawodowe, fundacje zarejestrowane na podstawie odrębnych przepisów poza partiami politycznymi I obywatele, którzy w liczbie co najmniej stu osób poprą swoimi podpisami kandydaturę, obywatele mający czynne prawo wyborcze. Pani marszałek ogłosiła nabór na kandydatów z dniem pierwszego czerwca I termin upływał trzydziestego czerwca tego roku. W sumie wpłynęło 56 zgłoszeń, z tego 13, to była różna liczba, 13 stowarzyszeń I organizacji zgłosiło swoich kandydatów I 7 kandydatur indywidualnych. Proszę państwa, zgodnie z ustawą prawo o ustroju sądów powszechnych, do, do której odnosi się ustawa o sądzie najwyższym, gdzie są opisane szczegółowe wymogi jakie ma spełniać kandydat na ławnika. Artykuł 162., paragraf 2., prawa o ustroju sądów powszechnych, wskazuje jakie dokumenty musi załączyć kandydat na ławnika do do do swojego zgłoszenia.
I I tam właśnie musi być 5 dokumentów. Po 1. Musi być informacja z Krajowego Rejestru Karnego dotycząca zgłaszanej osoby. Po 2. Oświadczenie kandydata, że nie jest prowadzone przeciwko niemu postępowaniu o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.
Po 3. Oświadczenie kandydata, że nie jest lub nie był pozbawiony władzy rodzicielskiej, a także, że władza rodzicielska nie została mu ograniczona ani zawieszona. Po 4. Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania funkcji ławnika. I po 5.
2 zdjęcia, muszą spełniać wymogi dotyczące wydania dowodu osobistego. Te 1. 4 dokumenty, które wymieniłem muszą być opatrzone datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed dniem zgłoszenia. Do zgłoszenia kandydata na ławnika, którego dokonuje stowarzyszenie, organizacja społeczna czy zawodowa dołącza się również aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo odpis lub zaświadczenie potwierdzające wpis do innego właściwego rejestru lub ewidencji dotyczące tej organizacji. W tym wypadku te dokumenty powinny być opatrzone datą nie wcześniejszą niż 3 miesiące przed dniem zgłoszenia.
W przypadku indywidualnego zgłoszenia obywatela do zgłoszenia kandydata na ławnika do dokonanego na karcie zgłoszenia przez obywatela dołącza się również listę osób zawierającą imię, nazwisko, numer ewidencyjny PESEL, miejsce stałego zamieszkania I własnoręczny podpis każdej z osób zgłaszających kandydata, jak przypomnę w liczbie stu. Pani Marszałek skierowała do Komisji Praw Człowieka I Praworządności te zgłoszenia kandydatów w dniu czternastego lipca I my w dniu wczorajszym pracowaliśmy na tych dokumentach I podjęliśmy 2 decyzje. Po 1. Tą, którą tutaj za chwilę państwu przedstawię. Zgodnie z naszym regulaminem komisja przedstawia wysokiemu senatowi projekt uchwały stwierdzającej pozostawienie bez dalszego biegu zgłoszeń wniesionych po upływie terminu lub niespełniających wymogów formalnych.
Tutaj jest cała teczka, jak państwo widzicie na mównicy tych pięćdziesięciu sześciu zgłoszeń. Z naszej analizy okazało się, że 13 zgłoszeń nie spełnia albo jest nie w terminie złożonych albo nie spełnia wymogów formalnych. I tak, 1 osoba złożyła to zgłoszenie drugiego lipca, czyli po terminie. Mamy też z obywateli jedną osobę, która złożyła równo 100 podpisów. Niestety 2 podpisy nie zawierały adresu miejscowości, nie mogliśmy uznać tej, tego, tego zgłoszenia za prawidłowe.
W przypadku dwóch zgłoszeń dokonanych przez organizacje społeczne okazało się, że z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że tutaj jest reprezentacja łączna I I muszą 3 osoby reprezentujące daną organizację podpisać, a był podpis tylko jednego zgłaszającego. W drugim wypadku, drugiej organizacji w ogóle podpisała to osoba, która w KRS-ie nie figuruje jako upoważniona do reprezentowania danej organizacji. I 9 osób nie załączyło do do do swojego zgłoszenia tych zdjęć, o których mówiłem tu, które, o których mówiłem przed chwilą jako 1 z warunków koniecznych formalnych do jako załącznik do zgłoszenia. W przypadku jeszcze dwóch osób w ramach tych dziewięciu 1 nie nie nie dołączyła, nie dołączyła oświadczenia kandydata, że nie jest prowadzone przeciwko niej postępowanie o przestępstwo ścigane do oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe, a 2. Tego zaświadczenia od lekarza.
Prawo o ustroju sądów powszechnych w artykule 100 sześćdziesiątym drugim w paragrafie dziesiątym mówi, że w takim wypadku pozostawia się te zgłoszenia bez dalszego biegu. Też ustawa traktuje o tym, że tu nie ma możliwości konwalidacji, żeby wzywania do uzupełnień et cetera tych dokumentów. Stąd też ten projekt uchwały, którą przedstawiamy wysokiemu Senatowi, aby te 13 osób, te 13 nazwisk pozostawić bez dalszego rozpatrzenia. Zostaje nam 43 kandydatury I tutaj to jest 2. Nasza decyzja.
Tu już pismem przekazaliśmy pani marszałek informację, że te osoby spełniają kryteria formalne. No I teraz rozpocznie się dalsza procedura. Będą uzyskiwane informacje od komendanta głównego policji. Potem będzie posiedzenie, na którym będziemy się z tymi kandydatami spotykać. Myślę, że to będzie początek października, też oczywiście każdego z państwa senatorów na to posiedzenie zapraszamy.
I to tyle w takim telegraficznym skrócie tego procesu, który rozpoczęliśmy wyłaniania kandydatów I przyszłych ławników Sądu Najwyższego. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Obecnie senatorowie mogą zgłaszać z miejsca trwające nie dłużej niż minutę zapytania do senatora sprawozdawcy. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie? Bardzo proszę pan senator marszałek Borusewicz.
Bogdan Borusewicz
Panie senatorze, ja rozumiem, że ustawa stanowi, że decyzja o podstawienie bez dalszego biegu zgłoszeń kandydatów podejmuje Senat, tak?
Tak, pana.
Dziękuję.
Dziękuję bardzo.
Tak, tak, oczywiście, ale się
że że że
Speaker 76
Typu jakby formalne, te formalne kryteria powinno być komisja jak powinna podejmuje No sama taką uchwałę.
Marcin Karpiński
No tak, Tradycyjnie jak to jest, my jako komisja jesteśmy takim organem pomocniczym. Oczywiście ostateczną decyzję podejmujemy implenu jako, jako Senat. To jest przepis artykułu 162, paragraf 10, prawa ustroju sądów powszechnych, do którego odsyła ustawa o sądzie najwyższym. I tak, no bo tutaj oczywiście o radzie gminy się mówi, bo to... Ale tak, zgłoszenie kandydatów, które wpłynęły do Senatu po upływie terminu, a także zgłoszenia, które nie spełniają tych wymogów formalnych, czyli tych, o których tam państwu mówiłem, tych tych tych pięciu, pozostawia się bez dalszego biegu.
Przywrócenie terminu do zgłoszenia kandydatów jest niedo niedopuszczalne. Pozostawienie zgłoszenia stwierdza Rada Gminy, w tym wypadku Senat w drodze uchwały.
Speaker 77
Dobra, nie chcę wdawać się w dyskusji, ale to mnie nie wyjaśnia. W moich wątpliwości.
Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dobrze, dziękuję bardzo. Czy są kolejne pytania? Nie dostrzegam. Dziękuję bardzo.
Dziękuję
Maciej Żywno
bardzo. Informuję, że głosowanie w tej sprawie zostanie przeprowadzone w bloku głosowań. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu jedenastego porządku obrad, wyrażenie zgody na pociągnięcie do cywilnej odpowiedzialności sądowej senatora Wadima Tyszkiewicza. Informuję, że w dniu dwudziestego ósmego maja 2000 dwudziestego szóstego roku Marszałek Senatu skierowała wniosek pana Łukasza Mejzy do Komisji Regulaminowej Etyki I Spraw Senatorskich. Komisja rozpatrzyła wniosek I przygotowała sprawozdanie w tej sprawie.
Sprawozdanie to zawarte jest w druku numer 783. Proszę sprawozdawcę Komisji Regulaminowej Etyki I Spraw Senatorskich, Senatora Jacka Trela o przedstawienie sprawozdania Komisji.
Jacek Trela
Panie marszałku, wysoka izbo. Tak jak zostało powiedziane przez pana marszałka, Komisja regulamin, regulaminowa etyki I spraw senatorskich Na posiedzeniu w dniu siódmego lipca tego roku rozpoznała wniosek pełnomocnika profesjonalnego pana posła Mejzy o uchylenie immunitetu panu senatorowi Wadimowi Tyszkiewiczowi. Sprawozdając posiedzenie komisji w skrócie chcę powiedzieć, że przewodniczący komisji senator Sławomir Rybicki przedstawił sprawę, po czym udzielił głosu obecnemu na posiedzeniu komisji senatorowi Wadimowi Tyszkiewiczowi. Senator Tyszkiewicz przedstawił obraz sprawy, opisał działania posła które spotkały się z jego krytyczną oceną, twardą, mocną, która spowodowała z kolei u posław Maizy tę reakcję w postaci pozwu cywilnego I obecnie wystąpienia o uchylenie immunitetu senatorowi Wadymowi Tyszkiewiczowi. W ramach tych przykładów, czy w ramach tej działalności posła Mejzy podał przykłady, senator Wadymowicz Tyszkiewicz podał przykłady związane z próbą wyłudzenia siedemdziesięciu pięciu 1000 dolarów na leczenie chorej poli.
Także inne przykłady, naciągnięcia czy wyłudzenia pieniędzy na leczenie w klinikach w Meksyku z chorób nieuleczalnych, a w każdym razie bardzo trudnych, ciężkich chorób. Ponadto wskazał senator Tyszkiewicz na działalność pana Mejzy w ramach kampanii w roku 1900, w roku 2000 dwudziestym trzecim, którą udokumentował senator Tyszkiewicz I przedstawił, że wydatki posła Mejzy na tę kampanię wynosiły co najmniej 800000 złotych I to zostało przedstawione do Państwowej Komisji Wyborczej. Państwa Komisja Wyborcza potwierdziła nieprawidłowości tego działania. To zresztą legł mu podstaw odebrania subwencji, części subwencji Prawo I Sprawiedliwość. I właśnie te działania stwierdzone przez Państwową Komisję Wyborczą z zawiadomienia senatora Wadima Tyszkiewicza.
Wreszcie także podał senator Tyszkiewicz przykład łamania prawa antykorupcyjnego przez pana Mejzę. Łukasz Mejza będąc sekretarzem stanu w Ministerstwie Sportu. Jednocześnie pozostawał wspólnikiem I pozostawał we władzach, we władzach spółki spółek prawa handlowego. To zostało wszystko opisane. Te te przykłady były opisane przez media, przez wirtualną Polskę.
One spowodowały zresztą złożenie przez, czy zmuszenie pana Maze przez ówczesnego premiera do złożenia rezygnacji dymisji z funkcji sekretarza stanu. Sekretarz, senator Wadim Tyszkiewicz stwierdził, że działał w interesie publicznym. Ujawnił niegodziwości I nieuczciwości Łukasza Mejzy. Ocenił, że wniosek o uchylenie immunitetu jest zemstą w wyniku właśnie tego, że te nie, te nieuczciwości zostały ujawnione I Mejza, Łukasz Mejza musiał złożyć dymisję. Ocenił również, że działania Łukasza Mejzy obecne, wnoszony, który wnosi o uchylenie immunitetu, mają na celu kneblowanie ust senatorowi Tyszkiewiczowi, a także utrudnianie sprawowania mandatu senatorskiego.
W dyskusji głos zabrał senator Stanisław Karczewski. Zapowiedział, że będzie za uchyleniem immunitetu, jako że co do zasady jest przeciwny immunitetom, a dodatkowo w tej sprawie nie godzi się na mowę nienawiści czy mowę taką z epitetami, która występowała, jak twierdził po obu stronach I była nieuprawniona. Zabrał głos również senator Marek Borowski, przedstawiając istotę immunitetów. Stwierdził, że immunitet co do zasady ma chronić opozycję, ale też jest potrzebny w ochronie wtedy, kiedy, kiedy jest ryzyko nękania senatora przez osoby 3., w tym przypadku przez pana Mejzę. Po tej dyskusji przewodniczący senator Sławomir Rybicki zarządził głosowanie w wyniku głosowania przy jednym głosie za uchyleniem.
Pozostałe głosy były za odrzuceniem I komisja przedstawia propozycję odrzucenia wniosku pana Łukasza Mejzy o wyrażenie przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej zgody na pociągnięcie senatora Wadima Tyszkiewicza do cywilnej odpowiedzialności sądowej. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do senatora sprawozdawcy? Dziękuję bardzo. Zgodnie z artykułem dwudziestym szóstym ustęp 2. W związku z artykułem dwudziestym siódmym ustęp 1.
Regulaminu Senatu, Senat rozpatruje sprawozdanie Komisji Regulaminowe etyki spraw Senatorskich bez przeprowadzania dyskusji. Senator, którego dotyczy wniosek, może złożyć wyjaśnienia, a senatorom przysługuje prawo zadawania pytań w tej sprawie. Czy senator Wadyn Tyszkiewicz chciałby złożyć wyjaśnienia? Bardzo proszę.
Wadim Tyszkiewicz
Panie marszałku, wysoki senacie, panie I panowie senatorowie. Musicie państwo ocenić, czy wniosek o uchylenie mi immunitetu dotyczy moich wypowiedzi jako osoby prywatnej I wtedy w oczywisty sposób proszę o uchylenie im immunitetu. Proszę ocenić, czy oskarżenie mnie przez posła Maze, bo jego znieważenie jest ochroną jego dóbr osobistych, czy jest elementem gry politycznej. Szanowni państwo, w mediach przez te wszystkie lata ukazało się 1000, żeby nie powiedzieć dziesiątki 1000, artykułów, wypowiedzi, słów różnego rodzaju. Moje też, przyznaję, tak.
Powiedzmy tytuł gazety, Mejza to konfabulant, kłamca, oszust I mój wstyd. Ale ja to, ja to podtrzymuję. Proszę państwa, ja Mase poznałem w roku 2000 czternastym, jako młodego dwudziestotrzyletniego człowieka. W 2000 czternastym. Sprawa do.
Rzeczy roku czy lat po roku 2000 dwudziestym pierwszym. Tak? I te wszystkie zarzuty stawiane w pozwie skierowane przeciwko mnie, no dotyczą takich wypowiedzi. Jakie więc miał szanse kandydat przestrzegania, przestrzegający prawa I zasad z kimś takim, kto nie przestrzegał żadnych reguł? Dla mnie to przestępstwo.
Zdobycie mandatu w wyniku oszustwa. Za chwilę to spróbuję państwu udowodnić. Mejza oskarża mnie o to, że te słowa są obraźliwe. Kolejny przykład, mogę ich 1000 przytaczać, ale skończę na tych dwóch. Moja wypowiedź.
Nie udało się zebrać tej kwoty. Pieniądze na szczęście w nieszczęściu nie zostały przelane. Zostały rozbudzone nadzieje, a próba wyłudzenia pieniędzy była. Niepojęte jest tłumaczenie Maysy, że nic na tym nie zarobił, a nawet stracił. I to ma zamknąć sprawę.
A jeśli zamaskowany złodziej napada na bank, ale ostatecznie nie udaje mu się ten bank obrabować, to jest przestępcą czy nie? Ja mogę przytaczać całe mnóstwo tego, ja nie będę państwu zawracał czy zajmował czasu, tylko chciałbym jak gdyby podkreślić fakt, że zarzuty kierowane przeciwko mnie za zniesławianie posła Mejzy dotyczą lat po roku dwudziestym pierwszym. Ja mam pełną świadomość artykułu 6 a ustawy o wykonywaniu mandatu posła I senatora, gdzie jest napisane senator ponosi pełną I nieograniczoną odpowiedzialność sądową za naruszenie praw osób trzecich. Jeśli dopuściły się takiego naruszenia, dopuścił się, dopuściły się takiego naruszenia, dokonując działań niewchodzących w zakres sprawowania mandatu. I proszę państwa, jeśli chodzi o zakres sprawowania mandatu I państwo muszą ocenić, czy te moje działania po roku 2000 trzecim, 2000 dwudziestym pierwszym były związane z wykonywaniem mandatu czy nie, to proszę państwa, ja posłużę się tą fakturą.
Do mnie, do mojego biura senackiego w Nowej Soli na ulicy Pocztowej 1 przez 1 zgłasza się matka polichorej na mukowiscydozę, do mojego biura senackiego, mówiąc o tym, że została zaproponowana jej usługa wyleczenia jej ciężko chorej córki polimaterny I 1. Faktura opiewa na kwotę, uwaga, ile? 100, 170000 dolarów. Z taką kwotą zgłaszają się ludzie do, do mamy chorej Poli I chora Pola zgłasza się do mojego biura senackiego. Więc to nie jest prywatna wojenka z mejsą, tylko w ramach wykonywania swoich obowiązków Mama chorej dziewczynki chcąca za wszelką cenę ratować jej życie mówi Co ja mam robić panie Wadimie?
Co ja robię? Uruchamiam wirtualną Polskę. Resztę państwo znacie, nie będę zawracał wam głowy. Wirtualna Polska uruchamia potężną machinę sprawdzającą. Ukazują się setki artykułów prasowych, setki opisujących cały proceder próby wyłudzenia gigantycznych pieniędzy od rodziców chorych dzieci.
Uwaga, proszę państwa. Żaden z tych zarzutów postawionych przez wirtualną Polskę nigdy nie został podważony w żadnym sądzie. Meiza chce ode mnie 100000 odszkodowania za nazwanie go oszustem, ale żadnego procesu, w którym jest oskarżany o próbę wyłudzenia pieniędzy nie wygrał. Z nikim. Próbuje zastraszyć ludzi, żeby żeby nie robili dalej wokół tego jakiegoś większego zamieszania.
Między innymi studenta, od którego żądał 50000 złotych odszkodowania. Ten student wygrał proces z Łukaszem Mejzą, bo sąd uznał za zasadne zarzuty stawiane przez studenta. Więc państwo muszą ocenić, czy to moje postępowanie było związane z funkcjonowaniem mojego biura senackiego, czy to jest moja rozgrywka między Łukaszem Mejzą, bo jeżeli tak, to rzeczywiście tu mandat czy immunitet nie powinien obowiązywać. Ja próbuję państwu pokazać I udowodnić, że to było ściśle związane z wykonywaniem przeze mnie mandatu senatora. Uwaga, proszę państwa.
Następna. Ja tylko 2 przykłady, bo obiecałem, że za długo nie będę mówił. Postaram się zmieścić w dziesięciu minutach. Więc z kilkunastu spraw I tematów ja się skupię tylko na dwóch. Więc ostatni temat.
Proszę państwa kampania wyborcza 2000 dwudziestego trzeciego roku. W województwie lubuskim pokazuje się 1000 banerów I plakatów mniej więcej podobnej treści, tak. Pogonimy Tuska, ale nie chodzi o treść. Chodzi o coś innego. W każdym dolnym rogu tych wszystkich banerów, 1000 banerów, których koszt by był kilkaset 1000 złotych.
Kilkaset 1000 złotych. Myśmy to policzyli. Grupa ludzi w ramach mojego biura senackiego, wolontariusza, którzy w to się zaangażowali, policzyliśmy to, człowiek wydał na kampanię wyborczą między 6, co najmniej 600000 złotych. Nie byliśmy w stanie zliczyć wszystkiego. Proszę państwa, ale co jest ważne, na każdym z tych banerów, z tych 1000 banerów umieszczonych w dolnym czy prawym lewym rogu było napisane co, może z daleka nie widać, ale państwu przeczytam.
Materiał wyborczy KW Prawo I Sprawiedliwość. Co się, proszę państwa okazało? Zwróciliśmy się do Państwowej Komisji Wyborczej z racji braku czasu, nie będę wszystko pokazywał. Państwowa Komisja Wyborcza zbadała sprawę I państwowa pełnomocnik Państwowej Komisji Wyborczej, tu jest uchwała Państwowej Komisji Wyborczej, która mówi, że PKW zwróciło się do pełnomocnika wyborczego Prawa I Sprawiedliwości I pełnomocnik Prawa I Sprawiedliwości finansowo odpowiada. Komitet nie miał żadnego związku z działaniami innych podmiotów opisanych w przekazanej korespondencji I nie może ponosić za te działania żadnej odpowiedzialności.
Pełnomocnik finansowy wskazał również, że w czasie kampanii wyborczej nie prowadził, nie zlecał ani nie upoważniał nikogo do kontaktów z podmiotami, których działania zostały opisane w materiałach przekazanych do Państwowej Komisji Wyborczej. Proszę państwa, ten człowiek doprowadził również do tego, że państwo stracili subwencję między innymi, bo to jest dokładnie w uchwale Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli państwo są zainteresowani, do wglądu. Państwowa Komisja Wyborcza badając sprawę ustaliła, że ten człowiek prowadził kampanię nielegalnie. Kto najbardziej na tej kampanii stracił?
To ja państwu powiem kto. Znacie taką posłankę, bardzo dobrą lekarkę panią Płonkę? Może niektórzy znają, tak. Ona była w szoku. To nie chodzi o przedstawicieli Platformy Obywatelskiej czy tam innych partii, tak.
Ten człowiek prowadząc kampanię za setki, setki 1000 złotych nielegalną kampanię tak naprawdę pozbawił mandatu pani posłanki Płonki. Proszę państwa, zmierzając już do końca. Ja złożyłem więcej tych doniesień. Proszę państwa, CBA, prokuratura rejonowa, prokura... Dotycząca kampanii wyborczej, powoływanie się na wpływy.
Kolejne doniesienie do prokuratury. Człowiek, który chodził na przykład po strażach pożarnych I mówił słuchajcie, dostaniecie przelew na 10000 z Orlenu, jeżeli obwiesicie pół wioski moimi banerami. Doniesienie do prokuratury. Prokuratora rejonowa kolejny doniesienie kampania wyborcza. C CBA związane z wyłudzeń, próbą wyłudzenia pieniędzy z Urzędu Marszałkowskiego.
Nie będę państwu zawracał głowy, bo czasu jest niewiele. Obiecałem, że będzie krótko. Prokurator generalny, prokurator krajowy, prokuratora krajowa akt oskarżenia w 2000 dwudziestym szóstym, ale niestety do tej pory efektów nie ma. Prokuratura regionalna o przyjmowaniu przez Komitet Wyborczy korzyści majątkowych o charakterze niepieniężnym. Proszę państwa, tylko w ciągu jednego dnia, w ciągu jednego dnia Łukasz Mejza w Zielonej Górze wywiesił około tysiąca dwustu banerów, plakatów I reklam.
Wszystkie z logo Prawa I Sprawiedliwości. To on was, proszę państwa, oszukał. 1200. Wiecie ile ile zapłacił kary? Za 1 dzień.
78 I pół tysiąca złotych. Za 1 dzień. Wcześniej w Gorzowie 50000 złotych. Jakie źródło pochodzenia tych pieniędzy? Pomijając już prowadzenie nielegalnej kampanii wyborczej.
W jakim kraju my żyjemy, że tacy ludzie do dzisiaj nie są rozliczani, a on mnie oskarża o to, że ja go nazywam oszustem. Proszę państwa, płatna protekcja. Kolejne doniesienia do prokuratury. Wybaczcie za moje emocje, jeżeli ktoś jest zainteresowany państwu pokażę. PKW I tak dalej.
Więc reasumując, moje działania były związane z prowadzonym przeze mnie biurem senatora RP Rzeczypospolitej Polskiej. Moje działania były związane z tym, że próbowałem pomóc osobom chorym, ciężko chorym żeby ochronić ich przed oszustami ja tego słowa
Się nie boję I będę powtarzał 1000 razy. Jeżeli ktoś przychodzi do śmiertelnie chorych dzieci I ich rodziców I żąda od nich pieniędzy dla mnie to jest oszust. I nic tego nie zmieni. Jeżeli ktoś prowadzi kampanię wyborczą, każdy z was prowadził kampanię wyborczą I na tę kampanię wyborczą wydaje nielegalnie setki 1000 złotych, oszukując, brandując je Prawem I Sprawiedliwością, co kompletnie nie było zgodne z prawdą, co potwierdziła Państwowa Komisja Wyborcza, co potwierdziły wszystkie działania. Więc ja działałem w interesie publicznym jako Senator Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli państwo uznacie inaczej, zdejmijcie mi immunitet. Jeżeli uznacie, że działałem zgodnie z moimi uprawnieniami jako Senator Rzeczypospolitej Polskiej, proszę zagłosować zgodnie ze swoim sumieniem. Dziękuję.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są... Czy ktoś z państwa chce zadać panu senatorowi pytanie? Dziękuję bardzo. Głosowanie w tej sprawie zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dwunastego porządku obrad, wyrażenie zgody na powołanie Rzecznika Praw Obywatelskich. Zgodnie z artykułem 200 dziewiątym, ustęp 1. Konstytucji RP, Rzecznik Praw Obywatelskich jest powoływany przez Sejm za zgodą Senatu na 5 lat. Zgodnie z artykułem trzecim ustęp 4. Ustawy z dnia piętnastego lipca 1900 osiemdziesiątego siódmego roku o Rzeczniku Praw Obywatelskich, Senat podejmuje uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na powołanie Rzecznika w ciągu miesiąca od dnia przekazania Senatowi uchwały Sejmu w sprawie jego powołania.
Uchwała Sejmu w tej sprawie została przekazana do Senatu w dniu siedemnastym lipca 2000 dwudziestego szóstego roku I zawarta jest w druku senackim numer 796. Sejm powołał na to stanowisko panią Sylwię Gregorczyk-Abram. Życiorys kandydatki zawarty jest w druku sejmowym numer 2735. Pragnę powitać na posiedzeniu Senatu powołaną przez Sejm na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich panią Sylię Gregorczyk-Abrem. Witamy serdecznie.
Przypominam, że regulamin Senatu przewiduje możliwość przedstawienia swojej kandydatury przez kandydata. Czy powołana przez Sejm Rzecznik Praw Obywatelskich pani Sylwia Gregorczyk-Abrem chciałaby zabrać głos? Zapraszamy serdecznie. Senat nie czyha na panią rzecz.
Speaker 80
A najgorsze już się wydarzyło. Dzień dobry, dobry wieczór. Szanowny panie marszałku, szanowne panie senator, szanowni panie senatorowie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej jest konstytucją praw człowieka. Każdy jej rozdział niezależnie od tego, czego dotyczy, czy organizacji władz publicznych, źródeł prawa, sądów czy samorządu terytorialnego, reguluje status jednostki wobec państwa I wyznacza granicę, której władzy przekroczyć nie wolno.
Z tej konstytucji wynika również rola Rzecznika Praw Obywatelskich. Bo Rzecznik nie jest kolejnym urzędem. Jest dopełnieniem systemu ochrony praw człowieka. Jest po to, aby pomiędzy tą konstytucyjną obietnicą ochrony praw I wolności a doświadczeniem obywatela nie powstała przepaść. Jest urzędem określonym w konstytucji, a sprawowanym w imieniu I na rzeczy w interesie obywateli.
Możliwość ubiegania się o ten urząd traktuje jako ogromny zaszczyt, ale przede wszystkim jako wielką odpowiedzialność. Odpowiedzialność właśnie wobec tej konstytucji. Odpowiedzialność wobec obywateli, którzy powierzają rzecznikowi swoje najtrudniejsze sprawy. I odpowiedzialność wobec dorobku kolejnych rzeczników praw obywatelskich, którzy przez blisko 40 lat budowali autorytet urzędu I którzy zresztą też obecni są na tej sali. Od ponad dwudziestu lat zajmuję się ochroną praw człowieka.
Nie poznałam jej na konferencjach ani z podręczników. Poznawałam ją na salach sądowych I podczas codziennych spotkań z osobami, których państwo zawiodło. Towarzysząc osobom z niepełnosprawnościami, które po prostu chciały żyć pełnią życia, reprezentując ofiarę handlu ludźmi, dla których uwolnienie się od sprawców było dopiero początkiem długiej drogi. Broniąc obywateli korzystających z wolności zgromadzeń, reprezentując sędziów I prokuratorów, którzy ponosili osobiste konsekwencje swojej niezależności, stojąc po stronie słabych I wykluczonych. Prawa człowieka poznawałam przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, gdzie złożyłam dziesiątki skarg, wskazując na szereg zaniedbań państwa.
I przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, gdzie czterokrotnie stawałam przed wielką izbą. Przez ponad 20 lat współpracowałam z dziesiątkami organizacji społecznych. Z dumą mogę powiedzieć, że jestem ich sojuszniczką. To dzięki tej współpracy wielokrotnie udawało się dostrzec problemy, których nie widziało instytucja państwa. Zdobyte doświadczenia, wrażliwość społeczna I głęboka potrzeba systemowego działania na rzecz ochrony praw człowieka sprawiło, że zdecydowałam się kandydować na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich.
Przez ostatnie tygodnie spotykałam się z obywatelkami I obywatelami z organizacjami pozarządowymi. Odpowiadałam na ich pytania. Słuchałam. Łącznie to było ponad 30 rozmów, 30 godzin rozmów. Jestem za nie ogromnie wdzięczna.
Jak funkcjonuje państwo w oczach obywatela? Chciałabym państwu przywołać kilka historii o bezradności człowieka wobec państwa. O obojętności instytucji I o tym, jak łatwo procedura może przysłonić człowieka. Zacznę od wymiaru sprawiedliwości, dlatego że sąd jest miejscem, w którym państwo składa obywatelom szczególną obietnicę skutecznej ochrony ich praw. Jednak jest ona iluzoryczna, jeśli na prawomocne rozstrzygnięcie obywatel musi czekać kilka, nawet kilkanaście lat.
Sama przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka prowadzę sprawę osób, które były krzywdzone seksualnie w dzieciństwie, a na tak zwaną sprawiedliwość, na rozstrzygnięcie sprawy czekają po 14, nawet 17 lat. Przewlekłość postępowań dotyka wszelkiej kategorii spraw. Dotyka matek czekających na rozstrzygnięcie latami w sprawie alimentów I dotyka ojców, których relacje z dziećmi rozpadają się w rytmie każdej kolejnej rozprawy, odwołanej rozprawy sądowej. Dotyka przedsiębiorców I konsumentów to program systemowy, który oznacza lata życia w niepewności, odkładanie najważniejszych decyzji na później. Często także wyrok, który zapada zbyt późno, by rzeczywiście przywrócić naruszane prawa.
Sąd jest również miejscem, w którym państwo składa, składa obywatelowi inną fundamentalną obietnicę, Że jego sprawa zostanie rozpoznana z poszanowaniem wszystkich gwarancji procesowych. Od wielu lat ta obietnica podważa nadużywanie tymczasowego aresztowania. Skalę tego programu dobrze pokazują liczby, tylko w ubiegłym roku wysokość odszkodowań za niesłuszne aresztowanie ich wynosiła ponad 10000000 złotych. Jako adwokatka wiem, że obrona często nie ma realnej możliwości zakwestionowania podstaw naszego pozbawienia wolności. I to jest naruszenie podstawowych gwarancji konstytucyjnych, prawa do obrony I do rzetelnego procesu.
To tylko 2 z wielu problemów, z którymi mierzy się dzisiaj wymiar sprawiedliwości. Rolą rzecznika nie jest zastępowanie ustawodawcy, ale może I powinien I taka wizja jest mi bliska zbierać sygnały, które płyną od obywateli w konkretne postulaty I kierować się do władzy publicznej. Odbudowa zaufania do wymiaru sprawiedliwości to 1 z najważniejszych wyzwań. Jego miarą jednak nie są spory ustrojowe. Lecz odpowiedź na pytanie, czy obywatel może skutecznie dochodzić swoich praw przed niezależnym I bezstronnym sądem.
Bo za każdą debatą praworządności stoi konkretny człowiek I jego prawa I gwarancje wyrażone w artykule 45 Konstytucji. Sposób, w jaki państwo traktuje osoby z niepełnosprawnościami, jest jednym z najważniejszych sprawdzianów poszanowania godności człowieka wyrażonej w artykule 30 Konstytucji. Godność jest przyrodzona I nienaruszalna. Jednak moja praktyka zawodowa, ale też moje doświadczenie, jaką mamy Frania, pozwalają mi powiedzieć, że godność osób z niepełnosprawnościami zbyt często jest naruszona. Przez skomplikowane procedury, przez niekończące się formularze, przez kolejne decyzje administracyjne.
Zbyt rzadko dostrzega się człowieka I jego podmiotowość. Kiedy przygotowałam się do spotkania z osobami z niepełnosprawnościami I organizacjami, które zajmują się tą tematyką, niemal zabrakło mi kartek, aby spisać całą mapę zaniedbań państwa. Rozmawialiśmy między innymi o koniecznych zmianach w funkcjonowaniu systemu orzecznictwa, dostępności usług publicznych czy oczywiście o asystencji osobistej. Z opiekunami osób z niepełnosprawnościami rozmawialiśmy o najtrudniejszym dla nich pytaniu. Co się stanie z moim dzieckiem
Albo z osobą, która jest ode mnie w pełni zależna, kiedy mnie zabraknie. Państwo nie może pozostawiać tego pytania bez odpowiedzi. Nie może dłużej pozwalać na to, luki systemu I jego zaniedbania są na barkach opiekunów. Rzecznik Praw Obywatelskich jest niezależnym organem monitorującym wykonywanie konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Dlatego powinien działać na rzecz pełnej realizacji ustanowionych tam praw.
Powinien wzmacniać podmiotowość osób z niepełnosprawnościami w każdej sferze życia. Dlatego jednym z moich priorytetów będzie kontynuacja działań zmierzających do ratyfikacji protokołu fakultatywnego, który wzmocni skuteczność wykonywania konwencji. Starzenie się społeczeństwa sprawia, że prawo osób starszych są jednym z najważniejszych obszarów odpowiedzialności państwa. Podczas spotkania z mieszkańcami Zambrowa rozmawiamy o wykluczeniu transportowym, cyfrowym, o dostępie do lekarzy specjalistów, w tym do geriatrów, o codziennych trudnościach w korzystaniu z usług publicznych. Jeśli miejsce zamieszkania zaczyna decydować o możliwości korzystania z konstytucyjnych praw I wolności, to znaczy, że państwo nie wywiązuje się z realizacji zasady równości wyrażonej w artykule trzydziestym drugim konstytucji.
Bo o skutecznej realizacji praw człowieka nie może decydować kod pocztowy. Rzecznik powinien współtworzyć zmianę, w której o sytuacji osób starszych nie rozmawia się przede wszystkim z perspektywy kosztów I świadczeń, ale z perspektywy praw człowieka. Powinien wspierać prace nad konwencją NZ o prawach osób starszych. Prawo do ochrony zdrowia wyrażone w artykule sześćdziesiątym ósmym Konstytucji jest jednym z najbardziej wymiarów ochrony godności człowieka. Z mojej praktyki zawodowej wiem, jak często pomiędzy tą konstytucyjną gwarancją a rzeczywistością istnieje głęboka przepaść.
Pacjenci napotykają bariery organizacyjne, nieprzejrzyste procedury I odpowiedzialności pomiędzy różnymi podmiotami systemu ochrony zdrowia. Widać to w wielu obszarach. Dostępu do programów lekowych, nowoczesnych terapii, opieki, opieki długoterminowej czy zdrowia psychicznego. Szczególnym sprawdzianem standardów ochrony praw człowieka pozostaje sytuacja osób przebywających w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dysocjalnym w Gostyninie, gdzie prawa pacjenta I poszanowanie godności wymagają realnej ochrony. Konstytucja nie pozostawia tutaj wątpliwości.
Prawo do ochrony zdrowia nie może mieć charakteru iluzorycznego. Zagrożenia dla praw I wolności obywatelskich płyną także ze strony nowych technologii. Dobrze znana jest sprawa uczennicy, którą koledzy z klasy rozebrali przy użyciu sztucznej inteligencji I I jej zdjęcie. Między innymi o takich sytuacjach rozmawiałam z przedstawicielami kilkunastu organizacji młodzieżowych. Mówili o bezpieczeństwie w sieci, o cyberprzemocy, o zagrożeniach związanych z rozwojem sztucznej inteligencji oraz o wpływie mediów społecznościowych na zdrowie psychiczne dzieci I młodzieży.
Mocno podkreślali także potrzebę szacunku ze strony władz publicznych I konieczności włączenia ich w decyzje dotyczące ich praw. Nowe technologie stanowią także zagrożenie dla procesów wyborczych. Zezinformacja, deepfake'i, manipulowanie emocjami społecznymi. Rzecznik Praw Obywatelskich musi patrzeć w przyszłość. Musi starać się chronić obywateli również przed tymi zagrożeniami, Wytaczać, wytaczać kierunki zmian w prawie.
Monitorować praktykę jego stosowania, by obecne przepisy uwzględniały wyzwania nowych technologii. Szczególnym zadaniem rzecznika jest również wykonywanie funkcji niezależnego organu do spraw równego traktowania. Do biura trafiają sprawy dotyczące dyskryminacji ze względu na płeć, niepełnosprawność, wiek, pochodzenie narodowe, etniczne, religii czy orientację seksualną. W samym 2000 dwudziestym piątym roku było ich ponad 600. W swojej dotychczasowej działalności wielokrotnie reprezentowałam osoby należące do grup szczególnie narażonych na wykluczenie lub nierówne traktowanie.
Wiem, jakie konsekwencje niosą ze sobą uprzedzenia I stereotypy. Rzecznik powinien w sposób realny przeciwdziałać dyskryminacji, wzmacniać ochronę osób z nią dotkniętych oraz konsekwentnie wpływać na standardy działania instytucji publicznych w tym obszarze. Chciałabym krótko opowiedzieć państwu, jaka jest moja wizja sprawowania urzędu. Zacznę od cytatu byłego Rzecznika Praw Obywatelskich, doktora Skuteczność Ombudsmanna zawsze zależy od jego autorytetu, siły argumentacji I reagowania na nieadresetów wniosków. Utożsamiam się z tym stwierdzeniem.
Rzecznik powinien skłaniać instytucje państwa do działania. To stanowi o jego sile I sprawczości, a nie ilość wystąpień I podjętych interwencji. Urząd Rzecznika powinien być przede wszystkim urzędem obywatele. Rzecznik powinien być pełnomocnikiem wszystkich niezależnie od ich pochodzenia, rasy, wyznania. Strażnikiem ich interesów niezależnie od światopoglądu, w szczególności jednak strażnikiem słabszych I pokrzywdzonych.
Warunkiem wykonywania tej misji jest niezależność. Nie jest ona przywilejem osoby sprawującej urząd, ale gwarancją dla obywatela. Gwarancją tego, że jego sprawa będzie oceniana wyłącznie z perspektywy praw, wolności I godności człowieka, a nie interesu którejkolwiek z władz. Istotne w praktyce rzecznika jest nie tylko lex, ale także juz. Rzecznik powinien kierować się nie tylko kryterium legalności, ale także sprawiedliwości społecznej.
Ustawa wyposaża rzecznika w wiele narzędzi działania. Najważniejsze jest jednak nie to, jak wiele ich posiada, ale to, czy umie wykorzystywać je we właściwym czasie I we właściwym miejscu. Każde wystąpienie rzecznika powinno prowadzić nie tylko do opisania problemu, ale także do wskazania konkretnych rozwiązań, które poprawią ochronę praw obywateli. Trafna diagnoza to 1. Krok I podstawa do impulsu, jaki może rzecznik wnieść do zmiany praktyki instytucji publicznych albo przepisów prawa.
1. Rzecznik praw obywatelskich, profesor Ewa Łandowska, mówiła o działaniu metodą prowokowania kręgów na wodzie. Tak też rozumiem skuteczność tego urzędu. 1 dobrze poprowadzona sprawa, czy 1 interwencja powinna przynosić korzyść nie tylko osobie, która zwróciła się o pomoc, ale także zmienić praktykę działania państwa lub wzmacniać ochronę praw innych obywateli. Rzecznik wyposażony jest też w prawo inspiracji ustawodawczej.
To 1 z najważniejszych kompetencji urzędu. Powinien z niej korzystać zawsze wtedy, gdy praktyka pokazuje, że obowiązujące prawo nie zapewnia obywatelom skutecznej ochrony albo nie odpowiada na nowe wyzwania społeczne. Urząd powinien kierować się też zasadą wczesnego ostrzegania. Dostrzega zagrożenia dla praw I wolności obywatelskich już na etapie projektowanych zmian prawa. Rolą rzecznika nie jest wyłącznie reagowanie na naruszenia, które już nastąpiły.
Równie ważne jest zapobieganie im także, przede wszystkim, zanim dotkną konkretnych ludzi. Możliwość udziału rzecznika w postępowaniach sądowych, znoszenia środków nadzwyczajnych czy podejmowania spraw z urzędu jest jednym z najważniejszych instrumentów ochrony praw obywatelskich. Tu kluczowe jest szukanie złotego środka. Pomiędzy wyręczaniem obywatela w działania, które on sam może podjąć, a uchylaniem się w wszczęcie z urzędu sprawy w interesie skrzywdzonego człowieka, który nie potrafi się samodzielnie obronić. Rzecznik powinien być szczególnie wrażliwy na sprawy grup I osób, które z różnych przyczyn są przedstawione w narracjach polityków w kontekście figury wroga.
Powinien stawać po stronie takich grup, gdy używają takich grup, czy używając narzędzi ustawowych, czyniąc gesty I symbole, które okazują im wsparcie. W dobie rosnącej polaryzacji coraz rzadziej ze sobą rozmawiamy, częściej do siebie przemawiamy. A słuchanie jest kluczem. Bez słuchania nie ma społeczeństwa. Chciałabym, aby urząd rzecznika był miejscem dialogu.
Miejscem, w którym spotykają się doświadczenia obywateli, wiedza ekspertów I aktywność organizacji społecznych. Dialog jest potrzebny również z organami władzy publicznej. Niezależność rzecznika nie oznacza izolacji ani nie wyklucza współpracy. Dialog wymaga obecności. Rzecznik nie może być urzędem zamkniętym w Warszawie.
To właśnie podczas spotkań z ludźmi najłatwiej też szedł problemy, których nie widać z perspektywy centralnych instytucji. Rozwijanie idei spotkań regionalnych wzmacnia obecność biura poza Warszawą. Bliskość urzędu nie może być wyłącznie deklaracją. Dziś funkcjonują tylko 3 delegatury biura, we wschodniej, a we wschodniej części Polski nie ma ani jednej. Chciałabym kontynuować działanie poprzednich rzeczników na rzecz zwiększania dostępności urzędów w całym kraju.
Integralną częścią misji rzecznika jest edukacja obywatelska. Ochrona praw człowieka nie zaczyna się dopiero w sądzie albo w biurze rzecznika. Zaczyna się od świadomości obywateli, że takie prawa im przysługują I że wiedzą, jak z nich korzystać. Od wielu lat tworzę I realizuję projekty edukacji, edukacyjne skierowane do dzieci, młodzieży, do nauczycieli. I to doświadczenie chciałabym wykorzystać do wzmocnienia edukacyjnej roli biura.
Równie ważna jest dla mnie zrozumiała, otwarta komunikacja. Urząd rzecznika powinien nie tylko podejmować działania, ale również wyjaśnić, dlaczego je podejmuje I jakie mają znaczenie dla codziennego życia ludzi. Tylko urząd, który potrafi jasno komunikować swoją misję I pozostaje w stałym kontakcie ze społeczeństwem, może budować zaufanie I wzmacniać świadomość obywatelską. Wracam do istoty konstytucji. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej jest konstytucją praw człowieka.
Jestem gotowa podjąć wysiłek bycia strażnikiem tego, aby państwo nie oddalało się od swoich konstytucyjnych fundamentów. Jestem gotowa być adwokatką wszystkich obywateli, wierną konstytucji, niezależną od władzy I zawsze stojącą po stronie tych, których głos jest najsłabiej słyszalny. Bardzo dziękuję.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Przechodzimy do pytań.
1. Pytanie zadaje pan senator Kciatkowski.
Speaker 82
Tak, to będzie jedyne moje pytanie, do kandydatki. Dziękuję za ten entuzjazm. Nie kuście losu.
Krzysztof Kwiatkowski
Jak doświadczenia takie związane z pracą na przykład w stowarzyszeniu profesora Hołdy mogą pomóc w wykonywaniu obowiązków rzecznika, bo patrząc na ustawę o rzeczniku tą wyjątkową kompetencją, Kompetencją jest możliwość wzruszania, rozpoczęcia procedury wzruszenia prawomocnego wyroku tam, gdzie mamy do czynienia z jakimś błędem czy sytuacją nadzwyczajną. Odwołując się do tych doświadczeń, czy uważa pani, że te doświadczenia mogą być przydatne I użyteczne? Dziękuję bardzo.
Rozumiem, że odpowiadam od razu.
Oczywiście.
Speaker 80
Bardzo dziękuję panie senatorze za to pytanie. Tak, uważam, że całe moje doświadczenie związane z pracą z organizacjami pozarządowymi czy tworzeniem organizacji pozarządowych jest bardzo ważnym wkładem w pracę biura rzecznika z wielu powodów. Po 1., te organizacje pozarządowe są takim pierwszym miejscem, do których często przychodzi obywatel ze swoimi najtrudniejszymi, najważniejszymi sprawami. To one często są na pierwszej linii frontu, mapując takie 1. Zagrożenie I alarmując o tym, że jakaś sytuacja wymaga naprawy.
Dla mnie ten kontakt z organizacjami pozarządowymi, o czym mówiłam też już na przesłuchaniu, które trwało 7 I pół godziny, za co bardzo jestem wdzięczna I dziękuję także Senatowi, jest jasnym takim, ta współpraca jest czymś, co będzie kształtowało też politykę biura I możliwość też identyfikowania właśnie takich spraw, którymi rzecznik powinien się zająć. Bo jak wiemy, sposób docierania spraw do, do, do urzędu jest bardzo różny, między innymi ze strony organizacji pozarządowych, które tak jak mówię, są blisko obywatela. Stowarzyszenie profesora Hołdu, teraz ochrony praworządności to też przede wszystkim Komitet Obrony Sprawiedliwości, czyli cały program, który współtworzyliśmy z adwokatkami, adwokatkami I innymi prawnikami na rzecz wspierania niezależnych sędziów I prokuratorów, a także aktywistów I aktywistek walczących o podstawowe wartości konstytucyjne. Myślę, że to moje doświadczenie też jest czymś, co pokazuje moją taką umiejętność myślenia poza schematem, także prawniczym, bo parę takich postępowań właśnie chociażby w ramach Komitetu Obrony I Sprawiedliwości, chociażby takie zabezpieczenia przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, które po raz 1. Na przykład dotyczyły Izby Dyscyplinarii Wtrzymania I Działalności wobec pana sędziego sądu najwyższego Włodzimierza Wróbla, czy to ostatnie dotyczące osób prawidłowo powołanych przez Sejm na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego pokazują, myślę taką moją umiejętność nie poddawania się w sytuacjach, w których może się wydawać, że różnego rodzaju opcje prawnicze zostały wyczerpane.
To bym chciała też ten swój upór wnieść do do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich I I taką walkę do końca nad nad konkretną sprawą, w tym przypadku od sprawami obywateli.
Tak, bardzo proszę.
Adam Bodnar
Szanowna pani mecenas, ja mam kilka krótkich pytań. Drodzy państwo, ja słyszę reakcję, a pamiętam, że jak byłem tutaj przesłuchiwany w Senacie, jak byłem kandydatem na rzecznika, to odpytywanie trwało jakieś 3 godziny, także tutaj dosłownie kilka krótkich pytań. Moje 1. Pytanie, jakie będzie pani podejście do składania skarg nadzwyczajnych oraz do przystępowania do skarg konstytucyjnych?
Speaker 83
Po kolei odpowiadam, przepraszam. Tak, bardzo proszę. W różnych gremiach są różne metody I czasami.
Pytanie odpowiedź.
Speaker 80
Ale przewidując, że pan senator będzie miał do mnie dużo pytań, wzięłam sobie dużo kartek. To jest bardzo ważne zagadnienie. Oczywiście zacznę je od takiego, myślę, koniecznego oświadczenia dotyczącego, tak, statusu Izby Kontroli Nadzwyczajnej I Spraw Publicznych, który został już oceniony przez europejskie trybunały, także przez sądy polskie, podobnie Trybunał Konstytucyjny. Nie będę państwa, bo bo wiem, że mamy tutaj limitowany czas przytaczała tych, tych orzeczeń. W sprawie Izby Kontroli mamy, chociażby tak orzeczenia Dolińska Ficek I Ozimek, których to między innymi...
Czy, czy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, czy w urzędzie przeciwko Polsce, CUE, w których ja między innymi byłam pełnomocniczką. To tak w ramach, żeby się pochwalić swoją aktywnością I skutecznością. Czy w, jeżeli chodzi o Trybunał Konstytucyjny, kseroflor przeciwko Polsce, czy orzeczenie CUE z osiemnastego grudnia 2000 dwudziestego piątego roku. Te orzeczenia, oczywiście każde co do odrębnych tych organów wypowiedziały się na temat ich statusu. Tego, że nie mogą być traktowane jako organy niezależne czy, czy bezstronne sądy ustanowione ustawą.
I teraz jako adwokatka wielokrotnie też stawałam, tak, przed Izbą Kontroli Nadzwyczajnej I Spraw Publicznych, jak I przed Izbą Dyscyplinarną, która następnie była zlikwidowana, Wierząc, wyczerpując po drodze wszystkie możliwe opcje dotyczące zabezpieczenia tego statusu sądu, czyli doprowadzenia do tego, że sprawa tego mojego klienta będzie jednak rozpatrywana przez niezależny I bezstronny sąd, to w tamtym przypadku najczęściej były po prostu wnioski o wyłączenie. Ale w pewnym momencie, kiedy wyczerpałam te wszystkie opcje, stawałam I broniłam spraw konkretnych klientów, konkretnych obywateli. I podobnie jest w przypadku obu tych instytucji. Ja widziałam też wielokrotnie zapowiedzi, znaczy takie smutne konstatacje obecnego rzecznika pana profesora Wiącka, który mówił, że z przykrością mówił, że tak mało spraw może zgłaszać się, składać wnioski do Trybunału Konstytucyjnego z uwagi na jego wadę, jak ma, jak to skuteczne niegdyś narzędzie jest odebrane z uwagi na status ustrojowy Trybunału Konstytucyjnego I po 1. Mam nadzieję I przekonanie, że będzie on odzyskiwał te swoje przymioty zapisane w konstytucji.
W przypadku Izby Kontroli czy składania skarg nadzwyczajnych ja nie wykluczam takiej ewentualności w sytuacji, w której dojdzie, tak jak powiedziałam, do takiej sytuacji, gdzie, gdzie dla tego dobra obywateli czasami trzeba stanąć także przed organem I też tak robiłam, który tych przedmiotów nie spełnia. To nie są łatwe decyzje, one muszą być zawsze rozważane sprawa po, po sprawie. Natomiast uważam, że odpowiedzialność, z jaką wiąże się ten urząd, na pewno nie pozwalałoby mi z góry skreślić żadnej możliwości, która w perspektywie obywatela mogłaby się okazać dla niego skutecznym, skuteczną pomocą.
Adam Bodnar
Szanowna Pani Mecenas, Pani niedawno zakończyła pracę w charakterze przewodniczącej komisji do spraw monitorowania mechanizmów represji w stosunku do społeczeństwa obywatelskiego. Ten raport został rozesłany do pana premiera, do kilku osób. Miałem zaszczyt otrzymać ten raport. Nie chcę pani pytać o wszystkie konkluzje, bo tych konkluzji jest tam bodajże 70 kilka, a raport liczy 1600 stron. Ale chciałbym się spytać, czy pani mogłaby się z nami podzielić, jakie są konkluzje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej bądź karnej policjantów za nadużycia władzy.
Speaker 80
Bardzo dziękuję. Też to jest myślę dobra okazja, żeby podziękować też panu senatorowi za stworzenie, za za inspirację do tej komisji, bo oczywiście stworzona została ona zarządzeniem pana premiera, ale też pan senator był pomysłodawcą tych działań, które w moim przekonaniu były bardzo potrzebne. Bardzo się też cieszę z tego pytania, bo bo mogę państwu powiedzieć o tym, jak komisja zakończyła swoje prace. Ten raport faktycznie końcowy ma 1600 ponad stron, on jest do dyspozycji senatu, będzie opublikowany, to też chciałam państwa zapewnić, że, że jest według mojej wiedzy taki plan, który, na który ja już nie mam wpływu, ale nic nie wskazuje na to, żeby w najbliższym czasie miał, nie być opublikowany. Rzeczywiście tam jest ponad 70 stron, ponad 70 stron rekomendacji bardzo różnych dotyczących, tak, właśnie zgromadzeń publicznych, między innymi też dotyczących wolności słowa, artykułu 200 dwunastego, dotyczących systemu inwigilacji I I zmian, które, które były proponowane, mowy nienawiści, przepraszam, już jak mam okazję, to też może opowiem, co, co w tych, w tych konkluzjach mniej więcej bardzo, bardzo skrótowo się znajduje.
Jest też cała, cały rozdział, taki rozdział dotyczący zachowań policji
Speaker 80
Zachowań policji I tego, w jaki sposób traktowała obywateli I podczas przede wszystkim zgromadzeń publicznych. Jeżeli chodzi o odpowiedzialność poszczególnych funkcjonariuszy, to nie ma tam, komisja nie ma takiej możliwości, aby zbadać jakieś poszczególne sprawy, nie wiem, czy o to panu senatorowi chodzi. Tam jest, są takie ogólne zalecenia dotyczące możliwości ewentualnie, tak, przejrzenia poszczególnych spraw, przyjrzenia się I zmian w zakresie samej konstrukcji odpowiedzialności dyscyplinarnej. Nie ma tam takiego wątku, który mówiłby o konkretnych funkcjonariuszach I konkretnej odpowiedzialności. Zresztą takich uprawnień komisja nie ma.
Ja w celu przekazania też tych rekomendacji spotkałam się z Komendą Główną Policji I z panem ministrem Kierwińskim, przekazując mu je osobiście. Na pewno jedną z takich rekomendacji, na której zależało bardzo między innymi obywatelom RP I myśmy w tym celu przejrzeli ponad 6006 I pół tysiąca kart policyjnych. No była jednak taka sytuacja, w której sądy w poszczególnych sytuacjach decydowały w trzech kryteriach dotyczących, tak, zasadności legalności zatrzymań stawały po stronie obywateli I ten błąd się powtarzał ciągle, ciągle I ciągle I widzieliśmy, że po zgromadzeniach jednak ta decyzja, te decyzje o zatrzymaniu no nijak się w sądzie nie ostawały I zadawaliśmy pytanie, no jak to jest tak naprawdę z weryfikacją w poszczególnych, chociażby komisariatach, dlaczego tak jest, że ciągle powtarzamy ten mechanizm I w tym zakresie sformuowaliśmy takie mechanizmy, które być może mogłyby usprawnić proces widoczności tych ciągle powtarzanych błędów I uchronić jednak przed takimi sytuacjami, że to sądy w znacznej, znaczy w przeważającej większości jednak stają po stronie osób zatrzymanych, zdecydując, że było ono jednak z przekroczeniem tych trzech ustawowych przesłanek. Więc takie tam między innymi rekomendacje załatwimy.
Anna Bogucka
Panie marszałku, mam pytanie. Rzecznik Praw Obywatelskich to jest bardzo ważny konstytucyjny organ państwa, który musi wzbudzać zaufanie wszystkich obywateli. Obywatele muszą wierzyć, że ich prawa będą strzeżone, chronione, że rzecznik będzie dbał o nich. Dotychczas w swojej działalności no jednak pani angażowała się politycznie po jednej stronie sporu przeciwko rządom zjednoczonej prawicy. Chciałabym zapytać, czy w dotychczasowej działalności obecnego rządu widzi pani, że łamane były prawa obywateli w przypadku chociażby stosowania aresztów wydobywczych czy przesłuchania tak jak świętej pamięci Barbary Skrzypek, czy też urzędniczek, do których, którym były zastosowane kajdanki zespolone.
Speaker 80
Bardzo dziękuję pani senator za to pytanie. Ja może najpierw odpowiem na te 3, 3, 3 przykłady. Natomiast chciałabym zacząć od takiej refleksji ogólnej do państwa. Ja stałam zawsze w obronie konkretnych wartości konstytucyjnych. Dla mnie nie było to zaangażowanie po żadnej stronie politycznej, chociaż wiem, że na fali rosnącej polaryzacji I tego, że wszystko, nawet koszulka z konstytucją czy hasło konstytucja jest kojarzone politycznie, jest to tak widziane.
Ja sobie zdaję sprawę z tego I pani senator pytanie też o tym świadczy, że jest jakaś grupa obywateli, która być może tak będzie to postrzegać. I chcę powiedzieć, że tę odpowiedzialność biorę na siebie, licząc się z tym, że być może część obywateli widzi to inaczej, nie widzi tego jako moją walkę w obronie tych wartości konstytucyjnych, bo przecież ona skończyła się praktycznie w każdym przypadku rozstrzygnięciem sądu, czy przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, czy przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to widać było, że to jest w obronie konkretnych wartości, a nie konkretnych formacji politycznej. Ale chcę państwu powiedzieć, że widząc tę dyskusję, podchodzę do niej z pełną pokorą. Jeśli państwo dzisiaj wyrazicie zgodę na moją kandydaturę, naprawdę zrobię wszystko, żeby przekonać obywateli, że jestem rzeczniczką niezależną I broniącą absolutnie praw każdego obywatela. To jest moje zobowiązanie I do tego się tutaj przed państwem zobowiązuję.
Czy dostrzegam kwestie tymczasowych, nadużyć I tymczasowych aresztowanych? Owszem, nie bez powodu. Ujęłam to w tym swoim przemówieniu. Sama prowadzę takie sprawy jako adwokatka. Jeszcze mam klientów, którzy są tymczasowo aresztowani I te areszty są po prostu przedłużane niemal z z automatu.
Nie, nie, nie jest to zupełnie indywidualizowane I ta przesłanka grożącej, surowej kar jest po prostu nadużywana. Były bardzo dobre zmiany wypracowane w Ministerstwie Sprawiedliwości też w tym zakresie, które niestety zostały zawetowane, bo one w kontekście tych tymczasowych aresztów mogłyby rzeczywiście być przyczynkiem do, do zmiany. Czy każda, czy ja jako adwokatka uważam, że osoba, która zgłasza chęć tego, że chce jako świadek być słuchana w obecności pełnomocnika? Absolutnie oczywiście tak. Uważam, że powinien to być standard I tego też, tak jest moim zdaniem w ogóle stanowisko adwokatury.
Co do tej sprawy, o której pani senator wspomniała, ja... Trudno mi się wypowiedzieć na takim dużym poziomie ogólności, czy ja widzę tam jakieś naruszenia, proszę mi wybaczyć, ja no nie znam tej sprawy, znam ją gdzieś bardzo powierzchownie z doniesień medialnych, nie śmiałabym takiej odpowiedzialności wziąć na siebie, aby w ogóle wypowiadać się na temat zaniechań na różne albo ich brak.
Anna Bogucka
Ja tylko bym chciała zapytać, czy tam było konieczne stosowanie do urzędniczek kajdanek zespolonych, do kobiet, które nie miały przecież postawionych żadnych zarzutów?
Speaker 80
Ja nie wiem, czy takie kajdanki zespolone były stosowane, jeżeli były, to uważam, że jest to sytuacja, która nie powinna mieć miejsca, bo kajdanki zespolone, zresztą z tego, co wiem, na przykład pani minister Eichart odeszła od kajdanek zespolonych, jest to nadmierne I tak też uważa Krajowy Mechanizm Prewencji Tortur, sądząc po raportach, które przed, w toku tego procesu przeczytałam, przygotowując się między innymi na spotkanie z państwem.
Adam Bodnar
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, pan senator Bodnar. Tak się dobrze składa, bo akurat chciałem się spytać o Krajowy Mechanizm Prewencji Tortur, ponieważ pojawia się taki postulat w rekomendacjach organizacji międzynarodowych, aby jednak zwiększyć niezależność KMPT w ramach struktury Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, tak? I czy, czy pani mecenas ma jakiś pomysł, jak można byłoby, no de facto nie, nie korygując ustawy, ale jednak jakoś organizacyjnie spowodować, że KMPT w miarę niezależnie wykonuje swoje zadania.
Speaker 80
Ja przyznam, że nie mogłam dotrzeć na ten wykład na SWPS-ie, gdzie był pan profesor Zbigniew Lasocik, gdzie państwo między nimi rozmawialiście o przyszłości KMP-ka I o tym, czym się zajmuję, ale zatelefonowałam do pana profesora Lasecika po tym, po tym wydarzeniu I zadałam też mu to pytanie, wierząc, że, że takonek, też inne osoby oczywiście, między innymi pani doktor Machińska, są osobami, które rzeczywiście dużo refleksji poświęciły na temat funkcjonowania Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur. Oczywiście sytuacją idealną byłoby to, gdyby można było ustawowo, tak jak jest to na wzór w innych krajach, uczynić z tego niezależny urząd. On został włączony, wchłonięty do, do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, co zdaję sobie sprawę, że szereg też takich trudności może powodować. Czy ja mam teraz rozwiązanie, jak konkretnie zwiększyć... Wydaje mi się, że niezależność oczywiście zależy też od podstawy, postawy rzecznika I tego, jak poważnie traktuje kompetencje tego mechanizmu tego, tego ciała, które w biurze działa, jakimi, jakim osobom powierza te, te funkcje I w jaki sposób też prowadzi, czy on, czy, czy zastępca działalność tak, aby
Zespół ten czuł się w pełni niezależny. Czy to są jakieś konkretne zmiany, panie senatorze? To teraz tak jak mówię, tutaj nie mam pomysłu, bo nawet pytając tutaj pana profesora Lasecika, to po prostu rozmawialiśmy, że wymaga to głównie takiego silnego sygnału o dużej niezależności tych osób I wspierania ich w bieżących, realnego wspierania ich w bieżących działaniach I też pokazywania tych działań obywatelom. Bo ja bym chciała, żeby obywatele rzeczywiście może I to nie jest krytyka, przecież my nie zrozumieć, ale byli informowani o potrzebie I o działaniach Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortu.
Marek Komorowski
Dziękuję bardzo panie marszałku. Pani Mecenas, Urząd Rzecznika Praw Obywatelskich jest Urzędem Konstytucyjnym określonym, zaznaczonym w konstytucji. Pani dość sprawnie przeczytała swoje wystąpienie, ale pani przemknęła przez szereg zagadnień I bardzo istotnych do pełnienia funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich, wręcz ich nie dotknęła nawet. Pani jest współtwórczynią inicjatywy obywatelskiej wolne sądy. I mam pytanie w związku z powyższym, jaki jest pani stosunek do pojęcia praworządności w Polsce?
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę.
Speaker 80
Panie senatorze, nie wiem czy dobrze zrozumiałam to pytanie, ale odpowiem na nie tak, tak jak je zrozumiałam.
To się dopytam najwyżej, jak pani
Speaker 80
Uważam, że lata 2015, 2023 były czasem ataku na polską, na praworządność w Polsce. I to nie jest moje zdanie kandydatki na Urząd Rzecznika Praw Obywatelskich wyłącznie. Jest to też zdanie potwierdzone przez szereg, naprawdę szereg wyroków europejskich trybunałów, Trybunału Praw Człowieka I Trybunału Sprawiedliwości I Unii Europejskiej. Ostatni taki wyrok miał miejsce szesnastego lipca w zeszłym tygodniu. Jeśli pan mnie pyta o stosunek do praworządności, uważam, że jesteśmy na trudnej drodze do jej przywrócenia.
Sporo rzeczy udało się zrobić, sporo rzeczy jeszcze przed nami, jesteśmy na etapie wykonywania, między innymi wykonywania tych wyroków I jest to też akurat 1 z ról Rzecznika Praw Obywatelskich, aby był dobrym partnerem w tej dyskusji I także wymagał wykonania tych wyroków, przede wszystkim z punktu widzenia interesu obywatela. Bo tak jak powiedziałam, dyskusja o praworządności nie jest jakąś abstrakcyjną dyskusją, ani sporem politycznym pomiędzy państwem a państwem albo państwem a państwem. Ona jest dyskusją o fundamentalnych prawach I wolnościach obywatela. On jest o tym dyskusją, że jak wchodzi mój klient do sądu I tam widzi tego, tę osobę ubraną w togę, to ma pewność, że jego wyrok nie będzie w nieskończoność podważany, biegu własnej, najważniejszej, kluczowej, życiowej sprawie.
Sylwester Kartel
Miałem nie zadawać pytań, ale zostałem. Proszę o to pani minister, tak? Pani Mecenas. Pani Mecenas. Bo jeżeli pani zaczyna od kwestionowania sądów czy ustroju, no to zaczynam się obawiać, czy pani będzie rzecznikiem wszystkich obywateli.
Natomiast nie ma czasu, żeby omawiać kwestie tych wyroków Trybunału I tak dalej, na które ciągle dosyć się powołujecie. Wybór Krajowego Rady Sądownictwa, dokładnie według takiej samej ustawy jak poprzednio I to był ten fundament do neosędziów. Przepraszam, zaschło mi troszkę w gardle. Pani tego nie powiedziała, ale widziałem, że była pani blisko. Jak można kwestionować coś, co jest zgodne z konstytucją opierając się tylko na wyrokach Trybunału, które raz mówią, że KRS jest nieprawidłowo wybrany, a w następnym orzeczeniu mówią, że nie ma w Polsce nauk sędziów.
To nie jest spór dzisiaj do rozstrzygnięć.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. To nie jest Panie sentorze, pytanie padło. Bardzo proszę, pani minister.
Speaker 80
Tylko ja do końca nie rozumiem pytania. Czy pytanie jest, było u nas zawarte na początku czy na końcu. Dobrze, spróbuję. Podejmę, podejmę tera
To sekundkę, to niech
pan senator Podejmę, podejmę
Sylwester Kartel
Czy rolą Rzecznika Praw Obywatelskich jest kwestionowanie I ustalanie ustroju państwa I oceny, czy sędziowie są prawidłowo wybrani, nie. Czy to jest pani rola?
Speaker 80
Rolą Rzecznika Praw Obywatelskich jest wymaganie, aby wyroki tak polskich, jak I europejskich trybunałów, które dotyczą między innymi statusu krajowej Rady Sądownictwa, były w sposób prawidłowy wykonane przez rząd. To, co pan senator nazywa kwestionowaniem ustroju, ja nazywam byciem w Radzie Europy I byciem w Unii Europejskiej, gdzie obowiązuje nas określony zestaw tak wartości, jak I zobowiązań, które się z tym, które się z tym wiążą I także monitorowanie tej sytuacji związane z wykonywaniem wyroków, o które pan sam pytał, tak jak powiedziałam, należy do tych zadań, które rzecznik też powinien wykonywać.
Adam Bodnar
Moje ostatnie pytanie. Tradycyjnie instytucja rzecznika została tak zaprojektowana I pomyślana, żeby rzecznik zajmował się głównie tak zwanymi relacjami pionowymi, wyretykalnymi, czyli władza publiczna jednostka, czyli naruszenie praw człowieka przez organy władzy publicznej. Natomiast w ostatnim czasie następuje takie rozszerzenie na relacje horyzontalne. Mamy ochronę sygnalistów,
dyrekcje Równa
Adam Bodnar
trawienia. Dotyczące stworzenia organu do spraw równości. Wszystko wskazuje na to, że rzecznik dostanie te zadania. I chciałbym się spytać, jak pani mecenas sobie wyobraża właśnie łączenie tych zadań, czyli tego głównego konstytucyjnego zadania, można powiedzieć wertykalnego z tymi zadaniami poziomymi w sytuacji zwłaszcza, kiedy no 2 podmioty prywatne mogą stać się przedmiotem zainteresowania rzecznika właśnie w tych relacjach czy to dyskryminacyjnych, czy związanych z ochroną sygnalisty.
Dziękuję bardzo. Proszę pani rzecznik.
Speaker 80
Myślę, że to są rzeczywiście takie wyzwania nowe przed biurem rzecznika. Oczywiście ochrona sygnalistów już funkcjonuje w biurze. Ja nie mam też do... Proszę mi wybaczyć, jakby dostępu do możliwości zbadania, w jaki sposób jest to de facto wykonywane. To są takie obowiązki, z którymi po prostu rzecznik powinien sobie umieć te nowe zobowiązania po prostu konsekwentnie poukładać.
Ochrona sygnalistów jest już ułożona. Ja czytałam, że w tym ostatnim raporcie te sprawy do biura rzecznika wpływają. Tak naprawdę jest tylko około czternastu takich spraw, które w ogóle zostały w dyspozycji samego rzecznika, bo rzecznik jest takim organem weryfikującym, zbierającym do zgłoszenia I I przekazującym do do organów nadrzędnych. Tu w czternastu sprawach został tym organem właściwym. Co do tej dyrektywy, której, która chyba dziewiętnastego czerwca minął jej czas na implementację.
Tak rzeczywiście widziałam też stanowisko obecnego rzecznika, który sygnalizował, że też pewnych kompetencji ustawowych mu w tym zakresie brakuje, dotyczących właśnie, bo może o to pan senator pyta, dotyczących między innymi możliwości postępowania pomiędzy podmiotami prywatnymi. Jeżeli... I to stanowisko czytałam, zapoznałam się z nim, że, że pan profesor Wiącek taką, takie braki w tym zakresie widzi. Ja się oczywiście temu przyjrzę. Jeśli tak będzie I nie będzie można skutecznie w zakresie tego nowego organu, którego jeszcze kształtu nie znamy, faktycznie wykonywać tych zobowiązań bez nowych delegacji ustawowych, to oczywiście tego się będę domagać.
Marek Komorowski
Pani Mecenas, Pani tak trochę przemyka przed nad trudnymi pytaniami, ale ja mam takie pytanie, bo Pani dobrze tam się rozpoczęła 2 razy w trakcie swojego wystąpienia pokazała konstytucję, że konstytucja to jest ten zbiór praw obywatelskich, praw
Rzecznika, których będzie stała pani się powołuje na TSUE. Artykuł przypomnę 87. Konstytucji mówi jakie są źródła prawa powszechnie obowiązującego w Polsce. My nie jesteśmy, nie jesteśmy w systemie, w systemie brytyjskim, anglosaskim, więc Pytanie związku z tym, jaki jest pani stosunek, czy podważa pani status sędziów w Polsce I czy podważa pani status asesorów w Polsce?
Speaker 88
Panie marszałku, ale to nie jest pytanie do rzecznika, kandydata na rzecznika praw obywatelskich.
Maciej Żywno
Poczekajmy sekundkę, pani rzecznik ma prawo odpowiedzieć na, też krótko.
Speaker 80
To na jakiej podstawie ja formułuję różne twierdzenia dotyczące, chociażby statusu osób powołanych przez tak zwaną nową Krajową Radę Sądownictwa, tak jak powiedziałam, opieram na wyrokach nie tylko europejskich trybunałów, ale także sądów polskich I nie jest to dla mnie podważanie statusu. Dla mnie to jest fundamentalna obrona interesów, w tym przypadku jeszcze moich klientów, którzy wchodzą na salę sądową. Tego żeby oni to prawo zapisane w artykule 45 Konstytucji mogli w pełni realizować, że ten sąd jest bezstronny I niezależny. To nie jest podważanie. To jest stawanie w obronie ich podstawowych praw I gwarancji procesowych.
Panie senatorze, mikrofon.
Bliżej.
Zdzisław Pupa
Ma być pani Rzecznikiem Praw Obywatelskich za moment I chciałem zapytać jak pani postrzega pracę czy poprzednik rzeczniku? Nie chcę żeby pani ich oceniała. Ja chciałem zapytać, czy pani ma jakieś przykłady, wzór, wzór brać z poprzedników, czy chce pani coś zmienić I usprawnić właśnie w tym zakresie, żeby praktycznie praca rzecznika była rzeczywiście służbą na rzecz obrony pokrzywdzonego człowieka, obywatela? Czy też będzie pani miała swoją jakąś wizję, która będzie w jakiś sposób starała się, można powiedzieć, lansować w myśl określonej opcji, działania opcji politycznej. 2.
Pytanie mam jeszcze, już marszałek pozwoli, to dotyczy wolności słowa. Wolność słowa to nie jest fawora. Często w przestrzeni publicznej widzimy obrzucanie się różnego rodzaju inwyktywami I to dotyczy nie tylko osób, nie mówię tu o osobach publicznych, ale myślę tutaj o czymś, nazywa się dziennikarstwem. Widzimy, że można powiedzieć jakieś słowa spadła I chodzi mi o to, czy pan, pani będzie w jakiś sposób interweniowała w sytuacjach oczerniania, pomawiania o
Maciej Żywno
Dobrze, dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Ja rozumiem, że pani rzecznik w swoim wystąpieniu wyraźnie powoływała się na konkretnych poprzedników, więc prosiłbym panią rzecznik nie może nie powtarzać.
Ale myślę, że mogę usłyszeć jeszcze raz.
Nie no, panie senatorze. Przepraszam
Maciej Żywno
Dobrze, ale pani rzecznik ma prawo odnieść się do tego, że w swoim wystąpieniu już zawierała odniesienie się do poprzedniego. Więc dostarczy do
pana marszałka.
Maciej Żywno
Panie senatorze, proszę mi nie przerywać. Oczywiście pani rzecznik ma ma ma prawo, tylko szanujmy też czas nas wszystkich I I słuchalność wystąpienia, które było na początku
Speaker 92
Z szacunkiem, żeby te zadałem pytanie w stosunku do pani mecenas. Z szacunkiem.
Speaker 80
Co do działalności poprzednich rzeczników praw obywatelskich, podchodzę do tego dorobku, tak jak faktycznie powiedziałam, z ogromną, z ogromnym szacunkiem, widząc ogrom pracy I też różne czasy, w których przyszło sprawować im swoją rolę. Czy ja mam na po pomysł na funkcjonowanie biura, to jak widzę, starałam się państwu tutaj przedstawić się w końcowej części mojego przemówienia. Ja podchodzę też z ogromną pokorą do osób, które są w biurze, do tych ponad trzystu osób, które dedykowały swoje zawodowe życie, ochronie praw człowieka, stając tutaj w naszej państwa, mojej obronie przez, przez lata I do procesów, które się tam toczą I na pewno zanim, jeśli w ogóle podejmę jakieś decyzje o zmianie sposobu funkcjonowania kierunków działania biura, odbędzie się to w głębokim dialogu z osobami tam pracującymi po to, żeby utrzymać też pewną ciągłość procesów I wtedy zobaczę, gdzie ta wizja może iść, może trochę w innym kierunku, może można coś usprawnić, może można coś ulepszyć, ale to jest myślę, za wcześnie, żeby rozmawiać o takich szczegółach. Nie, nie będą to działania, które będą wspierały konkretną opcję polityczną. Rzecznik z momentem złożenia ślubowania wszystkie swoje poglądy, przekonania po prostu chowa do szuflady.
Działa w imieniu I na rzecz I w interesie obywateli. Co do wolności słowa, to trudno mi się teraz wypowiedzieć na temat tak ogólnie zadanego pytania, czy w ogóle mieściłoby się to w koalicji działania Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Na pewno debata o standardach wolności słowa jest czymś, w czym rzecznik powinien wziąć I brać czynny udział, ale czy czy czy będę podejmowała jakieś konkretnej interwencji w jakichś konkretnych sprawach, to proszę mi wybaczyć panie senatorze, na tak ogólnie zadane pytanie trudno mi, nie znając sprawy, odpowiedzieć.
Dziękuję bardzo, proszę pan senator Kalata.
Sylwester Kartel
Ja tylko powtórzę jeszcze raz, bo tutaj kolega wyręczył mnie. Czy w pani pracy jako rzecznika będzie miała znaczenie konstytucja I zapisane w konstytucji źródła prawa? Chciałbym jednoznaczną odpowiedź. Dziękuję.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę pan senator. Bardzo proszę pan senator Embrozik.
Rafał Ambrozik
Dziękuję panie marszałku. Pani Mecenas chciałbym zapytać jak pogodzi pani apolityczność przypisaną Rzecznikowi Praw Obywatelskich z wieloletnim współtworzeniem inicjatywy wolne sądy, która jest jednoznacznie kojarzona z jedną stroną z sporu politycznego. I 2. Pytanie czy uważa pani, że udział, pani udział w demonstracjach politycznych u boku liderów partii politycznych buduje zaufanie u obywateli o konserwatywnych poglądach?
Speaker 80
Co do działania fundacji wolne sądy, to trochę odpowiedziałam już na to pytanie na na początku. Była to, jest fundacja stojąca w obronie niezależności sądownictwa I niezawisłości sędziowskiej, upominająca się o standardy. Ja tak jak powiedziałam, rozumiem, że głęboka polaryzacja powoduje zawłaszczenie pewnych pojęć czy wartości, przypisywanie ich do konkretnego nurtu politycznego I tak jak powiedziałam, będę swoimi działaniami, mając to też na uwadze, kierować sygnały do obywateli, że działalność tego biura, którym ewentualnie przyjdzie mi kierować, absolutnie nie jest nacechowana politycznie. Dudzia w demonstracjach. Tak, rzeczywiście ja bardzo przez cały okres swojej działalności jako adwokatka, aktywistka Bardzo też uważałam na to, żeby ten przekaz związany z demonstracjami, na to uważali też sędziowie, był jak najbardziej apolityczny.
Faktycznie I gdybym miała to zrobić jeszcze raz, to też bym to zrobiła. Wzięłam udział w jako członkini społeczeństwa obywatelskiego w marszu czwartego czerwca, opowiadając o tym, jak łamane są prawa I wolności obywatelskie w Polsce, uważałam, że obywatele, którzy tak masowo wychodzili na ulicę, tak masowo protestowali, powinni też mieć głos na tej scenie, obok polityków, swój własny głos. I taki głos, taki głos wyraziłam w imieniu obywateli I obywatelek. I odpowiedź na to pytanie, które ja naprawdę też doceniam, bo państwo traktuję to z taką najwyższą dbałością o wizerunek tego urzędu I I za te pytanie dziękuję. Ja oczywiście tak jak powiedziałam, jeżeli zdaję sobie sprawę z tego, że część osób, obywateli sceny politycznej uważa, że te moje działania były nacechowane polityczne, to moim obowiązkiem będzie prowadzenie takiego dialogu z obywatelami, aby to wrażenie, jeżeli takie jest, a rozumiem, że takie jest, absolutnie, zatrzeć przede wszystkim swoimi działaniami I swoją pracą I dobrą komunikacją z obywatelami.
Bardzo proszę, pan senator Budnar.
Marek Komorowski
Co ja się jeszcze raz pani Mecenas dopytam, bo pani już krótko, bo pani jak zwykle przemknęła I nie udzieliła w ogóle odpowiedzi. Czy pani? Dobrze,
Marek Komorowski
sędziów w Polsce dzieli, klasyfikuje na neosędziów I paleosędziów?
Speaker 80
Szanowny panie senatorze, tak jak odpowiedziałam już na to pytanie, ja nikogo nie klasyfikuję. Ja działam I rzecznik też powinien mieć taki obowiązek na rzecz zagwarantowania obywatelom podstawowych gwarancji sądowych, a w tych mieści się między innymi kwestia tego, stają przed bezstronnym niezależnym I prawidłowo powołanym sądem.
Proszę, ale pytanie, panie senatorze.
Marek Komorowski
No to tak, pani tak odpowiada, żebym się może I nawet nie zgodził z pani odpowiedzią, tylko niech pani mi wprost powie, znaczy nam wszystkim, przepraszam, nie
Maciej Żywno
Panie senatorze, pan Niech pani wprost powie, niech pani że Panie senatorze, sekundę, sekundę. Ma pan prawo zadać pytania, nie kwestionuję. Pani rzecznik ma prawo odpowiedzieć tak jak na to pytanie chce. Kodłowanie tego pytania po raz kolejny może się skończyć tym, że pani rzecznik może na nie nie nie nie nie musieć już odpowiedzieć.
Proszę nie sugerować.
Proszę o konkretne pytanie w takim razie.
Speaker 80
W Polsce mamy do, mamy w systemie wymiaru sprawiedliwości funkcjonujące osoby, co do których, sądy polskie, jak I europejskie trybunały wielokrotnie wypowiedziały się już, że sposób ich powołania przez tak skonstruowaną krajową radę sądownictwa jest niezgodny tak z artykułem szóstym Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, jak I prawem Unii Europejskiej. No możemy tutaj wymieniać te wyroki, ale rozumiem, że na to czasu nie mamy.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę o kolejne pytanie, pan senator Komorowski.
Marek Komorowski
To teraz w związku z tym inne pytanie. Czy w związku z powyższym pani podważa zapis artykułu 100 siedemdziesiątego dziewiątego Konstytucji, ponieważ nie Krajowa Rada Sądownicza powołuje sędziów tak jak pani powiedziała, tylko pan prezydent powołuje sędziów. Czy pani kwestionuje kompetencje prezydenta co do powołania sędziów? Pani zaraz odpowie zapewne, że nie, że nie... Ale czy
To mamy odpowiedź, bo
Marek Komorowski
powołani sędziowie przez pana prezydenta są sędziami czy nie są sędziami?
Speaker 80
Szanowny panie senatorze, w przypadku powołania na stanowiska sędziowskie w Polsce mamy do czynienia z procesem dwuetapowym. Mamy do czynienia z wnioskiem Krajowego Rady Sądownictwa, a następnie z faktem powołania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Oba te etapy określone w konstytucji w tym artykule, który pan senator uprzejmie był przytoczyć, czyli na wniosek prawiwale sądownictwa muszą nie być obarczone wadą.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Nie widzę więcej pytań. Bardzo proszę. To się proszę zgłaszać wcześniej. Bardzo proszę, panie senator Żebrowski.
Dobrze, pan senator.
Maciej Górski
Panie marszałku, dziękuję za, za głos. Pani mecenas, no nie może tego pytania zabraknąć, jeszcze nie padło. Dobre wystąpienie, duża wrażliwość na temat niepełnosprawności I praw tych obywateli, którzy którzy mają jakieś tam dysfunkcje I mają utrudnienia. A ja pójdę dalej. Artykuł 38.
Konstytucji, ochrona życia. Przypomina mi się debata sejmowa z poprzedniej kadencji, gdzie 1 z posłów Konfederacji podawał przykład, że przecież człowiek poczęty, nie nienarodzony ma prawo dziedziczyć. IIII jak te wolności, gdzie tu się zaczyna życie według pani, czy należy chronić te najsłabsze osoby, które same się nie obronią?
Bardzo proszę.
Speaker 80
Bardzo dziękuję za to pytanie. Jeżeli mówimy o artykule trzydziestym ósmym, to ja też przygotowując się do spotkania, no między innymi z państwem, państwo wiecie, że tych moich spotkań po drodze było tutaj sporo. Sięgnęłam do zgromadzenia, które tworzyło konstytucji, do tej dyskusji towarzyszącej utworzeniu artykułu trzydziestego ósmego I odpowiedzi na pytanie, co wpłynęło na jego kształt. I w moim przekonaniu I też zachęcam państwa do zapoznania się ze, ze stenogramami czy śledzeniem tej dyskusji twórców konstytucji, w sposób intencjonalny pominięto sformułowanie odpoczęcia, zostawiając w tym zakresie swobodę ustawodawcy I ona faktycznie w niektórych przypadkach się kształtuje, tak jakby uprzejmy pan senator zauważyć, czyli tak zwanego, tak, nastiturusa, który dziedziczy, może dziedziczyć jeszcze przed urodzeniem, ale już jeżeli idziemy na przykład do spraw socjalnych, przepraszam, bo jak się urodzi żywy, tak, tak, ale mówimy o statusie jego przed jeszcze. Dziękuję tutaj.
Bardzo dobrze jest mieć w ogóle taką grupę adwokacką, która w nerwach skoryguje. Bardzo państwu dziękuję, ale też mamy całą grupę pakietu praw socjalnych, które już przysługują tak jakby 800 plus dziecku narodzonemu, więc ustawodawca to w bardzo różny sposób faktycznie reguluje. W ustawie z tego, co pamiętam o Rzeczniku Praw Dziecka jest z kolei inne sformułowanie, właśnie jest to sformułowanie odpoczęcia, że Rzecznik Praw Obywatelskich ustawowo jest zobowiązany do tej, do tej współpracy także z biurem Rzecznika Praw Dziecka.
Dziękuję. Ponownie pan Senator Górski.
Maciej Górski
Dobrze, to to jeszcze, to już padało, ale odnośnie mowy nienawiści. To ja zapytam, jak pani jako Rzecznik Praw Obywatelskich postąpi, gdy obywatel się do pani zwróci, że widzi w gazecie reklamę, pomagamy wywołać miesiączkę. Tak, są takie reklamy w gazetach. To proszę. Dobrze,
Kiedy się
Maciej Żywno
poważne, może być sytuacja, w której trafi do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich tego rodzaju pytanie I Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich będzie analizowało, jak w aspekcie prawnym do tego
Speaker 80
Panie senatorze, na tak skonstruowane pytanie nie do końca wiem, jak mam odpowiedzieć, szczerze. Jeżeli jakiekolwiek zgłoszenia będą płynęły ze strony obywateli I obywatelek dotyczących w ogóle między innymi, to wtedy biuro się będzie, w ogóle mieści się to w kognicji działania biura, bo też przyznam szczerze trudno mi sobie ubrać to w jakąś taką sprawę I skargę.
Rafał Ambrozik
Dziękuję panie marszałku. Pani mecenas, ja kontynuując pytanie pana senatora Komorowskiego chciałbym wprost panią za zapytać czy popiera pani weryfikację I potencjalną degradację sędziów pływanych po 2000 osiemnastym roku? I 2. Pytanie, jak pan nie ocenia systemowe naruszone naruszanie wolności słowa I dyskryminację mediów konserwatywnych przez obecną władzę? Mam na myśli prawo do wykonywania zawodu, czyli utrudnianie zadawanie pytań, brak akredytacji I tak dalej.
Speaker 80
Koniec na to, że mam takie przekonanie, że na to 1. Pytanie odpowiedziałam już trzykrotnie, Więc jeśli mam taką kartę, patrzę tutaj na pana marszałka, którą mogę wyciągnąć I teraz nią zagrać, to szanując państwa czas, to szanując państwa czas, odwołam się do swoich... Mam przekonanie bardzo bogatych już odpowiedzi na, na ten temat. Co do kwestii wolności mediów I traktowania ich przez władzę publiczną, to oczywiście zawsze jest to sprawa, której rzecznik powinien się sprawa po sprawie ewentualnie przyjrzeć niezależnie od tego, jakie to Sekundkę. Do jakich mediów
Jakich mediów to dotyczy.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Panie senatorze, Teraz pytanie zadaje senator Masłowski.
Piotr Masłowski
Chciałem zapytać o protesty, które się odbywają vis a visejmu, dotyczące kliniki albo tak. To znaczy, czy widziała pani to zjawisko I czy nie uważa pani, że to jest przekroczenie granic protestu I naruszenie miru domowego tych mieszkańców. Gdzie jest ta granica?
Speaker 80
Przyznam szczerze, że ja nie, nie mam dostatecznych danych co do tego protestu. Może powiem w taki sposób, że ja uważam, że prawo do wyrażania poglądów I wolność zgromadzeń jest jednym z fundamentalnych praw obywatela. Bardzo niedobrze się stało, jeżeli mamy już okazję się wypowiadać na ten temat, że ta ustawa została zmieniona, w ten sposób szkodząc zgromadzeniom publicznym, między innymi tworząc konstrukcję zgromadzeń cyklicznych. Trudno mi jest tak mówić w szczegółach. Za każdym razem powinno być to starannie rozważane, gdzie te granice zostają przekroczone I jakie dobra mamy po po drugiej stronie.
I proszę mi wybaczyć, ja nie mam ostatecznych danych, żeby tak arbitralnie opowiedzieć po po którejkolwiek z tych Dziękuję
Rafał Ambrozik
Dziękuję panie marszałku. Pani mecenas, no nie chce pani ocenić obecnej władzy, która no nie dopuszcza dziennikarzy, chociażby republiki na konferencje prasowe tych, utrudniając wykonywaniem podstawowych obowiązków dziennikarskich. No jest to symptomatyczne pani działanie niestety, ale chciałem zadać pytanie, jak ocenia pani wprowadzenie do szkół edukacji seksualnej wbrew woli części rodziców w kontekście artykułu czterdziestego ósmego konstytucji?
To przez sekundkę. Bardzo proszę.
Speaker 80
Ja tutaj z na bieżąco śledziłam dyskusję, którą prowadził obecny rzecznik pan profesor Uwiącek w zakresie edukacji zdrowotnej, stąd w stanowisku podtrzymuje, że elementy tak edukacji zdrowotnej, jak I dyskryminacyjnej I antyprzemocowej bezwzględnie powinny znaleźć się w programie nauczania. To, w jaki sposób zostaną one już umieszczone w tym programie, należy do, do Ministerstwa Edukacji. Taka, taki, takie działania, tak jak powiedziałam, w zakresie ochrony zdrowia, dyskryminacji, ochrony przed przemocą, zdrowia psychicznego młodzieży, uważam, że są niezbędne.
Rafał Ambrozik
Pani Mecenas, chciałem zapytać, czy uważa pani, że wolność słowa chroni także osoby publicznie krytykujące ideologię LGBT?
Speaker 80
Ja uważam, że nie ma czegoś takiego jak ideologia LGBT. Chciałam bardzo wyraźnie powiedzieć, bo wydaje mi się, gdybym tego nie powiedziała, nie byłoby to na miejscu.
A więc środowiska LGBT.
Sekundka, sekundka.
Speaker 80
Wolność słowa jest, tak jak powiedziałam, jednym z fundamentalnych praw przysługujących obywatelom. Mamy oczywiście swoje granice. Te granice każdorazowo są oceniane w konkretnej sprawie, panie senatorze. Nie, nie ma tutaj odpowiedzi I każdemu niezależnie od tego, po której stronie jest politycznej, w co wierzy I jakie ma poglądy, przysługuje dokładnie taki sam zestaw gwarancji konstytucyjnej. Każda taka sprawa jest oceniana indywidualnie.
Ja takich spraw w swojej karierze adwokackiej dotyczących wolności słowa prowadziłam naprawdę bardzo wiele I tam wszystko ma znaczenie. I kontekst ma znaczenie I użyte słowa mają znaczenie. I to, co jest po, po drugiej stronie tych dóbr, kto to mówi, w jakiej sytuacji to wszystko ma znaczenie I trudno mi tak odpowiedzieć na to pytanie zadane w sposób tak generalny, inaczej niż odpowiedziałam przed chwilą.
Rafał Ambrozik
Dziękuję panie marszałku. Pani mecenas, chciałem zapytać, czy prawo do życia od poczęcia do naturalnej śmierci uważa pani za fundamentalne prawo człowieka podlegające ochronie Rzecznika Praw Obywatelskich?
Tam jest jeszcze pytanie.
Bardzo proszę.
Speaker 100
Pani Mecenas, chciałam zapytać, czy uważa pani, że podstawowym prawem obywatelki I obywatela Rzeczypospolitej Polskiej jest prawo do wolności życia prywatnego w kontekście różnych decyzji podejmowanych, również z zakresu swojego zdrowia, z zakresu również zdrowia reprodukcyjnego, jak również z zakresu to, jaką jest się po prostu osobą, jaką osobą się urodziło I Czy będą to wartości, których będzie pani chronić? Dziękuję.
Bardzo proszę.
Speaker 80
No oczywiście wynikają one wprost z artykułu 47 Konstytucji I podlegają one ochronie. No wynikają oczywiście też z artykułu ósmego Europejskiej Konwencji Praw Człowieka Karty Praw nie będę tu państwa zanudzać oczywiście. Tak.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Otwieram... Dziękuję pani rzecznik. Otwieram dyskusję. Tak, bardzo proszę.
Bardzo proszę pan senator Adam Bodnar. Przy ostatniej zmianie, którą wprowadziliśmy ustawą, że przesłuchiwany w sądzie ma prawo siedzieć, to chyba musimy wprowadzić coś takiego w regulaminie Senatu tam. Bardzo proszę panie Senatorze.
Adam Bodnar
Szanowny panie marszałku, szanowne panie I panowie senatorowie, szanowna pani mecenas. Drodzy państwo, dla mnie jako osoby, która sprawowała ten zaszczytny urząd przez ponad 5 lat, to jest zawsze niezwykle istotny mom niezwykle istotny moment, kiedy zarówno wybierany jest rzecznik, jak również kiedy rzecznik praw obywatelskich przedstawia coroczne sprawozdanie z działalności. I myślę, że to jest niezwykłe zobowiązanie ze względu na to, jaki urząd stworzyła pani profesor Ewa Łentowska I kolejni rzecznicy. Bardzo się cieszę, że pani wymieniła między innymi pana doktora Janusza Kochanowskiego, bo on naprawdę potrafił łączyć, a jednocześnie potrafił podejmować inicjatywy, które wychodziły poza taki typowy nawias działalności. Mało kto pamięta, że Janusz Kochanowski jako 1.
Rzecznik pojechał na Festiwal Woodstock I tam spotkał się z publicznością, z obywatelami, odpowiadał na różne różne pytania I to jest bardzo pamiętane w urzędzie Rzecznika Praw Obywatelskich. I mówię o tym, ponieważ no z tym urzędem wiąże się określona tradycja, ale wiąże się także ta tradycja instytucjonalna związana z osobami, które pracują w biurze rzecznika. No dość wspomnieć, że pan zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk zaczynał jako asystent profesor Łentowski, a później był kolejnym zastępcą wszystkich rzeczników począwszy od profesora Andrzeja Cola aż po teraz po profesora Marcina Wiącka. Ale to nie jest tylko I wyłącznie pan Stanisław Trosiuk, ale także wielu, wielu, wiele osób oddanych misji Urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich bardzo poważnie podchodzący do swoich, do swoich zadań. Natomiast myślę, że to, jest wyzwaniem I moje pytanie trochę, moje pytania trochę do tego zmierzały, to to, że zmienia się takie powiedziałbym otoczenie instytucjonalne rzecznika.
Ponieważ to już nie jest tylko Rzecznik Praw Obywatelskich, ale też Rzecznik Praw Dziecka, ale mamy też inne instytucje rzecznicze. Są pomysły na jeszcze kolejne, ale także mamy centralne organy administracji publicznej, które wykonują pewne funkcje, które się mogą krzyżować. I wydaje mi się, że to jest 1 z większych wyzwań obecnie dla Rzecznika Praw Obywatelskich, jak wykonywać te zadania w sytuacji, kiedy kompetencje mogą się krzyżować I kiedy dzięki efektowi synergii można bardzo wiele razem osiągnąć. Zwłaszcza jeżeli się szuka wspólnie rozwiązań, a nie kłóci czy pozostaje w jakimś sporze co do tych zadań. I myślę, że to będzie 1 z ważniejszych rzeczy.
Tak samo, jak to zajmowanie się tymi relacjami horyzontalnymi w kontekście prawdopodobnego rozszerzenia uprawnień na organ do spraw równości. I ja myślę, że to co pani Mecenas osobiście udowodniła swoją pracą przez wiele lat, absolutnie to, że posiada niezwykłą wrażliwość na prawa człowieka. Po 2., że ma coś bardzo takiego wyjątkowego w świecie prawniczym, a mianowicie takie bardzo kreatywne podejście do wykorzystywania instrumentów prawnych, jeżeli chodzi o pracę na rzecz ochrony praw I wolności jednostki, bo
Tych spraw czy to przed sądami krajowymi czy przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka I przed przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej było sporo a jeżeli ktoś nie wierzy to warto wejść nie wiem do wyszukiwarki Hudog Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wrzucić nazwisko, no I kilka, jeśli nie kilkanaście tych spraw łatwo wyskoczy I za każdą z tych spraw kryją się bardzo ważne, konkretne problemy. Jak tutaj była mowa o prawa osób LGBT, to ja pamiętam jedną z takich spraw, już nikt nie pamięta o tych historiach, ale jak to Gazeta Polska swego czasu dystrybuowała nalepki Strefa wolna od LGBT. Takie nalepki, które mieli sobie czytelnicy, jak rozumiem, wklejać. No I to dzięki aktywności pani mecenas ten haniebny proceder został zahamowany. I myślę, że to bardzo się przyda.
To znaczy to kreatywne podejście do instrumentów prawnych, które są do dyspozycji Urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich, bo po to, tak to można powiedzieć, też w dużej mierze wymyśliła pani profesor Ewa Łętowska, żeby to, co ustrojodawca, ustawodawca dał, aby wykorzystywać w służbie na rzecz obywateli. Ale myślę, że jest 1 rzecz, o której chciałbym, 1 kompetencja, o której chciałbym powiedzieć, która jest obecnie bardzo, kto wie, czy być może nawet nie jest ważniejsza od od kwestii umiejętności prawnych, a mianowicie umiejętność komunikowania, mówienia, tłumaczenia obywatelom, po co w ogóle oni mają prawa, jakie są te prawa, po co są rządy prawa, na czym polega zasada praworządności, jakie są zasady konstytucyjne. I tutaj myślę, że no czy to poprzez tydzień konstytucyjny, czy działalność wolnych sądów I wiele innych inicjatyw, czy ten ostatni program radiowy pani mecenas udowodniła, że potrafi to wykorzystywać, a to jest bardzo, bardzo ważne współcześnie właśnie w tym czasie polaryzacji, czasie reinterpretacji norm, kwestionowania I erozji wartości konstytucyjnych I ciągłego sporu czym tak naprawdę prawa człowieka są I czym są zasady konstytucyjne. I myślę, że to to będzie bardzo dobrze służyło I obywatelom I Urzędowi Rzecznika Praw Obywatelskich. Na sam koniec chciałbym powiedzieć o jednej rzeczy.
Jeżeli Wysoka Izba spojrzy do konstytucji, to zauważy, że rzecznik ma być nie tylko niezależny od innych organów władzy, ale ma być niezawisły. To jest wielka rzecz, bo jak prześledzimy I przeczytamy dokładnie konstytucję, to ten wymóg niezawisłości odnosi się tylko I wyłącznie do sędziów sądów powszechnych Trybunału Konstytucyjnego Trybunału Stanu oraz do Rzecznika Praw Obywatelskich. I to, I ta niezawisłość jest nie tylko gwarancją konstytucyjną, ale także wielkim zobowiązaniem faktycznego strzeżenia praw I wolności obywatelskich, działania na rzecz obywateli, rozpatrywania ich ich skarg. I to jest ten moment, który materializuje się z momentem złożenia przysięgi. Chciałbym, żebyśmy o tym pamiętali, bo ten moment oznacza, że w pewnym sensie zostawiamy za sobą całą przeszłość zawodową, wykorzystujemy ją dla oczywiście dobra publicznego I wykonywania zadań jak najlepiej potrafimy, ale tak naprawdę to zostajemy my z tą naszą niezawisłością I z tymi skargami, które obywatele kierują I robimy wszystko, co potrafimy zgodnie z wiedzą I naszym sumieniem, aby właśnie obywatelom służyć I tego chciałbym pani mecenas serdecznie życzyć.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo panu senatorowi. Zamykam dyskusję. Czy pani rzecznik chce jeszcze na koniec zabrać głos? Nie, dziękuję serdecznie. Informuję, że głosowanie w tej sprawie zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia senatu.
Wysoka Izbo, zanim ogłosi przerwę do godziny dwudziestej pierwszej, 2 komunikaty.
Joanna Sekuła
Posiedzenie Komisji budżetu, finanse I finansów publicznych w sprawie rozpatrzenia wniosku zgłoszonych na sześćdziesiątym trzecim posiedzeniu Senatu do ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych dróg senackich 779 odbędzie się dzisiaj, 5 minut po ogłoszeniu przerwy w sali 182. Posiedzenie Komisji Zdrowia w sprawie rozpatrzenia wniosków zgłoszonych w trakcie debaty do ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta I Rzeczniku Praw Pacjenta druk 782 odbędzie się 5 minut po ogłoszeniu przerwy w sali 179.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Formalnie jeszcze poinformuję, że głos w dyskusji do protokołu w tym punkcie złożyli senatorowie Brejza Ryszard, Szenfeld Adam, Szpet Aleksander. Ogłaszam przerwę do godziny dwudziestej pierwszej. Dwudziestej pierwszej