64. posiedzenie Senatu RP XI kadencji - 05.08.2026 r.
Legend
Transcript markers
- text Sentence being played
- text Search result
- text Intervention cited by the link you opened
Click a sentence to play the video from that moment. Select text to quote it with the speaker, timestamp and link.
More options
Senat Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Follow its sittingsMałgorzata Kidawa-Błońska
W przypadku nie zgłoszenia wniosków legislacyjnych, zostanie on przyjęty przez aklamację, że jeżeli nie zostanie zgłoszony sprzeciw w tym zakresie. Proszę o zabranie głosu I przedstawienie projektu uchwały upoważnionego przedstawiciela wnioskodawców pana Senatora Marka Komorowskiego. Bardzo proszę panie Senatorze.
Marek Komorowski
Pani marszałek, panie I panowie senatorowie, pani dyrektor, szanowni państwo. Mam zaszczyt przedstawić projekt uchwały Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w 80 rocznicę śmierci Danuty Heleny Siedzikówny pseudonim Inka. Państwo pozwolą, że zanim przedstawię, zaprezentuję uchwałę, parę słów na temat Danuty Siedzikówny pseudonim Inka. Tych takich rzeczy, których w uchwale nie ma, ponieważ nie... Uchwała nie jest biogramem I trudno umieścić w tej, w takiej uchwale okolicznościowej szereg kwestii.
A myślę, że jest to na tyle istotne, że należałoby, aczkolwiek zdaję sobie sprawę, że na te matinki dużo osób dużo wie, może wszystko wiedzą, niektórzy, ale jest czas, miejsce, w którym pewne rzeczy muszą wybrzmieć. I państwo pozwolą, że że podzielę się paroma refleksjami. Danuta Siedzikówna urodzi w sie urodziła się trzeciego września 1900 dwudziestego ósmego roku w Guszczewinie. To jest aktualnie gmina Narewka, powiat hajnowski, województwo podlaskie. Jest przedstawicielem pokolenia, można powiedzieć, taki takiego symbolicznego pokolenia w związku z z wybuchem wojny, rozpoczęciem wojny, które musiało
szybko
Marek Komorowski
Dorosnąć. Musiało szybko dorosnąć zarówno fizycznie, jak I psychicznie. Musiało podołać tym wszystkim nieprzewidywanym wówczas wydarzeniom związanymi z drugą wojną światową. Gdy wybucha 2. Wojna światowa, Inka ma 11 lat.
Można powiedzieć, skończyła by tę aktualnie czwartą klasę, słaby do piątej klasy szkoły podstawowej. Jak ma 11 lat I 5 miesięcy, dziesiątego lutego, jej ojciec zostaje wywieziony na Sybir do kopalni złota, po czym wstępuje do armii Andersa, ale jest tak wycieńczony tą katorżniczą pracą na Syberii, że nie jest w stanie podjąć działalności jako żołnierz I zostaje komendantem obozu w Teheranie, ale jednak z wycieńczenia umiera. Inka nigdy nie dowiedziała się o tym, o losach swojego, swojego ojca. Matka Inki zostaje w listopadzie 1900 czterdziestego drugiego roku, ponieważ działa w armii krajowej, zostaje aresztowana przez gestapo I poddana brutalnym, brutalnemu śledztwu. W trakcie pobytu, trakcie tego śledztwa zachorowuje na tyfus I jest przeniesiona do szpitala więziennego.
Wówczas Ince udaje się dwukrotnie odwiedzić matkę. Widzi ją pobitą, zmaltretowaną. Matka zostaje rozstrzelana w 1900 czterdziestym trzecim roku. Ojciec umiera w czerwcu 1900 czterdziestego trzeciego roku. W wieku piętnastu lat jest, zostaje sierotą.
Szuka grobu matki, nigdy go nie nie odnajduje. Matka w grypsie przekazanym do córek pisze między innymi takie zdanie: Dziewczynki, z zemstem zostawcie Bogu. Po tych wydarzeniach w grudniu czterdziestego trzeciego roku wstępuje do ar do armii krajowej wraz ze swoją starszą siostrą Wiesławą. Przechodzi szkolenie medyczne sanitariuszki I zostaje sanitariuszką. Później pełni również funkcję łączniczki.
Bierze udział w różnego rodzaju akcjach Armii Krajowej, jednak nigdy nie strzelała, nigdy nie używała broni. Była sanitariuszką, udzielała pomocy, udzielała pomocy zarówno rannym partyzantom, jak I udzielała pomocy również I rannym milicjantom, jak I rannym żołnierzom armii, armii ludowej. Przez krótki moment jej dowódcą, ja jako taką ciekawostkę można wspomnieć, był porucznik Leon Baynar pseudonim Nowina później znany jako Paweł Jasi Jasienica. Po śmierci matki, po rozstrzelaniu, Inką zajmuje się babcia Aniela Siedzik. Ona wychowała Inkę, ona w Narewce, oni mieszkali wówczas w Narewce, ona była tą osobą, która wszelkie patriotyczne patriotyzm w sobie wcielała, była osobą z Inką bardzo związana I Inka była bardzo związana z babcią.
Wpoiła takie pojęcia Ince jak Bóg, honor, ojczyzna, prawdę, odwagę. Tuż przed aresztowaniem, kiedy nastąpiło aresztowanie Inki, Inka widziała się też z drugą babcią Heleną Tymińską. Miała z nią bezpośredni bezpośredni kontakt. Wyrok wykonany na ince można można wspomnieć, bo proces był jednodniowy, proces był niezgodny z nawet z obowiązującymi wówczas przepisami, bo gdy wykonano wyrok śmierci na ince, ince do pełnoletności, do ukończenia osiemnastu lat życia, brakowało sześciu dni. Wówczas w obowiązującym systemie prawnym osoba niepełnoletnia nie mogła być oskarżona I skazana na karę śmierci.
Tym bardziej nie można było takiej kary śmierci wykonać. Na to nie patrzono. Cele były, cele były inne, cele były zastraszenie żołnierzy walczących jeszcze w partyzantce, celem było dopadnięcie wszystkich przywódców armii krajowej. Śledztwo jakiemu została poddana było brutalne, była poniżana, była bita. Ona to wszystko, wszystko przetrwała.
Jaka była Inka na koniec tego wystąpienia, bo można powiedzieć, że była, Inka była dumna, skromna, obowiązkowa, wytrzymała, nie uskarżała się na trudy wojny, uśmiechnięta, pogodna, była wierna swoim ideałom, po prostu można powiedzieć, to była młoda, ładna dziewczyna. Z Inką zginął wówczas Feliks Salmanowicz-Zagończyk. Wykonywany wyrok śmierci przed plutonem egzekucyjnym składającym się z dziesięciu żołnierzy KBW, który, którzy wszyscy mieli po 10 amunicji, oddane salwy, a stali w odległości trzech kroków od, od ofiar egzekucji. Inka nie została zastrzelona. Nawet w zasadzie nie została raniona, on została lekko draśnięta.
Zagończyk został ranny, ale też nie został zabity. Pluton egzekucyjny nie chciał wykonać wyroku śmierci na Ince. Wówczas dowódca plutonu egzekucyjnego strzałem w głowę zabił zarówno Zagończyka, jak I, jak I Inke. Inke. Można powiedzieć cześć im, jej pamięci.
Przytoczę teraz treść uchwały Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Dwudziestego ósmego sierpnia przypada 80. Rocznica śmierci Danuty Heleny Siedzikówny pseudonim Inka, sanitariuszki, łączniczki oraz działaczki antykomunistycznego podziemia niepodległościowego. W grudniu 1900 czterdziestego trzeciego roku wstąpiła do Armii Krajowej. Po przejściu szkolenia medycznego służyła jako sanitariuszka I łączniczka w czwartym szwadronie piątej Wileńskiej Brygady Armii Krajowej dowodzonej przez majora Zygmunta Szendzielorza, Szendzielarza pseudonim Łopaszka.
W czerwcu 1900 czterdziestego piątego roku została aresztowana przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa za współpracę z podziemiem, jednak z transportu od, odbił ją 5. Patrol piątej Brygady Wileńskiej. Inka natychmiast wróciła do działalności konspiracyjnej. Podczas walk z grupami operacyjnymi UB, MO I KBW niosła pomoc medyczną rannym partyzantom, a także kierując się etyką lekarską rannym milicjantom. Dwudziestego lipca 1900 czterdziestego szóstego roku w wyniku dekonspiracji została ponownie aresztowana podczas wykonywania zadania zakupu leków.
Mimo brutalnego śledztwa bita I poniżana zachowała niezłomną postawę I nikogo nie wydała. Na podstawie kłamliwych oskarżeń trzeciego sierpnia 1900 czterdziestego szóstego roku Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku skazał osiemnastoletnią dziewczynę na karę śmierci. Wyrok ten był jawnym mordem sądowym. W ostatnim grypsie do sióstr Mikołajewskich Inka napisała słowa, które stały się jej testamentem. Jest mi smutno, że muszę umierać.
Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba. Wyrok wykonano dwudziestego ósmego sierpnia 1900 czterdziestego szóstego roku. Przed strzałem zdążyła wykrzyczeć, niech żyje Polska, niech żyje Łopaszka. Miejsce pochówku bohaterki zostało przez komunistów utajnione. Dopiero we wrześniu 2000 czternastego roku zespół Instytutu Pamięci Narodowej odnalazł jej szczątki na cmentarzu garnizonowym w Gdańsku, gdzie dwudziestego ósmego sierpnia 2000 szesnastego roku odbył się uroczysty pogrzeb państwowy już w 1900 dziewięćdziesiątym pierwszym roku 3.
Rzeczpospolita unieważniła skazujący ją wyrok
Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył ją pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, a prezydent RP Andrzej Duda mianował na 1. Stopień oficerski. Postać Danuty Siedzikówny symbolizuje tragizm I heroizm pokolenia żołnierzy niezłomnych, których jedyną winą była miłość do ojczyzny. Senat Rzeczypospolitej Polskiej w uznaniu wybitnych zasług I patriotycznej postawy uroczyście upamiętnia Danutę Herenem, siedzikównę pseudonim Inka w osiemdziesiątą rocznicę śmierci. Uchwała podlega ogłoszeniu w dzienniku urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej, Monitor Polski.
Małgorzata Kidawa-Błońska
Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie? Dziękuję bardzo, otwieram dyskusję. Jako Dziękuję.
Cześć I chwała Bohaterów.
Małgorzata Kidawa-Błońska
Dziękuję bardzo. Jako 1. Głos w dyskusji zabierze pan senator Aleksander Szwed, bardzo proszę.
Aleksander Szwed
Dziękuję pani marszałek, szanowna pani dyrektor, wysoka izbo. Za kilka tygodni w dniu dwudziestego ósmego sierpnia minie 80 lat od dnia, w którym komunistyczny aparat terroru odebrał życie niespełna osiemnastoletniej Danucie Siedzikównie-Ince. Nie zginęła dlatego, że popełniła zbrodnie. Zginęła dlatego, że pozostała wierna Polsce. Była sanitariuszką, niosła pomoc rannym, nawet swoim przeciwnikom, kierując się zasadami człowieczeństwa, których jej oprawcy byli całkowicie pozbawieni.
Przeszła brutalne śledztwo, była bita I poniżana, ale nikogo nie wydała. W pokazowym procesie skazano ją na śmierć na podstawie kłamliwych oskarżeń, a Bolesław Bieruk odmówił prawa łaski. Przed egzekucją napisała słowa, które na zawsze pozostaną jednym z najpiękniejszych testamentów polskiego patriotyzmu. Powiedzcie mojej babci, że zachowałem się, zachowałam się jak trzeba. Komuniści chcieli nie tylko odebrać jej życie, ale również wymazać pamięć o niej, ukryli miejsce pochówku, a sprawcy tej zbrodni przez lata nie ponieśli odpowiedzialności.
Dziś naszym obowiązkiem jest mówić prawdę o tamtych wydarzeniach I oddawać cześć tym, którzy zapłacili najwyższą cenę za wolną Polskę. Inka pozostaje symbolem odwagi, honoru I wierności ojczyźnie. Pokazuje, że patriotyzm nie jest pustym hasłem, lecz gotowością do dochowania wierności swoim wartościom nawet w najtrudniejszej chwili. Dlatego z pełnym przekonaniem oddaję hołd Danucie, Siedzikówce, Ince I wszystkim żołnierzom niezłomnym, dzięki którym pamięć o walce o niepodległą Polskę przetrwała kolejne pokolenia. Dziękuję bardzo.
Małgorzata Kidawa-Błońska
Dziękuję panie senatorze I bardzo proszę pani senator Anna Bogucka. Bardzo proszę.
Anna Bogucka
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Jako senator z województwa podlaskiego reprezentująca także te tereny, w których urodziła się Danuta Siedzikówna I dorastała. Danuta Siedzikówna jako 1 z najjaśniejszych postaci dwudziestego wieku z dużą wdzięcznością przyjmuje dzisiejszą oddającą jej hołd z okazji osiemdziesiątej rocznicy śmierci. Urodzona na podlaskiej ziemi w Goszczyninie koło Narewki, wychowana w cieniu Puszczy Białostockiej. Inka była córką tej ziemi, ziemi trudnej, doświadczonej przez historię, ale zawsze wiernej Polsce.
To właśnie podlasie nauczyło ją wrażliwości, odwagi I odpowiedzialności. To tutaj kształtował się jej charakter. Charakter, który nie ugiął się ani przed okupacją niemiecką, ani sowiecką, ani w obliczu powojennego terroru. Jako sanitariuszka piątej Wileńskiej Brygady Armii Krajowej niosła pomoc rannym, służyła innym, była wierna przysiędze. A kiedy przyszła najtrudniejsza próba, próba życia I śmierci, nie zdradziła swoich towarzyszy.
Nie wyrzekła się prawdy, nie poprosiła o łaskę, a miała zaledwie 17 lat. Była młodą dziewczyną, córką, harcerką, sanitariuszką. Mogła przecież żyć, marzyć, kochać. Zamiast tego stanęła twarzą w twarz z systemem, który nie znał litości I nie ugięła się, pozostała wierna, wierna Polsce, wierna prawdzie, wierna sobie. Dwudziestego ósmego sierpnia czterdziestego szóstego roku w Gdańsku komunistyczne władze wykonały na niej wyrok śmierci.
Pozostawiła po sobie słowa, które stały się jednym z najważniejszych moralnych testamentów powojennej Polski. Zachowałam się jak trzeba. Wysoka Izbo, te słowa brzmią cały czas, są aktualne I brzmią z niezwykłą mocą, bo nie są tylko świadectwem historii, są pytaniem skierowanym do wszystkich, także do nas współczesnych. Czy potrafimy zawsze być wierni wartościom? Czy potrafimy zawsze zachować się jak trzeba w życiu publicznym, w służbie państwu?
Dla mnie jako Senatora Rzeczypospolitej Polskiej z województwa podlaskiego pamięć o Ince ma wymiar szczególny. Ona nie jest postacią odległą. Ona jest częścią naszej lokalnej tożsamości, naszej pamięci, naszej dumy. Podlasie pamięta miejsca jej drogi, pamięta Narewkę, Hajnówkę, Białystok, pamięta dramatyczne wydarzenia, które doprowadziły młodą dziewczynę do walki o wolność. Pamięta także tych wszystkich, którzy razem z nią tworzyli pokolenie niezłomnych.
Tych, którzy do końca nie złożyli broni I walczyli o wolną Polskę. Jest wiele pomników pamięci Inki. To dowód, że jej postawa nie przeminęła wraz z historią, że wciąż żyje, a szczególnie ważne jest to, że żyje także w młodym pokoleniu. Na przykład w Brańsku, w powiecie bielskim prężnie działa drużyna harcerska nosząca imię Inki. I to nie jest tylko nazwa.
To zobowiązanie. Harcerze z Brańska z druhną Lucyną Oleksiewicz uczą miłości do ojczyzny. Idąc śladem Inki, uczą się od niej, że patriotyzm to nie tylko słowa I symbole, to wybory, to odpowiedzialność, to odwaga trwania przy prawdzie, nawet wtedy, gdy jest to trudne I za to im serdecznie dziękuję. Wysoki Senacie, niech życie I śmierć Danuty Siedzikówny będą dla nas wszystkich przestrogą, ale I inspiracją. Niech przypominają, że wolność nie jest dana raz na zawsze I że wymaga odwagi, wierności I charakteru.
Cześć I chwała bohaterom! Cześć jej pamięci!
Małgorzata Kidawa-Błońska
Dziękuję bardzo pani Senator I bardzo proszę pan marszałek Maciej Żywno.
Maciej Żywno
Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Mój region, Podlasie, jest dumny z tego, że Inka tam się urodziła I przez tyle lat pracowała I działała. Dlatego dzisiaj chciałbym, tak jak dla swoich synów, czy dla swoich harcerzy, zawsze podkreślałem ją jako wspaniały wzór do naśladowania. Chciałbym z tej mównicy I dzisiaj mieć okazję skierować słowa do młodych ludzi, którzy właśnie teraz scrollując coś w telefonie na TikTok lub w innych mediach, niech poszukają opowieści o Ince. Dlaczego?
Dlatego, że jest dla młodego pokolenia przykładem do naśladowania, ponieważ warto zwrócić uwagę, że była wierna przede wszystkim swoim wartościom. Wartościom, które przypłaciła własnym życiem. Była odważna. To jest naprawdę sztuka być w trudnych czasach odważnym, trudnym w odwadze podejmowania decyzji, bycia wiernym własnej wartościom I ponoszenia za to konsekwencji. Była zawsze gotowa na pomaganie innym.
Urodzona ratowniczka, sanitariuszka. Teraz to jest dla młodego pokolenia naprawdę żywy dowód na to, jak warto ten kierunek I taką postawę naśladować. Była odpowiedzialna, bo odpowiedzialnością jest branie odpowiedzialności za życie innych, za ich ratowanie, ale też za dotrzymanie tajemnicy. Miała silny charakter w tym młodym ciele. To serce naprawdę było twarde I swoim hartem pokazywało siłę charakteru.
I była patriotką. Patriotką, która kochała Polskę, ale też kochała sąsiadów, którzy byli różnej narodowości, ale razem tworzyli ówczesną Rzeczpospolitą Polską I ona wiedziała o tym, że w tej jedności jest siła. Cześciej pamięci.
Bohdan Borusewicz.
Bogdan Borusewicz
Byłem akurat kilka dni temu, w więzieniu w Gdańsku. Akurat razem z Januszem Pałubickim, którego ojciec, dowódca Pomorskiej Pomorskiej Armii Krajowej siedział tam. Byłem w miejscu, które w zasadzie nie powinno istnieć, ponieważ na początku lat pięćdziesiątych, chyba w pięćdziesiątym pierwszym roku zostało zasypane gruzem, Tym gruzem ze zniszczonego, zniszczonego Gdańska. No podwyższono spacernik I tak dalej. Nikt o tym, wydawało się, już nie wiedział już I nikt do tego miejsca nie wejdzie.
Speaker 16
No ale poszliśmy tam. Te kilka celów zostało odkopanych w 2000 pierwszym roku, może 2000... Dwutysięcznym. Chcę powiedzieć, że to było miejsce straszne. Ja sobie pomyślałem, jestem w piekle.
Bogdan Borusewicz
Więźniów przytaczano do do posadzki nogami, rękoma, a nieraz. I za nogi, ręce, wlewaną wodę I oni tam siedzieli w tej wodzie w odchodach wiele miesięcy. Było też, była też sala zrobiona z jakichś pakamery. W jednym miejscu tam się można było tylko wyprostować, a wreszcie no siedzieć w kucki albo być zgarbionym. Czy to były takie warunki, które były torturami bez używania siły fizycznej?
Siedzikówna była z Podlasia, ale 5. Brygada to jest oddział wileński. Działał przede wszystkim na Wileńszczyźnie w okresie okupacji niemieckiej I po, w momencie okupacji rosyjskiej 5. Brygada przeszła na Podlasie, a potem na Pomorze. I stąd to więzienie w Gdańsku, stąd wyrok I to morderstwo sądowe w Gdańsku.
Inka nie została aresztowana na skutek, na skutek dekonspiracji. Ona została zrodzona, wskazana. Przez łączniczkę piątej Brygady, pseudonim Regina. Ta Regina wskazała wielu innych. I w końcu także wskazał paczkę.
Speaker 17
Trzeba też pamiętać, kto uczył tych metod. Kto kierował w tym okresie naszym UB? Naszym, no. Tym właśnie, pytanie. No polskim, to czyli Ubecy to byli etniczni Polacy.
Bogdan Borusewicz
Uczyli I nadzorowali tego typu działania I myślę przenieśli te działania ze swojego kraju Rosjanie. Nawet sposób przesłuchania, tortury, warunki więzienia I ja sobie myślę, a myślałem, że to jest, to się już zmieniło kompletnie, że współcześnie nie mamy takich sytuacji. No ale pomyślałem o Ukrainie. Pytanie, czy tamte metody rosyjskie śledztw się zmieniły? Sposoby aresztowania, metody śledztw?
Speaker 16
Z tego co wiem, nie. I dlatego trzeba o tym pamiętać. Dlatego trzeba wspierać Ukrainy, żeby nasza młodzież nie musiała iść drogą tej młodej dziewczyny, siecie Kumnej.
Małgorzata Kidawa-Błońska
Dziękuję bardzo. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji zgłosili senator Przemysław Błaszczyk, Ryszard Brejza, Mieczysław Golba, Janusz Gromek, senator Jolanta Hibner, senator Ryszard Majer, Robert Mamontof I Adam Sejwet. Zamykam dyskusję. Szanowni państwo, senatorowie.
Zgodnie z artykułem osiemdziesiątym czwartym, ustęp 6., punkt 2. Regulaminu Senatu, Senat podejmuje uchwałę przez aklamację, jeżeli nie zgłoszono w tym zakresie sprzeciwu. Proszę wszystkich o powstanie. Stwierdzam, że Senat podjął przez aklamację uchwały w osiemdziesiątą rocznicę śmierci Danuty Heleny Siedzikówny pseudonim Inka. Dziękuję bardzo.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu drugiego porządku obrad. Ustawa zmieniająca ustawę o zmianie ustawy prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Tekst ustawy zawarty jest w druku 806, a sprawozdanie komisji w druku 806 a. Proszę o zabranie głosu senatora Waldemara Pawlaka I przedstawienie sprawozdania Komisji Gospodarki Narodowej I Innowacyjności oraz Komisji Klimatu I Środowiska.
Waldemar Pawlak
Szanowna pani marszałek, wysoki senacie. W dniu wczorajszym na połączonych komisjach gospodarki narodowej I innowacyjności oraz komisji klimatu I środowiska rozpatrywaliśmy proponowaną ustawę I komisje proponują wysokiemu senatowi przyjęcie tej ustawy bez poprawek. Proponowana ustawa jest ustawą, która odnosi się do przyjętej w marcu bieżącego roku ustawy zmieniającej prawo energetyczne, która to zmiana zmierzała do uporządkowania sytuacji związanej z dużą liczbą umów na przyłączenia do sieci nowych instalacji, które to umowy w niektórych przypadkach nie były realizowane w pełnym zakresie, a stanowiły swoistą blokadę w możliwościach rozwojowych nowych inwestycji. I mówiąc to, chcę zwrócić uwagę na to, że w tym przypadku rząd I parlament regulując te sprawy, weszły w relacje też między podmiotami gospodarczymi. Jest to ważne z uwagi na podnoszone wczoraj też pytania o to, jakie mogą być konsekwencje związane z ewentualnymi
Niedoskonałościami przyjętej ustawy otóż wcześniej te umowy były przedmiotem relacji między operatorami a firmami inwestorskimi mówię tu w pewnym uproszczeniu I dążyło, prowadziło to do sytuacji, w której nadmiar tych umów I zgód na przyłączenie prowadził do swoistego paraliżu możliwości rozwoju energetyki odnawialnej. Ta ustawa można powiedzieć, że była ustawą porządkującą kolejkę przyłączeniową I odblokowującą moce przyłączeniowe. Była przygotowana we współpracy z partnerami społecznymi, z Ministerstwem Energii I mimo dużej staranności, no pojawiły się nieścisłości czy wątpliwości interpretacyjne co do zapisów tej ustawy. Dlatego rozpatrujemy dzisiaj ustawę przyjętą w Sejmie z inicjatywy posłów z komisji deregulacyjnej. Prezentował tą ustawę pan poseł Meiszczowicz wczoraj na połączonych komisjach.
Ta ustawa miała naprawić wszystkie wątpliwości, ale w czasie prac nad tą, nad tą nowelą okazało się po wnikliwej analizie Biura Legislacyjnego Senatu I naszego legislatora, że jednak w tej poprawce, w tej poprawianej, poprawiającej ustawie też są pewne rozbieżności czy nieścisłości, które mogą wpływać na dalsze stosowanie prawa. Skupialiśmy się na dwóch punktach zasadniczych. 1 dotyczy artykułu jedenastego ustęp 1 b I sprowadza się do tego, że pojawia się wątpliwość co do terminu, który ten artykuł określa dla inwestorów zobowiązanych do zapłacenia zaliczki czy przedstawienia gwarancji. I jest tu pewien ograniczony zakres, bo po rozmowach z przedstawicielami Ministerstwa Energii uzyskałem informację, że dotyczy to około dziesięciu podmiotów, czym w większości przypadków to nie są wpłacone gwarancje w formie gotówkowej, tylko to są gwarancje bankowe, więc nie ma tutaj takiego ryzyka, że nawet w przypadku interpretacji firmy będą obciążone bezpośrednio takimi kosztami w zakresie płynności funkcjonowania. I dlatego z tego punktu widzenia nie wprowadzaliśmy poprawki do tej ustawy w tym punkcie.
2. Punkt, który odnosi się I ma skutki, może mieć skutki materialne, dotyczy artykułu drugiego I znowu dotyczy to terminów, bo pojawia się wątpliwość, czy terminy, które określona określała ustawa z marca, będą tożsamymi z tymi, które wynikają z tej poprawiającej ustawy. Ta ta tutaj konsekwencje się pojawią dopiero po piętnastym października bieżącego roku. Biorąc pod uwagę, że w Senacie toczą się prace nad ustawami dotyczącymi tej problematyki, postanowiliśmy przyjąć na komisjach następujące podejście, że przyjmujemy tą ustawę już teraz bez poprawek, żeby jej pozytywne skutki mogły działać jak najszybciej, a te 2 wątpliwości, które, o których omawiał, o których mówiłem przed chwilą, będą możliwe do naprawienia w tych projektach ustaw, które przygotowujemy w Senacie I mogą one być doprecyzowane. Na zakończenie jeszcze chcę podkreślić, że w momencie, kiedy państwo w marcu przyjęło rozwiązania porządkujące tą kolejkę przyłączeniową, tak umownie mówiąc, Państwo przejęło też na siebie część ryzyka związanego z ewentualnymi odszkodowaniami.
I dlatego w pracach nad tą ustawą w senacie w marcu tego roku, senat zaproponował szereg poprawek, które te relacje umowne poprowadziły w kierunku bardziej zrównoważonych rozwiązań w taki sposób, żeby nie było po stronie skarbu państwa ryzyka odszkodowań ze względu na to, że państwo w pewien sposób po pozbawiło potencjalnych inwestorów prawa do przyłączenia instalacji, żeby te rozwiązania były nie obciążające nadmiernie inwestorów, szczególnie tych, którzy już wcześniej rozpoczęli realizację projektów. Taka była intencja generalna poprawek w Senacie. Ta regulacja I całe prawo energetyczne jest bardzo złożoną regulacją odnoszącą się do wielu różnych jednostek redakcyjnych I biorąc właśnie pod uwagę potrzebę takiego wnikliwego, bardzo precyzyjnego dopracowania tych rozwiązań, postanowiliśmy na posiedzeniach komisji nie poszukiwać sformułowań poprawek tak ad hoc, tylko przygotować je w sposób bardzo odpowiedzialny I poprawny, żeby... To mamy już drugą naprawę tej regulacji, to żeby za trzecim razem już zrobić to porządnie I dokładniej, żeby nie było znowu problemów interpretacyjnych. Bo oczywiście oprócz takiego ścisłego interpretowania prawa trzeba też brać pod uwagę, że przy stosowaniu tego prawa z dobrą wolą I z dobrym nastawieniem wiele problemów, wiele relacji można rozwiązać.
I tutaj apel też I do Ministerstwa Energii I do operatorów, że skoro państwo weszło w tą rolę takiego moderatora tej sytuacji, to też bardzo prosimy o to, żebyście państwo dołożyli najwyższej staranności, żeby nie było tak, że poprawiamy tą ustawę kolejny raz I znowu się spotykamy z kolejnymi pułapkami na ostatniej prostej, bo w senacie już tutaj trudno mówić o naprawieniu tych niedoskonałości w taki bardzo precyzyjny sposób, bo ta ustawa została przyjęta w Sejmie w poprzednim tygodniu. Dlatego zwracamy się do wysokiego senatu o przyjęcie tej ustawy bez poprawek I równocześnie zwracamy uwagę na to, że te niedoskonałości, które wskazało Biuro Rejestracyjne Senatu na dzisiaj nie rodzą żadnych znaczących konsekwencji materialnych. Bo tak jak jeszcze raz podkreślam, mówiłem o tym pierwszym istotnym punkcie 11 1 b, to dotyczy tylko dziesięciu podmiotów I to są gwarancje głównie, a w przypadku drugim te konsekwencje dopiero się pojawią w połowie października. Dziękuję bardzo za uwagę I proszę o przyjęcie ustawy bez poprawek.
Speaker 20
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pana senatora sprawozdawcy? Nie widzę, dziękuję bardzo. Projekt tej ustawy został wniesiony przez Komisję Sejmową. Nie mamy tutaj przedstawicieli akurat Komisji Sejmowej, czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos w w sprawie procedowanej ustawy?
Bardzo proszę, panie ministrze.
Marian Zmarzły
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Ja może bardzo krótko chciałbym się odnieść. Nie chciałbym się rozwodzić tu nad ważnością reformy przyłączeń do sieci elektroenergetycznej. Ta reforma wprowadziła znaczące usprawnienia w procesie przyłączeniowym, a jej celem było właśnie uporządkowanie kwestii dostępności mocy przyłączeniowej dla rosnącej liczby podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci. Koniecznym warunkiem skuteczności tej ustawy było objęcie przepisami przejściowymi również tych projektów, które już były w trakcie realizacji przed jej wejściem w życie.
Co do zasady rozumiemy potrzebę doprecyzowania niektórych przepisów w związku z powstałymi wątpliwościami interpretacyjnymi poprawki wprowadzonej na etapie prac parlamentarnych dotyczącej vacatio legis, ustawy sieciowej. W ramach prac w Sejmie omówiono I adresowano pewne niedoskonałości I luki w przepisach przejściowych. Wczoraj na komisji senackiej te tematy były, były, zostały omówione, nie wniesiono poprawek. Tak jak ta ustawa, jak każda inna podlega też wykładni, a materiał ustawy jest skomplikowana, więc zawsze będzie podlegać różnym interpretacjom. Bardzo proszę o przyjęcie ustawy prawo energetyczne oraz niektórych podmiotów, praw bez, bez poprawek.
Speaker 22
Dziękuję. Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pana ministra? Nie widzę, dziękuję bardzo, panie ministrze. Otwieram dyskusję.
Nikt się nie zapisał do dyskusji, natomiast mamy złożone głosy do protokołu państwa senatorów, Przemysława Błaszczyka, Ryszarda
Speaker 23
Leszka Czarnowaja, Janusza Gromka, Józefa Jodłowskiego, Władysława Komarnickiego, Ryszarda Majera, Janusza Pęcherza, Adama Schenfelda I Aleksandra Szweda. Nie wiem, pan może przeczytał. Nie, Monika Piątkowska, czy pani Senator też złożyła głos, tak? Dziękuję bardzo. W takim razie dodajemy do listy.
Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu trzeciego porządku obrad ustawy o zmianie ustawy prawo wodne. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 795 a sprawozdanie komisji w druku numer 795 a. Proszę o zabranie głosu pana senatora Stanisława Gawłowskiego I przedstawienie sprawozdania Komisji Klimatu I Środowiska.
Stanisław Gawłowski
Panie marszałku, Wysoka Izbo, przedmiotowy poe projekt ustawy o zmianie ustawy prawo wodne został przygotowany przez... I wniesiony pod obrady Sejmu przez grupę posłów. Ustawa zmierza do stworzenia podstaw prawnych umożliwiających wykorzystanie wody odzyskanej ze ścieków komunalnych do chłodzenia między innymi elektrowni, elektrociepłowni, czyli przy obecnym kryzysie wodnym stwarza możliwość wykorzystania wody, która powstaje na skutek oczyszczania. Ciągle jest to ściek, ściek technologiczny, ale do procesów technologicznych. W trakcie wczorajszego posiedzenia komisji, nie tylko Ministerstwo Infrastruktury, jak I, które było reprezentowane przez pana ministra Przemysława Kuporskiego, ale również prezes Wód Polskich Mateusz Balcerowicz, ale również przedstawiciel jednego z potencjalnych zainteresowanych tym rozwiązaniem, czyli Orlen Termica.
Mówi o tym, że ta ustawa stworzy możliwość do tego, żeby wykorzystać przykład wodę oczyszczone z oczyszczalni ścieków Czajka, że ta oczyszczalnia, czy te wody nie będą musiały być już pobierane z Wisły, tylko właśnie będą mogły być wykorzystane z kolektora ściekowego, zrzutowego, wrzucającego wodę do Wisły. Często parametry wody po oczyszczalni mają, są dużo lepsze niż wody znajdujące się w rzekach, ale tak jak mówiłem przy tych parametrach, które widzimy, stanie poziomu wód nie tylko w Wiśle, ale w wielu rzekach w Polsce, wykorzystanie wód po oczyszczalniach ścieków pozwoli na to, żeby nie tylko działać prośrodowiskowo, oszczędzać wodę, lepiej gospodarować się wodą, ale również sposób ekonomiczny poprawi funkcjonowanie takich instalacji jak elektrociepłownie czy elektrownie jako takie. W trakcie głosowania na komisji sześciu, sześcioro senatorów było za, 0 przeciw, 1 senator wstrzymał się od głosu w Sejmie. Z tego, co się zdążyłem zorientować, nikt z posłów, a może 1, głosował przeciwko tej ustawie. Dziękuję bardzo.
Uprzejmie proszę o poparcie tej ustawy.
Speaker 22
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pana senatora z sprawozdawcy? Nie widzę, dziękuję panie Projekt tej ustawy został wniesiony przez posłów. Nie mamy przedstawicielki wnioskodawców z nami. Nie mamy też przedstawicieli rządu w sprawie tej ustawy, ale możemy otworzyć dyskusję.
Czy pan Piotr, tak, Woźniak, bardzo proszę, zapraszam.
1., 1. Był pan z
Piotr Masłowski
Panie marszałku, wysoka izbo. Ja, ja bardzo krótko chciałem zabrać głos I wykorzystać tą okazję do tego, żeby poruszyć jeszcze 1 temat związany z wodą poprzemysłową. Przede wszystkim bardzo dziękuję wnioskodawcom za, za tą ustawę I za tą inicjatywę, bo sytuacja, w której jesteśmy dzisiaj, ta sytuacja, w której poziom rzek jest tak niski, że nawet niektóre elektrownie węglowe muszą ograniczać swoją działalność ze względu na, na problemy z chłodzeniem, pokazuje, że każdy zasób wodny każdy pomysł na to, jak wodę wykorzystywać w obiegu zamkniętym w Polsce, jest, jest pomysłem bardzo dobrym. A ja chciałem zwrócić uwagę na kwestię wód kopalnianych. Sama spółka kopalń usuwa ponad 100000000 metrów sześciennych wody rocznie.
Nie ma już z nami ministra zmarłego odpowiedzialnego za górnictwo w Ministerstwie Energetyki, ale to jest tak, że na jedną tonę węgla przypada kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt ton wody. I nawet po zamknięciu kopalń tą wodę trzeba pompować ze względu na bezpieczeństwo miast, mieszkańców czy też innych działających, działających zakładów. A problem polega na tym, że część tej wody jest zanieczyszczona, zazwyczaj zasolona, ale nie tylko. I ona ostatecznie wpada do polskich rzek. Wszyscy pamiętamy katastrofę na Odrze.
Badania, które jest nam pokazują, że mniej więcej 1 3. Tego zanieczyszczenia, które tam było, było właśnie spowodowane pompowaniem wód górniczych. Dlatego tą okazję wykorzystuję do tego, żeby podnieść temat I zwrócić uwagę na to, że także w tym obszarze musimy szukać rozwiązań, bo woda, która dziś jest problemem, może być ogromnym zasobem regionów, gdzie jest górnictwo węgla kamiennego czy górnictwo miedziowe, bo tam właśnie największy problem z wodą jest. Szukajmy także rozwiązań w tym obszarze. Dziękuję bardzo.
Speaker 20
Dziękuję bardzo I bardzo proszę pana startowe Piotra Woźniaka I bardzo przepraszam za zamieszanie wynikające z elektronicznych podpowiedzi.
Piotr Woźniak
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Ja nie mam żadnych wątpliwości, że ta ustawa to jest krok w bardzo dobrym kierunku. Te przykłady, nie tylko z Polski, ale w ciągu ostatnich kilku dni informacje z Rumunii, dzisiaj właściwie blackout Mołdawii pokazuje, że stan wody I zmiany klimatyczne to są sprawy, które absolutnie nas wszystkich dotyczą, bo możemy być szczęśliwi, kiedy świeci światło, działa klimatyzacja I wszystko jest niezauważenie dobrze funkcjonujące, ale pojawia się problem wtedy, kiedy absolutnie mamy problemy o charakterze energetycznym. Rozpatrywana nowelizacja ustawy prawo wodne dotyczy, tak jak wspomniałem, niezwykle istotnego obszaru funkcjonowania naszego państwa. Gospodarka wodna nie jest wyłącznie kwestią czy zagadnieniem administracyjnym, ale ma przede wszystkim wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców, działalność samorządów, rolnictwo, ochronę środowiska I także rozwój przedsiębiorczości, bo przecież wiemy, że gospodarka wodna też wpływa na działalność przedsiębiorców.
No I ważna kwestia realizacja inwestycji lokalnych. W ostatnich latach, tak jak wspomniałem, ja reprezentuję ten okręg, z którego województwa w ostatnim czasie mieliśmy bardzo fatalne skutki nawałnic, przede wszystkim powodzi. Doświadczamy zarówno kwestii, kwestia skutków powodzi, ale także długotrwałych okresów suszy. Te zjawiska mają daleko idące konsekwencje, także gospodarcze. Te zjawiska oczywiście świadczą o tym, że państwo musi reagować I ten, ta ustawa oczywiście idzie w tym kierunku.
Każda zmiana przepisów, także dotycząca prawa wodnego, powinna zwiększać rolę I tutaj ta ustawa to daje zwiększać bezpieczeństwo I ułatwiać samorządom wykonywanie swoich zadań. Wprowadzenie definicji wody odzyskanej ze ścieków komunalnych I dopuszczenie jej do wykorzystania w obiegach chłodzących to naprawdę krok, ogromny krok naprzód. No I przede wszystkim ograniczenie poborów wód powierzchniowych I podziemnych, a przecież ten deficyt wodny niestety będzie się pogłębiał, bo taki jest klimat. To się niestety na naszych oczach zmienia. Przypominam, że do tej pory nie mieliśmy rekordowych temperatur.
Dzisiaj najprawdopodobniej, czy w tym tygodniu, może paść kolejny rekord ciepła. To to wszystko ma swoje odniesienie później w gospodarce wodnej. Ja oczywiście mam nadzieję, że to nie jest ostatni krok w tym kierunku, dlatego że ta gospodarka w obiegu zamkniętym, gospodarka wodna może naprawdę napędzić jeszcze więcej bonusów, tak to nazwijmy ekonomicznie z punktu widzenia działalności polskiej gospodarki. Ja oczywiście będę głosował za treścią tej ustawy. Dziękuję bardzo.
Speaker 22
Bardzo. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Głosy w dyskusji zostały złożone do protokołu przez państwa senatorów, Przemysława Błaszczyka, Ryszarda Brejzę, Gustawa Brzezina, Leszka Czarnowaja, Janusza Gromka, Władysława Komarnickiego, Ryszarda Majera, Janusza Pęcherza, Monikę Piątkowską, Adama Schinfelda I Aleksandra Szweda. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu.
Speaker 23
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu czwartego porządku obrad, ustawy o zmianie ustawy prawo ochrony środowiska. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 804 a, sprawozdanie komisji w druku numer 804 a. Proszę o zabranie głosu pana senatora Piotra Masolskiego I przedstawienie sprawozdania Komisji Klimatu I Środowiska. Bardzo proszę.
Piotr Masłowski
Panie marszałku, Wysoka Izba. Wczoraj Komisja Klimatu podjęła, podjęła w głosowaniu decyzję o tym, żeby przedstawić wysokiej izbie propozycję przyjęcia tych zmian bez poprawek. Propozycja, którą rozpatrujemy, dotyczy programów ochrony powietrza I tego, że Trybunał Sprawiedliwości Uni Europejskiej, Uni Europejskiej złożył... Komisja Europejska złożyła skargę do Trybunału Sprawiedliwości I Unii Europejskiej, która zarzuca Polsce, że nie zapewnia ona skutecznej ochrony sądowej uprawnień, uprawnień mieszkańców I organizacji pozarządowych, którzy, którzy chcieliby zgłosić swoje uwagi do programów ochrony powietrza. Bardzo często sądy wykazywały jak gdyby wątpliwości co do tego, czy istnieje uzasadniona podstawa prawna do, do występowania przez organizację w takim, a nie, w takim właśnie obszarze.
Dlatego, dlatego ta zmiana ustawy prawo ochrony środowiska precyzuje, kto może tego typu uwagi do, do uchwał, uchwał, którymi są programy ochrony powietrza wnieść. I to są osoby fizyczne, mające miejsce zamieszkanie w strefie, który dotyczy uchwała, osoby prawne albo organizacje nieposiadające osobowości prawnej, ale prowadzące udokumentowaną działalność gospodarczą w na, przez co najmniej 24 miesiące na tym terenie. No I wreszcie organizacje pozarządowe, które także mają zapisy statutowe od co najmniej dwudziestu czterech miesięcy, działające, działające w tym obszarze. Warto także dodać, że ta propozycja wnosi uproszczone formy aktualizacji programów ochrony powietrza, dlatego że, dlatego że od roku 2028 będzie obowiązywała nowa dyrektywa w tym zakresie, która zmieni trochę zasady konstruowania programów ochrony powietrza, ale w związku z tym nie ma sensu zmuszać samorządów do tego, żeby teraz dokonywały jakiś bardzo, bardzo głębokich zmian w tych dokumentach, dlatego to myślę, że bardzo, bardzo ciekawa I dobra propozycja ministerstwa, wychodząca tak pragmatycznie naprzeciw sytuacji jednostek samorządu terytorialnego. W trakcie dyskusji senator Komarnicki zabierał głos, kierunkowo chwaląc, chwaląc zmiany, które, które w tej ustawie mają miejsce.
Speaker 27
Senator Pupa zgłosił poprawki, ale ostatecznie komisja stosunkiem głosów 6 za, 3 głosy przeciw, zadecydowała o tym, żeby zaproponować wysokiej izbie przyjęcie tej ustawy bez poprawek.
Speaker 20
Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie senatorowi sprawozdawcy? Nie widzę. Dziękuję, panie senatorze. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd.
Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Klimatu I Środowiska. Mamy dzisiaj wyraźny deficyt przedstawicieli rządu. Z tamtej strony, pani minister, zapraszam pani minister Urszula Zielińska.
Nieczęsto to bywa.
Bardzo proszę, pani minister.
Urszula Zielińska
Panie marszałku, szanowni państwo, senatorowie. W imieniu rządu mam zaszczyt przedstawić do czytania projekt ustawy o zmianie ustawy prawo ochrony środowiska z druku senackiego numer 804, przyjęty na zakończonym właśnie posiedzeniu Sejmu. To krótki, ale ważny projekt ustawy, który odpowiada na skargę Komisji Europejskiej z dwudziestego ósmego listopada 2000 dwudziestego piątego roku w skargę skierowaną do TSUE przeciwko Polsce, dotyczącą braku możliwości na podstawie obowiązujących przepisów krajowych zaskarżania przez zainteresowane społeczności, szczególnie społeczne organizacje pozarządowe programów ochrony powietrza. Komisja Europejska zarzucała Polsce naruszenie konwersji, konwencji z Orhus poprzez trudny proces odwołania I zaskarżenia tak zwanych programów ochrony powietrza. Komisja wskazywała w swojej skardze, że polskie sądy administracyjne interpretują wymóg wykazania interesu prawnego sposób zbyt restrykcyjny, odrzucając jako niedopuszczalne skargi wnoszone przez mieszkańców obszaru, którego sprawa dotyczy, czyli do których dotyczył, dotyczą uchwalane programy ochrony powietrza oraz przez organizacje społeczne ze względu na brak wykazania interesu prawnego.
I stąd przedstawiamy projektowany przepis w artykule dziewięćdziesiątym szóstym b, który zostaje propozycją rządu dodany, uzupełniony do ustawy prawo ochrony środowiska. Ten przepis ma na celu zapewnienie możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, ale wyłącznie na uchwałę w sprawie programu ochrony powietrza, bądź jego aktualizację, bądź brak tego programu ochrony powietrza, jeżeli upłynął termin jego przyjęcia. Bez konieczności wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w ustawie o samorządzie województwa. Następującym, bardzo konkretnie zdefiniowanym w tym przepisie trzem grupom społecznym. Mianowicie osobom fizycznym posiadającym miejsce zamieszkania w strefie, dla której został przyjęty albo powinien być przyjęty program ochrony powietrza lub aktualizacja lub plan działań krótkoterminowych.
Osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osoby, osobowości prawnej, prowadzącej działalność gospodarczą albo statutową w tej strefie, dla której został przyjęty lub powinien być przyjęty program ochrony powietrza, jego aktualizacja lub ten tak zwany plan działań krótkoterminowych, przez co najmniej 24 miesiące przed dniem ogłoszenia uchwały albo przed dniem, w którym upłynął, upłynął termin na podjęcie tej uchwały. Czyli osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej musi wykazać działalność, musi wykazać działalność gospodarczą lub statutową w tej strefie przez co najmniej 24 miesiące przed dniem podjęcia tej uchwały, którą chce zaskarżyć. I 3. Grupa społeczna, która została objęta tym przepisem, to organizacje społeczne powołujące się na swoje cele statutowe, prowadzące udokumentowaną działalność statutową w zakresie właśnie ochrony powietrza, bo tego dotyczy materia ustawowa lub ochrony zdrowia ludzi, bo na nią również wpływa jakość powietrza przez co najmniej 24 miesiące przed dniem ogłoszenia uchwały lub przed dniem, w którym upłynął termin na podjęcie tej uchwały. Tak więc ten najważniejszy, właściwie nowy element ustawy, która składa się z zaledwie trzech artykułów, to jest 1.
Urszula Zielińska
nich. Bardzo precyzyjnie określamy w nim te 3 grupy społeczne, które nie muszą wykazać interesu prawnego pod warunkiem, że albo zamieszkują w danym obszarze, albo wykazują jako organizacje społeczne działalność statutową w zakresie ochrony powietrza
ochrony
Urszula Zielińska
Zdrowia człowieka przez co najmniej 24 miesiące przed terminem, dniem ogłoszenia tej uchwały. Te projektowane przepisy dopuszczają możliwość następnie wniesienia skargi terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia uchwały w sprawie programu ochrony powietrza lub aktualizacji tej uchwały lub planu działań naprawczych krótkoterminowych. Wskazany termin zapewni możliwość zaskarżania tych dokumentów przy jednoczesnym zapewnieniu realizacji działań naprawczych w nich określonych. Nie chcemy, żeby te skargi w jakikolwiek sposób blokowały możliwość realizacji działań naprawczych określonych w programach ochrony powietrza przez samorządy. Wprowadzenie przepisów, wskazujących określony krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ma istotne znaczenie dla oddalenia przez TCUE Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej skargi z dnia dwudziestego ósmego listopada 2000 dwudziestego piątego roku ze sprawy c 771 łamane przez 25.
I to jest 1. Główny zapis tego projektu. 2. Artykuł projektowanych przepisów zapewnia ciągłość, ale też w pewien sposób upraszcza dla samorządów przyjęcie dwuletnich aktualizacji, aktualnie wygasających z końcem tego roku obowiązujących programów ochrony powietrza, zanim w 2000 dwudziestym ósmym roku będą one wprowadzały nowy rodzaj zaktualizowanych nową dyrektywą, nowe plany ochrony powietrza. Aktualnie zgodnie z przepisami ustawy prawo ochrony środowiska w wyniku oceny jakości powietrza za rok 2024.
Lub 25. Powstaje obowiązek opracowania I przyjęcia w drodze uchwał przez samorządy województw nowych programów ochrony powietrza do końca 2000 dwudziestego szóstego roku. One odbywały, obowiązywałyby łącznie 2 lata, czyli do czasu wejścia w 2000 dwudziestym ósmym roku w życie planów działania na, na rzecz jakości powietrza zgodnie z nową dyrektywą Ambient Air Quality Directive. Aktualnie prowadzony jest proces transpozycji tej dyrektywy w ramach projektu ustawy o jakości powietrza. I w związku z tym, ten 2.
Projektowany artykuł ustawy przewiduje wprowadzenie regulacji, która upraszcza, wprowadza pewne minimum, minimalny zakres aktualizowanych programów ochrony powietrza, które obowiązywały będą na ten, na te najbliższe 2 lata. Przyjęcie tych aktualizacji pozwoli nam z jednej strony na zapewnienie ciągłości realizowanych dotychczas działań naprawczych, a do czasów wejścia w życie nowych przepisów kontynuację działań naprawczych, ale z drugiej strony nie będą wymagały podchodzenia do realizowania, przygotowywania pełnych, kompleksowych, nowych programów ochrony powietrza na ten krótki okres lat 2027, 2028, którym to z końcem dwudziestego ósmego roku wdrożone zostaną nowe typy programów ochrony powietrza na bazie tej nowej, zaktualizowanej dyrektywy. Wysoki Senacie, jak powiedziałam na początku, to jest krótka, ale bardzo istotny, bardzo istotny projekt ustawy z poprawek wniesionych... Propozycji poprawek wniesionych przez klub Prawa I Sprawiedliwości na wczorajszym posiedzeniu senackiej komisji. Zwracaliśmy uwagę, że 1.
Z nich jest już wdrażana w artykule pierwszym w ramach tych tych definicji. Pokazywaliśmy również I zwracaliśmy uwagę na, na to, że głos społeczny tych lokalnych społeczności jest tym wiodącym, najważniejszym, który decyduje o, o losach programów ochrony powietrza z jednej strony I ta ustawa tego nie zmienia. To są wciąż te lokalne społeczności I podmioty fizyczne I podmioty prawne, które muszą wciąż wykazać czy zamieszkanie, czy działalność w okresie dwudziestu czterech miesięcy I to ich głos jest przede wszystkim tym głosem wiodącym lub ogólnokrajowe organizacje pozarządowe, ale tylko takie, które zajmują się, mają w działalności statutowej ochronę powietrza I ochronę zdrowia człowieka, przez co najmniej okres dwudziestu czterech miesięcy. Uważamy, że to jest z jednej strony precyzyjne, z drugiej strony, odpowiadając tu na głosy senatorów z Prawa I Sprawiedliwości, zapewnia, że to jest wciąż głos tych lokalnych społeczności, który decyduje o kształcie programów ochrony powietrza. Dlatego bardzo prosimy Wysoki Senat o przyjęcie tego ważnego projektu ustawy.
Dziękuję bardzo.
Speaker 22
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pani minister? Nie widzę, dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję I bardzo proszę pan senator Piotr Woźniak, zapraszam.
Piotr Woźniak
Szanowny panie marszałku, wysoki senacie. Nie jest tajemnicą, że zmiana ustawy o ochronie środowiska, zmiana stanowi odpowiedź na zastrzeżenia Komisji Europejskiej, o czym wspomniała przed momentem pani minister. Dotychczas obowiązujące przepisy w moim przekonaniu nie zapewniały skutecznego środka, zaskarżenia programów ochrony środowiska, co zostało zakwestionowane przez Komisję Europejską jako niezgodne z wymaganiami, z wymaganiami prawa Unii Europejskiej, wynikającymi z konwencji również wspomnianej przez panią minister, czyli z konwencji z Arhouse. Oczywiście chcę podkreślić, że skuteczna ochrona powietrza to nie jest tylko kwestia zmian legislacyjnych. Obecnie w miksie energetycznym Polski, który przecież w sposób gigantyczny wpływa na to, jaką mamy jakość powietrza, zwłaszcza w okresach bezwietrznych I jesienno-zimowych, wygląda następująco, 38 procent węgiel kamienny, około dwudziestu procent węgiel brunatny, fotowoltaika I inne odnawialne źródła energii to jest około dwudziestu trzech procent I energetyka wiatrowa 8 procent.
Wiemy, jak bardzo mocno trwała debata I też kontestowanie odnawialnych źródeł energii w ostatnim czasie, zwłaszcza przez opozycję I mając na uwadze to, co się dzieje w zmianach klimatycznych, we wspomnianej wcześniej ustawie, w poprzednim punkcie, ale także tym, co dotyczy wspomnianych zmian, my musimy iść w kierunku odnawialnych źródeł energii, co do tego chyba nikt racjonalnie myślący z parlamentarzystów nie powinien mieć żadnych wątpliwości. Czyli nie tylko zmiany legislacyjne, bo tutaj mamy kwestię techniczną, ale w ślad za tym zielone światło I współpraca z finansowaniem, chociażby z Krajowego Programu Odbudowy, ale nie tylko, w odnawialne źródła energii w przyszłości, w kolejnych kadencjach, dlatego że, krótko mówiąc, taki jest trend I taka jest potrzeba naszego społeczeństwa. Nie da się zatrzymać postępu. My tutaj przy okazji tej ustawy chcę podkreślić te bardzo ważne rzeczy związane z odnawialnymi źródłami energii. Oczywiście mając to na uwadze, liczę, że rząd nie powie ostatniego słowa tylko na tych zmianach, ale będzie wspierał również inicjatywy związane z odnawialnymi źródłami energii przyszłości.
Dziękuję bardzo.
Speaker 22
Dziękuję bardzo. Tak, bardzo proszę, pan senator Pupa, bardzo proszę. Zapraszam do mównicy.
Zdzisław Pupa
Szanowni państwo, wysoka izbo, panie marszałku. Omawiana ustawa, jak wiele ustaw, które w jakiś sposób będziemy dyskutu, dyskutujemy na tej sali, ale również to referendum pana prezydenta, który za chwilę będzie przedmiotem również debaty, wpisuje się w coś co można ująć w takim można powiedzieć sformułowaniu, że obciąża to wszystko budżet przeciętnego Kowalskiego. Sytuacja wygląda między innymi następująco, że myśmy jako państwo polskie, również kierowani tym, co mówi Unia Europejska, zachęcali do budowy eko ekologicznych kominków, pelletun, odchodzenia od węgla, dywersyfikacja również ogrzewania, które zmierzało do tego, aby pozbywać się kopalin różnego rodzaju I dzisiaj mamy taką sytuację, że dajemy w jakiś sposób szansę na tworzenie prawa lokalnego, które w jakiś sposób może uderzyć z tego właśnie, o którym mówiłem przeciętnego Kowalskiego. Dlatego zgłaszaliśmy na posiedzeniu komisji środowiska poprawki, które zmierzały właśnie do tego, aby zostały w jakiś sposób te tematy z obciążeniami
Kowalskiego z z Umównego złagodzone I uzyskały te poprawki w większości będziemy też zmuszeni pewno do głosowania nad ustawą przeciw przeciw przeciw Natomiast chcę właśnie zwrócić uwagę na to, że na pewne na pewne brak konsekwencji, że może dojść do takich sytuacji, w której ci, którzy budowali kominki, eko, którzy budowali piece, zainstalowali piece na biomasę, mogą w jakiś sposób mieć problem z korzystaniem z tego, z tego, w jakiś sposób, z tego elementu ogrzewania. Wobec powyższego wobec powyższego zachęcam jeszcze do rozwagi, zastanowić się nad tym, czy nie należy w jakiś sposób wstrzymać się nad tymi działaniami, które właśnie poprzyjeżdżają poszczególne budżety domowe naszych polskich rodzin. Dziękuję bardzo.
Speaker 22
Dziękuję bardzo. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Jednocześnie dla porządku informuję, że do protokołu swoje wystąpienia w dyskusji złożyli państwo senatorowie Przemysław Błaszczyk, Ryszard Brejza, Leszek Czarnowa, Janusz Gromek, Ryszard Majer, Janusz Pęcherz, Monika Piątkowska, Adam Szenfeld I Aleksander Szwed. Zamykam dyskusję. Czy pani minister jeszcze chce zabrać głos w sprawie?
Urszula Zielińska
Ja jeżeli mogę tylko bardzo króciutko się odnieść do dwóch głosów pana państwa senatorów I też podziękować za myślę, że bardzo wartościową dyskusję, która na komisję dzisiejszej połączonych kilku odbyła się w senacie, jeżeli chodzi o politykę klimatyczną I chcę zapewnić, że jeżeli chodzi o głos pana senatora Woźniaka, rozwój I finansowanie odnawialnych źródeł energii w przyszłości, mam nadzieję, że już we wrześniu przyjdziemy do państwa, do senatu z nowym projektem ustawy o rozwoju, wsparciu polskiego gazu odnawialnego, czyli biometanu. Nowy system wsparcia, który mam nadzieję z ze wsparciem parlamentu uruchomimy już w kolejnym roku. Także skrócenie okresów inwestycyjnych dla wszelkich, wszelkiego typu inwestycji, łącznie z odnawialnymi źródłami energii o 2 lata. To właśnie zostało przyjęte I wdrożone już w życie od pierwszego stycznia przyszłego roku, możliwość równoległego procedowania decyzji budowlanych z decyzjami środowiskowymi. Wierzymy, że to właśnie zdjęliśmy w ten sposób 2 lata z tego średnio siedmioletniego okresu inwestycyjnego w odnawialne źródła energii I odnawialne źródła energii dzisiaj dają nam co trzecią megawatogodzinę naszego prądu, co 3.
Mega megawatogodzina naszego prądu jest nasza, krajowa, w pełni, Polska nieimportowana, czysta, niskoemisyjna I ponad, już ponad 50 procent mocy zainstalowanej w systemie. Także działamy, inwestujemy I, I, chciałam jeszcze zwrócić uwagę na, odpowiedzieć panu Senatorowi Pupie o kosztach, bo koszty słusznie to zawsze podnoszą I słusznie ci odbiorcy energii końcowi. W krajowym planie w dziedzinie energii I klimatu, który został w tym roku przyjęty przez rząd, pokazujemy jak ścieżkę na ustabilizowanie I obniżenie systemowe kosztów energii dzięki właśnie zwiększaniu udziału tych najtańszych krajowych źródeł energii odnawialnej. Te ścieżki są zarysowane w tym dokumencie strategicznym. Bardzo polecam.
To jest w załączniku numer 1 do do do dokumentu głównego. Najdroższą energię. Mamy często na rynku hurtowym gdzieś jedną z najwyższych cen energii. To nie jest dlatego, że mamy tak dużo energii odnawialnej, wręcz przeciwnie, jesteśmy krajem z jednym z najniższych udziałów energii odnawialnej w systemie I stąd te koszty, no ponosimy bardzo duże koszty systemowe utrzymywania jeszcze systemu energii opartej na węglu I też importu gaz, gazu. Tak że chcę zwrócić na to uwagę I zapewnić państwa, że ta ścieżka, którą myślę, że w w miarę zgodnie ponad podziałami politycznymi jako kraj obraliśmy od lat, jest I gwarantuje nam systemowe obniżenie również kosztów I cen energii.
Dziękuję bardzo.
Speaker 23
Dziękuję bardzo. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu piątego porządku obrad ustawy o zmianie ustaw w celu wsparcia zrównoważonego lotnictwa. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 811, a sprawozdanie komisji w druku numer 811 a. Proszę o zabranie głosu pana senatora Piotra Masłowskiego o przedstawienie sprawozdania Komisji Infrastruktury I Komisji Klimatu I Środowiska.
Piotr Masłowski
Panie marszałku, Wysoka Izbo. Wczoraj połączone komisje klimatu I środowiska oraz komisje infrastruktury zajmowały się ustawą o zmianie ustawy w celu wsparcia zrównoważonego lotnictwa. Ustawa ta wprowadza rozwiązania wspierające rozwój zrównoważonych paliw lotniczych oraz mechanizmy zachęt ekonomicznych, służących ograniczaniu emisów gazów cieplarnianych w rolnictwie. Generalnie chodzi o, o stworzony europejski system związany z opłatami ETS I zachęcający przewoźników lotniczych do stosowania bardziej ekologicznych paliw. Z racji, że one są droższe, no to te regulacje wprowadzają mechanizmy, które przewoźnikom stosującym bardziej ekologiczne paliwa mają po prostu pomóc.
Zresztą na, na czerwcowym posiedzeniu senatu procedowaliśmy nad, myślę, że bardzo podobnymi regulacjami dotyczącymi, dotyczącymi żeglugi morskiej. To, co warto także podkreślić w proponowanej ustawie, Ona jak gdyby wychodzi naprzeciw, chociażby polskiemu przewoźnikowi lotniczemu lotowi, bo dotychczasowy przydział uprawnień do emisji faworyzował operatów lotniczych ze ze znaczącymi emisjami historycznymi. Jak gdyby sankcjonował rynek w ten sposób, że ci, którzy mieli duże woluminy przewozów, byli w lepszej sytuacji I te propozycje, te propozycje to zmieniają. Ustawa wprowadza następujące regulacje, ustanowienie procedury składania wniosków o przedział uprawnień z puli uprawnień przeznaczonych dla operatorów korzystających z kwalifikujących się paliw lotniczych, tych zrównoważonych. Przekazanie Krajowemu Ośrodkowi Bilansowania I Zarządzania Emisjami, czyli KOBiZE, zadań związanych z dokonywaniem obliczeń wysokości obowiązku kompensowania emisji przez operatorów statków powietrznych na potrzebę mechanizmu Corsia, w oparciu o metodykę ustaloną przez Komisję Europejską w akcie wykonawczym oraz przekazanie ich prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
Ustanowienie obowiązku informowania operatorów statków powietrznych przez prezesa ULC o zakresie kompensacji, określenie zasad współpracy pomiędzy KOBiZE a prezesem ULC w odniesieniu do wymiany informacji o zakresie obowiązku kompensowania emisji przez operatorów statków powietrznych, Przyjmowanie przez KOBiZE sprawozdań na temat skutków emisji lotniczych innych niż dwutlenek węgla. Ustanowienie przepisów delegacyjnych zwalniających operatorów statków powietrznych z niektórych obowiązków wynikających z uczestnictwa w systemie ETS. Uregulowanie procedury przekładania przez operatora statku powietrznego wniosku o opublikowanie na po wyższym poziomie agregacji danych dotyczących emisji lotów. Uchylenie przepisów dotyczących procedury składania wniosku o przydział uprawnień oraz o przydział uprawnień ze specjalnej rezerwy. Uchylenie nieaktualnych przepisów dotyczących monitorowania liczby tonokilometrów pochodzących z wykorzystania operacji lotniczych.
W trakcie dyskusji, biuro legislacyjne zwróciło uwagę na temat tego, że część przepisów ustawy wprost kopiuje rozwiązania europejskie, ale nie było tutaj żadnego wniosku legislacyjnego ze strony senatorów. Natomiast pan senator Hamerski, przewodniczący Komisji dopytywał panią minister o tym, czy te przepisy jak gdyby nie pogorszą sytuacji naszych lotników względem zewnętrznej konkurencji. Tu pani minister uspokajała pani minister Zielińska, że jest wręcz odwrotnie, że przecież ten, po to wprowadzamy ten mechanizm kompensacyjny, żeby ci stosujący ekologiczne, bardziej ekologiczne paliwa byli w lepszej sytuacji. Ostatecznie komisje rekomendują przyjęcie ustawy bez poprawek. Wynik głosowania 7 głosów za, 5 głosów wstrzymujących się.
Dziękuję.
Speaker 20
Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie senatorowi I sprawozdawcy? Nie widzę, dziękuję bardzo panie Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych
Speaker 22
Został upoważniony Minister Klimatu I Środowiska. Czy pani minister chce zabrać głos w sprawie tej ustawy? Króciutko, bardzo proszę, zapraszam.
Urszula Zielińska
Szanowny panie marszałku, wysoki senacie. Pan senator sprawozdawca już bardzo szczegółowo opisał. Ja tylko zarysuję te 4 obszary, które faktycznie projekt wdraża. Projekt z druku senackiego 811. 1.
To jest ten, to przekształcenie tego systemu przyznawania darmowych przydziałów uprawnień do emisji z takiego, który był faktycznie oparty na historycznych wielkościach emisji, czyli w pewien sposób premiował największych operatorów lotnictwa, największe linie, a nie przewoźników rozwijających się lub stosujących, inwestujących w innowacyjne rozwiązania. Ten system odchodzi od tego systemu przydzielania bezpłatnych uprawnień do emisji, polegających na historycznej wielkości emisji, a przechodzi do premiowania tych, którzy wdrażają zrównoważone paliwa lotnicze. Czyli to od stopnia wdrożenia nowych technologii, zrównoważonych paliw lotniczych, będzie zależało, będą zależały pozwolenia na emisję. I 2. Zmiana to zmiana w pewien w pewnym sensie drobna, ale, ale być może też istotna przy dzisiejszym monitorowaniu skutków emisyjnych innych niż dwutlenek węgla.
To jest już prowadzone przez, przez przedsiębiorstwa, przez linie lotnicze. Ustawa nakłada na KOBiZE, Krajowy Ośrodek Monitorowania Emisji, obowiązek oceny tych raportów na temat wielkości emisji I w przypadku niekompletnego raportowania tych danych także obowiązek zastępczego szacowania tych emisji przez organy inspekcji ochrony środowiska. I 3. Obszar zmian to wdrożenie zasady międzynarodowego mechanizmu kompensowania I ograniczania emisji w lotnictwie określanego jako korsja opracowanego przez organizację międzynarodowego lotnictwa cywilnego. Ten projekt określa, które loty będą podlegały konkretnie monitorowaniu, raportowaniu, w jaki sposób będą obliczane obowiązki poszczególnych operatorów.
Krajowy ośrodek będzie wykonywał te obliczenia dotyczące wymaganej kompensacji, ewentualnej, wymaganej kompensacji. Natomiast Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego będzie informował operatorów o wysokości ich ewentualnych zobowiązań. Ten przepis jest wprowadzany z długim okresem przygotowawczym, dostosowawczym, ponieważ 1. Rozliczenia za okres obejmujący lata 2024, 26 mają nastąpić pod koniec 2000 dwudziestego siódmego roku. Mamy więc czas na przygotowania administracji przedsiębiorców do stosowania tych zasad.
I przepisy dotyczące certyfikacji, czyli potwierdzania, czy wykorzystywane paliwa spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju oraz wymagania dotyczące organizowania, ograniczania emisji gazów cieplarnianych, czyli po prostu czy możemy traktować te paliwa jako zeroemisyjne. To jest taki 4. Obszar zmian, które wdraża ten przepis. Przepis czysto wdraża, transponuje dyrektywę, nie ma tutaj dodatkowych obowiązków. Staraliśmy się bardzo wiernie tylko stosować absolutne minimum, a jednocześnie to, to jest projekt łączący te 3 ważne cele, czyli po 1.
Wspiera ograniczanie emisji poprzez rozwój nowych paliw lotniczych. Po 2. Poprawia warunki konkurencji, odchodząc od systemu, który premiował największych przewoźników. I po 3. Porządkuje obowiązki administracji I operatorów, tworząc jasne zasady monitorowania, raportowania, weryfikacji I kompensowania emisji.
Dlatego w imieniu rządu Rzeczypospolitej zwracam się do szanownego wysokiego senatu o poparcie tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.
Speaker 20
Dziękuję bardzo. Są pytania do pani minister? Bardzo proszę, pan senator Dziękuję panie
Grzegorz Fedorowicz
marszałku. Panie minister, senator sprawozdawca mówił o tym, że w wyniku wprowadzenia tych regulacji może dojść do wzrostu cen usług lotniczych. Czy, czy Ministerstwo ma jakieś dane, ewentualnie na, o jak, jaki procent te ceny mogą wzrosnąć I ile to może kosztować użytkowników, czyli tych, którzy kupują bilety lotnicze na różne linie lotnicze.
Urszula Zielińska
Faktycznie była o tym dyskusja na wczorajszej komisji, natomiast ja myślę, że pan senator podkreślił konkluzję z tej, z tej dyskusji mówiącą, że właśnie dlatego wprowadzono system kompensacji, aby ci, którzy wdrażają, czyli to jest system oparty na zachętach dla tych wdrażających, dla przewoźników wdrażających nowe paliwa lotnicze, które ponieważ są nowe, ponieważ ich wolumen jest niższy na tym etapie ich rozwoju, w przeliczeniu na jednostkę kosztują więcej niż paliwa standardowe dotychczas używane. I w związku z tym regulator I autorzy dyrektywy wprowadzają system nagradzania właśnie bezpłatnymi pozwoleniami na emisję za stosowanie tych paliw, żeby takiego brzydkiego słowa użyję offsetować, czyli zrównoważyć ten ewentualny, ten dodatkowy wydatek. Tak że nie, nie przewidujemy, aby ta ustawa miała zmusić operatorów do podniesienia cen biletów lotniczych. To jakby była główna konkluzja z wczorajszej komisji.
Speaker 20
Dziękuję bardzo. Więcej pytań nie widzę. Dziękuję bardzo pani profesor. Otwieram dyskusję. Nie widzę nikogo, kto by się do dyskusji zapisał.
Speaker 22
Ale mamy głosy złożone do protokołu państwa senatorów w sprawie procedowanej ustawy, senatorów Ryszarda Brejzy, Janusza Gromka, Ryszarda Majera, Moniki Piątkowskiej, Adama Schemefelda I Aleksandra Szweda. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Dziękuję bardzo, pani minister. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu szóstego porządku obrad, ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz ustawy o zasadach ewidencji I podatników I płatników.
Speaker 23
Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 787, a sprawozdanie komisji w druku numer 787 a. Czekamy na pana senatora Klejnę. Zmierza, dobrze. W takim razie proszę o zabranie głosu pana senatora Kazimierza Klejnę I przedstawienie sprawozdania Komisji budżetu I finansów publicznych. Bardzo proszę, panie senatorze.
Kazimierz Kleina
Panie marszałku, wysoka izbo. W imieniu Komisji budżetu I finansów publicznych mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie z prac naszej komisji nad ustawą o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz ustawy o zasadach ewidencji I identyfikacji podatników I płatników. Nasze sprawozdanie zawarte jest w druku numer 787 a. Komisja budżetu I finansów publicznych rozpatrzyła tę ustawę na swoim posiedzeniu w dniu czwartego listopada, bieżącego roku. Podczas prac komisji przyjęliśmy 10 poprawek, które rekomendujemy I prosimy o przyjęcie przez wysoką izbę.
Panie marszałku, wysoka izbo. Omawiana ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz ustawy o zasadach ewidencji identyfikacji podatników I płatników wprowadza wiele przepisów, które mają charakter deregulacyjny I one są istotne z punktu widzenia płatnika, ponieważ pewne sprawy upraszczają, eliminują zbędne zapisy tak, aby rzeczywiście płatnicy, podatnicy mogli korzystać z dobrodziejstw tej ustawy. Drugim elementem tej ustawy jest są zapisy uszczelniające, które mają zadanie ochronę interesów państwa przed unikaniem opodatkowania I nieprawidłowościami w rozliczania podatku VAT. Wdrażają także tezy wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I to jest szereg tych wyroków I postanowień, które znalazły się w tych orzeczeniach I zawarte zostały także w ustawie o
podatku
Kazimierz Kleina
VAT. Ustawa zmierza do ustanowienia podstaw prawnych elektronicznego potwierdzenia wywozu towarów ujętych w dokumentach elektronicznych tax free poza terytorium Unii Europejskiej na potrzeby zwrotu osobom fizycznym niemającym stałego miejsca zamieszkania na terytorium Unii Europejskiej podatku zapłaconego przy nabyciu towarów na terytorium kraju, które w stanie nienaruszonym zostały wywiezione przez nie poza terytorium Unii Europejskiej w bagażu osobistym. Ustawa także implementuje zapisy wyroku, wprowadza zapisy I je rozwiązuje tutaj z odpowiednimi rozwiązaniami prawnymi wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia dwudziestego czwartego marca 2000 dwudziestego drugiego roku, które mówią o tym, że stają się na przeszkodzie pracy państw członkowskiego, które wyklucza możliwość uznania małżonków prowadzących działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa przy wykorzystaniu majątku objętego małżeńską wspólnotą majątkową odrębnych podatników, podatku o wartości dodanej w przypadku, gdy każdy z tych małżonków prowadzi działalność gospodarczą w sposób samodzielny. To jest bardzo istotny zapis, który rzeczywiście tutaj otwiera nowe możliwości rozliczania małżonków, których 1 prowadzi działalność rolniczą. Kolejny wyrok dotyczy wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia czwartego października 2000 siedemnastego roku w sprawie systemu podatku od wartości dodanej, który za dodałem w związku z jej artykułem osiemdziesiątym szóstym ustęp 1., który należy interpretować w ten sposób, że przepis ten stoi na...
Nie stoi na przeszkodzie dla przepisów krajowych takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które w celu stosowania zwolnienia z VAT do świadczeń dodatkowych, w tym usług transportowych, wymagają nie tylko, żeby ich wartość była włączona do podstawy opodatkowania, lecz również, aby faktycznie zostało opodatkowane VAT w urzędzie celnym w momencie przywozu. Kolejny przepis, który także znajduje rozwiązanie w tym tej ustawie, jest wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia dwudziestego piątego maja dwudziestego trzeciego roku. Dotyczy to także dyrektywy Rady Wspólnoty Europejskiej z dnia 2 tysię... Z roku 4006., w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, który należy także interpretować w sposób umożliwiający działanie, unikanie, doprowadzić do unikania osób w zakresie podatków od wartości dodanej lub nadużycia prawa. Te przepisy, które tutaj zostały wprowadzone do tej ustawy mają charakter deregulacyjny, uściślający.
Natomiast na posiedzeniu Komisji budżetu I finansów no rozpatrywaliśmy bardzo szczegółowo te zapisy, które wydawały nam się zbyt daleko idące w tym, w tych przepisach. Na w naszym posiedzeniu uczestniczyli przedstawiciele organizacji pozarządowych reprezentujący podatników, którzy szczególnie zwracali uwagę na zapisy dotyczące artykułu 105 a, który wprowadza odpowiedzialność solidarną za sprzedaż usług niematerialnych. Do tej pory ta solidar... Ta solidarna odpowiedzialność dotyczyła obrotu towarów. Natomiast ustawą, którą wprowadzamy, którą teraz przyjmujemy, ta solidarność za...
Podatkowa, odpowiedzialność solidarna została wprowadzona także za usługi niematerialne. Głównie są to usługi z obszaru usług doradztwa, no innych usług niematerialnych. Generalnie ten zapis dotyczący obrotu towarami dotyczy tej solidarnej, solidarnej odpowiedzialności za... Gdy jest podzielona płatność powyżej piętnastu 1000 złotych wówczas ta odpowiedzialność osoby, firmy sprzedającej usługi nie ponosi odpowiedzialności, a jedynie ten nabywca usługi. Jak...
W tym przepisie no rozgorzała taka naprawdę długa dyskusja I w wyniku tej dyskusji przyjęliśmy poprawkę piątą, która w dużej mierze odpowiada potrzebom płatnika podatku, odpowiada potrzebom właśnie taki... Nie prowadzi do takiej rozbudowanej biurokracji w traktowaniu podatniku. I ten... Ta poprawka numer 5 zmierza do wyłączenia solidarnej odpowiedzialności podatnika na rzecz którego dokonano dostawy określonych towarów lub świadczenia określonych usług za zaległości podatkowe podmiotu dokonującego tej dostawy towarów lub tego świadczenia usług, jeżeli z tytułu nabycia tych towarów lub usług podatnik dokona zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.
Panie redaktorze.
Kazimierz Kleina
Jest rozwiązanie rzeczywiście, które jest jakby kluczem do całej tej dyskusji na temat tej ustawy. Pozostałe poprawki, tu zmierzam do końca, one po 1. Jakby wyjaśniają te wątpliwości konstytucyjne, które się pojawiały I na które zwraca uwagę legislator I eliminują błędy legislacyjne, które pojawiły się na etapie procedowania tej ustawy. I to byłoby te... Właściwie treść tego mojego...
Omówienia tej ustawy I chciałbym to przedstawić przy Wysokiej Izbie I rekomendować przyjęcie ustawy wraz z poprawkami.
Speaker 20
Dziękuję bardzo panie senatorze. Chciałbym powiedzieć, gościmy dzisiaj grupę członków Stowarzyszenia Osób Niedowidzących z Kalisza na zaproszenie pana senatora Janusza Pęcharza. Witamy serdecznie. Czy są pytania do pana senatora, sprawozdawcy? Nie ma.
Speaker 23
Dziękuję bardzo. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządów typu prac parlamentarnych został upoważniony Minister Finansów I Gospodarki. Czy przedstawiciel rządu zechce zabrać głos w sprawie procedowanej ustawy, pan minister?
Nie, dziękuję.
Speaker 22
Dziękuję bardzo, ale czy są pytania do pana ministra, przedstawiciela rządu ze strony państwa senatorów? Nie ma, tak że dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję. Pan senator Piotr Woźniak, bardzo proszę.
Piotr Woźniak
Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Przedłożona do procedowania ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów I usług oraz ustawy o zasadach ewidencji jest przykładem zmian, które wpisują się w oczekiwany przez przedsiębiorców kierunek upraszczania prawa I ograniczenia zbędnych obciążeń administracyjnych. Rolą państwa nie jest tylko zapewnienie skutecznego poboru podatków, ale również tworzenie takich regulacji, które są jasne I możliwe do stosowania w codziennej działalności gospodarczej. Dobre prawo podatkowe powinno realizować cele fiskalne przy jednoczesnym poszanowaniu konstytucyjnych zasad pewności prawa oraz zaufania obywatela do państwa. Proponowane w tej nowelizacji rozwiązania zmierzają do uproszczenia obowiązków podatników, ograniczenia formalności oraz usprawnienia funkcjonowania administracji skarbowej.
Bardzo dobrym rozwiązaniem jest rezygnacja z obowiązku składania odrębnej informacji o spisie z natury przy likwidacji działalności gospodarczej lub rozwiązania spółki. Oszczędzamy czas podatników, minimalizujemy również formalizm administracyjny. W swoich wystąpieniach wielokrotnie podkreślałem, że jakość prawa mierzy się nie liczbą przepisów, lecz ich przejrzystością, stabilnością oraz użytecznością. Dlatego należy pozytywnie ocenić rozwiązania przedstawione przez rząd, które upraszczają relacje między administracją a podatnikiem oraz wzmacniają bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. Przykładem takiego rozwiązania jest zawarta w tej nowelizacji rezygnacja z obowiązku wykazywania podstawy opodatkowania przy niektórych transakcjach zwolnionych z VAT nabywanych od podatników spoza Polski, o czym wspominał senator sprawozdawca.
Mam nadzieję, że ten kierunek deregulacyjny będzie przez polski rząd kontynuowany. Polska gospodarka stała się dwudziestą gospodarką świata, no I potrzebuje stabilnego systemu podatkowego, ale także prawa, które będzie wspierać polską przedsiębiorczość, sprzyjać inwestycjom I nie nakładać na obywateli obowiązków wykraczających poza tym, co jest faktycznie niezbędne. Bardzo dziękuję.
Speaker 23
Dziękuję bardzo. Informuję, że ulica mówców została wyczerpana. Jednocześnie dla porządku informuję wysoką izbę, że do protokołu swoje przemówienia złożyli państwo senatorowie Ryszard Brejza, Janusz Gromek, Ryszard Majer, Janusz Pęcherz, Joanna Sekuła, Adam Szenfeld I Aleksander Szwed. Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu siódmego porządku obrad, ustawy o zmianie ustawy
prawo
Speaker 23
Bankowe oraz niektórych innych ustaw. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 812, a sprawozdanie komisji w druku numer 812 a. Proszę o zabranie głosu pana senatora Janusza Pęcherza I przedstawienie sprawozdania Komisji budżetu I finansów publicznych. Bardzo proszę panie senatorze.
Janusz Pęcherz
Szanowny panie marszałku, panie ministrze. Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji budżetu I finansów publicznych uchwalonej przez Sejm w dniu trzydziestym, 30. Pierwszego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku, ustawie o zmianie ustawy prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. Marszałek Senatu dnia 3 sierpnia 2000 e e 26 roku skierowała ustawę do komisji. Po rozpatrzeniu ustawy na posiedzeniu w dniu 4 sierpnia 2000 e 26 roku komisja wnosi wysoki senat, uchwalić raczej załączony projekt uchwały.
Celem omawianej dzisiaj ustawy jest dalsze wzmacnianie stabilności polskiego systemu bankowego, zwiększenie skuteczności nadzoru nad rynkiem finansowym oraz dostosowanie krajowych przepisów do obowiązujących regulacji w Unii Europejskiej. Proponowane rozwiązania mają również zwiększyć odporność sektora finansowego na nowe zagrożenia I zapewnić jeszcze większe bezpieczeństwo klientom korzystającym z usług bankowych. Przede wszystkim ta ustawa wdraża do polskiego porządku prawnego przepisy wynikające z dyrektywy CRD 6 oraz rozporządzenia CRR 3 dotyczące wymogów kapitałowych dla instytucji kredytowych. Wdraża również rozwiązania odnoszące się do ryzyka koncentracji oraz ryzyka kontrahenta w transakcjach rozliczanych przez kontrahentów centralnych. Są to regulacje, które obowiązują na poziomie Unii Europejskiej I których celem jest zwiększenie odporności europejskiego sektora bankowego na potencjalne kryzysy finansowe.
Warto podkreślić, że proponowana ustawa nie tworzy nowego modelu funkcjonowania polskiego nadzoru bankowego. Wprowadza jedynie takie zmiany, które są niezbędne do wykonania zobowiązań wynikających z prawa europejskiego, pozostawiając jednocześnie rozwiązania dobrze funkcjonujące w polskim systemie. Można powiedzieć, że jest to przykład rozsądnej implementacji przepisów unijnych, bez dokonywania niepotrzebnych zmian tam, gdzie obecne rozwiązania sprawdzają się w praktyce. Jednym z najważniejszych elementów tej ustawie jest wzmocnienie niezależności komisji nadzoru finansowego. Trudno bowiem mówić o skutecznym nadzorze nad rynkiem finansowym, jeżeli nie zapewni się odpowiednich gwarancji bezstronności osób odpowiedzialnych za jego sprawowanie.
Ustawa przewiduje między innymi określenie maksymalnego okresu pełnienia funkcji przez przewodniczącego komisji nadzoru finansowego, jego zastępców oraz członków komisji. Wprowadza również rozwiązania mające przeciwdziałać interesów, w tym czasowy zakaz podejmowania zatrudnienia w podmiotach wcześniej nadzorowanych przez komisję, a także zakaz obrotu określonymi instrumentami finansowymi przez osoby wykonujące funkcje nadzorcze. Są to rozwiązania, które służą budowaniu zaufania do instytucji państwa. Osoby odpowiedzialne za nadzór nad rynkiem finansowym powinny być całkowicie niezależne od podmiotów, które kontrolują. Jest to standard obowiązujący w wielu państwach europejskich I trudno znaleźć argumenty przemawiające przeciwko jego stosowaniu również w Polsce.
Ustawa porządkuje także zasady funkcjonowania oddziałów banków państw trzecich prowadzących działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wprowadza obowiązek uzyskania zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego, określa zasady I klasyfikacji oddziałów w zależności od poziomu ryzyka oraz wzmacnia nadzór nad ich działalnością. Na uwagę zasługują również rozwiązania dotyczące oceny odpowiedzialności członków zarządów I rad nadzorczych instytucji finansowych. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo środków powierzonych bankom wymaga, aby osoby zarządzające tymi instytucjami posiadały odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie I gwarancję należytego wykonywania swoich obowiązków. Proponowane przepisy rozszerzają obowiązujące rozwiązania, nie zmieniając jednak zasad funkcjonujących dotychczas w polskim systemie.
Jest to przykład ewolucji prawa, a nie jego rewolucyjnej przebudowy. Zachowana zostaje ciągłość obowiązujących mechanizmów przy jednoczesnym dostosowaniu ich do wymagań wynikających z prawa Unii Europejskiej. W debacie sejmowej, jaka się odbyła, wiele uwagi poświęcono obowiązkowi uwzględnienia przez banki ryzyka SG. Warto wyraźnie podkreślić, że proponowane przepisy nie nakładają na banki obowiązku prowadzenia określonej polityki kredytowej, ani nie ograniczają dostępu przedsiębiorców czy obywateli do finansowania. Ustawa zobowiązuje jedynie instytucje finansowe do uwzględnienia tego rodzaju ryzyka w swoich wewnętrznych strategiach zarządzania I jest to rozwiązanie funkcjonujące od wielu lat już w większości państw europejskich.
Jego celem jest lepsza identyfikacja zagrożeń, które w perspektywie wielu lat mogą wpływać na stabilność sektora finansowego. Trudno nie zgodzić się z takim podejściem, zadaniem banków I z zarządzanie powierzonymi środkami finansowymi. Jeżeli określone ryzyka nie będą właściwie identyfikowane, konsekwencje ewentualnych błędnych decyzji mogą ponosić nie tylko pojedyncze instytucje, ale cały system finansowy oraz jego klienci. Na pozytywną ocenę zasługuje również fakt, że wejście w życie ustawy nie spowoduje dodatkowych obciążeń dla sektora finansów publicznych. Projekt nie będzie miał wpływu na dochody ani wydatki budżetu państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego.
Jednocześnie przewiduje rozwiązania, które w dłuższej perspektywie zwiększą bezpieczeństwo funkcjonowania sektora bankowego I poprawią jakość nadzoru nad rynkiem finansowym. Nie bez znaczenia tutaj pozostaje także wpływ proponowanych regulacji na przedsiębiorców, w szczególności mikroprzedsiębiorstwa oraz małe I średnie firmy. Stabilny I wiarygodny sektor bankowy jest jednym podstawowych warunków rozwoju gospodarczego. To właśnie przedsiębiorcy najczęściej korzystają z finansowania bankowego przy realizacji inwestycji, dlatego ich interesem jest funkcjonowanie systemu opartego na przejrzystych I przewidywalnych zasadach. Praktycznie nie było tutaj wielkiej dyskusji.
Troszkę, troszkę jak gdyby pytań wynikało z tego powiedzmy ograniczania możliwości zatrudniania po zatrudnieniu w instytucjach nadzoru, ale wyjaśnienia tutaj ze strony I przedstawicieli nadzoru finansowego, jak I ministerstwa dawały jak gdyby podstawę do stwierdzenia, że te rozwiązania są zgodne z rozwiązaniami stosowanymi w Unii Europejskiej. Także zaproponowano przyjęcie ustawę, ustawy bez poprawek, o co także wnoszę do Wysokiej Izby, aby wysoki Senat przyjął tę ustawę bez poprawek. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do senatora sprawozdawcy? Nie dostrzegam. Dziękuję, panie senatorze. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd.
Witamy serdecznie pana ministra Juranta Dropa. Czy pan minister w przedmiotowej sprawie chce zabrać głos?
Podstawa jest.
Podstawa jest.
Maciej Żywno
Dziękuję uprzejmie. Czy są pytania do pana ministra? Nie dostrzegam. Dziękuję panie ministrze. Otwieram dyskusję.
Informuję wysoką izbę, że nikt do dyskusji się nie zapisał. Dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu złożyli senatorowie. Brejza Ryszard, Majer Ryszard, Pęcherz Janusz, Piątkowska Monika, Szenfeld Adam, Szwed Aleksander. Zamykam dyskusję. Czy na koniec panie ministrze?
Bo podstawa jest do zabrania panie ministrze czy na?
Nie, nie potrzebuję, dziękuję.
Maciej Żywno
Dziękuję uprzejmie. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu ósmego porządku obrad ustawy o zmianie ustawy o samorządach zawodowych, architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy prawo budowlane. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 809 a sprawozdanie komisji w druku numer 809 a. Proszę o zabranie głosu senatora Artura Dunina I przedstawienie sprawozdania Komisji Infrastruktury.
Artur Dunin
Panie marszałku, wysoka izbo. To dla mnie wielki zaszczyt poinformować państwa w sprawozdaniu, co się wydarzyło na komisji infrastruktury. Odnośnie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, dotyczy to również innych ustaw prawo budowlane.
Szanowni państwo, ja tylko przypomnę państwu, że to był projekt senacki. To my rozpoczęliśmy pracę nad tą zmianą do ustawy. Dotyczyła ona podjęcia inicjatywy ustawodawczą w wyeliminowaniu wątpliwości dotyczących charakteru prawnego uchwały Okręgowej Rady Izby Samorządu Zawodowego, Architektów oraz Inżynierów Budownictwa. I taką ustawę żeśmy przedłużyli w Sejmie. Sejm pochylił się nad tą propozycją I przychylił się, że ta ustawa, ta zmiana jest bardzo istotna I ważna.
I dorzucił jeszcze 2 poprawki do tej ustawy dotyczące... 1. Modyfikacja dotyczy zwolnienia od pracy pracowników będące będących członkiem organu izby samorządu zawodowego. 2., wprowadza możliwość czasowego stosowania do dokumentacji oraz przedsięwzięć budowlanych, przepisów techniczno-budowlanych. 2 istotne zmiany bardzo również potrzebne.
I chcę państwu powiedzieć, że ten projekt w Sejmie uzyskał praktycznie jednogłośnie przeszedł. 400 czterdziestu sześciu posłów było za, przy braku sprzeciwu I jednym głosie wstrzymującym. I również u nas na komisji chcę państwu powiedzieć, że panowała zgoda I nawet Polska Izba Inżynierów, którą reprezentował pan prezes krajowej rady Mariusz Dobrzycki, jak I Krajowa Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie przedstawiła swoje stanowisko pani główna specjalistka, legislator Magdalena Wółkowska również, również z aprobatą poparł, poparli tę, tą ustawę. Dlatego zwracam się do wysokiej izby o przyjęcie tej ustawy bez poprawek. Dziękuję uprzejmie.
Maciej Żywno
Dziękuję serdecznie. Czy są pytania do senatora sprawozdawcy? Nie ma. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.
Dziękuję. W związku z tym, że również nie ma przedstawiciela wnioskodawców z naszej strony Senatu, to przejdziemy do strony rządowej. Czy pan minister, którego serdecznie witamy, pan minister Michał Jaros, chce zabrać głos w tej sprawie? Zapraszam serdecznie.
Michał Jaros
Szanowny panie marszałku, Wysoki Senacie. Projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządach zawodowych, architektów oraz inżynierów budownictwach oraz prawo budowlane jest taką inicjatywą senacką, wypracowaną w takim pełnym konsensusie I za aprobatą tej izby. Ten projekt trafił do izby niższej, do polskiego sejmu. Myśmy od samego początku brali w tym udział. Myśmy też jako Ministerstwo Rozwoju Technologii w tym obszarze odpowiedzialnym za budownictwo I architekturę.
No co tu dużo mówić, też uczestniczyliśmy w powstawaniu tego projektu I cieszymy się, że ta, ta... Dziękuję bardzo panie senatorze. Na etapie tych prac senackich ten projekt był przedmiotem takiej wspólnej, dobrej, merytorycznej pracy, takiej konsultacji I uzgodnień z Ministerstwem Rozwoju I Technologii, ale przede wszystkim też wraz z samorządami. Tymi dwoma samorządami architektów inżynierów budownictwa, jakże ściśle ze sobą współpracującym. Oczywiście też w dużej mierze zupełnie w innej, w innych warunkach pracujących.
Efektem tych prac oczywiście był ten projekt ustawy. Konieczność wprowadzenia zmian w ustawie o samorządach zawodowych była spowodowana funkcjonowaniem na rynku projektowym I wykonawczym osób, co do których toczyły się postępowania dyscyplinarne, związane z nieprawidłowym wykonywaniem zawodu architekta bądź inżyniera budownictwa różnych specjalności. Ponieważ sytuacja taka jest społecznie nieakceptowalna w ustawie o samorządach zawodowych, zaproponowano, aby właściwy Sąd Dyscyplinarny niezwłocznie przekazywał przewodniczącym Okręgowej Rady odpis prawomocnego orzeczenia o nałożeniu kary z tytułu odpowiedzialności dyscyplinarnej w celu wykonania kary oraz dokonania wpisu o ukaraniu w rejestrze ukaranych z tytułu odpowiedzialności dyscyplinarnej. W przypadku orzeczenia kary skreślenia z listy członków Izby albo zawieszenia w prawach członka Izby, skreślenia z listy albo wpisu informacji o zawieszeniu dokonywał Przewodniczący Okręgowej Rady Izby niezwłocznie po otrzymaniu odpisu prawomocnego orzeczenia Sądu dyscyplinarnego orzekającego jedną z tych kart. Ponadto, projekt przewiduje wprowadzenie szeregu zmian o charakterze doprecyzowującym, których celem jest wyeliminowanie problemów pojawiających się w praktyce stosowania przepisów regulacyj, regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną architektów oraz inżynierów budownictwa, a także odpowiedzialność zawodową w budownictwie, a w szczególności zmianę w art.
12 prawa budowlanego, doprecyzowującą, że osoba zawieszona w prawach członka izby nie może wykonywać samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Projekt przewiduje 30-dniowy okres vacatio legis oraz odpowiedni przepis przejściowy, zgodnie z którym do postępowań dyscyplinarnych oraz do postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie wszczętych I niezakończonych przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy z zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe. Podczas pierwszego czytania projektu wprowadzono poprawkę polegającą na dodaniu w ustawie prawo budowlane przepisów epizodycznych, bardzo istotnych dla samorządów zawodowych, architektów oraz inżynierów budownictwa, związanych z istotą ich prac projektowych I wykonawczych oraz wzmacniających zaufanie do stanowionego prawa. Zmiana w tym zakresie wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Dodane przepisy umożliwią kontynuację przygotowania I prowadzenia dużych założeń inwestycyjnych bez ryzyka nagłych zmian wynikających ze zmieniających się przepisów techniczno-budowlanych, powołanych w artykule 7 prawa budowlanego.
Możliwość wyboru przez 18 miesięcy przepisów obecnych lub wprowadzonych pozwoli na bezpieczne, spokojne przygotowanie I prowadzenie już zaplanowanych inwestycji. Przełoży się to również na stabilność funkcjonowania rynku budowlanego w Polsce. Tym samym ministerstwo popiera całość rozwiązań zaproponowanych w przedłożonym projekcie. I dziękuję Senatowi za tę współpracę, za taką dobrą merytoryczną rozmowę, dyskusję, która zakończyła się tym projektem ustawy, który popierany jest, był na poziomie izby niższej właściwie przez wszystkie kluby, przez wszystkich parlamentarzystów, przepraszam, posłów I posłanki. Mam nadzieję, że Izba Wyższa też tak uczyni.
Dziękuję panie marszałku.
Maciej Żywno
Dziękuję panie ministrze, tylko sekundkę. Czy są pytania do pana ministra? Nie dostrzegam. Dziękuję bardzo, panie Otwieram dyskusję. Informuję wysoką izbę, że nikt do dyskusji się nie zapisał.
Dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu złożyli senatorowie: Brejza Ryszard, Major Ryszard, Pęcherz Janusz, Sekuła Anna, Szenfeld Adam, Szwed Aleksander. Zamykam dyskusję. I pan Gromek, pan senator Gromek Janusz. Dobrze,
to wyczytałem.
Maciej Żywno
Okay, dobrze, dobrze, dobrze, poprawiam się. Zamykam dyskusję. Czy pan minister chce jeszcze na koniec zabrać głos? Panie ministrze? Dziękuję uprzejmie.
Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Czy możemy... Tak, ale senatora Bodnara nie ma. Nie to. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dziewiątego porządku obrad, ustawy o zmianie ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną.
Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 805, a sprawozdanie komisji w druku numer 805 a. Proszę o zabranie głosu senatora Adama Bodnara I przedstawienie sprawozdania komisji ustawodawczej oraz komisji praw człowieka I praworządności.
Adam Bodnar
Szanowny panie marszałku, szanowne panie panowie senatorowie, szanowne panie ministrze, szanowne panie wiceministrze,
I zgromadzeni goście. Przypadł mi zaszczyt przedstawienia ustawy, która została przyjęta 31 lipca 2000 dwudziestego szóstego roku o zmianie ustawy w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną. To jest ustawa, która ma absolutnie fundamentalne znaczenie z punktu widzenia realizacji wartości w postaci praw człowieka oraz zasady państwa prawa I która jest refleksją, czy odpowiada na potrzebę społeczną związaną z tym, że w Polsce dochodziło do przypadków nielegalnej inwigilacji bądź stosowania kontroli operacyjnej. Ustawa, która została przygotowana przez rząd Rzeczypospolitej z głównym udziałem pana ministra Siemoniaka jako ministra koordynatora do spraw służb specjalnych, ale także we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych I Administracji, zmierza do wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną. I myślę, że żeby zrozumieć istotę tej ustawy, to trzeba wskazać na kilka takich okoliczności towarzyszących, a mianowicie w rządzie już wcześniej zostały podjęte dość kompleksowe działania na rzecz wzmocnienia ochrony przed nielegalną inwigilacją I to była...
Takim pierwszym krokiem, takim pierwszym skokiem, takim trójskoku można powiedzieć, było przyjęcie całego zestawu rozporządzeń trzynastego grudnia 2000 dwudziestego czwartego roku, które zmieniały formularze wniosków stosowanych przez służby specjalne, które są składane do sądu celem uzyskania zgody na zastosowanie podsłuchu bądź kontroli operacyjnej. I to, I samo wprowadzenie tej zmiany na poziomie rozporządzeń już wywołało dość poważną, pozytywną zmianę, jeżeli chodzi o działalność służb specjalnych I nadzór. Natomiast 2., tym drugim etapem jest właśnie przygotowanie tej ustawy dotyczącej wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną, ponieważ ta ustawa ma w pewnym sensie odpowiedź na taki postulat, jak zwiększyć kontrolę nad służbami specjalnymi. I tutaj z tego, co się orientuję, z tego, co śledziłem prace ministerialne, trwała dość długa debata. W jaki sposób to zrobić.
Czy należy stworzyć osobny organ, który by się tym zajmował? Nawet swego czasu powstał taki raport pod tytułem Osiodłać Pegaza, który nawiązywał do tej koncepcji. Ale to także jest koncepcja, która wykorzystuje doświadczenia innych państw, gdzie tego typu niezależne organy nadzoru nad służbami specjalnymi funkcjonują. Ale pojawiła się też 2. Koncepcja, która znalazła odzwierciedlenie w ustawie, a mianowicie chodzi o to, aby skoro mamy udział prokuratora generalnego oraz sądów, jeżeli chodzi o stosowanie kontroli operacyjnej, to żeby ten po prostu nadzór został wzmocniony, żeby sądy mogły więcej zrobić, więcej żądać, w większym stopniu kontrolować to, co czego dokonują, dokonuje policja oraz służby specjalne w kontekście stosowania inwigilacji oraz kontroli operacyjnej.
I teraz warto też nadmienić, że ta ustawa jest efektem, efektem częściowej realizacji zaleceń czy rekomendacji, czy brzmienia wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Bychawska, Siniarska oraz Pietrzak I inni przeciwko Polsce. To jest dość przełomowy wyrok z dwudziestego ósmego maja 2000 dwudziestego czwartego roku, który właśnie określił jak te standardy powinny w Polsce wyglądać. Ale też I wydaje mi się, że w tej izbie warto o tym zwłaszcza powiedzieć, jest to częściowa realizacja postulatów, które były wyrażone w raporcie z szóstego września 2000 dwudziestego trzeciego roku, raporcie Komisji Nadzwyczajnej do spraw Pegasusa, która to komisja nadzwyczajna działała w tej izbie parlamentu I właśnie tego szóstego września zakończyła swoją pracę kompleksowym raportem. I teraz tak, jeżeli chodzi o samą ustawę, to ustawa przewiduje cały szereg rozwiązań, które odnoszą się do zwiększenia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną. Ale wydaje mi się, można byłoby to streścić w taki sposób, że ten nadzór zmienia się w ten sposób, że odchodzi się od po prostu wydania zgody I umożliwienia służbom specjalnym dokonywania tych właśnie wszystkich czynności inwigilacyjnych na rzecz stworzenia, można powiedzieć, takiego mechanizmu stałej, ciągłej kontroli.
I to wynika z tego, że sądy w takim przypadku mają prawo nie tylko... W pewnym sensie sprawują taki ciągły, trwały nadzór nad stosowaniem kontroli operacyjnej oraz podsłuchów, a nie tylko I wyłącznie na zasadzie wydali... Została wydana zgoda I koniec I na tym się kończy ta relacja. Później później dopiero po jakimś czasie sąd się może dowiedzieć co się z tymi materiałami zdarzyło. Tutaj ta kontrola jest można powiedzieć, ten nadzór jest rozpisany na wiele różnych poziomów.
Dotyczy zarówno kwestii wydania zgody, jak również później weryfikowania na różnych etapach, pozyskiwania dodatkowych informacji, a I później zwłaszcza I to jest mi się wydaje dość fundamentalne, jeżeli chodzi o kwestie niszczenia materiałów, które zostały uzyskane. Bo tutaj warto pamiętać o jednej rzeczy, że w kontekście kontroli operacyjnej I podsłuchów mamy taką sytuację, że jeżeli materiały zdobyte w czasie prowadzenia tego typu czynności zostały później wykorzystane na potrzeby jakiegoś konkretnego postępowania sądowego, przygotowawczego czy sądowego, no to ta osoba, która była inwigilowana, w pewnym sensie się o tym dowiaduje, tak, no bo może zapoznać się ze swoimi aktami, czy pełnomocnicy mogą się zapoznać z tymi aktami. Natomiast jeżeli chodzi o kwestie dotyczące na przykład osób, co do których prowadzone były określone działania operacyjne, ale one później się nie zakończyły jakimiś konkretnymi postępowaniami karnymi, w zasadzie tej wiedzy nie ma I też warto, żeby dość sprawnie nadzorować, co się z tymi materiałami w taki sposób uzyskanymi dzieje I czy one pozostają w zasobach państwa, czy też zgodnie z prawem są niszczone. I teraz tak, jeżeli chodzi o pracę nad ustawą, to ustawa została przyjęta przez Sejm Rzeczypospolitej. Za przyjęciem ustawy głosowało dwustu sześćdziesięciu czterech posłów, 1 głos przeciwny, 176 głosów wstrzymujących się.
I tutaj komisji czasie trwały dyskusje dotyczące różnych poprawek. 1 myślę, że taka... Istotny zestaw poprawek dotyczył postulatów prowadzenia instytucji, takich rzeczników prywatności, którzy by działali we współpracy z Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich I w ten sposób sprawowali nadzór nad... Czy dodatkowy nadzór nad tym, jak te czynności migracyjne są są stosowane. Ale ta poprawka nie uzyskała poparcia.
Warto wskazać, że w tym procesie legislacyjnym dość aktywny udział zarówno na etapie Sejmu, jak I Senatu brały udział organizacje pozarządowe oraz właśnie Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. I teraz, jeżeli chodzi natomiast o dzisiejsze posiedzenie komisji, to posiedzenie było dość, myślę, że intensywne I dotyczyło, dotyczyło właśnie tej ustawy I myślę, że to, co było takim przemawiającym I głównym postulatem, jeżeli chodzi o o to, w jaki sposób przebiegała komisja, to jednak to, żeby ustawa została przyjęta, że jest to krok w dobrym kierunku, ale też myślę, że były głosy wskazujące na to, że ta ustawa jest traktowana jako po prostu 2. Skok z tego trójskoku I że tym trzecim skokiem powinna być, powinna być głębsza refleksja nad dalszymi rekomendacjami wynikającymi, chociażby z tego raportu Komisji Senackiej, jak również z tego wspomnianego przeze mnie wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Zwłaszcza chodzi o takie 3 zasadnicze zagadnienia. Już mówiłem o tym Rzeczniku do spraw Prywatności.
2. Zagadnienie to jest to, żeby dookreślić katalog przestępstw I zawęzić możliwość stosowania kontroli operacyjnej tylko I wyłącznie w stosunku do pewnego typu przestępstw, czyli żeby jakieś błahe drobne sprawy nie dawały upoważnienia do stosowania tego typu technik. No I wreszcie 3. Rzecz, która już no od lat wynika z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, to jest kwestia, to jest kwestia, która dotyczy zawiadomienia osób, które właśnie były ofiarami inwigilacji, a ponieważ później nie stały się, nie były osobami oskarżonymi czy w jakiejś sprawie karnej, to nawet nie mogły się o tym dowiedzieć, że były w jakikolwiek sposób inwigilowane. I tutaj ta ustawa tego nie wprowadza I tutaj zakładamy, że zakładam, że dalsze prace w tym zakresie będą prowadzone I że tutaj jest dobra wola ze strony ministra koordynatora, żeby pracę w tym kierunku dalej prowadzić I w pełni wykonać wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ale także postulaty tych właśnie komisji.
I w pewnym sensie, z punktu widzenia formalnego chciałbym powiedzieć, że komisja przyjęła uchwałę, co do zasady postulującą przyjęcie ustawy bez poprawki. I w pewnym sensie na tym się kończy moja rola jako sprawozdawcy. Natomiast tak się też składa, że byłem osobą, która przedstawiła poprawki do ustawy I czy pan marszałek wyraża zgodę żebym teraz te poprawki tak już w pakiecie szybko przedstawił tak myślę że wysoka izba nie widzi przeciwwskazań
Już nie jako...
Jako Okej.
To w dyskusji. Dobrze.
No właśnie.
Maciej Żywno
Państwo może w takim razie Dziękuję za uwagę. To w dyskusji to zostawimy.
Adam Bodnar
To w tym, to może powiem tylko ogólnie. Na razie jeszcze nie przedstawię tych poprawek, ale może powiem w ten sposób, że dyskusja w czasie komisji dotyczyła kwestii, które są związane z można powiedzieć z uszczegółowieniem niektórych postanowień ustawy, czyli po 1., żeby zwiększyć obowiązki sprawozdawcze prokuratora generalnego, który informuje co roku o stosowaniu podsłuchów. Po 2., żeby dookreślić, że jeżeli służby przekazują sądowi materiały, żeby sąd mógł się zapoznać, czy nie dochodziło do jakichś praktyk nadmiernych, to na czym powinno po polegać przekazanie tych materiałów I jak powinno to być dokonane. Jeszcze 1 poprawka dotyczyła do określenia terminu niezwłocznie, jeżeli chodzi o obowiązki niszczenia materiałów. I jeszcze 1 poprawka dotyczyła kwestii związanej z związanej z tym, że sąd może zażądać pewnych dodatkowych uzupełnień po tym, jak już wniosek o zarządzenie kontroli operacyjnej wpłynął.
Tak że wokół tego toczyła się dyskusja, ale chciałbym podkreślić dobrą wolę uczestników dyskusji zmierzającą do tego, aby spowodować, że skoro przechodzimy przez ten ważny krok uszczelnienia systemu inwigilacji, to żeby to wypracować w sposób maksymalnie dobry I także, żeby wysłuchać głosu społeczeństwa obywatelskiego, a zwłaszcza Rzecznika Praw Obywatelskich, który przedstawił także dzisiaj dość kompleksową opinię w tym zakresie. Dziękuję.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do senatora sprawozdawcy? Nie dostrzegam. Dziękuję uprzejmie. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd.
Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnej został upoważniony minister, członek Rady Ministrów, koordynator służb specjalnych, którego serdecznie witam pana ministra Siemoniaka oraz pana ministra Radosława Kujawę. Czy pan minister w przedmiotowej sprawie chce zabrać głos? Zapraszam serdecznie. Pieniądze się znalazły.
Tomasz Siemoniak
Panie marszałku, wysoki senacie. W imieniu Rady Ministrów mam zaszczyt przedstawiać wysokiej izbie projekt dotyczący wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną. Właściwie pan senator, pan minister Adam Bodnar dokonał merytorycznego wprowadzenia I chciałbym podkreślić, że na początku prac nad tym projektem w roli Ministra Sprawiedliwości I Prokuratora Generalnego był bardzo aktywny. Spotykaliśmy się z organizacjami pozarządowymi. Zapowiadaliśmy przy okazji ogłoszenia wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka działania, więc ta legislacja przyjęta przez Sejm jest efektem długiej pracy.
Bardzo za to panu senatorowi dziękuję, bo rzecz jest ogromnej wagi. Ona oczywiście może brzmi niepozornie, natomiast w naszym założeniu stanowi bardzo istotny przełom, jeśli chodzi o kwestie kontroli operacyjnej w Polsce. Pan senator wspomniał wielką pracę ostatnich lat, też senatu, komisji w senacie, też orzecznictwo Europejskiego Trybunału. Ja wspomnę też o protokole najwyższej izby kontroli, który odnosił się do kontroli nad służbami, też do kwestii kontroli operacyjnej. I dyskusja, którą w różnych konfiguracjach odbywaliśmy przez ostatnie miesiące, dotyczyła tego, w jaki sposób kwestie kontroli operacyjnej wzmocnienia nadzoru powinny być uregulowane I zrezygnowaliśmy, była o tym mowa, z koncepcji nowego organu, nowego dodatkowego organu uznając, że to właśnie sądy, niezawiśli sędziowie, powinni odgrywać kluczową rolę I powinni oni być wyposażeni w nowe uprawnienia.
Zwrócę uwagę państwu senatorom, że od grudnia 2000 dwudziestego czwartego roku obowiązuje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów, które odnosi się do wnioskowania o kontrolę operacyjną. To było takie 1. Wyciągnięcie wniosków z afery Pegasusa. Ten nowy wzór wniosku, który zarządził premier, odnosił się do bardzo wielu szczegółów, które służba I prokuratura muszą sądowi podać, zanim sąd zarządzi kontrolę operacyjną, aby uniknąć takich sytuacji wyłudzania zgody, sytuacji znanych ze sprawy Krzysztofa I Doroty Brazów, mianowicie sięgania w telefonie absolutnie poza zakres sprawy I dat sprawy, na którą była zgoda sądu. W naszym przekonaniu ta zmiana z grudnia 2 24 oraz dopełnienie tego koniecznością uzasadnienia przez sąd I decyzji pozytywnej, decyzji negatywnej dało nam taki dobry poligon doświadczalny I te rozwiązania przenosimy do ustawy, mając przekonanie, że właśnie jeśli chodzi o sądy są to najwłaściwsze miejsca do tego, żeby takie decyzje podejmować.
Na czym polega ten przełom? Otóż na tym, że w obecnym stanie prawnym sąd decyduje tylko raz, wyraża zgodę lub nie na kontrolę operacyjną. Mając dostęp do materiałów, dowolnych materiałów jakich sobie sąd zażyczy. Natomiast my wprowadzamy to, że sąd może zażądać po kilku dniach, po tygodniu, po kilku tygodniach materiałów z tej kontroli, ocenić czy wniosek był zasadny I może zarządzić przerwanie tej kontroli, jeżeli uzna, że ten wniosek nie był zasadny. To może brzmi niepozornie, natomiast w bardzo istotny sposób wzmacnia nadzór sądu I też w naszym założeniu będzie działać bardzo dyscyplinująco na służby I prokuraturę, które będą musiały znacznie lepiej uzasadniać swoje wnioski, mając świadomość taką, że ta kontrola po czasie nie będzie tylko kontrolą potem materiałów operacyjnych, które będą procesowo wykorzystane za rok, 4 lata, tylko że sąd trzyma rękę na pulsie tej kontroli operacyjnej I jest w stanie tutaj bieżące za do, zarządzania podejmować.
Bardzo świadomie rząd uznał, żeby ta legislacja nie była za szeroka. Mamy świadomość, mówił o tym senator Adam Bodnar, wszystkich wątków, wszystkich oczekiwań, tego wszystkiego, co jest w wyroku, w protokole, w raportach osiedlać Pegasusa I w raporcie senackim. Natomiast uznaliśmy, żeby stworzyć taki projekt, który będzie projektem kompromisowym, projektem, który ma szansę na kompromisowe przejście przez Sejm, Senat I ma szansę na podpis prezydenta, nie rozszerzając tego na inne kwestie. Tu właściwie jedyną kwestią, ale to jest wprost związane z kontrolą operacyjną, jest na życzenie MSWiA, uregulowanie kwestii uprawnień inspektoratu nadzoru wewnętrznego. Ten inspektorat odkąd istnieje blisko 9 lat nie skorzystał nigdy z możliwości kontroli operacyjnej ani zakupu kontrolowanego, więc uznajemy, że tutaj jeśli MSWiA prosi o to, żeby takie ewentualności wykreślić z ustawy, no to do tego się przychylamy.
Natomiast wszystkie pozostałe rzeczy, o których była mowa, informowanie obywatela po kontroli, różne wzmocnienia instytucjonalne powinny być przedmiotem dalszej dyskusji. Ja w rozmowie z przedstawicielami organizacji pozarządowych, która odbyła się w czasie komisji sejmowej, deklarowałem otwartość tutaj na różne rozwiązania, również Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich przedstawiło mi taki materiał z ich propozycjami. Traktujemy to z powagą. Będziemy rozważali te kwestie. Jesteśmy tutaj otwarci na na dyskusję.
Zdając sobie sprawę z tego, że poruszamy się w materii bardzo trudnej dotyczącej prywatności obywateli z jednej strony, z drugiej strony bezpieczeństwa narodowego, no bo mają państwo senatorowie absolutnie świadomość z czym się mierzą w tej chwili nasze służby specjalne, policja. To są akty dywersji, to są akty szpiegostwa, akty terroru I w związku z tym wszelka legislacja musi o tych kwestiach pamiętać. W Sejmie apelowałem o to, żeby patrzeć na te sprawy ponad podziałami I satysfakcją zauważam, że właściwie przy jednym czy dwóch głosach przeciwnych największy klub opozycyjny wtedy się wstrzymał od głosu. Starając się też państwo senatorom podkreślić tę kwestię, że ta ustawa jest w interesie wszystkich obywateli. Wszyscy obywatele mają prawo do tego, żeby mieć więcej ochrony przed nieuzasadnioną inwigilacją I dlatego też bardzo apeluję o to, żeby również Senat oczywiście zgłaszając poprawki I rozważając, dyskutując, zadając pytania rozważył przyjęcie tej ustawy w taki sposób, żeby było poczucie, że wokół tych najważniejszych rzeczy, najważniejszych spraw państwa I obywateli może może być zgoda.
Mam nadzieję,
Tomasz Siemoniak
Te przepisy, które odnoszą się do szczegółowych czynności są zadowalające, one zostały też przez sejm tutaj odpowiednio rozważone. Poprawki, które były zgłoszone w sejmie wykraczały spoza przedmiot ustawy, najkrócej mówiąc. Ja już nie mówię tutaj 000 ich ich jakości, ale zyskały minimalną przychylność, chyba tylko 1 głos w komisji sejmowej. Chociaż kwestie, sam wspomniałem o tym, informowania po kontroli są tematami, którymi należy się zajmować, należy je rozważać, aczkolwiek bardzo wyraźnie to chciałbym podkreślić, że nie widzimy, rząd nie widzi takiej możliwości, żeby informować o kontroli, po kontroli osoby, które były inwigilowane w związku z szpiegostwem, aktami dywersji, czy aktami terroryzmu, no to mijałoby się zupełnie z celem. Dziękując bardzo Senatowi za tę dzisiejszą poranną dyskusję, Deklaruję otwartość do dyskusji, odpowiedzi na na pytania I wysłuchania opinii państwa senatorów.
Bardzo dziękuję.
Maciej Żywno
Uprzejmie dziękuję panie ministrze, ale proszę zostać, bo pytania oczywiście są. 1. Pan senator Rybicki. Bardzo proszę.
Sławomir Rybicki
Dziękuję panie marszałku. Panie ministrze chciałem podziękować, że rząd I pana obszar aktywności I kompetencji kończy się, mam nadzieję, nie ostatnią, ale bardzo ważną ustawą, która odpowiada też w znacznej mierze na raport, który jest dorobkiem prac senackich. Miałem zaszczyt być wiceprzewodniczącym komisji do spraw Pegasusa I rekomendacje, które przedstawiałem w znacznej mierze w tej ustawie się znajdują, ale dopytam o jedną z rekomendacji, która wskazywała, że przepisy ustaw pragmatycznych powinny także stanowić wprost, że, ja cytuję, najdolegliwsze, najbardziej inwazyjne środki pracy operacyjnej nie mogą być stosowane w sprawach błahych, a kontrola operacyjna musi być I tutaj są 3 takie wskazane przesłanki. Po 1. Konieczna to jest stosowana, gdy inne metody pracy operacyjnej nie dały rezultatu.
Proporcjonalna, a zatem wartość chroniona w drodze kontroli operacyjnej musi być wyższa od wartości poświęconej, na przykład godności ludzkiej, prywatności I tym podobne. I po 3. Stanowczo I wyraźnie ograniczona w czasie. Chciałem zapytać w jakim zakresie ta ustawa, a ewentualnie w jakim zakresie inne proponowane rozwiązania będą dotyczyć tych pragmatycznych ustaw
Bardzo proszę panie ministrze.
Tomasz Siemoniak
Dziękuję panie senatorze za to pytanie. Rzeczywiście w toku prac nad projektem ustawy siedzieliśmy nad tym raportem uznając, że tutaj ta praca senatorów, no w bardzo trudnych warunkach politycznych prowadzona, wtedy pamiętamy wszyscy brak współpracy rządu, przyniosła bardzo wiele konkretnych postulatów. I naszą odpowiedzią na to właśnie jest wzmocnienie roli sądu. Znaczy uważamy, że jeżeli podnosimy w ten sposób poprzeczkę służbom I prokuraturze, to to jest najwłaściwsze działanie. Sędzia udzieli zgody, ale po tygodniu, czy po kilku dniach, czy po kilku tygodniach zarządza, zarządza materiałów operacyjnych I wtedy będzie wiedział, czy ta zgoda była na wyrost, czy to było proporcjonalne, czy to przestępstwo nie było błahe.
Sądzimy, że w taki właśnie sposób najlepiej, w niezależny sposób od działania służb I prokuratury, zagwarantować tutaj te wartości, o których pan senator mówi I oczywiście służby w swoich ustawach pragmatycznych, czy w swoich instrukcjach, bo wiadomo, że w takim zakresie każda ze służb ma swoje niejawne instrukcje III sposoby działania, powinny to mocno brać pod uwagę. Ale najważniejszą tutaj barierą, najważniejszym bezpiecznikiem dla obywatela jest sąd I brak zgody sądu, bądź zgoda sądu, która po jakimś czasie może być po prostu wycofana, tak. I I to będzie w naszej ocenie najlepsze rozwiązanie.
Krzysztof Kwiatkowski
Panie ministrze, chciałem podziękować po 1. Za tą ustawę, bo ona rozszerza zakres kontroli nie tylko na tych, którzy są poddani tym czynnościom, ale na tych, którzy te czynności w imieniu państwa polskiego przeprowadzają, jak pan sam zauważył, z tej jednorazowej zgody na to, że ten proces przez sąd może być monitorowany na różnych etapach. Ale tym bardziej pewną są tacy, którzy w sposób szczególny I dlatego na wprost zadaję to pytanie, chcieliby usłyszeć, że z pańskiego punktu widzenia, jako ministra nadzorującego, koordynującego pracę służb ta ustawa nie uniemożliwia ich funkcjonowanie, że ta 2. Wartość, jaką jest bezpieczeństwo Polek I Polaków, czy czy w ocenie pana ministra ta ustawa nie ogranicza, czy tym bardziej nie uniemożliwia dbania o wartość związaną z bezpieczeństwem naszych obywateli?
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę pani
Tomasz Siemoniak
minister. Dziękuję bardzo panie przewodniczący za to pytanie, bo to jest istota sprawy I istota naszego dylematu w pracach nad tą ustawą, jak zapewnić tutaj równowagę między interesami bezpieczeństwa narodowego a ochroną prywatności obywateli, mając świadomość taką, że w przeszłości nadużywano tutaj tego rodzaju narzędzia I podawano różne kwestie dotyczące bezpieczeństwa narodowego jako uzasadnienia, a nie było to uzasadnienie prawdziwe. Ale ta ustawa na etapie rządowym była bardzo starannie konsultowana ze służbami, z szefostwami służb specjalnych I z praktyką, jaką oni w tym zakresie mają. Wspominałem tutaj o takim swoistym pilotażu, choć było to rozporządzenie premiera z grudnia 2024. Zebraliśmy tutaj mnóstwo różnych doświadczeń I też sędziowie mogli pewną praktykę tutaj sobie wypracować, więc działamy bardzo ostrożnie, właśnie ważąc tutaj te te 2 elementy.
Jestem absolutnie przekonany I zapewniam państwa senatorów, że bezpieczeństwo narodowe od tej ustawy absolutnie nie nie ucierpi I jesteśmy o tym przekonani.
Wadim Tyszkiewicz
Panie ministrze, też chciałem bardzo podziękować za tą ustawę. Ja byłem akurat członkiem Komisji Pogazusa, pracowaliśmy nad tym, wiedziałem I widziałem, ile zła wyrządzono w minionych latach, kiedy kiedy te służby działały w zasadzie bez specjalnej kontroli, a wręcz przeciwnie, były wykorzystywane do jakichś działań politycznych. Moje pytanie odnośnie rozliczeń, bo minęło wiele lat, w zasadzie nikt nie poniósł odpowiedzialności za te wszystkie no działania, które były podejmowane, często niestety niezgodnie z prawem, bo panów dobrze wiemy, gdzieś może kiedyś za coś odpowie, ale mimo wszystko chciałem zapytać czy rzeczywiście ta ustawa... Ja nie jestem prawnikiem, ja się przysłuchiwałem dyskusją I trzymam kciuki, żeby ta ustawa weszła w życie I jak najszybciej zadziałała, czy ona rzeczywiście zabezpieczy Polki I Polaków przed tym, co się działo kiedyś. I mój też niepokój, który też był wyrażony na komisji.
Czy wydawanie zezwoleń na działania operacyjne tylko I wyłącznie przez Sąd Warszawski, pana zdaniem, nie będzie jednak w jakiś sposób też paraliżować prac, bo to jest 1 sąd, gdzie wiemy jak do tej pory się działo, dlaczego nie nie próbowano jednak przekazać tych kompetencji też do sądów powiedzmy wojewódzkich.
Tomasz Siemoniak
Dziękuję bardzo. Chodzi o odpowiedzialność za stosowanie systemu PKZUS, 7 osób ma zarzuty. Tutaj działa zespół śledczy prokuratury. Są to I zarzuty obejmujące byłych szefów służb, ale też I funkcjonariuszy, którzy w przekonaniu prokuratury nadużywali prawa, przekraczali swoje uprawnienia, więc sprawa jest w ręku prokuratury I pewnie można się spodziewać tutaj dalszych procesowych kroków. Kończy prace w...
Komisja Śledcza do spraw Pegasusa Sejmowa, też się można tutaj spodziewać określonych wniosków, więc absolutnie prokuratura działa w taki sposób, żeby te kwestie absolutnie rozliczyć. Wspomniał pan senator słusznie też o wątku Funduszu Sprawiedliwości I finansowania przez Fundusz Sprawiedliwości. Jest tutaj wątek certyfikowania, jest wątek tego, że za granicą można było mieć dostęp obce państwo, czy firmy, służby obcego państwa mogły mieć dostęp do tych danych, więc tych wątków tutaj jest bardzo dużo I absolutnie też wspieramy bardzo prokuraturę, żeby jak najszybciej miało to finał procesowy I żeby sąd mógł te osoby osądzić. Jeśli chodzi o 2. Pańskie pytanie, jestem po serii konsultacji z Ministrem Sprawiedliwości właśnie związanych z tym, aby Sąd Okręgowy w Warszawie nie był tutaj barierą w sensie organizacyjną I mam zapewnienie, że niezbędne kroki
Wyposażające ten sąd w stosowną liczbę etatów I finansów I I zdolności będą przez Ministra Sprawiedliwości podjęte. My uważamy, że ze względu na specyfikę tych materiałów, ich ściśle tajny charakter, każdy materiał operacyjny pochodzący z kontroli ma charakter ściśle tajny, nie jesteśmy za tym, żeby rozpraszać to, żeby nagle kilkanaście czy kilkadziesiąt sądów się tymi kwestiami zajmowało. W naszym przekonaniu bardzo dobrze to będzie zabezpieczone, jeżeli to właśnie będzie w Sądzie Okręgowym w Warszawie. Dziękuję bardzo. Pytanie zadaje pan senator Bodnar.
Adam Bodnar
Szanowny panie ministrze, chciałbym się spytać o to, do czego trochę nawiązywałem w moim wystąpieniu, czyli ten trójskok. Czy pan minister mimo wszystko rozważa podjęcie dalszych prac legislacyjnych w kontekście zawiadomienia? I tutaj mam na myśli podejście proporcjonalne, czyli oczywiście ja zakładam, że w przypadku osób, co do których było jakieś podejrzenie o szpiegostwo, czy jakieś działania terrorystyczne, no to pewnie ten obowiązek informacyjny powinien być, jeśli nie minimalny, odłożony o 30 lat co najmniej w czasie, ale myślę, że jest sporo innych osób, co do których pewnie takiego obostrzenia nie ma. No I 2. Kwestia, czyli to, co też się pojawiało zresztą w tym raporcie Komisji Nadzwyczajnej I Senackiej, czyli to zróżnicowanie w kontekście kategorii przestępstw I możliwości stosowania kontroli operacyjnej tylko I wyłącznie w stosunku do pewnego katalogu przestępstw.
Czy tutaj jakieś dalsze prace pan minister w tym zakresie planuje?
Tomasz Siemoniak
Dziękuję. Bardzo proszę. Dziękuję panie senatorze. Ja wspominałem o tym, że jesteśmy otwarci na na dyskusję I gotowi do do dalszej dyskusji. Celowo założyliśmy, że ta ustawa ma odnosić się tylko do wzmocnienia nadzoru sądowego I do sądów.
Te tematy bardzo doniosłe, które pan senator porusza, wykraczają poza materię tej tej ustawy I dlatego Izba Niższa odrzuciła po prostu poprawki, które w taką stronę zmierzały. Natomiast oczywiście jesteśmy gotowi do do do takiej pracy, do takiej dyskusji widząc tutaj wiele trudności, bo jak sam pan senator wie, uczestniczyliśmy w dyskusjach, bardzo trudno jest czasami zdefiniować bardzo dokładnie w sytuacji, gdy różne rodzaje przestępczości są ze sobą zmieszane I mamy do czynienia z takimi sytuacjami, które nie są zawsze jednoznaczne. Też chcę podkreślić, choć jestem tutaj odpowiedzialny z ramienia Rady Ministrów za, za tę ustawę, że też inne resorty stosują kontrolę operacyjną I największym tutaj resortem jest oczywiście MSWiA I policja, tak, która po prostu przestępców kryminalnych poddaje kontroli operacyjnej. Więc na pewno jesteśmy otwarci do dyskusji. MSWiA też jest otwarte na na dyskusję I te te wszystkie rozwiązania, te wszystkie postulaty leżą na na stole.
Natomiast tak jak powiedziałem na początku chcemy zrobić 1 krok I potem się zastanawiać nad następnym. Nie chcąc, żeby cokolwiek trudnego tutaj sprawiło, że będzie się ta legislacja nam odkładała. Jest to czas na taką ustawę. Myślę, że wszyscy do tego są przekonani. Głosowanie sejmowe też mnie do tego przekonuje, że że posłowie, prawie wszyscy nie byli przeciw tej ustawy.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Nie widzę więcej pytań. Dziękuję panie ministrze. Otwieram dyskusję. Bardzo proszę, jako 1.
Pan senator Adam Bodnar.
Adam Bodnar
Szanowny panie marszałku, szanowne panie I panowie senatorowie, szanowne panie ministrze, zostali zgromadzeni goście. Ja chciałbym bardzo serdecznie podziękować panu ministrowi za przedstawienie kontekstu prac nad ustawą, prac sejmowych, ale także za te ogólne wstępne deklaracje dotyczące dalszych prac legislacyjnych. Ja myślę, że raport Komisji Śledczej do spraw Pegasusa, na który czekamy, który był obiecywany, że zostanie zakończony do końca drugiego kwartału 2000 dwudziestego szóstego roku, będzie dodatkowym impulsem, jeżeli chodzi o dyskusję na ten temat, ponieważ jest ważne, aby z jednej strony nie stracić z pola widzenia realizacji interesów państwa, zadań państwa wynikających z artykułu piątego Konstytucji, w tym bezpieczeństwa państwa, ale z drugiej strony bardzo ważne jest także poszanowanie praw jednostki. Ja zgłosiłem się do dyskusji, ponieważ faktycznie w toku prac komisji, ale także lektury zarówno dotychczasowych prac legislacyjnych, jak również stanowisk przedstawionych przez organizacje pozarządowe oraz przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich dostrzegłem, że warto ten projekt, chciałbym podkreślić bardzo dobry projekt, ale ten projekt, nad którym teraz pracujemy, wzmocnić poprzez dokonanie kilku poprawek, które moim zdaniem mają charakter uzupełniający, wzmacniający możliwości nadzoru ze strony sądu nad kontrolą operacyjną. I te poprawki zasadniczo są odnoszą się do czterech czterech kwestii I11 mają taką konstrukcję, że po prostu de facto ta sama poprawka jest jest powtarzana w jeżeli chodzi o ustawy dotyczące poszczególnych służb.
Także łącznie one liczą sobie dokładne kilka stron, natomiast zasadniczo sprowadzają się do, do tego, do tej samej kwestii z wyjątkiem jednej poprawki, która I może od tej zacznę, tym bardziej, że mam wrażenie, że ta poprawka ma poparcie także byłego prokuratora generalnego Krzysztofa Kwiatkowskiego, który nas właśnie opuścił, ale mimo wszystko może ja zacznę od jej przedstawienia. Chodzi o to, aby wzmocnić obowiązki sprawozdawcze, jeżeli chodzi o informacje o tym, jaki sposób sądy wykonują swoje zadania w zakresie nadzoru nad kontrolą operacyjną. Zwrócę uwagę, że artykuł 11. Prawa o prokuraturze mówi o tym, że prokurator generalny przedstawia Sejmowi I Senatowi jawną roczną informację o łącznej liczbie osób, wobec których został skierowany wniosek o zarządzenie kontroli I utrwalanie rozmów lub wniosek o zarządzenie kontroli operacyjnej I później ten przepis mówi, że trzeba wskazać liczbę osób, co do których sąd zarządził kontrolę, utrwalanie rozmów, sąd odmówił zarządzania kontroli. Wniosek o kontrolę nie uzyskał zgody prokuratora I, I tutaj chodzi o to, żeby uzupełnić te przepisy o także informację dotyczącą, kiedy sąd, znaczy może nie tyle kiedy, tylko w ilu przypadkach sąd zażądał informacji o przebiegu kontroli w trakcie jej trwania, w ilu przypadkach sąd w ramach nadzoru nad stosowaniem kontroli operacyjnej wydał postanowienie o zakończeniu kontroli operacyjnej I odpowiednio także punkt 4.
I punkt 5., Ile razy prokurator zarządzał informacji o przebiegu kontroli w trakcie jej trwania oraz ile razy prokurator w ramach nadzoru na stosowaniu kontroli operacyjnej wydał postanowienie o zakończeniu kontroli operacyjnej. I teraz chciałbym to uzasadnić. Dlaczego to jest ważne? My, mam wrażenie, wypowiadam się nie tylko w imieniu własnym, ale także w imieniu pana prokuratora, byłego prokuratora generalnego Krzysztofa Kwiatkowskiego. My głęboko wierzymy w to, że nałożenie obowiązku sprawozdawczego na prokuratora generalnego, a następnie refleksja nad sprawozdaniem na forum Sejmu oraz Senatu jest pewną formą kontroli nad tym, jaki sposób te właśnie zadania są wykonywane.
I myślę, że zwłaszcza jeżeli wprowadzamy mechanizm, który ma zwiększyć nadzorę, nadzór sądu, to tym bardziej myślę, że taka większa przejrzystość I stworzenie tej szansy na to, żeby zapoznawać się ze statystykami na bieżąco co roku, będzie miało istotne znaczenie. Mam wrażenie także, że ten przepis nie będzie w jakiś sposób fundamentalny gdzieś ingerował w pracę służb czy powodował utrudnienie ich działalności. Tak że to jest 1. Poprawka. A jeżeli chodzi o pozostałe 3 poprawki, to generalnie jest tak, że przepisy poszczególnych ustaw mówią o tym, że sąd podejmuje decyzję na podstawie o zarządzaniu kontroli operacyjnej, na podstawie materiałów, które dotyczących, które zostały przedstawione sądowi.
Chodzi o to, żeby uzupełnić ten przepis o takie zdanie. Na żądanie właściwego prokuratora lub sądu organ policji załącza do wniosku w całości albo we wskazanym przez prokuratora lub sąd zakresie, dalsze materiały zgromadzone przed złożeniem wniosku. Sąd może uzależnić wydalenie, przepraszam, sąd może uzależnić wydalenie postanowienia od załączenia tych materiałów. Także generalnie chodzi o to, żeby sąd miał tutaj poprzez ten przepis taką aktywną rolę, jeżeli chodzi o żądanie uzupełnienia materiałów I żeby ten przepis wzmacniał rolę sądu w tym momencie kluczowym podejmowania decyzji kolejna poprawka odnosi się do
Adam Bodnar
Co się dzieje w sytuacji kiedy organ kiedy organ zakończył kontrolę operacyjną materiały wracają do sądu I sąd ma ocenić w jaki sposób to było przygotowane I tam użyte jest na końcu przepisu słowo, że przekazywane są materiały. I moim zdaniem następuje, taka moim zdaniem, może wystąpić pewna obawa, że te materiały, które są przekazane mogą być przygotowane w taki sposób, że sąd niespecjalnie będzie mógł się w sposób szybki, sprawny z tymi materiałami zapoznać. Wyobraźmy sobie taką sytuację, o tym mówiłem na komisji, że sąd dostaje informację o tym, że została zakończona kontrola operacyjna I dostaje przykładowo 10 płyt CD z nagranymi jakimiś rozmowami, tak. Wydaje mi się, że w takich sytuacjach można byłoby oczekiwać od służb, żeby służby przygotowały te materiały w sposób, który pozwalałby na ich szybką I rzetelną weryfikację. Czyli zakładam, że to pewnie prawdopodobnie byłaby transkrypcja czy jakiś stenogram.
Myślę, przy obecnych możliwościach technologicznych nie jest to jakoś specjalnie trudne. Natomiast także I tutaj na to zwracał uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich I ten przepis by także służył temu, że jeżeli takie materiały, jeżeli w ramach tych materiałów byłyby materiały objęte tajemnicą prawnie chronioną, to także należałoby to specjalnie wykazać w w tym w tym właśnie postanowieniu. Czyli ten przepis by brzmiał w ten sposób, po słowie materiały należałoby dodać słowa przygotowane w sposób pozwalający na ich szybką I rzetelną weryfikację, w tym jeżeli takie zostały zgromadzone, materiały objęte tajemnicą prawnie chronioną oraz wskazuje sposób dalszego postępowania ze zgromadzonymi materiałami. Czyli to w tym sensie ta moja poprawka proponowana inkorporuje także to, co Rzecznik Praw Obywatelskich sugerował. I wreszcie ostatnia poprawka, moim zdaniem czysto techniczna I tutaj nie powinna budzić wątpliwości, ponieważ w jednym przepisie, który jest nowelizowany, pojawia się, można powiedzieć, doprecyzowanie, co znaczy termin, że pewne materiały ulegają zniszczeniu I posłowie niezwłoczniemu dodaje się słowo nie później jednak niż w terminie trzech miesięcy od dnia zakończenia kontroli operacyjnej, a szczególnie w zasadzie w przypadkach organ policji może ten termin przedłużyć o kolejne 3 miesiące I chodzi o to, żeby też do artykułu, do punktu siedemnastego ustawy o policji też dodać właśnie dokładnie to sprecyzowanie tego terminu nie później niż w terminie trzech miesięcy.
I także, żeby sprecyzować, że organ policji informuje nie później niż w terminie czternastu dni od dnia wykonania zarządzania sąd oraz właściwego prokuratora o tym, że doszło do takiego zniszczenia. Czyli to chodzi o doprecyzowanie, ale chciałbym podkreślić, że to doprecyzowanie jest wynikiem dość takiego no konsekwentnego czytania I tak nowelizacji, która już została przyjęta w artykule, w punkcie bodajże 15, 15 j. To są, tak że to są te 4 poprawki I bardzo apeluję, proszę uprzejmie ministerstwo o łaskawe spojrzenie konstruktywne na te właśnie poprawki. Dziękuję.
Tak, to już poproszę.
Ryszard Brejza
Panie marszałku, wysoki senacie, panie ministrze, szanowni państwo. Występuję tutaj w takiej dwojakiej nieco roli. Jako ten, który tak odolnie został dotknięty kilka lat temu wraz ze swoją rodziną, skutkami braku kontroli, właściwej kontroli nadzoru sądowego nad działaniami operacyjnymi prowadzonymi przez CBA głównie oraz jako, I to jest znak czasu, jako ten, który ma głosować za chwilę nad ustawą bardzo ważną I bardzo potrzebną nie dla mnie, nie tylko dla mnie, nie dla mojej rodziny, ale dla was wszystkich, dla polityków, dla Polaków, bez względu na to I Polek, bez względu na to, gdzie się dzisiaj nie znajdują, czym się nie zajmują. I tak proszę zrozumieć moje wystąpienie I to chcę, co chcę za chwilę powiedzieć. Wielkie podziękowanie dla rządu, wielkie podziękowanie dla pana ministra za tę inicjatywę ustawodawczą, za to, że dzisiaj mamy możliwość procedowania tej ustawy w senacie.
Czekałem 3 lata na tę ustawę. Cieszę się bardzo, że się do doczekałem I że ona ma taki kształt, powiedziałbym ten minimalny z tego, który według mnie spełnia warunki ku temu, aby chronić prawa obywatela na zasadzie wyważenia interesu państwa, czyli bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa Rzeczypospolitej oraz praw obywateli, czyli naszych praw. Nie może się powtórzyć już w Polsce Polska Watergate, czyli podsłuchiwanie poprzez służby w gruncie rzeczy poddanej iluzorycznej kontroli sądowej szefa kampanii wyborczej największego ugrupowania opozycyjnego. Nie wymieniam nazwy tego ugrupowania, bo było takie ugrupowanie, a jutro może być inne. I gorąco proszę o to, aby w taki sposób propaństwowy I propolski spoglądać na tę ustawę I na to zagadnienie niezwykle istotne dla życia publicznego w Polsce I dla przyszłości Polski.
Byłem inwigilowany, miałem zamontowanego Pegasusa, zainstalowanego Pegasusa po wielu SMS-ach prawdopodobnie. Kliknąłem jednak na 1 z przekazywanych mi. Przez kilka miesięcy dane o moim życiu, również prywatnym, wyciekały, były gdzieś gromadzone I nie wiem, gdzie one się znajdują. Podobno zostały zniszczone, ale ja jako obywatel Polski nie otrzymałem do tej pory takiej informacji. Proszę zrozumieć to, mówię ja, ale każdy z was może być w tej sytuacji, jeżeli my tej ustawy nie uchwalimy, jeżeli nie uregulujemy tego ustawowo wreszcie w Polsce.
Czy tak powinno być? Ja uważam, że nie. Inwigilowana była cała moja rodzina, synowa, żona również. I to, co najbardziej jest istotne w tej chwili, to to, aby nie powtórzyła się zasada taka, że dajcie człowieka, znajdziemy paragraf na niego. Ustawa wprowadza ciągłą permanentną kontrolę sądową, na co mój przedmówca zechciał zwrócić uwagę.
Dziękuję bardzo. I to daje pewną gwarancję, szansę I w gruncie rzeczy gwarancję, panie ministrze, rzeczywiście na to, że sąd może wypełnić to zadanie ustawowe, które nakładamy na niego, w pewnym stopniu już było nałożone, ale jak było realizowane? Podam przykład Krzysztofa Brejzy. Kiedy to CBA wystąpiło o przedłużenie jego inwigilacji, a sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie najpierw zaznaczy na formularzu odmowę, później tę odmowę przekreślono, a na tym samym dokumencie pojawiła się zgoda. Dlaczego?
Dlaczego tak się stało? Nie wiemy, nikt nie wie, Czy tak powinno być? My wprowadzamy tą ustawą uzasadnienie decyzji podejmowanych przez sąd. Moi kochani, to jest super ważna informacja I bardzo istotna dla każdego, bo ona ogranicza możliwości niedopełnienia lub lekkiego potraktowania swoich obowiązków przez każdego w gruncie rzeczy, przez tych urzędników, którzy wcześniej podpisują się pod takim wnioskiem, jak również I jeżeli chodzi o sąd, który podejmuje decyzję ostateczną, najważniejszą. I to nie jedną, bo sprawuje, o czym wcześniej wspomniałem, tę permanentną kontrolę przez cały czas inwigitacji.
Ryszard Brejza
Wieku który który był okrutny był straszny bo wykorzystywany nie dla celów wyłącznie walki z terroryzmem zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego ale dla celów walki, wiele na to wskazuje, politycznej force. I tak nie może być. Tak nie powinno być, bez względu na to, czy rządzi prawica, centrum, lewica czy ktokolwiek inny. My mamy szansę na poprawienie tego prawa I uniemożliwienie w przyszłości występowania podobnych przypadków. Byłem przesłuchiwany w Senacie również o charakterze poszkodowanego.
Chcę państwu powiedzieć I przypomnieć, dziękuję bardzo z tego miejsca wszystkim senatorom I senatowi za to, że w okresie między bardzo trudnym dla mnie osobiście, dla mojej rodziny spotkałem się z możliwością wypowiedzenia publicznego I przedstawienia własnych uwag, własnego stanowiska, które znalazły się również w raporcie końcowym I to, co dzisiaj robimy, wykonujemy, to w pewnym stopniu wykonujemy również I realizu realizujemy wnioski z raportu komisji senackiej. Sprawa wniosków... Sprawa, przepraszam, chciałem się ustosunkować do propozycji pana senatora Bodnara, wydają mi się interesujące, będą przedmiotem jeszcze dyskusji na posiedzeniu komisji I mam nadzieję, że również I rząd wyrazi I że nie dla wszystkich, dla większości pozytywną opinię. Rzeczywiście z punktu widzenia sędziego, co I w naszej sprawie to okazywało się potem w trakcie tłumaczeń prokuratorów niektórych, prokuratorzy zarzuceni olbrzymią ilością tych przysłowiowych płytek z nagraniami nie wiedzieli tak naprawdę, jak się zachować, co, co zrobić, czy przedłużyć, czy nie przedłużyć. Podejmowali decyzję o przedłużeniu, ale dzisiaj myślę, to jest moje przypuszczenia, ale nie tylko chyba moje, że żałują tych decyzji.
Ja rozumiem z punktu widzenia ludzkiego, ale nie akceptuję takiego sposobu postępowania z punktu widzenia obywatela Polski. I to, co my robimy, to musimy rzeczywiście w taki sposób tworzyć prawo, aby dać możliwość realizacji tych założeń, jakie uchwalamy. Więc w pewnym stopniu posegregowanie czy przymuszenie do posegregowania materiałów w odpowiedni sposób, uporządkowania daje takie możliwości, takie szanse na lepsze I szybsze zapoznanie się z nimi przez sędziego I podjęcie takiej decyzji. W każdym razie nie widzę tu przeciwwskazań. Tak, już już kończę.
W takim razie pominę tu kilka spraw. Moi kochani, sprawa zarówno Krzysztofa Brejzy inwigilowanego w sposób nieuprawniony, jak I moja Ryszarda Brejzy, przypomnę, są 2 różne, została przyjęta przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, jest prowadzona, przyjęta została. Ja czuję się zażenowany, że musiałem kierować skargę na Polskę, na moją ojczyznę, do trybunału międzynarodowego. Jestem zażenowany, ale innego wyjścia nie miałem. Myślę, że gdyby obowiązywała ta ustawa kilka lat temu, nie byłoby takiej potrzeby.
Maciej Żywno
Jeszcze raz serdecznie dziękuję rządowi, dziękuję państwu. Dziękuję bardzo. Bardzo proszę pan senator Krzysztof Kwiatkowski.
Krzysztof Kwiatkowski
Panie marszałku, panie, panowie senatorowie, panowie ministrowie. Dzisiaj pracujemy nad jedną z najważniejszych ustaw w takim obszarze, który przywraca zaufanie obywatela do państwa. Zaufanie obywatela do państwa, które powinno opierać się na tym, że obywatel wie, że ma swoistą umowę z państwem, że państwo tam, gdzie korzysta z narzędzi władczych, głęboko ingerujących na przykład w jego prywatność, robi to nie w interesie władzy, ale w interesie właśnie tego obywatela, którego ma chronić, który ma pilnować, żeby instytucje państwa umożliwiały sprawne jego funkcjonowanie I żeby nie dochodziło do sytuacji nadzwyczajnych. Obywatel przez wiele lat takiej gwarancji nie miał. Przyznaję, jakim dla mnie było szokiem, kiedy jako prezes najwyższej izby kontroli przekonałem się, że nielegalnie w Polsce zakupiono system inwigilacyjny, który wysyłał ściągane dane na serwery zagraniczne.
Gdzie jest to zaufanie obywatela do państwa? Okazuje się, że państwo mogło się zachować jak człowiek spod wyłączonej latarni. Państwo mogło się zachować niezgodnie ze standardami demokratycznego państwa, a uciekać się do działań, do których dopuszczają się nie instytucje publiczne, ale instytucje, które naruszają prawo. Dzisiaj mamy w tym zakresie wyjątkowo ważny, by nie powiedzieć przełomowy dokument. Przełomowa, o przełomowości tej ustawy niech świadczy kilka faktów.
Po 1. Mamy do czynienia z sytuacją, gdzie ta ustawa przenosi nadzór sądu z jednorazowej zgody udzielanej na początku całego cyklu kontroli operacyjnej, przed jej rozpoczęciem, ale także w trakcie I po zakończeniu oraz niszczeniu materiałów. Dlaczego o tym mówię? Słuchają nas Polacy. Słuchają nas Polacy I się zastanawiają, a tak naprawdę o czym jest ta ustawa?
Powiedzmy to kolokwialnie, kiedy wzywamy do domu hydraulika, bo cieknie nam rura, to co robimy? To pilnujemy tylko, żeby wymienił tą rurę, czy patrzymy także, że poza wymontowaniem tej skorodowanej rury, wstawia tam nową I jeszcze dokładnie ją dokręca, żeby nie było przecieków. I to jest dokładnie ustawa o tym. Ustawa o tym, żeby obywatel miał gwarancję, że państwo go nie oszuka, bo chociaż przyjmuje jakieś zasady, to jednocześnie w tych samych zasadach szuka dziur, które by umożliwiły zrealizowanie tych uprawnień w inny sposób. Tak działało państwo PiS-u.
Tak działało państwo PiS-u inwigilując Pegasusem osoby, które identyfikowało, ale wpisywało na przykład jako osoby, których numer telefonu nie jest znany. My dzisiaj w tej nowelizacji próbujemy wyeliminować te różne luki. Nowelizacja ma jeszcze jedną zaletę. Poza tym, że stara się jak najszerzej w tym wąskim obszarze, ale jak na szerzej to uregulować. Po 2.
Wprowadza pewną standaryzację, bo obejmuje cały system służb uprawnionych do kontroli. Policję, straż graniczną, żandarmeria, BW, CBA, SKW, Krajową Administrację Karbową czy Służbę Ochrony Państwa. Zmienia również ustawę o szczególnych formach nadzoru Ministra Spraw Wewnętrznych, mówił o tym pan minister. Dzięki temu standard nadzoru nie będzie zależał od tego, która służba prowadzi kontrolę I wprowadza najważniejszą zasadę. Każda decyzja sądu będzie musiała być uzasadniona, bo tak naprawdę to jest najważniejszy fragment tej ustawy.
Uzasadniona w zakresie I zarządzania kontroli operacyjnej I odmowy jej zarządzania I przedłużenia, czy zgody udzielanej następczo w przypadkach pilnych. To jest absolutnie kluczowa, kluczowa zmiana. Co w praktyce jeszcze ta ustawa daje z punktu widzenia obywatela? Dotychczas sama sentencja zgody mogła w praktyce nie pokazywać, dlaczego sąd uznał ingerencję w prywatność za konieczną I proporcjonalną. Uzasadnienie wymusza odpowiedzi na te pytania.
Jakie konkretnie okoliczności przemawiały za kontrolą? Dlaczego łagodniejsze środki, bo przecież podsłuch jest tym narzędziem najgłębiej ingerującym w prywatność, dlaczego łagodniejsze środki są niewystarczające? Czy zakres, metoda, czas kontroli są proporcjonalne? Czy spełniono wszystkie przesłanki ustawowe? Uzasadnienie tworzy dokument, który można później zweryfikować.
Utrudnia takie automatyczne, rutynowe działanie, zatwierdzanie wniosków, wniosków służb. Zresztą mamy tu w zakresie tej filozofii też pozytywną ocenę Rzecznika Praw Obywatelskich. Można powiedzieć, że
Krzysztof Kwiatkowski
Sprawa nie znika z radarów sądu w momencie, kiedy wyda zgodę. Obecny model to procedura zgody na wejściu. To tak, jakby ktoś wchodził do klubu nocnego I bramkarz mu się przyjrzał, jest okay, może pan wejść. Ale on później wchodzi I robi tam awanturę, a tego ochroniarza już nie ma. Nie, tu państwo mówi, cały czas czuwam.
Czuwam I na wejściu, ale czuwam także na każdym późniejszym etapie. Bo po po zmianie służba będzie musiała poinformować sąd I prokuratora o wynikach kontroli po ich zakończeniu, na ich żądanie przedstawić informacje o przebiegu kontroli już w czasie jej trwania, czy udostępnić zgromadzone materiały. Co to oznacza? Że sąd otrzymuje więc możliwość sprawdzenia, czy kontrola jest prowadzona zgodnie z tym, na co wyraził zgodę. Może ocenić nie tylko pierwotny wniosek służb, ale także rzeczywiste wykonanie decyzji.
Podkreślam, może, bo oczywiście będziemy wiedzieć w przyszłości jaka jest praktyka działania sądów, ale dzisiaj ten kapitał nadziei związany z tą ustawą mamy bardzo dużą I mamy nadzieję, że on nie zostanie zawiedziony przez praktykę działania sądów. Sąd I prokurator będą mogli zatrzymać kontrolę de facto w każdym czasie, Jeżeli podczas prowadzenia kontroli okaże się, że ustały przesłanki zastosowania techniki operacyjnej, kontrola nie przynosi rezultatów, jej dalsze prowadzenie jest niecelowe, a zakres ingerencji stał się nieproporcjonalny, czy kontrola poza cel określony we wniosku. To wtedy będzie można wydać postanowienie o jej zakończeniu. To daje realne narzędzie interwencji, a nie wyłącznie możliwość sporządzenia ceny po fakcie. Obecnie szkoda dla prywatności powstaje w chwili przechwytywania rozmowy I danych.
Co z tego, że później mamy stwierdzenie, że doszło do nieprawidłowości? Tu, jeżeli będzie ta nieprawidłowość, to możemy zaingerować, żeby ona nie trwała, żeby ona się nie pogłębiała. Można powiedzieć, że ustawa zamyka pętlę odpowiedzialności, bo teraz po zmianie będziemy mieli mechanizm, wniosek służby, decyzja sądu z uzasadnieniem, możliwość bieżącego sprawdzenia materiałów, możliwość przerwania kontroli, informacja o ich wyniku, nadzór nad zniszczeniem zbędnych materiałów. Można powiedzieć, że ta ustawa wprowadza całkiem nową filozofię, kontrolę ciągłą. To szczególnie ważne przy nowych technologiach, ponieważ współczesna kontrola operacyjna może ujawnić nie tylko pojedynczą rozmowę, ale o czym mówił senator Brejza, całe cyfrowe życie obywatela, kontakty, lokalizacja, korespondencję, fotografie, dokumenty, informacje o osobach trzecich, to wszystko mamy w telefonie.
I nie tylko w zakresie bieżących wydarzeń, ale lata wstecz także takie informacje tam są zamieszczone. Ustawa wprowadza termin niszczenia niedopuszczalnych materiałów. Materiałów, których wykorzystanie w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne, będą musiały być zniszczone komisyjnie, protokolarnie, zasadniczo w ciągu trzech miesięcy od otrzymania zarządzenia sądu. Wyjątkowo termin ten może być przedłużony o kolejne 3 miesiące. Służba będzie zobowiązana niezwłocznie poinformować sąd I prokuratora o wykonaniu zniszczenia.
Znaczenie tej regulacji jest po prostu bardzo praktyczne. Sam nakaz zniszczenia materiałów bez terminu I bez informacji zwrotnej nie daje pewności, czy został rzeczywiście wykonany. A tu ustawa wprowadza 3 elementy odpowiedzialności termin, protokół, obowiązek powiadomienia organu zewnętrznego. Dzięki temu ta ustawa chroni także skuteczniej tajemnice zawodowe, takie jak tajemnica, tajemnicza obrończa, adwokacka, radcowska, lekarska, dziennikarska, tajemnica spowiedzi czy inne tajemnice prawnie chronione. My nie możemy zapominać, że podsłuch nie obejmuje tylko osoby podsłuchiwanej.
On obejmuje wszystkich rozmówców, którzy z osobą podsłuchiwaną mają kontakt. Ustawa wprowadza kontrolę wyniku, a nie tylko kontrolę zamiaru. Ujednolica standard działania wszystkich służb, wzmacnia kontrolę instancyjną, ogranicza koncentrację uprawnień wewnątrz administracji czy wzmacnia także kontrolę parlamentarną. Można powiedzieć, że służby muszą być skuteczne, ale nie mogą być poza kontrolą. Można powiedzieć, że ta ustawa powoduje, że zgoda sądu nie będzie blankietem, a kontrola będzie pod nadzorem nie tylko w momencie przyciśnięcia przycisku start I wprowadza, że zasadę, że nieprzydatne nagrania nie mogą zalegać w sejfach służb.
Terminowe, komisyjne, protokolarne zniszczenie Totalnie. Ogranicza ryzyko, nie będę już miał długiego wystąpienia, więc jeszcze proszę o kilkanaście sekund, nieformalnego wykorzystywania nagrań, przecieków, szantażu, wtórnego przetwarzania danych czy przechowywania materiałów na osoby, którym niczego nie udowodniono. Ta ustawa to wyraźny krok naprzód. Czy rozwiązuje wszystkie problemy? Nie.
Dziękuję panu senatorowi Bodnarowi za jego wystąpienie, który wskazał różne rzeczy, ale ta ustawa zmienia sytuację na zdecydowanie lepszą. Ta ustawa ma szansę odbudowywać zaufanie obywatela do państwa. I ta ustawa realizuje jedną zasadę. Nie chodzi o to, by rozbroić służby, lecz o to, żeby uzbroić państwo w skuteczną kontrolę nad służbami. I na koniec pokażę jedną kartkę.
To są wyniki głosowania w Sejmie. Czy coś mnie niepokoi? Tak, niepokoi mnie. Parlamentarzyści PiS-u 140 siedmiu głosujących, za 0, Przeliczę na to, że ten proszę. Się stu trzydziestu ośmiu.
Mam nadzieję, że pan prezydent, kiedy ta ustawa trafi na jego biurku, nie wstrzyma się z decyzją, bo Polacy oczekują podpisu pod tą ustawą. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Bardzo proszę pan senator Marek Borowski. Panie marszałku, zapraszam.
Marek Borowski
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Delikatność materii, którą tutaj omawiamy jest oczywista. To, co nazywa się prawniczo kontrolą operacyjną, a w rozmowach I dyskusjach między nami I między obywatelami po prostu podsłuchiwaniem I podglądaniem jest przecież, jak spojrzeć na to od strony obywatela, jest przecież naruszaniem jego prywatności I naruszaniem konstytucji, która taką prywatność gwarantuje. Z drugiej strony jest to działanie niezbędne wtedy, gdy chodzi o zapewnienie bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa obywateli. Mamy tu 2 wartości konstytucyjne, to się często zdarza I prawo, a także ludzie, którzy je wykonują, muszą mieć świadomość tego konfliktu I muszą dokonywać właściwych wyborów.
Prawo powinno to ułatwiać oczywiście. Ta ustawa, ja przyłączam się do tych wszystkich głosów, które wyrażały satysfakcję z uchwalenia tej ustawy I ona rozwiązuje tutaj rzeczywiście w bardzo dużym stopniu te problemy, które, z którymi mieliśmy do czynienia w przeszłości. Natomiast jest 1 kwestia, na którą chciałem zwrócić uwagę. Otóż stosowanie tych metod operacyjnych w stosunku do przysłowiowego Kowalskiego, który nie pełni żadnych specjalnych funkcji, jest, może być oczywiście, może być naganne I może być niepotrzebne, ale szkodliwość tego czynu w jakiejś skali szerszej, społecznej jest znikoma. Natomiast jeżeli tego rodzaju metody bez uzasadnienia stosowane są w stosunku do polityków w sposób celowy zmierzający do tego, aby w wyniku takiej kontroli operacyjnej pozyskiwać różnego rodzaju informacje, które następnie będą wykorzystywane w walce politycznej I które będą zniekształcały wynik wyborów, także rezultaty poparcia dla poszczególnych polityków, poszczególnych partii politycznych, to mamy do czynienia z czymś znacznie poważniejszym.
Mamy do czynienia w zasadzie z podkopywaniem fundamentów demokracji. I dlatego, jeśli chodzi o tego rodzaju kwestie, rozwiązania powinny być może bardziej szczegółowe, dalej idące. I... Aczkolwiek te rozwiązania, które są w tej ustawie,
Zwłaszcza jeżeli jeszcze byśmy przyjęli poprawki, które tutaj pan senator Adam Bodnar zaproponował. One no prawie dają gwarancję, że tego rodzaju działania jak te, z którymi mieliśmy do czynienia w poprzedniej kadencji, nie powtórzą się, to jednak no strzeżonego Pan Bóg strzeże. I dlatego uważam, to jest sprawa nie poprawki w tej chwili, tylko właśnie de lege ferenda, ale uważam, że to powinno być przedmiotem prac I powinniśmy to jeszcze przyjąć w tej kadencji. W sytuacji, w której organy chciałyby przeprowadzić kontrolę operacyjną w stosunku do polityka opozycyjnego, bo o takich tu mówimy oczywiście, decyzja w tej sprawie powinna być obwarowana szczególnymi warunkami. Warto się nad tym zastanowić jakimi, być może na przykład, decyzję w tej sprawie powinien podjąć zespół trzech sędziów, a nie jednego.
Speaker 78
I to jest 1. Kwestia, o której chciałem powiedzieć. Wydaje mi się, że to jest stosunkowo łatwe do wprowadzenia. Jest oczywiście kwestia określenia o kogo tu ma chodzić, o jakie osoby tu ma chodzić, to na pewno muszą być posłowie I senatorowie, to nie ulega wątpliwości. Być może jeszcze jakieś osoby.
Marek Borowski
Z całą pewnością nie spowoduje to przeciążenia tego aparatu, który który będzie się w tej sprawie wypowiadał, bo takie przypadki są niezwykle rzadkie, żeby były uzasadnione, żeby były uzasadnione. Ale tu się musimy przede wszystkim zabezpieczyć. W gruncie rzeczy przecież inicjatywa dotycząca tej ustawy, ona w dużym stopniu była spowodowana aferą Pegasusa. Afera Pegasusa była dla, nie dlatego aferą, że śledzono jakichś terrorystów, szpiegów czy, czy jakichś poważnych przestępców, tylko dlatego, że zabrano się za polityków opozycji. Więc dlatego tym bardziej trzeba w tej chwili zabezpieczyć się przed powtórką z takiej sytuacji.
I 2. Sprawa, tutaj były pytania o, o kwestie niszczenia, znaczy powiadamiania, ściślej rzecz biorąc, powiadamiania osób, wobec których stosowano kontrolę operacyjną, która do niczego nie doprowadziła, okazało się, że była niesłuszna, a to się zdarza, oczywiście nie o to chodzi, żeby kogoś za to karać, tylko chodzi o to, żeby tę osobę powiadomić. No I tutaj faktycznie są problemy ze względu na to, że te przypadki mają bardzo różny charakter, nie chcę tego rozwijać. Na komisji była o tym mowa, pan minister o tym wspomniał. No ale jest pytanie wobec tego, jak to rozwiązać.
Nie wiem, czy nie dobrym sposobem, zważywszy, że generalnie my wchodzimy w rozwiązania, w których przyznajemy wiodącą rolę sędziom. Jako osobą no o najwyższym stopniu zaufania. Więc może rozwiązać to w ten sposób, że w ustawie są, jest jasne sformułowanie, że osobę należy, jeżeli to inwigilacja nie przyniosła żadnych rezultatów, że osobę należy powiadomić, ale że w przypadku sprzeciwu czy policji, czy innych organów, które tę zarządziły, czy prokuratora, sprawa jest przedstawiana sędziemu I sąd decyduje, czy trzeba, czy można powiadomić tę osobę. Wtedy nie wchodzimy w ustawowe określenie przypadków, kiedy trzeba, a kiedy nie trzeba, bo to nie, nie, nie opiszemy wszystkich przypadków, które tu mogą wystąpić. Są powiązania między osobami I tak dalej, tylko ponownie taki konkretna sytuacja byłaby rozstrzygana przez sędziego I wtedy mielibyśmy domknięty po prostu ten system.
Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo panie senatorze. Informuję, że lista mówców została wyczerpana, dla porządku informuję, że głos dyskusji do protokołu złożyli senatorowie Brejza Ryszard, Gromek Janusz, Komarnicki Władysław, Maj Ryszard, Mamątow Robert, Sekuła Joanna, Szenfeld Adam, Szwed Aleksander. Wniosek o charakterze legislacyjnym złożył pan senator Adam Bodnar, Który zabrał głos, dobrze, to wycinam, mam tutaj w opisie. Zamykamy dyskusję. Czy pan minister na zakończenie jeszcze chce zabrać głos?
Serdecznie zapraszam.
Tomasz Siemoniak
Panie marszałku, wysoki Senacie, bardzo dziękuję za te głosy w dyskusji. Jeśli państwo pozwolicie, odniosę się do tego, co tutaj padło. Dziękując za bardzo dobre oceny tego przedłużenia, wsłuchaliśmy się w propozycję poprawek pana senatora Adama Bodnara. Czekamy aż będą na piśmie, żeby do nich się ustosunkować, natomiast tutaj jesteśmy przychylni do tego, zwłaszcza że w następnych głosach państwo senatorowie pozytywnie do tych poprawek się odnosili. Nasze wątpliwości dotyczą tego, czy dobrze nawzajem rozumiemy tutaj kwestie uprawnień sędziego, bo w naszym przekonaniu także I w ramach dzisiejszej praktyki sędzia może żądać wszystkiego I w takiej formie, jakiej chce I taki jest też sens, duch tej legislacji, to znaczy, jeżeli sędzia otrzyma 4 dyski I nie chce tych dysków I analizować tylko chciałby stenogramy bądź jakieś notatki może tego zażądać po prostu się nie zgodzi to służby I prokuratura przychodzą do sędziego po jego decyzję I ta jego decyzja jest w niej kompletnie wolny może powiedzieć nie, bo nie jestem zadowolony z tych materiałów, które mi tutaj przedstawiliście.
Ale deklaruję, zapoznamy się szczegółowo IIW ramach komisji się odniesiemy. Natomiast jak mówię, jesteśmy przychylni wobec tego kierunku, jak to zostało tutaj nazwane uszczelniającego, domykającego. No po to to robimy, żeby wszyscy mieli poczucie właśnie systemu szczelnego na tyle, na ile on może być szczelny. Bardzo dziękuję za głos senatora Ryszarda Brejzy. Myślę, że my czasami właśnie w takich pracach politycznych, legislacyjnych zapominamy o takim wymiarze moralnym I I był to bardzo przejmujący głos osoby, która wraz z rodziną padła ofiarą nielegalnej inwigilacji, wykorzystywania pewnych systemów do tego, żeby no po prostu niszczyć ludzi.
To były przecież I preparowane SMS-y dawane usłużnym mediom. Myślę, że to to wszystko było, to wszyscy doskonale pamiętamy, jak w ręku złych ludzi, zdemoralizowanych ludzi, narzędzia państwowe, działania państwowe mogą się obracać przeciwko ludziom, przeciwko niewinnym ludziom, których chce się zniszczyć tylko dlatego, że są opozycyjnymi politykami, bądź w ramach swojej działalności opozycyjnej pokazali złe praktyki rządzących, bo to tak dokładnie było, więc nie zapominajmy, że ta ustawa dotyczy też podstawowych kwestii moralnych, dobra, prawdy I po to, po to to robimy, żeby takie sytuacje jak pana senatora Ryszarda Brazzy, jego rodziny I dziesiątki innych się po prostu nigdy nie powtórzyły. O to dokładnie chodzi. Bardzo dziękuję za głos pana przewodniczącego Krzysztofa Kwiatkowskiego. Myślę, że zapamiętamy wszyscy analogię do wchodzenia do klubu nocnego.
Pan senator ma absolutny dar prostego przedstawiania rzeczy, które są bardzo bardzo trudne. Dokładnie tak jest. Tego słowa brakowało. Kontrola jest ciągła. Nie ma tak, że sąd raz się sprawą zajmie I potem zajmuje się następnymi sprawami.
Nie, ta sprawa cały czas zostanie przy sądzie w odpowiedzialności sędziego. I pan senator zwrócił uwagę na bardzo ważną rzecz. Chciałbym to podkreślić, mianowicie, że kontrola operacyjna nie dotyczy tylko tej osoby, wobec której jest zarządzana. Kontrola operacyjna dotyka wszystkich tych, którzy rozmawiają I kontaktują się z tą osobą. I w tej sytuacji po przyjęciu tej
ustawy
Tomasz Siemoniak
Sędzia będzie miał możliwość zobaczenia z kim ta osoba rozmawia. Czy nie chodziło w ogóle o jakichś znajomych tej osoby, czy osoby, które się z nią blisko kontaktują, a o tę osobę się prosi I sędzia zobaczy opozycyjnych polityków, czy, czy dziennikarzy jako rozmówców I to będzie mocna podstawa do decyzji o przerwaniu kontroli, o zarządzaniu dodatkowych materiałów. Jest to bardzo ważny aspekt tej ustawy, którego no przed zarządzeniem kontroli operacyjnej sędzia nie jest w stanie stwierdzić, nie widzi tutaj wszystkich kontekstów tej sprawy, kontaktów danej osoby. Także bardzo dziękuję za zwrócenie uwagi I też różne doświadczenia, które mamy właśnie z nadużywaniem systemu PKZ-u z pokazują, że że że te tezy, o których pan senator mówił są tutaj bardzo istotne. Jesteśmy otwarci na ten kierunek myślenia, o którym mówił pan senator Marek Borowski, to znaczy pewnych dodatkowych działań, które by jeszcze wyżej podnosiły poprzeczkę ochrony prywatności obywateli.
Szybko się tutaj konsultowaliśmy jak podejść do tematu, że trzyosobowy skład sędziowski powinien w takich przypadkach oszukać, bo dotykamy tutaj kodeksu postępowania karnego, mocno wychodzimy poza naszą legislację, ale ten kierunek panie senatorze w naszym odczuciu jest absolutnie właściwy, to znaczy jak działać, żeby w takich, w takich sytuacjach ta poprzeczka decyzji była absolutnie wysoko zawieszona I żeby obywatele mieli przekonanie, że nie nadużywa się tego, tego narzędzia. Pan senator Ryszard Braze'a nazwał taką watergate właśnie to, że szef sztabu wyborczego opozycyjnej partii był inwigilowany, ale no właśnie dla sędziego czy sędziów w takim wypadku powinien być to czerwony alarm, że służba czy prokuratura sięgają do takiej osoby I czy rzeczywiście są dostateczne podstawy w tym przypadku nie było do tego, żeby takie działania prowadzić. Te wątki, o których mówił pan senator Worocki przyjmujemy tutaj jako bardzo poważne tematy do dalszej pracy I tak jak deklarowałem tutaj wcześniej zdajemy sobie sprawę z tego, że to jest 1. Krok, że są potrzebne następne kroki I że być może właśnie to o czym senator mówił, wzmocnienie nadzoru sędziowskiego też nad tym, czy w innej legislacji będzie informowana osoba, taka inwigilacja wobec niej następowała jest w moim przekonaniu właściwym kierunkiem, że to sędzia będzie decydował.
My się boimy tego, żeby wrzucać do jednego worka takie sprawy I gdzieś zgubić w legislacji, bo często terroryzm, szpiegostwo, akty dywersji się łączą z innymi rodzajami przestępczości. I uważamy absolutnie taka osoba nie powinna być z żadnego automatu informowana na skutek jakiegoś błędu, niedopatrzenia. Ale jeśli to jak mówi senator Marek Borowski podać jeszcze raz kontroli sądowej, to jest to zgodne z filozofią tego, co Rada Ministrów przedłożyła. To znaczy to niech sędzia decyduje, tak, to jest jego odpowiedzialność I będzie miał świadomość sędzia tego, jakiej wagi to jest decyzja. Przecież nie można poinformować zagranicznego terrorysty o tym, że był inwigilowany przez polskie służby.
No nie można tego zrobić. No służby specjalne w zakresie bezpieczeństwa narodowego nie zawsze działają po to, żeby procesowo pewne rzeczy kończyć, tak. Działają w taki sposób, żeby chronić bezpieczeństwo Rzeczypospolitej I robią różne rzeczy właśnie w swoich przepisów, w ramach swoich uprawnień, żeby to bezpieczeństwo chronić. Także reasumując czekamy na szczegóły poprawek I deklaruję tutaj naszą otwartość I przychylność, mimo że jak państwo senatorowie sobie zdają sprawę oznaczać to będzie odłożenie tej tej tej legislacji, ale absolutnie uważamy, że jakość tej ustawy idzie przed terminem jej przyjęcia I uważam, że tego rodzaju podejście tutaj jak najbardziej powinniśmy mieć I I każdy z tych szczegółów rozpatrzyć, bo chodzi o rzeczy, które brzmią oczywiście szczegółowo, ale jeżeli poprawiają ustawę to warto, warto się do tego przychylić. Kończąc, dziękując I zapytania za dyskusję, za pracę komisji, ponawiam apel o to, żeby z jak najszerszym poparciem słusznie.
Mówili tutaj panowie senatorowie w dyskusji, że jest to w interesie wszystkich, a w szczególności tych, którzy są dziś w opozycji, żeby takie regulacje przyjmować, więc jeżeli opozycyjna część senatu zniesie się ponad to, że opozycyjna część Sejmu się wstrzymała od głosu I zechce tę legislację poprzeć myślę, że będzie to bardzo ważny sygnał dla opinii publicznej I też dla prezydenta, który no będzie tutaj różne elementy ważył, ale uważam, że ta ustawa jest po prostu w interesie wszystkich I nie nie było tutaj głosów w dyskusji ze strony opozycji, ale to jako jako dobrą monetę. Milczenie czasem jest złotem. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję panie ministrze. Ponieważ zostały zgłoszone wnioski o charakterze legislacyjnym, proszę Komisję Ustawodawczą oraz Komisję Praw Człowieka I Praworządności o ustosunkowanie się do przedstawionych wniosków I przygotowanie wspólnego sprawozdania. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dziesiątego porządku obrad. Ustawy o zmianie ustawy prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowym.
Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 814 a sprawozdanie komisji w druku numer 814 a. Proszę o zabranie głosu senator Joannę Sykułę o przedstawienie sprawozdania Komisji Edukacji.
Joanna Sekuła
Panie marszałku, Wysoka Izbo, szanowni państwo ministrowie. Pragnę przedstawić sprawozdanie z przebiegu pracy Komisji Edukacji, która odbyła się
Joanna Sekuła
Która odbyła się dzisiaj z udziałem instytucji odpowiedzialnych za przygotowanie I przyszłe wdrożenie tego projektu. W komisji wzięła więc udział pani sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, pani Katarzyna Migdały oraz pan Rafał Siągowski, przedstawiciel Ministerstwa Cyfryzacji z Departamentu Identyfikacji Elektronicznej, Centralnego Ośrodka Informatyki. W dyskusji wzięli udział oprócz senatorów również przedstawiciele NSZZ Solidarność z Krajowego Sekcji Oświaty I Wychowania. Osobą zabierającą głos był pan Jerzy Smoliński. Legislatorką przy realizacji tego projektu była pani legislator Danuta Drypa.
Projekt ustawy wpisuje się jak gdyby klimatem w to, o czym mówiliśmy przy procedowaniu poprzedniej ustawy, a więc o zwiększeniu zaufania obywatela do państwa. Istota procedowanej ustawy dotyczy zmian w dwóch ustawach, w ustawie prawo oświatowe oraz w ustawie o systemie informacji oświatowej. Ustawa stanowi podstawę prawną udostępnienia publicznym I niepublicznym szkołom systemu teleinformatycznego umożliwiającego prowadzenie dziennika lekcyjnego w formie elektronicznej, zwanego w ustawie dziennikiem. Mogłoby się wydawać, że to nic nowego, ponieważ w szkołach zarówno publicznych, jak I niepublicznych funkcjonują obecnie systemy dzienników elektronicznych w postaci Bruce'a I Vulkana. Natomiast idea prowadzenia dziennika, który systemowo I nadzorowo będzie w gestii państwa, Ministerstwa Edukacji stanowi pewien przełom w myśleniu, jako że bardzo istotnym jest zwiększenia bezpieczeństwa danych, które w tym systemie informatycznym się znajdują, a rzeczywiście w systemie informatycznym w dziennikach elektronicznych przetwarzanych jest bardzo dużo danych osobowych uczniów I nauczycieli.
Dlatego też w projekcie ustawy bardzo szczegółowo opisano we wprowadzanych po artykule 44 e przepisach, całą ideę oraz strukturę projektowanego
E-dziennika. I te zmiany, te nowe przepisy właściwie określają bardzo precyzyjnie zadanie ministra właściwego do spraw oświaty I wychowania jako podmiotu odpowiedzialnego za stworzenie, utrzymanie I rozwój e-dziennika, w tym oczywiście cały obszar związany z ochroną danych osobowych, które projekcie są nałożone I na ministra I na dyrektora szkoły, który taki e-dziennik zdecyduje się za zgodą organu prowadzącego wdrożyć. Co jest najważniejsze I skąd udział Ministerstwa Cyfryzacji? Cały projekt systemu zostaje przygotowany przez Ministerstwo Cyfryzacji, które jak wiemy wszyscy I zapewne państwo senatorowie korzystają z aplikacji mObywatel, która zapewnia nam dostęp do bardzo wielu obszarów naszego życia, które to usługi są bezpośrednio powiązane z usługami oferowanymi przez bardzo wiele instytucji publicznych, zarówno ministerstw, jak I instytucji nieministerialnych. Dlatego też te funkcjonalności, które są zaproponowane przez twórców e-dziennika w opinie komisji, która podczas dyskusji wyrażała zarówno swoje obawy, jak I słowa aprobaty dla zaprojektowanego nowego narzędzia w funkcjonowaniu szkół o tym, co stanowi obawę, a co stanowi pewne poparcie szeroko uznawane przez instytucje, które nadesłały do komisji swoje opinie.
Co jest istotne, zostały w ustawie przedstawione wykazy danych, które będą wprowadzone do dziennika elektronicznego, określono ten zakres, który będzie gromadzony I przetwarzany. Określono również sposób nadawania uprawnień do dostępu do e-dziennika zarówno dyrektorowi, nauczycielom I pracownikom szkoły, jak również uczniom I ich rodzicom. Usłyszeliśmy informacje o tym, jaki jest harmonogram wdrożenia tego narzędzia w roku szkolnym 2026, 2027. Zostanie wprowadzony, zostanie wprowadzone to narzędzie jako pilotaż. Zostanie wybrane kilkadziesiąt szkół, które do tego pilotażu zostaną zaprószone I będą to zarówno szkoły podstawowe, jak I szkoły ponadpodstawowe.
Decyzje o wyborze szkół do pilotażu znajdą się w rozporządzeniu. Ministerstwo zapewnia, że przed przystąpieniem do pilotażu, szkoły będą uczestniczyły w warsztatach tak, aby mieć możliwość podjęcia nowych zadań, tym bardziej, że trakcie pilotażu szkoły, które się na to zdecydują, oczywiście jest również zaznaczone, że nie muszą to być całe szkoły, mogą to być wybrane oddziały lub też pojedyncze klasy. Dlatego też bardzo ważne jest, aby szkoły, które się na to zdecydują, miały świadomość, że w trakcie tego roku pilotażu będzie prowadzona ta dokumentacja równolegle w formie dziennika I tego dziennika elektronicznego, z którego szkoła korzysta do tej pory. Bardzo istotne jest, aby szkoły sprawdziły, jak będą zachowywały się funkcjonalności zaproponowane w tych modułach, które będą dostępne. Oczywiście ten rok szkolny będzie również rokiem na to, aby te funkcjonalności stopniowo wdrażać, poszerzając tym samym możliwości, zbliżając je do możliwości pełnego zarządzania zasobami szkoły I prowadzeniem zajęć lekcyjnych z uwzględnieniem wszystkich istotnych informacji zarówno o uczniach, o całym skonstruowanym systemie zajęć lekcyjnych, pozalekcyjnych, wyborze języków obcych, a także zajęć rewalidacyjnych prowadzonych dla dzieci z orzeczeniami o szczególnych potrzebach kształcenia.
Wskazano w ustawie również na skutki finansowe, które w poszczególnych kolejnych dziesięciu latach zostają opisane na poziomie, tak szacunkowo ponad stu 1000000. Dlaczego ustawa zasługuje na uwagę? Właśnie z tego powodu, że daje możliwość prowadzenia jednego systemu, który w trakcie jego funkcjonowania da możliwość koordynacji danych, które w tej chwili funkcjonują już w systemie informacji oświatowej, które do nowego e-dziennika będą mogły być bezpośrednio z systemu SIO zaciągane. To jest bardzo ważne, ponieważ ta interoperacyjność systemów daje szansę na takie nowoczesne I łatwe w funkcjonowaniu dla przyszłych użytkowników narzędzi. Co jest istotne, przedstawiciel Ministerstwa Cyfryzacji zapewnił o bezpieczeństwie systemów, posiłkując się tym wskazaniem mObywatela jako tej aplikacji, która faktycznie funkcjonuje w tej chwili już dla około dwunastu 1000000 użytkowników przy ponad trzech milionach dziennych logowań.
W trakcie dyskusji senatorowie wskazywali pewne słabości, oczekując na wykazanie zarówno ze strony Ministerstwa Edukacji Narodowej, jak I Ministerstwa Cyfryzacji o tym, czy faktycznie ten system jest bezpieczny pod względem informatycznym I czy możliwości zewnętrznego ingerowania w dane, mówiąc krótko I kolokwialnie, hakowania systemów, są możliwe. I istotne było dla senatorów również uzyskanie informacji potwierdzających czy rzeczywiście aż tak głębokie ingerowanie w dane osobowe, jak wskazywanie religii, języków obcych, konieczność podawania numerów telefonów czy poczty e-mailowej, co jednak przy analizie zapisów ustawowych wyraźnie wskazuje na to, że dane osobowe nauczycieli, które są obowiązkowe, nie pokrywają się z koniecznością obowiązkowego podawania numerów telefonów I adresów poczty mailowej, wskazywane tam jako opcjonalne. W tej chwili z dziennika elektronicznego, jak zostało przekazane przez Ministerstwo Edukacji korzysta 98 procent szkół w Polsce, co oznacza, że system informatycznego zarządzania procesem edukacji jest już przez środowisko edukacyjne zaakceptowany. Wskazywano również na to, że podmioty, które w tej chwili prowadzą, które udostępniają systemy dzienników elektronicznych nie gwarantują w pełni bezpieczeństwa tych danych, jako że są to podmioty z kapitałem zagranicznym, a dane przechowywane są na prywatnych serwerach. Dlatego też stworzenie jednolitego systemu dla wszystkich placówek szkolnych, zarówno publicznych, jak I niepublicznych zapewni tym danym większe bezpieczeństwo I co najważniejsze sposób logowania do tego systemu.
Będzie wykorzystywał istniejące narzędzia mObywatela, a więc logowanie przez bezpieczny węzeł krajowy, który faktycznie zapewni bezpieczny dostęp do tych danych I brak możliwości zewnętrznego ingerowania, chociaż oczywiście wszyscy wiemy, że nie ma takiego systemu, którego nie można
Niemniej jednak to, że to właśnie Ministerstwo Edukacji będzie odpowiedzialne za bezpieczeństwo tego systemu I dedykowana jednostka w postaci Centrum Informatycznego Edukacji nadzorowana przez Ministerstwo Edukacji będzie odpowiedzialna za funkcjonowanie tego systemu. Wypowiadał się również przedstawiciel NSZZ Solidarność, mówiąc... Wskazując na różne słabości tego wdrożenia, zwracając uwagę na to, że nie nie ma przewidzianego w ustawie dodatkowego wynagrodzenia dla nauczycieli, którzy będą brali udział w pilotażu, ale myślę, że pani minister będzie w stanie wyjaśnić wszystkie te wątpliwości, które zarówno strona społeczna, jak I instytucje reprezentujące branżę technologiczną wyartykułowały w swoich opiniach. Ministerstwo bardzo jednoznacznie wskazuje na to, że prowadzenie jednolitego systemu po 1. Odciąży samorządy od dodatkowych kosztów, bo okazuje się, że coraz więcej funkcjonalności, które poza wersją podstawową są dostępne dla rodziców szczególnie, staje się wersjami płatnymi, dlatego też zarówno samorządy, jak I rodzice ponoszą w tej chwili koszty użytkowania tego systemu.
Natomiast tworzony e-dziennik będzie bezpłatny zarówno dla samorządów, jak I dla końcowych użytkowników. Dlatego też w głosowaniu Czworo senatorów zagłosowało za przyjęciem projektu ustawy, bez poprawek dwóch senatorów było przeciw. W Sejmie odpowiednio dwustu pięćdziesięciu 1 posłów głosowało za, dwudziestu czterech czterech było przeciw, a stu sześćdziesięciu ośmiu posłów wstrzymało się od głosu. W trakcie prac legislacyjnych w Sejmie wprowadzono kilka poprawek, między innymi tych poprawek, aby na wniosek samorządów w pilotażu wzięły udział również szkoły ponadpodstawowe. Co jest istotne, docelowo tym systemem mogą zostać objęte wszystkie placówki, a więc I przedszkola I bursy.
Dlatego też perspektywa rozwoju tego systemu dla szkolnictwa w Polsce jest bardzo obiecująca I komisja rekomenduje wysokiej izbie przyjęcie tego projektu bez poprawek.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do pani senator sprawozdawcy? Nie dostrzegam. Dziękuję uprzejmie. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd.
Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Edukacji. Witamy serdecznie panią minister Katarzynę Lubnauer. Czy pani minister chce zabrać głos w przedmiotowej sprawie? Zapraszam.
Speaker 81
Panie I panowie senatorzy, panie marszałku. Pani senator, sprawozdawca bardzo, bardzo całościowo opowiedziała o wszystkich rozwiązaniach związanych z dziennikiem, z pilotażem. Chciałam tylko przekazać to, co myślę dla nas jest najważniejsze. Przede wszystkim uważam, że państwo powinno brać odpowiedzialność dla siebie za to, żeby po 1. Edukacja była bezpłatna I to realnie bezpłatna.
Katarzyna Lubnauer
W tej chwili mamy taką sytuację, że jeśli chodzi o dziennik elektroniczny w momencie, w którym ta usługa jest realizowana przez 2, głównie 2 podmioty prywatne, można powiedzieć, że mamy tam na tym rynku duopol, mamy taką sytuację, że pewne funkcjonalności I aplikacje, z których mogą korzystać rodzice, mają charakter płatny. W efekcie szacujemy, że nawet być może 100000000 złotych rocznie płacą rodzice za to, żeby móc korzystać z tych aplikacji, które powinny w sposób naturalny być dla nich bezpłatne. Z drugiej strony zdajemy sobie sprawę, że mówimy o bardzo wrażliwych danych. Mówimy o danych uczniach dotyczących ich ocen, nieobecności, dotyczące orzeczeń, dotyczące bardzo wielu rzeczy, które bezpośrednio dotyka całe rodziny. Dlatego uważamy, że to państwo jest odpowiedzialne za te dane I to państwo powinno je zabezpieczać.
Szczególnie, że można powiedzieć, że jesteśmy jako państwo podmiotem, który najlepiej robi to I rzeczywiście nie mieliśmy praktycznie jako państwo żadnych takich wycieków z danych, co pozwala zapewnić, że w przyszłości również te dane uczniów będą ściśle chronione. Ale przede wszystkim dla nas najważniejsze jest to, żeby powstało narzędzie, które będzie wygodne, wygodne dla nauczycieli, wygodne dla szkół. Stąd ta interoperacyjność, czyli to, żeby ono mogło wymieniać się danymi z już istniejącymi systemami. Stąd to, żeby to narzędzie mogło współpracować z tymi systemami, które już w tej chwili są w szkołach, w samorządach, żeby mogło po prostu najzwyczajniej w świecie wspomóc nauczycieli I odciążyć ich z pracy, a nie dostarczać im nowej pracy. Stąd na przykład dane do dziennika elektronicznego będą pobierane z systemu informacji oświatowej, czyli Sio, a nie będą musiały być ręcznie wpisywane ponownie do dziennika elektronicznego.
Speaker 81
Dla nas... Apelujemy do państwa senatorów o to, żeby pochylili się nad tym projektem z taką życzliwością I żeby poparli go dlatego, że my w tym roku wprowadzamy pilotaż, który umożliwi nam zbudowanie narzędzia najlepszego z możliwych. Umożliwi zebranie informacji od nauczycieli, czyli osób najbardziej zainteresowanych dziennikiem oraz od rodziców. Da rodzicom w przyszłości narzędzie, które nie tylko bezpłatne, ale również bez reklam będzie im dostępne, bo teraz w tych wersjach, które są bezpłatne, czyli na przykład w, jeżeli korzystają z przeglądarki internetowej, no to jeszcze w dodatku są, są zaopatrzeni w reklamy, które niekoniecznie chcą. Szczególnie, że rodzice w tej sytuacji są trochę w sytuacji osoby, która nie wybiera sobie funkcjonalności, nie wybiera sobie systemu, tylko jest on narzucony jej przez szkołę I przez samorząd, ponieważ to nie rodzic wybiera, jaki dziennik elektroniczny wybierze szkoła, tylko szkoła wybiera, a rodzic po prostu musi z niego korzystać.
Dlatego decyzja o tym, że powstaje dziennik. Chciałam powiedzieć, że koszty dziesięcioletnie, które przewidujemy na najpierw stworzenie, potem funkcjonowanie dziennika elektronicznego po stronie państwa, jest 216 I pół miliona złotych. Tak, miliona złotych. Natomiast równocześnie koszt roczny dla rodziców szacujemy na około 100000000. Czyli można powiedzieć, że z punktu widzenia podatnika rachunek jest jasny.
Państwo wkładamy 216 I pół miliona przez 10 lat, natomiast sami rodzice przez te 10 lat prawdopodobnie wpłacają około miliarda złotych. Szacujemy, że co któryś tylko rodzic korzysta z aplikacji I te aplikacje kosztuje ich użytkowanie roczne od trzydziestu paru do pięćdziesięciu złotych, w związku z tym to realnie dla rodziny, jeżeli dwoje rodziców chce korzystać I uczeń, są realne koszty, które ponoszą na początku roku I nawet no państwo też słyszą bardzo często od rodziców takie uwagi, że jeżeli edukacja jest bezpłatna, to również oczekiwaliby, że dostęp do dziennika elektronicznego będzie bezpłatny. Chciałam powiedzieć, że my w tej chwili mamy sporo telefonów od rodziców, którzy czekają na to rozwiązanie, którzy realnie, chciałam powiedzieć też przy okazji, że przez ten rok to będzie jeszcze pilotaż skierowany do kilkudziesięciu szkół I dopiero za rok wprowadzimy to rozwiązanie tak, żeby wszystkie chętne szkoły mogły z niego skorzystać. Dziękuję państwu bardzo. Jeżeli mają państwo jakieś pytania, to oczywiście z przyjemnością.
Maciej Żywno
Oczywiście, dziękuję bardzo pani minister, ale są już pytania. Bardzo zapraszam z powrotem. Pani Senator Bogucka.
Anna Bogucka
Dziękuję panie marszałku. Pani minister, chciałam zapytać dokładniej na temat tego pilotażu. Ile szkół będzie brało udział w tym pilotażu I czy to jest jakoś tam, że to z każdego województwa będzie przedstawicielstwo? To to 1 pytanie. A 2.
Pytanie, no tutaj niepokoi mnie, że ten czas jest jednak bardzo krótki, no właściwie nie ma tego czasu, bo to już jest w połowie wakacje, dopiero podejmujemy ustawę. Czy szkoły są do tego przygotowane, czy są procedury, w jaki sposób postępować w przypadku jakiegoś wycieku danych I tak dalej. No to przecież jest bardzo poważny temat, tu chodzi o bezpieczeństwo I wrażliwe dane uczniów.
Bardzo proszę pani.
Speaker 81
Więc tak, po 1., jeśli chodzi o szkołę, my będziemy je szkolić I te szkoły, które wejdą w ten pilotaż, to jest około czterdziestu szkół w skali kraju. Te szkoły nie będą musiały nawet całe szkoły, czasami to będą pojedyncze klasy, dlatego że nam potrzebne jest po prostu sprawdzenie użyteczności w różnych warunkach. Jak mówiła już pani sprawozdawca, na poziomie Sejmu zostało uzupełnione, że poza szkołami do pilotażu wejdą też szkoły ponadpodstawowe. Chciałam zapewnić, że również będą szkoły nietypowe, czyli na przykład szkoły artystyczne czy szkoły specjalne. Bo chodzi o to, żeby zbadać wszystkie możliwe funkcjonalności.
Szkoły będą, co więcej, robić tak, że będą miały 2 w tym czasie dzienniki. Ten dziennik
Katarzyna Lubnauer
Podstawowy, który cały czas funkcjonuje I dziennik ten testowany po to, żeby nie było, była pewność, że na pewno żadne dane nam nie, nie utracimy żadnych danych. Akurat zabezpieczenie dotyczące wyciekania danych, ten system jest bardzo, bardzo dobrze zabezpieczony dzięki temu, on opiera się na m-obywatelu I na tych wszystkich systemach państwowych, które naprawdę są bezpieczne. My musimy zdawać sobie sprawę, że w tej chwili te wszystkie dane są na prywatnych serwerach. W tej chwili mamy sytuację, w której dane uczniów, często dane wrażliwe, są na serwerach, które należą do dwóch prywatnych firm. Po zmianie te dane będą na serwerach państwowych.
Powiem więcej, będzie logowanie dużo bardziej w sposób zaufany, a nie tak, jak obecnie jest, że tylko hasłem. I już mieliśmy przypadki włamań polegające na pewnej, nazwijmy to, niestaranności osób, które operowały hasłem I loginem. I były przypadki, kiedy uczniowie dostawali się na konta nauczycieli I tak dalej. Więc system będzie lepiej zabezpieczony, dane będą bezpieczne. Czy z każdego województwa?
Tak. To ma być około czterdziestu szkół. Mają obejmować zarówno każde z województw, jak I również różne typy placówek szkolnych. Tak jak powiedziałam, to ma być I technikum, I liceum, I szkoła podstawowa, I szkoła artystyczna, I szkoła specjalna, tak żebyśmy mogli testować to na, na różnych podmiotów. Ja zaznaczę jeszcze jedną rzecz, która myślę, że jest istotna.
Nawet nie we wszystkich przypadkach potrzebne jest, żeby ten test trwał cały rok. W związku z tym po 1., jak on nawet nie wejdzie na samym początku, tylko będzie jak przez jakiś okres roku, to, to też nas to satysfakcjonuje, ponieważ po prostu musimy zbadać pewne funkcjonalności. Kolejną rzeczą jest to, mamy już sporo zrobione. To znaczy już my nie możemy bez ustawy zbierać danych. Nie można bez ustawy kogoś uczynić z administratorem danych.
Natomiast przygotowania systemu oczywiście mogą, mogą już trwać, dlatego jesteśmy przygotowani do tego, żeby dość szybko ten system o charakterze pilotażu wdrożyć.
Mhmm.
Speaker 83
Dziękuję. Czy ktoś z państwa ma jeszcze pytanie? Nie widzę. Dziękuję bardzo, pani Justynie.
Dziękuję państwu bardzo za uwagę.
Speaker 84
Dobrze, otwieram dyskusję I proszę o zabranie głosu znatorkę Ewa Kaliszuk.
Ewa Kaliszuk
Szanowna pani Marszałek, szanowni państwo, panie, panowie Senatorowie, szanowna pani Minister, szanowni Państwo. Ja przede wszystkim powiem, że bardzo, bardzo cieszę się z tego, że czeka nas pilotaż I wprowadzenie od pierwszego września 2000 dwudziestego siódmego roku centralnego e-dziennika. Cieszę się bardzo jako nauczyciel, jako były dyrektor szkoły I też wiceprezydent miasta odpowiedzialny za edukację. Myślę, że nie ma co dyskutować w ogóle I nie mamy, nie powinniśmy mieć wątpliwości chwili, kiedy mamy wprowadzone narzędzie państwowe, system państwowy, który wypiera systemy komercyjne. To z założenia już jest dobry krok naprzód.
Natomiast w zasadzie dzisiaj chciałabym powiedzieć o pewnych swoich wątpliwościach, ale też tak może I zaapelować do dyrektorów szkół, do nauczycieli, bo o ile jest to głównie myślane o tym, żeby rodzic nie płacił za dostęp do dziennika elektronicznego czy za niektóre jego funkcjonalności, to musimy pamiętać o tym, że dzisiaj dziennik elektroniczny w szkole to nie jest tylko miejsce, gdzie wstawiamy ocenę, zaznaczamy nieobecność I wpisujemy temat lekcji. Dziennik elektroniczny dzisiaj to już jest od lat bardzo kompatybilny system z innymi systemami działającymi w szkole. I to jest korelacja z systemem obsługi bibliotecznej, stołówki szkolnej, systemem rekrutacji, systemem opłat za pobyt w bursach I opłatami za wyżywienie. W związku z tym, jeśli chcemy, żeby to było też narzędzie atrakcyjne dla naszych szkół, dla naszych samorządów, a wydamy na nie ponad 216000000 złotych, to nieodzownym wydaje się to, że oprócz tych ocen I nieobecności przykładowych my musimy pracować nad tym, żeby te funkcjonalności potem były tak jak najbardziej odpowiednie do dzisiejszych potrzeb szkół. Bo żadna szkoła, żaden organ prowadzący nie przystąpi do dziennika, w którym będzie musiał w części pracy wracać tak naprawdę do króla Ćwieczka I wykonywać ręcznego przypisywania danych uczniów do różnych systemów.
To jest taki dla mnie priorytet. Pamiętajmy też, że w wielu samorządach mamy bardzo rozbudowane platformy usług oświatowych, które były finansowane ze środków europejskich. W niektórych szkołach trwają okresy trwałości, po którym przyjdzie czas na tą decyzję. Czy ogłaszamy przetarg na nowy dziennik w ramach systemów komercyjnych, czy też będziemy korzystali z tego dziennika ogólnopolskiego, państwowego w związku z tym, wydaje mi się. I teraz przejdę już do tego, co też podnosił związek zawodowy Solidarność, o czym mówią też nauczyciele.
Ja kilka dni temu rozmawiałam z nauczycielami, z dyrektorami szkół olsztyńskich I kiedy powiedziałam o dzisiaj procedowanej ustawie, się przestraszyli. To znaczy musimy pamiętać o tym, że nasza edukacja polska jest w ciągłej zmianie, od lat w permanentnej zmianie. I opór nauczycieli, dyrektorów jednostek przed kolejnymi zadaniami na pewno jest ogromny. Co nie oznacza, że my krytykujemy te zmiany. One są potrzebne I wynikają z ducha czasów.
Szkoła musi się zmieniać. Natomiast bardzo ciężko będzie przekonać nauczycieli, to też dzisiaj podnosił przedstawiciel związków zawodowych, do tego, aby bez dodatkowych, dodatkowego wynagrodzenia nauczyciele mieli testować 2. Dziennik elektroniczny w tym samym czasie, prowadzą ten właściwy. To jest też taki apel do dyrektorów, tych osób będzie zaledwie kilkadziesiąt w Polsce w przeciągu przyszłego roku szkolnego, a zatem absolutnie są mechanizmy w przypadku szkół dodatki motywacyjne, gdzie można wynagrodzić nauczycieli zajmujących się tą dziedziną tak, aby mogli te narzędzie testować. To jest raz.
Można odciążyć ich też z innych zadań, które dotychczas na przykład wykonywali w szkole. Natomiast myślę sobie jeszcze, że 2. Rzecz, może nawet ważniejsza niż te finanse I wynagrodzenia dla nauczycieli, którzy będą poddani testowaniu, będą tymi odpowiedzialnymi w szkołach. A mianowicie to, żeby współpraca z Ministerstwem Cyfryzacji w czasie pilotażu była oparta na wzajemnym poszanowaniu I naprawdę dialogu. Żeby po drugiej stronie był człowiek, żeby uwagi, które będą przez nauczycieli kierowane do ministerstwa, spotykały się rzeczywiście z reakcją I żeby te funkcjonalności, o których będą nauczyciele informować, były rzeczywiście przez Ministerstwo wzięte pod uwagę, rozwijane, udoskonalane, tak, żeby to nie było tylko narzędzie państwowe, ale żeby to było po prostu narzędzie dobre.
Dziękuję.
Speaker 84
Bardzo dziękuję. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. I dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Wiktor Durlak, Janusz Gromek, Ryszard Majer, Joanna Sekuła, Henryk Siedlak, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed, Piotr Woźniak I Józef Zając. Zamykam dyskusję. Czy przedstawicielka rządu chciałaby jeszcze zabrać głos, pani minister?
Dziękuję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Dziękuję państwu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu jedenastego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych innych ustaw.
Tekst ustawy zawarto jest w druku numer 790, a sprawozdanie Komisji Rozwoju... Rolnictwa I rozwoju wsi w druku numer 790 a. Proszę o zabranie głosu senatora Jerzego Chruścikowskiego I przedstawienie sprawozdania Komisji Rolnictwa I Rozwoju Wsi.
Jerzy Chróścikowski
Pani Marszałek, szanowni państwo, wysoka izbo. Chciałbym w imieniu Komisji Rolnictwa I Rozwoju przedstawić sprawozdanie, które komisja obradowała wczoraj I projekt zaopiniowała pozytywnie. Natomiast były również uwagi dotyczące przez pana legislatora, jak I poprawki, które bardziej korygujące, które przez rząd nie zostały zaaprobowane I komisja przegłosowała przyjęcie ustawy bez poprawek. Znaczy, generalnie ta zmiana dotyczy dostosowania do prawa Unii Europejskiej, dająca również większe uprawnienia dotyczące dwóch można powiedzieć tytułów rozporządzeń delegowanych, jak I również rozporządzenia wykonawczego komisji. W tym celu określono sprawy dotyczące jakości handlowej produktów sektora owoców I warzyw, definicję handlu owoca w rozumieniu artykułu trzeciego ustęp 2 rozporządzenia 22023 przez 24 30.
Również upoważnia ustawowe dla, upoważnienie ustawowe dla ministra właściwego do spraw rynków rolnych do określenia w drodze rozporządzenia obszarów produkcji, na których będzie możliwe zwolnienie z wymogów norm handlowych produktów sektora owoców I warzyw sprzedawanych
Jerzy Chróścikowski
Konsumentów na lokalnych rynkach I w drodze dostawy bezpośredniej przed wprowadzeniem do obrotu. Można by wymieniać wiele tu rzeczy, które zostały jakby dostosowane. Między innymi to jest zawieranie pomiędzy I HARS-em a służbami. Tutaj mówimy o służbach, które mogą współpracować I powinny zawrzeć takie porozumienie, to mówimy o służbach organów ścigania, prokuratura, policja, straż graniczna, krajowa administracja skarbowa, żeby te kontrole, które są prowadzone również można było lepiej w na bieżąco, bo są również wprowadzone sankcje, stąd również zmienia się tutaj, można powiedzieć, kilka ustaw, które wynikają, czyli ordynację podatkową, również ustawy o organizacji rynku owoców I warzyw oraz rynku chmielu. Wejście w życie tej ustawy jest po upływie czternastu dni od zgłoszenia.
Państwo z reprezentujący IHARS tutaj prosili nas o to, żeby jak najszybciej przyjąć tę ustawę bez poprawek, w związku z tym nasza komisja wnioskuję o przyjęcie ustawy bez poprawek. Dziękuję.
Speaker 84
Dziękuję. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytanie senatorowi sprawozdawcy? Nie ma pytań, dziękuję bardzo. Projekt tej ustawy został wniesiony przez rząd. Do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Rolnictwa I Rozwoju Wsi.
Czy przedstawiciel rządu pragnie zabrać głos I przedstawić stanowisko?
Jacek Czerniak
Pani Marszałek, Wysoki Senacie, przychylam się do tego wniosku Komisji Rolnictwa Senatu, żeby Wysoki Senat przyjął ten tę ustawę bez poprawek, ona jest oczekiwana I bardzo potrzebna. Dziękuję.
Speaker 84
Dziękuję. Czy są pytania do przedstawiciela rządu? Nie widzę. Otwieram dyskusję. Informuję, że nikt z państwa senatorów Nie jest.
A przepraszam, senator Woźniak zapisał się do głosu, nie miałam tam w systemie, panie senatorze.
Piotr Woźniak
Szanowna pani marszałek, wysoki senacie. Zabieram głos z uwagi na to, że przez kilkadziesiąt lat zajmowałem się bezpośrednio I bezpieczeństwem żywności I tego, co dotyczy składu owej żywności, a przecież jest to bardzo istotna dziedzina, ale nie tylko gospodarki, ale naszego życia. W 2000 czwartym roku Polska weszła do Unii Europejskiej I implementowała zapisy ustawy, które dotyczyły bezpieczeństwa żywności ze szczególnym uwzględnieniem systemu analizy zagrożeń I krytycznych punktów kontrolnych, czyli słynne HACCP, wdrażając różnego rodzaju rozwiązania legislacyjne. Później, czy w międzyczasie dobre praktyki rolnicze, dobre praktyki laboratoryjne, produkcyjne czy higieniczne stały się namiastką tego, co czeka polską, polski przemysł rolno-spożywczy I jakiego rodzaju zmiany przez te 20 kilka lat osiągnęliśmy. Ale faktycznie nic nie jest dane na wieki I czas się zmienia I zmieniają się też reguły gry rynkowej w Unii Europejskiej.
Wiemy doskonale, że żywność nie jest zwykłym towarem, lecz tak jak wspomniałem, takim dobrem ogólnospołecznym o szczególnym znaczeniu strategicznym. Miejmy świadomość, że Polska jest jednym z głównych producentów żywności w Polsce I jest to absolutny oręż polskiej gospodarki, a śmiem twierdzić, że znaczenie polskiej gospodarki w tym, w tej dziedzinie będzie się zwiększać. Od jakości zależy zdrowie naszych obywateli, zaufanie konsumentów oraz konkurencyjność polskiego rolnictwa I przemysłu spożywczego. Dlatego chciałem zabrać w tym punkcie głos, dlatego że uważam, że tak ważna dziedzina gospodarki, jakim jest rolnictwo I sektor rolno-spożywczy wymaga tegoż właśnie głosu. Ze szczególną uwagę w moim przekonaniu zasługuje wprowadzenie do porządku prawnego definicji oszustwa żywnościowego.
To odpowiedź na zjawisko, które w ostatnich latach stało się problemem nie tylko w naszym kraju, ale śmiem twierdzić, że w całej Europie, zwłaszcza w kontekście no dynamicznego importu z różnych stron świata żywności w sposób często mało kontrolowany. Nieuczciwe praktyki, tak jak fałszowanie składu produktu, nieprawdziwe oznaczenie kraju pochodzenia, czy też wprowadzanie konsumentów w błąd co do jakości żywności uderzają przede wszystkim w uczciwych producentów. A przecież na tym polskiej legislacji, Polsce powinno zależeć bardzo mocno. To oni ponoszą koszty przestrzegania przepisów budowania jakości renomy polskiej żywności. Uważam, że nie mogą oni też przegrywać konkurencji z tymi, którzy osiągają zyski dzięki wspomnianemu oszustwu, zwłaszcza jeśli chodzi o skład produktu czy też nieprawdziwość w oznaczeniu kraju pochodzenia tegoż produktu żywnościowego.
Państwo ma obowiązek skutecznie chronić zarówno konsumentów, jak I przedsiębiorców działających zgodnie z przepisami prawnymi, co do tego w izbie wyższej polskiego parlamentu chyba nikt nie ma wątpliwości. Dlatego kierunek, w moim przekonaniu, zaproponowanych zmian należy bardzo docenić I ocenić oczywiście pozytywnie. Jednocześnie sama definicja nie rozwiązuje problemu. Potrzebne są sprawne, dobrze wyposażone służby kontrolne, skuteczna współpraca między organami administracji publicznej oraz sankcje, które będą skutecznie odstraszać od celowego fałszowania jakości żywności. Warto również pamiętać, że przepisy przez nas tworzone nie mogą prowadzić do nadmiernej biurokracji.
Najmniejsze gospodarstwa rolne, rodzinne, rodzinne przetwórnie, czy też lokalni producenci, nie powinni ponosić tych głównych konsekwencji nieuczciwej konkurencji, nieuczciwych uczestników rynku. Wprowadzenie definicji wspomnianego oszustwa żywnościowego powinno przede wszystkim służyć zwiększeniu bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli. W czasach tak licznych wyzwań geopolitycznych, mając na uwadze też wizerunek Polski na arenie międzynarodowej, Cieszę się, że w izbie na ten temat debatujemy. Ja oczywiście zagłosuję za tą ustawą I chciałbym nakłonić państwa senatorów do tego, żeby wszystkie akty, które procedujemy w zakresie bezpieczeństwa zdrowo zdrowotnego żywności były przedmiotem głębszej debaty dlatego, że jesteśmy konsumentami wszyscy niezależnie od tego, jakie mamy poglądy, a bezpieczeństwo zdrowotne żywności I wizerunek polskiego rolnictwa I sektora rolno-spożywczego, to nasza wizytówka, zwłaszcza mając na uwadze geopolitykę I to, co się w niej dzieje. Bardzo dziękuję.
Jerzy Chróścikowski
Pani Marszałek, Wysoki Państwo. Chciałem zabrać głos jeszcze uzupełniający, gdyż uważam, że jak wspomniał mój przedmówca, za mało dyskusji w zasadzie na ten temat, ale w poprzednich kadencjach wielokrotnie były dyskusje, wiele konferencji, wiele spotkań, wiele wspólnych wyjazdowych posiedzeń komisji, kontroli na granicach, wspólnie z IHARS-em I innymi instytucjami. Tak że zawsze Komisja Rolnictwa starała się dużo poświęcać temu czasu, gdyż ta żywność, która jest, jak powiedzieliśmy, ona nas obowiązuje I konsumentów również I nas, bo też jesteśmy konsumentami jako rolnicy. Ale zawsze mówię, że tkwi problem w tym, co nie jest zdefiniowane, a nie jest zdefiniowane często normy. Normy żywności, o których byśmy zawsze chcieli, żeby były, a one nie są tak zdefiniowane.
Zazwyczaj normy sobie określa przetwórca. Przetwórca opisuje, a my pamiętamy dawne czasy, że pewne rzeczy jak normy, które były polskie zniknęły, a one były rzeczywiście I jeśli chodzi o przetwórstwo. I tutaj właściwie no IHARS nie zawsze ma dużo możliwości sprawdzenia, bo każdy producent sobie określi co uważa, a mamy ogromne ilości przetworzonej żywności, która rzeczywiście jest bezpieczna, ale zawiera wiele składników tak zwanych polepszaczy, konserwantów, wiele innych składników, które nie musiałyby się znaleźć, ale się znajdują, bo wszystko ze względów ekonomicznych, ja tak powiem. Albo pod handel, który handel sobie życzy, żeby produkty najlepiej były rok albo 2 lata przydatne do spożycia I to sobie psujemy żywność powiedzmy. I to jest problem, z którym my już wielokrotnie, że Polska jednak stosuje bardzo dużo konserwantów I powinniśmy z tym jakoś zacząć walczyć, żeby jednak tych konserwantów mniej było, żebyśmy nie zjadali tak dużo konserwantów, polepszaczy, wszystkich uzależniaczy, które się znajdują, szczególnie podkreślam w przetworzonej żywności, co zachęcam zawsze do jak najmniej przetworzonej żywności, jedzenia.
To jest najzdrowsze I tutaj się kłaniam właśnie do pana przedmówcy, senatora, który rzeczywiście mówi, że mało. Natomiast boleję nad tym, bo w 2000 szóstym roku przygotowaliśmy taki projekt dotyczący połączenia inspekcji jako jednej bez inspekcji bezpieczeństwa żywnościowego. No niestety nie ma woli politycznej od tamtego czasu. Właściwie to 2 inspekcje zostały tylko w międzyczasie połączone, mówimy o PIORIN-ie, a tak to trudno jest właściwie zrealizować. W Unii Europejskiej są w krajach takie jedne instytucje, które zajmują się.
Czemu to
Służy? No służy temu, żeby jednak nie było kontroli, które się czasami powtarzają. No można zapytać, no jakiś przykład, no już mówiłem na komisji, no na przykład mamy zboże, no to ktoś powinien 1 odpowiadać za zboże, się okazuje, że za zboże, które jest zbożem jadalnym, to odpowiada 1 instytucja. Za zboże, które jest paszowe, odpowiada 2. Instytucja, czyli weterynaria.
Jak mówimy również nasienne, to odpowiada instytucja pioryn. I tak można by wymieniać. No do tego samego podmiotu może wchodzić 3 instytucje po kolei, kontrolować tą, co on tam u siebie posiada, co puszcza do obrotu, bo głównie o to chodzi. Szanowni państwo, no nie ma woli, abym chciał, żeby rzeczywiście ta wola się znalazła I już od tylu lat powtarzamy. Ja wiem jak to wygląda, bo już wiele konferencji w tej sprawie było, wiele spotkań.
Niestety nie ma takiej woli politycznej do dnia dzisiejszego. Chciałbym, żeby rzeczywiście konsumenci mieli tą gwarancję, jak tutaj podnosimy, rzeczywiście tego fałszowania, żeby nie było tej żywności, a to jest często fałszowanie ze względów, czysto ekonomicznych, gdyż. I drugim elementem to, było to mówione na komisji, a chciałbym, żeby to wybrzmiało, że teraz te wszystkie inspekcje w przypadku wprowadzenia nowych porozumień handlowych jednak kontrolowały żywność pod względem jakości I zawartości takich substancji, których my w Polsce, w Europie nie możemy stosować. A wiemy, że z Ukrainy spływają żywność taka, Wiemy, że teraz mamy jeszcze niesprawdzony, ale import również z krajów Merkursor. I bardzo mocno tutaj zwracam uwagę na to, że oczekujemy my od inspekcji, nie tylko jednej, ale od tych wielu inspekcji, które podlegają Ministrowi Rolnictwa, jak I również Ministrowi Zdrowia, żeby te kontrole były prowadzone naprawdę, żeby nie było tak, że kontrola będzie post factum, jak już skonsumujemy, tylko jeszcze przed wpływaniem do naszego kraju, ale I nie tylko, bo to już się kłania również Unia Europejska, bo często sprowadzone produkty do innego kraju Unii Europejskiej nie zawsze jest kontrolowane już u nas.
Związku z tym to też jest uwaga bardzo wyraźna, bo ja mamy takie sygnały, że przez Bulgarię wpłynęły jakieś produkty, które nie były w pełni, które powinny odpowiadać normom. Stąd zachęcamy I tutaj za mamy prośbę oczywiście my jako parlamentarzyści, żeby ta żywność, która przychodzi z zewnątrz spełniała normy europejskie takie jak my musimy spełniać, bo my ponosimy bardzo wysokie koszty. Mówimy tutaj o tych tak zwanych obowiązkach, które obowiązują, często mówimy to Zielony Ład na to, często obowiązują nas wszystkie normy w innych krajach, na Ukrainie, w innych krajach nie jest stosowane I oni są niekonkurencyjni I przegrywamy my często my na rynkach ze względu na to, że te produkty są w innych warunkach produkowane. Stąd mój apel jest o to, abyśmy rzeczywiście mieli zdrową konkurencję I zdrową żywność. Dziękuję.
Speaker 84
Dziękuję bardzo. Pan Senator Bober zgłasza się do dyskusji, jak rozumiem. Bardzo proszę. Dziękuję
Ryszard Bober
bardzo. Pani Marszałek, wysoka izbo, ja trochę pragnę uspokoić mimo wszystko polskich konsumentów, bo nasza żywność jest najlepsza, najzdrowsza na świecie, ale naprawdę mam apel do nas, do konsumentów, kupujmy świadomie, czytajmy to, jest zawarte na etykietach produktach, a wówczas nie będziemy mówili o sytuacjach zafałszowaniach, bo tylko te akcje, które są prowadzone, dotarcia do konsumentów przez KOWR, gdzie pokazujemy walory polskiej żywności, pokazujemy w jakich warunkach ta żywność jest produkowana od pola do stołu, cały łańcuch przebiegającej produkcji. Naprawdę to daje nam gwarancję, że zdrową polską żywność należy konsumować. I mam jeszcze apel do nas konsumentów, żebyśmy rzeczywiście mieli ten patriotyzm konsumencki I wybierali polskie produkty, wyprodukowane przez polskich rolników, przetworzone przez polskich przedsiębiorców I sprzedawanych u nas w małych sklepach lokalnie, a najlepiej w krótkich łańcuchach dostaw, bo tam jest naprawdę najzdrowiej w łańcuchu RHD. Naprawdę ta żywność jest najlepsza.
Eksportujemy za 58000000000 złotych, a ta ustawa pokazuje, że my wzmacniamy inspekcję. 88 nowych etatów, które przybędzie I będzie miała pani minister do dyspozycji, Pokazuje nam, że te kontrole na granicach zewnętrznych, o których mówił pan senator Chruścikowski z obszaru MESO, Kuruczy, Ukrainy, żeby ta żywność, która wpływa na nasz rynek polski I europejski była w standardach takich jak my produkujemy. Dziękuję.
Speaker 84
Dziękuję. Informuję, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Przemysław Błaszczyk, Ryszard Brejza, Gustaw Brzezin, Wiktor Durlak, Beniamin Godyla, Janusz Gromek, Władysław Komarnicki, Ryszard Majer, Joanna Sekuła, Adam Szenfeld, Aleksander Szwed I Ryszard Świlski. Czy przedstawiciel rządu chciałby jeszcze zabrać głos? Bardzo
Jacek Czerniak
dziękuję I dziękuję. Ponawiam wniosek o przyjęcie ustawy bez poprawek. Dziękuję.
Speaker 84
Dziękuję, panie ministrze. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu dwunastego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych I leśnych. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 808, a sprawozdania komisji w drukach numer 808 a I 808 b.
Proszę o zabranie głosu senatora Henryka Piotra Siedlaczka I przedstawienie sprawozdania Komisji Klimatu I Środowiska.
Henryk Siedlaczek
Szanowna pani marszałek, wysoka izbo. Opiniowany projekt ustawy z dnia szesnastego września 2000 jedenastego o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dodaje do tej ustawy rozdział określający zasady rekultywacji, scalania I wykupu gruntów zdewastowanych lub zdegradowanych w wyniku powodzi. Konieczność opracowania dodatkowych regulacji ma związek z powodzią w 2000 dwudziestym czwartym roku, która wystąpiła na terenach południowej I zachodniej Polski oraz długotrwałym procesem usuwania jej skutków. Nowe regulacje mają przyczynić się do wsparcia właścicieli gruntów rolnych, poszkodowanych w wyniku powodzi oraz pomóc w przywróceniu możliwości prowadzenia gospodarstw rolnych. Starosta na wniosek w myśl dodawanego do ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, starosta na wniosek właściciela gruntów rolnych, zdewastowanych lub zdegradowanych wyników powodzi, dokona analizy zdolności ich rekultywacji na cele rolnicze lub możliwości otrzymania przez właściciela tych gruntów w zamian, gruntów o równej wartości szacunkowej w wyniku scalania z wykorzystaniem gruntów stanowiących własność skarbu państwa.
Właściciel gruntów rolnych będzie mógł złożyć taki wniosek w terminie sześciu miesięcy od dnia wystąpienia powodzi. Analiza obejmowała będzie określenie stopnia utraty lub ograniczenia wartości użytkowej gruntów rolnych, ocenę zasadności rekultywacji gruntów na cele rolnicze oraz ocenę zagrożenia ponowną dewastacją lub degradacją gruntów rolnych w wyniku wystąpienia powodzi. Jeżeli z analizy wynikać będzie, że rekultywacja gruntów na cele rolnicze jest niezasadna, starosta wyda decyzję o odmowie przeprowadzenia rekultywacji. W przypadku wydania przez starostę decyzji o odmowie przeprowadzenia rekultywacji na cele rolnicze, grunty zdewastowane lub zdegradowane w wyniku powodzi zostaną wydzielone w wyniku scalenia na rzecz skarbu państwa. Dotychczasowemu właścicielowi zostaną wydzielone w zamian grunty o równej wartości szacunkowej.
Wartość ta ustalona będzie na podstawie innych danych z ewid... Danych z ewidencji gruntów I budynków według stanu ujawnionego w tej ewidencji na dzień poprzedzający dzień wystąpienia powodzi. Prace scaleniowe oraz zagospodarowanie będą... Poscaleniowe będą finansowane ze środków budżetu państwa pochodzących z rezerwy celowej przeznaczonej na przeciwdziałanie klęskom żywiołowym I usuwanie ich skutków. Termin objęcia I w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku
Scalenia nie będzie mógł być dłuższy niż 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów stanie się ostateczna. Jeżeli grunty wydzielone w wyniku scalenia będą objęte umową dzierżawy, objęcie tych gruntów w posiadanie będzie mogło nastąpić nie wcześniej niż po ich wydaniu przez dzierżawcę. W przypadku braku możliwości wydzielenia na rzecz właściciela gruntów zdewastowanych lub zdegradowanych w wyniku powodzi grunt, gruntów o równej wartości szacunkowej, starosta poinformuje właściciela tych gruntów o możliwości złożenia wniosku w sprawie ich wykupu. Właściciel będzie mógł złożyć taki wniosek w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia mu stosownej informacji. W decyzji o wykupie gruntów na rzecz Skarbu Państwa określona będzie wartość gruntów podlegających wykupowi, ustalona na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego według stanu tych gruntów na dzień poprzedzający dzień wystąpienia powodzi oraz według wartości rynkowej tych gruntów na dzień wydania decyzji.
Zapłata kwoty odpowiadającej wartości gruntów określonej w decyzji o wykupie nastąpi w terminie czternastu dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna. Wykup gruntów zdewastowanych lub zdegradowanych w wyniku powodzi będzie finansowany ze środków budżetu państwa pochodzących z rezerwy celowej przeznaczonej na przeciwdziałanie klęskom żywiołowym I usuwanie ich skutków. Zmodyfikowano również przepisy regulujące zasady ustalania stopnia ograniczenia wartości użytkowej gruntów lub utraty wartości użytkowej gruntów, przesądzając, przesądzając, że w przypadku gruntów zdewastowanych lub zdegradowanych w wyniku klęsk żywiołowych lub ruchów masowych ziemi, stopień ten będzie ustalony na podstawie jednej opinii rzeczoznawcy posiadającego wiedzę I doświadczenie z zakresu gleboznawstwa, klasyfikacji gruntów oraz bonitacji gleb. W przypadku ograniczenia wartości użytkowej pozostałych gruntów stopień tego ograniczenia będzie ustalony na podstawie dwóch odrębnych opinii rzeczoznawców, tak jak ma to miejsce obecnie. Przy czym doprecyzowano, że rzeczoznawcy muszą posiadać wiedzę I doświadczenie z zakresu gleboznawstwa, klasyfikacji gruntów oraz bonitacji gleby.
W przepisach przejściowych przesądzono, że związek o przeprowadzeniu analizy zasadności rekultywacji na cele rolnicze gruntów rolnych, zdewastowanych lub zdegradowanych w wyniku powodzi, która nastąpiła we wrześniu 2024 oraz możliwości otrzymania w zamian innych gruntów, będzie mógł być złożony przez właściciela gruntów w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy. Wysoki Senacie, za uchwaleniem tejże ustawy na posiedzeniu sejmu głosowało, opowiedziało się czterystu osiemnastu posłów, żaden posłów nie był przeciw, zaś osiemnastu posłów wstrzymało się od głosowania, od głosowania. Na posiedzeniu Komisji Klimatu czwartego sierpnia 2000 dwudziestego szóstego roku, w dniu wczorajszym, Nie zgłoszono poprawek do projektowanej ustawy. Ustawę przyjęto jednogłośnie siedmioma głosami za, 0 wstrzymujących głosów I 0 głosów przeciw. Dziękuję bardzo.
Speaker 84
Dziękuję bardzo. Proszę o zabranie głosu senatora Ryszarda Bobera I przedstawienie sprawozdania Komisji Rolnictwa I Rozwoju WSI oraz Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej.
Ryszard Bober
Dziękuję bardzo, pani Marszałek. Wysoka Izbo. W imieniu połączonych komisji, administracji państwowej oraz samorządu terytorialnego oraz komisji rolnictwa I rozwoju wsi pragnę przedłożyć sprawozdanie z, z którym komisje przy... Proponują, wnoszą o przyjęcie ustawy bez poprawek. Ja słuchając wnikliwej analizy przełożonej przez poprzednika, przez pana senatora w sprawozdaniu Komisji Środowiska mogę powiedzieć, że żadna ustawa, żadne prawo nie jest doskonałe, że walka z żywiołem jest tak trudna I pokazuje, że ustawa z 2000...
Z września 2000 jedenastego roku była niedoskonała po tamtej powodzi 2000 dziesiątego roku, że pojawiły się nowe okoliczności, a te okoliczności dotyczą prawie 880 hektarów, które należy zrekultywować. Często jest taka sytuacja, że po prostu przywrócenie do sprawności, do użytkowania rolniczego tych gruntów jest nie niewspółmierne do poniesionych kosztów I dlatego jest ta cała procedura dotycząca wykupów scalania. Tutaj oczywiście te kompetencje, które są scedowane przy scalaniu na samorządy województw, na marszałków województw, to było jako ich zadanie własne w tej ustawie. Jest ono finansowane ze źródeł budżetu z ministra finansów. Jeżeli, jeżeli chodzi o inne jeszcze niedopowiedziane sprawy, to po prostu jest również zapis, że rolnik, który jest właścicielem danego gruntu, danego pola, będzie mógł robić rekultywację sam, oczekując rekompensaty z budżetu państwa, bo często jest tak, że po prostu wynika z komisji z biegłego, że szacunek przewyższa koszty przywrócenia, ale rolnik, który kocha tak bardzo ziemię, podejmuje decyzję o tym, że zrekultywuje ją I postara się dalej prowadzić działalność rolniczą.
W imieniu połączonych komisji proszę wysoką izbę o przyjęcie ustawy bez poprawek. Dziękuję.
Speaker 84
Dziękuję. Czy ktoś z państwa senatorów chce zadać pytania senatorom sprawozdawcą? Pan senator Szwed, bardzo proszę.
Aleksander Szwed
Dziękuję panie marszałek. Panie senatorze, no w zasadzie to mogę do dwóch sprawozdawców skierować swoje pytanie. Chciałem za zapytać w poprzednim przynajmniej sprawozdaniu, bo dużo mowy o analizach I chciałem zapytać, czy w ramach tych analiz może Ministerstwo wskazywało ile było poszkodowanych gospodarstw rolnych przez powódź z 2000 dwudziestego czwartego roku, Jaka była powierzchnia upraw dotkniętych klęską I wartość tych upraw, które utracili rodzice?
Ryszard Bober
Mówiłem o areale, natomiast ilu dotyczy to trudno mi powiedzieć. Myślę, że pan minister ma taką wiedzę I odpowie. Natomiast co do szacunków, to dopiero na podstawie wniesionej ustawy te szacunki będą mogły być dokonane przez biegłych, którzy są wpisani do rejestru wojewody I taki biegły, który ma uprawnienia, będzie dopiero szacował te wszystkie straty I wyliczał ewentualne korzyści I koszty przywrócenia danych zdegradowanych lub zdewastowanych gruntów rolnych do przydatności rolniczej. A jeżeli nie, no to wiadomo, że będzie inne w kierunku leśnym zagospodarowanie, no bo to jest najbardziej pożądane, adekwatne w takich trudnych sytuacjach.
Aleksander Szwed
Jeżeli tylko mogę dopytać to czy... Bo rozumiem, że nie mamy liczbę poszkodowanych gospodarstw, choć tu może pan minister się wypowie w tym zakresie, ale rozumiem, że rolnicy składali wnioski, więc ileś tam wniosków tych gospodarstw, tych rolników, którzy zostali poszkodowani przez powódź wpłynęło do ministerstwa.
Ryszard Bober
Projekt nowelizacji tej ustawy wynika z oddalnego działania samorządów, którzy widząc problemy na swoim terenie, starostowie, którzy zajmują się tymi tematami wnosili, jak również Marszałek Województwa Dolnośląskiego wnosił o regulacje, które ułatwią właśnie to, czym ta ustawa stanowi, czyli przywrócenie lub wypłacenie odszkodowań tym poszkodowanym rolnikom I przejęcie w zasób Skarbu Państwa tych gruntów, które nie są przydatne do działalności rolniczej.
Speaker 84
Dziękuję. Nie widzę więcej pytań. Dziękuję panom senatorom. Projekt tej ustawy został wniesiony przez posłów. Nie ma jednak z nami upoważnionego przedstawiciela wnioskodawców pana posła Chmielewskiego.
Jest za to przedstawiciel rządu. Czy pan minister chce zabrać głos w sprawie ustawy? Proszę bardzo. Może zechce pan przyjść tutaj do nas na mównicy, bo zdaje się, że będą pytania.
Jacek Czerniak
Pani Marszałek, Wysoki Senacie, bardzo dziękuję. Chciałem jednocześnie przeprosić za nieobecność posła z przedstawiciela Marka Chmieleckiego, który no nie dojedzie z przyczyn obiektywnych, dzwonił I żebym w swoim wystąpieniu jako przedstawiciel rządu tę informację złożył. Bardzo serdecz serdecznie dziękuję senatorom, sprawozdawcom, którzy w sposób wnikliwy, a jednocześnie całościowy przedstawili na czym, na czym ustawa ma po podlegać I chciałem tutaj, uzupełniając pana przewodniczącego Bobera, żeby tę informację ze strony rządu przedstawić, dotyczącą liczby poszkodowanych gospodarstw. Otóż w całościowym ujęciu dotyczącym konkretnych województw, powódź, 2024. Rok, tych gospodarstw poszkodowanych razem było 3000 e e 325 w rozbiciu na poszczególne województwa
Dolny Śląsk 1567, Lubuskie 99, Opolskie 1413, Śląskie 246. To są te gospodarstwa, które zostały poszkodowane wskutek powodzi w 2000 dwudziestym czwartym roku. Natomiast pain, pan senator również zapytał, czy mamy takie dane dotyczące, ile będzie tych wniosków ewentualnych po wejściu w życie ustawy. Taką informację mamy z województwa dolnośląskiego. Te wnioski zostały złożone do Urzędu Marszałkowskiego I na chwilę obecną jest to 830 hektarów.
Ta, ta dana jest, dotyczy, jak powiedziałem, województwa dolnośląskiego. 100 gospodarstw rolnych, 474 działki. Czyli te potencjalne działki, gospodarstwa, liczba hektarów z województwa dolnośląskiego objęłaby ta ustawa, ponieważ te informacje przekazał nam Urząd Marszałkowski z Dolnego Śląska.
Aleksander Szwed
Dziękuję pani marszałek, dziękuję panie ministrze za odpowiedź, a chciałem uściślić, jeżeli pan minister nie będzie mógł odpowiedzieć, to ewentualnie poproszę o odpowiedź na piśmie. Chodzi mi o województwo dolnośląskie, bo tutaj mamy te dane, które pan minister przedstawił. Województwo dolnośląskie zostało najbardziej poszkodowane przez powódź we wrześniu dwudziestego czwartego roku, ale chciałem zapytać o mój okręg senacki, konkretnie o powiat kłodzki, ząbkowicki, dzierżoniowski I tutaj, jeśli chodzi o liczbę gospodarstw rolnych poszkodowanych I jaka jaki areał upraw został dotknięty tych klęską, to jeżeli nie nie będzie możliwości teraz to będę prosił o odpowiedź na piśmie.
Jacek Czerniak
Panie marszałku, wysoki Senacie, ja powiem o całym województwie dolnośląskim, a zgodnie z sugestią pana senatora tę kwestię dotyczącą konkretnego powiatu odpowiemy na piśmie. Dolny Śląsk. Liczba gmin dotkniętych powodzią w tym województwie to jest 99, powołanych komisji 99, które zakończyły 99, czyli to jest ta liczba, która komisje, które zajmowały się tą kwestią. Powierzchnia upraw dotkniętych klęską 15000 80, 0, 166, przepraszam. Wartość upraw dotkniętych klęską to jest 54626688.
Powierzchnia w hektarach 3.25. Wartość to jest upraw pod osłonami tutaj konkretnie. Wartość tych upraw pod osłonami 1000661 744 złote. Tak jak powiedziałem w tej swojej pierwszej części informacje dotyczące poszczególnych konkretnych powiatów złożymy na piśmie.
Speaker 84
Dziękuję. Nie widzę więcej pytań. Dziękuję bardzo panie ministrze. Dziękuję. Otwieram dyskusję.
A nie, przepraszam. Informuję, że przedstawiciel rządu zobowiązał się do udzielenia pisemnej odpowiedzi na pytanie zadane przez senatora Aleksandra Szweda. Otwieram dyskusję. Informuję, że nikt z państwa senatorów nie zapisał się do głosu, o ile dobrze widzę. Dla porządku informuję, że do protokołu swoje przemówienia w dyskusji złożyli senatorowie Ryszard Brejza, Beniamin Godyla, Janusz Gromek, Józef Jodłowski, Ryszard Majer, Janusz Pęcherz, Adam Szenfeld I Aleksander Szwed.
Zamykam dyskusję. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia senatu. Chwileczkę, minuta przerwy technicznej. Nie ma z nami przedstawiciela prezydenta, ustalamy gdzie jest. Jasne, dobrze.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu trzynastego porządku obrad. Wyrażenie zgody na zarządzenie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ogólnokrajowego referendum. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu dwudziestego trzeciego lipca 2000 dwudziestego szóstego roku przekazał senatowi projekt postanowienia o zarządzeniu ogólnokrajowego referendum. Marszałek Senatu skierowała projekt postanowienia do Komisji Spraw Unii Europejskiej, Komisji Infrastruktury, Komisji Klimatu I Środowiska, Komisji Rolnictwa I Rozwoju Wsi oraz Komisji Gospodarki Narodowej I Innowacyjności w celu przedstawienia opinii w tej sprawie. Projekt postanowienia prezydenta zawarty jest w druku numer 802, a opinia komisji w druku numer 802 a.
Pragnę powitać przedstawiciela Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, pana Pawła Szefernakera, sekretarza stanu, szefa gabinetu Rzeczypospolitej Polskiej I proszę pana ministra o zabranie głosu. Nie, najpierw jest. Najpierw jest pan minister, potem jest przedstawiciel sprawozdawca komisji. Zapraszam pana ministra do zabrania głosu.
Paweł Szefernaker
Szanowna pani marszałek, wysoki senacie, szanowni państwo. Mam zaszczyt w imieniu prezydenta Rzeczypospolitej przedstawić Wysokiej Izbie wniosek pana prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie ogólnokrajowego referendum na temat unijnej polityki klimatycznej. Zacznę od tego, co nie padło dzisiaj podczas debaty porannej, kiedy to obradowały komisje, od spraw, które tak naprawdę rozstrzygną się w polskich domach. Zacznę od konkretnych, bezlitosnych liczb, które już niedługo zdemolują domowe budżety 1000000 Polaków, a które są podstawą inicjatywy złożonej przez pana prezydenta. Prezydent Rzeczypospolitej, przedkładając ten wniosek, wskazał właśnie, że składa go w imieniu 1000000 polskich rodzin, rolników, przedsiębiorców, dla których unijna polityka klimatyczna, a w szczególności bezwzględny mechanizm podatkowy o nazwie ETS 2, nie jest kwestią tylko I wyłącznie ochrony środowiska, lecz przede wszystkim jest kwestią stabilności finansowej I obrony bardzo często przed skrajnym ubóstwem, czy też po prostu przed upadkiem przedsiębiorstw.
Zacznijmy od faktów I twardych danych, które kryją się za tym wszystkim, co stoi za ETS 2. Wyliczenia ekspertów oparte na zweryfikowanych prognozach cen uprawnień do emisji CO 2, dostarczonych przez Krajowy Ośrodek Bilansowania I Zarządzania Emisjami oraz analizy prestiżowych ośrodków badawczych pokazują nadchodzący dramat w sposób niezwykle klarowny. To nie są spekulacje, to jest niestety pesymistyczny, ale całkowicie realny scenariusz górnej granicy kosztów, które uderzą w Polskę. Wyobraźmy sobie zwykłą polską rodzinę. Rodzinę mieszkającą w domu jednorodzinnym, takim średnim gospodarstwie domowym, zlokalizowanym na polskiej wsi, który ogrzewany jest węglem.
Rodzina ta z braku infrastruktury lub środków na gigantyczne inwestycje zużywa rocznie 3, 4 tony węgla. Ta sama rodzina posiada 1 kilkunastoletni samochód z silnikiem diesla, który dojeżdża do pracy, dowozi dzieci do szkoły, przejeżdżając średnio blisko 20, 22000 kilometrów rocznie. Życie polskiej rodziny. Czy wiecie państwo, ile ta przeciętna polska rodzina zapłaci z tytułu nowego podatku emisyjnego ETS 2, który bezlitośnie wejdzie w życie w 2000 dwudziestym ósmym roku? W roku 2000 dwudziestym ósmym, tuż przed pełnym uderzeniem systemu, roczne obciążenie tej rodziny z tytułu droższego ogrzewania I droższego paliwa wyniesie około 7, 8000 złotych brutto rocznie.
To prawie 600, 700 złotych chudszy portfel każdego miesiąca. W roku 2000 trzydziestym ten koszt wzrośnie do blisko dwunastu 1000 złotych rocznie. W roku trzydziestym piątym, kiedy cena uprawnień ETS 2 osiągnie prognozowane 280 euro za tonę CO 2, ta sama rodzina za samo ogrzewanie domu I paliwo do jednego auta będzie musiała zapłacić ponad 20000 złotych rocznie. Prawie 200 procent wzrostu opłat w ciągu niespełna dekady. Oni nie palą węglem z lenistwa.
Oni często nie mają alternatywy. A koszt głębokiej termomodernizacji ich domu wymagany przez kolejną unijną dyrektywę budynkową to od stu do trzystu 1000 złotych. Skąd ci ludzie mają wziąć na to pieniądze? Spójrzmy dalej. Polski rolnik.
Weźmy pod uwagę gospodarstwo rolne o powierzchni 40 hektarów. Do według GUS średnie rodzinne
gospodarstwa
Paweł Szefernaker
Rolne żyjące właśnie z rolnictwa, prowadzące intensywną produkcję. Rolnik ten ogrzewający swój stu pięćdziesięciometrowy dom węglem, użytkujący ciągniki, maszyny polowe oraz samochód dostawczy na drogach publicznych, odczuje te koszty w sposób dewastujący. ETS 2 nakłada opłatę bezpośrednio na dostawcę paliwa. Obciążenie dotknie całości zużywanego oleju napędowego, w tym tego do maszyn rolniczych. W roku dwudziestym ósmym dodatkowy koszt klimatyczny dla takiego gospodarstwa przekroczy 35000 złotych.
W roku trzydziestym wzrośnie do około pięćdziesięciu pięciu 1000 złotych. To są symulacje oparte o materiały, o których wcześniej mówiłem. W roku trzydziestym piątym polski rolnik zapłaci aż ponad 100000 złotych rocznie dodatkowych kosztów. Ponad 100000 złotych dodatkowego podatku za to, że produkuje w Polsce polską żywność. Szanowni państwo, te koszty zrujnują rentowność gospodarstw, a ceny żywności w sklepach poszukują w kosmos, uderzając we wszystkich Polaków, szczególnie tych najuboższych.
To nie jest ochrona klimatu, to jest niestety sabotaż polskiej wsi. 3. Grupa polskie firmy transportowe. Duma narodowa. Sektor, który zdominował europejski transport drogowy.
Przyjmijmy założenia, 1 zestaw ciężarowy pod pełnym obciążeniem, przejeżdżający 160, 180000 kilometrów rocznie. W roku dwudziestym ósmym dodatkowy koszt ETS 2 dla jednego takiego pojazdu to blisko 100000 złotych. W roku 2030. Koszt rośnie do ponad stu pięćdziesięciu 1000, a w roku trzydziestym piątym to porażająca estymacja 250 do trzystu 1000 złotych tylko na 1 samochód. Proszę mi powiedzieć, która polska firma to wytrzyma?
Te koszty doprowadzą do masowych bankructw polskich przewoźników, utraty setek 1000 miejsc pracy w całym łańcuchu logistycznym. Sumując koszty wdrożenia dyrektywy ETS 2 oraz koszty całej polityki klimatycznej prowadzonej przez Unię Europejską w skali całego państwa, według zaktualizowanego krajowego planu w dziedzinie energii I klimatu, realizacja scenariusza przyspieszonej transformacji do 2000 czterdziestego roku będzie kosztować Polskę 3 I pół biliona złotych. Przy PKB wynoszącym w 2000 dwudziestym piątym roku 3 koma 9 biliona złotych, oznacza to, że jako państwo musimy rok w rok do 2000 czterdziestego roku przeznaczać blisko 6 procent naszego PKB wyłącznie na cele klimatyczne. Szanowni państwo, jaki jest globalny sens tego gigantycznego wyrzeczenia, tych gigantycznych kosztów, które będą musieli ponieść Polacy? Cała Unia Europejska odpowiada dzisiaj za zaledwie 6 procent globalnych emisji gazów cieplarnianych.
Podczas gdy Europa niszczy swój przemysł I zamyka zakłady, Chiny w ciągu jednego roku zwiększają swoje emisje o więcej, niż Unia Europejska zdoła zredukować przez niemal 2 dekady. Od 1900 dziewięćdziesiątego roku emisje w Unii Europejskiej spadły o 35 procent, podczas gdy globalnie wzrosły o 63 procent. W tym ponad dwukrotnie w Chinach I ponad trzykrotnie w Indiach. Produkcja ucieka z Europy do krajów o niższych standardach. To zjawisko tak zwanej ucieczki emisji.
Co sprawia, że globalne emisje rosną, a my tracimy miejsca pracy, suwerenność I pieniądze. Chciałbym przedstawić jeszcze kontekst drugiego wniosku pana prezydenta. Pamiętamy parę miesięcy temu, senat odrzucił 1. Wniosek prezydenta o referendum. Pamiętam wystąpienia przedstawicieli dzisiejszej większości rządzącej, kiedy prezydent Rzeczypospolitej Karol Nawrocki skierował 1.
Wniosek o referendum. Nie chcieliście państwo rozmawiać o merytorycznym sensie tego głosowania. Zasłanialiście się uchybieniami formalnymi, treścią pytania. Twierdziliście, że pytanie referendalne zabiera ocenę skutków polityki klimatycznej. Przekonywaliście, że wskazywanie w pytaniu na wzrost kosztów życia I ceny energii uniemożliwia obywatelom obiektywny wybór.
Tamte zarzuty proceduralne I rzekoma troska o pytanie były niczym innym jak wygodnym politycznym alibi. Dzisiaj z nowym pytaniem to alibi całkowicie I bezpowrotnie upada. Prezydent Rzeczypospolitej wykazując się maksymalnie dobrą wolą, szacunkiem do instytucji parlamentarnych, w pełni uwzględnił wcześniejsze zastrzeżenia. Pytanie referendalne brzmi dzisiaj prosto, przejrzyście I skrajnie neutralnie. Czy jest pani, pan za realizacją przez Polskę polityki klimatycznej Unii Europejskiej?
Wszystkie szczegóły, definicje, obiektywne konsekwencje odpowiedzi tak lub nie zostały precyzyjnie rozpisane w objaśnieniu na karcie do głosowania. To modelowe, wzorowe rozwiązanie zgodnie z najlepszymi standardami demokracji bezpośredniej, łączące prostotę pytania z pełną świadomością wyborcy. Jeśli dzisiaj większość senacka odrzuci ten wniosek, tak jak rekomendowała komisja, komisje, które do południa nad tym wnioskiem procedowały, to wysoka izba I większość rządząca udowodni w sposób ostateczny I niepodważalny, że te wszystkie debaty o wadach formalnych pytania były niestety nieprawdziwe. Pokażecie, że rzekome przywiązanie do konstytucji, do praw obywatelskich, do demokracji bezpośredniej to niestety tylko pusty slogan wyborczy. Szanowni państwo, Prezydent po tym pierwszym wniosku, który nie został przyjęty przez wysoką izbę, zapowiedział, że złoży kolejny I dał rządowi czas I szansę na naprawę tej sytuacji.
Wtrzymywał się z ponownym złożeniem wniosku referendalnego w związku z zapowiedziami twardych, bezkompromisowych negocjacji w sprawie rewizji systemu ETS, które rozpoczęły się w marcu na arenie Unii Europejskiej. Przypomnę, o co pytał również dzisiaj pan senator Schetyna, jakie było stanowisko prezydenta. Prezydent przed posiedzeniem Rady Europejskiej wysłał instrukcję do pana premiera, która odpowiadała właśnie na te wszystkie problemy, o których mówię tutaj, więc od samego początku pan prezydent I kancelaria prezydenta były niezwykle aktywne w tym, aby także wesprzeć rząd w tych negocjacjach, które się odbywały. Jaki jest rezultat tych zapowiedzi rządzących? Zaprezentowana siedemnastego lipca, no ponad 2 tygodnie temu, propozycja Komisji Europejskiej to całkowite fiasko I niestety policzek wymierzony polskiemu rządowi.
Bruksela nie cofnęła się ani o milimetr w kluczowych dla Polski kwestiach. Zaproponowano kosmetyczne, techniczne poprawki, czyli rzekome złagodzenie systemu, które polega jedynie na porównaniu nowych propozycji z najczarniejszymi, wcześniej planowanymi scenariuszami, a nie z rzeczywistością, w której żyjemy. Główne obciążenia pozostały nienaruszone, darmowe uprawnienia są nadal likwidowane, a system rozszerza się na kolejne sektory. Chciałbym tutaj dodać, że także podczas porannej dyskusji padał taki argument, że skoro ta debata w Europie trwa w ETSie, a ona trwa dlatego, że rozpoczęły ją problemy gospodarcze Niemiec. Skoro ta debata trwa, to niepotrzebne jest to referendum, bo jeszcze nie znamy szczegółów końcowych rozwiązań.
Otóż proszę państwa, tym bardziej jest potrzebne to referendum, żeby podczas tej europejskiej debaty o przyszłości polityki klimatycznej był bardzo mocny głos Polaków, który będzie niezwykle ważny dla polskiego rządu taką kartą, jeżeli chodzi o możliwości negocjacji właśnie w trakcie tej dyskusji. Polskie doświadczenie historyczne uczy nas tego, że kiedy wielokrotnie politycy polskiej prawicy ostrzegali przed uzależnieniem energetycznym od Rosji, przed gazociągami Nord Stream, Nord Stream 2. Bardzo często wielu z państwa, ale także przede wszystkim politycy europejscy w Berlinie, Brukseli pukali się w czoło. Nazywali nas rusofobami. Niektórzy mówili, że nie rozumiemy wielkich europejskich projektów gospodarczych.
Czas przyznał nam tragiczną I krwawą rację. Dzisiaj sytuacja z unijną polityką klimatyczną jest uderzająco analogiczna. Europa ślepo brnie w deindustrializację I uzależnienie od technologii tworzonej na innych kontynentach. Wszystkie liczby, o których mówiłem przed chwilą, jasno na to wskazują. Referendum klimatyczne to jest dziś akt głębokiej odpowiedzialności za Polskę I za
Ropy. To nadanie polskiemu rządowi niepodważalnej, potężnej, demokratycznej legitymacji do twardej obrony interesów naszych obywateli na arenie unijnej. Szanowni państwo, wysoka izbo. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, na którą tak często lubicie się powoływać, w swoim czwartym artykule stanowi rzecz świętą I fundamentalną dla naszej państwowości. Władza, zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do narodu.
Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio. Zarządzenie referendum to nic innego jak przekazanie tej władzy bezpośrednio w ręce Polaków. Demokracja to nie system, w którym obywatele mają prawo głosu raz na 4 lata, a potem mają milczeć I posłusznie, tak jak w tym przypadku, płacić narzucane im przez Brukselę podatki. Prawdziwa demokracja to prawo do współdecydowania w sprawach najważniejszych, o szczególnym egzystencjalnym znaczeniu dla państwa I narodu. Kiedy 3 miesiące temu ponad 100000 Polaków, członków Solidarności, zwykłych ludzi maszerowało ulicami Warszawy, domagając się referendum, ci ludzie nie domagali się przywilejów.
Domagali się podstawowego konstytucyjnego prawa do zabrania głosu w sprawie swoich miejsc pracy, w sprawie swoich rodzin, w sprawie swojej przyszłości. Wtedy ten głos został zignorowany. Dzisiaj apeluję do państwa o naprawienie tego błędu. Apeluję do wysokiego senatu o wyrażenie zgody na organizację referendum w sprawie unijnej polityki klimatycznej zainicjowanego przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. Szanowni państwo, oddajmy w tej niezwykle ważnej sprawie dotyczącej nas wszystkich, dotyczącej wszystkich Polaków, głos obywatelom.
Niech przemówi suweren. Niech odbędzie się na jesień referendum zainicjowane przez pana prezydenta Nawrockiego. Niech Polacy wypowiedzą się w tej niezwykle ważnej sprawie. Dziękuję bardzo.
znam życie.
Speaker 84
Czy są pytania do upoważnionego przedstawiciela Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, pana Pawła Szefernakera? O proszę, to zaskoczyli mnie państwo senatorowie. Nie? Dobrze, pan senator Chruścikowski.
Jerzy Chróścikowski
Panie ministrze, mam takie pytanie, bo mówił pan o prognozach, podawał pan pewne już wyliczenia, ile to by wpływało na konsumentów, nas wszystkich w zasadzie. Natomiast mówimy o latach przyszłych. Tworzy się w tej chwili nowy fundusz na lata 28 34. Tam jest zapisany podatek od ETS 2. Czy mamy już dane, bo takie ogólne to my wiemy, ale czy my posiadamy takie dane, ile tego ETS 2 jest przewidziane w tym budżecie na 2008 34, co już jakby z góry wiadomo, tam jest bodajże 5 podatków nowych, który zakłada się.
No gigantyczny budżet, bo się mówi, że będzie ponad dwabiliony, co ja w to wątpię, że będzie, bo skąpcy pewnie tego nie dadzą, a czy rząd polski będzie miał odwagę zawetować ETS 2, nie mając takiego silnego wsparcia jak społeczeństwo, które może wyrazić te nasze stanowisko przy referendum.
Paweł Szefernaker
Panie Senatorze, właśnie na początku wystąpienia wskazywałem na to, że według ekspertów te zweryfikowane prognozy cen uprawnień do CO 2 dostarczone przez Krajowy Ośrodek Bilansowania I Zarządzania Emisjami oraz analiz, które są przedstawiane przez Komisję Europejską, że w wyniku tego właśnie te podatki wyniosą dla polskich rodzin takie konkretne kwoty, o których wskazywałem dla polskiego rolnika, dla polskiej rodziny I dla polskiego przedsiębiorstwa. W tym przypadku firmy, która, która zajmuje się logistyką. Jest raport, szanowni państwo, skoro pan senator pyta, jest raport eTS koszty pl. ETS koszty PLI jak państwo tam zobaczą, to jest raport ekspertów, którzy współpracują także z kancelarią prezydenta. I tam każdy może sobie policzyć, ile go będzie kosztowało wprowadzenie kolejnych podatków na lata 2028, 2035 w ramach ETS 2.
Kazimierz Ujazdowski
Zacznę od tego, że jest tutaj pewien rodzaj takiej konfuzji, bo z jednej strony pan minister mówi w imieniu prezydenta, z drugiej strony powiada zjednoczona prawica ostrzegała, tak?
Paweł Szefernaker
Prawica to były też te czasy panie senatorze, kiedy pan był I ostrzegał razem z Marcinem Lewickim I z innymi
Speaker 84
Panie ministrze, panie ministrze, ale przed Przed przed. Panie ministrze, proszę dać senatorowi dokończyć To jest forma dyskusji, ale nie odbijania sobie ping-pongowej piłeczki.
Kazimierz Ujazdowski
Ale a propos tego, kto ostrzegał przeciwko Nordcyn 2, to wedle mojej pamięci opór był ze strony całej klasy politycznej, a w parlamencie europejskim dość istotną rolę odgrywał Jerzy Buzek, czy nawet kluczową rolę. Tego nikt do tej pory nie kwestionował, ale zostawmy na bok. Rozumiem, że to jest logika taka, w której prezydent nie ponosi odpowiedzialności za działanie obozu prawicowego przed dwudziestym trzecim rokiem. No, tak to rozumiem, nie ponosi odpowiedzialności, ale musi mieć jakąś ocenę. Więc moje pytanie jest takie, w opinii prezydenta, jakie błędy popełnił rząd Morawieckiego w dziedzinie polityki klimatycznej, które zbudowały obecną sytuację?
Paweł Szefernaker
W opinii pana prezydenta, panie senatorze, jest to odpowiedni moment dzisiaj, żeby przeprowadzić tą debatę I przeprowadzić to referendum. Dlatego, że tak jak Niemcy parę lat temu nie uważali, żeby w danym momencie robić rewizję ETS, tylko uważają, że dzisiaj należy zrobić tą rewizję I różne podmioty także dojrzały do pewnej decyzji, tak pan prezydent od samego początku w kampanii mówił, że ta rewizja jest bardzo potrzebna. I pan... I filozofia jest bardzo prosta. Realizacja zobowiązania wyborczego, które prezydent podpisał wobec Solidarności, wobec związku zawodowego Solidarność, które podpisał jako zobowiązanie swoje wyborcze.
I dziś 2. Raz podchodzimy do tego tematu I taka jest filozofia działania. Pan prezydent uważa, że dzisiaj to referendum jest niezwykle ważne. Trwa dyskusja w Europie, potrzebny jest mocny polski głos.
Kazimierz Ujazdowski
Proszę. Ja chyba też dobrze, tak jak pan zidentyfikowałem filozofię pana prezydenta, której częścią składową jest to, że nie bierze odpowiedzialności za czas przed dwudziestym trzecim rokiem. Ma do tego, ma prawo do takiej logiki. Ale ja nie pytam o to, jest odpowiedzialny, czy nie. To jest już moja opinia.
Tylko pytam, które z decyzji Mateusza Morawieckiego I jego ministrów, ministra do spraw europejskich ocenia krytycznie, podejmując tą inicjatywę. O to tylko pytam.
Paweł Szefernaker
Przede wszystkim panie senatorze bardzo pozytywnie ocenia to, że Polska była wtedy jedynym polskim, jedynym europejskim krajem, który zaskarżał tę decyzję. Byliśmy jedyni, którzy tym zaskarżali za czasów zjednoczonej prawicy. A jeżeli chodzi o o moje sformułowanie, którego użyłem celowo, dotyczące tego jak wyglądało ostrzeganie przed Nord Stream, Nord Stream 2, to także były czasy 20 lat temu. Sam uczestniczyłem wtedy jako student w debatach nad Nortsimem, w którym uczestniczył... Uczestniczyli dzisiaj senatorowie, którzy są przedstawicielami w większości senackiej, także pan senator.
Speaker 90
Dziękuję. Proszę o zabranie zadanie pytania przez Senatora Rusieckiego.
Jarosław Rusiecki
Dziękuję bardzo pani marszałek. Panie ministrze, przed pierwszym wnioskiem pana prezydenta o organizację referendum istotna była współpraca z Solidarnością. Solidarność wtedy zwracała uwagę na ogromne problemy, jakie istnieją w przemyśle o energochłonnym. Mam tu na myśli huty, ja też pochodzę z miasta hutniczego, gdzie te problemy przez ostatni czas się pogłębiły I jest no makabryczna sytuacja w przemyśle energochłonnym, gdzie ceny energii elektrycznej po prostu kładą opłacalność produkcji hutniczej, produkcji nawozów sztucznych, produkcji cementowej. Czy w związku z drugim wnioskiem pana prezydenta była konsultacja z Solidarnością również w kontekście przemysłu energochłonnego?
Paweł Szefernaker
Tak, oczywiście. Gabinet prezydenta jest w kontakcie z różnymi podmiotami, których dotyczy ten temat. Chciałbym także podziękować doradcom w kancelarii prezydenta, którzy parę tygodni temu zorganizowali spotkanie z właśnie z tym przemysłem energochłonnym,
Zaprosiliśmy na to spotkanie, szanowni państwo, także wszystkie strony, łącznie z Ministerstwem Energii. Niestety przedstawiciele rządu nie zjawili się. Była bardzo duża grupa przedsiębiorców w Belwederze, Także takie spotkanie miało miejsce I jesteśmy w kontakcie przy opiniowaniu tego wniosku także z tym sektorem, jak I ze stroną społeczną.
Speaker 103
Panie ministrze, z jakimi konsekwencjami musiałaby się liczyć Polska, gdybyśmy wyrazili w referendum wolę odstąpienia od programu ETS?
Paweł Szefernaker
Przede wszystkim dzisiaj mówimy o tym, że tego typu referendum I silny głos, zdecydowany głos Polaków w referendum dałby możliwość skuteczniejszych negocjacji polskiemu rządowi. Mówimy o tym, że polski rząd miałby bardzo mocną kartę. Dziś w Europie, czy to w Czechach, czy w innych państwach, rządzący politycy bardzo głośno mówią o tym, że trzeba wypowiedzieć ETS. Takie jest stanowisko dużej części klasy politycznej w Europie. My mówimy o tym, jak zrewidować te wszystkie opłaty, jak zmienić politykę klimatyczną.
Nikt tu nie jest przeciwko polityce klimatycznej, jesteśmy przeciwko takiej polityce klimatycznej, która jest dzisiaj prowadzona w Europie I uważamy, że Polacy mieliby prawo w tej sprawie się, mają prawo w tej sprawie się wypowiedzieć, co będzie silnym głosem Polski. I kolejnym etapem w tej dyskusji w Europie po wielu wypowiedziach europejskich polityków, którzy podważają zasadność takiej polityki klimatycznej, która jest dzisiaj prowadzona przez Brukselę.
Speaker 84
Dziękuję, proszę o zabranie głosu o zadanie pytania senatora Binkowskiego.
Krzysztof Bieńkowski
Szanowny panie ministrze, pytanie moje dotyczy podnoszonych kwestii dotyczących kosztów przeprowadzenia referendum. Jaki to jest szacowany koszt, a jakie są koszty funkcjonowania tego ETS-u dla gospodarki polskiej? Czy mamy takie szacunkowe obliczenia, żeby położyć to na szali mniej Dziękuję. Panie senatorze, bardzo prosta odpowiedź. Według Państwowej Komisji Wyborczej około 300000000 złotych To jest koszt przeprowadzenia referendum.
Paweł Szefernaker
To jest, szanowni państwo, 1 dzień funkcjonowania ETS-u w Polsce.
Proszę o zadanie pytania senatora Kraskę.
Waldemar Kraska
Dziękuję pani marszałek. Panie ministrze, czy nie uważa pan, że jeżeli senat odmówi przeprowadzenia referendum, mógłby, mogą być to odebrane przez obywateli jako ograniczanie ich prawa do współdecydowania o losach naszego kraju.
Paweł Szefernaker
Tak jak mówiłem, jestem przekonany, że jest to ograniczenie tego prawa. Pan prezydent obiecał w kampanii wyborczej to referendum. Po pierwszym odrzuceniu przez Senat zapowiedział kolejne złożenie, czego efektem jest dzisiejsza debata. I mogę powiedzieć, że w kancelarii prezydenta są rozważane różne scenariusze, na wypadek gdyby Wysoka Izba przyjęła rekomendację komisji I znów wbrew obywatelom odrzuciła inicjatywę prezydenta.
Krzysztof Słoń
Dziękuję pani marszałek. Panie ministrze, właściwie to powinniśmy być spokojni o wyniki głosowania w senacie dlatego, że został usunięty podstawowy mankament na jaki zwracano uwagę, czyli ta teza z pytania referendalnego z poprzedniej edycji. Natomiast ja mam pytanie do pana ministra dotyczące przyszłości. Jakie jest kalendarium wydarzeń, bo gdyby okazało się, że do referendum dojdzie, że Polacy wypowiedzą się przeciwko ETS-om I I tej polityce klimatycznej, to jakie według pana ministra jest kalendarium wydarzeń I kto miałby to kalendarium realizować, kto byłby za to odpowiedzialny, żeby to referendum nie zostało odłożone, właściwie jego wyniki ad acta. Co przyniesie najbardziej realne efekty w zatrzymaniu tej polityki klimatycznej, którą prowadzi aktualnie Unia Europejska.
Paweł Szefernaker
Panie senatorze, rzeczywiście jest czas do 2000 dwudziestego ósmego roku, do momentu wejścia w życie ETS 2, więc jest de facto półtora roku jeszcze na to, żeby móc tą politykę ukształtować na nowo. Przypomnę, że ETS 2 miał wejść pierwszego stycznia 2027, ale nie jest to żadną tajemnicą, że ze względu między innymi na wybory w Polsce został przesunięty. I szanowni państwo, te koszty, o których mówiłem dzisiaj tutaj, które wchodzą od pierwszego stycznia 2028 na takiej skali według ekspertów, jakie przedstawiłem na początku swojego wystąpienia, to są koszty, które już miały wejść w szybciej w życie, ale ze względu na wybory prezydenckie we Francji, ze względu na wybory parlamentarne w Polsce, one zostały decyzją polityczną przełożone na 2028. Rok. Jest czas na to, żeby polski silny głos został wysłuchany w taki sposób, żeby to był początek zmian polityki klimatycznej w Unii Europejskiej.
Aleksander Szwed
Dziękuję pani marszałek. Panie ministrze, w zasadzie to moje pytanie już wcześniej tutaj poruszył częściowo senator Krzysztof Słoń. No ja dziękuję, że pan prezydent Karol Nawrocki ponownie zwrócił się z tym wnioskiem w tak, w tak ważnej sprawie dla wszystkich Polaków. Chciałem zapytać o to pytanie referendalne, bo w poprzedniej debacie tutaj w senacie no były sugestie, żeby zmienić to pytanie. Rozumiem tutaj, że pan prezydent wyszedł naprzeciw tym sugestiom, które wcześniej w senacie wpadało, jeśli chodzi o to pytanie referendalne.
Paweł Szefernaker
Tak, oczywiście. To pytanie zostało zmienione według sugestii, które padały podczas tej debaty w senacie. Skoro wielu senatorów, w tym także obecnych na sali, dziś wskazywało na to, żeby to pytanie inaczej brzmiało I wtedy są skłonni zagłosować za referendum, to to pytanie zostało skrócone I powtarzam jest dzisiaj skrajnie neutralne. Czy jest pani pan za realizacją przez Polskę polityki klimatycznej Unii Europejskiej?
Kazimierz Wiatr
Pani Marszałek, panie ministrze, mam takie pytanie, to znaczy jest wiele opinii naukowych, które są sceptyczne wobec wpływu CO 2 na klimat, ale nie chcę tego wątku eksploatować, bo on budzi dużo emocji. Pamiętamy też był taki wyciek e-maili w czasie szczytu klimatycznego w Skandynawii, który też liderzy tam wypowiadali zupełnie inne poglądy niż oficjalnie, ale mam pytanie inne, ponieważ pan minister tutaj przytaczał pewne dane liczbowe, ale także procentowy udział w zanieczyszczeniach Europy, Indii, Chin I że można by postawić taką tezę, że polityka wokół ETS powoduje wypychanie gospodarki do Indii I Chin, a tam poprzez to, że są niższe technologie, poziom emisji CO 2 związany z tą produkcją jest wyższy I tak naprawdę ETS w globalnym ujęciu przynosi szkody, a nie pożytki.
Paweł Szefernaker
Panie senatorze, dokładnie jest tak jak pan mówi, Unia Europejska, ja o tym mówiłem, także dziś na porannej dyskusji, odpowiada za zaledwie 6 procent globalnych emisji gazów cieplarnianych. IIW latach 92024 redukowała swoje emisje o 35 procent, a w tym samym czasie globalne emisje wzrosły o 63 procent. Także to są wprost liczby, które wskazują na tą tezę, którą pan postawił. Od dziewięćdziesiątego roku emisje Chin wzrosły o ponad 318 procent, a Indii o ponad 223. No Chiny w ciągu jednego roku zwiększają emisję o więcej niż cała Unia Europejska zdoła zredukować przez niemal 2 dekady.
Tak wygląda sytuacja, stąd też teza, którą pan powiedział o tym, że te drastyczne rygory w Europie nie eliminują globalnych emisji, ale prowadzą do ucieczki emisji na inne kontynenty jest tezą, która ma odzwierciedlenie w faktach.
Speaker 108
Ale pani marszałek, krótkie to pytanie. Dobrze. To znaczy, bo panie ministrze, to nie jest tylko tak, że te, ta emisja z Europy się przenosi do Chin, ale ponieważ technologie są w tamtych krajach niższe, to ta emisja sumarycznie jest większa niż gdyby ta produkcja pozostała w Europie, prawda? Czy to jest słuszne myślenie?
Paweł Szefernaker
Tak, dokładnie. Biorąc pod uwagę, że że pozostaje takie samo zapotrzebowanie na całym świecie na na towary, to dziś jesteśmy zmuszeni do tego, żeby je ściągać z z innych części świata, z innych kontynentów, co paradoksalnie zwiększa globalność o o ocieplenie.
Anna Bogucka
Senator Bogucka. Pani marszałek, panie ministrze, pan prezydent cały czas stoi
Na straży tego, by wprowadzane było tylko dobre prawo dla Polaków, a to złe, żeby nie obciążało niepotrzebnie Polaków. I tutaj oczywiście też jest taka sama sytuacja, Natomiast no te referendum byłoby, tak jak było przecież wspomniane, takim narzędziem pomocniczym dla rządu, by te S2 nie można było wypowiedzieć. Więc trudno zrozumieć, czym kieruje się rząd, że nie chce tego pomocniczego narzędzia, które by wspierało rząd w wycofaniu tego złego programu. Czyżby to były tylko względy polityczne? Trudno uwierzyć, że rząd nie stoi na straży, by dbał o Polaków.
Pytanie, ponieważ nie uczestniczyła w komisji, więc jakie były argumenty, że komisje wypowiedziały się negatywnie na temat tego programu?
Paweł Szefernaker
Pani Senator, ja powiem tak, to jest też okazja, żeby odnieść się do słów, które padły tutaj dzisiaj, do których się nie odniosłem, bo debata już się skończyła. 1 z senatorów mówił o tym, że prezydent I przedstawiciele prezydenta grają w inną grę niż większość senacka. Tak, to jest inna gra. Bo to jest gra o tym, jakie będą koszty dla Polaków, konkretne, dla polskich rodzin. To nie jest polityka, to nie jest to wszystko, co dzisiaj stoi za tym, że będzie odrzucone prawdopodobnie to referendum.
Gramy w inną grę, prezydent gra w inną grę, jest po stronie Polaków I tych kosztów I walczy z tymi kosztami, które będą po 2000 dwudziestym ósmym roku.
Speaker 90
Proszę o zabranie... Proszę o zadanie pytania przez Sandra Błaszczyka. Proszę bardzo. Dziękuję bardzo. Proszę o odczytanie.
Przemysław Błaszczyk
Panie ministrze, ja mam pytanie, czy decydując się na referendum, pan prezydent nie patrzył z troską właśnie na polskie rolnictwo, bo wiemy też, jak wygląda zagrożenie w związku z polityką klimatyczną dla polskiego rolnictwa, dla przyszłości bezpieczeństwa żywnościowego naszego kraju, całej Europy. Wiemy jak ta sytuacja wygląda I I czy też wiemy, że pan prezydent ma do dyspozycji radę do spraw rolnictwa, czy też z nią konsultował I czy potwierdza sobie to, co myślę, że też miał na uwadze sytuację polskiej wsi I polskiego rolnictwa.
Paweł Szefernaker
Oczywiście w jednym z tych trzech przypadków, które wskazałem na początku wystąpienia, to był przypadek gospodarstwa rolnego w Polsce I środków dodatkowych opłat, które przy wyniosą w 2000 trzydziestym piątym roku dla średniego przedsiębiorstwa, takiego rodzinnego gospodarstwa rolnego, około 100000 złotych dodatkowo w 2000... Po 2000 trzydziestym piątym roku. W związku z tym także te wnioski, które składa pan prezydent, one zawsze są opiniowane przez rady, które wokół kancelarii prezydenta funkcjonują. Także ten wniosek był opiniowany przez radę do spraw rolnictwa.
Wiesław Dobkowski
Dziękuję bardzo. Panie ministrze, tutaj jestem. Panie ministrze jeszcze kilka lat temu cała Unia Europejska emitowała, emitowała do atmosfery około dziewięćdziesięciu procent tych gazów cieplarnianych. Później mówiło się o ośmiu, siedmiu, Dzisiaj się dowiaduję, że już cała Unia emituje 6 procent I wtedy Polska emitowała około jednego procenta. Ciekawy jestem, ile teraz, w tej chwili, w tym roku, ile Polska, bo też jeszcze muszę pomyśl o to, że Polska ma największą, największy udział w tworzeniu, wytworzeniu energii po prostu poprzez spalanie węgla kamiennego I brunatnego.
W związku z tym pomimo tego, że że Polska tak dużo spala tego węgla, to ile w ogóle tej emisji w ogóle w skali świata wytwarza? Ile ile emituje tego dwutlenku węgla? Dziękuję.
Paweł Szefernaker
Szanowni państwo, tak właśnie mówiłem o tym, jak Europa przez lata redukowała. Zredukowała Europa emisję o 35 procent. To tak jakby, jeżeli chodzi o o to ile Europa przez lata zredukowała. Powtarzałem także o ile wzrosły te emisje w Indiach I w Chinach. Jeżeli chodzi o polską gospodarkę, to jest około pół procenta.
Paweł Szefernaker
Dziękuję bardzo. Jeszcze raz apeluję o o poparcie. I szanowni państwo, jestem naprawdę bardzo zniesmaczony tym, że bardzo często dzisiaj na porannej dyskusji, jak I teraz, kiedy były podawane argumenty merytoryczne, to bardzo często widziałem uśmiechy ze strony wielu senatorów. To nie są śmieszne sprawy. Uwagi do pracowników kancelarii prezydenta, do ekspertów były dzisiaj bardzo niesmaczne.
Rozumiem, że denerwuje państwa to, że pan prezydent podejmuje ten temat, będzie go podejmował tak, jak obiecał Polakom. Dziękuję bardzo.
Speaker 84
Proszę o zabranie głosu senatora Tomasza Grockiego I przedstawienie opinii Komisji Spraw Unii Europejskiej, Komisji Infrastruktury, Komisji Klimatu I Środowiska, Komisji Rolnictwa I Rozwoju Wsi oraz Komisji Gospodarki Narodowej I Innowacyjności.
Tomasz Grodzki
Szanowna pani marszałek, panie ministrze, panie I panowie senatorowie. Dzisiaj o godzinie ósmej 30 rozpoczęła się, rozpoczęło się połączone posiedzenie komisji pięciu do rozpatrzenia wniosku o referendum I zakończyło się kilka minut po godzinie dziesiątej. Pan minister Szefernaker osobiście przedstawiał argumentację I założenia referendalne przygotowane przez pana prezydenta. Głos zabierała również doradczyni pana prezydenta pani Wanda Buk I argumenty, które padały ze strony pana ministra Taras z grubsza pokrywają się tym, z tym, co było prezentowane w trakcie komisji. Ze strony senatorów zabierało głos kilku senatorów, między innymi pan premier Pawlak, pan marszałek Schetyna, pan senator Masłowski, pani senator Kohan oraz eksperci pani profesor Wieliczko, pani profesor Sług-Wutkowska I pan profesor Chmaj.
Argumenty przedstawiane przez obie strony były przedstawiane szeroko, w sposób zgodny z regułami dyskusji parlamentarnej, poza może drobnymi wyjątkami, kiedy emocje zaczynały brać górę, ale było to w ramach, że tak powiem debaty parlamentarnej. Na koniec posiedzenia wspólnego komisji odbyło się głosowanie, które zakończyło się tym, że za nieudzieleniem zgody na referendum głosowało osiemnastu senatorów, przeciwko dziesięciu, 1 osoba wstrzymała się od głosu. W związku z tym komisja przygotowała raport podpisany przez pięciu przewodniczących wzmiankowanych przez pana marszałek komisji, że połączone posiedzenie nie wyrazi, sugeruje niewyrażenie zgody na urządzenie referendum w tej sprawie. Co do argumentów to one padały różne zarówno od strony klimatycznej, od strony finansowej, od strony również przede wszystkim politycznej, gdzie padały zdania, że w zasadzie to referendum to mogłoby oznaczać wyjście Polski z Unii Europejskiej. Na inne pytania, jeżeli będą, jestem w stanie bardziej szczegółowo na podstawie notatek odpowiedzieć.
Dziękuję bardzo.
Speaker 84
Dziękuję. Czy są pytania do pana senatora sprawozdawcy? Bardzo proszę pani, pani senatorka Ewa Matycka.
Ewa Matecka
Dziękuję bardzo panie marszałek. Panie senatorze, proszę powiedzieć, na posiedzeniu komisji była mowa o tym, gdzie trafiają środki ze sprzedaży uprawnień ETS-u I czy te środki zasilają budżet unijny, czy zasilają budżet krajowy?
Tomasz Grodzki
Tak, pani senator, była o tym mowa. Nawet zacytowano, że Polska z tytułu tych uprawnień uzyskała około 139000000000 złotych, które, które to powinny wedle przepisów być używane na
I budowanie lepszego systemu energetycznego I transformacji energetycznej. Tymczasem one przez poprzedni rząd polski zostały w zasadzie użyte na, nazwijmy to, cele bieżące. Taka uwaga padła.
Wojciech Skurkiewicz
Bardzo dziękuję pani marszałek. Panie marszałku, panie senatorze chciałem zapytać o opinię pana profesora Hmaja. Rozumiem, że artykułował swoją opinię podczas dzisiejszego posiedzenia połączonych komisji. Jest to postać, która znana jest z krytycznego stanowiska co do referendum zaproponowanego przez pana prezydenta w poprzedniej odsłonie, wskazując jednoznacznie, że treść pytania referendalnego sprzed tych kilku miesięcy jest nieprecyzyjna, jest trudna będzie odpowiedź I trudno będzie też odczytać intencje pana prezydenta odpowiadając na tak postawione pytanie. Dzisiaj to pytanie referendalne jest absolutnie neutralne, jasne, czytelne, klarowne.
Jak do tego odniósł się pan profesor Chmaj?
Tomasz Grodzki
Dziękuję bardzo panie senatorze. Pan profesor Chmaj tym razem odnosił się do innych kwestii I w swoich konkluzjach, bo opinia jest bardzo długa, ponad trzydziestostronicowa, między innymi wskazał, że w początkach procesu budowania nowego podejścia do kwestii klimatycznej I transformacji energetycznej unii europejskiej dziesiątego I jedenastego grudnia 2000 dwudziestego roku szefowie państw I rządów osiągnęli porozumienie w sprawie przyjęcia przez Unię wiążącego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2000 trzydziestego roku do co najmniej pięćdziesięciu pięciu procent w stosunku do poziomu z dziewięćdziesiątego roku, 1900 dziewięćdziesiątego. Rzeczpospolitą Polską reprezentował wówczas pan premier Morawiecki, który na tym etapie miał szansę złożenia weta I zablokowania tego procesu, jak wcześniej kiedyś w nieco innej sprawie zrobił pan premier Pawlak jako minister gospodarki, pan minister Korolec jako minister środowiska I to skutecznie. Na tym etapie można było zawetować te wysiłki. Pan, pan profesor Hmaj w innych punktach też wskazał konkretne zarzuty, ale natomiast o niejasności pytań referendalnych bardziej mówiła pani profesor Wieliczko jako kolejny ekspert.
Zwłaszcza w odniesieniu do głosu na nie, ponieważ w odniesieniu do głosu na tak do tekstu nie nie doda mi kancelaria prezydenta nie dodała nic. Natomiast w wyjaśnieniach głosu na nie pojawiło się dokładnie, dwukrotnie dodanie słowa lub, co oznacza złagodzenie tego głosu przez danie właściwym organom państwa możliwości wyboru podejmowanych działań. I wydaje się, że tym samym głos na nie staje się głosem, który mógłby wybrać zarówno zwolennik tak zwanej polityki klimatycznej Unii, bo to słowo polityki, polityka klimatyczna jest bardzo szerokie, co z kolei wyjaśniała pani profesor Słogł-Głutkowska, którzy dostrzegają potrzebę działań mających ograniczenie, ograniczyć negatywne skutki zmian klimatycznych, ale obawiający się kosztów związanych z nowymi wymogami, jak I przeciwnik jakichkolwiek zmian w funkcjonowaniu gospodarki unijnej. Oznacza to całkowite rozmycie sensu głosowania na nie, a tym samym pokazuje, że poparcie wniosku o referendum nie jest zasadne I tak dalej. Także tu w tym wypadku ten, na ten temat wypowiadała się przede wszystkim pani I to osobiście pani profesor Bieliczka.
Wojciech Skurkiewicz
Bardzo dziękuję panie marszałku. To o czym jest ta opinia trzydziestostronicowa można traktować w charakterze beletrystyki, która z faktami wprost literalnie, czyli pytania referendalnego, ma niewiele wspólnego w oparciu o to, pan marszałek powiedział. Ale ja się pytam wprost, czy profesor Chmaj wyartykułował jednoznacznie co do treści pytania? Te kwestie, które mówi pani Wieliczko odnośnie dalszego wytłumaczenia, dlaczego głosujesz tak, a dlaczego przeciw, no to są dodatkowe informacje dla osoby biorącej udział w referendum. Kluczowe jest pytanie.
Poprzednim razem profesor Hmaj zarzucał jednoznacznie, ważkie wytoczył argumenty mówiące o tym, że pytanie jest nieprecyzyjne, jest pytanie, które nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Tym razem pytanie jest precyzyjne, neutralne, w punkt. Czy w tym zakresie pan profesor Chmaj się odnosił? A oprócz tego jeszcze proszę o informację, to już do pani marszałek, o przedstawienie informacji jaki był koszt przygotowania ekspertyzy przez profesora Hmaja na rzecz połączonych komisji w omawianym tym temacie.
Proszę bardzo, pani
Tomasz Grodzki
Dziękuję bardzo pani marszałek. Panie senatorze, zachęcam do przeczytania konkluzji pana profesora, wywodu pana profesora Hmaja. Tam jest 8 precyzyjnych punktów, których nie potrafię potraktować jako beletrystykę I nie jest to broń Boże science fiction. Nie wiem ile kosztowało przygotowanie tej opinii. W każdym razie jak byłem, służyłem tu jako marszałek, pan profesor Chmaj, jak pan pamięta, był szefem Rady do spraw Oceny Konstytucyjności Ustaw, całą pracę wykonywał społecznie.
Podobnie jak wszyscy członkowie tej znamienitej Rady. I jeśli idzie o pytanie pana, jak on się odnosił do pyta do do pytania referendalnego, to chyba najbliżej jest punkt 5.. Referendum, które formalnie dotyczy polityki klimatycznej jest w istocie referendum o członkostwie Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej. Poddanie tak ukształtowanego pytania pod głosowanie bez upewnienia, bez ujawnienia jego rzeczywistego wymiaru prawnego wprowadza głosujących w błąd co do prawnych następstw ich decyzji I godzi tym samym w konstytucyjną funkcję referendum jako instrumentu sprawowania przez naród zwierzchniej władzy w państwie. To jest konkluzja dużo szerzej opisana na poprzednich stronach.
Speaker 90
Dziękuję. Czy są jeszcze jakieś pytania? Tak, bardzo proszę, koncenator Wiatr.
Kazimierz Wiatr
Pani Marszałek, panie profesorze, tutaj w jednej z opinii zostało użyte pewne takie zawiłe sformułowania, nie wiem czy ja to dobrze zrozumiałem, to znaczy jakby przedstawił pan, że jakby sprzeczność, że przeciwko ET za za polityką klimatyczną. Ja tutaj takiej nie widzę. Można być za polityką klimatyczną, a przeciwko ETS. Trochę żeśmy o tym rozmawiali przy okazji wystąpienia pana ministra Szefernakera, że jakby ETS nie jest jedyną drogą do ochrony klimatu.
Tomasz Grodzki
Cytowałem na z posiedzenia komisji zarówno wywód pani profesor Bieliczko, jak I jej wyjaśnienie, że odpowiedź na nie może zachęcić zarówno zwolenników tak zwanej polityki klimatycznej Unii, jak I jej przeciwników. Obie strony mogłyby odpowiadać w sposób nie, co trzeba przyznać, jest mylące.
Speaker 90
Dziękuję bardzo. Nie widzę więcej pytań. Dziękuję bardzo panie senatorze.
Dziękuję bardzo.
Krzysztof Galos
Pani Marszałek, Wysoki Senacie, szanowni państwo. Dziękujemy bardzo za tą debatę. Chciałbym zacząć od kwestii, które wydają się, wydaje się, nie podlegają dyskusji. Z jednej strony tempo transformacji energetyczno-klimatycznej musi uwzględniać możliwości gospodarki, przedsiębiorców I gospodarstw domowych, a transformacja energetyczno-klimatyczna musi iść w parze z potrzebą zachowania konkurencyjności europejskiej I w szczególności polskiej gospodarki. Z drugiej strony, zmiany klimatyczne stają się coraz bardziej odczuwalne również w Polsce I w Europie.
Coraz częstsze fale upałów, susze, pożary, ekstremalne zjawiska pogodowe. Wpływają nie tylko na środowisko, wpływają też na bezpieczeństwo energetyczne, wpływają na funkcjonowanie gospodarki I na życie obywateli. Miesiąc temu padł nowy rekord temperatury w Polsce. Dziś
być
Może zostanie pobity. I choć pojedyncze pomiary temperatury nie dowodzą niczego, to wiemy doskonale, że kryzys klimatyczny się pogłębia. Coraz wyższe temperatury, coraz dłuższe fale upały, coraz więcej trudnych do ugaszenia pożarów wielkoobszarowych, coraz większa częstotliwość, zasięg powodzi błyskawicznych. Do tego niskie I to w tym przypadku już bardziej dotyczy tego tematu, który, o którym dziś mówimy, jako ważny, ważki przykład dzisiejszy, niskie poziomy, wysokie temperatury wody w rzekach, skutkujące ograniczeniem pracy niektórych węglowych bloków energetycznych w Koźlicach I w Połańcu. Także dzisiejsze przywołania rynku mocy ogłoszone przez PSE są wyrazem tego typu zjawisk.
Stąd dyskusja o polityce klimatycznej powinna opierać się na faktach, na próbie rzetelnej oceny faktów I wyzwań. Rezygnacja z działań na rzecz transformacji nie eliminuje skutków zmiany klimatu ani związanych z nim kosztów. Potrzebne są rozwiązania, które jednocześnie chronią klimat, zapewniają w jak najlepszym stopniu bezpieczeństwo energetyczne, zapewniają konkurencyjność gospodarki I także bezpieczeństwo socjalne obywateli. Pan prezydent po raz kolejny proponuje strategię, która jest chyba dobrze znana. To strategia polegająca na głośnym oświadczaniu, że Polska nie zgadza się na politykę klimatyczną Unii Europejskiej.
Z tą strategią wyrażoną w takim jednym krótkim zdaniu związane są w naszej ocenie 3 zasadnicze problemy. Po 1., Unia Europejska to my, to nie emityczna wieża usadowiona w Brukseli, z której płyną do nas rozkazy. Polska jest częścią Unii Europejskiej I mechanizmu podejmowania decyzji w ramach Unii Europejskiej, a większość decyzji dotyczących Zielonego ładu, dotyczących polityki klimatycznej była podejmowana w latach 24023. Jeśli chodzi o europejskie prawo klimatyczne, to Polska głosowała w 2000 dwudziestym pierwszym roku, nawet za przyjęciem tej regulacji uzgadniającej cel neutralności klimatycznej w 2000 pięćdziesiątym roku. Za te rozmowy, negocjacje I uzgodnienia Brukseli musimy brać odpowiedzialność, niezależnie od tego, kto wtedy rządził.
Bo Unia to także Polska. Unia to my. Jeśli na coś się w Unii umawiamy, to powinniśmy naszych zobowiązań dotrzymywać, chyba że przekonamy pozostałych do tego, że uzgodnione sprawy powinniśmy zmienić. Razem, nie ogłaszając jednostronnie, że nas to nie dotyczy, bo to tak nie działa. Po 2., jest to wezwanie do podejmowania decyzji wbrew obowiązującemu prawu.
Potencjalne zarządzenie referendum wraz z udzieleniem przeważającej odpowiedzi negatywnej na pytanie referendalne nie zmieni prawa. Była o tym mowa już w czasie tej dyskusji. Taki wynik proponowanego referendum nie sprawi, że będziemy w Polsce mogli stosować tylko te elementy polityk europejskich, które nam odpowiadają. Polityka klimatyczna jest częścią obowiązującego porządku prawnego Unii Europejskiej. Wezwanie do zaprzestania jej realizacji jest w praktyce wyzwaniem do działania wbrew prawu, którego Polska jest współtwórcą I którego przestrzegania się zobowiązała I znów warto to przytoczyć za poprzedniego rządu Zjednoczonej Prawicy.
Co więcej, jeśli ktoś mówi, że Polska ma po prostu przestać realizować wspólne europejskie regulacje, to powinien chyba uczciwie powiedzieć Polakom, do czego taka droga prowadzi, bo de facto prowadzi do wyjścia Polski z Unii Europejskiej. Tylko wtedy można nie stosować regulacji europejskiej. Słyszeliśmy już swego czasu podobne argumenty. Wielkiej Brytanii, zwolennicy Brexit-u przekonywali, że wystarczy przestać płacić składki do budżetu Unii, by oszczędności trafiły do z krajowej służby zdrowia. W Polsce słyszymy dziś podobną, uproszczoną narrację, że odrzucenie polityki klimatycznej to droga do uniknięcia określonych kosztów.
W obu przypadkach przezornie przemilczano informacje o kosztach odrzucenia unijnego dorobku prawnego. Tymczasem koszty te byłyby realne. W szczególności należy tu wymienić 3 kwestie. Bariery handlowe I cła oznaczałyby utrudniony dostęp polskich firm do rynku Unii Europejskiej. Utratę przychodów dla polskich firm I wzrost cen produktów importowanych dla konsumentów.
Dostęp do rynku Unii Europejskiej jest możliwy tylko przy ponoszeniu kosztów ETS, więc jeśli nie bezpośrednio, to przez opłatę graniczną z CBAM, gdyby Polska była poza Unią Europejską. I to w odniesieniu do... Byłaby ona nałożona na polskie firmy sprzedające swoje produkty na rynek Unii Europejskiej. I wreszcie mniejsza byłaby atrakcyjność inwestycyjna związana z wyłączeniem Polski z unijnego rynku, co miałoby negatywny wpływ na miejsca pracy I pensję Polaków. Brytyjczycy boleśnie, chyba boleśnie, przekonali się na własnej skórze, jakie są koszty wyjścia z Unii Europejskiej.
Oby Polacy nie musieli ponosić podobnych konsekwencji w następstwie nieodpowiedzialnej gry populistyczną narracją w politycznej rywalizacji. Po 3., strategia trzaskania drzwiami jest dobrze znana I wiemy, że nie działa. Poprzedni rząd wielokrotnie, jednostronnie deklarował sprzeciw wobec wybranych polityk unijnych. I czy coś z tego wynikło? Czy udało się zatrzymać unijną politykę klimatyczną?
Nie. Czy udało się zbudować większość państw popierających polskie stanowisko? Nie. Czy udało się skutecznie zmienić kierunek europejskiej debaty? Zasadniczo również nie.
Dzieje się tak z bardzo prostego powodu. Samo powiedzenie liberum veto, choć ma długą tradycję w Polsce, w przypadku decyzji zapadających większością głosów, nie działa. Żeby uzyskać realne korzyści dla Polaków, trzeba umiejętnie wynegocjować te lepsze warunki we współpracy w ramach Unii Europejskiej. A więc trzeba rozmawiać z Komisją Europejską, trzeba rozmawiać z innymi państwami członkowskimi, trzeba przedstawiać pragmatyczne argumenty, trzeba budować koalicję I szukać partnerów. I my właśnie to robimy.
Skutecznie przesunęliśmy wejście w życie ETS 2 o rok, dając Polakom dodatkowy czas na przygotowanie gospodarstw domowych I gospodarki, zostawiając w ich kieszeniach konkretne oszczędności. A dziś walczymy o dalsze zwiększenie elastyczności wdrażania tej regulacji, o czym powiem jeszcze za chwilę w pewnej odpowiedzi na to, pan minister Szefernaker w swoim wystąpieniu stwierdzał. Po 2., na wniosek Polski po raz 1. Cel klimatyczny w europejskim prawie o klimacie ma klauzulę rewizyjną. Oznacza to, że uzgodniony już cel klimatyczny w określonych warunkach będzie mógł zostać obniżony.
Obecnie przedłużona wstępna propozycja rewizji ETS uwzględnia szereg zgłaszanych przez Polskę I jej koalicjantów postulatów proprzemysłowych, w tym między innymi obniżenie tempa redukcji emisji, co przekłada się na 10 dodatkowych lat dla przemysłu, na obniżanie emisyjności, przedłużenie funduszu modernizacyjnego na kolejną dekadę, co oznacza kolejne 1000000000 złotych na wsparcie transformacji w kraju, czy też wreszcie ustanowienie nowego mechanizmu finansowego z preferencyjnym dostępem dla Polski mechanizmu Investment Booster. A to jest dopiero początek, bo projekt Komisji Europejskiej to dopiero początek procesu rewizji, do którego jesteśmy doskonale przygotowani. Mamy zbudowany szereg koalicji, w ramach których będziemy operować. Trochę więcej szczegółów co do ETS 2. System ETS 2 został przyjęty z zarządów Prawa I Sprawiedliwości.
Chociaż prezydent krytykuje obecnie system ETS, to właśnie wiosną 2, 2000 dwudziestego trzeciego roku przyjęto rozszerzenie systemu na budynki I transport, czyli właśnie ETS 2. Obecny rząd podjął działania, by odsunąć jego wejście w życie I zabiega o głęboką rewizję tych przepisów. Zdajemy sobie doskonale sprawę, że wejście nowego systemu ETS 2 najdotkliwiej odczują gospodarstwa domowe o najniższych dochodach. Osoby, które nie mają realnej alternatywy dla ogrzewania mieszkań paliwami kopalnymi, ani możliwości rezygnacji z samochodu jako podstawowego ośrodka dojazdu do pracy. Rząd uznaje ETS 2 za narzędzie zbędne w obecnym kształcie.
Postuluje jego istotną korektę, jeśli to możliwe w ramach rewizji systemu ETS. Proponuje się zawieszenie tego systemu ETS 2 co najmniej do 2000 e 30 roku lub nadanie mu charakteru dobrowolnego tak, aby państwa mogły wdrażać go tylko wtedy, gdy realnie
Krajową dekarbonizację I nie zagraża stabilności społecznej przy jednoczesnej, jednoczesnej realizacji celów w ramach regulacji wynikających z rozporządzenia o wspólnym wysiłku redukcyjnym. Na poziomie Unii Europejskiej podjęliśmy szeroko zakrojone działania polegające na komunikowaniu polskiego stanowiska, rozpoznaniu priorytetów wśród pozostałych państw członkowskich oraz budowaniu koalicji tak zwanych państw podobnie myślących. Polska w ramach tak zwanego wspólnego stanowiska zbudowała kolację dziesięciu państw członkowskich opowiadającej się za pragmatyczną I sprawiedliwą reformą systemu ETS. Koalicja w tym składzie, czyli Polska, Włochy, Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, Estonia, Grecja I Cypr ma w radzie mniejszość blokującą. To może tyle w odniesieniu do kwestii ETS, ETS-dwa.
Chciałbym też jeszcze zauważyć, nie rozwijając szerzej tego wątku, że twierdzenie o tym, iż ETS 2 oznacza dodatkowe obciążenia związane z produkcją rolną I zwierzęcą także nie są prawdą. Obecnie obowiązujące przepisy Unii Europejskiej nie nakładają na sektor rolny indywidualnego celu redukcyjnego. Przedstawiona w lipcu tego roku propozycja rewizji unijnego systemu ETS nie przewiduje włączenia sektora rolnego do systemu handlu uprawnieniami do emisji. System ETS 2 dotyczy sektora budownictwa I transportu drogowego. Rolnictwo nie zostało objęte systemem, a paliwa wykorzystywane w rolnictwie są z jego zakresu wyłączone.
Reasumując, proszę państwa, to o czym przed chwilą powiedziałem, to polityka skutecznego reprezentowania polskich interesów w Europie. W związku z tym dziękujemy panu prezydentowi za chęć wzmocnienia naszego mandatu w Brukseli, tyle że my go już mamy, otrzymaliśmy go od obywateli w demokratycznych wyborach I skutecznie realizujemy go każdego dnia, broniąc polskich interesów przy europejskim stole negocjacyjnym, czego kilka przytoczonych przykładów wydaje się być potwierdzeniem. Dlatego sugeruję Wysokiej Izbie odrzucenie wniosku o referendum w całości. Pana prez prezydenta zaś zapraszamy do konstruktywnej, pragmatycznej współpracy z rządem przy reformie polityki klimatycznej Unii Europejskiej. Głos prezydenta państwa członkowskiego Unii Europejskiej ma swoją dużą wagę na forum europejskim, zwłaszcza wygłaszany wspólnie z innymi liderami.
Z liderami innych państw o podobnych interesach. Mógłby on nadać tą debacie o polityce klimatycznej na forum unijnym. Dziś w tym aspekcie, w którym pan prezydent mógłby mieć faktyczny wpływ, nie widzimy niestety takiego zaangażowania. Zachęcamy, deklarujemy wsparcie dla takiej aktywności pana prezydenta. Wspólne działanie na rzecz polskich interesów przyniesie bez wątpienia lepsze rezultaty niż próba stawiania swego rodzaju liberum veto w rzeczywistości podejmowania decyzji, przy rzeczywistości podejmowania decyzji na szczeblu unijnym większością głosów w tym w tym względzie.
Dziękuję bardzo.
Speaker 84
Dziękuję panie ministrze. Już są pytania, ale zanim oddam głos senatorowi Skurkiewiczowi, to odpowiem na jego poprzednie pytanie dotyczące kosztów ekspertyzy profesora Hmaja na potrzeby komisji dotyczące dotyczącej referendum. Koszt ten wynosił 1000 złotych 50051 złotych I 92 grosze. I proszę o zadanie pytania panu ministrowi.
Wojciech Skurkiewicz
Bardzo dziękuję pani marszałek. Panie ministrze, w ostatniej sentencji swojego wystąpienia wspomniał pan, że zaprasza pan pana prezydenta do do współpracy nad ustalaniem celów klimatycznych. A gdyby pan był łaskaw powiedzieć, dlaczego Ministerstwo Klimatu I Środowiska nie odpowiedziało na zaproszenie pana prezydenta do udziału w tej debacie, która kilka dni temu, jakiś czas temu odbywała się w Belwederze, dotyczącej... Debacie dotyczącej właśnie kwestii klimatycznych I określania też tego, jakie powinno być stanowisko Polski w kwestiach dotyczących klimatu. Jak pan minister Szefernaker wspomniał z tej mównicy, gdzie pan teraz stoi, że zaproszenie zostało do państwa wysłane, ale nikt ani z Ministerstwa Klimatu I Środowiska, ani z innych ministerstw, ani żaden przedstawiciel rządu nie odpowiedział pozytywnie na zaproszenie pana prezydenta, co odległo u podstaw takiej decyzji, która zaproszenie głowy państwa odłożyło gdzieś między wiersze.
Bardzo proszę.
Krzysztof Galos
Bardzo krótko panie senatorze, bardzo mi przykro, ale nie mam wiedzy na ten temat. Nie potrafię odpowiedzieć. Uważam, że udział w różnych gremiach w takiej dyskusji jest zawsze bardzo cenny. Nie potrafię powiedzieć, dlaczego tutaj takie, nie inne decyzje były.
Senator Bieńkowski najpierw.
Krzysztof Bieńkowski
Panie ministrze, powiedział pan argumentujący za istnieniem systemu ETS I trwaniem Polski w tym systemie, że mamy coraz częstsze fale upałów I przywołał pan ostatni rekord temperatury w Polsce z dwudziestego ósmego czerwca. Tylko na marginesie powiem, że on był w Słubicach I wynosił 40 I pół stopnia. Jest to argument chybiony, ponieważ mamy rekord w... Poprzedni rekord w Polsce był 40.210 stopnia, bardzo podobny w w Pruszkowie. 100 lat temu.
Speaker 124
A Słubice 100 lat temu nie były w polskich granicach. Sprawdziłem natomiast ile w Pruszkowie wynosiła ta temperatura w tym roku w czasie szczytu. I szanowny panie ministrze 36 do trzydziestu ośmiu stopni, więc spadło w ciągu stu lat, więc argument chybiony. Zapisuje się do kolejnego pytania.
Speaker 121
Panie ministrze, jeśli zechce pan udzielić korepetycji panu senatorowi z logiki.
Może jakieś inne Nie
życzę sobie takich uwag.
Krzysztof Galos
Potraktujmy to może jako komentarz pana senatora. Nie, nie, nie będę się do tego odnosił, bo nie ma takiej możliwości. Chciałbym zwrócić uwagę bardziej na inny aspekt, na aspekt wodny, problemów z wodą I z tym związanych także problemów energetyki naszej w tym momencie.
Krzysztof Galos
Na liczbach? To ja bym prosił o zadanie pytanie I możemy bardzo szczegółowo na piśmie odpowiedzieć. Natomiast w tym momencie mogę... Zilustrowałem w swojej wypowiedzi tą kwestię czasowym wyłączeniem kilku bloków węglowych energetycznych w Kozienicach I w Pułańcu. I faktycznie to miało czy ma miejsce dla sześciu bloków dlatego, że poziom wody w Wiśle nie jest wystarczający dla właściwego chłodzenia układu technologicznego.
Rozumiem, że ETS w tym pomoże, tak?
Speaker 90
Panie senatorze, to nie jest moment ping-ponga. Dziękuję. Teraz na pytanie, na możliwość zadania pytania czeka pan senator Rusiecki. Bardzo proszę.
Jarosław Rusiecki
Bardzo dziękuję pani marszałek. Panie ministrze, ja mam takie pytanie odnoszące się do pana pozycji w rządzie. Czy pan jest odpowiedzialny za kreowanie polityki związanej z ETS-em, za polityką związaną z zakresem tego referendum, o które prosi pan prezydent.
Krzysztof Galos
Reprezentuję Ministerstwo Klimatu I Środowiska, które jest zasadniczo w głównej mierze odpowiedzialne za ten obszar. W ramach działania ministerstwa, za ten obszar oprócz pani minister Paulina Hein-Klocki są odpowiedzialni przede wszystkim pan minister Krzysztof Bolesta I pani minister Urszula Zielińska. W zakresie... Jeśli mogę powiedzieć o sobie, choć dziwi mnie trochę ta pytanie ad personam w tym momencie, ale jeśli mogę powiedzieć o sobie, odpowiadam za pewien obszar, który wykazuje pewną zbieżność w tym temacie, mianowicie zaspokojenie polskich potrzeb w zakresie surowców zarówno tradycyjnych, jak I tych surowców, które są potrzebne do do rozwoju odnawialnych źródeł energii.
Jarosław Rusiecki
Ja przepraszam pani marszałku, proszę pani się nie nie odnosić do tego jako ad personam, ale po prostu pozycja ministra na przykład w kontaktach z Unią Europejską czy czy z Komisją Europejską w tym zakresie ma swoje określone procedury I o to mi tylko chodziło, czy pan odpowiada za kreację polityki związanej z zakresem referendalnego pytania pana prezydenta. I tylko o to chodziło.
bardzo proszę.
Witam pana
Krzysztof Galos
Marszałka. Dzień dobry. W tym zakresie za negocjacje na poziomie unijnym odpowiada minister Krzysztof Bolesta.
Speaker 127
Dziękuję bardzo panie ministrze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Chruścikowskiego.
Jerzy Chróścikowski
Dziękuję panie marszałku. Panie ministrze, wspomniał pan w swoich zdaniach, że oczekuje współpracy z prezydentem, żeby ta polityka klimatyczna była wspólna. Bardzo cenne, my to też uważamy, że tak trzeba. Tylko pytanie jest takie, a jak skorzystaliście z tak zwanej instrukcji, które pan minister prezentował, że szliście na negocjacje? Czy coś skorzystaliście z tej instrukcji, czy po prostu rzuciliście tą instrukcję I logicznie według wespół własnych uznań?
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę panie ministrze.
Krzysztof Galos
Nie znam szczegółów instrukcji, gdyż nie byłem zaangażowany w ten proces.
Speaker 128
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę o zadanie pytania pana senatora Kalatem. Bardzo proszę, panie senatorze.
Andrzej Kalata
Panie marszałku, panie ministrze z pana końcówki wypowiedzi nawet wynika fakt, że rząd jest zainteresowany przesunięciem tego ETS-u 30. Rok I tak dalej I tak dalej. No wnioskuję, że widzicie sami problem w ETS-ie, no to tak naprawdę jest to jest to mechanizm, który zarżnie gospodarkę nie tylko polską, ale I europejską. Czy naprawdę nie pomogłoby tutaj referendum, które które dało by wam naprawdę wspaniałe narzędzie, pomijając już fakt, że no jest to jest to czysta forma demokracji, tak. Mieszkańcy mają prawo się wypowiedzieć w konkretnym temacie.
Także czy naprawdę by to nie pomogło, czy nie nie zrewidować tutaj postawy rządu, że mogłoby to naprawdę pomóc w dalszych rozmowach z Unią Europejską? Dziękuję.
Krzysztof Galos
Na pewno ta dyskusja jest potrzebna. To co pan senator powiedział o tym, dostrzegamy problem, tak, my go dostrzegamy, a ten problem powstał zanim ten rząd powstał. Problem w temacie ETS
2 powstał.
Krzysztof Galos
I problem jest naprawdę poważny. Te kilka przykładów I kilka faktów, które państwu pozwoliłem sobie przytoczyć świadczą o głębokim zaangażowaniu rządu w to, by w ramach Unii Europejskiej ten proces co najmniej spowolnić, osłabić. Mówimy o ETS 2. Sam fakt budowania mniejszości blokującej w tym względzie jest takim bardzo myślę ważnym I wyrazistym przykładem takiego podejścia. Natomiast co do tego, iż w imieniu ministerstwa czy rządu także wnioskuję o to, żeby odrzucić ten wniosek pana prezydenta o referendum, myślę, że wiąże się raczej z innymi kwestiami, kwestiami tej, jakby to powiedzieć, niedookreśloności skutków samego referendum I jego wyniku, gdyby ono zostało przeprowadzone.
I wy ty, gdyby ten wynik był z większością głosów na nie. Co to konkretnie miałoby oznaczać? Myślę, że to jest ten przede wszystkim podstawowy problem, który powoduje, że także nasze stanowisko w zakresie referendum jest jest negatywne.
Speaker 127
Dziękuję bardzo, panie ministrze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Bieńkowskiego.
Krzysztof Bieńkowski
Dziękuję bardzo. Mam pytanie do do pana ministra, bo była mowa też o o tym, że wyjście z systemu ETS to jest oznacza wyjście z Unii Europejskiej. Czy wie pan minister w jakiej procedurze, jak wychodzi się dane państwo z Unii Europejskiej I gdzie jest ona zapisana, jak, w jakie, w jakim artykule, gdzie, w jakim traktacie.
Bardzo. Bardzo proszę, panie ministrze.
Krzysztof Galos
Nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie szczegółowo. W traktacie Unii Europejskiej, ale to szczegółowo nie potrafię panu powiedzieć. Nie jestem od tego specjalistą.
Krzysztof Bieńkowski
Tak, ad vocem. No szanowni państwo, bo padł ten argument, że to będzie wyjście z Unii Europejskiej. Członkostwo w Unii Europejskiej kończy się w odrębnej właśnie procedurze przewidzianej w artykule pięćdziesiątym traktatu o Unii Europejskiej, więc nie ma takiej możliwości, żeby Polska wy wyszła z Unii Europejskiej rezygnując z ZTS-u. Dziękuję.
Speaker 127
Ale to nie jest pytanie panie senatorze, zadajemy teraz pytania. Pan minister powiedział, że nie jest w stanie na to pytanie odpowiedzieć. Bardzo proszę o zadanie pytania pana senatora Gawłowskiego.
Stanisław Gawłowski
Dziękuję bardzo. Panie ministrze pan jest głównym geologiem kraju, więc sprawy dotyczące hydrologii również są w pana zakresie kompetencji. Wcześniej panowie pytali, senatorowie o sprawy gospodarki wodnej. Ja tylko chciałem zapytać, czy prawdą jest, że w Europie drastycznie było, bywa lądowych zasobów słodkiej wody, zwłaszcza wód gruntowych I rezerw podziemnych. Według badań satelitarnych I hydrologicznych, kontynent średniorocznie na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci traci 84 gigatony, czyli 1000000000 ton wody rocznie, a wskaźniki dostępności odnawialnej wody w wielu regionach spadły o kilkadziesiąt procent.
Co to oznacza dla Europy I Polski? To są generalnie wielkie obszary stepowienia I I susz. Rolnicy skarżą się na to, powszechnie się skarżą na to, że nie mają dostępu do wody, że brakuje tej wody. To jest element polityki zmian klimatu. Czy...
Ja tylko pytam czy prawdą jest prawdziwe są te dane, które przed chwilą przytoczyłem?
Dziękuję bardzo, proszę powiedzieć jeszcze.
Krzysztof Galos
Tak, jak najbardziej. Chodzi o Polskę, my od kilku już lat doświadczamy nie tylko suszy hydrologicznej, ale też suszy hydrogeologicznej, czyli tej dotyczącej zasobów wód podziemnych. Ten problem narasta. Ten problem bardzo istotnie wpływa na rolnictwo, także na jego funkcjonowanie, ale także na na narastające, często nie do końca zgodne z prawem, użytkowanie zasobów wód podziemnych przez rolnictwo. Jeżeli wrócimy do tematu energetyki może bardziej, tak, I tego wspomnianych, tych wspomnianych potrzeb w zakresie zasobów wodnych na funkcjonowanie niektórych przedsiębiorstw, zakładów energetycznych, to to dotyczy zasadniczo wód płynących, wód powierzchniowych, nie wód podziemnych.
Tym niemniej jednak całkowity bilans wodny Polski ulega bardzo istotnemu pogorszeniu, choć może tak nie do końca jest to też związane z głównym wątkiem dzisiejszej debaty, ale tak należy mieć to na absolutnie na względzie. Jest to narastający problem.
Speaker 127
Dziękuję bardzo panie ministrze. Bardzo proszę o zadanie pytania pana senatora Chruścikowskiego.
Jerzy Chróścikowski
Panie ministrze, nie udzielił pan mi odpowiedzi, więc prosiłbym o udzielenie odpowiedzi na piśmie, o co pytałem, bo wtedy będę wiedział na ile wykorzystaliście materiały I jak będzie wyglądała dalej współpraca z panem prezydentem, skoro tak pięknie pan mówi o współpracy, to ja uważam, że trzeba współpracować. Natomiast chcę zwrócić uwagę na 1, pan powiedział, że nie ma kosztów rolnictwa. To pan nieprawdziwe dane podaje, bo ja mogę podać przykład ostatni, kiedy pan komisarz Timmermanns nałożył na nas potężne koszty I pytanie było nas w Brukseli, a skąd rekompensaty? Dostajecie pieniądze na wspólną politykę rolnej I sobie wygospodarujecie, czyli po prostu robimy to za Africo, czyli wypełniamy dobra publiczne, a mówi się, że płacą rolnikom za dodatkowo za to, że dostają dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej. To nie są dopłaty już za to, tylko za wypełnianie dup
Panie marszałku,
nie do
jego Bardzo proszę o
To jest właśnie między
innymi pytanie.
Speaker 127
Wszelako nie było to pytanie, ale traktuję to jako głos, pytanie dotyczące pierwszego, że pan minister odpowie na 1. Pytanie, które pytaniem było w istocie na piśmie. Dziękuję. Rozumiem, że pan senator jest usatysfakcjonowany. Bardzo proszę, pan senator Kaleta.
Andrzej Kalata
Ja króciutko, senator Gawowski mnie sprowokował na temat wody. Mam takie pytanie, ETS ma być przeznaczony na inwestycje ekologiczne źródła I tak dalej. Czy pan minister ma taką wiedzę ile pieniędzy idzie na wiatraki, fotowoltaikę, a ile na elektrownie wodne I dlaczego I
Andrzej Kalata
Wodne by też nie poprawiły właśnie tego bilansu wody, który który wypływa do morza, a zarazem dałyby najtańszą, najbardziej ekologiczną energię. Czy ma pan taką wiedzę? Jeżeli nie, to też bym prosił o odpowiedź na piśmie. Dziękuję.
Krzysztof Galos
Co do szczegółowych informacji, to faktycznie na piśmie ministerstwo służy taką informacją, ale ja w tym momencie precyzyjnie potrafię podać. Natomiast co do... Jakby powiedział, spróbował odpowiedzieć ogólnie na ten temat. To, o czym wspomniał pan senator Gawłowski, czyli ten pogarszający się bilans wodny, on dotyczy także wód płynących, wód powierzchniowych. W związku z tym nawet obecnie przykłady niektórych istniejących zbiorników wodnych o funkcji retencyjno-energetycznej pokazują, że ich wykorzystanie funkcji energetycznej, średnio rzecz biorąc, istotnie się pogarsza.
No nie trzeba daleko szukać, ja jestem z małopolskich, widzę co się dzieje na zbiorniku w Rożnowie, czy na zbiorniku w Klimkówce w tym względzie. Ale nie tylko tam. W związku z tym budowanie takiego, takiego pomysłu, próba budowania takiego pomysłu, że spróbujmy opierać rozwój odnawialnych źródeł energii na wykorzystaniu energii wody zasadniczo jest słuszny, natomiast uwarunkowania ku temu są wysoce niesprzyjające. I tu podam może jeszcze przykład, inny przykład, Szwecji, która też mierzy, zaczyna mierzyć się coraz poważniej z tym problemem, a gdzie udział energetyki wodnej jest znacząco większy niż u nas, u nas to jest koło procenta, a tamto jest ponad 30 procent, mają z tym coraz większy problem, bo coraz mniej wody w Skandynawii jest, która może być do tych celów wykorzystana. A co do szczegółowych danych bardzo proszę na piśmie, na piśmie udzielimy odpowiedzi.
Speaker 127
Dziękuję bardzo panie ministrze. Bardzo proszę o zadanie głosu, zadanie pytania pana senatora Słonia.
Krzysztof Słoń
Dziękuję panie marszałku. Panie ministrze, odnoszę wrażenie, że chyba zostanie zmienione to popularne powiedzenie po nas choćby potop I będzie brzmiało w tej chwili po nas choćby ETS 2. Czy uważa pan, że gdyby nie nastąpiło odroczenie wprowadzenia ETS 2, to mogłoby to wpłynąć na wyniki wyborów chociażby parlamentarnych w niektórych krajach europejskich, na przykład w Polsce? I 2. Sprawa, czy nie uważa pan, że powinna Unia Europejska wprowadzić obostrzenia co do przenoszenia produkcji dóbr, które są przez Unię Europejską sprowadzane I obciążenia kosztów tych dóbr produkowanych w krajach, gdzie nikt żadnymi kwotami emisyjnymi się nie przejmuje I tamta produkcja siłą rzeczy jest dużo tańsza.
Speaker 132
Dlaczego karać tylko państwa I kraje I obywateli Unii Europejskiej, a nie karać tych firm, które przenoszą swoją produkcję do krajów, gdzie kosztami emisji, emisją gazów cieplarnianych nikt się nie przejmuje?
Krzysztof Galos
Co do pierwszej kwestii procedowania ETS 2 I terminu I tak dalej, ja chciałbym wyraźnie jeszcze raz podkreślić, że po 1. To jest spadek po poprzedniej, po poprzednim rządzie, po 2. Przez ostatnie prawie 3 lata naprawdę podejmujemy bardzo głęboko I daleko idące działania I negocjacje z innymi krajami członkowskimi, żeby ten proces nawet nie nie tylko opóźnić, co do tej pory udało się o ten 1 rok, ale mamy taką nadzieję I pewne przesłanki, że uda się to także w dłuższym okresie I także 10:10 system pewnej dobrowolności przystępowania do ETS 2. To jest, to jest ta 2. Kwestia.
Co do przenoszenia produkcji do krajów nie objętych systemami ETS. Powiem tak, chyba Unia Europejska ten problem być może zbyt późno dostrzegła, ale jakoś w końcu dostrzegła. Być może narzędzia, które przeciw... Mają przeciwdziałać temu są wysoce jeszcze niedoskonałe, ale te narzędzia zaczynają być wprowadzane przede wszystkim w system CBAM, który obejmuje całą paletę produktów, gdzie jednak 10:10 aspekt niepłacenia opłat w systemie ETS jest uwzględniany poprzez wprowadzanie właściwych ceł w systemie CBAN. To jest system bardzo jeszcze dopiero wprowadzany I bardzo zapewne niedoskonały I pewnie niepozbawiony luk, ale jest to jednak jakaś próba.
I jeszcze 1 rzecz do tego, państwa, to nie jest tak, że tylko Europa ma system ETS. Tego typu rozwiązania zaczynają być wprowadzane także w innych krajach I nawet w tym, w tych tak, tych przysłowiowych już można powiedzieć Chinach tego typu rozwiązania zaczynają też być w jakimś stopniu, w jakimś zakresie wprowadzane. Dziękuję.
Speaker 127
Dziękuję bardzo panie ministrze. Bardzo proszę o zadanie pytania pana senatora Dobkowskiego.
Wiesław Dobkowski
Dziękuję bardzo. Panie ministrze w Polsce mamy około siedemdziesięciu pięciu gigawatów mocy zainstalowanej. Z tego że ponad połowę to jest moc pochodzi z odnawialnych źródeł energii. Niecałe 50 procent pochodzi z konwencjonalnych źródeł energii, ale te, te OZE się składa na, się składa ze stabilnych źródeł I niestabilnych. I te niestabilne to oczywiście fotowoltaika I wiatraki, ale stabilne, które mogą po prostu być bardziej wykorzystane, to jest woda, biogaz IIII biomasa.
Woda wiadomo, że jest są ograniczenia, bo wody blokuje, ale uważam, że do tej pory biomasa jest około, biomasy jest około jednych gigawatów, a biogazu tylko 0 33 gigawaty. Czy nie uważa pan, że to jest za mało I nie nie należy iść w tym kierunku, żeby właśnie to stabilną, stabilne źródło energii pozyskiwać właśnie z tych z tych źródeł?
Krzysztof Galos
Dobrze. Bardzo proszę. Może o wodzie faktycznie nie będę się już wypowiadał. Jeśli chodzi o biogaz I idąc dalej w przyszłości, też biometan. Myślę, że to jest ten kierunek, który wszyscy powinniśmy popierać, pod pewnymi oczywiście warunkami.
Natomiast to czy on I w jakim zakresie nam zastąpi gaz ziemny, no to jest kwestia w jakim tempie I w jakim zakresie. Oceny jakie są dostępne w tym względzie mówią, że w stosunku do obecnego zapotrzebowania maksymalnie w piętnastu procentach naszych potrzeb względem gazu ziemnego. Więc trzeba zrobić wszystko w tym kierunku, to fakt. Natomiast to jest pewien proces, do którego powinniśmy dążyć. Co do biomasy jest problem w ilości tej biomasy.
Mówimy zwłaszcza o biomasie drzewnej I o konkurencji pomiędzy użytkowaniem do celów nieenergetycznych tej biomasy I do celów energetycznych. Nie chciałbym tego wątku szczegółowo rozwijać, ale wydaje się, że te ten poziom możliwości użytkowania biomasy do celów energetycznych my się już zbliżamy, o ile nie zbliżyliśmy do tego progu maksymalnego w tym względzie. Natomiast jeszcze 1 może uwaga co do źródeł stabilnych I niestabilnych, jak chodzi o OZ. Jak chodzi o źródła niestabilne, na pewno ważnym wątkiem jest to, żeby próbować to stabilizować także przez magazyny energii, różnego rodzaju magazyny energii, Czy to magazyny wodne. Inwestycji w Rożnowie ostatnio było dosyć głośno planowane I czy właśnie uruchomiana ta inwestycja jest.
Czy to przez, czy to przez magazyny jakieś inne typu grawitacyjnego, ale to jest odległa chyba przyszłość. Czy wreszcie to, co widzimy na naszych oczach w tym momencie duże inwestycje w duże magazyny bateryjne. Pytanie, czy to nie powoduje, że jeszcze bardziej w tym względzie uzależniamy się od dostawców chińskich? Bo takie pytanie mogłoby paść. Ja powiem tak, nie wchodząc w szczegóły.
Jeżeli jakikolwiek kraj Unii Europejskiej ma szansę na pełny czy prawie pełny łańcuch wartości, jeśli chodzi o produkcję baterii, także do magazynów energii, to jest to Polska. W tym momencie tak wiele elementów tego łańcucha dostaw w Polsce w ostatnich dziesięciu latach zostało uruchomionych, że to jest też nasza szansa na taką poprawę wykorzystania tych niestabilnych źródeł jakim jakim jest energia wiatru
Speaker 128
A kolejne pytanie, nie pan senator zadaje kolejne pytanie w ogóle, nie wiem, 24. Nie sugeruje, że to pana nie trzeba.
Kazimierz Wiatr
Panie ministrze, mam pytanie bardzo szczegółowe, dlatego prawdopodobnie będę prosił o odpowiedź na piśmie, bo mówiliśmy tu przy poprzednich rozważaniach o tym, jak wyprowadzanie pewnej produkcji z Unii Europejskiej, przykładowo do Chin czy Indii, skutkuje wzrostem emisji CO 2 w związku z tym, że tam są te technologie niższe I w takim razie bym prosił o informację na piśmie, na przykładzie na przykład jednej tony stali, a jak nie ma stali, to może czegoś innego, ile CO 2 generuje w Unii Europejskiej, w Indiach I w Chinach, bo to byłoby ciekawe, że że my tutaj powinniśmy globalnie jednak patrzeć I że my walcząc w Europie tak naprawdę pracujemy w przeciwną stronę. Dziękuję bardzo.
Nie odpowiadać.
Speaker 127
Nie trzeba odpowiadać. Bardzo, nie widzę więcej pytań. Bardzo dziękuję panu panie ministrze. Informuję, że po tych zasłużonych oklaskach dla pana ministra, że przedstawiciel rządu zobowiązał się do udzielenia pisemnej odpowiedzi na pytania zadane przez panów senatorów Jerzego Chruścikowskiego I Kazimierza Wiatra, a także pana senatora Andrzeja Kalatę. Otwieram dyskusję.
Piotr Masłowski
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Zacznę od podzielenia się emocją. To znaczy siedzę na tej sali I targa mnie co nam coś w rodzaju wstydu I zażenowania. Znaczy z kilku powodów. To znaczy słyszałem, słyszałem trochę uwag dotyczących zachowania nas jako senatorów.
No to na litość boską, mówię dzisiaj 2. Raz te słowa, to zwracam uwagę przedstawicielom prezydenta na to, jak oni się zachowują w trakcie tej debaty. Ale przede wszystkim to, co mnie martwi, to jest brak merytoryki. Brak merytoryki, bo pomimo że słyszymy takie piękne zapewnienia na temat tego, że to jest wniosek merytoryczny, mam wrażenie, że uczestniczymy w czymś w rodzaju gry, teatru. Zresztą te porównania tu już padały.
Albo z drugiej strony jest tak, że być może rzeczywiście w Polsce część klasy politycznej wierzę w to, że skoro jesteśmy członkiem rodziny, rodziny Unii Europejskiej, to my możemy jak takie małe dziecko zacząć tupać, krzyczeć I powiedzieć, nie, my tego fragmentu nie będziemy realizować. Bo dokładnie do tego, dokładnie do tego ta, to, co tu dzisiaj słyszę, zmierza. Słyszeliśmy straszenie. Słyszeliśmy straszenie, które ja na polskiej scenie politycznej znam od wielu, wielu lat. Jestem 10 lat starszy od pana ministra Szefernakera.
Pamiętam obrazki, które pokazywały, co się to z Polską stanie I z polskim rolnictwem, jak wstąpi do Unii Europejskiej. Mamy dokładnie odwrotne obrazki, czy nawet niedawną debatę na temat Merkosur. Na razie dane pokazują, że bilans handlowy Polski z krajami z tej strefy zdecydowanie się poprawi, ale o tym już nikt głośno głośno nie mówi. Słyszeliśmy o danych dotyczących tego, jak się to pogorszy byt, byt mieszkańca wsi, który mieszka w domu jednorodzinnym, opalanym węglem I jeździ dieslem. Tylko się pytam, a czy to referendum coś zmieni?
No oczywiście, że nie. Bo nawet dzisiaj w żadnym, w żadnym pytaniu, czy w żadnym wątku nikt nie był w stanie poruszyć tego, jaką one ma moc prawną. I na to zwracał uwagę profesor Chmaj, że tak faktycznie zasada ogłaszania referendum w Polsce mówi o tym, że ono musi mieć skutek prawny. A tu mówimy tylko o tym, że ono wzmocni polską, z polską strategię negocjacyjną w rozmowach z Brukselą. Nie ma skutku prawnego.
I to jest jego podstawowa, podstawowa wada. To, co wam nie sprzyja, jako przedstawicielom prezydenta, to jest czas. To znaczy jesteśmy w upale, jesteśmy w takim czasie, kiedy nawet elektrownie węglowe w Polsce muszą ograniczać swoją produkcję, te położone przy rzekach, dlatego że nie ma ich jak chłodzić. My musimy myśleć nad innymi źródłami energii. To będą odnawialne źródła energii.
Jak popatrzymy na to, co się dzieje w Europie, to widzimy, że jeżeli ktoś ma elektrownie atomowe, które nie są zlokalizowane nad morzem, to też ma problem. I nie mówimy... I to mnie boli, że my tu nie mówimy o konkretnych rozwiązaniach I pomysłach, tylko mówimy o takiej wydmuszce trochę. Na zasadzie straszaka, jest zły, zła polityka klimatyczna, jest zły ETS. No to jest fajna inicjatywa polityczna.
Do tego przejdę, dlaczego uważam, że ona tu I teraz akurat ujrzała światło dzienne. Bo to jest dosyć dziwne, bo mamy środek lata. Polacy generalnie polityką chyba się mniej interesują. Dzisiaj Solidarności na ulicach nie widać. Te 100000 ludzi, które tak wspierało, wspierało wcześniej tą inicjatywę, no dzisiaj są gdzie indziej, na ulicach ich nie widać I tego wsparcia, wsparcia też nie widać.
I tu taki psztyczek trochę w stronę przedstawicieli Solidarności Śląsko-Dąbrowskiej, bo po ostatniej debacie no protestowali pod moim biurem, to wezwałem ich do dyskusji. Do dziś dnia nie udało się tego terminu ustalić. Dlaczego? Nie chcą dyskutować merytorycznie, nie chcą pokazywać danych, bo być może dosyć łatwo, tak jak to zrobiłem rano, pokazać, że te dane są wyrywkowe I nie pokazują, nie pokazują całego kontekstu. Padało to dzisiaj wielokrotnie, ale to referendum wyprowadziłoby nas z Unii Europejskiej.
I nie na takiej zasadzie, jak mówi pan senator Bieńkowski, że to jest uruchomienie jakiejś procedury, tylko doprowadzilibyśmy jako Polska do takiej sytuacji, że kwestionujemy część polityk Unii Europejskiej. No to ja się pytam, co by było, gdyby w Niemczech zrobiono referendum na zasadzie nie finansujemy polityki rolnej I tak dalej. Przecież ten organizm się rozpadnie. I ja nie chcę być przedstawicielem państwa, które doprowadza do rozwalenia rozwalenia struktur, które nam tak wiele dały. Dały nam wiele w sensie jakości życia I dały nam wiele w kontekście bezpieczeństwa, bezpieczeństwa naszego zewnętrznego.
Usłyszeliśmy także o tym, że, że to jest dowód na to, czy Senat jest za demokracją, czy nie jest za demokracją. To jest prerogatywa Senatu. Ona jest zapisana w konstytucji. My możemy wyrazić zgodę, ale wcale nie musimy. To jest tak samo, jak prezydent może dać udzielić prawa łaski temu czy tamtemu.
Tak samo my możemy z niejako Senat skorzystać, bo to jest nasze prawo. I zwracam uwagę także na to, że Senat został wybrany głosami ponad jedenastu 1000000 obywateli, co sprawdziłem, strona prezydencka bardzo lubi się posługiwać tymi dziesięcioma milionami, no to Senat wybrała większe, większość, większa ilość osób. I to, to dlaczego, dlaczego my o tym dyskutujemy tu I teraz, w środku lata, w takim sezonie ogórkowym. Moim zdaniem główny powód to jest rozpad PiS-u. To jest rozpad PiS-u I to jest próba przykrycia.
To jest próba przykrycia debaty politycznej innym tematem. Tematem, tematem zastępczym. Przepraszam, ale ja, kiedy wy mówicie I czasami aż mam ciarki z tego, co słyszę, nie reaguje w ten sposób. 2., 2. Kwestia, która też być może jest prawdziwa, no to się okazało, że Polska jest w stanie zbudować, zbudować koalicję, która ma moc blokującą w Unii Europejskiej.
My razem z Włochami, z rządem prawicowym, pani premier Meloni. W połowie października stworzyliśmy taką grupę, no I kilka dni później mamy, mamy nowy wniosek referendalny. Bo to tak faktycznie ośmiesza poprzednie rządy. Bo to pokazuje, że tu było tupanie tego bachora, za przeproszeniem, który nie, nie jest w stanie nic ugrać I nie jest w stanie budować skutecznych koalicji, tylko proponować rozwiązania takie jak to dzisiaj. To jest rozwiązanie populistyczne, które de facto, de facto nic nie zmieni.
Mówiłem o tym, że macie pH, to... Bo macie pH także ze względu na to, że akurat dzisiaj w polskich mediach opublikowano dane dotyczące chińskiej energetyki. Za 1. Półrocze, po raz 1. W historii, 53 procent energii w Chinach powstało ze słońca I z wiatru.
Jak do tego doliczymy energię atomową, wodną I tak dalej, to kopaliny w Chinach zdecydowanie tracą na znaczeniu. Tu pan minister kilka razy pokazywał dane wieloletnie pokazujące wzrost emisji w Chinach, tylko że w Chinach emisje od dwóch lat są stabilne lub spadają. W ostatnim miesiącu Chiny określiły cele klimatyczne do roku 2030 pokazujące sztywno, jaki będzie udział odnawialnych źródeł, źródeł energii w ich produkcji energii. Ja mam pełną świadomość, bo ja nie opowiadam bajek, że Chińczycy robią to dlatego, że tak kochają politykę klimatyczną. Oni to robią głównie dlatego, że nie mają ropy naftowej I chcą zelektryfikować maksymalnie świat, ale to jest główna wiodąca dzisiaj siła.
Trump płaci
Amerykańskim przedsiębiorcom, żeby nie rozwijali odnawialnych źródeł energii, wierząc w to, że powstrzyma napór chiński. Ale moim zdaniem tego nie zrobi. Myślę, że, że czas to, że czas to zweryfikuje. I na koniec ostatnia uwaga merytoryczna, bo no to padało, to padało ze strony pani Wandy Buk przy, przy poprzednim, przy poprzedniej debacie, że nie ma korelacji pomiędzy cenami energii dla, dla mieszkańca a ilością odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym, to prawda, nie ma. Ale jest ta korelacja bardzo widoczna w cenach energii dla przemysłu.
A my głównie o tym dzisiaj mówimy. O tym, żeby ratować, ratować polski przemysł I europejski przemysł I żeby mieć, mieć jak najtańszą energię. Ja bym chciał, żebyśmy rzeczywiście dyskutowali o argumentach, pokazywali dane nie wybrane jakoś tam fragmentarycznie, a a całościowo I żebyśmy się nie posługiwali argumentami, jak nie zły Ukrainiec, zły Niemiec, bo myślę, że one długofalowo donikąd nas nie zaprowadzą. I tak jak powiedziałem rano, wnioskując o to, żeby komisja, komisje zaopiniowały negatywnie ten wniosek, ja zagłosuję przeciw, bo nie widzę w nim żadnych rozwiązań, natomiast widzę dużo populizmu. Dziękuję bardzo.
Speaker 127
Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Aleksandra Szweda.
Aleksander Szwed
Dziękuję panie marszałku, szanowni państwo ministrowie, wysoka izbo. Ja w przeciwieństwie do mojego przedmówcy zagłosuję za wyrażeniem zgody na przeprowadzenie referendum. Uważam, że w tak ważnej sprawie z polskie społeczeństwo powinno się po, wypowiedzieć. Uważam, że Polska w przeciwieństwie do mojego przedmówcy może prowadzić politykę. Nie jest malutkim państwem, które musi zgadzać się na wszystko, może prowadzić politykę suwerenną, politykę podmiotową.
Szanowni państwo, dzisiejsza debata odbywa się w cieniu wydarzeń, które miały miejsce podczas pierwszego rozpatrywania wniosku prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas przed Parlamentem 1000 Polaków, pracownicy, rolnicy, przedsiębiorcy I członkowie Solidarności domagali się prawa do zabrania głosu w sprawie, która bezpośrednio dotyczy ich życia I przyszłości ich rodzin. Prezydent Karol Nawrocki ponownie w imieniu, w imieniu 1000000 Polaków zwrócił się do Senatu przedstawiając nowe pytanie referendalne I wychodząc naprzeciw zgłaszanym wcześniej zastrzeżeniom. Skoro poprzednio słyszeliśmy, że przeszkodą jest forma pytania, dziś ta przeszkoda została usunięta. Pozostaje więc odpowiedzieć, czy państwo, a właściwie Senat, ufa własnym obywatelom na tyle, aby pozwolić im się wypowiedzieć.
Sprawa dotyczy jednej z najważniejszych decyzji cywilizacyjnych I gospodarczych dla Polski. Polityka klimatyczna Unii Europejskiej w obecnym kształcie wpływa już nie tylko na dokumenty I strategie, ale na codzienne życie Polaków, wysokość rachunków, koszty ogrzewania, ceny produktów, funkcjonowanie firm I przyszłość polskiego rolnictwa. Nie można podejmować decyzji o tak ogromnych konsekwencjach bez głosu tych, którzy będą ponosić ich koszty. Referendum nie jest sprzeciwem wobec ochrony środowiska, ale pytaniem o to, czy kierunek I tempo zmian odpowiadają realiom polskiej gospodarki I możliwością naszych obywateli. Niestety już przy pierwszym wniosku pojawiły się głosy polityków rządu premiera Donalda Tuska podważające potrzebę przeprowadzenia referendum I oddania decyzji w ręce obywateli.
Dziś Senat stoi przed prostym wyborem zaufać Polakom I pozwolić im się wypowiedzieć albo uznać, że tak ważna decyzja powinna zostać rozstrzygnięta bez udziału społeczeństwa. Jeżeli politycy są przekonani do swojej wizji polityki klimatycznej, powinni mieć odwagę stanąć przed społeczeństwem I pozwolić Polakom zdecydować. Demokracja nie może kończyć się tam, gdzie zaczyna się niewygodne pytanie dla rządu premiera Donalda Tuska. Dziękuję bardzo.
Speaker 136
Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Marka Pęka. Panie marszałku, wysoki senacie. Na początek a propos wystąpienia pana ministra. Nie mogę pozostawić tutaj bez komentarza porównania inicjatywy pana prezydenta do liberum veto.
Marek Pęk
Otóż panie ministrze, liberum veto to było prawo szlacheckie jednego posła do zerwania całego Sejmu. A tu mamy wniosek prezydenta Rzeczypospolitej posiadającego najmocniejszy mandat demokratyczny pochodzącego z powszechnych wyborów, bardzo świeżych. I on się zwraca do polskiego narodu. Więc mamy tutaj akt o najwyższej mocy demokratycznej. Kompletnie nietrafiona analogia, kompletne nieporozumienie.
Jutro akurat mija rok od zaprzysiężenia pana prezydenta Karola Nawrockiego I można powiedzieć, że to również o tym były te wybory. Właśnie o tym, że pan prezydent Nawrocki nie musi się odwoływać, bo nie jest w żaden sposób związany polityką poprzednich rządów, jest świeżo wybranym prezydentem I ma prawo upominać się o prawa Polaków, bo jak wielokrotnie mówi po 1. Polska, po 1. Polacy. Więc widzę w tej decyzji kolejnej, bo to już 2.
Raz się tutaj spotykamy, rozmawiając o wniosku pana prezydenta, konsekwencje, żelazną konsekwencje I pewną uczciwość. Jeszcze raz to podkreślam, o tym były te wybory, ażeby nie został domknięty ten system polityczny I ten wewnętrzny w Polsce I ten europejski. Co się zmieniło od ostatniego... Od ostatniej debaty w Senacie sprzed dwóch I pół miesiąca, mówiąc w przybliżeniu. Otóż zmieniło się po 1.
Podejście pana prezydenta, bo zmodyfikował swoje pytanie. No już bardziej precyzyjnego, bardziej jednoznacznego, bardziej takiego fundamentalnego pytania w referendum chyba zadać nie można. I zmieniło się na arenie międzynarodowej to, że Komisja Europejska po raz kolejny potwierdziła jedyną słuszność swojej wizji polityki europejskiej, potwierdziła swoje cele klimatyczne, a więc można powiedzieć walec jedzie dalej, nie oglądając się kompletnie na skutki, nie oglądając się kompletnie na głos państw członkowskich I narodów europejskich, które tak naprawdę są podstawowym beneficjentem tej polityki. To nie biurokraci z Brukseli, bogaci, opływający w luksusy, siedzący w brukselskich złotych wieżach, będą ponosić na swoich barkach skutki tych przemian, tylko zwykli obywatele Unii Europejskiej. Rolnicy, przedsiębiorcy, mieszkańcy miast, miasteczek, wsi.
Ci, którzy kupują paliwa, ci, którzy zbierają płody rolne, ci, którzy konkurują w coraz trudniejszych warunkach na rynkach globalnych. Z punktu widzenia tych beneficjentów tej polityki życie staje się coraz trudniejsze. Coraz więcej ograniczeń, coraz więcej ciężarów, coraz więcej barier, coraz więcej kosztów. To było zawarte w poprzednim pytaniu referendalnym, które nie wywoływało takiego mojego ostrego sprzeciwu, sprzeciwu jak większości senackiej, bo była tam wprost przedstawiona ta podstawowa, obiektywna, weryfikowalna cecha całej polityki klimatycznej, a mianowicie wszechobecna drożyzna. Reszta jest utopią.
Opowieści o tym, że ta polityka ma zmienić klimat I ma doprowadzić do tego, że rzeki nie będą wysychać, a rekordy temperatur nie będą pobijane, no to jest po prostu bajka. Nikt nie jest w stanie tego udowodnić, że ta polityka do czegokolwiek w tym obszarze się przyczynia. Jest tylko pewnym wycinkiem w skali globalnej. Dużo tu dzisiaj była mowa o Chinach. No proszę państwa, to bardzo ciekawe, że nagle euroentuzjaści powołują się na Chiny.
Na Chiny, które po 1. Są państwem totalitarnym, po 2. Wzorcowym państwem marksistowskim. Podobno żeśmy z wielkim trudem wyszli z tego systemu I z tego, z tego świata. Ale widzę, że hasło wczoraj Moskwa, dziś Bruksela jest ciągle żywe.
W pewnej części establishmentu politycznego I polskiego I europejskiego. To jest kolejna demagogia, to jest kolejny populizm. Chiny robią, co chcą w klimatycznej. Jedne od razu jak im pasuje to produkują nowe bloki węglowe, otwierają nowe gigantyczne nieekologiczne kopalnie odkrywkowe węgla. A jeżeli dzisiaj angażują się w politykę
produkcji
Energii, chociażby z fotowoltaiki, no to przecież robią to głównie w tym kierunku, w tym celu, żeby jeszcze zwiększyć przewagi swoje ekonomiczne nad tym zgniłym zachodem, który obserwujemy w Unii Europejskiej. Niestety, proszę państwa, to jest droga donikąd. Najpierw Unia Europejska zrobiła wszystko, co mogła, żeby się od Chin uzależnić, ażeby zwinąć swoje potencjały w najróżniejszych obszarach, nie tylko w energetyce, w polityce produkcji leków, różnego rodzaju substancji wrażliwych, różnego rodzaju takich obszarach gospodarki, które są jakby fundamentem bezpieczeństwa, suwerenności zdrowotnej, ekonomicznej, rolniczej, żywnościowej. I teraz nagle Unia Europejska przygląda się z zachwytem Chinom. Proszę państwa, no większej hipokryzji chyba wymyślić nie można.
Więc Chiny tutaj wrzucone do tej dyskusji są argumentem totalnie nieprzekonywującym I absolutnie demagogicznym. Po raz kolejny niewiele mówimy o tych, o tych kwestiach, które można pokazać, które można wyliczyć. Mówił o tym pan minister Szefernaker, mówiła o tym pani minister Wanda Buk. O tych kosztach, o tych obiektywnych kwotach. Państwo się od razu unosicie tutaj na komisji było takie wzburzenie, kiedy padła ta słynna kwota 3 I pół biliona złotych.
No proszę państwa, takie są przed nami koszty tej transformacji. No nie można udawać, że ich nie ma. To jest narzędzie gigantycznej dominacji ekonomicznej, dominacji gospodarczej, której po raz kolejny koszt ponosi Polska jako ten kraj, który nie swoje, nie ze swojej winy ma różnego rodzaju zapóżnienia gospodarcze, energetyczne, strukturalne I nie ma z punktu widzenia Brukseli żadnej równowagi we wprowadzaniu tej polityki. My mamy po prostu jej dorównać, my mamy ją zrealizować, my mamy wykonywać ślepo te decyzje, a jak nie, to tak jak pan minister mówi, I tutaj również panowie, państwo senatorowie wielokrotnie, polexit. Panie ministrze, to już nie działa.
To już nie te czasy, kiedy można było na krytyki Unii Europejskiej. Ja pamiętam tę dyskusję w latach dziewięćdziesiątych. Wtedy też każda krytyka akcesji później na etapie referendum też była mową o tym, że jesteśmy przeciwko Unii Europejskiej. Jesteśmy, jak już żeśmy do niej weszli, no to każda krytyka Unii Europejskiej była polexitem. No niestety, wystarczy popatrzeć na polską scenę polityczną, to już zupełnie dzisiaj inaczej wygląda.
I mogę państwu nawet powiedzieć, że być może taką właśnie polityką, takim straszeniem państwo w końcu doprowadzicie do tego polexitu albo do upadku Unii Europejskiej, bo to jest kompletne zaślepienie. To jest po prostu podążanie konsekwentne, uparte ku przepaści. I dlatego to referendum jest konieczne, bo nie widać w tym instytucjonalnym mechanizmie brukselskim żadnego mechanizmu autokorekty. Unia Europejska po prostu jest głucha na głosy demokratycznych państw, rządów. Państwo nam tu wypominacie, co zrobił rząd Mateusza Morawieckiego w tej dziedzinie.
W poprzednim wystąpieniu mówiłem o tym długo. No zrobił, co mógł. Natomiast paradoks polega na tym, że od 2000 czwartego roku, kiedy myśmy do Unii Europejskiej wchodzili, realia Unii Europejskiej również te polityczne totalnie się zmieniły. Na rzecz tego twardego jądra, na rzecz większości kwalifikowanej, na rzecz podejmowania decyzji w coraz mniej demokratyczny sposób. W Unii Europejskiej, mówię tu tutaj 100.
Raz odkąd jestem senatorem, mamy do czynienia z wielkim deficytem demokracji I tylko tego typu akcje jak referenda mogą ten deficyt przełamać, mogą ten deficyt pokonać. I oczywiście nie jest tak, że ta decyzja wyrażona przez naród w referendum od razu wywoła jakieś konkretne skutki. Na pewno nie będą to skutki równoważne z polexit-em, no ale może będzie jakiś wreszcie wstrząs, że wielki polski dumny suwerenny naród powiedział nie polityce europejskiej. Może wreszcie, może wreszcie ta Bruksela zacznie się z głosem takich narodów liczyć. I tu również panie marszałku, bo pan tutaj mi coś mówi o Rosji, to też już nie działa, naprawdę.
Jesteście po prostu anachroniczni. Jesteście anachroniczni w postrzeganiu przemian świata. To Unia Europejska w dużej mierze zaczyna się upodabniać do Rosji, bo jest po prostu systemem niedemokratycznym, głęboko niedemokratycznym, coraz głębiej niedemokratycznym. Ludzie to widzą, ludzie młodzi to widzą, odczuwają to przedsiębiorcy, odczuwają to rolnicy, odczuwają to to 1000000 Polaków I trzeba się zacząć z tym liczyć. Jeżeli jeżeli my rzeczywiście pochodzimy z wyboru, to musimy też uwzględniać głos naszych wyborców.
A głos moich wyborców był zawsze bardzo mocno krytyczny do tej polityki Unii Europejskiej. I również taki był głos wyborców pana prezydenta Nawrockiego. Dziękuję bardzo.
Bogdan Borusewicz
Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Bogdana Borusewicza. Panie panie marszałku, szanowni panowie, ministrowie mój przedmówca przedstawił jaka Unia jest fatalna, niedemokratyczna, kierująca się nie wiadomo jakimi prawami, to trzeba ze nie wystąpić. Z jednej strony pan senator mówi, że nie, nie chcemy wystąpić, a z drugiej strony przedstawia argumenty Za potrzebą reformy. Za potrzebą wystąpienia.
Nie panie senatorze, niech pan nie udaje, że tak powiem człowieka nierozsądnego. Zakwestionowanie faktu klimatycznego oczywiście odznacza Prexy. No następnym, następnym krokiem to jest następna referenda referendum, a udawanie, że część senatorów I pan minister tego nie rozumie, no to przepraszam, no to jest obrażanie inteligencji waszych, waszej, ministerialnej, senackiej I mojej. To nie jest tak, że my słuchamy przyjmujemy sam dobrodziejstwem wasze argumenty. No trzeba popatrzeć, jakie są skutki.
Pytanie referendalne jest takie, którym można odpowiedzieć na tak dla dla tych, którzy uważają, że te, że ETS-a zaostrzyć. Uważamy, że politykę klimatyczną należy zaostrzyć. I wtedy odpowiadamy na tak. Chcemy, żeby od tej polityki odejść albo ją oziębić I też na tak powinniśmy odpowiedzieć. Więc takiej sytuacji krańcowej różnie.
Więc słusznie pan senator Serweryński zadał pytanie, jakie konsekwencje? No jakie konsekwencje tego tego referendum? I na chwilę do poprzedniego referendum. Przecież prezydent, zapewne jego kancelaria, przyznała się, że tamte pytania były skrajne, No I były obiektywne, były skrajnie nieobiektywne. No tutaj w uzasadnieniu czyta się, że zawarto tutaj skutki uniej unijnej polityki, że doprowadziła ona do wzrostu kosztów życia, energii oraz kosztów prowadzenia działalności gospodarczej I że ten element został wykorzystany.
No tak wyglądały poprzednie, poprzednie pytanie, tak wyglądało. To pytanie jest znacznie lepsze, ale no pokazuje, że można na ten, na tą, na to pytanie
Odpowiadać I oczekiwać zupełnie innych skutków. Chcemy zaostrzenia polityki klimatycznej? Powinniśmy odpowiedzieć tak. Nie, nie, nie, przepraszam, nie. Chcemy odejścia od tej polityki.
To samo powinniśmy odpowiedzieć. Nie. Więc jaki tu rezultat? Jak ludzie mają wybrać? Co mają odpowiedzieć?
Czy... No jeszcze, czy, czy była możliwość dyskusji? Oczywiście, możliwość dyskusji. Unia Europejska wbrew tutaj temu, co słyszałem, nie z dyktaturą. Nie z dyktaturą jednego państwa na silniejszego, nie z dyktaturą urzędników Brukseli.
I jeszcze w dwudziestym pierwszym roku przed podpisaniem ETS 2 premier Morawiecki mógł próbować dyskutować. Zdecydował się zgodzić na tą, na tą politykę klimatyczną. No I co teraz? Kto ten problem wywołał? Teraz państwo z PiS-u płaczecie nad tym?
Mówicie Chiny. No Chiny oczywiście, Indie I tak dalej I tak dalej. To proszę zmusić Chiny I Indie do tego, żeby zaostrzyły swoją politykę. Macie możliwości? Proszę bardzo.
Ja nie widzę takich możliwości przy takiej różnicy potencjałów. I na koniec. Trzeba sobie zdać sprawę, że nie my, że nie my będziemy narzucać tę tą politykę. To trzeba negocjować w Unii Europejskiej. Unia Europejska 400000000 ludzi, a my no 10 razy mniej.
Mamy możliwość narzucenia? Trzeba dyskutować, wpływać, wtedy także sprzeciwiać się, kiedy jest na to czas, a niekiedy, a niekiedy podjęto decyzję za zgodą naszego premiera, bo pan Morawiecki był także moim premierem, a potem próbować zniszczyć nie tyle tą tą tą tą, zniszczyć politykę, ale zasady, na której są u mnie, jest Unia oparta. No dyskusji, konsensusu, to przecież to nie jest tak, że ktoś komuś narzucił. Także ja będę głosował przeciwko temu referendum, bo uważam, że nie tylko ono nie ma sensu, co wykazałem, ale jest u nas, ono dla Polski bardzo niebezpieczne, bo poza Unią nie mamy czego w Europie szukać.
Dziękuję bardzo panie senatorze.
Stanisław Gawłowski
marszałku, wysoka izbo, Ja rozpocznę od pytania, które jest częścią, które ma być postawione Polakom. Czy jest pan, pani za realizacją przez Polskę polityki klimatycznej Unii Europejskiej? Odpowiem, bo nikt do tej pory zauważyłem nie przeczytał ekspertyz przygotowanych przez wieloletnich pracowników Biura Współpracy Międzynarodowej, pracowników wielokadencyjnych, tym przypadku przez panią profesor Magdalenę Słok-Wutkowską, która pisze mniej więcej tak, pisze to po raz 2.. Ponownie należy zatem zauważyć, że pojęcie polityki klimatycznej nie jest pojęciem w zakresie politologii ani prawa. W tym samym zakresie polityki klimatycznej...
Polityka klimatyczna nie jest określona ani oddzielona od innych polityk Uni Europejskiej. Nie można zatem w sposób jednoznaczny stwierdzić, jakie elementy polityki Uni Europejskiej należy miałby, miałby nie zostać zrealizowane przez Polskę w przypadku odpowiedzi w referendum. My nie wiemy, co to znaczy. My nie znamy odpowiedzi na to pytanie, bo nie wiemy, której polityki to to dotyczy. My się możemy domyślać, Wiecie czego się możemy domyślać, że to dotyczy Fit for 55, że to dotyczy ETS 2, że to dotyczy Zielonego ładu, który był tak bardzo mocno, bardzo mocno promowany przez komisarza Wojciechowskiego.
Te klipy jeszcze pamiętamy. Mam nadzieję, że senatorzy, senatorowie zajmujący się rolnictwem szczególnie pamiętają jak tam w tym zbożu sobie hasał I opowiadał jak to teraz rolnicy będą mieli ogromne korzyści z Zielonego ładu wprowadzonego przez Komisarza z PiS-u I rząd z PiS-u. To po 1.. Po 2., to dzisiaj w trakcie debaty na komisjach padło, ja to też powtórzę, inny ekspert o tym pisał w konkluzjach, pan profesor Chmaj, jest tryb uchwalania prawa europejskiego. Ten tryb wynika z traktatu lizbońskiego.
Dla tej strony przypomnę, możecie państwo tego nie pamiętać, to rozumiem, to już jakiś czas temu było. Traktat lizboński został podpisany przez Lecha Kaczyńskiego, pana prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Premierem wtedy był Jarosław Kaczyński. I on to akceptował. Zgodzili się na to, żeby wyjść z systemu weta pojedynczego kraju, przejść na system głosowania kwalifikowanego.
Jest tylko 1 moment w w sytuacji uchwalania prawa unijnego, gdzie 1 kraj może powiedzieć weto. Ja to dzisiaj mówiłem na komisji, powtórzę tutaj, słowo weto w kancelarii prezydenta jest znane doskonale. Nie trzeba tego słowa rozwijać. Wiecie co ono znaczy. Wiecie co ono, co ono znaczy.
Zwłaszcza, że pani doradczyni I pan minister Szafernaker pracowali w tym rządzie, który mógł stosować to weto w rządzie Borowickiego. Otóż, na przykład, od dziesiątego, jedenastego grudnia 2000 dwudziestego roku szefowie państw I rządów Unii Europejskiej osiągnęli porozumienie w sprawie przejęcia przez Unię Europejską wiążącego celu redukcję emisji gazów cieplarnianych do 2003 trzydziestego co najmniej 55 procent w stosunku do poziomu z 1900 dziewięćdziesiątego. Rzeczpospolitą Polską na tym posiedzeniu reprezentował Mateusz Morawiecki. Mógł powiedzieć weto. Nie zgadzam się.
Wiecie co to znaczyło? Koniec prac nad tym dokumentem. Mógł powiedzieć weto jak dyskutowano od Fitfot Five. Koniec prac nad tym dokumentem. Mógł powiedzieć weto w momencie, gdy pojawiło się hasło pod tytułem Zielony Ład.
Koniec prac. Za każdym razem mógł powiedzieć weto. I za każdym razem się zgadzał. Za każdym razem. Potem przechodzimy już na inny poziom.
Potem już przechodzimy na poziom negocjacji I szukania tych szczegółowych zapisów, które są dobre, złe, które prowadzą do określonego celu. Jak już przeszło VETA, jak już nie ma, nie skorzystaliśmy z tego instrumentu VETA, to tam, że on sam zgłaszał sobie coś, że Polska to zaskarża. To jest w ogóle bez większego znaczenia, bo to już zaskarżamy jakieś zapisy, czekamy na tym, ale jedyny moment, który był do zawetowania, to był moment, który nie wykorzystał niejaki Mateusz Morawiecki. Dziś jak chcecie referendum organizować, no to poziom hipokryzji Leverhard, znaczy Himalaje Hipokryzji albo nie wiem jak to inaczej nazywać, znaczy większej obłudy dawno nie spotkałem. Używacie takich argumentów często, usłyszałem to dzisiaj w tej dyskusji dotyczącej Chin.
Przyznam szczerze, trochę jestem zaskoczony rzeczywiście. 1 senator z PiS-u o tym mówił, ja też o tym powiem. Jestem tym bardzo zaskoczony, bo Chiny to dzisiaj to wzór do naśladowania. 50 procent światowych nakładów inwestycyjnych na OZ-ę to Chiny. Nakłady na OZO w Chinach to więcej niż polskie PKB rocznie.
Ślad węglowy w jednej jednostce mocy w Chinach jest mniejszy niż ślad węglowy w jednej jednostce mocy w Polsce. Chińczycy są największym producentem samochodów elektrycznych. 25 procent samochodów elektrycznych sprzedanych... 25 procent w ubiegłym roku sprzedanych samochodów to samochody elektryczne. Nie, dodawany przez Niech pan senator takich bzdur nie opowiada, bo to wstyd.
Wstyd, że senator takie rzeczy mówi. Znaczy naprawdę wstyd. Ja się wstydzę, jak ktoś takie rzeczy powtarza I głupoty I niesprawdzone, bo to poważnie ludzie mówią, a a historia pod tytułem fakty ma się nijak do rzeczywistości. Chiny wprowadziły własny system ETS. Naprawdę
To jest... Chiny mają dokładnie świadomość, że jeżeli ich gospodarka ma być konkurencyjna, to nie może być oparta o bardzo wahliwe surowce energetyczne. Surowce energetyczne, które możemy kupić w Rosji, w Zatoce Perskiej, w Stanach Zjednoczonych, w Wenezueli. Proszę mi wskazać dzisiaj bezpieczny kierunek, stabilny kierunek I stabilne ceny. Trump rozpoczął wojnę w Stanach, ceny ropy I gazu w Ameryce wyskoczyły dwukrotnie natychmiast likwidował podatek federalny, żeby uspokoić tę atmosferę, co wcale nie spowodowało obniżki cen.
Mówicie, że oto jest tak zwana emigracja produkcji poza Unii Europejskiej. Od pierwszego stycznia 2000 dwudziestego szóstego, nikt tego być może nie wie, to przypomnę, mamy coś takiego co się nazywa CBAM, carbon tax, podatek węglowy. Czyli produkty wytworzone poza granicami Unii są opodatkowane dodatkowo podatkiem węglowym, więc je ślad węglowy w tym produkcie jest obciąża koszty wprowadzenia tego produktu na rynki Unii Europejskiej. To jest 1 z powodów, dlatego Chińczycy bardzo mocno walczą z z zmniejszeniem produkcji energii elektrycznej I nie tylko energii w z węgla, czy z paliw kopalnych. Wreszcie 3 I pół biliona złotych w tym referendum się pojawia informacja I znowu wiecie półprawdy to jest całe kłamstwo, Bo te 3 I pół biliona złotych wzięte z z Krajowego Planu dotyczącego klimatu I energii dotyczy modernizacji polskiej infrastruktury.
Kotły energetyczne, kotły węglowe energetyczne są już na skraju śmierci technicznej. Znacząca część z nich musi być wyłączona do końca 2000 trzydziestego, trzydziestego piątego roku, bo już żaden urząd dozoru technicznego, inne urzędy nie dadzą zgody na to, żeby one dalej funkcjonowały albo wpakujemy dziesiątki 1000000000 złotych w modernizację kotłów pod węgiel, którego nie mamy, Bo w Polsce to rząd PiS-u zamknął 14 kopalń przypomnę, 14 kopalń I w czasie rządów PiS-u zmniejszono zużycie węgla w energetyce no do produkcji procent energii z osiemdziesięciu pięciu procent do pięćdziesięciu dwóch bodajże. To te 8 lat, przez te 8 lat dokładnie takie wskaźniki pojawiają się w momencie funkcjonowania. O tyle mniej węgla, o tyle mniej kopalń w tym czasie zostało zlikwidowanych, ale Polska musi się modernizować. Jeżeli Polska I polska gospodarka więcej, europejska gospodarka ma być konkurencyjna, to Europa nie ma własnych zasobów surowcowych, Nie ma ropy, nie ma gazu, nie wystarczy, nie wystarczą te zasoby, które posiada.
W związku z tym Europa świadomie podejmuje dokładnie tą samą drogę, którą podjęła, podjęły Chiny. Musi szukać własnych źródeł wytwarzania, Takich na jakie jakie są możliwe. Wiatr, woda, gaz. Z wodą jest taki problem, żeby jeszcze wam dopowiedzieć od od okresu epoki przedprzemysłowej. W Europie było prawie 60 procent zasobów wody.
Europa pustynnieje. Czy się to komuś podoba, czy nie, to wynika rzeczywiście z polityki klimatycznej. Jak pan marszałek pozwoli 2 zdania naprawdę, żeby
Może proszę.
Stanisław Gawłowski
Nie nie przedłużać za mocno. Rocznie Polska wydaje 100000000000 złotych na paliwa energetyczne. 100000000000 złotych rocznie. Średnio, jak one idą do góry, jest znacząco więcej. Ja przepraszam, czy lepiej wydać te 100000000000 na to, żeby kiedyś Rosja, dzisiaj kraje arabskie albo Stany Zjednoczone zarabiały?
Czy lepiej wydać na to, żeby zarabiali to polscy rolnicy, producenci substratu do produkcji biogazu albo polscy wytwórcy energii elektrycznej, głównie spółki Skarbu Państwa z odnawialnych źródeł energii z wiatru czy czy z fotowoltaiki, to czy lepiej na to wydać? Lepiej żeby te pieniądze zostały w Polsce I wspierały polską gospodarkę. Wy naprawdę chcecie te 100000000000 złotych wytransferować poza granicę Polski? To jest w interesie Polski? Naprawdę?
Naprawdę jest to w interesie Polski? To jakiś patriota to mówi? To jest oszust, a nie patriota, który takie rzeczy potrafi przyjść I powiedzieć tutaj I w taki sposób się za zachowywać. Naprawdę dramat, jak słyszę tego typu określenia. Szanowni państwo, tego referendum, nawet jak zmieniono to pytanie, jak się czyta te podpunkty.
Tego referendum nie da się poprzeć również z powodów konstytucyjnych, bo referendum ma być wiążące dla władzy. A w jakim wymiarze to będzie referendum wiążące dla władzy? Mówił o tym dzisiaj na komisjach profesor Kmaj. W żadnym, bo Polska już raz przeprowadziła referendum jak przystępowała do Unii Europejskiej. W ramach tego referendum Polacy zdecydowali, że część własnego prawa, stanowienia własnego prawa przekazują Komisji Europejskiej.
To o tym zdecydowali w referendum Polacy. Przekazaliśmy cały ten obszar dotyczący klimatu I środowiska. Zdecydowaliśmy wtedy, że to przekazujemy. Tak? W tym referendum.
To rząd już nie ma tutaj uprawnień. Tutaj ma uprawnienia Komisja Europejska. Rząd jest od tego, żeby stosować prawo ustanowione na tym poziomie. Wybieramy swoich przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego I oni tam w ramach tych wspólnoty europejskiej ustanawiają prawa. To referendum nic nie rozwiąże poza jedną rzeczą.
Wydamy kilkaset 1000000 złotych na organizację referendum. Tylko ta taki będzie efekt I oszukamy, ja w tym nie chcę uczestniczyć ci, którzy składają ten wniosek, oszukują Polaków, że z tego referendum cokolwiek będzie wynikać. Nic nie będzie z tego referendum wynikać. Nic. Polska będzie stepowieść, jeżeli nie będziemy rozwiązywać I będą rolnicy mieli problem z dostępem do wody.
Nie będzie energii, bo jak ktoś tutaj powiedział jest stabilne źródło, kotły wytwarzające energię z węgla. To przepraszam bardzo, jakie to jest dzisiaj stabilne? Większość tych elektrowni jest położonych nad rzekami. Poziom wody w rzekach opadł. Ograniczają produkcję.
To jest stabilne źródło czy to nie jest niestabilne? Wszystko jest uzależnione od przyrody. Nie ma wody. Elektrownie węglowe będą stałe. Po prostu będą stałe.
Wiatr jak będzie wiał, elektrownie wiatrowe będą się kręciły, a słońce tak jak teraz w świecie elektrownie słoneczne będą produkować. Wbrew temu, co różni chcą powiedzieć, Nie da się tego referendum poprzeć. To jest zwyczajne półprawdy, czyli pełne oszustwo.
Speaker 138
Bardzo, bardzo dziękuję panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Wiesława Dobkowskiego. Panie marszałku, Wysoki Senacie, może zacznę od tego traktatu traktatu lizybońskiego, o którym pan senator Gawłowski mówił na komisach I dzisiaj. Proszę państwa, tak, traktat ryzboński był uchwalony, wtedy by w sanacie w 2000 dziewiątym roku, pamiętam, podpisany w grudniu bodajże 2000 dziewiątego roku, ale niestety, że mózg musiał być uchwalony w Sejmie większością 2 3. I w Stanach też 2 3..
Speaker 137
Otóż w Sejmie cała Platforma Obywatelska wtedy, lewica, PSL głosowali za traktatem. Prawo I Sprawiedliwość I część było przeciwko. Na tym senacie no to prawie, że to też było podobnie. Centrowie Platformy Lewicy, też był szczątkową, mała mała ilość była, ale też głosowali za traktatem. Natomiast w sprawie sprawiedliwości to połowa senatorów głosowała za traktatem, a połowa głosowała przeciwko temu traktatowi.
Speaker 139
Ja byłem w tej połowie, która głosowała przeciwko. Pan Marszałek Michał Kamiński pamięta jak to było, bo był wtedy w kancelarii prezydenta Leka Koczyńskiego, to Ale byłem za. Wie dokładnie jak to było. Ale byłem za. A ja bym przeciwko.
Speaker 137
No I teraz I teraz mówi pan czy premier czy prezydent mogli podpisać czy nie podpisać. No jeżeli mieli uchwałę sejmu I senatu, no to jak mogli nie podpisać. Panie panie panie panie senatorze, przecież jakby uchwałały 2 3., bo to by bydło wielkością kwalifikowano tak jak się uchwale konstytucję, ale pamiętam jeszcze, że wtedy była umowa, umowa I to bodajże świętej pamięci Lech Kaczyński, prezydent profesor Lech Kaczyński umówił się chyba w Sopocie z panem wtedy prezesem ówczesnym prawa Platformy Donaldem Tuskiem, że oprócz tego traktatu będzie tak zwana uchwała czy ustawa kompetencyjna, która mniej więcej polegała na tym, że wszystkie decyzje dotyczące Unii Europejskiej będą musiały być być zgoda zarówno Sejmu, Senatu, jak I prezydenta, czyli wszystkich organów. I taka uchwała miała być podjęta niezwłocznie, ponieważ tak
Speaker 137
Szybko podpisać, to chodziło jeszcze o poparcie o to, był taki argument, żeby jeżeli podpiszemy ten traktat, to wtedy będzie łatwiej Ukrainę wciągnąć do Unii Europejskiej, że w ten sposób po prostu, jakby to będzie miało znaczenie, żeby Ukrainę zabezpieczyć, żeby weszła do Unii Europejskiej. I tak, ustawy kompetencyjnej do tej pory nie ma, a Ukraina do Unii Europejskiej do tej pory nie weszła. To tyle co pamiętam z traktatu lisbońskiego. Ja bym przeciwko, ja nie jestem prawnikiem, ale czułem, że coś, że coś jest tutaj nie tak I dlatego go sam przeciwko. Teraz przejdę do sprawy dotyczącej, dotyczącej tego referendum.
Oczywiście z góry mówię, że jestem za referendum tak jak byłem poprzednio. I tak, bo dlaczego? Bo dla Polski, dla Polski, która wytwarza, emituje do, do, do atmosfery około pół procenta tych gazów cieplarnianych, więc to oznacza bardzo duże koszty, ale jaki będzie efekt? Czy my zmieszmy to do, do zera? Zmierzymy do zera?
Nie, nie zmierzymy. Ile zmierzymy? Nie wiem. Może do 0 4 dziesiątych, może do 0 3 dziesiątych. Jakie to będzie miało znaczenie dla polityki klimatycznej?
Żadnego. Natomiast będzie miało bardzo wysokie koszty. Mówimy, mówi się o trzech I pół milionach złotych. No powiedzmy, że to tam są inwestycje I Remondy I tak dalej. Konieczne, konieczne, konieczne inwestycje, które zastąpić stare rzeczy nowymi, ale z tych trzech I pół biliona, biliona złotych na pewno będzie trzeba przeznaczyć na na właśnie na tą politykę eklemedyczną, czyli na opłaty dla dwutlenku węgla.
A czy, czy my musimy, czy my możemy sobie zaprzestać po prostu nagle w ciągu krótkiego czasu, zaprzestać uzyskiwania energii elektrycznej sposób po prostu przez elektrownie konwencjonalne? Czy możemy to zrobić? Otóż ja zaraz powiem, dlaczego nie możemy. W Polsce mamy 75 gigawatów mocy zainstalowanej. Z tego ponad połowę około trzydziestu ośmiu gigawatów jest w tak zwanym OZE.
Ale OZE to jest zarówno stabilne, jak I niestabilne źródła energii. Niestabilne to są z fotowoltaiki I z wiatru. Z fotowoltaiki jest 24 GW, to jest około sześćdziesięciu pięciu procent wszystkich odnawialnych. Wiatraki stanowią 10 I pół GW, stanowią 28 pół procenta. Ale stabilne moce Oze wynoszą tak z biomasy 1 GW, biogazu 0 33 gigawatu I z litowni wodnych około jednego gigawata.
I teraz co się stało w momencie, kiedy zapotrzebowanie w Polsce na moc było rekordowe w lutym, w tego roku bieżącego roku w lutym. To zapotrzebowanie na moc było 27.7 dziesiątych gigawata. Nie 75, które jest mocno sterowane tylko 27.7. To była mówię rekordowa ilość zapotrzebowania mocy w lutym. I co się, co się stało wtedy, kiedy była to, to zapotrzebowanie mocy 27 I siedemdziesiątych gigawatów?
No więc tylko 21 gigawatów, czyli 70 procent pochodziło z konwencjonalnych źródeł energii. Natomiast 4 gigawaty, czyli 13.60 te pochodziło z elektrowni wodnych, biomasy I biogazu, czyli też z tych stabilnych, Łącznie ze stabilnych pochodziło ponad 83 procenta energii. Natomiast tylko około pięciu gigawatów, czyli 16 7 procenta pochodziło z fotowoltaiki. Z fotowoltaiki 3 gigawatów, z VAT-u 2 2 gigawaty. Jak mówiłem 83 3 10 procenta pochodziło wtedy, kiedy naprawdę, AAW ogóle to zapotrzebowanie było 27.7 dziesiątych gigawatów, natomiast możliwość, możliwości całego systemu energetycznego by około trzydziestu gigawatów, z czego niecałe 5 procent było po prostu zapasu.
Więc wtedy, kiedy potrzeba naprawdę energii, to, to wtedy z tych, z tego, z tego ozy nie ma. I teraz pytanie, czy możemy zastąpić elektrownie konwencjonalne oparte o kopalniane źródła, czyli w ogóle węgiel kamienny, brunatny I gaz. No więc w tej chwili nie możemy. Owszem latem możemy, ale zimą kiedy jest największe zapotrzebowanie nie możemy tego zrobić, więc jesteśmy skazani na to, że elektrownie krajowe centralne jeszcze muszą przez dłuższy czas u nas pracować, żeby żeby nam dała stabilność I po prostu zapotrzebowanie pokryć tak jak jak jak jak to polska energetyka potrzebuje polscy odbiorcy. Można, jeżeli chodzi 000 zastępię, to można to oczywiście zrobić poprzez elektrownie jądrowe, ale to też jest problem, bo raz, że jest bardzo drogie, po 2.
Długi czas produkcji tego, po 3. Jeszcze ona potrzebuje, potrzebuje dużej ilości wody, 4 razy bodajże więcej od elektrowni konwencjonalnych. Także to nie jest takie proste. Sprawa jest bardzo skomplikowana I czy... Ale sprawa jest skomplikowana, ale jest 1 pewne, że na pewno na to zażyjemy bardzo dużo pieniędzy, duże fundusze I dlatego nie możemy tak się zgodzić na to, co Unia nam po prostu oferuje, bo na zachodzie nie mają tak, takiego systemu energetycznego opartego głównie o paliwa kopalne.
Francuzi mają elektrownie jądrowe, Niemcy mieli elektrowni jądrowe, ale się z tego pozbyli I w tej chwili budują elektrownie na węgiel brunatny I na węgiel kamienny I się nie przejmują tym tym wcale I tu ich jakby nie dotyczy. Zatem jeszcze mówił pan minister o magazynach energii. Dobrze magazyny energii, baterie I tak dalej. Możemy to robić, tylko że te magazyny energii to one są na na krótki czas. Mówi się, do do czterech dni maksymalnie, bo można z dnia na dzień, ale no gdzie gdzie gdzie były magazyny energii, kiedy było powiedzmy zapotrzebowanie 27 70 procenta gigawatów, znaczy tutaj 7 7.7 gigawatów.
Żaden magazyn energii nie nie pracował, no bo się nie da, proszę państwa, w tak długim czasie zmagazynować energii. Mówimy kiedyś, że energii elektrycznej w ogóle nie można magazynować. Nie da się, bo to energia elektryczna to jest uporządkowany ruch elektronów w polu elektrycznym I to, I to tego się nie da zrobić. Natomiast jest zamiana energii elektrycznej na energię chemiczną, energię tam potencjalną I inne rodzaje energii I potem się odzyskuje. Ale tak te takie wieloskalowe magazynowanie energii to są o małej mocy, tam powiedzmy około 300 megawatów, 400, więc tak dużej dużej mocy nie uda się po prostu z magazynować, więc nie o czym my mówimy.
Dlatego uważam, że potrzebne jest to pytanie I ludzie się muszą określić, muszą być świadomi tego, na co my się godzimy. I dlatego jestem za tym, żeby poprzeć to referendum, niech się ludzie po prostu kolacji określą, tylko przedtem powinni mieć pewną wiedzę. Dziękuję.
Speaker 127
Dziękuję bardzo panie Senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Waldemara Pawlaka.
Waldemar Pawlak
Szanowny panie marszałku, panie I panowie senatorowie, właśnie zacząłbym od tego, czym pan senator Dobkowski na końcu powiedział, że referendum jest możliwe, jeżeli Polacy będą mieli pełną wiedzę, bo mamy tu do czynienia z taką bardzo emocjonalną dyskusją. Pan minister szef Hernakar mówił tutaj, nawiązując do tego, kto jaką grę gra. Myślę, że pan minister przede wszystkim gra na strachu, na emocjach, jest specjalistą w social mediach I z wielkim podziwem patrzę na pana sprawność w tym zakresie, choć jeżeli chodzi o treści, które są tam wykorzystywane, to chwilami ogarnia przerażenie. Na
Waldemar Pawlak
ta gra polega? Otóż polega na tym, że najpierw trzeba wzbudzić takie przerażające zagrożenie. Tak jak teraz jest potwór klimatyczny, tak, który nam zagraża ETS 2, trochę to słabiej brzmi, ale też jest groźne. Potem trzeba zrobić personalizację, to znaczy pokazać, że ten potwór pożera konkretne gospodarstwo, kierowcę ciężarówki czy konkretnego człowieka, czyli pokazać takie zagrożenie dla każdego człowieka. A potem przedstawić ofertę ochrony czy zbawienie.
No I tu zbawienie ma być referendum I jak ludzie powiedzą w referendum nie, bo tak jest skonstruowana ta cała logika wniosku, jak powiedzą nie, no to wygląda na to, że rząd ma być zobowiązany do różnych działań, regulacje zostaną zablokowane, a koszty tych wszystkich spraw znikną. Znaczy od razu znikną, stanie się cud. I jeżeli pan minister chciałby zagrać naprawdę w tą grę dotyczącą
interesów
Polaków, to warto spojrzeć najpierw na zaplecze merytoryczne, właśnie na tą wiedzę. Ja korzystałem z doświadczeń naukowców, takich jak profesor Krzysztof Żmieski, który kierował Radą do spraw redukcji emisji. Robiliśmy raport McKinseya dotyczący też tych spraw I na tej podstawie razem z ministrem Korolcem zgłosiliśmy weto w Unii Europejskiej I oni nas traktowali poważnie I zatrzymali te nadmierne pomysły na redukcję emisji dlatego, bo były bardzo konkretne merytoryczne merytoryczne argumenty. Jak tu słyszę, że w różnych czasach tam nie wykorzystano okazji do zgłoszenia weta, to oprócz takiej... Ja bym może nawet się po pokusił o takie powiedzenie, że być może to nie nie wynikało z akceptacji dla tej polityki klimatycznej czy dla ETS-u, tylko wynikało z niewiedzy.
Wynikało z niewiedzy, że po prostu decydenci polityczni zajęci polityką medialną, taką eventową, taką social mediów, oni nie dbali o to, żeby się przygotować do tych spotkań w Unii Europejskiej I ocenić jakie są konsekwencje tych decyzji, które tam zapadają. A tam nie wystarczy taka powierzchowna znajomość języka angielskiego, trzeba jeszcze znać dobrze uwarunkowania I dobrze tą całą technologię. I teraz jeżeli spojrzymy na Unię Europejską, to też nie można z Unię Europejskiej robić demona, bo zadajmy sobie proste pytanie, gdzie byśmy byli, jeżeli nie by jeżeli nie byśmy byli członkami Unii Europejskiej I NATO? W jakiej byśmy byli przestrzeni? Jaka by była nasza pozycja?
Przechodząc już właśnie do tych, do tych szczegółowych na przykład wyliczeń. Otóż te wyliczenia, o których zaczął pan minister Szefernaker, bazują na jednym raporcie, bo mamy dwóch ekspertów, którzy się nawzajem cytują I wyciągają wnioski ze swoich opracowań. Policzenie konsekwencji dla ogrzewania węglem po ETS-ie zostały obliczone dla wariantów według tych rachunków, jeżeli to to na serio traktować, że to będzie 7, 8000 na gospodarstwo domowe, to dla, to to koszt ETS-u musiałby być ponad 200 euro. Ponad 200 euro za tonę CO 2, czyli skrajnie niekorzystny, a w mechanizmach jest tam wbudowane maksymalna cena 45 euro, czyli w sposób ewidentny I stronniczy zmanipulowano te wyliczenia. Nie, nie, nie, nie mam pretensji do pana ministra Szefernakera, bo pan minister jest specjalistą z innej dziedziny, ale jeżeli policzymy to uczciwie, to ogrzewanie węglem przy cenie ETS-u na poziomie 45 euro wzrosło by gdzieś około tysiąca dwustu do dwóch 1000 złotych rocznie.
Ale jest na to rozwiązanie bardzo ciekawe. Otóż, jeżeli wykorzystalibyśmy pompę ciepła, pompę ciepła gruntową, ona ma 5 razy większą sprawność, to znaczy z jednego kilowata energii, kilowatogodziny energii daje 5, to z tego samego węgla jesteśmy w stanie wyprodukować 2 I pół raza tyle ciepła z elektryczności I cena energii z pompy ciepła razem z opłatami za energię przy dzisiejszych realiach jest około około 30 procent niższa niż ogrzewanie tego domu węgla. Czyli są rozwiązania, które pozwalają osiągnąć efekty znacznie lepsze niż spalanie węgla w domowych piecach. Zwłaszcza, że tego typu ogrzewanie za pomocą pompy ciepła można w pełnym zakresie zautomatyzować. 2.
Przykład, przykład z tą ciężarówką, gdzie pan minister mówi o tutaj kosztach w tysiącach. Rzeczywiście, no ciężarówki... Sam koszt paliwa dla ciężarówki, która przejeżdża 100000 kilometrów, to jest około stu osiemdziesięciu 1000 złotych rocznie, ale podwyżka związana z ETS-em przy czterdziestu pięciu euro to jest 15000. To jest około 10, no poniżej dziesięciu procent. A jeżeli to będzie ciężarówka elektryczna, to ją to w ogóle nie dotyka, a koszty wtedy energii w ciężarówce elektrycznej porównywalnej są około dwóch trzecich tego, co w te...
W ciężarówce z dieslem. Kolejny przykład taki warty uwagi to zagrożenia w rolnictwie. Otóż rolnictwo ma też w obecnych czasach nowe możliwości, bo nie wiem czy państwo wiedzą, że największe przychody z hektara są z uprawy fotowoltaiki. To są 150 do trzystu 1000 złotych z hektara. W przypadku energii wiatrowej przychody z hektara są około pięćdziesięciu do stu 1000 złotych.
W przypadku biogazowni 10 do dwudziestu, ale tam musimy kupić substrat, czyli jest trochę inna kalkulacja. I podaję te przykłady, żebyśmy tutaj w senacie też popatrzyli na to z pewną śmiałością I odwagą, żebyśmy też potrafili popatrzeć na to w ten sposób, że nie musimy czuć takiego lęku, bo ja pamiętam jak zaczynałem studia, wtedy akurat został wybrany papieżem Jan Paweł te 1. Słowa nie lękajcie się. To był 78. Rok.
I nie lękaliśmy się. Potem przyszła solidarność, później transformacja. Mieliśmy odwagę wnioskować o członkostwo w Unii Europejskiej, w NATO I mieliśmy odwagę działać w taki sposób, żeby Polska się bardzo zmieniła, a po wejściu do Unii Europejskiej Polska zmieniła się bardzo korzystnie. Więc patrząc na młodych ludzi I na pana prezydenta I na jego współpracowników, czasami mam takie wrażenie, że zachowują się trochę tak jak staruszkowie, którzy boją się zrobić krok, żeby się nie przewrócić. Więc żeby tak zakończyć trochę, lekko to powiem o takim swoim doświadczeniu, jak kiedyś uczestniczyłem tak amatorsko w wyścigu Tour de Pologne I przy podjeździe w Zakopanem pod wielką krokiew miałem już duży problem z dojechaniem.
Kolega, który jechał przede mną dużo lepiej sobie radził, więc do niego zawołałem, Henio zwolnij trochę, czyli obejrzę I mówi nie mogę, bo jak zwolnię to się przewrócę. Także zachęcam pa panów w kancelarii prezydenta do większej odwagi, jeżeli chodzi o myślenie o przyszłości. Dziękuję.
Speaker 127
Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Jerzego Chruścikowskiego.
Jerzy Chróścikowski
Panie marszałku, bliska izbo, no ciekawa dyskusja, uzasadniamy argumenty, każdy ma swoje I każdy przekonuje jednych drugich, ale na tym polega demokracja, żeby się przekonywać. No więc ja czytając uzasadnienie, no bo przecież opieramy się głównie o fakty I już tu niejeden z przedmówców mówił jak będę głosował co będzie na tak, a co znaczy jak będę głosował na nie. No to ja czytam, udzielenie odpowiedzi negatywnej na nie oznacza zobowiązanie właściwych organów państwa w ramach posiadanych przeze mnie kompetencji do I pisze wykorzystania wszelkich dostępnych środków prawnych I politycznych w celu zablokowania zmian lub uchylenia regulacji klimatycznych w Unii Europejskiej w zakresie jakim generują dodatkowe koszty lub obniżają konkurencyjność gospodarki lub wynegocjowania dla Polski z właściwym organami Unii Europejskiej, wyjątków I zwolnień, które chronią polski przemysł obywateli przed obciążeniami polityki klimatycznej lub prowadzenia systemu finansowego ochrony przed kosztami polityki klimatycznej, który powinien objąć gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, w szczególności przemysł I rolnictwo. Proszę państwa, tu nie ma mowy o wyjściu z Unii Europejskiej. Jakby tutaj niektórzy promujecie.
Tu są zadania, które społeczeństwo chce powiedzieć albo nie powie. A kto powiedział, że przegłosują na tak lub na nie? Tego nie wiemy. Będzie kampania referendalna, to wtedy będzie się przekonywać, a dzisiaj nie ma decyzji jak będzie wyglądało referendum, jaki wynik jego będzie, ale tu nie ma żadnego wyjścia z Unii Europejskiej. Tu są zalecenia, co by należało zrobić na głos obywateli.
Szanowni państwo, no powiem szczerze, że będę głosował za tym, żeby dać możliwość odbycia referendum, Natomiast nie przekonujecie mnie państwo do tego, że nie mamy racji, żeby dać obywatelom możliwość głosowania. No stanowisko obywateli jest dla nas bardzo istotne, jak już nie jedni przedmówcy mówią, że przecież nas wybierają też obywatele, nie. No przekonywać się, że to nam się to opłaci. Mówi pan minister, no. No to dyskutujmy czy nam się to opłaca czy się nie opłaca, czy trzeba negocjować dalej czy nie trzeba negocjować.
Czy zgadzamy się na wszystko. Ja nie chciałbym słuchać tego, co każdy mówi, co poprzednicy zrobili. My jesteśmy tu I teraz I my tu podejmujemy decyzje, które mają służyć w przyszłości. Mnie nie interesuje to, jak to mówił kolega Dąbkowski, że przegłosowano wtedy traktat. Ja głosowałem przeciw, bo byłem świadomy tego, co będzie.
To, że ktoś zapisywał, że za ileś lat to będzie inaczej, a na razie jest tymczasówka, to ja rozumiem to samo. Dzisiaj mówimy o czymś, co będzie, ale będzie inaczej, bo się stanie zupełnie inaczej niż my to myślimy. Mówimy tu, pan premier Pawlak wspomniał o ETS-ie, ile to będzie 45. No ale ja pamiętam, że na początku ETS 1, kiedy proponowano, to było około 10 euro. Poszła giełda.
Ile jest na giełdzie? Raz jest 80, jak było 100, może jest, nie wiem, 60, nie wiem ile, bo nie sprawdzałem. Ale to giełda decyduje. Kto powiedział, że potem nie będzie giełda? Kiedyś mówiono 10 euro, to przecież to niewielki problem.
10 euro co to jest? A jest chwilami, było parę chyba kostu. No, rolnicy. No proszę państwa, hektary zakładając, już pan premier to mnie tak obawił, ile to z hektara woltanika daje. Panie premierze, ale kto to bierze pieniądze?
Przecież chłopu płacą 10000 za wydzierżawienia pola na 30 lat. I firmy mają dotacje, firmy mają pieniądze. No gapa jak gapa, ale gop niech pan premier pojedzie I zobaczy ile rolnicy podpisali umów, które jeszcze nie są realizowane, ale tylko podpisali zgodę na 2 lata, że przez 2 lata może postawi fowalkę firma x y, nie będę chciał wymieniać. Bujają tych chłopów, to on dostanie może 2, może 3, a może jak dobrze wynegocjuje 5000 na rok na hektar. No może dzisiaj tak ktoś tam umiałby negocjować, ale ja znam umowy, które podpisali.
Przestrzegałem, prosiłem rolników, nie podpisujecie takich umów, bo sobie blokujecie. On nie może tego pola nawet sprzedać przez ten okres, który podpisał umowę, że ta umowa będzie go wstrzymywać z inwestycjami. I się poblokowali. Myśleli, że jak będą brali takie pieniądze, bo tam było o pięciu tysiącach mowa, 12000 usłyszałem. No proszę państwa, no to jest wykorzystanie.
A pan premier mówił, że to jest 300000. No, no to kto to zarabia? Ale nie my rolnicy. Bo my nie mamy pieniędzy na to, takie inwestycje hektarowe tam zrobić. No jeśli chodzi o wprowadzanie tej polityki klimatycznej.
Ja już to wspomniałem w pytaniu. Proszę państwa, no przyznajcie się tutaj do tego, że ta polityka realizowana przez komisarza Timmermansa to nie była ogłoszona przez Komisarza do spraw Rolnictwa, tylko przez Komisarza Timmermansa. Kiedy byłem w Brukseli I była dyskusja, to europejscy rolnicy mieli pretensje do komisarza Wojciechowskiego, dlaczego on nie brał udziału w negocjacjach I nie prezentował zielonej transformacji. On powiedział, bo mnie nie dopuszczono, bo to Timmermand wszystko realizował, my nie mieliśmy wpływu. A teraz mówi tylko ja mam realizować w ramach Komisji Europejskiej zadania, które uchwalono, które przyjęto przez twardą politykę jaką prowadził Timmermanse.
A ja zadałem pytanie Timmermansowi wtedy w Brukseli, przepraszam, a skąd będą pieniądze na rekompensaty? Odpowiedź macie tą wspólną politykę rolną, macie to realizować. I co zrobiono? No żeby wyjść z tej całej sytuacji, zrobiono pakiety dla rolników I wtedy rolnicy ekoschematy wymyślono, że jak chcesz mieć więcej, to radzę eko schematy. A z ekoschematy czy dobrostan zwierząt to są ponoszone większe koszty.
To jest płatność za tak zwane dobra publiczne, czyli cała Unia Europejska idzie w kierunku, I to nie jest polityka tylko Unii Europejskiej, tylko światowa, że się odchodzić ma od dopłat wszystkich, a ma się iść w kierunku zielony, czyli za zielone możemy dopłacać, ale za dopłaty do produkcji w żadnym wypadku. I to jest ONZ, to jest, to jest działanie, które od lat prowadzą. Szanowni państwo, no można by tu wiele mówić, ale ja uważam, że pan prezydent postawił po raz 2. Jasne pytanie, przeczytałem państwu co ja rozumiem jak prezydent to napisał, nie wiem jak wy to rozumiecie, te wszystkie opinie, które czytam dotyczące Komisji do spraw Unii Europejskiej to są naciągane, naciągane, Tu nie ma wyjścia z Unii Europejskiej. Dziękuję.
Speaker 127
Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę, bardzo proszę o zabranie głosu panią senator Annę Bogucką.
Anna Bogucka
Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Mija właśnie rok odkąd prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej został pan Karol Nawrocki I całe szczęście, że tak się stało. Pan prezydent dba o Polaków, dba o Polskę, swoją misję wypełnia w sposób niezwykle odpowiedzialny. Umówił się z Polakami w kampanii wyborczej. Tym takim przewodnim hasłem było po 1.
Polska, po 1. Polacy I to nie jest tylko hasło. To jest zapełnione treścią w całej swojej działalności, tym się kieruje. Dba o to, by w życie wchodziło tylko prawo, które jest dobre dla Polaków, a to, które obciąża ich zbyt mocno, które wpływa niekorzystnie na warunki życia, stara się zatrzymać. Tak jest teraz z Zielonym Ładem, z ETS-em.
To w ewidentny sposób wpłynie na życie wszystkich Polaków, to w ewidentny sposób wpłynie na koszty życia I dlatego stawia po raz 2. Wniosek o przeprowadzenie referendum, bo w tak ważnej kwestii, w kwestii, która będzie ich wszystkich Polaków bezpośrednio dotyczyła, powinni móc się wypowiedzieć. To jest podstawowe prawo demokracji, a my jako senatorowie powinniśmy Polakom to umożliwić. Już jest wszechobecna drożyzna, ceny energii bardzo wysokie, to przekłada się na ogrzewanie, na koszty produkcji, a kiedy wejdzie jeszcze ETS 2 to znacząco te koszty wzrosną. Dlatego też naszym obowiązkiem wręcz jest oddanie głosu suwerenowi I tak by mogli się wszyscy wypowiedzieć czy chcą by ten program ETS dalej był procedowany.
Dlatego też z pełną odpowiedzialnością popieramy wniosek o referendum, który złożył pan prezydent I powinniśmy taką decyzję podjąć, by móc umożliwić Polakom wypowiedzieć się w temacie, który ich będzie bezpośrednio dotyczył. Dziękuję.
Kazimierz Wiatr
Dziękuję bardzo pani Senator. Bardzo proszę o zabranie głosu pana Senatora Kazimierza Wiatra. Bardzo dziękuję. Miałem być ostatni, ale... Panie marszałku, panie ministrze, panowie ministrowie, szanowni państwo.
No tutaj parokrotnie, żeby nie powiedzieć wielokrotnie, była mowa o o emocjach. No więc to są takie emocje z dwóch stron, bo z jednej strony zarzuca się prawej stronie, że straszy LTS-em, ze że straszy kosztami tych ETS-ów, no te koszty są prawdziwe, to możemy się spierać czy będą 10 procent wyższe czy 20 procent niższe, ale te koszty są prawdziwe. 2. Strona straszy wychodzeniem z Unii Europejskiej. Ja oczywiście znam I to od wielu lat ekspertyzy naukowe, wspomniałem o tym w serii pytań, inne, które mówią o tym, że wzrost CO 2 jest skutkiem, a nie przyczyną I profesor Miłek chociażby z naszych polskich naukowców, ale są też inni.
Ale nie o tym chciałem mówić, bo jeżeli mamy przyjazną Unię Europejską, jeżeli Unia Europejska to my, no to powinniśmy tak bardziej realistycznie patrzeć na co o czym mówimy, a tu jest jakaś taka skrajność, że albo potulnie stosujemy to, nam każą, albo wychodzimy. No jest szereg rozwiązań pośrednich. Proszę państwa, wyłączenia w prawie europejskim, tak zwana klauzula opt-out, To specjalne postanowienia w traktatach, które pozwalają konkretnym państwom członkowskim nie uczestniczyć
Wspólnych politykach lub nie stosować niektórych unijnych przepisów. Przykład, strefa euro. Dania posiada traktatowe wyłączenie z obowiązku przyjęcia wspólnej waluty I zachowała koronę duńską I ma zapewnione, że może ad kalendarz, grekas tej waluty nie przyjmować. Przykład 2. Dotyczy Polski.
Karta Praw Podstawowych Polska wraz z Wielką Brytanią podpisała protokół numer 30 do traktatu z Lizbony, o czym niektórzy nie chcą pamiętać, bądź świadomie fałszują rzeczywistość, bo im to jest niewygodne ze względów różnych, to już osobny referat. A zatem Polska z Wielką Brytanią podpisała protokół numer 30 do traktatu z Lizbony, który modyfikuje stosowanie karty praw podstawowych w odniesieniu do prawa krajowego. Co jest klasyfikowane jako specyficzna forma ograniczenia skutków karty praw podstawowych. Opt-out to pozostanie we wspólnocie przy jednoczesnym nie realizowaniu wybranej polityki, na przykład walutowej. A zatem jeżeli referendum dałoby odpowiedź, że obywatele nie akceptują tej polityki wyrażanej przez ETS, daje to bardzo mocny mandat Polsce, w szczególności rządowi, do renegocjacji tego, się dzieje.
Albo na poziomie traktatowym, co jest trudniejsze jak wiemy, albo na poziomie samego programu ETS I ETS 2. Sprawa jest zbyt ważna dla obywateli, dla polskiej gospodarki, żebyśmy w tej sprawie zachowywali się biernie, bądź aktywnie, ale niewystarczająco aktywnie, bądź aktywnie, ale przy aktywności, która jest nieskuteczna. Już nie mówiąc o tym, że te deklaracje o demokracji to od osiemdziesiątego dziewiątego roku je słyszymy ciągle I słyszymy, no I to jest jakoś tak mało przez niektórych szanowane, dlatego ja będę głosował za referendum I wszystkich do tego namawiam. Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo panie senatorze.
Speaker 127
Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Krzysztofa Bieńkowskiego.
Krzysztof Bieńkowski
Dziękuję bardzo panie marszałku, wysoka izbo, szanowni państwo, panie ministrze. Chciałbym odnieść się do tego wniosku pana prezydenta Nawrockiego o przeprowadzenie referendum ogólnokrajowego. Referendum to oddanie głosu Polakom, Polakom w ważnej sprawie I nie bójmy się tego zrobić. To czy odpowiedzą na pytania, jak na nie odpowiedzą, to już jest sprawa indywidualna każdego z Polaków. A my powinniśmy dać im możliwość odpowiedzenia na to pytanie.
Dlaczego? Bo ETS, czyli ta polityka klimatyczna Unii Europejskiej I podatki z nią związane, dotyczy funkcjonowania I gospodarki, przez to wpływanie również na zamożność Polaków, polskich przedsiębiorców, zatrudnienie w gospodarce, ale też dotyczy kosztów poszczególnych gospodarstw domowych. I to sprawa, która zasadniczo interesuje każdego z nas. Dajmy Polakom wypowiedzieć się w tak ważnej I też codziennej sprawie dla ich funkcjonowania. Koszt referendum jak tu przywołano w dyskusji to około trzystu 1000000 złotych, czyli tyle ile 1 dzień kosztów funkcjonowania ETS-u w Polsce dla, dla naszej gospodarki.
Czyli niewielki w porównaniu do tych kosztów, jakie są ponoszone. Dajmy głos Polakom, odpowiedzmy pozytywnie na wezwanie prezydenta Nawrockiego do przeprowadzenia tego referendum. Niech Polacy mają udział w kształtowaniu polityki, jaka jest prowadzona w Polsce wobec nich samych. Dziękuję bardzo.
Speaker 127
Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Piotra Woźniaka.
Piotr Woźniak
Bardzo dziękuję, szanowny panie marszałku. Ja nie mam żadnych wątpliwości, że ta dzisiejsza debata jest polityczna. Wcale nie chodzi o poprawę klimatu, wcale nie chodzi o polskich przedsiębiorców, wcale nie chodzi o budżety domowe, na które przedstawiciele kancelarii prezydenta się tak mocno powoływali. Chodzi o pewien proces, który niestety na naszych oczach trwa już kilka lat. Polska w 2000 czwartym roku entuzjastycznie przyjęła akcesję do Unii Europejskiej.
Polacy w dwudniowym referendum bardzo mocno zaakcentowali, po której stronie chcą być. W osiemdziesiątym dziewiątym roku strategicznie powiedzieli, że chcą być po stronie zachodu, a nie wschodu I niestety demony sprzed kilkudziesięciu lat wychodzą cały czas właściwie bardzo mocno niemal każdej debacie, która zohydza Unię Europejską jako instytucję, organizację, która jest po 1. Gwarantem rozwoju Polski, po 2. Jest gwarancją pokoju w Europie I ceną pokoju w Europie. I tak niewinnie zaczynały się również debaty w Wielkiej Brytanii.
Ja bardzo chcę podziękować przedstawicielowi rządu, panu profesorowi za bardzo merytoryczną, spokojną, racjonalną wypowiedź mówiącą o co w tym wszystkim chodzi. Pozbawioną emocji, pozbawioną polityki. My jako parlamentarzyści możemy sobie na trochę więcej pozwolić, dlatego że ten element polityki jest naszą codziennością, natomiast merytoryczna wypowiedź przedstawiciela rządu jest dla mnie arcy, arcyważna. Drodzy państwo, klimat nie sprzyja państwu. Wystarczy wyjść dzisiaj poza ten budynek klimatyzowany.
Rekord upałów w Europie Środkowej, Centralnej, na granicy dzisiaj Austrii I Czech, rekordowa temperatura 41 koma 2 stopnia. W polskich jeziorach właściwie na początku czerwca, co się nie zdarzało jeszcze nigdy w historii Polski, którą pamiętamy, którą historycy przedstawiają, kwitną sinice. To jest wszystko wynik tego, że zmienia się na naszych oczach rzeczywistość. A my próbujemy złapać się lewą ręką za prawe ucho I zaklinać rzeczywistość, która nas dotyczy. Ja bym jeszcze zrozumiał intencje pana prezydenta, które nie mam wątpliwości, są czysto polityczne z uwagi na to, obiecał swojej kampanii wyborczej, związkowi zawodowemu Solidarność, sali historycznej BHP, na co sam się wielokrotnie powołuje.
I rozumiałbym, gdyby pan prezydent podczas niemal roku swojej prezydentury przedstawił prośrodowiskowe swoje autorskie projekty ustaw w polskim parlamencie. Co zrobił pan prezydent I kancelaria? No pan prezydent niestety, mówię to z ubolewaniem, nie wyzłośliwiałem się, próbował robić wszystko, żeby zawetować, I zrobił to zresztą, odnawialne źródła energii. Dzięki ciężkiej pracy polskiej obecności w Unii Europejskiej ten miks energetyczny jest diametralnie różny od tego, co było w 2000 czwartym roku. Warto to jeszcze raz powiedzieć.
Dzisiaj prawie 1 3. Miksu energetycznego to odnawialne źródła energii ze szczególnym uwzględnieniem fotowoltaiki dwudziesto trzech procent I około ośmiu procent z energetyki wiatrowej. Potrzebujemy więcej tego rodzaju energii. Dlaczego nie trwa debata o tym właśnie, tylko państwo próbujecie zrobić wszystko, aby wywołać niepokoje w polskich domostwach? To mnie najbardziej przeraża.
I z ubolewaniem wysłuchiwałem ministra Szefernakera, który był łaskaw wspomnieć, właściwie gros swojej wypowiedzi wspominał o tym, jak zareagują polskie budżety, jak zareagują polscy przedsiębiorcy, to znaczy to jest klasyczna narracja straszeniem tym, co Unia Europejska chce zaproponować w zakresie polityki klimatycznej. Nikt tu na tej sali nie jest przeciwko polskiemu wydobyciu węgla kamiennego, na dzisiaj to jest przecież doskonale wiemy 38 procent w miksie energetycznym, węgla brunatnego to jest około dwudziestu procent. Natomiast to ma wszystko wpływ na klimat I miejmy tego świadomość, że czasy się zmieniają, bo dynamika tego wszystkiego jest wszechobecna. I naprawdę gorąco apeluję do przedstawicieli kancelarii pana prezydenta, żeby nie używać przyszłości retoryki straszenia tym, co Unia Europejska ma do zaproponowania. Nie tędy droga, bo tak niewinnie zaczynała się też debata Wielkiej Brytanii.
Od takich właśnie powolnych, malutkich kroków zohydzania Unii Europejskiej. Ja nie twierdzę, że natychmiast po tym, gdyby okazało się, że to referendum byłoby I większość obywateli powiedziałoby przeciwko ETS-owi, wypowiedź skierowałoby jasny sygnał do rządzących zmieńcie ustawodawstwo, bo wiemy też, chociażby z prac komisji, że to referendum gdyby nawet było, to okazałoby się tak naprawdę mało sprawcze, dlatego że w ślad za tym nie szłyby zmiany legislacyjne. W związku z tym ja bardzo proszę o to, żeby nie używać retoryki, którą używano lata temu w Wielkiej Brytanii. Polska jest w tej awangardzie, jelicie krajów Unii Europejskiej, które osiągają sukces gospodarczy dzięki także legislacji ograniczenie I tupanie czy walenie pięścią w stół że unia europejska jest passe że unia europejska
Piotr Woźniak
Tylko kłopoty. To jest, krótko mówiąc, podcinanie gałęzi, na której wszyscy siedzimy. Można nie lubić, nie kochać Unii Europejskiej, ale pewnych rzeczy nie da się u nie zauważyć. Jeszcze raz chcę podkreślić, Unia Europejska I to, co jest tworzone w ramach harmonizacji później polskiego, w polskim prawodawstwie, jest ceną pokoju w Europie. I zawsze ten argument powtarzam, nawet w polityce klimatycznej go użyję.
Bo gdybyśmy przeanalizowali tysiącletnią historię Europy, to nigdy w czasie tak długim, blisko stuletnim, nie było wojny w centralnej Europie z wyłączeniem krajów byłej Jugosławii I dzisiaj Ukrainy bez czasu działań wojennych. Dlaczego? Dlatego, że Unia Europejska najpierw w postaci Europejskiej Wspólnoty Węgla I Stalli, później EWG, a na końcu Unii Europejskiej powołanej w ramach traktatu z Mastrich, jest ceną pokoju w Europie. Więc nie burzmy tego pokoju w Europie, skoro za granicą, kilkaset kilometrów stąd mamy to, co mamy. I ta retoryka antyunijna z ohydzania Unii Europejskiej, pomysłów Unii Europejskiej jest szkodliwa dla polskiej racji stanu.
Dziękuję bardzo.
Speaker 127
Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Jerzego Chruścikowskiego, który przemawia 2. Raz, a więc ma mniej czasu.
Jerzy Chróścikowski
Szanowni państwo, tu chyba nikt z naszej strony nie mówił o wyjściu do UMW-u, ani nie proponuje takich rozwiązań. My mówimy o czymś, co możemy, my I mamy obowiązek mówić o tych rozwiązaniach, które nie są korzystne dla nas. I obywatele, jeśli się wypowiedzą, to tak jak powiedziałem, żadne wyjście z Unii Europejskiej, bo wyraźnie przeczytałem państwu uzasadnienie, co znaczy głosowanie na nie I nie mówcie o wyjściu. My nie mamy zamiaru tutaj jakiegoś takiego, bo przecież Prawo I Sprawiedliwość cały czas mówił, że było I jest za tym, być w Unii Europejskiej. W której jesteśmy.
W której jesteśmy. Jeżeli, jeżeli ja jeżdżę do Brukseli, spotykam się z europejskimi rolnikami, to proszę ja was, rolnicy europejscy protestowali nie tak dawno przeciwko zielonemu ładowi. I co uzyskali? Uzyskali wiele, bo wiele rozwiązań, które Unia przygotowywała, nie weszło w życie. Była...
Rozporządzenie, które powiem konkretnie, dotyczyło zmniejszenia ilości nawozów I środków ochrony roślin. Znikło to, bo rolnicy powiedzieli, że nie są w stanie konkurować, jeśli im się ograniczy możliwości funkcjonowania. I Unia się z tego wycofała, więc trzeba rozmawiać, trzeba dyskutować I w tym kierunku idzie to, żeby rozmawiać I dyskutować jak zmieniać Unię Europejską, żebyśmy my tu będąc w Unii Europejskiej, obywatele Unii Europejskiej, bo nimi jesteśmy, mieli równe prawa, a niech ktoś nas wykorzystywał. Dziękuję.
Andrzej Kalata
Dziękuję bardzo panie senatorze. Bardzo proszę o zabranie głosu pana senatora Kalatę Andrzeja Kalatę. Panie marszałku, wysoka izbo postaram się 0 polityki. Jednym zdaniem odniosę się do odnawialnych źródeł energii, a już mówiłem na ten temat. W naszym klimacie można nawet osiągnąć samowystarczalność, fotowoltaika, wiatraki, oczywiście magazyny, ale od maja do października I na tym koniec.
W pozostałym okresie roku te wszystkie odnawialne źródła energii mogą 10 procent potrzeb, nie więcej, naprawdę nie więcej I, I opowiadanie, że to może zastąpić elektrownie węglowe to jest 1 wielka bzdura. 1 wielka bzdura, ale ja nie o tym. Pan minister wymienił 3 I pół biliona, to bodajże do 2000 czterdziestego, chyba nawet była wymieniana kwota czterech bilionów do bodajże 2000 pięćdziesiątego roku. Koszt tej całej transformacji, który ma ponieść Polska, Ale Polska? Kto to naprawdę poniesie?
Polacy. Właśnie ci, do których pan prezydent chce się zwrócić z pytaniem referendalnym. Kto poniesie koszt termomodernizacji swoich budynków? Nawet jak będą tam jakieś dofinansowania. Kto poniesie koszt dla mieszkańca tej Polski wymiany samochodu czy kupno nowego samochodu?
Przecież w trzydziestym piątym roku już będzie zakaz rejestracji, tak, samochodów innych niż elektryczne. Kto poniesie koszt wymiany źródła ciepła w domach czy nawet w mieszkaniu, bloku, bo to poniesie spółdzielnia czy właściciel danego bloku, ale rozłoży to na wszystkich mieszkańców. No proszę powiedzcie mi kto? Kto? To są koszty, naprawdę te 3 I pół biliona można podzielić przez ilość mieszkańców.
Ale możecie panowie ze mną nie dyskutować, bardzo proszę, bardzo proszę. Kto to poniesie, szanowni państwo? A kto poniesie tak naprawdę koszt obciążenia ETS-em firm transportowych? No kto? Czy tylko te firmy transportowe to poniosą?
Czy na końcu nie poniesie ten konsument niezależnie co w tym transporcie jest? Czy przewóz mebli, czy materiałów budowlanych? Swoją drogą kto poniesie koszt materiałów budowlanych, które będą obciążone podatkiem, też nie wiadomo jaka to będzie kwota I jak to będzie wyliczane. To też poniesie konsument, Bochenek chleba będzie droższy o koszty ETS-u, bo on też musi być dowieziony. I wszystko, co nie będę wymieniał, jest w handlu, będzie obciążone tym podatkiem, zapłaci za to ostatecznie konsument, czyli Polacy.
Polacy za to wszystko zapłacą, a wy odmawiacie im prawa, żeby mogli się wypowiedzieć. Czy zgadzają się dla dobra planety, bo to jest chyba największa bzdura I kłamstwo jakie wymyślono w ostatnich stu albo IIW całej historii ludzkości. Totalna bzdura, że ludzie mają taki wpływ, a już to co było tu mówione nie chcę powtarzać. Europa uzdrowi świat mając 6 procent emisji, tak. Powstanie kopuła nad nami w Europie I będziemy mieli świeże powietrze, a reszta świata będzie dalej produkować o wiele więcej dwutlenku węgla.
Speaker 140
Szanowni państwo, po raz kolejny to zapłacą Polacy, dlatego pozwólcie się im wypowiedzieć. Pozwólcie się im wypowiedzieć, jeżeli znowu wam to pytanie nie odpowiada. Ja myślę, że pan prezydent jest cierpliwy, może sformułuje 3. Pytanie, a może, może zechcecie się dołączyć do tego, jakby to pytanie miało wyglądać. Mówiłem to już przy ostatnim, ostatnim razem też w tym punkcie referendalnym.
Dajcie się Polakom wypowiedzieć, czy chcą ze swoich rodzin, ze swoich gospodarstw domowych. To są olbrzymie kwoty, zapłacić taką cenę. Materialnie to to to są pieniądze, które oni zarabiają ciężką pracą. I tu nie ma żadnej polityki. Określacie się jako demokratyczni, tak?
Demos. Władza ludu. Co oznacza to słowo? Władza ludu przekazana przez swoich przedstawicieli. Dlaczego wy demokratyczni, no bo my nie jesteśmy oczywiście z PiS-u, prawda?
Andrzej Kalata
Nie chcecie się zgodzić na najbardziej demokratyczną formę wypowiedzenia się wyborcy I mieszkańców tego naszego kraju. Szanowni państwo, nie rozumie tego, naprawdę tego nie rozumie. I uważam, że na przykład model szwajcarski, gdzie praktycznie jest to referendum bardzo częstym składnikiem decyzji obecnego rządu czy, czy rządu w Szwajcarii, My do tego oczywiście nie dojdziemy, ale tak kluczowa ważna sprawa dotycząca 3 I pół biliona, które Polacy muszą wydać, którym się, które im się zabierze przez najbliższe, tak, z Unii dostaniesz. A ta Unia nie wiem skąd ma pieniądze, no. No co za bzdura, no co za bzdura panie marszałku, no.
Speaker 140
Nie, Polacy nie zapłacą na to, tak? Unia nam da te pieniądze, tylko skąd Unia ma te pieniądze? No naprawdę no, no można się uśmiać, można żartować, ale to nie jest powód do żartu, bo to są naprawdę bardzo poważne sprawy I dotyczące przyszłości naszego kraju. Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo.
Bardzo proszę po raz 2. Pan senator Kazimierz Wiatr, a zatem w skróconej wersji. Czasie.
Kazimierz Wiatr
Panie marszałku, panowie ministrowie, bardzo krótko, bo to już... Ja jestem oczywiście za ochroną klimatu,
Ale to jest temat który trzeba byłoby co najmniej 3 kwadranse a w zasadzie wykład akademicki to jest 2 razy 45 minut dlatego tylko takie 3 bardzo krótkie myśli no po 1. Przywoływano z tej mównicy no że dzisiaj jest gorąco I to jest dowód na to, że się ociepla klimat. No absurdalne w ogóle. Przecież wiemy, że zmiany klimatyczne są długotrwałe, że w okresie 12., 15. Wiek w Polsce było bardzo ciepło, były winnice na Śląsku, w Małopolsce, Zielona Góra, więc było, więc było, więc było też upalnie.
Szkoda, że że w trakcie debat w poszczególnych wypowiedziach my się nie odnosimy do tego, co mówili poprzednicy, bo to wtedy byłby taki być może konstruktywny dialog. No ale to już, to już, to już decyzja tych, którzy głos zabierają. Ja staram się, ja staram się słuchać I kiedy zabieram głos, a może z tych powodów właśnie robię to rzadziej, to staram się odnosić do tego, co tu zostało powiedziane z szacunku dla tych, którzy te myśli wypowiadali. No I ostatnia myśl, no argument, że jak my mówimy to merytorycznie, a jak wy mówicie to politycznie, no to już tyle razy padł w tej izbie, że to naprawdę jest takie mało mało konstruktywne. Tak że ja podtrzymuję, podtrzymuję to, mówiłem w pierwszym wystąpieniu, a to tylko takie 3 myśli na marginesie.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Bardzo proszę pan senator Leszek Czarnowaj.
Leszek Czarnobaj
Panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze, szanowni państwo. Wypowiem sakramentalne, sakramentalne często padające zdanie z tej mównicy. No, no nie chciałem wystąpić, ale muszę. Szanowni państwo, najpierw rozpocznę to, do czego przekonywał nas pan minister Szefernaker. Chciałem panu premierowi Pawlakowi podziękować, bo właściwie UD, pokazał sedno wniosku, który przekazywał pan minister Szefernaker.
Ale na jedną rzecz jeszcze chciałem zwrócić uwagę. Poprzednie pytanie, jakie było, to my wiemy. No było, jakie było, nawet sam pan premier, pan minister zauważyli, że było lekko nietrafione. Więc wymyślili pytanie, które jest teraz już trafione. No o, ja powiem szczerze, opowiadam się za tym, żeby Polacy jak najczęściej odpowiadali w referendum, czy są za poszczególnymi elementami dotyczącymi życia społeczno-politycznego.
Na przykład czy uważasz, że pan prezydent postępuje słusznie w sprawie? I tutaj można wymienić chociażby sędziów Trybunału Konstytucyjnego. No przecież też można zapytać. No, no co nie chcecie, żeby się Polacy wypowiedzieli? No OK.
Dlatego proszę. I teraz jest pytanie, nad którym pracowali państwo w kancelarii, tęgie głowy I jest pytanie tak, czy pan, pani jest za rejestracją przez Polskę polityki klimatycznej Unii Europejskiej? I teraz ja, chcąc odpowiedzieć, pytam, no zadaję sobie pytanie. No jako człowiek z technicznym wykształceniem warto sobie zadać pytanie jaka to polityka jest. Sięgnąłem I czytam.
Zaraz szybko, szybko już, już ją mam, ale ona jest taka długa, ale ja ją skrócę właśnie. I jest napisane, że to jest takich 10 punktów w ramach polity... Polityki energetycznej Unii Europejskiej. 1., rynek energii, wspólne zasady handlu, konkurencja, prawa odbiorców, integracja krajowych rynków. Mam być za czy przeciw?
Jak państwo jesteście? No rozumiem, że jesteście ludźmi, którzy za tym są, no przecież to jest oczywiste. Teraz, moment, zaraz dojdę. Teraz 2., 2., 2. Płaszczyzna to jest bezpieczeństwo energetyczne.
Bezpieczeństwo dostaw gazu, energii, magazynowanie, dywersyfikacja źródeł, współpraca w sytuacjach kryzysowych. No już tak wszystkiego nie będę czytał. No co jesteście za czy przeciw? Nie, a nie, nie o takie chodzi. No tak, nie o takie.
No czytam co, co jest pod pojęciem polityki klimatycznej unii europejskiej panie senatorze. Trzeba czytać ze zrozumieniem, dodawać, rozumieć, odróżniać dodawanie od odejmowania I rozróżniać to, się do nich mówi. Ale... Panie marszałku.
Panie senatorze.
Leszek Czarnobaj
Infrastruktura energetyczna, budowa pomałująco transgranicznych inteligentne sieci. 4. Efektywność energetyczna, zmniejszenie zużycia energii, termomodernizacja budynków, normy I tak dalej. Odnawialne źródła energii. No rozumiem, że wy jesteście za tym, żebyśmy byli krajem, który w stu procentach produkuje energię elektryczną z surowców kopalnych, głównie węgla jednego I drugiego.
Leszek Czarnobaj
To chcę państwu powiedzieć, że jako niefachowiec w tej branży, że dzisiaj potrzebujemy, żeby zabezpieczyć rocznie 166 teratogodzin. A gdyby dzisiaj te polskie kopalnie działały pełną parą I elektrownię, to wyprodukowalibyśmy maksymalnie 100. Musimy uwzględnić to, że znaczna część ich jest już zdekaptylizowana. 14 czy 17 kopalń zamkniętych w czasie waszej historii rządów. No to, co my chcemy?
No musimy się na to zdecydować, więc ja teraz nie wiem, którą wybrać wersję. Atomową. No I teraz jest punkt, o który na pewno wam chodzi. I myślę, że panu prezydentowi również. Punkt 6.
Dekarbonizacja. Ograniczenie emisji CO 2. Zapytajcie czy jest Polacy są za ograniczeniem emisji CO 2 do atmosfery. No to ja wtedy będę wiedział co odpowiedzieć. System handlu emisjami ETS.
No też zapytajcie, czy uważacie, że to jest złe rozwiązanie. No na pewno jest, jak było się rządzącym, było dobrze, bo 130000000000 wpłynęło, ście tam wpompowali w różne rzeczy, nie w to, trzeba, nie w rozwój energetyki, nie w rozwój źródeł, nie wszystko co dotyczy nowoczesnych systemów zarządzania, produkowania energii, tylko wydaliście je na konsumpcję, jak to zwykle wy I mówicie no to jest beznadziejny system, jak jesteście w opozycji. No to trzeba było ten system już rozwalać wtedy, kiedy objęliście władzę, no. To jest po 1., a po 2. Pamiętajcie 130000000000 złotych wpłynęło z tych opłat do budżetu, które wydaliście w dziewięćdziesięciu pięciu procentach na rzeczy niezgodnej z zaleceniami.
I chcę powiedzieć to o czym mówił w pierwszym swoim wystąpieniu pan senator Masłowski. No, no przykro mi to stwierdzić, już dalej nie będę czytał, bo to jest jeszcze tych punktów 3, finansowanie transformacji, transformacji, fundusz motoryzacyjny, co nie chcemy korzystać z funduszu motoryzacyjnego, co mam powiedzieć, że jestem przeciw? W związku z tym no zdecydujcie, którą z tych dziesięciu najważniejszych filarów polityki energetycznej u nich chcecie, żeby ona uległa zmianie. Ale przewijało się w debacie takie pytanie, pan minister Szefernaker, czy któryś z senatorów powiedział, że my to będziemy wyjaśniać w trakcie kampanii. Zobaczcie jakie to sprytne.
Najpierw robimy referendum, a my w trakcie kampanii wyjaśnimy to. Co wyjaśnicie? Wyjaśnicie, że potrzeba 3 biliony złotych na realizację tego programu I zapłacą to obywatele Rzeczypospolitej. Ja mam nadzieję, bo już nie chcę tego się, z tym się rozwalić, mam nadzieję, że pan marszałek Borowski, do czego zachęcam go, żeby wyjaśnił co niektórym w ramach wieczornej nauki, ekonomii, żebyśmy usłyszeli skąd Polacy wezmą trzybiliony złotych? Paru osobom na tej sali panie marszałku się to przyda.
Ja też chętnie z tej wiedzy pana skorzystam. I gdyby pan to powiedział, byłbym panu wdzięczny. I na koniec, szanowni państwo, już nie będę mówił kto to robił, jak historia, politycy. Przywołujecie Polacy w chlebie, w transporcie zapłacą. Przecież to są instynkty oparte na kompletnej elementarnej braku wiedzy z tym, co dotyczy mechanizmów tworzenia nowoczesnych systemów, wdrażania ich do gospodarki, obniżania kosztów, produkowania I tak dalej, I tak dalej.
To ja wam tylko dam przykład, który na pewno każdy z nas rozumie, bo trochę się uczyliśmy. Był kiedyś taki okres w historii ludzkości, a mianowicie rewolucji, no nie październikowej, tylko tej pierwszej, kiedy wprowadzano maszyny parowe. Co wtedy mówili robotnicy? No nie wolno tego wprowadzać. No przecież, przecież to zabije nas, zabije nas.
Wprowadzą nowe maszyny, nowe technologie, stracimy pracę I, I co będziemy wtedy robić? To jest taka wasza filozofia. I gdyby narody Europy słuchały tej filozofii, to nie wiem, bylibyśmy, nie chcę tutaj obrazić żadnego z państw świata, ale no bylibyśmy na poziomie, no nie wiem, Kongo Kinchasa czy jakiegoś innego państwa, którego
Zaprzęgów konnych, tak jest. I mielibyśmy węgiel, zaprzęgi konne I PiS u władzy. I dlatego bardzo was proszę, zreflektujcie się I zagłosujcie przeciwko temu wnioskowi. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę po raz 2. Pan senator Krzysztof Bieńkowski.
Krzysztof Bieńkowski
Dziękuję bardzo panie marszałku, wysoka izbo, szanowni państwo. Panie senatorze I wszyscy państwo, którzy tak chwalicie politykę klimatyczną Unii Europejskiej. Ja pragnę przypomnieć, że również te argumenty, które sami podawaliście I które znacie z wiedzy ogólnej, konfrontują się z tą polityką klimatyczną w taki sposób, że przywołane Chiny realizują politykę rozwoju energii bez tej polityki unijnej I po podatków dodatkowych ETS, Że Stany Zjednoczone I Chiny przeganiają gospodarkę europejską prowadzoną przez elity brukselskie, którym pan senator tak wierzy I ufa, że oni nas zaprowadzą w światło, w świetlaną przyszłość. Ja tylko chcę powiedzieć, że zostajemy w tyle dzięki tym elitom brukselskim, w które Unia Europejska cały czas rozbudowuje w biurokrację, a państwo niektórzy tak w to wierzą. Ta wiara naprawdę musi być skonfrontowana z faktami, a fakty były przytoczone również przez państwa, że wiele krajów, w tym Chiny czy USA, dużo lepiej sobie radzą I gospodarczo I w zakresie budowy miksu energetycznego, bez wszystkich tych biurokratycznych obciążeń polityki prowadzonej na zasadzie obciążania gospodarki podatkami po to, żeby je przerzucać, dystrybuować, rozbudowywać kolejne struktury biurokratyczne.
To nie na tym rzecz polega. I my się chcemy zapytać Polaków, popierając wniosek prezydenta, czy chcą takiej polityki klimatycznej. Takiej właśnie. Takiej czy chcą. Czy to nas nie zaprowadzi właśnie do krajów trzeciego świata, bo zostajemy znacząco w tyle w ciągu ostatnich dwudziestu, trzydziestu lat w stosunku do Stanów Zjednoczonych I Chin.
Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję bardzo. Informuję wysoką izbę, że lista mówców została wyczerpana. Dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu złożyli senatorowie: Brejza Ryszard, Godyla Beniamin, Golba Mieczysław, Gromek Janusz, Majer Ryszard, Sekuła Joanna, Szenfer Adam, Tyszkiewicz Wadim. Zamykam dyskusję. Czy przedstawiciel prezydenta lub przedstawiciel rządu chcieliby jeszcze zabrać głos?
Bardzo proszę, najpierw pan minister Szefernaker.
Paweł Szefernaker
Panie marszałku, szanowni państwo, senatorowie, wysoka izbo. Ta debata pokazała na pewno, że temat jest niezwykle ważny, potrzebna jest debata w sprawie europejskiej polityki klimatycznej. Choć ta debata, która dzisiaj tutaj była przeprowadzana, była debatą niezwykle dziwną. Debatą, w której z jednej strony o negocjacjach mówił człowiek, starał się pouczać człowiek, który wynegocjował zakup gazu od GazPromu. Z drugiej strony o gospodarce wodnej opowiadał człowiek, który został skazany w aferze melioracyjnej, a pod sam koniec wyszedł tu 1 z senatorów, już go nie ma, który czytał to z ChatuGPT czy czy czy z Google'a, a wystarczyło, żeby przeczytał wniosek, który złożyliśmy.
Tam było napisane na karcie wyjaśnienia, jakie jest pojęcie polityki klimatycznej. Tymczasem przez 10 minut opowiadał tutaj jakieś swoje przemyślenia wyczytane w Internecie. Szanowni państwo, nikt nikogo nie zniechęca do Unii Europejskiej. Chcemy dyskusji o tym, jakie Unia Europejska wprowadza rozwiązania. Chcemy dyskusji o tym, co będzie skutkowało Polakom, dla Polaków, dla Europejczyków.
Polityka klimatyczna nie jest abstrakcyjnym sporem. To sprawa, która dotknie każdą polską rodzinę. Mówiłem o tym w swoim wystąpieniu, mówił o tym pan prezydent. Dotknie to przedsiębiorców, dotknie to rolników, to pytanie o koszty życia, to pytanie o bezpieczeństwo energetyczne, to pytanie o przyszłość naszego państwa. Odnosząc się do tych wypowiedzi, które tutaj były na temat polityki klimatycznej Chin, państwo powoływali się wielokrotnie, że Chiny jest są pełnym pewnym dobrym punktem odniesienia.
Szanowni państwo, Unia Europejska redukuje dzisiaj a emisje, A te emisje w Chinach ciągle rosną. Chiny są cały czas przed pikiem emisyjnym. Ślad węglowy w Chinach, na który tutaj wielu senatorów się powoływało. Per capita jest 9.9 ton na osobę, w Unii Europejskiej 6 ton. Mówiliście, że to Chiny w tej chwili idą w dobrym kierunku.
Postaliście się odwracać to. Biorąc pod uwagę PKB, a nie per capita, to 7 razy więcej w Chinach niż w Europie. Chiny produkują najwięcej energii na świecie, zarówno OZE jak I emisyjnej. Szanowni państwo, mówicie o tym jak OZE oznacza uniezależnienie. Zapominacie dodać, że ponad 90 procent fotowoltaiki w Unii Europejskiej jest z Chin.
Mógłbym tutaj odpowiadać na wiele więcej jeszcze argumentów, które padły. W Chinach produkcja w pierwszej połowie 2000 dwudziestego szóstego roku była oparta w pięćdziesięciu procentach na węglu. Na Oze w dwudziestu czterech procentach, na wodzie w siedemnastu procentach, na atomie w dziesięciu procentach. Szanowni państwo, próbowaliście straszyć tym referendum, a tymczasem jest to referendum, które dotyczy bezpośrednio ludzkich spraw. Próbowano także pan pan senator Pawlak mówił o tym, że ja jestem jakimś ekspertem w sprawach social mediów.
Panie panie senatorze, to 10 lat temu było. To już, to już świat poszedł bardzo dużo do przodu. To w życiu bym tak nie powiedział o sobie dzisiaj. Także, także naprawdę świat poszedł daleko do przodu Życzę państwu także, żeby myśląc o tym referendum, zagłosowali państwo za referendum, bo dzisiaj takie jest także oczekiwanie Polaków. I szanowni państwo, nie bójmy się głosu obywateli.
Silne państwo nie obawia się demokracji, silne państwo opiera się na zaufaniu. Polacy powinni ponosić konsekwencje własnych decyzji. I mają prawo współdecydować o tym, jakie decyzje są podejmowane przez Unię Europejską. Oddajmy głos Polakom, niech to naród zdecyduje. Tego wymaga odpowiedzialność, szacunek dla demokracji I troska o przyszłe pokolenia Polaków, o koszta, jakie będą ponosiły przyszłe pokolenia Polaków.
Apeluję do wysokiego senatu o wyrażenie zgody na organizację referendum w sprawie unijnej polityki klimatycznej, zainicjowanego przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. Dziękuję bardzo.
Krzysztof Galos
Panie marszałku, wysoki Senacie, szanowni państwo. W tej debacie padło wiele głosów, padło wiele stwierdzeń, które często bywają dla tej drugiej strony wysoce dyskusyjne. Myślę, że samo, sama rozmowa o tym, rozmowa na różnych płaszczyznach jest dużą wartością. I jest ten obszar taką rzeczą, która faktycznie obywateli naszego kraju w określony sposób dotyka lub dotknąć może. To wszystko prawda.
Natomiast ja nie chciałbym tutaj bardzo długo nawiązywać do tego, co na tej sali w tej debacie padło. Chciałbym się tylko jeszcze raz odnieść do tych trzech kwestii, które w swoim wcześniejszym wystąpieniu poruszyłem bardzo krótko. Po 1. I myślę, że to padło przynajmniej z niektórych ust także I w debacie na komisjach rano, można powiedzieć tak, że iż żadna odpowiedź w tym referendum
niczego
Krzysztof Galos
Nie zmieni, bo referendum nie będzie miało charakteru wiążącego. Bo wynik referendum nie uchyli ani jednego przepisu, bo polityka klimatyczna pozostanie częścią obowiązującego nas porządku prawnego niezależnie od tego, jak zagłosowaliby Polacy. Na pewno możemy I powinniśmy mówić o tempie zmian, o mechanizmach, o kosztach. To prawda. I robimy to I staramy się robić to skutecznie przy stole negocjacyjnym z innymi partnerami.
Ale nie oszukujmy Polaków, że referendum jest drogą do zmiany obowiązującego nas prawa, bo nie jest. Po 2., polityka klimatyczna jest elementem jednolitego rynku europejskiego. Nie da się jej nie realizować, chcąc jednocześnie być w Unii. Zadawanie pytania o to czy jest się za, czy przeciw stosowaniu obowiązujących nas przepisów unijnych, to jednak de facto pytanie o członkostwo Polski w Unii Europejskiej. Po 3., zgadzamy się z panem prezydentem, że regulacje klimatyczne przyjęte pod rządami Zjednoczonej Prawicy są do zmiany.
I mówimy tu zwłaszcza o ETS 2. My takie zmiany korzystne dla Polaków I polskich firm skutecznie wprowadzamy. Staramy się robić to metodycznie, we współpracy z innymi państwami, w koalicji, przy stole negocjacyjnym, bo tak wygląda skuteczna polityka europejska. Przyznajemy, Polska potrzebuje twardej reformy ETS, ochrony przemysłu, lepszej ochrony przemysłu, bezpiecznego podejścia do ETS 2 lub bardzo poważnej zmiany tego mechanizmu, który ma być wprowadzony, Większego finansowania inwestycji oraz widocznego wykorzystania przychodów systemu na do obniżania kosztów ponoszonych przez obywateli przedsiębiorstwa pod kątem modernizacji gospodarki, a zwłaszcza energetyki. Prawdziwy wybór nie przebiega między zgodą na wszystkie obecne regulacje, a rezygnacją z polityki klimatycznej, przebiega między odpowiedzialnym współkształtowaniem europejskich zasad a swego rodzaju polityką złudzeń, która obiecuje usunięcie kosztów bez wskazania realnej alternatywy.
Wysoki Senacie, najsilniejsza Polska to Polska w Unii Europejskiej, sprawniej I skutecznie załatwiająca swoje interesy, a nie Polska stojąca w kącie I krzycząca nie. Dlatego jeszcze raz rekomendujemy odrzucenie wniosku o referendum w całości. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję uprzejmie. Informuję, że głosowanie w sprawie wyrażenia zgody na zarządzenie przez prezydenta referendum ogólnokrajowego zostanie przeprowadzone jutro. Dziękuję serdecznie zaproszonym gościom. Przechodzimy do kolejnego punktu. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu czternastego porządku obrad.
Ustawa o zmianie ustawy o samorządzie gminnym. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 807, a sprawozdanie komisji w druku numer 807 a. Proszę o zabranie głosu senatora Andrzeja Pająka I przedstawienie sprawozdania Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej.
Andrzej Pająk
Panie marszałku, wysoki senacie. Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej wyniki wczorajszego posiedzenia komisji, a posiedzenie to dotyczyło ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym. Ustawa ta została przyjęta przez Sejm, przez sejm, gdzie głosowało za nią 400 dwudziestu trzech posłów, przy braku głosów przeciwnych I dwudziestu dwóch głosach wstrzymujących się. Był, był to projekt poselski wniesiony w maju dwudziestego szóstego roku I potem został skierowany do komisji. Komisja naniosła 2 poprawki, które zostały, tak jak wspominałem, przez sen, Sejm przyjęte bez głosu przeciwnego.
Co zawiera ta ustawa I czego dotyczy? Ustawa dokonuje nowelizacji przepisów ustawy z dnia ósmego marca 1900 dziewięćdziesiątego roku o samorządzie gminnym I wprowadza wobec kandydatów na sołtysa, członka rady sołeckiej, członka zarządu dzielnicy, członka zarządu osiedla, członka rady dzielnicy I członka rady osiedla wymóg posiadania prawa wybieralności do rady gminy na obszarze której znajduje się jednostka pomocnicza, do których organem się od, do organów, który kandydują. A więc jeżeli kandydują do, na sołtysa, czy na, do rady sołeckiej, czy do jeżeli chodzi o członka zarządu osiedla, czy radę osiedla, to muszą mieć najpierw prawa do, do wybierania na obszarze całej gminy. I ponadto wymóg posiadania prawa wybieralności do Rady gminy na obszarze, której znajduje się jednostka pomocnicza, do której organów kandydują. No to jest mi się wydaje zrozumiałe, ponieważ każda z tych jednostek, o której wspominamy, ona leży na terenie danej, danej gminy.
Ponadto, opiniowana ustawa przesądza, że sołtys, członkowie rady sołeckiej, członkowie rady dzielnicy, członkowie rady osiedla oraz zarząd osiedla w jednostce pomocniczej gminy, której zamiast rady osiedla organem uchwałodawczym jest ogólne zebranie mieszkańców, wybierani są przez uprawnionych do głosowania stałych mieszkańców jednostki pomocniczej, której przeprowadzane są wybory. Osoby te będą wybierane w głosowaniu tajnym I bezpośrednim. Natomiast zarząd dzielnicy I zarząd osiedla, którym organem uchwałodawczym jest ta rada, wybierany będzie przez, będzie odpowiednio przez radę dzielnicy I radę osiedla. Jeżeli chodzi o dyskusję I przebieg posiedzenia komisji, to nie było problemu jakby w pierwszej, w pierwszej części, która dotyczy sołtysa I rady sołeckiej. Bo tutaj jest jednoznaczny zapis z tej ustawy, że sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim spośród nieograniczonej liczby kandydatów stale zamieszkujących na obszarze tego sołectwa I mający prawo wybieralności do rady gminy na obszarze, której położone jest sołectwo, przez stałych mieszkańców tego sołectwa uprawnionych do głosowania.
A więc tutaj chodzi o to, że do, na sołtysa I do rady sołeckiej są wybierani I mogą wybierać tylko ci, którzy mają te prawo wybierania do rady gminy I mieszkają na terenie sołectwa. Tu nie było specjalnych, że tak powiem, dyskusji. Zgoda była co do tego. Natomiast troszeczkę było, że tak powiem, innych poglądów w tej drugiej części, gdzie chodziło o wybory do rady osiedla I do rady, do rady dzielnicy. Tutaj pani, pani legislator przedstawiła poprawki, które zostały przyjęte I one jakby tak doprecyzowały I I porządkowały ten te tematy, ale główny jakby problem pozostał I stąd na przykład będzie po mnie występowała pani senator Bogucka, gdzie będzie w imieniu, występowała imieniu mniejszości z poprawką, bo ta poprawka nie została przyjęta.
Dlaczego? Że w tych do rady osiedla I rady powiatu uprawnieni są do głosowania ci, co są w danej gminie, mają prawa do wyboru jako na, w gminie, ale na wybór na członka rady, czy do, no członka rady, czy do zarządu, mogą być wybierani ci, którzy są spoza terenu danej, danej, danego osiedla, czy poza te tereny, są poza terenem osiedla. I tutaj nie ma jakby, jest sugestia była inna, że tak jak w przypadku sołectwa powinni oni być również mieszkańcami danego osiedla czy danej dzielnicy. I tu jest ta, ta różnica. Jeżeli chodzi o dalszy przebieg posiedzenia rady, to odbyło się głosowanie I tak jak wspominałem już, poprawki pani legislator takie porządkujące, doprecyzowujące zostały przyjęte.
Została odrzucona poprawka, która właśnie była zgłoszona przez panią senator Bogucką I pozostałe... I ustawa została przyjęta później z tymi poprawkami, poprawkami pani legislacyjnej zostały jednogłośnie przyjęte. Poprawka ustała z poprawkami jednogłośnie, natomiast poprawka mniejszości została nieprzyjęta. I taki wynik tej komisji zgłaszam do Wysokiemu Senatowi o przyjęcie tej ustawy z tymi poprawkami, które zostały przyjęte na komisji.
Maciej Żywno
Uprzejmie panu Senatorowi. Proszę o zabranie głosu senator Annę Bogucką o przedstawienie sprawozdania mniejszości Komisji Samorządu
I administracji państwowej. Pytania przypominam są po wystąpieniu obu senatorów sprawozdawców.
Anna Bogucka
Panie marszałku, wysoka izbo. Jednostki pomocnicze, gminy takie jak sołectwa, osiedla, dzielnice pełnią ważną rolę, odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu danego samorządu. Tak jak sama nazwa wskazuje, są taką jednostką pomocniczą dla organu wykonawczego, a więc dla wójta, burmistrza, prezydenta czy też dla rady, czyli organu stanowiącego I te jednostki pomocnicze są jakby... Czyli gmina jest podzielona na, na wiele jednostek pomocniczych I kandydaci, którzy kandydują do rady tych poszczególnych jednostek pomocniczych, powinni być związani z tą jednostką pomocniczą. Powinni, bo oni przecież są od tego, by reprezentować interes I być głosem mieszkańców tej jednostki pomocniczej.
W przeciwnym razie, jeżeli to są osoby, które nie mieszkają na terenie danej jednostki pomocniczej, mamy do czynienia z przedłużeniem właściwie polityki rady gminy, bo to radni są od tego, by reprezentować obszar całej gminy. To jest rada gminy, rada danego samorządu. Dlatego też uważam, że tak jak w sołectwach jest zapis, że kandydaci do rady sołeckiej powinni zamieszkiwać na terenie danego sołectwa, tak samo powinien być jednolity zapis, że kandydaci do rady osiedla powinni zamieszkiwać na danym osiedlu I kandydaci do dzielnicy też powinni mieszkać na terenie danej dzielnicy. To zapewni spójność, ale jednocześnie pewność, że będą reprezentować mieszkańców tych, którzy zamieszkują na danym terenie. Tam no były jakieś dyskusje, że ktoś mieszka po drugiej stronie ulicy I to I on już jest w innej dzielnicy, no ale to są sytuacje pojedyncze, przypadkowe, natomiast uogólnienie powinno być takie.
Dlatego też zgłaszam w imieniu pana Wiktora Durlaka, Macieja Górskiego I we własnym wniosek mniejszości, który dotyczy zapisu następującego, w artykule pierwszym w punkcie 2 w literze c ustęp 5 otrzymuje brzmienie członkowie rady dzielnicy, osiedla I zarządu osiedla, w którym organem uchwałodawczym jest ogólne zebranie mieszkańców, wybierani są przez stałych mieszkańców odpowiednio dzielnicy lub osiedla uprawnionych do głosowania w głosowaniu tajnym, bezpośrednim spośród nieograniczonej liczby kandydatów stale zamieszkujących na obszarze jednostki pomocniczej, w której kandydują I mających prawo wybieralności do rady gminy na obszarze której położona jest ta jednostka pomocnicza. I bardzo proszę wysoką izbę o uwzględnienie tej po poprawki, która uważam, że jest zasadna I potrzebna. Dziękuję.
Maciej Żywno
dostrzegam. Projekt ustawy jest projektem poselskim, ale nie ma z nami przedstawiciela upoważnionego posła, zatem przechodzimy do strony rządowej. Witam serdecznie pana ministra Tomasza Szymańskiego. Czy pan minister w przedmiotowej sprawie zechce zabrać głos? Bardzo proszę.
Tomasz Szymański
Dziękuję bardzo. Szanowny panie marszałku, wysoki senacie. Mimo że pan poseł sprawozdawca, za co serdecznie dziękuję w sposób wyczerpujący, sprawozdał senatorom z wczorajsze posiedzenie komisji. Absolutnie tak, potwierdzam wszystkie rzeczy I dyskusje wraz z wątpliwościami, które zostały poruszone na wczorajszym posiedzeniu. Również oczywiście odniosę się do dyskusji, którą przeprowadziliśmy nie tylko z panią senator po podczas wczorajszej komisji, ale problematyka ta zakreślenia obszaru wybieralności również była przedmiotem zainteresowania komisji podczas posiedzenia Sejmu, podczas posiedzenia Komisji Samorządu Terytorialnego w parlamencie.
Szanowni państwo, tak jak zostało również to powiedziane, przedłożony wysokiemu senatowi projekt ustawy ma charakter poselski, został złożony przez grupę posłów I jego głównym celem, zadaniem było ujednolicenie przepisów w zakresie biernego prawa wyborczego, czyli prawa wybieralności organach jednostek samorządu terytorialnego, a przede wszystkim określenie właśnie status, statusu osób, które mogą pełnić w organach jednostek pomocniczych określonych czynności I nie są osobami skazanymi. Chodzi głównie o wykluczenie osób wskazanych prawomocnym wyrokiem sądu za przez, za przestępstwo umyślne. To była sentencja, to było całe clue tego projektu. I oczywiście zmiana ta ma charakter priorytetowy. Oczywiście podczas dyskusji zarówno w Sejmie, jak I w Senacie były również podnoszone kwestie związane z, z przesłankami wygaśnięcia mandatu, bo ustawa, jak państwo widzicie, nie jest duża, jest, ma 3 artykuły, z czego ostatni jest oczywiście vagatio legis.
Od razu może wytłumaczę, dlaczego sześciomiesięczny. Chodzi o możliwość dostosowania statutów poszczególnych jednostek organów pomocniczych do nowych ram norm prawnych, które będą wynikały z przyjęcia tej ustawy. I tak naprawdę, co do, co do jakby meritum I co do zasady, nie było żadnych uwag słusznie faktycznie I zarówno w Sejmie, I Senacie. Dyskusja była jakby przyjęta, jakby te podstawowe zapisy, te podstawowe artykuły były przyjęte bez dyskusji. Dokładnie pojawił się problem w usystematyzowaniu kwestii właśnie z zakresu terytorialnego, z którego mają być wybierani zarówno sołtysi, czy też członkowie rady sołeckiej I też w przypadku dzielnic I rad osiedla.
I tutaj, szanowni państwo, pozwoli pani, że od razu się odniosę, bo ta dyskusja miała ten sam charakter. Szanowni państwo, sołectwo cechuje się, jak wszyscy wiemy, znacznie silniejszą identyfikacją z określoną miejscowością, określonym terenem. No a sołtys, jak zwykle państwo wiecie, no zawsze ma silny mandat do tego, że sprawuje swoją funkcję, bo jest naturalnie, integralnie, wielopokoleniowo nawet związany ze swoją społecznością. Natomiast jednostki pomocnicze w postaci dzielnic, rad, osiedli mają charakter czysto administracyjny I tego, tego charaktery, tego charakteru więzi z mieszkańcami do końca nie oddają. Poza tym byłaby...
Bo szukaliśmy tych narzędzi zarówno podczas dyskusji na komisji sejmowej w parlamencie, jak I w senacie, szukaliśmy narzędzi, które pozwala, pozwalałyby zweryfikować, na podstawie czego można zweryfikować kwestię zamieszkania, miejsce pobytu oraz tak zwanych więzi funkcjonalnych bytowych z danym osiedlem w danym miejscu. No nie ma takich narzędzi, ponieważ wiązałoby się to chyba z koniecznością przeprowadzenia przez radę gminy postępowań wyjaśniających na temat konkretnego zamieszkania osoby, która sprawuje mandat I, I czy spełnia tą przesłankę trwałego, trwałego funkcjonowania w danej społeczności osiedlowej w tym przypadku. W warunkach miejskich, jak państwo wiecie, bo wczorajszy, wczorajsza dyskusja też była po, przeprowadzona takimi wskaźnikami. Pan senator, pan senator, przewodniczący komisji, wspomniał również na przykład Gliwic, że mamy 25 jednostek pomocniczych w ramach osiedla, a osiedla mogą być bardzo duże, Nowa Huta 180000, Fordon 50000, powodują, że po prostu ta, ta identyfikacja poszczególnych kandydatów nie jest możliwa do przeprowadzenia. I tak jak powiedziałem, dla nas ustalenie ostatecznego kształtu faktu zamieszkania na obszarze danej dzielnicy jest praktycznie po prostu niemożliwa.
To jest charakter deklaratywny, tak jak spis wyborców, przecież nie ma obowiązku meldunkowego. Tak naprawdę jest to kwestia deklaratywna I nie ma narzędzi, które by w sposób obiektywny dawały możliwość zakwalifikowania danego mieszkańca danej dzielnicy w tym, w tym że właśnie, na tym że osiedlu czy też na tej dzielnicy. Dlatego, szanowni państwo, już dłużej nie będę tutaj opowiadał, ponieważ tak jak powiedziałem, serdecznie dziękuję panu senatorowi za wiążące, wyczerpujące przedstawienie zakresu ustawy. Serdecznie proszę senat o przyjęcie tej ustawy z przyjętymi poprawkami, które wczoraj zostały przyjęte. Dziękuję.
Maciej Żywno
Dziękuję uprzejmie panie ministrze. Czy są pytania do pana ministra? Nie dostrzegam. Uprzejmie dziękuję panie ministrze. Otwieram dyskusję.
Informuję wysoką izbę, że nikt do dyskusji się nie zapisał. Dla porządku informuję, że głos w dyskusji do protokołu złożyli senatorowie: Brejza Ryszard, Golba Mieczysław, Gromek Janusz,
Majer Ryszard, Pęcherz Janusz, Sekuła Anna, Szenfeld Adam, Szwed Aleksander, Świlski Ryszard, Woźniak Piotr. Dziękuję, zamykam dyskusję. Czy pan minister jeszcze słowo zamknięcia? Dziękuję uprzejmie. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia senatu.
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu piętnastego porządku obrad. Ustawa o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Tekst ustawy zawarty jest w druku numer 813, a sprawozdanie komisji w druku numer 813 a. Proszę o zabranie głosu senatora Macieja Żywno I przedstawienie sprawozdania Komisji Samorządu Terytorialnego I Administracji Państwowej. Jeżeli Wysoka Izba nie widzi przeciwwskazań, to zabiorę głos z miejsca.
Dziękuję uprzejmie. Wysoka Izbo, zmiana dotyczy ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Chciałoby się powiedzieć, że pies w służbie ratowania ludzi nie jest zjawiskiem nowym, a w samej straże, w tym ochotniczej straży pożarnej funkcjonuje od przeszło trzydziestu lat. Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych z 2000 dwudziestego trzeciego roku nie objęła swym zakresem obszaru pracy psów ratowniczych w OSP I dlatego należało to uzupełnić. Jest to 1 z tych poprawek, która uzupełnia ustawę z 2000 dwudziestego trzeciego roku I tak jak pan minister zwrócił uwagę, pewnie nie będzie to ostatnia tego rodzaju nowelizacja tejże ustawy.
Jest to inicjatywa poselska. Sprawozdawcą jest ze strony Sejmu poseł Bartosz Romowicz. Na komisji dyskutowaliśmy o projekcie ustawy regulującej status prawny psów ratowniczych, który stwarza jednolite zasady szkolenia, egzaminowania I do działań ratowniczych oparte o system zawodowej Państwowej Straży Pożarnej, a szkolenia dotyczą zarówno psa, jak również opiekuna zwierzęcia. Obejmuje również zasady I możliwość skutecznego udziału psów ratowniczych OSP prowadzonych wspólnie z innymi służbami, inspekcjami I strażami. I ustawa doprecyzowuje zapis prawny, wskazując, że zadania ochotniczych straży pożarnej, podejmowane w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska, mogą być realizowane z wykorzystaniem psów ratowniczych OSP, a jednocześnie przy OSP, psy OSP mogą być używane przez Państwową Straż Pożarną na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Samorządy mają dokonać przeglądu w OSP w zakresie korzystania z psów I dokonują zawarcia umów wprowadzających innych ustaw. I tu też jest od razu uwaga, to pomaga, o czym mało się mówi, niekoniecznie na samej komisji to by padło, ale zabezpiecza również samorządy w zakresie finansowania psów ratowniczych, a chodzi o wydatki potencjalnie kwestionowane przez na przykład regionalne izby obrachunkowe. Obok samorządu przewidywane jest wsparcie finansowe ze strony administracji rządowej. I tu znowu ta umowa na korzystanie z psa ratowniczego umożliwia znowu z kolei dla Państwowej Straży Pożarnej czy administracji rządowej wspierać utrzymanie I rozwój psów ratowniczych. Na komisji do propozycji ustawowej ustosunkował się pan minister Wiesław Leśniakiewicz oraz zastępca komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z pełną akceptacją dla rozwiązania prawnego wskazanego z inicjatywy poselskiej.
W czasie dyskusji senatorowie, w tym senator Pęcherz, zwracali uwagę na wsparcie utrzymania psów, zaś senator Gromek kładł nacisk na szybkie przyjęcie rozwiązania jako dobrego dla rozwoju ochotniczych straży pożarnych jako takich. Wniosek przewodniczącego komisji o przyjęcie ustawy bez poprawek został przyjęty jednogłośnie. Dziękuję. Czy są pytania do mnie jako do senatora sprawozdawcy? Dziękuję uprzejmie.
Nie ma z nami przedstawiciela wnioskodawców ze strony posłów, a zatem przechodzę od razu do strony rządowej. Czy Pan Minister zechce zabrać głos w przedmiotowej sprawie? Bardzo proszę.
Wiesław Leśniakiewicz
Szanowny panie marszałku, Wysoki Senacie, dziękuję za to wprowadzenie, które pan przedstawił, właściwie całą ideę wdrożenia psów ratowniczych, dzisiaj funkcjonujących w ochotniczych strażach pożarnych I przewodników do całego systemu reagowania I pomocy nie tylko Państwowej Straży Pożarnej, ale również I innym służbom, o czym pan wspomniał, bo taka sytuacja ma miejsce. To jest również oczekiwane przez środowisko strażaków ochotników, którzy mocno angażują się w ten proces. O tym wie również obecny na sali pan Prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Waldemar Pawlak. W związku z powyższym ta inicjatywa poselska jest popierana zarówno przez komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, jak również I przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, bowiem wiemy o tym, że przewodnik I pies to są nierozłączni właściwie do do końca żywotności, głównie psa. Stąd też po prostu wsparcie Państwowej Straży Pożarnej, która ma również psy ratownicze w swoich zasobach I ma również przewodników poprzez wolontariat I daje większe możliwości funkcjonowania przede wszystkim grup poszukiwawczo-ratowniczych w naszym kraju, ale również mocne wsparcie policji, bowiem policja bardzo często wykorzystuje przygotowane psy do ewentualnie poszukiwania osób zaginionych w różnych okolicznościach, a na pewno te psy będą użyteczne razem z przewodnikami w sytuacjach, kiedy, kiedy faktycznie, faktycznie no trzeba będzie użyć tych tych no no no węchu psa, bo taka kolej rzeczy.
Ja z tego miejsca chciałem również podziękować naszym kolegom z Państwowej Straży Pożarnej, którzy no kiedyś rozpoczynali w ogóle ten pomysł budowania psów ratowniczych. Oni dzisiaj funkcjonują w ochotniczych strażach pożarnych. Nie są już czynnymi funkcjonariuszami, ale nadal nadal ten element realizują. Tutaj mam na myśli choćby nawet Maćka Halotych, który który nawet dzisiaj jakiś czas z nim rozmawiałem, Mirka Populita, to są ci, którzy kiedyś faktycznie podejmowali to ten pomysł I I on był budowany oddolnie I tak samo jest w ochotniczych strażach pożarnych. To oddolny jest pomysł, który ewentualnie buduje 10:10 zasób I myślę, że to jest kolejna wartość dodana do całego systemu reagowania w naszym kraju.
Dziękuję uprzejmie.
Maciej Żywno
Dziękuję uprzejmie. Jak widać są pytania panie ministrze. Bardzo proszę pan senator Schwedt.
Aleksander Szwed
Dziękuję panie marszałku. Panie ministrze chciałem zapytać czy wiemy ile mamy takich psów ratowników w Polsce? Czy czy mają państwo takie
Wiesław Leśniakiewicz
informacje, takie Dokładną wiedzę ma komendant główny Państwowej Straży Pożarnej, bo on ma tą analizę właściwie codziennego zaangażowania, to jeśli pan marszałek
Bardzo proszę, pani generale.
Speaker 147
Jest ze mną komendant główny, na pewno bardziej kompetentnie odpowie na to pytanie.
Maciej Żywno
Tylko mikrofon proszę włączyć. Ale nie włączono, to już. Niezawodna pani senator pomoże. O, dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo pani senator.
Maciej Żywno
111 mamy zespołów ochotniczych straży pożarnych I 47 zespołów Państwowej Straży Pożarnej. Dziękuję bardzo panie senatorze. Dziękuję uprzejmie. Nie widzę więcej pytań, panie ministrze, uprzejmie dziękuję. Czy pan generał jeszcze w w przedmiotowej sprawie chce zabrać głos?
Dziękuję, panie. Dziękuję uprzejmie. Otwieram dyskusję. Informuję wysoką izbę, że nikt do dyskusji się.
Jak jak mogę.
Maciej Żywno
po pomyślę, pomyślę, zapraszam panie setorze, bardzo proszę. Czyli zatem w dyskusji pan senator szwedzki.
Aleksander Szwed
Złożyłem, ale wycofałem. Dziękuję. Panie marszałku, wysoka izbo. Ochotnicze straże pożarne to 1 z najważniejszych filarów bezpieczeństwa lokalnych społeczności. To 1000 druhów I druhen, które często jako 1.
Pojawiają się tam, gdzie zagrożone jest życie, zdrowie I mienie mieszkańców. Warto przypomnieć, że kompleksowe uregulowanie statusu ochotniczych straży pożarnych nastąpiło dzięki ustawie przyjętej w 2000 dwudziestym pierwszym roku z inicjatywy rządu Prawa I Sprawiedliwości. Był to 1. Tak szeroki akt poświęcony ochotniczym strażom pożarnym, który uporządkował kwestie ich zadań, finansowania I ochrony prawnej strażaków ochotników. Obecna nowelizacja jest kolejnym krokiem w tym kierunku.
Wprowadza podstawę prawną dla działania psów ratowniczych w OSP oraz pozwala ujednolicić standardy ich szkolenia I egzaminowania ze standardami obowiązującymi w Państwowej Straży Pożarnej. Warto podkreślić, że druhowie OSP od lat wykorzystywali wyszkolone psy w akcjach poszukiwawczych I ratowniczych, często w najtrudniejszych warunkach I sytuacjach, gdzie liczyła się każda minuta. Dzisiejsze rozwiązania jedynie dostrzegają I porządkują tę ważną część ich służby. Jednocześnie przy takich zmianach trzeba pamiętać, że za przepisami musi iść również realne wsparcie dla jednostek OSP, bo bezpieczeństwo mieszkańców nie buduje się wyłącznie ustawami, ale przede wszystkim ludźmi, którzy każdego dnia są gotowi nieść pomoc. Dziękuję bardzo.
Maciej Żywno
Dziękuję uprzejmie. Nie ma więcej osób zgłoszonych do
Dyskusji. Dla porządku informuję, że głos dyskusji do protokołu złożyli senatorowie. Błaszczyk Przemysław, Brajza Ryszard, Godylla Beniamin, przepraszam, Gromek Janusz, Hibner Jolanta, Majer Ryszard, Pęcherz Janusz, Szenfeld Adam, Świlski Ryszard. Zamykam dyskusję. Czy pan minister jeszcze słowo na zamknięcie?
Można z miejsca na to. Dobra,
Wiesław Leśniakiewicz
o dobra, dziękuję. Otóż tutaj jeszcze w odniesieniu do informacji, którą pan senator powiedział, to dostrzegamy również cały proces wsparcia w ogóle tego komponentu, strażaków ochotników, którzy są zaangażowani w cały ten proces, również możliwości, które będziemy tworzyć w ramach programu ochrony ludności I wzmocnienia całego potencjału ochotniczych straży pożarnych. Tu widzimy tą przestrzeń. Oczywiście komendant główny będzie przygotowywał profile ochotniczych straży pożarnych również w tym zakresie I w ramach tej tych możliwości zwiększymy również nie tylko ze środków Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego możliwości wspierania ochotniczych straży pożarnych poza systemem w ka... No w tym w tym w tym obszarze między innymi utrzymania I psów ratowniczych I wraz z nimi no odpowiednich przewodników.
Dziękuję uprzejmie.
Maciej Żywno
Dziękuję uprzejmie panu ministrowi za uzupełnienie wystąpienia. Informuję, że głosowanie w sprawie rozpatrywanej ustawy zostanie przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Serdecznie dziękujemy zaproszonym gościom. Szanowni państwo, senatorowie, zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią punkt 16. Dotyczący ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw, rozpatrzymy jutro.
Niemniej nie kończymy dzisiejszego posiedzenia. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu siedemnastego porządku obrad. 2. Czytanie projektu uchwały w sprawie zmiany regulaminu Senatu. Przypominam, że projekt ten został wniesiony przez Komisję regulaminowo, regulaminową etyki spraw senatorskich I zawarty jest w druku numer 755, a sprawozdanie w druku numer 755 s.
Sprawdzanie Komisji Ustawodawczej oraz Komisji z regulaminowej etyki spraw senatorskich przedstawi senator Marek Burowski. Bardzo proszę panie marszałku.
Marek Borowski
Dziękuję. Dziękuję panie marszałku. Tak jak pan marszałek powiedział, inicjatywa wyszła Komisji Regulaminowej I etyki senatorów, tak. A następnie była omawiana na wspólnym posiedzeniu tejże komisji I komisji ustawodawczej. I w wyniku wprowadzenia różnego rodzaju poprawek mamy 10:10 tekst, ten druk, który, który państwu przedstawiono.
Otóż, od jakiegoś czasu senatorowie sygnalizowali, ale także biuro legislacyjne dostrzegało, że jest potrzeba wprowadzenia pewnych zmian do regulaminu. Nie chodzi tutaj o żadne zmiany rewolucyjne, ale bądź to były kwestie czysto techniczne, czy, czy gramatyczne, ale były także bardziej merytoryczne, które oczywiście nie przeszkadzały nam tutaj specjalnie w pracy, no niemniej jednak wymagały poprawy I można powiedzieć, że takim katalizatorem tych zmian, których doprowadził do tego, że przedstawiamy ten dokument była decyzja o zmianie aparatury do głosowania w naszej izbie. Ta zmiana nastąpi być może już od jutra zaczną się prace, w każdym razie w czasie, w czasie urlopu, ponieważ ten nowy system będzie oparty na, na systemie dotykowym na ekranie I w związku z tym pewne przepisy, które są w tej chwili w regulaminie odnoszą się do obecnego systemu, systemu z naciskaniem przycisków, a także z niemożliwością na przykład głosowania, jednoczesnego głosowania na kilka osób, kilku kandydatów, kilkoro kandydatów w sytuacji, w której do obsadzenia jest na przykład 1 miejsce tylko. Więc już to wymagało zmiany, no I to spowodowało, że zebrano całą resztę I dlatego mamy tutaj kilka propozycji, a ja szybciutko mówię. 1., właściwie już powiedziałem, wprowadzenie systemu dotykowego, ekranowego, a więc będzie można głosować na kilku kandydatów.
Jednocześnie można będzie także zapisywać się do głosu, nie tylko odchodząc do sekretarza, ale z miejsca, więc ta możliwość musi być ujęta oczywiście w regulaminie. Po 2. Bardzo rzecz praktyczna. Zebrano wszystkie różne czasy wystąpień różnych osób w różnych, że tak powiem, sytuacjach w jednym artykule. Jakbyście państwo dzisiaj popatrzyli na, na regulamin, to tamte czasy są rozsiane po całym regulaminie I czasami trudno to znaleźć I nawet są czasami spory, jak długo ten mówca akurat może przemawiać.
Teraz będzie to w jednym artykule, będzie można to szybko sprawdzić. Po 3. Doprecyzowano tryb przyjmowania uchwał, tak zwanych rocznych, czyli z patronem danego roku. Jak wiadomo, regulamin dzisiaj mówi, że Senat przyjmuje maksimum 5, no ale w sytuacji, w której, znaczy nie przewidywał właściwie sytuacji, w której może się pojawić 6.. To nie było wykluczone.
Ona się nie pojawiła jak do tej pory, ale nigdy nie wiadomo, czy nie pojawi się 6.7.. W związku z tym 10:10 punkt regulaminu poszerzono w taki sposób, żeby było wiadomo, co robić w takiej sytuacji. Po 4., zdefiniowano zespoły senackie. Do tej pory w regulaminie jest prosty zapis, że senatorowie mogą tworzyć zespoły o charakterze niepolitycznym, no ale w efekcie senatorowie tworzyli zespoły, które jedne były senackie, 2. Nazywali parlamentarnymi, a niekoniecznie takimi były, więc w tej chwili te zapisy są już precyzyjne.
Zespół Senacki co najmniej 5 osób I oczywiście na czele senator, tam są tylko senatorowie, natomiast zespół parlamentarny wymaga przynajmniej jednego posła w składzie, ale przewodniczącym musi być senator. I to jest określone. I wreszcie doprecyzowano I uproszczony, I wprowadzono pewne uproszczenia w pracy Komisji Petycji. Uzgodniono to z Komisją Petycji, tak że nie jest to żaden zamach na tę komisję. I to są główne zmiany.
Tam jest jeszcze sporo innych, jak państwo spojrzycie na ten druk, ale one są wynikowe. Gramatyczne, techniczne, wynikające ze zmian w innym przepisie I tak dalej. To tych oczywiście nie będę omawiał. Ten projekt został w komisji, w komisji regulaminowej. Został przyjęty jednogłośnie.
W komisji, w dwóch komisjach, komisji regulaminowej, ustawodawczej został przyjęty w każdym razie bez głosu sprzeciwu. Oczywiście rekomenduje przyjęcie, ale to, tego nie nie mogliśmy przewidzieć, Mianowicie już po przyjęciu przez komisję tego projektu pan prezydent podpisał ustawę, która no jakiś czas nam odleżała. W tej... To jest ustawa dotycząca, dotycząca Komisji Rozwoju, znaczy utworzenia między innymi w tej ustawie, Komisji Rozwoju Bezpieczeństwa Sztucznej inteligencji. Taka ustawa ona przez nas też przechodziła.
No I w tej ustawie jest powiedziane, że jeśli chodzi o przewodniczącego tej komisji, to jest on powoływany I odwoływany na takich samych zasadach jak Prezes Najwyższej Izby Kontroli czy Rzecznik Praw Dziecka, czyli najpierw w Sejmie, a potem jest zatwierdzany przez Senat, więc korzystamy w tej chwili z okazji, jakby w ostatniej chwili, aby również wnieść taką poprawkę, która w jednym z tych punktów do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli Rzecznika Praw Dziecka dodaje jeszcze Przewodniczącego Komisji Rozwoju I Bezpieczeństwa
Sztucznej inteligencji. To wręczam. I jednocześnie chciałbym prosić, panie marszałku, aby na podstawie artykułu 81 ustęp 4 regulaminu senatu, pan Marszałek zechciał wyznaczyć komisjom termin przygotowania dodatkowego sprawozdania, celem przeprowadzenia trzeciego czytania pro projektu uchwały jeszcze na tym posiedzeniu. Dziękuję bardzo.
Speaker 20
Dziękuję bardzo. Czy są pytania do sprawozdawcy komisji, zarazem do upoważnionego przedstawiciela wnioskodawcy? Są, tak że bardzo proszę.
Ja już tyle dotrwałam tu,
Speaker 152
Myślę, że pytanie będzie spójne z trzema senatorami, bo dokładnie o to, co w kuluarach mówiliście, to ja zapytam. Jak jest w regulaminie Sejmu? Bo skoro u nas jest pięcioro senatorów, a zespół parlamentarny jest pięcioro senatorów I co najmniej 1 poseł, to jak jest w regulaminie sejmowym, bo w Sejmie też są zespoły parlamentarne I jaka tam jest proporcja I czy to nie powinno być spójne I zgodne, bo rozumiem, że jeśli mówimy o zespole parlamentarnym bez dookreślenia, jaki to jest czy sejmowy, czy senacki, no to może być pewna rozbieżność. Dziękuję.
Marek Borowski
No, Mogę tylko powiedzieć, że mogę pani senator udzielić odpowiedzi na piśmie.
Speaker 152
to ja chcę dopytać, bo jeżeli jest, jeżeli jest inny, to czy no nie wiem, nie warto by było tego jednak ujednolicić, no bo mamy, bo mamy zespoły, zespoły.
Marek Borowski
Nie wiem co, ja tutaj jestem zwolennikiem suwerenności z Senatu I no nie będziemy, nie będziemy się kłaniać Izbie Niższej. Mogę jeszcze wygłosić kilka bardziej zdecydowanych zdań, ale wydaje mi się, że te wystarczą. Do
pana marszałka.
Sławomir Rybicki
Czy to prawda panie marszałku, panie senator, że jest sprawozdawcą, że regulamin Sejmu w zakresie zespołów sejmowych I parlamentarnych został niezwykle bardzo rozbudowany na kilka stron, a nasz, nasze zapisy są bardzo proste, dającą senantowi większą autonomię I swobodę w tym zakresie.
Marek Borowski
Tak jest, tak właśnie jest, ale jaka jest tego przyczyna? Przyczyna tego jest taka, nie chciałbym, żeby to było gdzieś szeroko cytowane, że senatorowie zachowują się zdecydowanie bardziej poważnie, To znaczy jak tworzą zespół, to ten zespół się zbiera, ten zespół coś omawia, tak? Natomiast jeśli chodzi o naszych braci mniejszych, to tam dzieją się rzeczy dziwne. Tam jest 100 ileś tych zespołów albo I więcej, z których część zbiera się tylko za pierwszym razem, żeby wybrać przewodniczącego, który wydrukuje sobie wizytówkę, że jest przewodniczącym I następnie nie ma żadnej działalności. W związku z tym rzeczywiście marszałek Sejmu no musiał coś z tym zrobić I dlatego w regulaminie sejmowym jest szereg przepisów, które no mają na celu tak naprawdę eliminowanie tego rodzaju pseudozespołów.
Nam myślę, że to nie grozi.
Speaker 23
Dziękuję bardzo. Pan Senator użył formuły z Pierwszej Rzeczypospolitej o Braciach Mniejszych, bo tak się mówiło w saracie o Sejmie, wbrew, że nie jest to tylko zakonny zwrot. Bardzo proszę, pan senator Adam Badnar zadaje pytanie.
Adam Bodnar
Przepraszam serdecznie, bo być może moje pytanie jest nadmiernie spontaniczne I wynika z tego, że nie zgłębiłem tematu, ale jak spojrzałem do tego artykułu dziewięćdziesiątego pierwszego, który mnie zafrapował, to tam się pojawia nazwa instytucji Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. Przynajmniej ta wersja regulaminu Senatu, która wisi na stronie Senatu, a ten urząd już się inaczej nazywa Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Czy nie, czy to, czy czy to być może coś zostało nieuwzględnione, czy czy być może przy okazji byłaby jakaś szansa jeszcze, żeby to tutaj dostosować, ale być może moje pytanie wynika z mojej niewiedzy I niezorientowania się w rzeczywistości.
Marek Borowski
Panie senatorze, to cenna jest uwaga, oczywiście tego, tego nie nie dostrzegliśmy pewnie, prawda? Który to jest?
Marek Borowski
91., tak? Grzegorz, nie przyszedł. Prezes urzędu, prezes urzędu ochrony danych osobowych.
Marek Borowski
nie chciałbym teraz tak na gorąco zachęcać do zgłoszenia poprawki, bo takie rzeczy wymaganie.
Z grudnia 2000 dwudziestego
Marek Borowski
Ja chcę, ja chcę powiedzieć, że, ja chcę powiedzieć, że jest jeszcze 1 ustawa, która wprowadza kolejną, kolejną osobę, która, która będzie powoływana przez Senat I zapewne w październiku my I tak będziemy musieli do tego podejść, w związku z tym można będzie to ewentualnie poprawić. Na dzisiaj nie ma jakby potrzeby specjalnej, bo nic tu się nie dzieje, A tak naprawdę ja się chcę powiedzieć, że jest jeszcze coś, co zostało dostrzeżone. To akurat, akurat przeze mnie. Mianowicie, że sejm podejmuje uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na powołanie Rzecznika Praw Obywatelskich, ale już nie na odwołanie. A Rzecznik Praw Obywatelskich może być odwołany nie tylko z przyczyn oczywistych I naturalnych, które nie wymagają zatwierdzania przez Senat, jak na przykład niemożność sprawowania urzędu ze względu na chorobę tak dalej.
Tylko także ze względu na to, że sprzeniewierzył się wartością. Czyli z tego wynika, że sejm może dość dowolnie uznać, że rzecznik sprzeniewierzył się wartością I może go odwołać I wtedy senat nie ma już nic do powiedzenia. Ale pan rzecznik, bo jest innego zdania, proszę bardzo.
Speaker 20
To jest czas pytań, chyba że pan, panie senatorze, użyję formuły pytania, żeby to wyjaśnić. Bardzo proszę pana senatora Adam Bodnar. Panie senatorze bardzo proszę.
Nie ma więcej
Takie są emocje.
Dobrze.
Każdy ma pewną wątpliwość.
Speaker 20
Tak jest. Otwieram dyskusję, nikt się do dyskusji nie zapisał. W takim razie informuję, że do protokołu zostały już złożone swoje wystąpienia w dyskusji przez senatorów Ryszarda Brejzę, Janusza Gromka, Adama Schinfelda, Aleksandra Szweda. Informuję jednocześnie, że wnioski o charakterze legislacyjnym zostały złożone przez senatorów Marka Borowskiego I Sławomira Rybickiego. Zamykam dyskusję.
Speaker 23
Ponieważ zostały złożone wnioski o charakterze legislacyjnym, Senat kieruje projekt uchwały do Komisji Ustawodawczej oraz do Komisji Regulaminowej Etyki I Spraw Senatorskich. Senator Marek Borowski zgłosił wniosek o wyznaczenie Komisją terminu przygotowania dodatkowego sprawozdania w celu przeprowadzenia trzeciego czytania projektu uchwały jeszcze na tym posiedzeniu Senatu. Jeżeli nie usłyszę głosów sprzeciwu, uznam, że Senat przyjął przedstawiony wniosek. Głosów sprzeciwu nie słyszę. W takim razie poproszę o komunikaty.
Ewa Kaliszuk
Szanowni państwo, posiedzenia Komisji Ustawodawczej. Wspólnie z Komisją Regulaminową Etyki I Spraw Senatorskich w sprawie wniosków legislacyjnych zgłoszonych do projektu uchwały w sprawie zmiany regulaminu Senatu odbędzie się dziś 5 minut po ogłoszeniu przerwy. Posiedzenia Komisji Ustawodawczej wspólne z Komisją Praw Człowieka I Praworządności w sprawie wniosków legislacyjnych zgłoszonych do ustawie
Ewa Kaliszuk
Zmiany, do ustawy o zmianie ustawy w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną odbędzie się dziś 10 minut po ogłoszeniu przerwy. Posiedzenia Komisji Ustawodawczej wspólne z Komisją Praw Człowieka I Praworządności w sprawie rozpatrzenia ustawy o zmianie ustawy Prawo o Adwokaturze oraz ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej Rzeczypospolitej Polskiej odbędzie się jutro, we czwartek o godzinie ósmej rano. Wszystkie posiedzenia odbędą się w sali numer 217. Dziękuję.
Speaker 20
Dziękuję bardzo I ogłaszam przerwę do jutra do godziny dziesiątej rano.
Dziękuję bardzo.