Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu (KSP)

3 September 2026

00:05 - 01:14
Speaker 2
Dzień dobry państwu.  Mamy godzinę jedenastą.  Na podstawie listy obecności można stwierdzić, że dysponujemy kworum.  Zatem otwieram posiedzenie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego I Środków Przekazu.  Panie I panowie, porządek dzienny posiedzenia przewiduje 1. 

Czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim I prawach pokrewnych oraz ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim rak pokrewnych.  2 razy.  Dobrze.  Oraz ustawy o grach hazardowych, jest to druk 30 12.  Informuję, że może jak sejmu skierował w dniu dwudziestego sierpnia bieżącego roku projekt ustawy zawarty w druku numer 30 12 do dalszego czytania do Komisji Kultury Dziedzictwa Narodowego I Środków Przekazu Zaborczych z artykułem trzydziestym dziewiątym ustęp 1. 

Regulaminu Sejmu.  1.  Czytanie obejmuje uzasadnienie projektu przez wnioskodawcę, debatę w sprawach ogólnych zasad projektu oraz pytania posłów I odpowiedzi wnioskodawców.  Przystępujemy, proszę państwa, do pierwszego czytania.  Bardzo proszę, witam zarazem pana ministra Macieja Wróbla, witam dystrę społeczną o przedstawienie projektu ustawy. 

Bardzo proszę panie ministrze. 
01:15 - 03:15
Speaker 5
Bardzo dziękuję panie przewodniczący.  Wysoka Komisjo.  Ta ustawa, mimo że zapisana na zaledwie dwóch stronach, jest niezwykle istotna.  Zacznę od krótkiej genezy I potem powiem co dokładnie zmieniamy I dlaczego.  Obowiązek zapewnienia twórcom oraz innym uprawnionym prawa do wynagrodzenia z tytułu publicznego użyczania egzemplarzy utworów wyrażonych słowem przez instytucje dostępne dla ogółu społeczeństwa, w szczególności przez biblioteki publiczne określane jako public landing right, został wprowadzony do polskiego porządku prawnego ustawą w 2000 piętnastym roku. 

Wynagrodzenie to pełni funkcję rekompensaty za ograniczenie możliwości korzystania...  Za ograniczenie możliwości czerpania korzyści majątkowych z eksploatacji utworów wynikające z powszechnego I nieodpłatnego korzystania z książek w bibliotekach.  Mechanizm ten godzi 2 istotne wartości.  Po 1.  Potrzebę zapewnienia szerokiego, nieodpłatnego dostępu do książek I upowszechniania czytelnictwa oraz ochronę słusznych interesów majątkowych twórców I wydawców. 

Polski ustawodawca wprowadził rozwiązanie, w którym ciężar finansowania wynagrodzeń w ramach PLR nie obciąża ani bibliotek, ani czytelników korzystających z ich zbiorów, lecz ponoszony jest ze środków publicznych.  Uwzględnił szczególną rolę bibliotek publicznych jako instytucji realizujących zadania o fundamentalnym znaczeniu społecznym, zapewniającym obywatelom równy I nieodpłatny dostęp do literatury.  W bieżącej kadencji we współpracy z członkami powołanego przy Ministrze Kultury I Dziedzictwa Narodowego Zespołu do spraw Pola Literackiego, odpowiadający na oczekiwania przede wszystkim środowiska literackiego.  Po dziesięciu latach obowiązywania tej regulacji, Ministerstwo przeprowadziło już 2 zmiany legislacyjne dotyczące wynagrodzeń za wypożyczenia biblioteczne.  Po 1., wydłużyliśmy okres obowiązywania mechanizmu PR o kolejnych 10 lat, aktualizując jednocześnie wartość rocznych limitów wypłacanych wynagrodzeń. 
03:16 - 04:24
Speaker 6
Po 2., dokonaliśmy przeglądu panelu bibliotek przekazujących dane dotyczące wypożyczeń, stanowiące podstawę podziału środków międzyuprawnionych, zwiększając ich liczbę z sześćdziesięciu do stu, zapewniając też bardziej równomierne rozłożenie geograficzne.  Procedowana dzisiaj nowelizacja odpowiada na oczekiwania w zakresie zwiększenia puli środków publicznych przeznaczanych z Funduszu Promocji Kultury, a więc pochodzących z podatku od gier hazardowych, na finansowanie wynagrodzeń za wypożyczenia biblioteczne.  Obowiązujący poziom dofinansowania ustalony ponad dekadę temu już nie odpowiada realiom ekonomicznym związanym ze wzrostem kosztów działalności twórczej I wydawniczej.  Dlatego proponowana ustawa podnosi limit dofinansowania z pięciu do dziesięciu procent wartości zakupów bibliotecznych.  Przyjęcie I wejście w życie ustawy spowoduje, że na rzecz twórców, tłumaczy I wydawców książek przekażemy w tym roku 11000000 złotych, a w kolejnych latach wartość ta będzie aktualizowana, osiągając w ostatnim roku, czyli w roku 2000 trzydziestym piątym wartość prawie czternastu 1000000 złotych. 
04:24 - 04:56
Speaker 5
Procedowana zmiana nie zamyka oczywiście prac nad doskonaleniem tego mechanizmu.  W dalszym ciągu intencją ministra jest poszerzenie panelu bibliotek o biblioteki akademickie I szkolne wraz z zapewnieniem finansowania wynagrodzeń z odpowiednich części budżetowych.  Zmiany te oczywiście wymagają dalszych uzgodnień na poziomie rządowym.  Bierzemy również pod uwagę możliwość realizacji w kolejnym kroku postulatów środowiska literackiego obejmujących uzupełnienie przedmiotowego zakresu ustawy o e-booki I audiobooki.  Bardzo dziękuję. 
04:57 - 05:12
Speaker 2
Dziękujemy panie ministrze.  Otwieram zatem dyskusję.  Związaną się do przedstawicieli strony społecznej.  Jeśli państwo będą zabierali głos, bardzo proszę o przedstawianie się z imienia nazwiska oraz organizacji, którą reprezentujecie.  Bardzo proszę o pyta... 

05:12 - 05:17

Speaker 2

Zgłosiła się pani przewodnicząca Gosek Popiorek. Bardzo proszę pani przewodnicząca.

05:17 - 06:15

Daria Gosek-Popiołek

Dziękuję bardzo. Cieszy mnie, bo jest to efekt wielomiesięcznej pracy zespołu, ale przede wszystkim no wiele lat już tak naprawdę starań środowiska, jeżeli chodzi o kwestie związane z tymi wynagrodzeniami. Chciałam dopytać, być może nie już w stosunku do tej ustawy, ale generalnie dalszego kierunku prac, jak wygląda kwestia wypożyczeń, audiobooków, e-booków I I ta sprawa, bo widzimy, że to jest coraz bardziej rosnący sektor wypożyczeń w Polsce. No w Krakowie, w wielu też innych miastach jest tak, że w momencie, w którym rozpoczyna się jakby nowy miesiąc I można w bibliotece się zarejestrować po po dostęp do różnych platform, robią się wręcz kolejki. I tutaj ważne, żeby ten interes pisarzy, pisarek, autorów też uwzględniać I chciałabym wiedzieć, wyglądają prace w tym momencie na tym aspekcie.

Dziękuję.

06:15 - 06:29

Speaker 3

Dziękuję bardzo. Czy ktoś jeszcze? Nie ma pytań. Panie ministrze, padło 1 pytanie. Jasne.

06:30 - 07:09

Maciej Wróbel

Bardzo ważne. Bardzo dziękuję pani przewodnicząca za to pytanie. Zespół do spraw Pola Literackiego z tego co wiem planuje zlecenie takiego badania ankietu, żeby dokładnie to zweryfikować, żeby te wyniki przedstawić. Ale co ciekawe, co ciekawe my też analizowaliśmy, jak kwestia włączenia e-booków I audiobooków do PR wygląda w krajach Europy I nic nie wskazuje na to, żeby dzisiaj można było mówić o tym, w większości krajów Unii Europejskiej takie rozwiązania zostały przyjęte. Pani tego nie powiedziała, ale ale jest takie gdzieś powszechne myślenie, że tak się dzieje, więc my dzisiaj oczywiście będziemy to brać pod uwagę, tak jak mówiłem we wstępie, chcemy ten tę kwestię przeanalizować, ale na podstawie konkretnych szczegółowych badań, które uzyskamy.

07:11 - 07:18

Speaker 2

Dziękuję panie ministrze. Byłem zdziwiony, ale się nie zgłasza, ale się zgłosił, był. Bardzo proszę pan profesor Gliński.

07:20 - 08:38

Piotr Gliński

Dziękuję panie przewodniczący. Lepiej późno niż wcale. Ja nie mam szczególnie drażniących pytań, bo to jest oczywiście słuszna nowelizacja. Trzeba po zwiększać te pieniądze. Bogu dzięki, że one pochodzą z funduszu promocji kultury, bo gdyby chodziło o budżet Polski z prawie trzystamiliardowym deficytem w kolejny 3.

Rok, no to by to nie było możliwe, ale dobrze, że to jest. Ale ja 1 słowo do wczorajszej komisji, bo już nie chciałem przedłużać. Wczoraj pan dyrektor Duda Dydo był łaskaw powiedzieć, że o ile pamiętam, urzędnik NIK-u w Polsce ustala, co jest zgodne z prawem, a co niezgodne. NIK ma inną rolę I w innym zakresie kontroluje I orzeka, panie dyrektorze. Rozporządzenie dotyczące testu kulturowego było zgodne z prawem, to tylko jak mówię, banasiowy urzędnik NIK-u uważa, że było niezgodne.

Nie wiem, jaki on ma interes w tym, żeby na przykład niemiecka, bo o to chodzi, niemiecka polityka historyczna. Nie no,

08:38 - 08:39

pan polskie

08:39 - 08:45

Piotr Gliński

publiczne pieniądze. Jak pan słyszy słowo niemiecka, to pan od razu przerywa. No. 1 słowo.

08:47 - 08:50

Speaker 4

Więc Ale nie możemy robić na każdej komisji.

08:50 - 08:52

Erraty do Ja informuję

08:52 - 09:07

Piotr Gliński

opinię publiczną, że w Polsce jest tak, że z polskiego budżetu, polskie środki publiczne mogą w tej regulacji, bo państwo żeście to zmienili, finansować na przykład niemiecką politykę historyczną.

09:07 - 09:22

Speaker 2

Dobrze, kompletnie nie... Temat niezwiązany z posiedzeniem tejże komisji, no ale tak bywa, to zwracam się do strony społecznej, tak bywa bardzo często. Czy ktoś z was jeszcze, szanowni... Bardzo proszę, proszę o przedstawienie się.

09:28 - 09:59

Zbigniew Czerwiński

Przepraszam. Dzień dobry, Zbigniew Czerwiński, Prezes Stowarzyszenia Autorów I Wydawców Kopilałych Polska. Jesteśmy w wyniku wygranego konkursu realizatorem pobierania, rozliczania I wypłat PR-owych. Dziękuję Ministerstwu Kultury I Dziedzictwa Narodowego za przygotowanie tego projektu. Pragnę podkreślić, że PR stanowić może stabilne państwowe źródło dochodów dla autorów, tłumaczy, ilustratorów I wydawców, bo tych dotyczy.

Podniesienie budżetu pozwoli zbliżyć nasze stawki do

10:00 - 10:20

Zbigniew Czerwiński

Wypożyczeń standardów w krajach zachodnioeuropejskich. Dziękuję organizacjom twórców za upór I determinację o zabiegach o zwiększenie tych środków. Potrzebne jest jeszcze tylko uchwały parlamentu, o co bardzo gorąco apeluję, no I oczywiście podpis pana prezydenta. Dziękuję.

10:20 - 10:29

Speaker 2

Dziękuję uprzejmie. Czy ktoś jeszcze z pań I panów? Okay, nie widzę, w związku z tym zamykam dyskusję I stwierdzam jednocześnie zakończenie pierwszego czytania projektu.

10:30 - 10:32

Jeszcze jestem z ustna.

10:32 - 10:35

Speaker 7

Jeszcze raz. Bardzo proszę panią.

10:47 - 12:52

Małgorzata Kalownik

Dziękuję bardzo. Małgorzata Kalownik, dyrektorka Generalna Polskiej Izby Książki. Bardzo mocno trzymamy kciuki za zwiększenie, realne zwiększenie środków na wynagrodzenia, za wypożyczenia biblioteczne. Pan minister wspomniał tutaj już o myśleniu o tym, żeby poszerzyć system I włączyć do systemu PLAR także biblioteki akademickie I naukowe szkolne. My podnosimy ten temat już bardzo wiele razy I nasza sekcja wydawców edukacyjnych, I sekcja wydawców naukowych I popularnonaukowych oraz sekcja wydawców książki dziecięcej I młodzieżowej.

Dotąd książki wypożyczane w bibliotekach szkolnych są kompletnie poza systemem, a to jest główny obieg tej książki tak ważnej w kształtowaniu nawyków czytelniczych. I to, że one są cały czas poza systemem, no jest wielką stratą I dla autorek I autorów, dla ilustratorów, dla wydawców. To samo dotyczy książek w bibliotekach akademickich I pedagogicznych również. Naprawdę bardzo wiele, bardzo wiele książek nadal jest poza systemem, więc mocno trzymamy kciuki również za to, aby właściwe ministerstwa, także poza Ministerstwem Kultury I Dziedzictwa Narodowego, włączyły się I będziemy im o tym przypominać, bo robimy to już od dłuższego czasu, ale będziemy bardzo gorąco namawiać także te ministerstwa do włączenia się do tego systemu I zaangażowania w to, by polscy twórcy I twórczynie, ale też wydawcy I wydawczynie mogli czerpać, mogli uzyskiwać wynagrodzenie za książki, które właśnie w tych bibliotekach są wypożyczane. Dziękuję.

12:52 - 12:53

Dziękuję pani.

12:54 - 12:55

Bardzo proszę.

12:57 - 13:59

Michał Kubanek

Dzień dobry, Michał Kubanek, Stowarzyszenie Czytam I Słucham Legalnie. Ja tylko chciałem tutaj powiedzieć, że jako stowarzyszenie czytam I słucham legalnie, absolutnie wspieramy ten projekt. Widzimy w nim szansę nie tylko na większe finansowanie środków kultury, ale co za tym też idzie zmniejszenie skali piractwa w Polsce, które w tym momencie w naszej ocenie jest tematem dalej właściwie niezaopiekowanym, a bardzo mocno się rozwijającym. Szczególnie tutaj mówię o pirackim rozpowszechnianiu książek elektronicznych I audiobooków. Także tutaj trzymamy za to kciuki I też jesteśmy za tym, żeby ten zakres zastosowania PLR-u, to co tutaj powiedziała przedmówczyni, możliwie rozszerzyć przy oczywiście uwzględnieniu analiz, tak właśnie, żeby te środki trafiały ostatecznie do wydawców, do twórców, co przyczyni się do zwiększenia poziomu naszej kultury, wynagrodzenia autorów, wydawców, no oraz rozwoju tego, tego ważnego rynku I co za tym idzie zmniejszenia także skali piractwa, co oczywiście było też, jest tematem na innych posiedzeniach, ale też tutaj ten, to chciałbym zaakcentować.

Dziękuję.

14:00 - 15:00

Speaker 2

Dziękuję bardzo. Czy ktoś jeszcze z pań I panów posłów? Nie widzę. Tym razem definitywnie zamykam dyskusję I stwierdzam zakończenie pierwszego czytania projektu ustawy z druku 23030 12. Przechodzimy zatem do rozpatrzenia projektu ustawy.

Proszę państwa, czy są uwagi dotyczące samego tytułu ustawy? Jak rozumiem, nie ma. Okay. Przystępujemy do rozpatrzenia zmiany pierwszej w artykule pierwszym, biuro legislacyjne. Straż rządowa?

Okay. Czy są jakieś uwagi ze strony państwa? Nie, nie ma. Stwierdzam, że komisja rozpatrzyła I przyjęła zmianę pierwszą w artykule pierwszym. Przechodzimy do zmiany drugiej w tymże artykule.

Czy są uwagi do tejże zmiany? Biuro legislacyjne, bardzo proszę.

15:00 - 15:17

Speaker 12

Członek Komisie, dziękuję za udzielenie głosu. Do zmiany drugiej my proponujemy, aby posługiwać się skrótem wynagrodzenia za użyczenie. Ten skrót jest wprowadzony w artykule 35 z tekstem 1 ustawy zmienianej. W związku z tym te wyrazy, które są w ust. 1 oraz w ust.

15:18 - 15:36

Speaker 13

3 przez biblioteki publiczne na egzemplarze utworów, o których mowa w art. 8, ust. 4, te wyrazy są zbędne. Wynagrodzenie za użyczenie, skrót jest w ustawie, w związku z tym, jeżeli będzie upoważnienie dla biura, to biuro w w ust. 1 oraz 3 dokona stosownej korekty legislacyjnej.

Dziękuję bardzo.

15:36 - 16:09

Speaker 2

Dziękuję. Przedstawiciele Jesteśmy Panie I panowie członkowie komisji, czy upoważniamy biuro legislacyjne do dokonania niezbędnej, albo czy inaczej, jest sprzeciw wobec upoważnienia? Nie ma, tym samym państwo jesteście upoważnieni do dokonania zmian redakcyjnych. Dziękuję. Zmiana 2.

Została rozpatrzona I przyjęta. Przechodzimy do, przepraszam, do artykułu drugiego. Czy są uwagi ze strony biura? Nie, nie ma. Ministerstwo?

16:10 - 16:11

Komisja nie

16:13 - 17:01

Speaker 2

ma uwag. Stwierdzam, że artykuł 2. Został rozpatrzony I przyjęty. Przechodzimy zatem do artykułu trzeciego, czyli ostatniego. Biuro nie ma żadnych uwag.

Ministerstwo nie ma uwag. Szanowna Komis się trzyma uwagi z artykułu trzeciego? Nie, nie ma. Stwierdzam, że artykuł 3. Został rozpatrzony I rozpatrzony I przyjęty.

Proszę państwa, zajmujemy się w tej chwili przyjęciem całości. Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia całości projektu ustawy? Nie, nie ma sprzeciwu. Stwierdzam, że wraz z poprawkami, uzupełnieniami, korektami projektu ustawy został przyjęty. Pozostała nam jeszcze 1 czynność, a mianowicie wybór posła sprawozdawcy.

Pani Augustyn się zgłasza, proszę uprzejmie.

17:05 - 17:09

Speaker 10

Dziękuję bardzo. Wysoka Komisjo, chciałabym zarekomendować pana posła Christiana Łuczaka.

17:10 - 17:13

Speaker 2

Czy pan poseł Łuczak wyraża zgodę?

17:14 - 17:15

Tak panie przewodniczący, wyraża

17:15 - 17:44

Speaker 2

Dziękuję, czy są kandydatury? Nie ma. Dziękuję uprzejmie. Stwierdzam, że sprawozdawcą komisyjnym został pan poseł Łuczak. I w zasadzie na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia.

Gratulacje dla ministerstwa, dla strony społecznej. W związku z tym, że wyczerpaliśmy porządek dzienny, zamykam posiedzenie komisji I do członków komisji spotykamy się o godzinie czternastej w budynku u.